Schriftelijke en digitale (laag)geletterdheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Schriftelijke en digitale (laag)geletterdheid"

Transcriptie

1 Schriftelijke en digitale (laag)geletterdheid Presentatie voor landelijke dag laaggeletterdheid en digitale vaardigheden 13 november 2014 Willem Houtkoop

2 Vooruitblik Laaggeletterden breed; Verschillende groepen met verschillende kenmerken Digitale geletterdheid Gevolgen voor bereik Gegevens grotendeels afkomstig van PIAAC (Programme for the International Assessment of Adult Competencies),

3 Verschillende groepen

4 Basis voor indeling in groepen naar niveau PIAAC (en IALS en ALL) niveau-indeling maatgevend voor de Nederlandse en internationale discussie over laaggeletterdheid (5 niveaus, niveau 1 = laaggeletterd) Indeling gebaseerd op kenmerken van de test (moeilijkheidsgraad teksten, complexiteit van opdrachten, aanwezigheid van afleiders) En niet op de problemen die mensen in werk en leven tegenkomen Er is uiteraard wel een (sterke) relatie tussen vaardigheidsniveau en (eventuele) problemen, maar niet één op één Daarom soms overschatting van de problemen van laaggeletterden (en soms ook onderschatting)

5 Trends in laaggeletterdheid en excellentie jr. 20,0 18,0 18,6 16,0 16,2 14,0 12,0 11,9 10,0 9,4 8,0 6,0 4,0 2,0 0, (IALS) 2012 (PIAAC) Laaggeletterd Excellent

6 Verschillen naar niveau Laaggeletterd = niveau 1 schaal taalvaardigheid; 11,9% Nederlandse bevolking jaar, 1.3 miljoen mensen Onderkant laaggeletterd = laag niveau 1, 2.6% jarigen, mensen, ongeveer niveau A1 Midden/bovenkant laaggeletterd = hoger niveau 1, 9.3% jarigen, mensen, ongeveer niveau A2/1F Matig geletterd = niveau 2 van schaal taalvaardigheid, 27% jarigen, mensen, niveau 2F ergens binnen dit niveau 2 (NB Niveau 2F is burgerschapsniveau)

7 Verdeling van taalvaardigheidsscores en niveau indelingen Niveau 2 Lager niveau 1 Hoger niveau 1

8 Verschillende groepen laaggeletterden Differentiëren naar taalniveau, leeftijd, opleiding, etniciteit Grootste groep; autochtoon, werken meestal, (laag) middelbare opleiding, 45+ ers, Twee andere grote groepen; werken niet, allochtoon en autochtoon, laagopgeleid, Maar ook; Groep op laag niveau 1, vaak ook digibeet, veel 55+ ers, (vaak bepalend voor beeld laaggeletterden) Zeer grote groep op niveau 2

9 Groepen laaggeletterden naar een aantal achtergrondkenmerken

10 Digitale Geletterdheid

11 Nederland sterk gedigitaliseerd 97% heeft wel eens computer gebruikt 80% ervaring met computers op werk 94% gebruikers op het werk heeft de ict-ervaring die nodig is Alleen Scandinavische landen kennen hogere percentages Kleine groep (3%) heeft geen computerervaring

12 Geldt ook voor laaggeletterden 87% laaggeletterden gebruikt wel eens een computer 44% laaggeletterde werkenden gebruikt wel eens computer op het werk Wel geringere intensiteit dan mensen met een hoger vaardigheidsniveau Ook iets ander gebruikspatroon; minder WORD en EXCEL Maar laaggeletterden bijna net zo actief als hooggeletterden als het gaat om en en het online opzoeken van informatie

13 Computer- en internetactiviteiten van laaggeletterden en excellenten Chatten en Online informatie zoeken Programmeren Internetbankieren Spreadsheet Tekstverwerking Niveau 1 Niveau 4

14 Trend computergebruik in Nederland

15 Taalvaardigheid van mensen zonder computer

16 Trends in computergebruik van laaggeletterden

17 Operationele en informatievaardigheden Knoppenkennis; omgaan met een muis, aanklikken van informatie, drag and drop, scrollen in een tekst en highlighten van informatie Informatievaardigheden; zijn volwassenen in staat om met behulp van internet, en spreadsheets afspraken te plannen, online aankopen te doen, of zich in te schrijven bij een uitzendbureau? En zijn ze in staat informatie uit verschillende online bronnen te vinden, te integreren en te beoordelen op betrouwbaarheid en bruikbaarheid?

18 Knoppenvaardigheid van volwassenen en laaggeletterden

19 Digitale informatievaardigheden van Nederlandse volwassenen

20 Informatievaardigheden bevolking en laaggeletterden (voorlopige cijfers) Bevolking Laaggeletterden Geen ict ervaring 3 13 Onvoldoende knoppenkennis 4 17 Geen zin/angst 4 10 (schatting) Lage dig. informatievaardigheden Gemm. dig. informatievaardigheden Hoge dig. informatievaardigheden 7 1

21 Het bereiken van laaggeletterden Maar eerst iets over de ouderen

22 Ouderen belangrijk(st)e doelgroep Vergrijzing Biologisch leeftijdseffect; ook als je rekening houdt met andere factoren, nemen vaardigheden af Onder ouderen relatief veel laaggeletterden (21,5% van jarigen) In groep 55-65; Grotere aantallen als je kijkt naar 65+ ers;

23 Over ouderen Welk aanbod is er voor ouderen en welk aanbod is geschikt? Verschillen binnen de groep ouderen groter dan onder jongeren Van oudere allochtonen eerste generatie is helft laaggeletterd Informatievaardigheden voor ouderen zeer belangrijk

24 Informatievaardigheden van jarigen

25 Hoe bereik je de mensen Een paar ontnuchterende cijfers Voor laaggeletterden die bereikbaar en schoolbaar zijn 98% vindt eigen taalvaardigheid voldoende Voor werkende laaggeletterden 80% zegt dat ze geen verdere scholing nodig hebben 46% zegt dat leesvaardigheden op het werk nauwelijks worden gebruikt

26 Geen vanzelfsprekende deelnemer Mensen ervaren vaak geen tekorten en vaak ook weinig problemen Voor een deel berust dat op realiteit Mensen aanspreken op hun laaggeletterdheid werkt voor velen weinig motiverend Een ander verhaal is dan nodig, functioneel en gericht op specifieke vragen en leefgebieden Niet zozeer vanuit het tekort, maar vanuit de uitbreiding van de eigen mogelijkheden

27 Bibliotheekbezoek en laaggeletterdheid, bron ALL onderzoek Laaggeletterd Niet-laaggeletterd Wekelijks Maandelijks Meerdere keer afgelopen jaar 1 of 2 keer afgelopen jaar Nooit

28 Via bibliotheken 29% van de laaggeletterden bezocht het afgelopen jaar een bibliotheek (ALL gegevens) Het bereik van de bibliotheken onder laaggeletterden (van 16-65) is rond , maar mensen op niveau 2 zijn ook relevant Op welke groepen richt je je vooral (ouderen belangrijk)? Wat biedt je aan (informatievaardigheden belangrijk)? Wie komen er als je faciliteiten biedt (nu vaak allochtonen)? Waaraan bestaat behoefte bij verschillende doelgroepen?

29 Bronnen Buisman, Allen, Fouarge, Houtkoop, van der Velden, PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven, den Bosch, ECBO, Buisman, Houtkoop, Laaggeletterdheid op de Kaart, Stichting Lezen en Schrijven/ECBO, Buisman, Rekenniveaus in het mbo, den Bosch, ECBO, Te verschijnen; Taalvaardigheid in het mbo, Informatievaardigheid in het mbo, Digitale geletterdheid.

Digitale grenzen en mogelijkheden van laaggeletterden en laagopgeleiden

Digitale grenzen en mogelijkheden van laaggeletterden en laagopgeleiden Digitale grenzen en mogelijkheden van laaggeletterden en laagopgeleiden Presentatie voor We leren altijd!, 10 jaar ETV.nl 5 maart 2014 Willem Houtkoop (willem.houtkoop@ecbo.nl Waar hebben we het over Verschillende

Nadere informatie

PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven Resultaten van de Nederlandse survey Willem Houtkoop

PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven Resultaten van de Nederlandse survey Willem Houtkoop PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven Resultaten van de Nederlandse survey 2012 Willem Houtkoop Opzet Achtergrond bij PIAAC Prestaties van NL internationaal vergeleken Laaggeletterdheid in Nederland

Nadere informatie

Nederland FACTS & FIGURES. Laaggeletterdheid in. Geletterdheid. VAN DE 1,3 MILJOEN laaggeletterden tussen de 15 en 65 jaar zijn: 65% 35%

Nederland FACTS & FIGURES. Laaggeletterdheid in. Geletterdheid. VAN DE 1,3 MILJOEN laaggeletterden tussen de 15 en 65 jaar zijn: 65% 35% Laaggeletterdheid in Nederland FACTS & Ongeveer 1 op de 9 Nederlanders tussen de 16 en 65 jaar is laaggeletterd. In totaal zijn dat 1,3 miljoen mensen. Van deze groep is 65% autochtoon. Het aantal laaggeletterden

Nadere informatie

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld? Vaardigheden van burgers en aanpassingen door overheden

Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld? Vaardigheden van burgers en aanpassingen door overheden Laaggeletterden: achterblijvers in de digitale wereld? Vaardigheden van burgers en aanpassingen door overheden Colofon Stichting Lezen & Schrijven www.lezenenschrijven.nl Laaggeletterden: achterblijvers

Nadere informatie

PIAAC 2012: de belangrijkste resultaten. www.piaac.nl. Marieke Buisman, Jim Allen, Didier Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden

PIAAC 2012: de belangrijkste resultaten. www.piaac.nl. Marieke Buisman, Jim Allen, Didier Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden PIAAC 2012: de belangrijkste resultaten Marieke Buisman, Jim Allen, Didier Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden www.piaac.nl Colofon Inhoudsopgave Titel Auteurs Marieke Buisman, Jim Allen, Didier

Nadere informatie

Digitaal problemen oplossen in de 21 ste eeuw

Digitaal problemen oplossen in de 21 ste eeuw ] Hoe Ingrid Christoffels en Paul Steehouder Digitaal problemen oplossen in de 21 ste eeuw goed zijn mbo ers toegerust? Colofon Titel Digitaal problemen oplossen in de 21 ste eeuw Hoe goed zijn mbo ers

Nadere informatie

Marieke Buisman en Willem Houtkoop. Laaggeletterdheid in kaart

Marieke Buisman en Willem Houtkoop. Laaggeletterdheid in kaart Marieke Buisman en Willem Houtkoop ] Laaggeletterdheid in kaart Colofon Titel Laaggeletterdheid in kaart Auteurs Marieke Buisman en Willem Houtkoop Datum April 2014 Ontwerp Design Crew ISBN/EAN 978-94-6052-079-2

Nadere informatie

Ecbo-donderdagmiddaglezing. Rekenniveaus op het mbo. Marieke Buisman

Ecbo-donderdagmiddaglezing. Rekenniveaus op het mbo. Marieke Buisman Ecbo-donderdagmiddaglezing Rekenniveaus op het mbo Marieke Buisman Veel te doen om rekenen op het mbo Zorgen over: Hoge eisen Laag instroomniveau Tegenvallende prestaties op pilotexamens Internationaal

Nadere informatie

Laaggeletterdheid in Nederland. Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden

Laaggeletterdheid in Nederland. Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden ] Didier Laaggeletterdheid in Nederland Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden Laaggeletterdheid in Nederland Resultaten van de Adult Literacy and Life Skills Survey (ALL) Didier Fouarge, Willem

Nadere informatie

De Popularisering van het Internet in Nederland Trendrapport Internetgebruik 2011

De Popularisering van het Internet in Nederland Trendrapport Internetgebruik 2011 De Popularisering van het Internet in Nederland Trendrapport Internetgebruik 2011 Prof. Dr. Jan A.G.M. van Dijk Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie Trendrapport Computer en Internetgebruik 2010

Nadere informatie

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Dr. Maurice de Greef Prof. dr. Mien Segers 06-2016 Maastricht University, Educational Research & Development (ERD) School

Nadere informatie

Internetgebruik in Nederland 2010. Prof. Dr. Jan A.G.M. van Dijk Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie

Internetgebruik in Nederland 2010. Prof. Dr. Jan A.G.M. van Dijk Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie Internetgebruik in Nederland 2010 Prof. Dr. Jan A.G.M. van Dijk Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie Met C. 150 volledige digibeten bereikt Trendrapport Computer en Internetgebruik 2010 UT (Alexander

Nadere informatie

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN RESULTATEN VAN DE NEDERLANDSE SURVEY 2012 Marieke Buisman, Jim Allen, Didier Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden www.piaac.nl Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

SeniorWeb helpt beginners. Titia Blanksma (SeniorWeb)

SeniorWeb helpt beginners. Titia Blanksma (SeniorWeb) SeniorWeb helpt beginners Titia Blanksma (SeniorWeb) Inhoud 1. Digibeten en minder vaardige internetgebruikers 1. Profiel digibeten 2. Profiel minder vaardige internetgebruikers 1. Hoe helpt en bereikt

Nadere informatie

Taalniveaus op het mbo

Taalniveaus op het mbo ] De Annemarie Groot, Willem Houtkoop, Paul Steehouder en Marieke Buisman Taalniveaus op het mbo leesvaardigheid van Nederlandse mbo ers in (inter)nationaal perspectief Colofon Titel Taalniveaus op het

Nadere informatie

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN RESULTATEN VAN DE NEDERLANDSE SURVEY 2012 Marieke Buisman, Jim Allen, Didier Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden www.piaac.nl Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Kernvaardigheden in Nederland

Kernvaardigheden in Nederland Kernvaardigheden in Nederland Resultaten van de Adult Literacy and Life Skills Survey (ALL) Willem Houtkoop (ecbo), Jim Allen (ROA), Marieke Buisman (ecbo), Didier Fouarge (ROA) en Rolf van der Velden

Nadere informatie

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN RESULTATEN VAN DE NEDERLANDSE SURVEY 2012 Marieke Buisman, Jim Allen, Didier Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden www.piaac.nl Colofon Titel PIAAC:

Nadere informatie

Opbrengsten in beeld. Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010

Opbrengsten in beeld. Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 Opbrengsten in beeld Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 Opbrengsten in beeld Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 CINOP, s Hertogenbosch Samenstelling: Paul Steehouder en

Nadere informatie

Lesmodule laaggeletterdheid. Achtergrondinformatie over laaggeletterdheid in Nederland

Lesmodule laaggeletterdheid. Achtergrondinformatie over laaggeletterdheid in Nederland Lesmodule laaggeletterdheid Achtergrondinformatie over laaggeletterdheid in Nederland Lesmodule laaggeletterdheid CINOP in opdracht van Steunpunt taal en rekenen ve 1 Lesmodule laaggeletterdheid CINOP

Nadere informatie

LAAGGELETTERDHEID IN DELFSHAVEN

LAAGGELETTERDHEID IN DELFSHAVEN LAAGGELETTERDHEID IN DELFSHAVEN Uitgevoerd door: CINOP Advies Etil Kohnstamm Instituut Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), Maastricht University DEZE FACTSHEETRAPPORTAGE IS ONTWIKKELD

Nadere informatie

Opbrengsten in beeld

Opbrengsten in beeld Opbrengsten in beeld Rapportage Aanvalsplan Laaggeletterdheid 2006-2010 CINOP, s Hertogenbosch Samenstelling: Paul Steehouder en Marli Tijssen Colofon Titel: Opbrengsten in beeld. Rapportage Aanvalsplan

Nadere informatie

CPS 2015 1. Onderzoekplan Geletterdheid op Bonaire

CPS 2015 1. Onderzoekplan Geletterdheid op Bonaire Onderzoekplan Geletterdheid op Bonaire Inleiding De Stichting Lezen & Schrijven Bonaire is in het voorjaar van 2015 opgericht en is een initiatief van Rotary Club Bonaire. De Stichting Lezen & Schrijven

Nadere informatie

Utrechters digivaardig?

Utrechters digivaardig? Utrechters digivaardig? Analyse van de digitale participatie van Utrechters 1 Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht Postbus 16200 3500 CE Utrecht 030 286 1350 onderzoek@utrecht.nl in opdracht

Nadere informatie

Rekenniveaus op het mbo

Rekenniveaus op het mbo ] Nederlandse Marieke Buisman Rekenniveaus op het mbo jongeren langs de internationale meetlat Colofon Titel Rekenniveaus op het mbo Nederlandse jongeren langs de internationale meetlat Auteurs Marieke

Nadere informatie

Conclusie. Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede. Ingrid Christoffels, Pieter Baay (ecbo) Ineke Bijlsma, Mark Levels (ROA)

Conclusie. Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede. Ingrid Christoffels, Pieter Baay (ecbo) Ineke Bijlsma, Mark Levels (ROA) Conclusie Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede Ingrid Christoffels, Pieter Baay (ecbo) Ineke Bijlsma, Mark Levels (ROA) ecbo - De relatie tussen laaggeletterdheid en armoede A 1 conclusie

Nadere informatie

Datum 08 oktober 2013 Aanbieding van de rapporten PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven en OECD Skills Outlook 2013

Datum 08 oktober 2013 Aanbieding van de rapporten PIAAC: Kernvaardigheden voor Werk en Leven en OECD Skills Outlook 2013 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2014 Nr. 10 BRIEF

Nadere informatie

TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg. Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014

TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg. Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014 TAAL: ons een zorg? Laaggeletterdheid in de zorg Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Lions Schiedam sept. 2014 Dit weet u na deze presentatie Taal: ons een zorg? 1. Laaggeletterdheid in de zorg

Nadere informatie

SAMEN DIGITAAL : de opgave

SAMEN DIGITAAL : de opgave SAMEN DIGITAAL : de opgave -> Bibliotheek Utrecht, Mariken van Meer Internetvaardigheden Utrechtse situatie De Utrechtse aanpak / Leven en Leren -> Stichting Digisterker, Piet Boekhoudt CBS typen internetvaardigheden

Nadere informatie

Toets-ICT voor het VO

Toets-ICT voor het VO Toets-ICT voor het VO De weg naar Digitale Geletterdheid Voor Praktijkonderwijs, VMBO, HAVO en VWO Producten en prijzen 2016 Toets-ICT Vaardig en veilig online 1 Juni 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict

Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict Leren en lesgeven met ict Wat moet een leraar daarvoor kunnen? Wat kunnen en

Nadere informatie

Ken uw doelgroep Kwetsbare groepen. Gemeente Maastricht

Ken uw doelgroep Kwetsbare groepen. Gemeente Maastricht Ken uw doelgroep Kwetsbare groepen Gemeente Maastricht April 2015 Colofon In opdracht van: Uitvoering en rapportage: Ilse Lodewijks, Adviseur Onderzoek i.s.m. Ivette Sprooten, Specialist Laaggeletterdheid

Nadere informatie

REGIONALE LAAGGELETTERDHEID Gemeente Breda

REGIONALE LAAGGELETTERDHEID Gemeente Breda REGIONALE LAAGGELETTERDHEID Gemeente Breda Uitgevoerd door: Etil Kohnstamm Instituut Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (ROA), Universiteit Maastricht DEZE FACTSHEETRAPPORTAGE IS ONTWIKKELD

Nadere informatie

Digivaardig personeel19. Optimaal gebruik maken van internet

Digivaardig personeel19. Optimaal gebruik maken van internet Digivaardig personeel19 Optimaal gebruik maken van internet LEESWIJZER Ben je zelfstandig ondernemer en overweeg je zakelijk actiever te worden op internet? Dan is deze informatie voor jou. Verdeeld over

Nadere informatie

Geletterdheid in Nederland Actieplan laaggeletterdheid 2012-2015

Geletterdheid in Nederland Actieplan laaggeletterdheid 2012-2015 Geletterdheid in Nederland Actieplan laaggeletterdheid 2012-2015 In dit Actieplan vindt u de plannen van het kabinet om de geletterdheid van de groep laaggeletterden in Nederland verder te bevorderen.

Nadere informatie

Ken uw doelgroep Kwetsbare groepen. Regio Heuvelland

Ken uw doelgroep Kwetsbare groepen. Regio Heuvelland Ken uw doelgroep Kwetsbare groepen Regio Heuvelland April 2015 Colofon In opdracht van: Uitvoering en rapportage: Ilse Lodewijks, Adviseur Onderzoek i.s.m. Ivette Sprooten, Specialist Laaggeletterdheid

Nadere informatie

Aanpak laaggeletterdheid in de zorg

Aanpak laaggeletterdheid in de zorg Aanpak laaggeletterdheid in de zorg Stichting Lezen & Schrijven Initiatief: H.K.H. Prinses Laurentien Voorzitter: Marja van Bijsterveldt Visie: Door beter te leren lezen en schrijven vergroot je je kans

Nadere informatie

Rapport. Onderzoek laaggeletterden. Kansen voor bibliotheken om laaggeletterden te bereiken. Marieke Buisman (Kohnstamm Instituut) Jim Allen (ROA)

Rapport. Onderzoek laaggeletterden. Kansen voor bibliotheken om laaggeletterden te bereiken. Marieke Buisman (Kohnstamm Instituut) Jim Allen (ROA) Rapport Onderzoek laaggeletterden Kansen voor bibliotheken om laaggeletterden te bereiken Marieke Buisman (Kohnstamm Instituut) Jim Allen (ROA) 2 INHOUD 1. BELANGRIJKSTE UITKOMSTEN 4 2. BELEIDSCONTEXT

Nadere informatie

LAGAGELETETDREHID. De ontwikkeling van een instrument om gezondheidsvaardigheden bij laaggeletterden te meten

LAGAGELETETDREHID. De ontwikkeling van een instrument om gezondheidsvaardigheden bij laaggeletterden te meten LAGAGELETETDREHID De ontwikkeling van een instrument om gezondheidsvaardigheden bij laaggeletterden te meten Marissa Hossteenge Masterscriptie Communicatiekunde Rijksuniversiteit Groningen Faculteit der

Nadere informatie

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen.

De relatie tussen leerkrachten-tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. De relatie tussen -tekort en de taal- en natuurkundekennis en -vaardigheden van 15 jarige leerlingen. Jaap Dronkers 1 Leerstoel International comparative research on educational performance and social

Nadere informatie

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen Projectplan Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen [Naam organisatie] vindt het belangrijk om alert te zijn op

Nadere informatie

17WH SVO Opleidingen. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

17WH SVO Opleidingen. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 17WH SVO Opleidingen MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over SVO Opleidingen.

Nadere informatie

PIAAC daagt het Plan Geletterdheid uit! Workshop Studiedag PIAAC 20 maart 2014

PIAAC daagt het Plan Geletterdheid uit! Workshop Studiedag PIAAC 20 maart 2014 PIAAC daagt het Plan Geletterdheid uit! Workshop Studiedag PIAAC 20 maart 2014 Welkom Wie zijn de experten te gast? Wie zijn wij? Wat gaan we doen in deze workshop? 1. Presentatie: verwezenlijkingen en

Nadere informatie

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970

CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 CBS-berichten: Veranderingen in de arbeidsparticipatie in Nederland sinds 1970 Lian Kösters, Paul den Boer en Bob Lodder* Inleiding In dit artikel wordt de arbeidsparticipatie in Nederland tussen 1970

Nadere informatie

Dr. Amber Walraven 190ste plenaire SWR-conferentie Leusden, 29-30 mei 2015

Dr. Amber Walraven 190ste plenaire SWR-conferentie Leusden, 29-30 mei 2015 Jongeren en ict, niet altijd even vanzelfsprekend. Dr. Amber Walraven 190ste plenaire SWR-conferentie Leusden, 29-30 mei 2015 Veel gehoorde geluiden Veel gehoorde geluiden Kanttekening: Jongeren minder

Nadere informatie

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn

-diensten. licht van de crisis valt dat niet altijd mee. Juist nu kan het handig zijn -diensten Inzicht in kwetsbare doelgroepen Analyse Ken uw doelgroep dé onderbouwing van uw beleid Meedoen in de maatschappij is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Gemeenten, bibliotheken en andere maatschappelijke

Nadere informatie

On-line Communicatietool Ict op School

On-line Communicatietool Ict op School On-line Communicatietool Ict op School Rapport 2 Output van kwalitatieve marktonderzoek basisschool Kwalitatief marktonderzoek ten behoeve van de ontwikkeling en toetsing van een online communicatietool

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N LICHAAMSBEWEGING EN GEWICHT V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 4 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in

Nadere informatie

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen

Mediawijsheid. Informatiekaart 08. leren vernieuwen Informatiekaart 08 leren vernieuwen Mediawijsheid Mediawijsheid is actueel in het onderwijs. Kinderen worden geconfronteerd met steeds meer verschillende media; naast de krant en de televisie worden kinderen

Nadere informatie

Intelligentie meting bij allochtonen

Intelligentie meting bij allochtonen Intelligentie meting bij allochtonen Vraag van de opdrachtgever: Cliënt(e) spreekt weinig Nederlands. Wat is het niveau van functioneren, wat is de leerbaarheid? - Vraag van de opdrachtgever: wat is het

Nadere informatie

Bijlage 1, bij Beleidsplan Stichting Mammarosa 2015 t/m Inhoudsopgave

Bijlage 1, bij Beleidsplan Stichting Mammarosa 2015 t/m Inhoudsopgave Bijlage 1, bij Beleidsplan Stichting Mammarosa 2015 t/m 2018 Inhoudsopgave 1. Raming omvang doelgroepen voor voorlichting 2. CBS kerncijfers bevolking per 1 januari 2014 (totalen) 3. CBS kerncijfers bevolking

Nadere informatie

DIGITALE GELETTERDHEID

DIGITALE GELETTERDHEID DIGITALE GELETTERDHEID volgens PISA Laptops, tablets, smartphones, netbooks, WIKI s, podcasting, zijn niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Vaak hebben we het gevoel dat jongeren er beter en sneller

Nadere informatie

Bijlage bij hoofdstuk 4 Opleiding en taal

Bijlage bij hoofdstuk 4 Opleiding en taal Jaarrapport integratie 7 Jaco Dagevos en Mérove Gijsberts Sociaal en Cultureel Planbureau, november 7 Bijlage bij hoofdstuk 4 Opleiding en taal Monique Turkenburg en Mérove Gijsberts B4.1 Een vergelijking

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

Bijlage I. Sociaal-economische achtergrondcijfers en Nationale en Europese indicatoren voor sociale insluiting

Bijlage I. Sociaal-economische achtergrondcijfers en Nationale en Europese indicatoren voor sociale insluiting Bijlage I. Sociaal-economische achtergrondcijfers en Nationale en Europese indicatoren voor sociale insluiting Tabel 1.1 Kerncijfers sociaal-economische trends 1995 2000 2003 2005 2007 Bevolking (x 1 mln)

Nadere informatie

Internet toegang van Nederlandse burgers. Dr. Alexander van Deursen

Internet toegang van Nederlandse burgers. Dr. Alexander van Deursen Internet toegang van Nederlandse burgers Dr. Alexander van Deursen Hoe komt gebruik tot stand? GEBRUIK VAARDIGHEDEN - Operationeel - Formeel - Informatie - Strategisch FYSIEKE TOEGANG MOTIVATIE Motivatie

Nadere informatie

14NZ ROC Menso Alting. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

14NZ ROC Menso Alting. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 14NZ ROC Menso Alting MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over ROC Menso Alting.

Nadere informatie

INBURGEREN IS MEER DAN INBURGERINGEXAMEN HALEN

INBURGEREN IS MEER DAN INBURGERINGEXAMEN HALEN INBURGEREN IS MEER DAN INBURGERINGEXAMEN HALEN Welk aanbod is er voor inburgeraars en doorburgeraars? Een greep uit het aanbod Voor niet-inburgeringsplichtigen (autochtoon en allochtoon) Alfabetisering

Nadere informatie

Sociaal kapitaal: slagboom of hefboom? Samenvatting. Wil van Esch, Régina Petit, Jan Neuvel en Sjoerd Karsten

Sociaal kapitaal: slagboom of hefboom? Samenvatting. Wil van Esch, Régina Petit, Jan Neuvel en Sjoerd Karsten Sociaal kapitaal: slagboom of hefboom? Samenvatting Wil van Esch, Régina Petit, Jan Neuvel en Sjoerd Karsten Colofon Titel Auteurs Tekstbewerking Uitgave Ontwerp Vormgeving Bestellen Sociaal kapitaal in

Nadere informatie

Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg

Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg Marjan Mensinga trainer en adviseur bij Pharos en med. antropoloog/spv/poh GGZ Jennifer van den Broeke senior projectleider en adviseur bij Pharos

Nadere informatie

Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden

Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden Ondersteuning en certificering van digitaal leren voor laagopgeleiden Kaders voor een digitale leer- en oefenomgeving Onderzoekssamenvatting Drs. Maurice de Greef Onderzoeker, Adviseur en Trainer Artéduc

Nadere informatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie

Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Aanvalsplan laaggeletterdheid en de toekomst van de volwasseneneducatie Ina den Hollander Weert, 19 mei 2011 Kenniscirkel Leven Lang Leren Brabantse en Limburgse bibliotheken Wat is laaggeletterdheid?

Nadere informatie

Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen

Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. In

Nadere informatie

Workshop: Digitale geletterdheid & mediawijsheid bij volwassenen Digitale mediaprofielen als startpunt voor digitale inclusie

Workshop: Digitale geletterdheid & mediawijsheid bij volwassenen Digitale mediaprofielen als startpunt voor digitale inclusie Programme for the International Assessment of Adult Competencies (PIAAC) - 20 maart 2014, Brussel Workshop: Digitale geletterdheid & mediawijsheid bij volwassenen Digitale mediaprofielen als startpunt

Nadere informatie

23KG Grafisch Lyceum Utrecht. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

23KG Grafisch Lyceum Utrecht. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 23KG Grafisch Lyceum Utrecht MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over Grafisch

Nadere informatie

30RM Stichting ROC TOP. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

30RM Stichting ROC TOP. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 30RM Stichting ROC TOP MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over Stichting

Nadere informatie

In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie.

In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. Leeswijzer Gezondheidspeiling tabellen Deze leeswijzer geldt ook voor tabellen van de Inwonersenquête van Interne Bedrijven Onderzoek, Gemeente Utrecht In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend

Nadere informatie

Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland

Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland Figuur 1. geletterdheid per gemeente Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland Ineke Bijlsma 1, Jan van den Brakel 2, Rolf van der Velden 1 en

Nadere informatie

de Slimme Nieuwslezer handleiding

de Slimme Nieuwslezer handleiding de Slimme Nieuwslezer handleiding Versie 2.0 april 2014 0 Inhoud van deze handleiding 1 Wat is de Slimme Nieuwslezer? [pagina 3] 8 Oefenen met een dictee [pagina 10] 2 Voor welke apparaten geschikt? [pagina

Nadere informatie

Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede. Ingrid Christoffels, Pieter Baay (ecbo) Ineke Bijlsma, Mark Levels (ROA)

Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede. Ingrid Christoffels, Pieter Baay (ecbo) Ineke Bijlsma, Mark Levels (ROA) Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede Ingrid Christoffels, Pieter Baay (ecbo) Ineke Bijlsma, Mark Levels (ROA) Over de relatie tussen laaggeletterdheid en armoede Ingrid Christoffels, Pieter

Nadere informatie

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team

Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Meer tijd voor taal! Blijvend aandacht voor taal binnen uw team Stichting Lezen & Schrijven Michiel Sträter Jaarcongres Management Kinderopvang 22-04-2014 Kennismaken - Leidinggevende - Beleidsmedewerker

Nadere informatie

Inwoners van Leiden Opleiding en inkomen

Inwoners van Leiden Opleiding en inkomen Inwoners van Leiden Het aantal inwoners blijft vrijwel stabiel. Relatief jonge en hoogopgeleide bevolking. Tweeverdieners met kleine kinderen en een gemiddeld inkomen verlaten de stad. Meer Leidenaren

Nadere informatie

RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland. RMC Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland. RMC Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 RMC Regio 23 Kop van Noord-Holland RMC Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 RMC regio 23 : Kop van Noord-Holland Dit document bevat

Nadere informatie

Begrijpend Lezen 1 JV is gemaakt voor jongeren en (jong)volwassenen met een laag leesniveau

Begrijpend Lezen 1 JV is gemaakt voor jongeren en (jong)volwassenen met een laag leesniveau Begrijpend Lezen 1 JV is gemaakt voor jongeren en (jong)volwassenen met een laag leesniveau. Met behulp van dit programma leren leerlingen/cursisten onder andere informatie uit eenvoudige teksten te halen,

Nadere informatie

Producten en prijzen 2016 ECDL

Producten en prijzen 2016 ECDL Computervaardig op niveau Producten en prijzen 2016 Computervaardig op niveau 1 April 2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2, het Europees Computer Rijbewijs... 3 Kwalificatiedossiers en keuzedelen... 3

Nadere informatie

Alcoholgebruik onder jongeren in Noord en Oost Groningen

Alcoholgebruik onder jongeren in Noord en Oost Groningen Alcoholgebruik onder jongeren in Noord en Oost Groningen Alcoholgebruik op jonge leeftijd is schadelijk voor de gezondheid. In deze leeftijdsfase ontwikkelen de hersenen zich nog volop en kan er door overmatig

Nadere informatie

Gezondheid en laaggeletterdheid

Gezondheid en laaggeletterdheid Gezondheid en laaggeletterdheid Michiel Sträter Stichting Lezen & Schrijven Gezonde Wijken - Tympaan - Dinsdag 11 november 2015 Stichting Lezen & Schrijven Initiatief: H.K.H. Prinses Laurentien Voorzitter:

Nadere informatie

Tabel 1: Weekrooster voor de instructie in het Programma Interactief Taalonderwijs

Tabel 1: Weekrooster voor de instructie in het Programma Interactief Taalonderwijs Evaluatieonderzoek naar Programma Interactief Taalonderwijs ER ZIT PIT IN Het Expertisecentrum Nederlands heeft een evaluatieonderzoek uitgevoerd op negen scholen die het Programma Interactief Taalonderwijs

Nadere informatie

Demografische ontwikkelingen: krimp en vergrijzing

Demografische ontwikkelingen: krimp en vergrijzing 1 Onderwijs en Arbeidsmarkt: schieten op bewegende doelen Presentatie conferentie 100% Ondernemend Vennekerk Oldambt, Winschoten, 10 september 2012 Prof. dr Jouke van Dijk Hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse

Nadere informatie

VITAAL Plus 1 e graad

VITAAL Plus 1 e graad VITAAL Plus 1 e graad Krachtlijnen VITAAL Plus 1 e graad 1 Bouwstenen VITAAL Plus 1 e graad DIFFERENTIATIE TAALTAKEN AUTHENTIEKE COMMUNICATIEVE SITUATIES SCHOOLTAALWOORDEN VAARDIGHEDEN REMEDIËRING INTERCULTURALITEIT

Nadere informatie

PIRLS-2011. Het leesniveau in Nederland. Ludo Verhoeven. In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop

PIRLS-2011. Het leesniveau in Nederland. Ludo Verhoeven. In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop PIRLS-2011 Het leesniveau in Nederland Ludo Verhoeven In samenwerking met Andrea Netten en Mienke Droop Presentatie PIRLS-feiten Internationale ranglijst Leesdoelen, begripsprocessen en referentiepunten

Nadere informatie

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers

Minimumstandaard ICT, ten aanzien van. - voorzieningen binnen de school. - de medewerkers Minimumstandaard ICT, ten aanzien van - voorzieningen binnen de school - de medewerkers DDS, januari 2011 Inleiding In dit document wordt de minimum standaard voor ICT beschreven. Alle DDS scholen streven

Nadere informatie

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven

Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid. Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Verankering laaggeletterdheid in gemeentelijk beleid Soler Berk Stichting Lezen & Schrijven Dinsdag 30 oktober 2012 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief van H.K.H. Prinses

Nadere informatie

Zorggebruik. 5.1 Inleiding. 5.2 Contact eerste lijn

Zorggebruik. 5.1 Inleiding. 5.2 Contact eerste lijn Dit rapport is een uitgave van het NIVEL in 2004. De gegevens mogen met bronvermelding (H van Lindert, M Droomers, GP Westert.. Een kwestie van verschil: verschillen in zelfgerapporteerde leefstijl, gezondheid

Nadere informatie

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Inleiding Hoeveel en welke studenten (autochtoon/allochtoon) schrijven zich in voor de pabo (lerarenopleiding basisonderwijs) en blijven na

Nadere informatie

25LV SG De Rooi Pannen. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers

25LV SG De Rooi Pannen. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers 25LV SG De Rooi Pannen MBO Factsheet Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over SG De Rooi Pannen. De tabellen

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

18XX Berechja College. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

18XX Berechja College. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 18XX Berechja College MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over Berechja College.

Nadere informatie

Aanpak van laaggeletterdheid

Aanpak van laaggeletterdheid Aanpak van laaggeletterdheid 2016 Aanpak van laaggeletterdheid De tekst van het rapport Aanpak van laaggeletterdheid is vastgesteld op 18 april 2016. Het rapport is op 20 april 2016 aangeboden aan de Tweede

Nadere informatie

09MR Hoornbeeck College. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

09MR Hoornbeeck College. MBO Factsheet. Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 09MR Hoornbeeck College MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over Hoornbeeck

Nadere informatie

14NZ ROC Menso Alting. MBO Factsheet. Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers

14NZ ROC Menso Alting. MBO Factsheet. Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers 14NZ ROC Menso Alting MBO Factsheet Convenantjaar 2012-2013 Nieuwe voortijdige schoolverlaters voorlopige cijfers Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over ROC Menso Alting. De tabellen zijn

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief

De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief De arbeidsmarkt in Holland- Rijnland vanuit economisch pespectief Op basis van het arbeidsmarktonderzoek van Research voor Beleid en EIM Douwe Grijpstra Datum: 7 november 2007 Opbouw presentatie -Inrichting

Nadere informatie

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet?

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Margriet Snellen Beleidsadviseur Opleidingen ActiZ 6 november 2014 Welkom Wie ben ik? Wie bent u? De workshop? Wanneer ben je een bedrijfsopleider? Doelgroep:

Nadere informatie

tieve En Ect Educa traj

tieve En Ect Educa traj Educatieve trajecten Educatieve trajecten In opdracht van gemeentes verzorgt het ROC Kop van Noord- Holland opleidingen voor volwassenen om participatie in de samenleving of op het werk te vergroten: de

Nadere informatie

30RM Stichting ROC TOP MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers - versie 1 Uitgave: november 2015

30RM Stichting ROC TOP MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers - versie 1 Uitgave: november 2015 30RM Stichting ROC TOP MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Definitieve cijfers - versie 1 Uitgave: november 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie

Nadere informatie

25LV SG De Rooi Pannen. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015

25LV SG De Rooi Pannen. MBO Factsheet. Convenantjaar Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 25LV SG De Rooi Pannen MBO Factsheet Convenantjaar 2013-2014 Nieuwe voortijdige schoolverlaters Voorlopige cijfers Uitgave: maart 2015 Dit document bevat gedetailleerde cijferinformatie over SG De Rooi

Nadere informatie

Gezondheidsvaardigheden, kunnen we daar beter van worden?

Gezondheidsvaardigheden, kunnen we daar beter van worden? Gezondheidsvaardigheden, kunnen we daar beter van worden? Alja Bosch, MSc. Docent Fontys Hogescholen Toegepaste Psychologie Communicatiewetenschapper Fysiotherapeut Inhoud Gezondheidsvaardigheden, waar

Nadere informatie