Voorwoord. Beste lezer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorwoord. Beste lezer"

Transcriptie

1 Jaarverslag 2016

2 Voorwoord Beste lezer Te midden van de vele kwaliteitssystemen voor voederveiligheid neemt OVOCOM een unieke plaats in. Daar zijn twee redenen voor: de verticale aanpak en het pragmatisme van OVOCOM. Laten we eens kijken wat dat inhoudt. Eerst de verticale aanpak. Er zijn slechts weinig systemen die alle stakeholders omvatten zoals OVOCOM dat doet: van de productie van voedermiddelen, via handel en transport, tot de productie van mengvoeders. Elke beslissing binnen OVOCOM is het resultaat van consensuele besprekingen waar het maatschappelijk belang en de voederveiligheid voorop staan. Het is een onmiskenbare troef. En dan het pragmatisme. De maatregelen die genomen worden moeten verstandig zijn. Als ze niet worden opgelegd door de wetgeving, moeten de maatregelen echt bijdragen tot de vermindering van voederveiligheidsrisico's. Het systeem moet beheersbaar blijven voor bedrijven; zeker in de huidige context, waar de markt en de grondstoffenstromen steeds meer internationaal worden. Dit vertaalt zich voor OVOCOM in een sturende rol in besprekingen met equivalente systemen in andere landen. Deze twee kenmerken hebben aan de basis gestaan van de werking van OVOCOM tijdens het afgelopen jaar. Een uitstekend voorbeeld is de overeenkomst met de Nederlandse zuivelsector, waarin het systeem dat door OVOCOM werd uitgewerkt als equivalent beschouwd wordt aan wat er gevraagd wordt in Nederland. Het voornaamste doel van OVOCOM blijft het verder uitwerken van de FCA Standaard, een kwaliteitssysteem met een hoge norm op het vlak van voederveiligheid. Met de Raad van Bestuur waken we erover dat we op dit elan verder gaan. Binnen OVOCOM kunnen we rekenen op een sterke expertise die ten dienste staat van de bedrijven. Het succes van de opleidingsmodules getuigt hiervan. Het feit dat andere sectoren OVOCOM contacteren om hun kwaliteitssysteem te ontwikkelen en te implementeren is een ander bewijs. 2

3 De uitdagingen zijn groot, maar het sterke en vastberaden team, met aan het hoofd een briljant kapitein, is van geen kleintje vervaard. Nadat Katrien OVOCOM opnieuw op de rails heeft gezet, heeft zij besloten om nieuwe horizonten op te zoeken. We willen haar dan ook bedanken voor de vijf jaar waarin ze aan het hoofd van OVOCOM stond. We zijn zeker dat ze een oprechte ambassadeur zal blijven van het systeem dat ze heeft helpen ontwikkelen. Veel succes Katrien! Bedankt aan het hele team! Ann Nachtergaele Voorzitter OVOCOM 3

4 Over OVOCOM

5 OVOCOM vzw is het Belgisch overlegplatform voor de diervoedersector. Wij zijn ontstaan uit de nauwe samenwerking van de 4 schakels van de diervoederketen (diervoederindustrie, handel, transport, voedingsindustrie). Deze schakels deelden en delen nog steeds dezelfde visie: voederveiligheid en kwaliteit garanderen doorheen de hele keten van productie, handel, opslag en transport. Onze missie: WIJ ENGAGEREN ONS DAG NA DAG OM DE BEDRIJVEN IN DE DIERVOEDERKETEN TE VOORZIEN VAN EEN BETROUWBAAR, GELOOFWAARDIG EN BETAALBAAR VOEDERVEILIGHEIDSSYSTEEM 5

6 Inhoudstafel Over OVOCOM 07 Onze drie pijlers 08 Leden 10 Organigram Kerncijfers 13 Dit is OVOCOM 14 De OVOCOM Standaarden 15 De FCA Standaard in detail Kwaliteit en voederveiligheid 18 Internationale Handel 28 Certificatie : een garantie voor veilige diervoeders 34 Audits : de verificatie op het terrein Knowhow verkrijgen en delen 38 OVOCOM tot uw dienst 55 Communicatie : initiatieven en realisaties 60 Klantgericht: expertise op maat van de klant 64 Bijzondere inkoopvoorwaarden Dankwoord 69 6

7 Onze 3 pijlers Kwaliteit Wij beheren de Feed Chain Alliance (FCA) Standaard, die dient als leidraad voor de bedrijven uit de diervoedersector. Deze is specifiek uitgewerkt voor en door professionals uit de sector. Om de hoge kwaliteit van onze standaard te blijven garanderen doen wij beroep op onafhankelijke geaccrediteerde certificatie- of keuringsinstellingen. Zij controleren de naleving van onze standaard bij de bedrijven. Verder bieden wij een uitgebreide database aan documenten, diverse opleidingen en een professionele helpdesk aan. Op Belgisch niveau beheren we de Autocontrolegids Dierenvoeders (G-001) om ondernemingen te helpen bij het opmaken en het implementeren van een eigen autocontrolesysteem. Knowhow Dienstverlening Wij stellen onze kennis volledig ten dienste van de sector. Onze knowhow vormt immers de basis van de Feed Chain Alliance-documenten, die worden opgesteld en bijgewerkt samen met de sectoren. Ons team van specialisten bestaat volledig uit native speakers (NL FR EN). Alle FCA-documenten en alle mededelingen worden bovendien opgesteld in 3 verschillende talen. Naast de opvolging van de wetgeving bieden wij ook nog een brede waaier aan andere diensten aan, van HACCP plannen per sector tot een regelmatige synthese van de Europese RASFF-berichten. Voor al uw vragen of opmerkingen kunt u steeds terecht bij onze helpdesk (NL FR EN), die bestaat uit een team van technische en administratieve specialisten, elk met zijn of haar eigen vakgebied. Ten slotte bieden wij ook een divers programma van opleidingen aan. Zowel de opleidingen als de documentatie worden volledig in het Nederlands en het Frans aangeboden. 7

8 8

9 Ledenwerking: een woordje uitleg Onze leden vertegenwoordigen alle sectoren uit de diervoederketen. Elk lid is een puzzelstukje met zijn eigen kennis en expertise. Ze vormen de kern van onze organisatie, een geheel dat groter is dan de som van de delen. Kennis uitwisselen is tweerichtingsverkeer. Als ledenorganisatie bouwen we enerzijds verder op de kennis van onze leden; anderzijds delen we ook onze kennis met hen. In 2016 waren er tal van gelegenheden waarop we informatie hebben uitgewisseld met onze leden. We namen bijvoorbeeld actief deel aan externe werkgroepen (zoals de werkgroep HACCP van BEMEFA en Synagra), aan de gedelokaliseerde beurs van Synagra, en gaven een presentatie tijdens de Algemene Vergadering van ons nieuwste lid, de vereniging van fouragehandelaars. Welkom, vereniging van fouragehandelaars! Op 30 mei 2016 mochten we ons 16 de lid verwelkomen: de Belgische Vereniging van Groothandel en Stronijverheid, Veevoeder, Turf en Derivaten. Deze vereniging telt ongeveer 15 leden en is actief in handel, transport en opslag van enerzijds droge fourages, zoals stro, hooi, voordroog, luzerne, enz., en anderzijds vochtige bijproducten, zoals draf, pulp, mais, aardappelbijproducten Karel Mercelis, voorzitter van de Belgische Vereniging van Groothandel en Stronijverheid, Veevoeder, Turf en Derivaten, verklaarde: "Door lid te worden van OVOCOM hopen we een steentje te kunnen bijdragen bij het verder ontwikkelen van de FCA Standaard. Door de aard van onze fourageproducten vormen we binnen de veevoeders toch een nichemarkt, die een aantal typische kenmerken heeft en waarvoor we de nodige aandacht willen vragen. 9

10 Organigram RAAD VAN BESTUUR Schakel voedingsindustrie Schakel mengvoeders Nachtergaele Ann (Voorzitter) Blomsma Coen Borghans Jos Hallaert Johan Dejaegher Yvan Gouwy Patrick Vromant Frank Desloovere Evy Schakel transport Schakel producenten van dierlijke vetten Schakel handel Cornelis Philip Fonteyn Freija Spenik Kathleen De Cooman Patrick Gereels Johan Maertens Jean Faict Luc * Niet op foto: Coen Blomsma, Johan Gereels, Evy Desloovere 10

11 OVOCOM TEAM Katrien D'hooghe Managing Director Jean-Philippe Coppée Technisch Coördinator Sabine Coppens Adviseur Voedselveiligheid Rosemary Garland Administratief Medewerkster Medewerker Administratie en Communicatie Marina Dmitrevsky Projectmanager kwaliteit Dorine Ghenne Junior Adviseur Voedselveiligheid * Niet op foto: Rosemary Garland 11

12 Kerncijfers 12

13 13

14 De OVOCOM Standaarden Bedrijven Certificatieinstellingen Auditoren / Inspecteurs FCA Standaard CC-03 Regeling OVC-04 Regeling G

15 De FCA Standaard in detail Europese landen waar FCA-gecertificeerde bedrijven gevestigd zijn (situatie van 31/12/2016). Aantal certificaten Aantal gecertificeerde sites België (1.314) Frankrijk (309) Polen (17) België (1.625) Frankrijk (413) Polen (20) Luxemburg (16) Nederland (11) Luxemburg (20) Nederland (16) Overige (38) Overige (42) 15

16 Kwaliteit en voederveiligheid, onze zorg 1 16

17 IEDERE DAG STREVEN WE NAAR DE PRODUCTIE VAN VEILIGE EN KWALITEITSVOLLE FCA-GECERTIFICEERDE DIERVOEDERS. DAT IS ONZE TOPPRIORITEIT! DIT DOEN WE SAMEN MET ALLE BETROKKEN SECTOREN, MET DE CERTIFICATIE-INSTELLINGEN, MAAR ZEKER OOK IN HET BIJZONDER SAMEN MET DE DUIZENDEN BEDRIJVEN DIE ÉÉN VAN ONZE STANDAARDEN TOEPASSEN. LOKALE VERANKERING, BEREIKBAARHEID, TECHNISCHE EXPERTISE, INTERNATIONALE ACCEPTATIE DAAR GAAN WE VOOR. ZO KUNNEN ZOWEL LANDBOUWERS ALS CONSUMENTEN VERTROUWEN OP FCA- GECERTIFICEERDE DIERVOEDERS VOOR HUN LANDBOUW- OF GEZELSCHAPSDIEREN. 17

18 Internationale handel Internationale handelsbetrekkingen spelen een steeds grotere rol in onze sector. Van bij onze oprichting hebben we volop ingezet op internationale uitwisselbaarheid. Enerzijds focussen we zo op de aankoop van gecertificeerde grondstoffen, want heel wat van onze grondstoffen worden ingevoerd. Anderzijds ontplooien we heel wat initiatieven om de FCA Standaard nog meer te doen groeien tot een internationaal geaccepteerd en gerespecteerd voederveiligheids- en kwaliteitssysteem. We streven er immers naar dat bedrijven zonder problemen hun voeders kunnen afzetten. Het internationale speelveld wordt dan ook steeds complexer: in verschillende landen leggen nieuwe lokale initiatieven elk hun eigen voedselveiligheidsvereisten op. We werken ook nauw samen met de verschillende Belgische kwaliteitssystemen (zoals vb. Belbeef, Belpork, ). Zo verzekeren we dat ook in België de FCA Standaard de norm is en blijft. 18

19 ISO ISO is een internationale norm die de eisen voor een managementsysteem voor voedselveiligheid beschrijft. Deze norm kan worden toegepast door bedrijven in de hele wereld en werd ontwikkeld door de Internationale Organisatie voor Standaardisatie. In 2014 werd beslist een werkgroep op te richten om een technische specificatie (TS) Feed te ontwikkelen in het kader van deze standaard (ISO/TC34/SC17 WG9). OVOCOM werd in 2014 aangesteld als expert ter vertegenwoordiging van het Belgische Bureau voor Normalisatie. Ook in 2015 en 2016 hebben we actief bijgedragen aan WG 9. In april 2016 volgde de bekroning van onze inspanningen: de publicatie van het document ISO/TS :2016 Prerequisite programmes on food safety -- Part 6: Feed and animal food production. ROUND TABLE MEETING De schemabeheerders van de diervoedersector, waaronder OVOCOM, komen elk jaar samen voor een Round Table Meeting. Op dit platform bespreken we onder andere de recente ontwikkelingen binnen de verschillende schema s, de harmonisatie tussen systemen (zoals de implementatie van incidentenmanagement, aankoopvoorwaarden, ) en de samenwerking met de nationale overheden. In 2016 hadden we het genoegen om de round table meeting in onze kantoren te organiseren en de vergadering voor te zitten. Door onderling nauwe contacten te onderhouden, kunnen we garanderen dat FCA-gecertificeerde bedrijven die (inter)nationale handelsactiviteiten uitvoeren niet onnodig gehinderd worden in hun activiteiten. 19

20 FAMI-QS OVOCOM overlegt met FAMI-QS in het kader van voederveiligheid en kwaliteit van toevoegingsmiddelen en voormengsels. Sinds de opstart van Fami-QS zijn er 3 grote ontwikkelingsfasen te onderscheiden: handelsharmonisatie binnen Europa, import vanuit derde landen en tot slot FAMI-QS als een wereldwijde standaard. Fami-QS is een herziening gestart met als doel de FAMI-QS certificatie aan te passen aan de ontwikkelingen binnen de wereld van certificatie en aan de ISO-standaarden ISO en ISO/TS FAMI-QS heeft daarop OVOCOM en enkele andere schemabeheerders uitgenodigd om samen rond de tafel te zitten. De bedoeling is dat we onze input leveren om vervolgens actief te streven naar de uitwerking van een hernieuwde uitwisselbaarheidsovereenkomst. INTEGRATIE VAN IFIS IN DE FCA STANDAARD Het IFIS-systeem werd midden 2000 ontwikkeld door 4 internationale schemabeheerders: AIC, GMP+ International, QS en uiteraard OVOCOM. Ons uitgangspunt was om een standaard uit te werken voor de producenten van voedermiddelen die specifiek toegespitst was op hun activiteiten. De standaard moest ook voldoen aan de vereisten van de mengvoederproducenten, hun voornaamste afnemers. Dit systeem kende vooral een groot succes in Frankrijk. Toch hebben de oprichters van de standaard mettertijd steeds vaker verkozen om een oplossing te zoeken binnen hun eigen standaard. Daarom werd in 2014 in gezamenlijk overleg beslist om de IFIS Standaard te laten uitdoven. In samenwerking met de belangrijkste betrokken certificatie-instelling hebben wij dus eind 2014 de IFIS-bedrijven ontmoet. Alles werd in het werk gesteld om de overdracht van de certificaten zo vlot mogelijk te laten verlopen. Eind 2015 bleven er nog maar enkele IFIS bedrijven over; in de loop van 2016 vond ook hun FCA-audit plaats, waardoor de bedrijven overgingen naar de FCA Standaard. Het laatste IFIS-bedrijf is hiermee verdwenen : een bladzijde uit de geschiedenis van OVOCOM is definitief omgeslagen. REINIGINGSREGIMES VOOR DIERVOEDERTRANSPORT: HET ICRT Wegtransport is van vitaal belang voor het verplaatsen van diervoeders tussen leveranciers en klanten. Ook de afgewerkte producten worden via wegtransport getransporteerd naar veehouders of distributeurs. Voor ons is het belangrijk om de mogelijke contaminatie van het ene transport naar het andere te minimaliseren. Tussen diervoedertransporten worden soms immers andere producten dan diervoeders vervoerd. Daarom hebben we verplichte reinigingsregimes uitgewerkt voor wegtransport. Samen met andere schemabeheerders hebben we het International Committee for Road Transport (for) Feed (ICRT) opgericht met als doel de reinigingsregimes te harmoniseren. Het ICRT heeft een databank opgericht (IDTF) waarmee transporteurs minimale reinigingsregimes kunnen bepalen. 20

21 21

22 UITWISSELBAARHEIDSOVEREENKOMSTEN: CRUCIAAL VOOR (INTER)NATIONALE HANDEL Dankzij uitwisselbaarheidsovereenkomsten kunnen bedrijven handel drijven met bedrijven die niet gecertificeerd zijn volgens hun standaard. Voor hen betekent dit lagere kosten en vlottere handelscontacten, terwijl de garanties voor voederveiligheid en certificatie behouden blijven. Daarom sluiten wij uitwisselbaarheidsovereenkomsten met verschillende andere voederveiligheidsschema s. Hierdoor kunnen FCA-bedrijven hun producten verkopen aan niet-fca bedrijven, en omgekeerd. In 2016 hebben we meerdere uitwisselbaarheidsovereenkomsten hernieuwd. 22

23 De FCA Standaard helpt ons om op een gestroomlijnde manier diervoeders te verhandelen. Het is een ideale tool voor ons bedrijf om voedselveiligheidsissues in alle stadia van de aanvoerketen (productie, handel, transport, ) te integreren. De kracht van de FCA Standaard ligt dan ook in de ketenbenadering: hierdoor kunnen we een versnippering en overvloed van kwaliteitsschema s vermijden, wat de sector alleen maar ten goede kan komen! Johan Gereels, Kwaliteitsverantwoordelijke Vanden Avenne Commodities GEMEENSCHAPPELIJKE PROJECTEN TUSSEN SCHEMABEHEERDERS Naast het sluiten van uitwisselbaarheidsovereenkomsten, worden ook gemeenschappelijke projecten uitgevoerd. Zo streven we met AIC, GMP+ International en QS naar een harmonisatie van de inkoopvoorwaarden. Dit houdt in dat de voorwaarden die een standaard stelt aan een bedrijf om producten aan te kopen (inzake monitoring, communicatie, ) zoveel mogelijk gelijklopen met die van de andere standaarden. In eerste instantie wordt gefocust op de aankoop van onverwerkte voedermiddelen, van voormalige levensmiddelen en van bijproducten uit de oliën- en vettenindustrie. In 2016 werd intensief overleg gepleegd, zowel met de verschillende schemabeheerders als met experts uit de verschillende sectoren. Dit zou in 2017 moeten resulteren in o.a. de publicatie van geharmoniseerde aankoopvereisten voor onverwerkte voedermiddelen (zoals granen, oliehoudende zaden, ) die afkomstig zijn van nietgecertificeerde leveranciers. Samen met GMP+ International hebben we ook een aanpassing voorbereid van het gezamenlijke document BT-15: monitoring van vetten, oliën en andere producten met betrekking tot dioxines en dioxine-achtige PCB s. 23

24 RECHTSTREEKSE LEVERING VAN DIERVOEDERS AAN NEDERLANDSE MELKVEEHOUDERS Sinds 1 januari 2016 zijn er nieuwe eisen van kracht voor alle bedrijven die rechtstreeks diervoeders leveren aan Nederlandse melkveehouders. Deze laatste mogen voortaan enkel nog voeders afnemen van leveranciers die vermeld staan op de witte lijst van NZO. In 2015 en 2016 werd intensief overlegd met de Nederlandse zuivelindustrie. In juli 2016 werd een specifieke module (module I-01) gepubliceerd. Op basis van module I-01 heeft de Nederlandse zuivelindustrie de aanpak van OVOCOM rond voedselveiligheid geaccepteerd. Hierdoor kunnen FCA-gecertificeerde bedrijven die ook module I-01 toepassen, vermeld worden op de witte lijst, zonder bijkomende vereisten op het niveau van voedselveiligheid. Deze bedrijven moeten ook voldoen aan de bijkomende voorwaarden met betrekking tot productaansprakelijkheidsverzekering en certificering duurzame soja. Meer informatie over Module I-01 leest u op pagina 32. SAMENWERKING MET SECUREFEED SecureFeed is een organisatie die als doel heeft om een risicobeheersing en een monitoring van voedermiddelen en hun leveranciers te garanderen. Het systeem van SecureFeed en dat van OVOCOM (module I- 01) vertoont veel gelijkenissen; de deelnemers moeten voldoen aan specifiek gedefinieerde vereisten, en de gegevens worden geëvalueerd volgens een systeem van Leverancier-Product Combinaties. In 2016 hebben we verschillende keren aan tafel gezeten met SecureFeed om te komen tot een samenwerkingsakkoord op verschillende punten (zoals de uitwisseling van informatie bij een incident). Soms maken deelnemers van de respectievelijke systemen een melding van identiek dezelfde leverancier. Het gevolg is dat er opeenvolgende audits worden uitgevoerd voor identiek dezelfde criteria. Om dit te vermijden hebben OVOCOM en SecureFeed besloten om sommige leveranciersaudits gezamenlijk uit te voeren in

25 AGRAMARKT AUSTRIA (PASTUS+) Verschillende FCA-gecertificeerde bedrijven leveren aan Oostenrijkse bedrijven. Daarom willen we ervoor zorgen dat deze bedrijven vlot kunnen instappen in het Oostenrijks model. Het voorbije jaar hebben we regelmatig overlegd met AMA (AgraMarkt Austria). Deze Oostenrijkse organisatie bestaat sinds 1993 en is best vergelijkbaar met de Belgische VLAM en Apaq-W. Oostenrijk startte pas veel later met een standaard voor de diervoedersector (2006) dan België. Transport werd slechts zeer recent toegevoegd. AMA was onder de indruk van de aanpak rond voedselveiligheid die OVOCOM verdedigt. Er werd alvast een voorlopig akkoord bereikt tot eind De bedoeling is om in 2017 een definitief akkoord te bereiken. 25

26 UITWISSELBAARHEID MET DE FRANSE SYSTEMEN In Frankrijk overleggen we regelmatig met drie sectoren: wegtransport, mengvoeder- en voormengselfabrikanten en collectoren van granen, oliehoudende zaden en eiwithoudende gewassen. Wegtransport Voor deze activiteit is de vereniging Qualimat, die de Standaard Qualimat Transport beheert, onze partner. Samen beschikken we al jaren over een uitwisselbaarheid voor wegvervoer. We hebben ook samen de IDTF-database opgericht. De activiteiten in 2016 hadden voornamelijk betrekking op het onderhoud en het bestendigen van deze database. Collecte van granen, oliehoudende zaden en eiwithoudende gewassen Voor deze sector verlopen de gesprekken samen met de 3 verenigingen die de CSA/GTP -standaard (Charte Sécurité Alimentaire/Good Trading Practice) hebben ontwikkeld: Coop de France Métiers du Grain, la Fédération du Négoce Agricole (FNA) en le Syndicat National du Commerce Extérieur des Céréales et Oléoprotéagineux (Synacomex). De belangrijkste contacten tussen deze 3 verenigingen en OVOCOM hadden betrekking op de erkenning van de CSA/GTP standaard, in het bijzonder het monitoringplan van de gecollecteerde producten, de opslag op het niveau van de landbouwers en het transport van goederen bestemd voor de FCA-gecertificeerde deelnemers. In 2016 werden gemeenschappelijke vergaderingen georganiseerd waar OVOCOM en andere internationale systemen de vertegenwoordigers van deze 3 Franse organisaties konden ontmoeten. 26

27 Mengvoeder- en voormengselproductie Drie Franse verenigingen vertegenwoordigen deze sector: Coop de France Nutrition Animale, le Syndicat National de l'industrie de la Nutrition Animale (SNIA) en l'association des Fabricants de Compléments pour l'alimentation Animale (AFCA-CIAL). Deze drie organisaties hebben veiligheidsvoorschriften voor diervoeders ontwikkeld, waaronder de gidsen van goede praktijken voor iedere sector. Ze hebben ook Oqualim opgericht, de beheerder van het lastenboek Référentiel de certification Nutrition Animale (RCNA) en het Franse bemonsteringsplan voor de mengvoederindustrie. In Frankrijk beschikken verschillende mengvoederfabrikanten zowel over een GBP AC- als over een FCA-certificaat. De certificatie wordt uitgevoerd door certificatieinstellingen die zowel voor RCNA als voor de FCA Standaard erkend zijn tijdens zogenaamde combi-audits. De bestaande tools vereenvoudigen sterk de gelijktijdige certificatie volgens deze twee standaarden. In 2016 werden de gesprekken met Oqualim verder gezet. Naast de meetings in Parijs of Brussel hebben beide secretariaten ook telefonisch contact gehad om vooruitgang te boeken op de meer technische aspecten. In 2016 had Oqualim OVOCOM bijvoorbeeld uitgenodigd tijdens de jaarvergadering van 28 april. We hebben er de FCA Standaard voorgesteld en de gemeenschappelijke inspanningen in het kader van de wederzijdse uitwisselbaarheid in de verf gezet. 27

28 Certificatie: een garantie voor veilige diervoeders! DE STANDAARDEN FCA Standaard De Feed Chain Alliance Standaard (voorheen GMP Regeling) is een betrouwbaar kwaliteitssysteem dat ontwikkeld werd voor en door de volledige diervoederketen. In deze standaard zijn de voorwaarden vastgelegd voor het produceren, verwerken, verhandelen, opslaan en transporteren van diervoeders. Het doel? Voederveiligheid en kwaliteit garanderen doorheen de volledige diervoederketen. CC-03 Regeling De inspectieregeling voor vleeswinkels (CC-03) is uniek in Europa en is van toepassing voor vleeswinkels die categorie 3-materiaal produceren bedoeld voor gebruik in diervoeders. Deze regeling sluit inhoudelijk aan op de Feed Chain Alliance Standaard, aangezien de CC-03- geattesteerde vleeswinkels beschouwd worden als volwaardige leveranciers voor andere FCAgecertificeerde bedrijven. OVC-04 Regeling De inspectieregeling voor de verificatie van de Hygiënecode (OVC-04) beschrijft de vereisten voor de verificatie van de Hygiënecode binnenvaart (FCA-document BC-08). Deze is van toepassing voor de inspectie van schippers die FCA-gecertificeerde diervoeders transporteren via binnenwateren. De Hygiënecode binnenvaart schrijft regels voor om de veiligheid en de kwaliteit van de diervoeders te garanderen. Autocontrolegids Dierenvoeders (G-001) Elke exploitant uit de diervoeder- of de levensmiddelensector moet zeker zijn dat zijn producten voldoen aan de wettelijke vereisten op het vlak van voedselveiligheid en traceerbaarheid. Hiervoor voeren deze bedrijven interne controles uit. OVOCOM heeft de Autocontrolegids Dierenvoeders (G- 28

29 001) ontwikkeld om Belgische bedrijven hierbij te helpen. Deze gids is goedgekeurd door het Belgisch Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV). De G-001 is verticaal gestructureerd, en is daarmee volkomen uniek in zijn benadering. Alle schakels in de diervoederketen zijn immers betrokken. INTEGRITEITSPROGRAMMA Voor FCA-gecertificeerde bedrijven is het van groot belang dat afnemers kunnen vertrouwen op de FCA-certificatie. Daarom hebben we een uitgebreid Integriteitsprogramma uitgewerkt. Met dit programma kunnen we aantonen dat certificatie-instellingen en deelnemers aan het systeem steeds conform de vereisten uit de FCA Standaard werken. Want een geharmoniseerde interpretatie en toepassing van de vereisten uit de FCA Standaard is in ieders belang! Zoom Het integriteitsprogramma Het Integriteitsprogramma bestaat uit verschillende onderdelen: Beoordeling individuele auditoren: o Initiële kwalificatie De auditor moet beschikken over een aantal basisvaardigheden De auditor legt een OVOCOM-examen af bestaande uit 4 onderdelen (HACCP, Processing, Wetgeving, FCA) o Jaarlijkse kwalificatie OVOCOM evalueert jaarlijks alle FCA-auditoren (gevolgde opleidingen, aantal uitgevoerde audits, ) o Witness-audits OVOCOM voert jaarlijks minstens 5 witness-audits uit o 2-jaarlijks examen Iedere auditor legt 2-jaarlijks een examen af, bestaande uit 2 onderdelen, nl. Wetgeving en FCA Beoordeling certificatie-instelling o OVOCOM voert jaarlijks minstens 3 kantooraudits uit. Tijdens deze kantooraudits wordt nagegaan of de procedures van de certificatie-instelling overeenstemmen met de vereisten zoals beschreven in de Certificatieregeling (document CC-01) van de FCA Standaard. Harmonisatiemeetings o 5 keer per jaar komen de verschillende FCA certificatie-instellingen en OVOCOM samen. We bespreken dan nieuwe ontwikkelingen, interpretaties van FCA-vereisten, vastgestelde non-conformiteiten, Zo zorgen we samen voor een geharmoniseerde interpretatie en controle van de FCA Standaard. 29

30 Het Integriteitsprogramma verduidelijkt wat de rol is van de verschillende partijen bij de conformiteit aan de FCA-vereisten. Het FCA-gecertificeerde bedrijf moet uiteraard voldoen aan de vereisten van de FCA Standaard. De certificatie-instelling van zijn kant zal een bedrijf steeds op een onpartijdige, consistente en professionele manier beoordelen. De beslissingen van de certificatie-instelling zijn gebaseerd op objectief bewijsmateriaal. FCA-audits worden uitsluitend uitgevoerd door geaccrediteerde en onafhankelijke certificatie-instellingen. Daarnaast moeten deze voldoen aan een aantal vereisten die door OVOCOM worden opgelegd. Wanneer deze aan alle vereisten voldoen, worden de certificatie-instellingen door ons erkend. Uiteraard worden de certificatie-instellingen ook zelf gecontroleerd door de nationale accreditatie-instellingen. OVOCOM, ten slotte, is verantwoordelijk voor het monitoren en controleren van het certificatieproces. We controleren zelf ook de door ons erkende certificatie- en inspectieinstellingen. 30

31 KLACHTENBEHEER Het garanderen van voederveiligheid en kwaliteit is een zaak van iedereen. Ons systeem van klachtenbeheer is het beste bewijs hiervoor. We ontvangen klachten van bedrijven en derden (bedrijven, OCI s, andere certificatieschema s), en sturen ook zelf klachten uit. Om deze op te volgen en op te lossen kunnen we uiteraard steunen op de inspanningen van verschillende partijen. Net zoals vorig jaar ligt het aantal behandelde klachten historisch laag. Een bewijs dat de sector de vele vereisten waarmee deze wordt geconfronteerd goed heeft geïntegreerd. OVOCOM heeft de meeste van de klachten opgestart (60 % van de klachten). 31

32 MODULE I-01 : RECHTSTREEKSE LEVERING VAN DIERVOEDERS AAN NEDERLANDSE MELKVEEHOUDERS Ontstaan van de module I-01 Sinds 1 januari 2016 gelden er nieuwe eisen voor bedrijven die rechtstreeks diervoeders leveren aan Nederlandse melkveehouders. Leveranciers moeten sindsdien vermeld staan op een witte lijst van NZO om aan Nederlandse melkveehouders te mogen leveren. Als antwoord hierop hebben we een specifieke module uitgewerkt, aanvullend op de FCA Standaard: het document Module I-01 : Rechtstreekse levering van diervoeders aan Nederlandse melkveehouders. Dit document is bedoeld voor FCA-gecertificeerde bedrijven die rechtstreeks diervoeders willen leveren aan Nederlandse melkveehouders. Commissie van toezicht De ontwikkeling van Module I-01 werd uitgevoerd onder supervisie van de Commissie van Toezicht, een orgaan dat werd opgericht om de onafhankelijkheid van OVOCOM te garanderen op het vlak van de monitoring van de voederveiligheid van diervoeders die rechtstreeks aan Nederlandse veehouders worden geleverd. De Commissie is samengesteld uit Dirk de Keuster, advocaat (voorzitter), Mia Eeckhout, hoogleraar (Universiteit Gent) en Johan Zoons, directeur Proefbedrijf Pluimveehouderij (Provincie Antwerpen). Structuur van de module I-01 Bedrijven die deelnemen aan Module I-01 moeten een lijst doorsturen naar OVOCOM van de LPC s (Leverancier Productcombinaties) die ze willen leveren aan Nederlandse melkveehouders. We evalueren dan de risico s die aan deze producten gelinkt zijn. Definitieve aanvaarding van OVOCOM door NZO Een van de eisen die NZO stelt voor de levering van diervoeders aan Nederlandse melkveehouders is dat de leverancier voldoet aan de eisen van de Nederlandse Zuivelindustrie op het gebied van voedselveiligheid (o.a. LPC s). Om te controleren of dit geldt voor ons systeem werden we vier keer geauditeerd in opdracht van NZO. Na de laatste audit kwam het verlossende antwoord: ons kwaliteitssysteem werd definitief geaccepteerd; het systeem voldoet dus volledig aan de eisen van de Nederlandse zuivelindustrie. De toepassing van de module I-01 vereist een nauwe samenwerking tussen de deelnemende bedrijven, de OCI s en OVOCOM. Sinds de start van de module op 01/07/2016 heeft ieder van hen een bijkomende inspanning moeten leveren. Het resultaat: in slechts 6 maanden hebben we 1146 LPC s aanvaard afkomstig van de 28 deelnemers aan de Module I-01. Het grootste deel van de leveranciers van de deelnemers is FCA-gecertificeerd (60%). De OCI s hebben 23 leveranciersaudits en 9 deelnemersaudits uitgevoerd sinds 01/07/

33 33

34 Audits: de verificatie op het terrein We controleren nooit zelf de FCA-gecertificeerde deelnemers, want we willen niet zowel rechter als partij zijn. Daarom laten we deze taak over aan onafhankelijke certificatie-instellingen. Deze instellingen zijn geaccrediteerd, worden erkend door OVOCOM en beschikken over personeel dat speciaal opgeleid is voor dit soort werk: de auditoren. Elk FCA-bedrijf wordt minimaal 1 keer per jaar geauditeerd. Audits worden meestal aangekondigd, waarbij auditor en bedrijf samen een geschikte datum zoeken. Bepaalde audits zijn echter onaangekondigd. In dat geval kondigt de auditor zijn bezoek slechts 24 uur op voorhand aan. Tijdens elke audit controleert de auditor of de deelnemer voldoet aan de eisen rond voederveiligheid en diervoederwetgeving. Hij controleert ook of het bedrijf beantwoordt aan de bijkomende vereisten, specifiek voor de FCA Standaard. Zoom: non-conformiteiten van 2016 FCA-gecertificeerde bedrijven willen zich inzetten voor veilige en kwalitatieve diervoeders, dat staat buiten kijf. Toch merken auditoren soms op dat een bedrijf op één of meerdere punten niet helemaal conform de FCA Standaard tewerk gaat. Dat is niet erg. Het helpt de bedrijven om zichzelf constant te verbeteren. Non-conformiteiten komen vaker voor bij punten waar de wetgeving of de FCA standaard is veranderd. De vaakste genoteerde non-conformiteit bij productiebedrijven in 2016 is gerelateerd aan het gebruik van toegelaten biociden en detergenten. Verder blijken ook het kalibreren van de meettoestellen en het nakijken van de kwalificatie van de leveranciers heikele punten. De meest frequente non-conformiteit bij dienstenbedrijven is verbonden aan de registratie van de activiteiten bij de bevoegde autoriteiten. Dit kan heel vaak over kleine wijzigingen gaan, zoals een wijziging van adres of bedrijfsnaam of veranderingen in de activiteiten van het bedrijf, die niet of incorrect gemeld worden. Andere non-conformiteiten zijn verbonden aan het onvoldoende of incorrect melden van normoverschrijdingen aan overheid, OVOCOM en/of certificatie-instellingen. 34

35 WITNESS-AUDIT VAN EEN FCA-AUDITOR OF INSPECTEUR Verschillende keren per jaar observeren we een auditor of inspecteur bij het uitvoeren van een audit op het terrein. Dit noemen we een witness-audit. Auditoren voeren een audit uit van een bedrijf, inspecteurs van een vleeswinkel of een schip. Met een witnessaudit kunnen we van buitenaf onze blik werpen op de taken van de auditor en nagaan hoe de auditor de FCA-vereisten in de praktijk controleert. We brengen steeds één of meerdere dagen door met de auditor, maar ook met werknemers van de geauditeerde onderneming. Op die manier verbeteren we onze eigen vaardigheden, en bieden we een luisterend oor aan bedrijven en certificatieinstellingen. Genoeg gelegenheid dus voor interessante ontmoetingen! Een witness-audit dient enkel ter opvolging van een persoon, en dus niet voor de certificatie van een bedrijf. Daarom grijpen we nooit in bij de uitvoering van de audit of de inspectie. We stellen geen vragen; we observeren en we luisteren. We proberen zo onzichtbaar mogelijk te zijn, ook al is onze aanwezigheid, gezien de inzet, soms stresserend. Na de opdracht hebben we een onderhoud met de auditor of de inspecteur en overlopen we zijn prestaties (audit- /inspectiepraktijk, kennis van de wetgeving en inhoud van de standaard). Samen bespreken we wat we positief vonden en welke de mogelijke verbeterpunten zijn. Zoom: hoe selecteren we een auditor of een inspecteur? Het organiseren van een witnessaudit kan niet worden geïmproviseerd. We letten erop om nooit dezelfde organisatie of dezelfde persoon te volgen tijdens opeenvolgende jaren. Wij zorgen ervoor om deze observaties zoveel mogelijk te verdelen tussen de verschillende instellingen die door OVOCOM erkend zijn en tussen de auditoren en inspecteurs die voor deze instellingen werken. Eenmaal de lijst vastgelegd contacteren we de instelling om de planning van de auditor of de inspecteur te verkrijgen. Hieruit halen we één of twee data die ook voor het bedrijf én voor ons passen. Het is immers iemand van het OVOCOM-team die de audit of de inspectie bijwoont. In 2016 hebben we auditoren en inspecteurs geobserveerd bij het controleren van transport-, productie- en handelsactiviteiten en van een vleeswinkel. 35

36 CERTIFICATIE-INSTELLINGEN Vinçotte NV / SA B&S Qualicert sprl Jan Olieslagerslaan Vilvoorde, België Mevr. Doguet Marie-Paule T: +32 (0) F: +32 (0) , rue du Pont de Pierre 7340 Colfontaine, België Dhr. Van Delsen Bruno T: +32 (0) F: +32 (0) Control Union Inspections France Foodcheck nv 4/12, Boulevard des Belges BP 4077, Rouen Cedex 3, Frankrijk Dhr. Lebegge Vincent T: +33 (0) F: +33 (0) Hoge-Barrièrestraat Roeselaere, België Dhr. Thevelein Paul T: +32 (0) F: +32 (0) Kiwa Belgium nv Promag sprl Grotesteenweg 110, 2600 Antwerpen, België Dhr. Thevelein Paul Novalis Science Park, Rue de la Science, Aye (Marche-en-Famenne), België 36

37 T: +32 (0) F: +32 (0) Dhr. De Ceuninck Pierre T: +32 (0) F: +32 (0) Schouten Certification bv SGS Belgium nv - Certification and Business Enhancement Burgstraat GG Giessen, Nederland Noorderlaan 87, 2030 Antwerpen, België Dhr. Van de Pest Evert T: +31 (0) F: +31 (0) Dhr. Ranschaert Chris T: +32 (0) F: +32 (0) TÜV Nord Integra bvba Statiestraat Berchem, België Dhr. Byl Jurgen T: +32 (0) F: +32 (0)

38 Knowhow verkrijgen en delen 2 38

39 KENNIS IS MACHT, MAAR KENNIS DELEN IS KRACHT. DIT GEZEGDE GEEFT PERFECT WEER WAAROM WIJ EEN GERICHT OPLEIDINGSPROGRAMMA HEBBEN UITGEWERKT. WIJ HEBBEN NAMELIJK GEMERKT DAT ZOWEL AUDITOREN ALS BEDRIJVEN SOMS AARZELEN OM ADVIES TE VRAGEN OF ZELFS OM GEWOON EEN VRAAG TE STELLEN. HET IS ECHTER NET DOOR KENNIS MET ELKAAR TE DELEN DAT WE MOGELIJKE PROBLEMEN IN DE TOEKOMST KUNNEN VOORKOMEN. 39

40 OPLEIDINGEN Elk jaar organiseren we verschillende opleidingen voor professionals uit de diervoedersector, auditoren en consulenten. Het doel van deze opleidingen is om onze kennis te delen met de sector. We organiseren verschillende soorten opleidingen. Themaopleidingen bieden een uitgelezen kans aan geïnteresseerden om hun kennis te verbreden over een specifiek onderwerp uit de diervoedersector. Elke themaopleiding is het resultaat van een grondige research, onze inzet voor de diervoedersector en de expertise van onze lesgevers. Basisopleidingen zijn bedoeld om een globale visie te geven van de FCA Standaard of van de Europese diervoederwetgeving. Elk van deze twee onderwerpen wordt uit de doeken gedaan tijdens één sessie van 2 dagen. Speciale opleidingen worden soms op aanvraag georganiseerd. Zo hebben we bijvoorbeeld in maart en in november 2016 opleidingen georganiseerd over de CC-03 Regeling. En in juni kregen de certificatieinstellingen tips & tricks voor de OCI-tool, een module om FCA-certificaten in te geven op de OVOCOM-website. Wist u dat? we voor het eerst op verplaatsing gingen? themaopleiding 2 extra dik was? we voor het eerst een webinar aanboden? Sommige onderwerpen worden beter getoond dan verteld. Daarom waren we te gast bij de bedrijven AVEVE, Lavetan en SCAR voor de opleiding monstername. Elk bedrijf nam ook zelf een stukje van de uiteenzetting op zich. Er valt veel te vertellen over monstername. Vandaar dat we onze tweede themaopleiding dubbel zo uitgebreid hebben gemaakt. In plaats van een halve dag in een zaal trokken we er een volledige dag op uit bij bedrijven. Het resultaat: een recordopkomst! We organiseerden de opleiding OCI-tool voor certificatie-instellingen volledig via internet. Het voordeel: geen verplaatsingskosten en veel meer interactie. De respons was unaniem positief. Dat belooft voor de toekomst! 40

41 Opleidingen aan voordeeltarief Belgische bedrijven kunnen voor onze opleidingen genieten van de tussenkomst van Alimento (opleidingsadviseur van de voedingsindustrie). Alimento ondersteunt via vorming en begeleiding de groei van de voedingsindustrie. Deelnemers uit bepaalde Paritaire Comités (118/220) nemen hierdoor gratis of aan een sterk gereduceerd tarief deel aan onze opleidingen. De OVOCOM-opleidingen worden ook aanvaard door programma s in Frankrijk. Ook daar kunnen bedrijven dus een korting genieten voor onze opleidingen. 41

42 SAMENWERKING MET OVERHEDEN OVOCOM is een onafhankelijke organisatie. We kiezen er echter bewust voor om, waar mogelijk, samen te werken met de bevoegde nationale en Europese overheden. 1. Europa Samenwerking private certificatie en officiële controle In oktober 2015 mochten we een delegatie van de afdeling Audits en analyse (vroeger bekend als Food and Veterinary Office) van het het directoraat-generaal gezondheid van de Europese Commissie op studiemissie welkom heten. Met dit bezoek wilde deze delegatie zich een beeld vormen van de manier waarop de nationale overheden, de beheerders van de verschillende autocontrolegidsen en de privécertificatiesystemen in België samenwerken. Tijdens onze algemene vergadering van mei 2016, had een vertegenwoordiger van het DG GEZONDHEID ons al de eerste conclusies van dit bezoek geschetst. Het officiële rapport werd gepubliceerd in juni Het staat grotendeels positief ten opzichte van de situatie in ons land. Het rapport legt de nadruk op de actieve rol van OVOCOM en op de hoge graad van samenwerking van de vzw met de controleinstanties en de beroepsorganisaties. Internationale experts erkennen er ook de hoge mate van interactie die in België bestaat tussen private certificatiesystemen en het systeem van officiële controles in de diervoedersector. Dit rapport (DG(SANTE) MR) is beschikbaar op de website van de Europese Commissie. Projectvoorstel - Better Training for Safer Food In het kader van het Better Training for Safer Food (BTSF) initiative van de Europese Commissie, hebben we een projectvoorstel voorbereid samen met Euro Consultants sa. Het gaat om een trainingsinitiatief met betrekking tot diergezondheid en dierenwelzijn, feed- en foodwetgeving en de wetgeving rond plantengezondheid. Het traint voornamelijk EU-lidstaten, maar ook kandidaat-lidstaten, potentiële kandidaatlidstaten, de EVA/EER-landen, de ENB-landen en het personeel van de nationale autoriteiten van derde landen die betrokken zijn bij de officiële controles in deze gebieden. Het projectvoorstel werd intussen aanvaard. Een leuk project om te realiseren in 2017/2018! 42

43 2. België Werkgroep "diervoeders" Deze werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV), van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu en van de verschillende diervoedersectoren. Op dit platform kunnen we de toekomstige wetgeving en vele andere onderwerpen bespreken. Als dat nodig is gaan we ook in op onderwerpen uit de actualiteit. Deze werkgroep komt drie keer per jaar samen. Platform "dierlijke bijproducten" Dit platform werd opgericht op initiatief van het FAVV en brengt alle belanghebbenden van de dierlijke bijproducten samen. Zij aan zij staan ze bij elkaar: de federale en regionale overheden, de food- en feedsector, de verwerkers, enz. Op dit platform behandelen we de huidige en toekomstige wetgeving, samen met diverse onderwerpen over dierlijke bijproducten. Dit platform komt twee keer per jaar samen. Equivalentie Het Federaal Agentschap voor de Voedselketen (FAVV) aanvaardt onder bepaalde voorwaarden de equivalentie tussen een commercieel auditreferentieel en (bepaalde modules van) de relevante autocontrolegids. Dus hebben we eind 2014 een aanvraag ingediend tot equivalentie bij het FAVV tussen de Autocontrolegids Diervoeders (G-001) en de FCA Standaard. Onze aanvraag werd in juni 2015 goedgekeurd. Dankzij de equivalentie kunnen Belgische bedrijven op een eenvoudige manier zowel de Feed Chain Alliance Standaard als de Autocontrolegids Diervoeders (G-001) toepassen. Concreet wil dit zeggen dat de vereisten van de G-001 volledig vervat zitten in de A-documenten van de FCA Standaard. Strategisch platform insecten Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw Joke Schauvliege heeft beslist om een strategisch platform insecten op te richten om tegemoet te komen aan de groeiende nood aan een duidelijk kader en een gezamenlijk platform voor producenten-, beleids- en onderzoeksorganisaties rond insecten. Dit platform heeft als doelstelling om de kennis over en ervaringen met insectenteelt van onderuit te structureren, te sturen en de knelpunten aan te kaarten. Het omvat een stuurgroep, een werkgroep onderzoek en een jaarlijkse stakeholdersmeeting. In de stuurgroep zetelen Vlaamse, Waalse en federale organisaties met een belangrijke link naar wetgeving rond insectenteelt. Zo ook OVOCOM. In de werkgroep onderzoek zetelen Belgische onderzoeksinstellingen die onderzoek verrichten naar insectenteelt en een afvaardiging van de Belgische sectorvereniging BIIF (Belgian Insect Industry Federation). Werkgroep pesticiden in diervoeders Naar aanleiding van een vraag van de sector, heeft het FAVV op 6 oktober 2016 een vergadering gehouden waarin de overheden (FAVV en FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu) en de sectoren (Bemefa, Waalse Federatie van Landbouw, Liprobel, OVOCOM en Synagra) samen aan tafel zaten. Het doel was om informatie te delen over de problematiek van pesticiden in diervoeders. Onderwerpen als de interpretatie van maximumwaarden voor residuen en de uitvoering van corrigerende maatregelen na overschrijding werden er behandeld. HACCP werkgroepen van BEMEFA en Synagra Synagra en BEMEFA, de vereniging van respectievelijk graanhandelaars en mengvoederproducenten, organiseren regelmatig HACCP werkgroepen. Deze bieden onder andere de gelegenheid om de resultaten van de sectorale 43

44 bemonsteringsplannen te behandelen en om de opportuniteit te evalueren om deze aan te passen (bijvoorbeeld door de gevarenanalyse van een bestaand product terug te sturen of door er nieuwe toe te voegen). Er is minstens één vertegenwoordiger van OVOCOM aanwezig bij deze werkgroepen om steun en eventuele expertise te bieden bij deze specifieke oefening. NAR Elk jaar wordt er een nationale adviesraad (NAR) georganiseerd rond de ISO/CEI norm. Deze geldt voor een aantal specifieke lastenboeken onder andere de Vegaplan Standaard, de G-001, de FCA Standaard, de G-038, de G-040, de Belbeef en Belplume standaarden, de Codiplan standaard... en heeft betrekking op de organisatie van hun certificering. Volgens het huishoudelijk reglement van de NAR is de nationale adviesraad bevoegd voor de instellingen die er een beroep op doen. De NAR is verantwoordelijk voor het toezicht op het certificatiebeleid. De NAR moet in het bijzonder de transparantie en de objectiviteit van de certificatie programma s waarborgen. De NAR geeft daartoe adviezen en aanbevelingen ten behoeve van de certificatie-instellingen. De NAR is specifiek belast met het formuleren van een advies over de organisatie van de instellingen die een beroep doen op de Adviesraad en de inhoud van hun kwaliteitssysteem. Eén persoon van het OVOCOM secretariaat is lid van CNN, andere deelnemers vertegenwoordigen lastenboeken van producenten, distributie of onderzoeksinstellingen. Vegaplan Ook al maakt primaire productie geen deel uit van de scope van OVOCOM, toch is ze belangrijk voor ons. Immers, geen veilige diervoeders zonder veilige grondstoffen voor diervoeders. Daarom zitten we regelmatig samen met Vegaplan vzw, de beheerder van de Vegaplan Standaard voor primaire producenten. OVOCOM is vertegenwoordigd in de technische- en communicatiewerkgroepen en in de Raad van Bestuur van Vegaplan. En daarnaast zitten beide organisaties ook vaak samen rond te tafel. Aangezien we deel uitmaken van dezelfde keten, vormt onze knowhow een mooie aanvulling. 3. Nederland Ketenborging.nl Ketenborging.nl is een initiatief van de Nederlandse Taskforce Voedselvertrouwen. Deze Taskforce heeft criteria voor private voedselveiligheids- en kwaliteitsschema s opgesteld in samenspraak met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). We hebben ons aangemeld bij ketenborging.nl opdat de Feed Chain Alliance Standaard erkend kan worden als geaccepteerd kwaliteitsschema. In 2016 heeft NVWA daarom eerst een bureaustudie uitgevoerd, aangevuld met een audit bij OVOCOM vzw. Dit met een zeer mooi auditrapport tot gevolg! We kijken alvast uit naar een finale acceptatie in 2017! 44

45 SAMENWERKING MET EXPERTS UIT DE SECTOR Naast de vaste werkgroepen roepen we soms ook ad hoc verschillende experts samen om een bepaald onderwerp te behandelen. Zo hebben we in 2016 samen gezeten voor volgende werkgroepen: Technische werkgroep harmonisatie. Tijdens deze werkgroep kwam de harmonisatie aan bod van de inkoopvoorwaarden voor gatekeeper, en meer specifiek voor de onverwerkte primaire producten en voormalige levensmiddelen. Deze werkgrope diende ter voorbereiding van verdere gesprekken op internationaal niveau. Meeting Experts for inland waterways. In juni 2016 kwamen experten van de verschillende betrokken schema s (OVOCOM, GMP+ International, QS) bij elkaar om een verdere harmonisatie van de reinigingschema s voor binnenvaart onder de loep te nemen. In een eerste fase worden de reinigingsregimes voor de producten die via rivieren getransporteerd bekeken. Het uiteindelijk doel is om de reeds bestaande IDTF databank die sinds juli 2012 in gebruik werd genomen door verschillende schema s voor wegtransport, in de toekomst ook uit te breiden naar de geharmoniseerde reinigingsregimes voor binnenvaarttransport. 45

46 OPVOLGING VAN DE WETGEVING Voor bedrijven en voor ons is het belangrijk om op de hoogte te zijn van het wettelijk kader waarbinnen bedrijven opereren. Elke dag maken we daarom een inventarisatie van de juridische teksten die gepubliceerd werden in de EU, in België en in Frankrijk, om dan elke maandag de resultaten van dit onderzoek te publiceren. Deze wekelijkse opvolgingen van de wetgeving zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels voor alle FCA-gecertificeerde bedrijven. Op die manier blijven bedrijven met één klik op de hoogte van de verordeningen, wetten, besluiten, omzendbrieven en richtlijnen die de voorbije week werden gepubliceerd. Daarnaast gaan we in de maandelijkse nieuwsbrief opvolging wetgeving dieper in op één of meerdere wetteksten die de voorbije maand werden gepubliceerd. Per jaar ontvangen geïnteresseerden dus 12 nieuwsbrieven met informatie op maat van de lezer over deze vaak complexe materie. Op de pagina 'wetgeving' van onze website vinden bezoekers ook de Focus-rubriek. In deze reeks artikels zetten we steeds een bepaald onderwerp in de verf. Deze formule maakt een bredere aanpak mogelijk, minder gelinkt aan de actualiteit van de gepubliceerde teksten. Tot slot worden in het begin van elk jaar alle publicaties van vorig jaar samengebald in één document. Op deze manier beschikken FCAgecertificeerde bedrijven, certificatieinstellingen en consulenten over een algemeen jaaroverzicht van de relevante wetgeving. Het overzicht van de wetteksten is ook van groot belang voor OVOCOM. Aangezien de FCA Standaard een technische standaard is, wordt deze immers ook beïnvloed door wijzigingen in de wetgeving. Een voorbeeld: wijzigingen op het niveau van de definitie van 'Gespecificeerd risicomateriaal en in de BSE statussen van verschillende landen heeft ertoe geleid dat we het FCA-document Vleeswinkels die categorie 3-materiaal produceren - technische voorschriften drie keer veranderd hebben gedurende het jaar Dit werk kan niet worden voltooid zonder een regelmatige opvolging van de geldende wetgeving. Een bijgewerkt FCA-document is dan ook een bron van informatie en een garantie voor alle gecertificeerde bedrijven. 46

47 Als je volledig bij wil zijn met de diervoederwetgeving, verlies je veel tijd; de informatie is verspreid over een groot aantal bronnen en websites. OVOCOM is erin geslaagd om alle essentiële informatie rond de sector te bundelen en overzichtelijker te maken. Dankzij de opvolgingen van de wetgeving en de webpagina wetgeving van OVOCOM, kunnen we op de hoogte blijven van de noodzakelijke wetgeving met een minimale inspanning. Marc Sodoyez, Kwaliteitsverantwoordelijke SCAM (Société Coopérative Agricole de la Meuse) et de ALIA² 47

48 RAPID ALERT (RASFF)-BERICHTEN 2016 Elke dag raadplegen we het Europees portaal voor RASFF-berichten (Rapid Alert System for Food and Feed). We verzamelen uiteraard alle berichten in verband met diervoeders, maar ook deze die betrekking hebben op levensmiddelen met mogelijk gebruik in diervoeders (bijvoorbeeld rijst of maïs). De analyse van de RASFF-berichten met betrekking tot levensmiddelen biedt een echte meerwaarde vanuit het oogpunt van diervoeders, want er zijn 3 keer meer RASFF Food- dan Feed-gegevens. De gevarenanalyse is dus potentieel relevanter en completer. Naast de bevestiging van gevaren die al lang gekend waren (zoals aflatoxine in maïs), zetten deze berichten soms minder bekende risico s in de verf, zoals de aanwezigheid van niet-toegelaten GGO s in papaja (deze vrucht wordt soms gebruikt in snacks voor siervogels). Al deze gegevens worden verzameld in een tabel. Tussendoor worden regelmatig updates gepubliceerd. Een keer per jaar presenteren we dan een uitgebreide samenvatting op de eerste themaopleiding van het jaar. Deze verschijnt ook op Het overzicht van 2016 bevat ongeveer 850 gevaar / product combinaties. Deze combinaties zijn gebaseerd op data van 220 Feed-gegevens. De rest van de gegevens heeft betrekking op levensmiddelen. Zoom: Waar dient de RASFF-opvolging voor? Onze aanpak van de RASFF-berichten moet niet worden gezien als een methode om geïnformeerd te worden over een bepaalde recente contaminatie, maar eerder als een tool, bedoeld als leidraad voor gevarenanalyses of om nieuwe gevaren te detecteren. Voorbeeld: Elk jaar komen er nieuwe ingrediënten op de markt. Het is niet altijd gemakkelijk om voldoende informatie te vinden om een risicoanalyse uit te voeren. Maar soms is ook het omgekeerde waar. Neem bijvoorbeeld algen, een product dat steeds vaker wordt gebruikt in de receptuur van bepaalde diervoeders. De markt voor algen is een stuk omvangrijker in de humane voeding. Dus zijn er ook meer data beschikbaar. Uit het onderzoek van de RASFF-berichten blijkt dat deze groep gevoelig is aan contaminanten zoals PAK s of een te hoog gehalte aan jodium. 48

49 NIEUWSBRIEVEN Kennis is maar waardevol wanneer ze gedeeld wordt. Per slot van rekening is onze missie te waken over de voederveiligheid en de kwaliteit in de diervoedersector. We delen onze kennis met de certificatie-instellingen, met de FCA-gecertificeerde bedrijven, maar ook met geïnteresseerden uit de diervoedersector. Via nieuwsbrieven bijvoorbeeld. FCA-gecertificeerde bedrijven krijgen via hun login ook toegang tot nieuwsbrieven met diepgaande informatie, zoals de maandelijkse opvolging van de wetgeving. Vorig jaar hebben we bijna 80 nieuwsbrieven uitgestuurd naar meer dan professionals uit de diervoedersector. Een greep uit het aanbod van nieuwsbrieven uit 2016 Voederveiligheidsrisico: POME (Palm Oil Mill Effluents) in zure palmoliën Opvolging wetgeving: het wettelijk kader voor het gebruik van afgeleide producten van insecten, waaronder insecteiwitten. Focus-rubriek over MRL s: maximumgehalten aan bestrijdingsmiddelenresiduen (Maximum Residue Levels (MRL's)) die aanwezig zijn in of op diervoeders van plantaardige of dierlijke oorsprong. 49

50 LABO-TOOL In 2014 lanceerde OVOCOM de Labo-tool, een vernieuwde lijst van laboratoria die analyses uitvoeren voor de diervoedersector. De aangemelde labo s in deze tool zijn allemaal gekwalificeerd. De kwalificatie kan op drie manieren gebeuren: accreditatie, erkenning en/of ringtesten voor een bepaalde analyse. De Labo-tool tool brengt de verschillende stakeholders bij elkaar: Labo s kunnen hun competenties publiceren in deze tool en zijn bijgevolg zichtbaar op de website van OVOCOM Bedrijven kunnen labo s opzoeken die voldoen aan de gezochte competenties (matrixanalyse combinatie) Er zijn 25 labo s aangemeld voor deze tool. Ook op het vlak van analysetechnieken blijven we graag op de hoogte van de laatste evoluties. Dit jaar konden we een blik werpen op de analyses op het niveau van dioxines, dioxineachtige PCB s en niet-dioxineachtige PCB s bij het laboratorium CART. 50

51 OVOCOM tot uw dienst 3 51

52 DE DIERVOEDERSECTOR HEEFT VAAK TE MAKEN MET ZEER COMPLEXE MATERIE, MAAR WIJ STREVEN ERNAAR OM STEEDS HELDER EN DUIDELIJK TE COMMUNICEREN. ZONDER HIERBIJ AAN DIEPGANG IN TE BOETEN, DAT SPREEKT VANZELF. OM EEN VEILIG EN KWALITEITSVOL DIERVOEDER TE BEKOMEN IS EEN GOEDE AANKOOPBEHEERSING ABSOLUUT NOODZAKELIJK. BEDRIJVEN BESCHIKKEN HIERVOOR UITERAARD OVER GECERTIFICEERDE LEVERANCIERS EN EEN GEHARMONISEERDE MONITORING, MAAR DAARNAAST KUNNEN ZE OOK GEBRUIK MAKEN VAN ONZE AANKOOPPROTOCOLLEN. 52

53 Communicatie: initiatieven en realisaties LANCERING HUISSTIJL FCA DOCUMENTEN Na de talrijke positieve reacties op de frisse en dynamische huisstijl van onze website hebben we beslist om ook de FCAdocumenten in een nieuw jasje te steken. We hebben gewerkt met heldere kleuren en duidelijke tekstblokken, waardoor de documenten aangenamer zijn voor het oog en duidelijk leesbaar zijn. Op inhoudelijk vlak hebben we geen aanpassingen doorgevoerd. We hebben wel van de gelegenheid gebruik gemaakt om enkele kleine wijzigingen aan te brengen: De benaming GMP-Regeling werd vervangen door FCA Standaard waar dat nog niet gebeurd was. Hier en daar werden enkele kleine wijzigingen aan de documenten aangebracht (kleine taalcorrecties bijvoorbeeld). Elk document heeft ook een nieuw versienummer gekregen. Vroeger Nu 53

54 JAARVERSLAG Naar aanleiding van onze Algemene Vergadering hebben we vorig jaar ook het Jaarverslag volledig herwerkt. In overeenstemming met het thema van de algemene Vergadering 2016 liep ook daar de internationale context als een rode draad door het document. U ontdekte er uiteraard wat wij allemaal gerealiseerd hebben in 2015, maar ook hoe het zat met het smartphonegebruik in onze sector, hoe je vergadert in tijden van terreurdreiging en waarom OVOCOM graag naar de Champagnestreek gaat... ANN NACHTERGAELE IS DE NIEUWE OVOCOM-VOORZITTER! Naar jaarlijkse gewoonte hebben we in mei onze Algemene Vergadering gehouden. Dat het met het vijftienjarig bestaan van OVOCOM een feestelijke gelegenheid was, staat buiten kijf. Maar er was meer. Voorzitter Yvan Dejaegher (BEMEFA) gaf er immers de voorzittersfakkel door aan de nieuwe voorzitter, mevrouw Ann Nachtergaele (FEVIA). FEVIA, de federatie van de Belgische voedingsindustrie, zet zich in voor een duurzame groei van de Belgische voedingsindustrie en dat in overleg met alle stakeholders. Doelstellingen waar ook de feed industrie zich perfect in terugvindt. Tijdens haar uiteenzetting lichtte Ann Nachtergaele een tipje van de sluier op van de toekomstige prioriteiten: Internationale handelsbetrekkingen spelen een steeds grotere rol in onze sector. Daarom sluit OVOCOM al jaren uitwisselbaarheidsovereenkomsten af met andere schemabeheerders. Het bestaan van deze overeenkomsten is cruciaal voor bedrijven om handel te kunnen drijven met bedrijven die volgens een andere standaard gecertificeerd 54

55 zijn of in andere landen gevestigd zijn. Voor hen betekent dit lagere kosten en vlottere handelscontacten, terwijl de garanties voor voederveiligheid en certificatie behouden blijven. DOCUMENT VOOR EXPORT Voor bedrijven die internationaal diervoeders exporteren is het belangrijk om aan te geven wat de waarde is van de FCA certificatie. Ook voor ons zit er wat in: zichtbaarheid op het internationale niveau biedt een meerwaarde aan de FCA Standaard. Daarom ontwikkelden we een bondig document, dat exporterende bedrijven kunnen voorleggen aan overheden en internationale schema s. Het document "Introduction to the Feed Chain Alliance Standard slaat zo een brug tussen OVOCOM en de internationale diervoedersector. Voor bedrijven biedt het dan weer de kans om de kwaliteit van hun certificatie aan te tonen. PLATTELANDSTV - SPECIAL VEEVOEDERINDUSTRIE In juni 2016 zond PlattelandsTV een veevoederspecial uit, met daarin een uitgebreid interview met kersverse OVOCOM voorzitter Ann Nachtergaele over de Feed Chain Alliance Standaard. In deze uitzending passeren verschillende schakels van de diervoederindustrie de revue, en uiteraard komt ook OVOCOM uitvoerig aan bod. toegankelijke en transparante manier kennismaken met OVOCOM en met de Feed Chain Alliance Standaard. Deze uitzending was een mooie gelegenheid om de naamsverandering van onze standaard in de verf te zetten. Het beeldmateriaal is integraal te zien op Op die manier kunnen bezoekers immers een LINKEDIN OP KRUISSNELHEID Begin november 2015 hebben we een pilootproject gelanceerd om OVOCOM meer zichtbaarheid te geven op sociale media. De bedoeling was om LinkedIn te gebruiken als kennis- en informatieplatform. Bedrijven, consulenten en certificatie-instellingen blijven op die manier op de hoogte van het reilen en zeilen binnen OVOCOM en ontdekken een schat aan informatie van derden uit de diervoedersector. In 2016 zijn we een versnelling hoger geschakeld. In totaal werden 41 company updates online geplaatst, ten opzichte van 8 vorig jaar. Hierdoor vonden ook steeds meer personen hun weg naar de OVOCOM Linkedin-pagina. En die personen laten hun waardering blijken. In 2016 hebben we zo n 134 likes gekregen, dat zijn er bijna twee per volger! 55

56 Top 3 LinkedIn-berichten van

57 CONTACT OPNEMEN MET OVOCOM? Heeft u een vraag over de FCA Standaard, dan zorgen wij ervoor dat u helder en volledig geïnformeerd wordt. Gecertificeerde bedrijven, consulenten en certificatie-instellingen kunnen ook bij ons terecht voor een toelichting van meer technische onderwerpen, zoals bijvoorbeeld de diervoederwetgeving. In bepaalde gevallen is het ook mogelijk om elkaar in persoon te ontmoeten. Zo hebben we vorig jaar tegelijk een groep ondernemingen en een certificatie-instelling ontmoet in het hoofdkantoor van deze groep. Als de gelegenheid er is, combineren we zo n vergaderingen ook met een bezoek aan het bedrijf waar we te gast zijn. Ten slotte bieden ook de OVOCOMopleidingen en de feedbacksessies van de kwalificatie-examens voor auditoren en consulenten een uitgelezen kans om kennis te delen. Al deze contacten gebeuren niet voor niets: op die manier kunnen we praktische oplossingen uitwerken voor knelpunten en toekomstige pistes uitdenken om de FCA Standaard te verbeteren. Dat komt iedereen ten goede! BEDRIJFSBEZOEKEN Het OVOCOM-team trekt er regelmatig op uit om een bezoek te brengen aan een bedrijf uit de sector. De context van deze bezoeken is helemaal anders dan wanneer we een witness-audit uitvoeren van een inspecteur of een auditor. De bedrijfsbezoeken kaderen in volgende doelstellingen: - Feedback krijgen van bedrijven op het terrein; - Voorbereiden van een specifiek dossier; - Continue opleiding van het personeel; - Mogelijkheden om het systeem te verbeteren; - Menselijke ontmoetingen. In 2016 bezochten we bijvoorbeeld een insectenkwekerij, de sector van het maritiem transport, de productie van rauwe petfood en de verwerking van dierlijke bijproducten. 57

58 Klantgericht: expertise op maat van de klant OVOCOM BREIDT UIT! Met een klein team kan je grootse dingen verwezenlijken. Dat is bij OVOCOM zeker altijd zo geweest. Maar een klein team heeft ook haar beperkingen. Er komen nieuwe uitdagingen op je af, er liggen nieuwe kansen voor het grijpen, Om tegemoet te komen aan de ontwikkelingen in de diervoedersector hebben we in de loop van 2016 het team versterkt met twee jonge bio-ingenieurs. Marina Dmitrevsky Projectmanager kwaliteit Dorine Ghenne Junior Adviseur Voedselveiligheid Marina is Bio-ingenieur van opleiding en houdt van paardrijden. Als projectmanager zet Marina zich in voor verschillende gerichte projecten. Zo is ze verantwoordelijk voor het dossier levering van diervoeders aan Nederlandse melkveehouders, fraudebestrijding en klachtenbehandeling. Dorine is afgestudeerd als Bio-ingenieur en speelt basketbal bij Royal Castors Braine. Ze is Junion Adviseur Voedselveiligheid, wat inhoudt dat ze de erkenning van auditoren en inspecteurs voor haar rekening neemt. Daarnaast is zij ook het aanspreekpunt voor de Standaarden voor Vleeswinkels (CC-03) en binnenschippers (OVC-04) en is ze verantwoordelijk voor de Gatekeeper- en BT- 03 inkoopprotocols. 58

59 CONSULENTEN Wanneer u als bedrijf een FCA-certificaat wenst te behalen en hierbij hulp of advies nodig heeft, kan u een consulent inschakelen. U kan ook een consulent inzetten voor specifieke opdrachten, bijvoorbeeld een update van uw kwaliteitssysteem, een actualisatie van uw HACCP-studie (gevarenanalyse) of voor het uitvoeren van uw jaarlijkse interne audit. OVOCOM hanteert een systeem voor de registratie van dergelijke consulenten. Om op de lijst van gerefereerde consulenten te worden opgenomen, moet de consulent voldoen aan verschillende voorwaarden: deelname aan ten minste één themaopleiding per jaar, slagen voor een FCA-examen, en deelname aan de werkgroep consulenten. Deze werkgroep is een specifieke vergadering waarin recente wijzigingen m.b.t. de FCAstandaard en de wetgeving van de sector worden besproken. Ze vindt tweemaal per jaar plaats. Vandaag mogen 17 consulenten zich gerefereerd consulent noemen. Dankzij het systeem van gerefereerde consulenten kunnen wij op onze twee oren slapen. Onze consulent werpt een welkome blik van buitenaf op ons kwaliteitssysteem. Zo kunnen we zeker zijn dat we het lastenboek correct toepassen. En als we een vraag hebben kunnen we altijd bij onze consulent terecht. Gijsbrecht Pollentier, Kwaliteit, Nutritie & Technischcommercieel, Voeders Decadt 59

60 INCIDENTENMANAGEMENT Bij incidenten in de diervoedersector is snel reageren en transparant communiceren naar heel de keten cruciaal. Enkel zo kunnen we de nadelige gevolgen voor de diervoederketen beperken of voorkomen. Zowel bedrijven als schemabeheerders dragen hierbij hun verantwoordelijkheid. In 2016 gingen we verder op de ingeslagen weg. Incidentenmanagement situeert zich bij ons op 3 niveaus: Voor bedrijven: Document BT-17 Het FCA-document: BT-17: Incident- en crisismanagement: communicatie naar OVOCOM en de certificatie-instelling verduidelijkt de vereiste communicatie binnen de FCA Standaard in geval er zich een incident voordoet. Aan de hand van een beslissingsboom kunnen bedrijven bijvoorbeeld bepalen of dit incident verplicht moet worden gemeld aan ons of de certificatie-instelling. Deze vereisten zijn van toepassing op alle FCA-gecertificeerde bedrijven. Voor schemabeheerders: International Crisis Journal Samen met de andere internationale feed schemabeheerders AIC, GMP+ International en QS lanceerden we begin 2015 een nieuw platform voor informatie-uitwisseling gelanceerd: het International Crisis Journal. Dankzij de uitwisselbaarheidsovereenkomsten delen we al langer info bij overschrijdingen of non-conformiteiten. Deze samenwerking verbetert zelfs nog door het International Crisis Journal. De erkenning en opvolging van incidenten en crisissituaties via één enkel platform biedt immers de mogelijkheid tot een betere uitwisseling van informatie met behoud van de noodzakelijke vertrouwelijkheid. Hierdoor kunnen passende maatregelen sneller worden genomen en kunnen schadelijke gevolgen worden beperkt of voorkomen. In 2016 deelden de verschillende schemabeheerders informatie rond 14 cases van internationaal belang. Voor OVOCOM: Crisis Journal OVOCOM Het in 2015 ontwikkelde intern platform Crisis Journal OVOCOM nam zoals voorspeld aan belang en gebruik toe in Het doel van dit platform blijft ongewijzigd: het beheer en de opvolging van de ontvangen informatie, zij het wel beperkt tot het FCA-systeem. We analyseren en compileren de informatie uit deze meldingen, zodat deze opnieuw de volledige diervoederketen ten goede komt: een mooi voorbeeld van ons motto together for safety and quality. Op 17 maart 2016 woonden we ook de opleiding Crisismanagement voor de FEED professional: van handboek naar praktijk bij. Deze opleiding werd georganiseerd door Agri Food Academy en ging door in Ellecom, Nederland. In de voormiddag kwam de NVWA de spelregels toelichten, gevolgd door de getuigenis van een kwaliteitsmanager over wat te doen als het misgaat op vrijdagmiddag. Na de lunch was het tijd voor een crisissimulatie: in groepjes werden we uitgedaagd om snel een juiste inschatting van de crisis te maken, strategische standpunten in te nemen en zelf de regie in handen te houden. Het was een leerrijke ervaring! 60

61 61

62 Bijzondere inkoopvoorwaarden Elke aankoop van diervoeders door een FCAgecertificeerd bedrijf moet gebeuren binnen een specifiek kader. Dat kader wordt beschreven in één van de 3 FCA-documenten die hieraan gewijd zijn (BT-02, BT-03 en BT- 04). De basisregel is de aankoop bij FCAgecertificeerde bedrijven (of gelijkwaardig). Er bestaan nochtans enkele uitzonderingen op deze regel, zoals de cijfers van 2015 bewijzen. Deze aankopen moeten voldoen BT-16 en Aflatoxineprotocol In maart 2013 waren we de allereersten om een tijdelijk protocol in te voeren voor de controle van aflatoxine B1 in maïs afkomstig uit Zuidoost-Europa. Later ontwikkelden ook andere schemabeheerders zoals Coceral, GMP+ International en QS een tijdelijk monitoringsprotocol voor aflatoxine in maïs. Al gauw zagen de schemabeheerders de meerwaarde in van het harmoniseren van die verschillende protocols. Eind september 2015 werd dan ook een grotendeels geharmoniseerd protocol gepubliceerd. Dat protocol is te vinden in het FCA-document BT-16: tijdelijke monitoring. Regelmatig steken we met de andere schemabeheerders de hoofden bij elkaar om aan de specifieke vereisten inzake productmonitoring en communicatie aan OVOCOM. Het is heel eenvoudig: elke aankoop buiten de certificatie = controle op 100% van de loten! Deze twee eenvoudige regels (gecertificeerde aankoop of anders lot per lot controle) zijn gekend door iedereen en versterken zo het vertrouwen in de totale keten. de protocols te herzien op basis van de gecommuniceerde resultaten door FCAgecertificeerde bedrijven. In 2016 waren er in totaal 8 conference calls ter evaluatie van de risico-indeling van landen. Het protocol werd 7 keer aangepast. We kwamen ook samen op 12/10/2016 voor een fysieke meeting in Brussel. Uiteraard bespraken we er de indeling van de landen op basis van de nieuwe oogst, maar we grepen ook de gelegenheid aan om het geharmoniseerde protocol zelf te evalueren en te verbeteren. Voor de oogst van 2015 (looptijd september 2015 tot augustus 2016) werden bijna 9000 analyseresultaten verzameld en beoordeeld. Gatekeeper-principe Als FCA-gecertificeerde bedrijven voedermiddelen, toevoegingsmiddelen, voormengsels of zelfs mengvoeders willen aankopen, dan kan dat slechts op twee manieren: bij andere FCA-gecertificeerde bedrijven of bij bedrijven met een standaard die een uitwisselbaarheidsovereenkomst heeft met OVOCOM. Dit is de beste manier om voederveiligheid te garanderen in heel de diervoederketen. Maar wat als een leverancier niet gecertificeerd is (bijvoorbeeld buiten de Europese Unie)? Hoe kan het bedrijf er zeker 62

63 van zijn dat het aangekochte product ook aan de FCA-eisen voldoet? Hiervoor hebben we het Gatekeeper-protocol en andere protocols ontwikkeld. Via dit protocol kunnen bedrijven toch voedermiddelen, toevoegingsmiddelen, voormengsels of mengvoeders aankopen buiten de Europese Unie. Om de voederveiligheid te garanderen stelt het bedrijf o.a. een specifiek monitoringplan voor het product op, en voert het een analyse uit van alle parameters voor elk gekocht lot. Gatekeeper 2016 Aantal aangekochte voedermiddelen via het Gatekeeper-systeem per categorie (Categorieën uit Europese Voedermiddelencatalogus) 63

64 BT-03 inkoop van kleine hoeveelheden niet-gecertificeerde voedermiddelen Om tegemoet te komen aan de zeer specifieke behoeften van bepaalde dieren moeten FCAgecertificeerde bedrijven soms zeer specifieke producten, vaak in kleine hoeveelheden (minder dan 10 ton per maand), inslaan. Deze zijn niet altijd beschikbaar onder certificatie. Om ervoor te zorgen dat deze vernieuwende producten het daglicht kunnen zien, hebben we een uniek protocol ontwikkeld. De FCAdeelnemer dient een vraag in bij OVOCOM. Een beschrijving van het product, een gevarenanalyse en een gepersonaliseerde monitoring worden bij het dossier gevoegd. Wij evalueren deze en als alle garanties gegeven worden, verkrijgt het bedrijf de toelating om zich te bevoorraden bij de leverancier. De certificatie-instelling van het gecertificeerde bedrijf zal vervolgens ter plaatse controleren of er wordt voldaan aan alle opgelegde voorwaarden. BT-04 inkoop: specifieke aankoopprotocollen Om een kader te creëren voor aankopen afkomstig van bepaalde landen of bedoeld voor bepaalde diersoorten (bijvoorbeeld gezelschapsdieren) heeft OVOCOM reeds verschillende jaren specifieke aankooprotocollen uitgewerkt. Deze worden allemaal verzameld in het document BT-04. Dat document beschrijft welke diervoeders (incl. te verwerken nevenstromen) bedrijven kunnen aankopen bij niet-gecertificeerde leveranciers en onder welke voorwaarden. In het document vinden bedrijven verschillende modules gekoppeld aan bepaalde diervoeders, en soms aan zeer specifieke origines (Vb: Russisch lijnzaad). Elke module legt vast welke parameters er minimaal moeten geanalyseerd worden voor elk gekocht lot. Deze modules zijn toepasbaar voor alle FCAgecertificeerde bedrijven mits voorafgaandelijke melding bij ons en de certificatieinstelling. 64

65 Onder BT-04 module 1 werden volgende diervoeders aangekocht: Lijnzaad uit Kazachstan Maïs uit Oekraïne Sojabonen uit Togo Lijnzaad uit Rusland Zoom: BT-04 module 3 Sinds oktober 2014 is het document BT-04 uitgebreid met een extra module. Module 3 bevat een aankoopprotocol specifiek voor (voormalige) levensmiddelen en/of te verwerken nevenstromen. Deze module kadert in de harmonisatie van de inkoopvoorwaarden vooropgesteld door ons en GMP+ International. Dankzij dit protocol kunnen bepaalde (voormalige) levensmiddelen en te verwerken nevenstromen aangekocht worden door niet-fca-gecertificeerde levensmiddelenbedrijven. Het protocol legt wel belangrijke voorwaarden op waaraan de afnemer en de FCA-gecertificeerde diervoederproducent moet voldoen. 4 FCA-certificaten werden in de loop van 2016 omgezet naar dit protocol. 65

66 TEAMBUILDING Een goede samenwerking binnen het team betekent vlotte dienstverlening naar buiten toe. Vandaar dat we er één dag per jaar opuit trekken voor een teamactiviteit. Soms is die bijzonder nuttig (de kantoorruimte schilderen), soms bijzonder lekker (kookworkshop), maar altijd bijzonder leuk. Dit jaar klommen we hogerop, naar het Adventure Parc in Waver voor een touwen- en kabelparcours in de bossen. Iedereen verlegde er zijn eigen grenzen, al lagen die bij sommige wat hoger dan bij andere. Wat er ook van zij, het team is er weer wat hechter uitgekomen! 66