Wij hopen dat jij je er bewust van bent dat ook jouw stem belangrijk is.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wij hopen dat jij je er bewust van bent dat ook jouw stem belangrijk is."

Transcriptie

1

2 Voorwoord Het CDA Boxtel-Liempde wil middels het beschikbaar stellen van dit boekje een bijdrage leveren aan het inzichtelijk maken van hoe de democratie in Nederland, Noord-Brabant en binnen onze gemeente Boxtel werkt. Het boekje is geschreven voor mensen die graag geïnformeerd worden over de gemeenteraadsverkiezingen en voor degenen die voor het eerst hun stem uit mogen brengen bij de verkiezingen van de gemeenteraad. Wij hopen dat jij je er bewust van bent dat ook jouw stem belangrijk is. Als je door het lezen van dit boekje geïnteresseerd bent geraakt in de gemeenteraad en denkt ik zou wel eens mee willen denken, dan kun je verdere informatie vinden op de site van de gemeente Boxtel of als je geïnteresseerd bent in meer informatie over het CDA Boxtel-Liempde, dan verwijzen we je naar de Site: Facebook: Twitter: Hopelijk tot ziens! CDA Boxtel-Liempde Redactie: Hélène van As, Vera Brouns en Betsie van der Sloot Illustrator: Corné van der Schoor SintLucas 2

3 Inhoud Inleiding 3 Een stukje geschiedenis 4 Politieke partijen 7 Wat doet de gemeente? 11 Verkiezingen van de gemeenteraad 14 Burgemeester en wethouders (B&W) 18 Leden van de gemeenteraad 21 Algemene informatie 22 Belangrijk 24 Inleiding Dit boekje geeft algemene informatie weer over het functioneren van de democratie in Nederland. Immers in een democratie beslist het volk, maar dan moet je wel weten waarop je invloed kan uitoefenen. Wij hopen dat de lezer van dit boekje nieuwsgierig wordt en zich eventueel in de toekomst actief in gaat zetten bij een politieke partij. Verderop in het boekje gaan we wat dieper in op het reilen en zeilen binnen de gemeente Boxtel. Veel leesplezier! 3

4 Een stukje geschiedenis Wat is democratie? Nederland is een democratie. Dit betekent letterlijk het volk regeert. Alle Nederlanders van 18 jaar en ouder mogen hun stem uitbrengen bij de verkiezingen. Zij kiezen rechtstreeks de Tweede Kamerleden, leden van Provinciale Staten en gemeenteraadsleden. De politiek is hierdoor een afspiegeling van de meningen van de mensen in Nederland. 4

5 Kiesrecht voor mannen Vroeger moest je belasting betalen om te kunnen kiezen. Kon je het bedrag niet betalen, dan kon je dus niet stemmen! Later werd deze eis vervangen en moest je kunnen lezen en schrijven. Vanaf de nieuwe grondwet in1848 mochten mannen stemmen als een bedrag aan directe belastingen werd betaald van 20 gulden. Degenen die gekozen konden worden, waren mannen die grote belastingbetalers waren of mannen die hoge openbare betrekkingen hadden. In 1917 mochten alle mannen vanaf 23 jaar voor het eerst naar het stembureau. Vrouwenkiesrecht Er is door vele vrouwen en de vrouwenbeweging hard gevochten voor het vrouwenkiesrecht. Eén van de meest bekende namen uit die tijd is Aletta Jacobs. Zij heeft vijftig jaar lang met de vrouwenbeweging voor het vrouwenkiesrecht gestreden. In 1918 mochten de vrouwen voor de eerste keer gebruik maken van hun passief kiesrecht: ze mochten dus nog niet zelf stemmen maar ze mochten wel gekozen worden. In 1919 kregen vrouwen ook het actief kiesrecht. Algemeen kiesrecht Vanaf het moment dat vrouwen ook zelf hun stem uitbrengen, is er sprake van algemeen kiesrecht in Nederland. Op dit moment is dit nog niet gewoon voor alle vrouwen in de wereld. De vrouwen in Zwitserland kregen pas in 1991 kiesrecht. In 1965 ging het actief kiesrecht, het recht om bij verkiezingen te stemmen, van 23 naar 21 jaar. In 1971 werd de leeftijd verder verlaagd naar 18 jaar. Vanaf 1983 mag je ook vanaf 18 jaar ook op de verkiezingslijst als kandidaat staan. Kiesrecht Als Nederlander heb je vanaf je 18e jaar actief kiesrecht. Dit betekent dat je mag stemmen bij verkiezingen. Maar je hebt vanaf je 18 e ook passief kiesrecht: je kunt je verkiesbaar stellen als Tweede Kamerlid, lid voor de provinciale staten of als lid voor de gemeenteraad. Ook niet-nederlanders, die langer dan vijf jaar in Nederland legaal verblijven, kunnen in de gemeenteraad worden gekozen. 5

6 Hoe is de democratie opgebouwd in Nederland? In Nederland kennen we drie bestuurlijke lagen: Landelijk: Staten Generaal = Tweede Kamer en Eerste Kamer, ministers en ministerpresident Onze regering zit in Den Haag. Deze wordt gevormd door ministers, staatssecretarissen en de minister-president. Eén maal per vier jaar zijn er landelijke verkiezingen en dan kiezen we 150 nieuwe vertegenwoordigers in de Tweede Kamer. De grootste politieke partij probeert in overleg met andere partijen een meerderheid te krijgen en een regering te vormen. Zij vormen de coalitie. De partijen die niet in de coalitie meedoen, noemen we oppositie. De regering bereidt voorstellen voor en de Tweede Kamer beslist of die voorstellen uiteindelijk doorgaan. Landelijk is het mogelijk, als men het vertrouwen opzegt in de gehele ministerraad, dat er vervroegde verkiezingen komen. Ook kan het gebeuren dat één minster naar huis wordt gestuurd. In Den Haag vergadert ook ieder dinsdag de Eerste Kamer, deze bestaat uit 75 zetels. De Eerste Kamer mag de wetten alleen goed- of afkeuren, ze mogen geen wetten wijzigen. De Eerste Kamerleden worden gekozen door de leden van alle Provinciale Staten. Ze worden niet direct door de bevolking gekozen. Naast de wetten die door de regering en de Staten-Generaal worden gemaakt, komt veel regelgeving tegenwoordig ook uit Europa: ongeveer de helft van alle regels en wetten die in Nederland gelden, worden gemaakt door de Europese Unie. 6

7 Provinciaal Provinciale Staten, gedeputeerden en commissaris van de koning Nederland bestaat uit 12 provincies. Iedere provincie wordt geleid door een commissaris van de koning, benoemd door de koning en ministers. Alleen in Limburg heet dat de Gouverneur. Het dagelijks bestuur van elke provincie wordt gevormd door de commissaris van de koning en de gedeputeerden. De leden van Provinciale Staten worden via de verkiezingen voor Provinciale Staten door de bevolking gekozen. De leden van Provinciale Staten bepalen daarna door wie de gedeputeerden worden. De leden van Provinciale Staten controleren het beleid en uitvoering van Gedeputeerde Staten. De provincies zijn actief op gebieden als economie, infrastructuur, cultuur, natuur en milieu. Ook houden ze toezicht op de gemeenten en de waterschappen. 7

8 Gemeentelijk Gemeenteraad, wethouders en burgemeester Sinds 1 januari 2014 telt Nederland 403 gemeenten. Dat zijn er vijf minder dan een jaar eerder. Het dagelijkse bestuur is het college van B&W, dat gevormd wordt door de wethouders, die gekozen worden door de gemeenteraad en door de burgemeester, die op zijn beurt benoemd wordt door de koning en ministers. De gemeenteraad wordt om de vier jaar gekozen. Zij controleren het gemeentebestuur. Zij komen zo vaak als nodig is bij elkaar maar minimaal 10 maal per jaar. De vergaderingen van de gemeenteraad zijn openbaar. Het aantal raadsleden hangt af van de grootte van de gemeente. In Boxtel hebben we 23 raadzetels, omdat de bevolking van Boxtel meer dan inwoners telt. 8

9 Politieke partijen Politieke partijen zijn verenigingen van burgers met ongeveer dezelfde ideeën over politieke onderwerpen zoals gezondheidszorg, milieu, onderwijs en wonen. Omdat niet iedereen deze doelen op dezelfde manier wil bereiken, zijn er meer partijen ontstaan. Er zijn ook partijen die slechts één doel nastreven. Dit worden belangenpartijen of 'one-issue-partijen' genoemd. Een voorbeeld hiervan is de Partij voor de Dieren. Links en Rechts De politieke partijen stellen een partijprogramma en een verkiezingsprogramma op en stellen kandidatenlijsten vast. In 2014 doen acht partijen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Tijdens de verkiezingscampagnes proberen zij kiezers te overtuigen om op hun partij te stemmen. Hoe meer stemmen, hoe meer inspraak een partij heeft. Politieke partijen worden vaak ingedeeld in links en rechts. Linkse partijen zijn over het algemeen voor een grotere rol van de overheid. Rechtse partijen zijn meer conservatief en willen de rol van de overheid beperkt houden. Deze indeling probeert de kiezers meer duidelijkheid te geven. Men spreekt ook vaak over centrum, centrumlinks en centrumrechts. Partijen met radicale opvattingen worden extreemrechts of extreemlinks genoemd. 9

10 De kiezers en ook de partijen zelf leggen deze indeling vaak verschillend uit. De indeling heeft vaak meer te maken met het beeld dat van een partij bestaat, dan met concrete programmapunten. Daarnaast kan een partij op sommige punten behoudend ('rechts') zijn, maar bij andere onderwerpen juist weer progressief ('links'). Landelijke en lokale partijen In Nederland schommelt het aantal landelijke partijen rond de tien partijen. De bekendste landelijke partijen zijn CDA, VVD, D66, Groen Links, PvdA, en SP. Er komen soms nieuwe partijen bij (PVV), maar er vallen er ook weer af (Trots op Nederland). De landelijke partijen hebben vaak afdelingen in de provinciale en lokale politiek. Lokale partijen zijn alleen plaatselijk actief. Er bestaan vele honderden lokale partijen. Vaak hebben ze namen als Gemeentebelangen met de plaatsnaam zoals bijvoorbeeld Gemeentebelangen Apeldoorn. Veel landelijke partijen hebben provinciale en regionale afdelingen en vaak ook plaatselijke afdelingen. De landelijke organisatie wordt meestal geleid door beroepsmensen maar de plaatselijke en provinciale afdelingen kunnen niet bestaan zonder de enorme inzet van de vele vrijwilligers (partijleden). Enkele landelijke partijen hebben een eigen jongerenafdeling, zoals de Jonge Socialisten (bij de PvdA) en het CDJA (bij het CDA). Partijen die in het parlement vertegenwoordigd zijn, krijgen financiële ondersteuning bij het doen van wetenschappelijk onderzoek naar maatschappelijke problemen. Zij hebben een eigen wetenschappelijk instituut. De plaatselijke afdelingen van deze partijen kunnen ook gebruik maken van deze kennis. 10

11 Wat doet de gemeente? Een gemeente regelt en bestuurt zaken voor haar eigen inwoners. Over veel zaken mag de gemeente helemaal zelfstandig beslissen maar de gemeente moet ook een aantal landelijke wetten uitvoeren. Gemeentetaken Burgerzaken De gemeente houdt in de Gemeentelijke basisadministratie van persoonsgegevens (GBA) bij wie er in de gemeente wonen. Geboortes moet je bij burgerzaken aangeven. Ook voor officiële documenten zoals een paspoort, een identiteitskaart en een rijbewijs kun je bij de afdeling Burgerzaken terecht. Openbare orde en veiligheid De burgemeester in de gemeente heeft het gezag over de politie en de brandweer. In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) staan regels over de sluitingstijden van cafés en bijvoorbeeld het afsteken van vuurwerk. Economische zaken De gemeente werkt aan een goed ondernemersklimaat. Zo zorgt ze bijvoorbeeld voor een goede bereikbaarheid van bedrijventerreinen, voor markten en mooie winkelstraten. 11

12 Sociale zaken en werkgelegenheid De gemeente is verantwoordelijk voor uitvoering van de Wet werk en bijstand (Wwb). Een gemeente zal proberen zoveel mogelijk mensen aan het werk te krijgen. Wie niet in eigen levensonderhoud kan voorzien, krijgt een uitkering van de gemeente. De gemeente kan wel eisen stellen; ze kunnen bijvoorbeeld jongeren verplichten om werk voor de gemeente te doen. Milieubeheer De gemeente zorgt voor uitvoering en naleving van Wet milieubeheer, een landelijke wet. Deze wet regelt o.a. gescheiden inzameling van huisvuil en de kwaliteit van de lucht. De gemeente geeft onder meer milieuvergunningen uit aan bedrijven. Verkeer en vervoer De gemeente zorgt voor aanleg en onderhoud van straten en wegen, voetpaden, parkeerterreinen en fietsroutes. Onderwijs De belangrijkste taak op het gebied van onderwijs is huisvesting van de scholen. Daarnaast geven gemeenten geld uit aan leerlingen die extra begeleiding nodig hebben. Welzijn, maatschappelijk werk en volksgezondheid De uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is ook een taak van de gemeente. Deze wet regelt onder meer allerlei taken op het gebied van zorg voor de inwoners, bijvoorbeeld thuiszorg. Gemeenten hebben voor dit soort aanvragen meestal een Wmo-loket. 12

13 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Voor de inrichting van de gemeente moeten bestemmingsplannen worden gemaakt. In een bestemmingsplan legt de gemeente precies vast hoe een gebied er uit moet zien. Welk deel is bestemd voor huizen, welk deel voor natuur en welk deel voor bedrijven? De gemeente houdt ook toezicht op de woningbouw en maakt daarover afspraken met woningcorporaties. Cultuur, sport en recreatie Goede voorzieningen waar mensen hun vrije tijd kunnen doorbrengen zijn heel belangrijk voor de leefbaarheid in een gemeente. De meeste voorzieningen kunnen alleen maar bestaan door subsidies. Voorbeelden zijn diverse sportclubs, een theater een zwembad maar ook musea en natuurgebieden. 13

14 Verkiezingen van de gemeenteraad De gemeenteraadsverkiezing is een verkiezing waarbij de gemeenteraad van een gemeente wordt gekozen. Omdat voor alle gemeenten op dezelfde dag verkiezingen worden gehouden, spreekt men van gemeenteraadsverkiezingen. Alleen als meerdere gemeenten worden samengevoegd, worden deze verkiezingen op een andere dag gehouden. In 1996 zijn bij tussentijdse verkiezingen de gemeente Boxtel en de gemeente Liempde samengevoegd tot één gemeente Boxtel. Eenmaal in de vier jaar vinden verkiezingen voor de gemeenteraad plaats. De laatste gemeenteraadsverkiezingen waren in De volgende verkiezingen vinden plaats op 19 maart aanstaande. Artikel 129 van de Grondwet schrijft voor dat de leden rechtstreeks door de inwoners van de gemeente worden gekozen. Aan de verkiezingen kunnen plaatselijke afdelingen van landelijke partijen, lokale partijen en individuele burgers meedoen. De gemeenteraad kan niet een tussentijdse herverkiezing organiseren. Dit is alleen mogelijk bij de Tweede Kamer. De omvang van een gemeenteraad hangt samen met het aantal inwoners van een gemeente. De grootste gemeenteraad van Nederland (bij gemeenten met meer dan inwoners) telt 45 leden, de kleinste 9 leden (bij gemeenten met minder dan 3000 inwoners). Het aantal raadsleden - en dus zetels - is altijd oneven. Omdat de gemeente Boxtel meer dan inwoners heeft komt het aantal raadszetels op 23. Voorbereidingen Hoe komt je naam op de lijst? Om op de lijst te komen, zoek je contact met een politieke partij. Ook is het mogelijk een eigen partij op te richten. Als lid van een partij kun je op de lijst worden geplaatst. Meestal is er een kandidatencommissie die een voorstel doet welke persoon op welke plaats komt. In een algemene ledenvergadering van de partij stemmen de leden over dit voorstel. Deze lijst wordt ingediend bij het hoofdstembureau van de gemeente. Zitting hoofdstembureau Zes weken voor de verkiezingen is er een zitting van het hoofdstembureau over het indienen over de geldigheid van de ingeleverde kandidatenlijsten. 14

15 Voor de op 19 maart 2014 te houden verkiezing van de leden van de raad van de gemeente Boxtel, werd op 3 februari 2014 in het gemeentehuis een openbare zitting gehouden, als gevolg van artikel 14 van de Kieswet. Het hoofdstembureau beslist over: De nummering van de ingeleverde lijsten van kandidaten voor de op 19 maart 2014 te houden verkiezing van de leden van de gemeenteraad; Het handhaven van de daarop voorkomende kandidaten; Het handhaven van de daarboven geplaatste aanduiding van een politieke groepering. De lijstnummers zijn afhankelijk van het aantal uitgebrachte stemmen op die partij bij de vorige verkiezingen. Kiesrecht Als Nederlander heb je vanaf je 18e jaar actief kiesrecht. Dit betekent dat je mag stemmen bij verkiezingen. Maar je hebt vanaf je 18 e ook passief kiesrecht: je kunt je verkiesbaar stellen als Tweede Kamerlid of gemeenteraadslid Alle Nederlanders en EU-onderdanen van 18 jaar of ouder die minimaal 5 jaar daadwerkelijk in Nederland wonen hebben stemrecht. Ook niet-nederlanders die hier langer dan vijf jaar (legaal) verblijven, mogen stemmen. Dit is anders dan bij de Tweede Kamerverkiezingen. De Grondwet bepaalt dat alleen Nederlanders, ongeacht het feit of zij wel of niet in Nederland wonen, mogen stemmen voor de Tweede Kamerverkiezingen. Stemmen bij volmacht Je kunt bij volmacht stemmen. Dit wil zeggen dat iemand anders ook stemt voor iemand die op de verkiezingsdag zelf niet kan stemmen. Informatie hierover staat aan de achterzijde van de oproepingskaart. Iedere kiezer moet zich legitimeren bij het uitbrengen van zijn of haar stem. Nieuw is dat men bij het stemmen met volmacht een kopie van het identiteitsdocument van de volmachtgever moet laten zien. Voorkeurstem Je kunt een voorkeurstem uitbrengen op één van de partijleden die op de kandidatenlijst staat. Een voorkeurstem gaat nooit verloren. Deze stemmen worden overgedragen naar de lijsttrekker. Mocht een lid op de lijst zoveel stemmen hebben, kan het zijn dat die met voorkeur in de gemeenteraad komt. De lijstvolgorde wordt hiermee doorbroken. Degene die met voorkeur gekozen wordt, komt op dezelfde lijst in de volgorde van de meeste stemmen. De lijsttrekker krijgt normaal gesproken de meeste stemmen. Degene, die met 15

16 voorkeur wordt gekozen, komt direct daarachter. Mocht die partij twee zetels halen dan zijn die voor de lijsttrekker en degene die de voorkeurstemmen heeft behaald. Om met voorkeur gekozen te worden heeft men minimaal 25 % van de kiesdeler nodig. Stempas In sommige gemeentes is het mogelijk om met een stempas te stemmen. Dit kan ook in Boxtel. Met deze pas kan op één van de stembureaus in Boxtel gestemd worden. Voor de gemeenteraadsverkiezingen is het niet mogelijk in een andere gemeente te stemmen. Je kunt alleen stemmen in de gemeente waar je 6 weken voor de verkiezingen staat ingeschreven. Oproep voor de verkiezingen De oproepkaart krijgt iedereen ruim voor de verkiezingen per post thuis gestuurd. Op deze kaart staat het stembureau aangegeven waar je kunt stemmen. Je mag ook op een ander stembureau binnen de gemeente gaan stemmen. De oproepkaart heeft een aantal beveiligingskenmerken waardoor het niet mogelijk is dat iemand twee keer zijn stem uitbrengt. De oproepkaart moet je meenemen naar het stembureau. Let op dat de oproepkaart niet beschadigd raakt. Met een beschadigde kaart mag je ook niet stemmen. Is de oproepkaart beschadigd of kwijt dan kunt je tot een dag voor de verkiezingen op het gemeentehuis een vervangende oproepkaart aanvragen. Zorg ook dan voor een legitimatiebewijs. Ook wordt een overzichtslijst van de kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen huis aan huis verspreid. Op 19 maart kan men in Boxtel kiezen uit 329 kandidaten. De dag van stemming op 19 maart Stembureau Scholen, sporthallen en overheidsgebouwen worden ingericht als stembureau. In elk stembureau zitten drie personen die voor de goede gang van zaken zorgen. Zij houden bij hoeveel stemgerechtigden er komen, controleren de oproepkaarten en tellen de stemmen die worden uitgebracht. Na de sluiting van de stembureaus noteren zij alle gegevens op een lijst (proces-verbaal). We moeten tegenwoordig weer stemmen met het rode potlood omdat aangetoond is dat de stemcomputers niet veilig genoeg waren. Op het stembureau krijg je een stembiljet van de voorzitter van het stembureau. Dit formulier neem je mee naar een stemhokje. Daar kunt je één stem uitbrengen met het rode potlood. Indien je door iemand gevolmachtigd bent, krijg je één of maximaal twee extra stembiljetten. 16

17 Als er meer kandidaten worden aangekruist dan wordt het stembiljet ongeldig verklaard. Wordt er geen stem uitgebracht dan wordt die stem als blanco geteld. Elk stemformulier wordt door de kiezer in een gesloten stembus gestopt. Openingstijden De stembureaus zijn van 7.30 uur tot uur geopend. Tellen van de uitgebrachte stemmen Na uur worden de stemmen geteld. Deze telling is openbaar. Nadat alle stemmen geteld zijn worden deze stemmen naar het hoofdstembureau gebracht. Na diverse controles wordt deze uitslag op de verzamellijst geplaatst. Bekendmaking Als alle stembureaus de uitslag hebben ingeleverd, maakt de burgemeester als hoofd van het hoofdstembureau de uitslag bekend. Hierbij wordt bekend gemaakt hoeveel zetels elke partij heeft en wie met voorkeur in de raad komt. Kiesdeler Het aantal stemmen dat nodig is voor het behalen van een zetel heet de kiesdeler. Bij de gemeenteraadsverkiezingen is dat het aantal geldige stemmen gedeeld door het aantal te verdelen zetels in een gemeente. Zetels worden verdeeld door het aantal stemmen op een partij door de kiesdeler te delen. De uitkomst hiervan (naar beneden afgerond) geeft het aantal volle zetels dat wordt toegewezen aan een partij. Omdat daarna vaak een aantal zetels overblijft, is er ook een systeem voor het verdelen van de overgebleven stemmen, de restzetel. Restzetels Er blijven in de praktijk altijd zetels over, dit noemen we restzetels. Het aantal stemmen voor elke partij wordt gedeeld door het aantal behaalde volle zetels+1. De partij die nu het grootste aantal stemmen per zetel heeft, krijgt de restzetel toegewezen. Indien er meer restzetels zijn, wordt deze procedure herhaald met de nieuwe tussenstand tot de restzetels op zijn. Coalitie Direct na de verkiezingen begint de grootste partij met de onderhandelingen om een coalitie te vormen. De coalitie bepaalt wie de beoogde wethouders zijn. De wethouders worden dan door de nieuwe gemeenteraad gekozen. 17

18 Burgemeester en wethouders (B&W) Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de gemeente. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad en van het college van B&W. Wethouders worden benoemd door de gemeenteraad, burgemeesters door de regering. B&W is het dagelijks bestuur van de gemeente. Het College van burgemeester en wethouders zorgt voor de invulling van het beleid - hoe gaan we het bereiken - en het in gang zetten van de uitvoering bij de ambtenaren. Het college wordt daarbij ondersteund door de gemeentesecretaris en ambtenaren. 18

19 Burgemeester Als er in een gemeente een vacature voor een burgemeester is, wordt een zogenoemde vertrouwenscommissie van de gemeenteraad ingesteld. Hierin zitten meestal de fractievoorzitters van alle partijen in de raad. De commissie stelt een lijst met eigenschappen op waaraan de nieuwe burgemeester zou moeten voldoen. Dat noemen we een profielschets. Hoe word je burgemeester? Om burgemeester te worden stuur je een sollicitatiebrief naar de commissaris van de koningin in de provincie waarin die gemeente ligt. In deze sollicitatiebrief moet je aangeven van welke landelijke politieke partij je lid bent. Dat is wel belangrijk. De commissaris van de koningin brengt in overleg met de gemeenteraad van die plaats een advies uit aan de minister van Binnenlandse Zaken die dat advies meestal overneemt. De minister geeft dit door aan de koningin die dan de burgemeester benoemd voor een periode van zes jaar. Als zijn ambtstermijn erop zit, gaat de gemeenteraad bekijken of de burgemeester de afgelopen jaren zijn werk goed heeft gedaan en zegt of de burgemeester herbenoemd kan worden. De gemeenteraad kan de burgemeester niet ontslaan, dan kan alleen de Kroon (de koningin en de ministers). Taken van de burgemeester De burgemeester is de eerst verantwoordelijke van de gemeente. Bij belangrijke gebeurtenissen is de burgemeester met ambtsketen, altijd aanwezig. Hij heeft de taak om de verhoudingen tussen de wethouders goed te houden en is verantwoordelijk voor de contacten met de burger. Hij is de voorzitter van de gemeenteraad maar heeft daar geen stemrecht. De burgemeester kan wel in de vergadering van de raad aan de discussie deelnemen. In de vergaderingen van B&W heeft de burgemeester wel stemrecht. Zijn of haar stem kan zelfs de doorslag geven als de stemmen van de wethouders dat niet doen. De burgemeester is ook hoofd van de brandweer en de politie en verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid Wethouder Voor een groot deel is de functie van wethouder te vergelijken met andere politieke ambtdragers zoals de functie van minister in de landelijke politiek en van gedeputeerde in de provinciale politiek. Met de burgemeester vormen de wethouders het College van Burgemeester en Wethouders (B&W), het dagelijks bestuur van de gemeente. B&W vormt samen met de gemeenteraad het gemeentebestuur. De gemeenteraad is ook het politieke orgaan dat na de gemeenteraadsverkiezingen de wethouders kiest. Een wethouder wordt 19

20 benoemd voor een periode van vier jaar en is gelijk aan de zittingstermijn van de gemeenteraad. Als in de gemeenteraad oneindigheid is waardoor de wethouder niet voldoende steun krijgt, of als de coalitie onderling zeer sterk verdeeld over en bepaald onderwerp dan kan het gebeuren dat de wethouder door de raad weggestuurd wordt. Dit gebeurt dan via een motie van wantrouwen tegen het hele college of specifiek tegen een wethouder. Sinds 2002 toen de nieuwe wet over dualisering is aangenomen zijn wethouders geen lid meer van de gemeenteraad en kunnen zij ook van buiten de raad en van buiten de gemeente worden aangetrokken. Aantal Het aantal wethouders wordt bepaald door het inwonertal van een gemeente. Een gemeente moet minimaal twee wethouders hebben, maar mag er niet meer hebben dan 20% van het aantal raadsleden of niet meer dan 25% als één of meer wethouders in parttime werken. Sinds 2002zijn de taken van de gemeenteraad en die van het college van burgemeester en wethouders uit elkaar zijn gehaald. De wethouder is geen lid van de gemeenteraad. Portefeuille Elke wethouder heeft zijn of haar eigen portefeuille, een term die aangeeft voor welke beleidsgebieden een wethouder verantwoordelijk is. De burgemeester heeft ook een eigen portefeuille. Voorbeelden hiervan zijn: a. Financiën, Personeel & Organisatie b. Ruimtelijke Ordening & Openbare Werken (Grondgebiedzaken) c. Volkshuisvesting, Milieu d. Economische Zaken, Toerisme & Evenementen e. Sociale Zaken, Onderwijs, Welzijn & Sport (Bewonerszaken) Ondersteuning Een wethouder voert vaak overleg met de directeuren van de diensten en hoofden van de ambtenaren van de afdelingen waarvoor hij verantwoordelijk is. Een wethouder moet luisteren naar de gemeenteraad. De gemeenteraad controleert hem en stelt de kaders waarbinnen de wethouder moet werken. Een wethouder moet de gemeenteraad en de raadscommissies alle inlichtingen geven die voor een goed bestuur noodzakelijk zijn. De wethouder geniet het vertrouwen van de raad. Als de raad het vertrouwen in een wethouder opzegt, moet deze wethouder aftreden. 20

21 Leden van de gemeenteraad In de grondwet is bepaald dat het hoogste gezag in de gemeente bij de gemeenteraad ligt. De gemeenteraad is een groep van gekozen volksvertegenwoordigers binnen een gemeente. Een lid van de gemeenteraad noemen we gemeenteraadslid. In grote plaatsen heeft men naast de gemeenteraad ook deelraden per stadsdeel. Gemeenteraden vergaderen meestal eenmaal per maand, onder voorzitterschap van de burgemeester. Bij afwezigheid van de voorzitter wordt de raad voorgezeten door een daartoe door de gemeenteraad aangewezen raadslid. In diverse gemeenten wordt de vergadering begonnen met het ambtsgebed of een stiltemoment voor een overweging. De gemeenteraad stelt in grote lijnen het beleid in de gemeente Boxtel vast. Een eerste aanzet daartoe wordt gegeven in het beleidsprogramma dat na de verkiezingen wordt opgesteld. De raad zegt bijvoorbeeld dat er meer woningen voor starters moeten komen of dat het toerisme een impuls moet krijgen. Ook de jaarlijkse begroting legt de grote lijnen van het gemeentelijke beleid vast. De raadsleden houden, namens de burgers van Boxtel, het werk van burgemeester en wethouders in de gaten. De raad controleert of alles volgens plan verloopt en binnen het budget blijft. Tijdens de raadsvergadering beantwoorden wethouders vragen van raadsleden en gaan de partijen met elkaar in discussie of het gevoerde beleid zijn doel bereikt. De besluiten worden aangenomen volgens de stemming: de helft plus één. Met het aannemen van raadsbesluiten wordt de opdracht gegeven aan B&W om die samen met de ambtenaren uit te voeren. De gemeenteraad heeft dus twee belangrijke functies: kaders stellen en controleren. Raadsleden Na de verkiezingen worden de geloofsbrieven van de raadsleden onderzocht. In de geloofsbrieven wordt vermeld welke bijbanen de persoon heeft en of die niet in strijdigheid zijn met het lidmaatschap van de raad. Enkele dagen na de verkiezingen komt de nieuwe gemeenteraad bijeen en wordt er afscheid genomen van de oude raad. Tijdens de eerste vergadering volgt de installatie van de raadsleden. Dit gebeurt met een eed of gelofte. Bij afwezigheid van een raadslid mag die plaats niet zomaar ingenomen worden door een partijgenoot. Een belangrijke taak van de gemeenteraad is om het college te controleren. Het college moet dus verantwoording afleggen aan de raad. 21

22 Algemene informatie Direct na de verkiezingen wordt de vergaderstructuur gewijzigd. Men gaat werken volgends de BOB regeling. Eerst komt een beeldvormende vergadering waarin de informatiegaring centraal staat. Daarna de oordeelsvorming door middel van een debat en dan de besluitvormende vergadering, waarin besluiten genomen worden door de leden van de gemeenteraad. Hier kunnen dan ook moties en amendementen worden ingediend. Het is de bedoeling dat door deze manier van vergaderen de burgers meer betrokken worden bij de politiek. Dit noemt men burgerparticipatie. Presidium Het presidium is samengesteld uit de fractievoorzitters van de gemeenteraad. Fractievoorzitter De fractievoorzitter is de leider van de eigen fractie. Hij is de politieke leider en woordvoerder bij belangrijke zaken. Ook voert de fractievoorzitter de onderhandelingen bij de coalitievorming. Agendacommissie De agendacommissie in Boxtel wordt samengesteld uit drie raadsleden, vicevoorzitter en de burgemeester. Zij stellen de agenda op voor de vergaderingen. Inspreekrecht Voorafgaande aan de beeldvormende vergadering mogen burgers altijd inspreken over een onderwerp dat op de agenda staat. Je kunt je hiervoor wenden tot de griffier. Als toehoorder mag je altijd aanwezig zijn. Burgerinitiatief Het burgerinitiatief is het recht van de burger om voorstellen of concrete voorstellen op de agenda van de gemeenteraad te zetten. De gemeenteraad moet hierover een standpunt innemen. Het belangrijkste doel van een burgerinitiatief is om de burger meer bij het bestuur te betrekken. Het voorstel mag ondertekend worden door inwoners, ouder dan 18 jaar, met naam, adres, geboortedatum en handtekening. 22

23 De gemeentesecretaris De gemeentesecretaris is de hoogste ambtenaar bij een gemeente. Hij of zij vormt de spil tussen het politieke bestuur(b&w), die plannen maakt, en de ambtenaren die de plannen moeten uitvoeren. De griffier Sinds de Wet dualisering (2002) wordt de gemeenteraad bijgestaan door een griffier. In kleinere gemeenten is er veelal de griffier de enige ambtenaar waarover de gemeenteraad beschikt. In grotere gemeenten is er vaak een griffie, waarop meerdere ambtenaren werkzaam zijn onder leiding van de griffier. De griffie ondersteunt de gemeenteraad en de raadsleden in brede zin. In Boxtel wordt de griffier ondersteund door twee raadsadviseurs. Zo zorgen de griffiemedewerkers, onder leiding van de griffier, ervoor dat vergaderingen van raad in goede banen worden geleid. Zij verzorgen de stukken die van en naar de raad en stellen de vergaderagenda's samen. De griffie werkt vragen uit van de raadsleden, brengt gewenste informatie bijeen, legt contacten tussen raadsleden en de ambtelijke organisatie en onderhoudt contacten met College van B&W en ambtenaren. Ook verlenen griffiemedewerkers ondersteuning bij het formuleren van initiatiefvoorstellen, moties en amendementen. De griffie heeft direct met agendacommissie en seniorenconvent en het presidium te maken. Voorzitter en griffie werken samen bij het leiden van de vergaderingen en de griffie zorgt voor de verslaglegging. Inwoners van Boxtel die willen inspreken tijdens vergaderingen van de commissie kunnen contact opnemen met de griffie. De ambtenaar De beleidsambtenaren adviseren de wethouder over het beleid en geven informatie. Zij ontwikkelen ook plannen in overleg met de wethouder. De ambtenaren werken specifiek bijvoorbeeld financieel, ruimtelijk of onderwijs. Strategische visie gemeente Boxtel In 2009 is de strategische visie aangenomen. De strategische visie kent zes belangrijke ambities met name de duurzaamheid is belangrijk, toerisme en recreatie goed ontwikkelen, positie als werkgelegenheidsgemeente versterken, werken aan een sterk centrum, een modern bestuur en een prima woongemeente in Rekenkamercommissie De rekenkamercommissie helpt de gemeenteraad bij het uitvoeren van zijn controlerende taak. De rekenkamercommissie zoekt uit of het beleid de beoogde resultaten heeft bereikt en of daarvoor geen overbodige kosten zijn gemaakt. 23

24 Belangrijk Belangrijk om te stemmen Als je nog geen 18 bent, staat de politiek natuurlijk nog ver van je af. Maar dat wil niet zeggen dat jij zelf geen invloed kunt uitoefenen op hoe dingen geregeld zijn. Zo kun je op school lid worden van de leerlingenraad. Of je kunt je aansluiten bij een actiegroep of bij de jongerenafdeling van een politieke partij. Belangstelling Tijdens de raadsvergadering mag je altijd plaats nemen op de tribune in de raadzaal om te luisteren! Informatie van de gemeente: Op de website van de gemeente zijn de verslagen van raadsvergaderingen te vinden. De raadsvergadering zijn ook te beluisteren. Heb je stemrecht......maak er gebruik van!!!! 24

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

WIE BESTUURT DE GEMEENTE?

WIE BESTUURT DE GEMEENTE? WIE BESTUURT DE GEMEENTE? De gemeente dichtbij Dagelijks heeft u met de gemeente te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw vuilnis wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden aangelegd. Bij

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? 1 Wie bestuurt de gemeente? 2 De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Wie bestuurt de provincie?

Wie bestuurt de provincie? Wie bestuurt de provincie? Nederland heeft twaalf provincies. En die provincies hebben allemaal hun eigen volksvertegenwoordigers en hun eigen bestuurders. De provincies staan tussen het Rijk en de gemeenten

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

Welkom. bij de. gemeenteraad

Welkom. bij de. gemeenteraad Welkom bij de gemeenteraad Welkom bij de gemeenteraad Aan het hoofd van de gemeente staat de gemeenteraad. De raad neemt beslissingen over allerlei belangrijke zaken in de gemeente. Of het nu gaat om toeristenbelasting

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Programma van de vergadering, lijst met onderwerpen die op de vergadering worden behandeld.

Programma van de vergadering, lijst met onderwerpen die op de vergadering worden behandeld. Begrippenlijst gemeenteraad Absolute meerderheid Manier van besluiten waarbij een voorstel is aangenomen als meer dan de helft van alle uitgebrachte stemmen vóór is. Agenda Programma van de vergadering,

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook! Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad

Nadere informatie

Hoe werkt een gemeente?

Hoe werkt een gemeente? Een korte uitleg 2 3 Wat doet een gemeente? De gemeente heeft veel verschillende taken, maar ze doet niet alles zelf. Neem het ophalen van huisvuil of het aanleggen van straten. De gemeente moet er voor

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer

Stem ook! Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Provinciale Statenverkiezingen Woensdag 18 maart kiezen we twee keer Stem ook! Op woensdag 18 maart zijn er verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen.

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Informatie voor politieke partijen

Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Informatie voor politieke partijen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Informatie voor politieke partijen Als u met uw politieke partij deel wilt nemen aan de Gemeenteraadsverkiezingen 2014 van de gemeente het Bildt, dan moet u de volgende 10

Nadere informatie

De gemeenteraad is er voor u!

De gemeenteraad is er voor u! A M S T E LV E E N. N L / G E M E E N T E R A A D De gemeenteraad is er voor u! Gemeentebestuur De gemeente Amstelveen wordt net als iedere gemeente in Nederland - bestuurd door een gemeenteraad en een

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 1

Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum november 2012 Hoofdstuk 4 Het landsbestuur (regering en parlement) Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit vier

Nadere informatie

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014

Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 Stemmen Gemeenteraadsverkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de gemeenteraadsverkiezingen van 19 maart 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten, in

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

VERKIEZINGSKRANT Waarom stemmen op 21 maart? Waarover gaat de gemeente? Hoe bepaal ik op wie ik stem? Hoe kan ik stemmen?

VERKIEZINGSKRANT Waarom stemmen op 21 maart? Waarover gaat de gemeente? Hoe bepaal ik op wie ik stem? Hoe kan ik stemmen? VERKIEZINGSKRANT Waarom stemmen op 21 maart? Waarover gaat de gemeente? Hoe bepaal ik op wie ik stem? Hoe kan ik stemmen? Op woensdag 21 maart zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Alle Nederlanders vanaf

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 2

Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2014: informatie voor politieke partijen

Gemeenteraadsverkiezingen 2014: informatie voor politieke partijen Gemeenteraadsverkiezingen 2014: informatie voor politieke partijen Als u met uw politieke partij deel wilt nemen aan de Gemeenteraadsverkiezingen 2014, moet u de volgende 10 stappen doorlopen: 1. Registratie

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden. Eilandsraadsverkiezingen. Bonaire Saba Sint-Eustatius. Woensdag 2 maart 2010

Vragen en Antwoorden. Eilandsraadsverkiezingen. Bonaire Saba Sint-Eustatius. Woensdag 2 maart 2010 Vragen en Antwoorden Eilandsraadsverkiezingen Bonaire Saba Sint-Eustatius Woensdag 2 maart 2010 Hoe stem ik? Op 10 januari 2011 heeft Gemeenschappelijk Hof van Justitie een uitspraak gedaan in de zaak

Nadere informatie

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

Herindelingsverkiezing gemeente Leeuwarden-Boarnsterhim

Herindelingsverkiezing gemeente Leeuwarden-Boarnsterhim Herindelingsverkiezing gemeente Leeuwarden-Boarnsterhim 13 november 2013 Toelating politieke partijen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Registreren nieuwe en lokale politieke partijen 1.1 Overzicht van de

Nadere informatie

ons kenmerk ECGR/U Lbr. 10/001

ons kenmerk ECGR/U Lbr. 10/001 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Gemeenteraadsverkiezingen Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk ECGR/U201000003 Lbr. 10/001 bijlage(n) datum

Nadere informatie

Lesmateriaal voor HAVO/VWO

Lesmateriaal voor HAVO/VWO Lesmateriaal voor HAVO/VWO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

> KEN JE GEMEENTE EN GA ERMEE AAN DE SLAG!

> KEN JE GEMEENTE EN GA ERMEE AAN DE SLAG! > KEN JE GEMEENTE EN GA ERMEE AAN DE SLAG! > > DE GEMEENTE: WAT, WAAR, HOE EN WAAROM? Simpel gezegd is een gemeente een stuk grondgebied met een eigen bestuur, dat verkozen is door en verantwoording aflegt

Nadere informatie

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen met je

Nadere informatie

Huishoudelijk Reglement

Huishoudelijk Reglement Huishoudelijk Reglement Algemeen Begripsbepalingen In dit Huishoudelijk Reglement en in de krachtens dit Huishoudelijk Reglement vast te stellen reglementen wordt verstaan onder: a. Algemene ledenvergadering:

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? 2 Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Wie bestuurt het land?

Wie bestuurt het land? Wie bestuurt het land? Nederland is een democratie. Een belangrijk kenmerk van een democratie is een parlement. In zo n parlement zitten mensen die door de bevolking zijn gekozen. Zij zitten namens een

Nadere informatie

Het raadslid. Taken raadslid

Het raadslid. Taken raadslid Het raadslid Nederland kent op 1 januari 2008 443 gemeenten die allen bestuurd worden door de gemeenteraad als algemeen bestuur en een college van burgemeester en wethouders als dagelijks bestuur. Gemeenten

Nadere informatie

STAPPENPLAN NAAR DE NIEUWE OR (26 MAART 2014)

STAPPENPLAN NAAR DE NIEUWE OR (26 MAART 2014) STAPPENPLAN NAAR DE NIEUWE OR (26 MAART 2014) Ready for take off? Want we gaan beginnen. Bij de landelijke ORverkiezingen voor gemeenten, woensdag 26 maart 2014, mogen medewerkers van gemeenten straks

Nadere informatie

Datum Actie door Bijzonderheden

Datum Actie door Bijzonderheden Wettelijke data en acties i.v.m. verkiezingen Provinciale Staten op 18 maart 2015 Actie Kieskringen, hoofds en centraal PS kunnen de Kieskring (heel Limburg) in meerdere kieskringen verdelen. Voor elke

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen

Tweede Kamerverkiezingen Herziene versie 2017 Tweede Kamerverkiezingen groepen 6-8 inhoud 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 8 5. Kiezen 9 6. De uitslag 10 7. De meerderheid 11 8. Ministers

Nadere informatie

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen.

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen. Verkiezingen Op zondag 7 juni moeten alle inwoners tegelijk verkiezen we ook kandidaten van België die ouder zijn dan 18 jaar naar voor het Europees Parlement, waar men de stembus. Ze moeten mensen kiezen

Nadere informatie

Stappenplan en tijdschema OR-verkiezingen 2017

Stappenplan en tijdschema OR-verkiezingen 2017 Stappenplan en tijdschema OR-verkiezingen 2017 Overleg van Plan van Aanpak 1 WEEK 47 (15 weken voor verkiezingen) 2 Overleg en bekendmaking verkiezingsdatum Opstellen lijsten actief en passief kiesgerechtigden

Nadere informatie

Reglement van orde voor de raad, verordening op de raadscommissies en huishoudelijk reglement van het presidium

Reglement van orde voor de raad, verordening op de raadscommissies en huishoudelijk reglement van het presidium Reglement van orde voor de raad, verordening op de raadscommissies en huishoudelijk reglement van het presidium Inleiding In het presidium van 31 maart 2016 is afgesproken dat de voorstellen m.b.t.: Reglement

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Nr Houten, 22 oktober Beslispunten: De raad besluit: - de verordening Functioneringsgesprekken burgemeester en raad vast te stellen;

Nr Houten, 22 oktober Beslispunten: De raad besluit: - de verordening Functioneringsgesprekken burgemeester en raad vast te stellen; Nr. 2008-047 Houten, 22 oktober 2008 Aan de gemeenteraad Onderwerp: Vaststellen Verordening Functioneringsgesprekken burgemeester en raad Beslispunten: De raad besluit: - de verordening Functioneringsgesprekken

Nadere informatie

Inleiding. Hoofdstuk Inleiding. 1.2 Kiesrecht

Inleiding. Hoofdstuk Inleiding. 1.2 Kiesrecht Hoofdstuk 1 Inleiding Na dit hoofdstuk kun je: uitleggen wat verkiezingen te maken hebben met democratie; uitleggen wat het actief en het passief kiesrecht inhoudt; de procedure bij de verkiezingen beschrijven;

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Vóór de verkiezingen... Auteur: Stijn Dekelver. parlement. Maar hoe werken die. verplicht naar de stembus.

Verkiezingen 2010! Vóór de verkiezingen... Auteur: Stijn Dekelver. parlement. Maar hoe werken die. verplicht naar de stembus. Auteur: Stijn Dekelver Op zondag 13 juni moeten alle Belgen die ouder zijn dan 18 jaar naar de stembus. Ze moeten mensen kiezen die hun stem vertegenwoordigen in het federaal parlement. Maar hoe werken

Nadere informatie

verordening op het raadspresidium

verordening op het raadspresidium nummer 1.1.6 regeling verordening op het raadspresidium nr. 1.1.6 de raad van de gemeente Gouda Gelezen het voorstel van het presidium van 28 juni 2014; Gelet op artikel 4 van het Reglement van Orde voor

Nadere informatie

Wijziging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand in verband met de verlenging van de werkingsduur van die wet.

Wijziging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand in verband met de verlenging van de werkingsduur van die wet. Hieronder het antwoord van de staatssecretaris van BZK op vragen uit de Kamer over de voorgestelde verlenging van de Experimentenwet Kiezen op Afstand. Van deze tekst zijn twee versies in omloop geweest

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer Kamer e Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Reglement Ondernemingsraad Gemeente Leek vast te stellen het Reglement Ondernemingsraad Gemeente Leek Hoofdstuk I.

Reglement Ondernemingsraad Gemeente Leek vast te stellen het Reglement Ondernemingsraad Gemeente Leek Hoofdstuk I. CVDR Officiële uitgave van Leek. Nr. CVDR311502_1 1 juni 2016 Reglement Ondernemingsraad Gemeente Leek 2013 De ondernemingsraad van de gemeente Leek; B E S L U I T: vast te stellen het Reglement Ondernemingsraad

Nadere informatie

Zo werkt de provincie Gelderland. De werkwijze van het bestuur

Zo werkt de provincie Gelderland. De werkwijze van het bestuur Zo werkt de provincie Gelderland De werkwijze van het bestuur Op bezoek Basisschool Vuurvogel uit Malden op bezoek bij de provincie Gelderland. Een klas kinderen, hun onderwijzer en zes ouders kregen een

Nadere informatie

Artikel 9.34 Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek

Artikel 9.34 Wet op het Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek INHOUD Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 Hoofdstuk 6 Hoofdstuk 7 Hoofdstuk 8 KIESREGLEMENT UNIVERSITEITSRAAD UNIVERSITEIT UTRECHT Algemeen Centraal stembureau Kiesrecht Kandidaatstelling

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement.

Huishoudelijk reglement. Huishoudelijk reglement. Huishoudelijk reglement Lokaal Tilburg Vastgesteld in de Algemene Ledenvergadering van 22 maart 2017 Hoofdstuk 1. DE ORGANISATIESTRUCTUUR VAN Lokaal Tilburg. 1.1. DE ALGEMENE LEDENVERGADERING.

Nadere informatie

GEMEENTERAADSVERKIEZING 21 MAART 2018

GEMEENTERAADSVERKIEZING 21 MAART 2018 GEMEENTERAADSVERKIEZING 21 MAART 2018 INFORMATIE POLITIEKE PARTIJEN Versie 0.1, september 2017 Inleiding... 2 1. Registreren aanduiding partijen... 3 1.1 Registreren aanduiding nieuwe lokale partijen...

Nadere informatie

Proces-verbaal van een stembureau

Proces-verbaal van een stembureau Model N 10-1 (Wrr 66) Proces-verbaal van een stembureau Waarom een proces-verbaal? Met een proces-verbaal legt een stembureau verantwoording af over: het verloop van de stemming; het tellen van de stemmen.

Nadere informatie

Afdelingsreglement Jonge Democraten Limburg

Afdelingsreglement Jonge Democraten Limburg 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 Afdelingsreglement Jonge Democraten Limburg Hoofdstuk 1:

Nadere informatie

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN

PRAKTISCHE HANDLEIDING. voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN PRAKTISCHE HANDLEIDING voor de organisatie van de KINDERVERKIEZINGEN TWEEDE KAMER 2012 1 INHOUDSOPGAVE Praktische voorbereiding pag. 3 De datum Schriftelijk stemmen Wie is stemgerechtigd? Hoeveel tijd

Nadere informatie

Herindelingsverkiezingen

Herindelingsverkiezingen Herindelingsverkiezingen 19 november 2014 Informatie voor politieke partijen Alkmaar, Schermer en Graft-De Rijp Inhoudsopgave Inleiding...2 1. Registreren aanduiding partijen...3 1.1 Registreren nieuwe

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN DE MEDEZEGGENSCHAPSRADEN VAN DE SCHOLEN VAN HET BERNARDINUSCOLLEGE (vastgesteld door de MR en d.d.

HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN DE MEDEZEGGENSCHAPSRADEN VAN DE SCHOLEN VAN HET BERNARDINUSCOLLEGE (vastgesteld door de MR en d.d. MR1112.27 HUISHOUDELIJK REGLEMENT VAN DE MEDEZEGGENSCHAPSRADEN VAN DE SCHOLEN VAN HET BERNARDINUSCOLLEGE (vastgesteld door de MR en d.d. 7 mei 2012) Artikel 1 Voorzitter en plaatsvervangend voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 191 Wijziging van de Kieswet houdende verhoging van de voorkeurdrempel, beperking van de mogelijkheid tot het aangaan van lijstencombinaties

Nadere informatie

Praat met de Gemeenteraad

Praat met de Gemeenteraad Praat met de Gemeenteraad Griffie, januari 2016 Zakboekje voor inwoners en instellingen Inhoudsopgave Voorwoord...3 De gemeenteraad...4 De werkwijze...4 Het Beeld - rondetafelgesprekken...5 Het Debat debatraad...5

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Derde Kamer - digitale les Verkiezingen, en dan?

Docentenhandleiding. Derde Kamer - digitale les Verkiezingen, en dan? Docentenhandleiding Derde Kamer - digitale les Verkiezingen, en dan? Lespakket Verkiezingen, en dan? Wat gebeurt er na de verkiezingen? Hoe wordt de regering gevormd? Wat is het verschil tussen oppositie

Nadere informatie

Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend>

Voordracht voor de raadsvergadering van <datum onbekend> Gemeenteblad Voordracht voor de raadsvergadering van

Nadere informatie

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN?

STEM JIJ OOK? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? STEM JIJ OOK? Kijk voor meer informatie op: www.stemjijook.nu WAAROM IS STEMMEN BELANGRIJK? OP WIE KAN IK STEMMEN? WAAROVER BESLIST DE TWEEDE KAMER? HOE MOET IK STEMMEN? VERKIEZINGEN TWEEDE KAMER WOENSDAG

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

Reglement ondernemingsraden

Reglement ondernemingsraden Reglement ondernemingsraden 1.1 Begripsbepalingen Artikel 1 1 Dit reglement verstaat onder: a. de ondernemer:... b. de onderneming:... c. de wet: de Wet op de ondernemingsraden. d. de bedrijfscommissie:

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

Verkiezingen 2010 Gemeenteraad

Verkiezingen 2010 Gemeenteraad Rapportage Verkiezingen 2010 Gemeenteraad Datum 8 maart 2010 Versie Concept 01 Bestuurlijk opdrachtgever: Ambtelijk opdrachtgever: Opdrachtnemer: Onderzoeksteam: Portefeuillehouder: Tjeerd van der Zwan

Nadere informatie

1 Welke partij heeft uw voorkeur c.q. op welke partij heeft u gestemd bij de Tweede Kamerverkiezing?

1 Welke partij heeft uw voorkeur c.q. op welke partij heeft u gestemd bij de Tweede Kamerverkiezing? CDA ChristenUnie D66 GroenLinks Partij voor de Dieren PvdA PVV SGP SP VVD 50PLUS Niet gestemd Anders Weet niet CDA ChristenUnie D66 GroenLinks Partij voor de Dieren PvdA PVV SGP SP VVD 50PLUS Niet gestemd

Nadere informatie

Verkiezingen 2014 formaliteiten

Verkiezingen 2014 formaliteiten Verkiezingen 2014 formaliteiten In dit document worden formele handelingen beschreven die moeten worden uitgevoerd om in eerste instantie als groepering op de kandidatenlijst terecht te komen en vervolgens

Nadere informatie

Reglement Participatieraad Gemeente Heerenveen

Reglement Participatieraad Gemeente Heerenveen Reglement Participatieraad Gemeente Heerenveen Inleiding. Preambule De Participatieraad heeft als visie: iedere burger van de gemeente Heerenveen moet zijn of haar leven op eigen wijze kunnen inrichten

Nadere informatie

III Voorbereiding van de verkiezing/actief en passief kiesrecht/kandidaatstelling

III Voorbereiding van de verkiezing/actief en passief kiesrecht/kandidaatstelling CVDR Officiële uitgave van Gelderland. Nr. CVDR78917_1 6 december 2016 Reglement ondernemingsraad Vastgesteld bij besluit van de Ondernemingsraad d.d. 12 april 2006 (Provinciaal Blad nr. 2006/43 van 27

Nadere informatie

De Kiesraad. Organisatie en taken

De Kiesraad. Organisatie en taken De Kiesraad Organisatie en taken Taken Kiesraad De Kiesraad is centraal stembureau voor de verkiezingen van Tweede Kamer, Eerste Kamer en Europees Parlement, en: stelt de officiële verkiezingsuitslagen

Nadere informatie

Proces-verbaal van de verkiezingsuitslag van de gebiedscommissie

Proces-verbaal van de verkiezingsuitslag van de gebiedscommissie Model P 22-2 Proces-verbaal van de verkiezingsuitslag van de gebiedscommissie Met dit formulier wordt verslag gedaan van de zitting waarin de uitslag is vastgesteld van de verkiezing voor de gebiedscommissie.

Nadere informatie

Verordening functioneringsgesprekken burgemeester en vertrouwenscommissie bij (her)benoemingsprocedure burgemeester

Verordening functioneringsgesprekken burgemeester en vertrouwenscommissie bij (her)benoemingsprocedure burgemeester Verordening functioneringsgesprekken burgemeester en vertrouwenscommissie bij (her)benoemingsprocedure burgemeester HOOFDSTUK 1 Functioneringsgesprekken Artikel 1 Begripsomschrijvingen In deze verordening

Nadere informatie

Bijlage bij het Faculteitsreglement, laatstelijk vastgesteld op 21 september 2010 en in werking getreden op 21 september 2010.

Bijlage bij het Faculteitsreglement, laatstelijk vastgesteld op 21 september 2010 en in werking getreden op 21 september 2010. KIESREGLEMENT FACULTEITSRAAD 1 Faculteit sociale wetenschappen Bijlage bij het Faculteitsreglement, laatstelijk vastgesteld op 21 september 2010 en in werking getreden op 21 september 2010. INHOUD Hoofdstuk

Nadere informatie

Reglement voor de ondernemingsraad van de provincie Zeeland

Reglement voor de ondernemingsraad van de provincie Zeeland Reglement voor de ondernemingsraad van de provincie Zeeland 25 januari 1996 Vastgesteld in de vergadering van de ondernemingsraad van 25 januari 1996 en gewijzigd in de vergadering van 21 maart 1996, 18

Nadere informatie

Verkiezingen 2014 Gemeenteraad Achtkarspelen

Verkiezingen 2014 Gemeenteraad Achtkarspelen Rapportage Verkiezingen 2014 Gemeenteraad Achtkarspelen Datum 22 maart 2014 Versie Bestuurlijk opdrachtgever: Definitief Portefeuillehouder: G. Gerbrandy Opdrachtnemer: Onderzoeksteam: Concerncontrol;

Nadere informatie

MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN

MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN MEERKEUZEVRAGEN 1. KEUZES MAKEN 1. Iemand die in de Tweede Kamer zit is een politicus, omdat hij: A. lid is van een politieke partij. B. beslissingen en keuzes moet maken voor het hele land. C. in dienst

Nadere informatie

Artikel 1 Begripsbepalingen

Artikel 1 Begripsbepalingen KIESREGLEMENT UNIVERSITEITSRAAD PROTESTANTSE THEOLOGISCHE UNIVERSITEIT (bijlage bij het reglement van de Universiteitsraad Protestantse Theologische Universiteit) Artikel 1 Begripsbepalingen In dit reglement

Nadere informatie

HET WAALWIJKS VERGADERMODEL

HET WAALWIJKS VERGADERMODEL De Raad Gemeente Waalwijk PRAAT MET DE RAAD HET WAALWIJKS VERGADERMODEL Het Waalwijks vergadermodel 1 Het vergadermodel in het kort Om alle inwoners van de gemeente Waalwijk goed te kunnen vertegenwoordigen,

Nadere informatie

Raadsvoorstel Reg. nr : 1110021 Ag. nr : Datum : 22-02-11

Raadsvoorstel Reg. nr : 1110021 Ag. nr : Datum : 22-02-11 Raadsvoorstel Reg. nr : 1110021 Onderwerp Vaststellen Verordening functioneringsgesprekken burgemeester en raad. Status Besluitvormend. Voorstel De Verordening functioneringsgesprekken burgemeester en

Nadere informatie

Verordening organisatie griffie en ondersteuning raad gemeente Maastricht

Verordening organisatie griffie en ondersteuning raad gemeente Maastricht GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Maastricht. Nr. 99763 26 oktober 2015 Verordening organisatie griffie en ondersteuning raad gemeente Maastricht 2015 DE RAAD DER GEMEENTE MAASTRICHT, gezien

Nadere informatie

Oostenrijk. Staten en kiesstelsels

Oostenrijk. Staten en kiesstelsels Staten en kiesstelsels Oostenrijk Oostenrijk is een van de vele landen in Europa waar verkiezingen plaatsvinden volgens het systeem van evenredige vertegenwoordiging. Toch heeft Oostenrijk weer bepaalde

Nadere informatie

Gemeente Amersfoort. Aan de secretariaten van de politieke groeperingen te Amersfoort. Geachte heer/mevrouw,

Gemeente Amersfoort. Aan de secretariaten van de politieke groeperingen te Amersfoort. Geachte heer/mevrouw, Postbus 4000 3800 EA Amersfoort Telefoon 14 033 www.amersfoort.nl Aan de secretariaten van de politieke groeperingen te Amersfoort Uw brief/kenmerk Onderwerp verkiezing leden gemeenteraad Ons kenmerk DIR/BZ/TBS/5619210

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

AFDELINGSREGLEMENT D66 VLAARDINGEN

AFDELINGSREGLEMENT D66 VLAARDINGEN AFDELINGSREGLEMENT D66 VLAARDINGEN De Algemene Afdelingsvergadering (AAV) van D66 Vlaardingen, op maandag 16 januari 2017 bijeen, heeft besloten dat voor de afdeling D66 Vlaardingen het standaard afdelingsreglement

Nadere informatie

Model Huishoudelijk reglement voor de VOR Artikel 1. Begripsbepaling 1.1 Organisatie De organisatie of instelling waarbinnen de VOR functioneert.

Model Huishoudelijk reglement voor de VOR Artikel 1. Begripsbepaling 1.1 Organisatie De organisatie of instelling waarbinnen de VOR functioneert. Pagina 1 van 3 Model Huishoudelijk reglement voor de VOR Artikel 1. Begripsbepaling 1.1 Organisatie De organisatie of instelling waarbinnen de VOR functioneert. 1.2 Directie De rechtspersoon (stichting

Nadere informatie

Or-verkiezingen vallen in twee fasen uiteen: de kandidaatstellingsprocedure en het in stemming brengen van de kandidaten.

Or-verkiezingen vallen in twee fasen uiteen: de kandidaatstellingsprocedure en het in stemming brengen van de kandidaten. MEDEZEGGENSCHAP WOR-PROOF VERKIEZINGEN ORGANISEREN Ondernemingsraadverkiezingen moeten voldoen aan de artikelen 9 tot en met 11 van de Wet op de Ondernemingsraden. Om dat te realiseren heeft de or een

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 097 Wijziging van de Waterschapswet tot het invoeren van de verkiezing van de vertegenwoordigers voor de ingezetenen in het algemeen bestuur

Nadere informatie

HOORZITTING COMMISSIE BEZWAARSCHRIFTEN

HOORZITTING COMMISSIE BEZWAARSCHRIFTEN Medium De Wiekslag Rubriek Gemeentelijk nieuws Editie 1 februari 2011 NIEUWS VAN DE RAAD De raad van de gemeente Winsum komt dinsdagavond 8 februari 2011 in openbare vergadering bijeen. De vergadering

Nadere informatie

Cursus Politiek Actief Bijeenkomst 1: Introductie, algemene staatsinrichting en verkiezingen

Cursus Politiek Actief Bijeenkomst 1: Introductie, algemene staatsinrichting en verkiezingen Ruimte voor beeld 21,6 x 8,7 cm Cursus Politiek Actief Bijeenkomst 1: Introductie, algemene staatsinrichting en verkiezingen Plan EU Eerste VN Dag voor het Meisje: 11 oktober ONE G7 Summit München juni

Nadere informatie

Reglement ondernemingsraad Hogeschool Leiden

Reglement ondernemingsraad Hogeschool Leiden Reglement ondernemingsraad Hogeschool Leiden Begripsbepalingen Artikel 1 In dit reglement wordt verstaan onder: a. ondernemer: Stichting Hogeschool Leiden, gevestigd te Leiden; b. onderneming: Hogeschool

Nadere informatie

Welkom bij de gemeenteraad

Welkom bij de gemeenteraad Welkom bij de gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan van onze gemeente. De raad vertegenwoordigt u, als inwoner van de gemeente Raalte en neemt beslissingen over allerlei belangrijke zaken

Nadere informatie

IViAASSLUIS eerste stad aan de waterweg

IViAASSLUIS eerste stad aan de waterweg I I IViAASSLUIS eerste stad aan de waterweg Fractie SP T.a.v. mevrouw A. Puyt p/a raadsgriffie Maassluis Uw kenmerk Uw brief van Ons kenmerk Onderwerp Bijlagen Contactpersoon Telefoonnummer 18 april 2010

Nadere informatie

HERINDELINGSVERKIEZING GEMEENTE ZEVENAAR 22 NOVEMBER 2017 INFORMATIEBROCHURE

HERINDELINGSVERKIEZING GEMEENTE ZEVENAAR 22 NOVEMBER 2017 INFORMATIEBROCHURE HERINDELINGSVERKIEZING GEMEENTE ZEVENAAR 22 NOVEMBER 2017 INFORMATIEBROCHURE Inleiding In deze brochure is informatie opgenomen voor de politieke partijen die mee willen doen aan de herindelingsverkiezing

Nadere informatie