The secret of successful Smart Grids. 23 juni 2011, Eandis Leuven Kris van Daele, Managing director Fifthplay en voorzitter Smart Grids Flanders

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "The secret of successful Smart Grids. 23 juni 2011, Eandis Leuven Kris van Daele, Managing director Fifthplay en voorzitter Smart Grids Flanders"

Transcriptie

1 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven Kris van Daele, Managing director Fifthplay en voorzitter Smart Grids Flanders

2 Smart Grids, from Vision to Reality

3 Smart Grids Flanders: themagroepen oktober december januari maart Grid intelligence Grid connected vehicle Home intelligence

4 Smart Grids Flanders: Projectwerking Faciliterende rol in praktijk: Selectie & Review door Raad van Wijzen Partnermatching consortiumvorming Testinfrastructuur Financiering

5 Smart Grids Flanders: Initiërend Initiërende rol in praktijk: Brainstormsessies 9 thema s in review Eind augustus selectie 2 concrete projecten Nieuwe brainstorm begin volgend jaar

6 9 thema s 1. Automatisering verlichting in (publieke) gebouwen en van straatverlichting 2. Ontwikkelen business-model smart grids 3. E-aankoop van energie op wijkniveau 4. Groene steden 5. Eenvormigheid in reglementering 6. Alles op DC 7. Dynamo 8. Energy butler 9. Publiciteit (elektrische voertuigen)

7 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 13u15 Patrick Devos, Eandis

8 Programma Smart Metering The secret of succesfull Smart Grids 23 juni 2011 Slimgemeten.be slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

9 Agenda Inleiding Proof of Concept : technische evaluatie van 2 unieke communicatieconcepten Piloot van meters 9 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

10 Slimme meters : aanpak stap voor stap Proef Piloot Verdere uitrol Postimplementatie meters Test technologie Energie-efficiëntie & fraudedetectie meters Testen uitrolprocessen / aanpassing interne processen Max. 5 miljoen meters E + G Einde 2011 : standaardisering ( Mandaat 441 ) 09/2012 : Europees assessment 2020 : 80 % slimme meters elektriciteit 10 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

11 Agenda Inleiding Proof of Concept : technische evaluatie van 2 unieke communicatieconcepten Piloot van meters 11 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

12 Proof of concept - PoC Proefproject van Eandis en Infrax met slimme meters voor elektriciteit en aardgas meters Eandis (Leest en Hombeek) 450 meters Infrax Doelstellingen Uitwerken en testen technische oplossingen Impact analyseren van slimme meter op processen Plaatsen installaties Opstart energie-efficiëntieonderzoek Onderzoeken fraude 12 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

13 Communicatieconcept PoC Slave 13 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

14 PoC : prototype bouw Niet geïntegreerde componenten 14 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

15 Realisaties PoC Datacommunicatie PLC-communicatie Implementatie van multi-gateway concept Ontwikkeling en productie van het filterconcept Modulaire opbouw Speciale oplossingen voor appartementen Tot stand brengen communicatie met gasmeter Systemen Opvolging meetgegevens via autonome AMM-toepassing Gebruik van bestaande kabelnetwerk/kabelmodem monitoring systemen op reactieve basis Componenten & Modules Ontwikkeling inbouwkasten 5 types filters 13 types meterconfiguraties op basis van 25S60 kast Inbouwdefinitie voor interneten kabelmodems Testing & MOC Uitbouw van Labo voor PLConderzoek Uitbouw van eerste generatie MOC Ontwikkeling van specifieke engineeringtools: visualisatie; data-analysetools Algoritmes voor fraudeanalyse en connectiviteitsbepaling E2E werkend geheel 15 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

16 Resultaten ( kwartierwaarden per uur ) PLC- Filter Concept Totaal met GPRS en PLC z. filter KTV netwerk Elektriciteit 97 % 93 % 95 % Aardgas 97 % 90 % 96 % 16 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

17 Installatie Proof of Concept Leest & Hombeek 4350 meters (2850 E-meters & 1500 gasmeters) Aantal installaties: 35 FTE personeel Eandis Periode: april mei juni 2010 Planning: 16/11/09 31/03/10 1/07/10 31/12/10 Stadsbestuur OK voorbezoek Voorbereiden de werken E & G Installatie nieuwe meters Testen & eindrapport 13/07/09 13/11/09 1/04/10 30/06/10 17 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

18 Weigeringen POC Na meerdere inspanningen blijven 10 Eandis klanten en 3 Infrax klanten de installatie van de slimme meter weigeren, om diverse redenen: Sterke tegenstand Sterke tegenstand (Infrax) Beïnvloed door slimme meters in de Nederlandse pers, klant wenst zelf te beslissen Beïnvloed door slimme meters in de Nederlandse pers, klant wenst zelf te beslissen (Infrax) Klant niet geïnteresseerd en niet te overtuigen 2 2 Angst voor schade Misgelopen afspraak in verleden Klant wenst geen tijd vrij te maken 18 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

19 Agenda Inleiding Proof of Concept : technische evaluatie van 2 unieke communicatieconcepten Piloot van meters 19 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

20 Doelstellingen piloot Maturiteit toegepaste technieken verder uittesten Optimale meterconfiguratie in functie van Europese standaardisatie en interoperabiliteit conformiteit met Europese functionaliteiten security-vereisten Plug & play oplossingen Kosten logistieke keten in kaart brengen Organisaties voorbereiden op mogelijke grootschalige uitrol : nieuwe processen en aanpassen bestaande processen change management opleiding & training Validering assumpties businesscase 20 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

21 Communicatieconcepten pilootproject: tv-kabel Infrax 21 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

22 Communicatieconcepten pilootproject: draadloos 22 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

23 Communicatieconcepten pilootproject: PLC 23 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

24 Optimalisatie Filterconcept Piloot versus PoC Piloot PoC 24 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

25 Integratie naar Plug en Play + + = Compactere oplossingen voor cabines Modulaire oplossingen voor appartementen Oplossingen voor Openbare Verlichting 25 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

26 Plug en Play 26 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

27 Communicatieconcepten pilootproject: hybride 27 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

28 Output Geïntegreerde en volautomatische uitrol processen Asset data Situatieschets cabines Externe Info ISU/SAP Situatieschets Klanten Uitrol Dashboard Veiligheid Input geïntegreerd uitrol Platform Planning Werf inspectie AMM/MDM installatie Supply chain logistiek F F F 28 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

29 Geïntegreerd systeem TELCO Communicatie module Filter AMM E-meter G-meter MOC Tools MDM 29 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

30 Geografische spreiding in Eandis- en Infraxgebied slimme meters verspreid over werkingsgebied van Eandis in slimme meters verspreid over werkingsgebied van Infrax in Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

31 Stappen en timing pilootproject Mijlpalen Infrax 31 januari 1 september november augustus september 1 januari 2013 Situatieschets woningen Aanpassingswerken aansluitingen Aanpassingswerken cabines Plaatsing meters 1 april juni juni oktober januari 2013 Mijlpalen Eandis 31 Smart Grids Flanders 23 juni 2011 slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

32 Slimme meters Vragen en antwoorden Slimgemeten.be slimgemeten.be een samenwerking van Eandis en Infrax

33 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 13u45 Bart Boesmans en Sven Kerremans, Laborelec

34

35 Princess Elisabeth Antarctic Station LABORELEC - IPF LABORELEC

36 The LABORELEC smart grid team meeting 36 LABORELEC 3

37 leading to the realisation of the zero-emission energy systems of the Princess Elisabeth station in Antarctica 37 LABORELEC

38 Location 38 LABORELEC

39 The ZERO emission concept 39 LABORELEC

40 The Technical Core : Fresh water 1500l 2. Recycled water 1500l 3. Batteries 6000Ah 4. Hot water 3x500l 5. Bioreactor modules 6. Ventilation core 7. Control system 8. ventilation 40 LABORELEC

41 Energy Systems 41 LABORELEC

42 Electrical Grid: Constraints Isolated environment: High Security! Low temperatures down to -30 C No earthing is possible Ice & granite are good isolators Low humidity <10% => static electricity up to kilo Volts Imposed Energy resources by pre-study of 3E : Photovoltaic Wind Batteries Gensets for backup Low Short circuit power 300A during 100ms (equiv. To Ucc of 25%) due to static converters => adapted protective strategy 42 LABORELEC

43 Electrical Grid: Design 3 x 400V + N + Global earthing = connecting of all metallic parts together (TNS-common mode) Controlled discharge of persons when entering the base Main Busbar: In = 250A Photovoltaic: BIPV: 17.78kWp SAPV: 44.94kWp => aprox. 58MWh expected Wind: 9 x 6kWp: 54kWp => aprox. 140MWh expected Batteries: 48V Ah 20 C Gensets: 2 x cos 0.8Ind => aprox. 2000l of fuel / year expected Variable loads: Total installed power of +400kVA Ensuring basic stability of the micro-grid: Sunny Island (SMA) 4 x (3 x 25 C 43 LABORELEC

44 For garage tools & welding BIPV L1 BIPV L2 BIPV L3 SAPV L1 SAPV L2 SAPV L3 Electrical Grid: Design Standard MicroGrid Controller SMA BMS P load = MAX 3 x P production Synchro check & ctrl GENSETS GS GS 17 x solar energy DC DC DC DC DC DC AC AC AC AC AC AC AC AC AC AC AC AC DC DC DC DC DC DC 4 Batteries 2000Ah 48V C10 12 Sunny Islands DC AC 6kWp L1 DC AC 6kWp L2 DC AC 6kWp L3 LOADS +300kVA Net stabilisators 9 Wind turbines 44 LABORELEC

45 For garage tools & welding BIPV L1 BIPV L2 BIPV L3 SAPV L1 SAPV L2 SAPV L3 Electrical Grid: Design Smart MicroGrid BMS P load > 3 x P production Controller SMA PLC Schneider Synchro check & ctrl GENSETS GS GS 17 x solar energy DC DC DC DC DC DC AC AC AC AC AC AC AC AC AC AC AC AC DC DC DC DC DC DC 4 Batteries 2000Ah 48V C10 12 Sunny Islands DC AC 6kWp L1 DC AC 6kWp L2 DC AC 6kWp L3 LOADS +300kVA Net stabilisators 9 Wind turbines 45 LABORELEC

46 Electrical Grid: Loads 46 LABORELEC

47 Electrical Grid: Loads 47 LABORELEC

48 Electrical Grid: Loads 48 LABORELEC

49 Electrical Grid: Loads 49 LABORELEC

50 Electrical Grid: Loads 50 LABORELEC

51 Electrical Grid: Loads? 51 LABORELEC

52 52 LABORELEC

53 Electrical Grid: Loads? 53 LABORELEC

54 Smart Grid Control: DPMS Laborelec Event Based Kitchen Office Office Blocked Living room kitchen Idle Pending Kitchen Office On 54 LABORELEC

55 55 LABORELEC

56 How does DPMS fit in a smart grid vision? Holistic - monolitic Everywhere at Once Top-Down Planning Smart Grid extends beyond the Meter Organic - fragmented Deployment per Segment Bottom-Up Take-Up Separate functionality before and behind the Meter DPMS Grid Automation SLEM Smart Home B2B B2C Before Meter BehindMeter 56 LABORELEC

57 Implementation Succes Factors Price structure / Market Model Allocation of Cost vs. Value Creation Business Segments vs. All users Generation - Distribution - Supply - Services - Capacity Market? Interoperability / Cross-Functionality Customer Take-Up - Economical Rationale vs. Blue Ocean ( Must Have )? 57 LABORELEC

58 FIVE REASONS FOR YOU TO CHOOSE LABORELEC One-stop shopping for your energy related services More than 45 years of experience Increased profitability of your installations Independent and confidential advice Recognized and certified laboratory Laborelec Belgium Rodestraat Linkebeek Belgium T F RPR/RPM Brussels BTW/TVA BE Laborelec The Netherlands Amerikalaan AE Maastricht-Airport The Netherlands T Laborelec Germany Brombergerstrasse 39-41, Wuppertal Germany T F

59 59 LABORELEC

60 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 14u15 Thierry Van Craenenbroeck, VREG

61 Gesloten distributienetten Smart Grids Flanders - 23 juni 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

62 Inhoud Europees kader Omzetting in Vlaams Gewest Uitgangspunten Gesloten distributiesysteem Toegelaten privédistributiesysteem Directe lijnen

63 Europees kader Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

64 Aanleiding Citiworks-arrest HvJ 22 mei 2008: Vrije toegang tot transmissie- en distributiesystemen en vrije leverancierskeuze = basisprincipes Elk systeem dat elektriciteit transporteert met het oog op de belevering van afnemers is een distributiesysteem Gevolg: alle vereisten opgelegd aan beheerders van distributienetten uit RL ook van toepassing op beheerders van privédistributienetten Probleem voor hele hoop bestaande privédistributienetten

65 Gesloten distributiesystemen Art. 28 Derde E-RL en 28 Derde A-RL: Lidstaten kunnen bepaalde distributienetten als gesloten distributiesystemen (GDS) classeren met ontheffing van een aantal expliciet opgelegde vereisten voor distributienetbeheerders. Welke netten? De exploitatie van het net of het productieproces van de gebruikers van het net is om specifieke technische of veiligheidsredenen geïntegreerd Betrokken net dient primair voor verdeling van elektriciteit of aardgas aan eigenaar of beheerder van het betrokken net

66 Gesloten distributiesystemen Voorbeelden: aanhef al. 30 Derde E-RL netten op industriële of commerciële locaties of locaties met gedeelde diensten, zoals spoorwegstations, luchthavens, ziekenhuizen, chemische industrielocaties Niet? campings met geïntegreerde faciliteiten woonverkavelingen winkelcentra en kantoorgebouwen

67 Gesloten distributiesystemen Art. 28 Derde E-RL en 28 Derde A-RL: Reden? Aanhef al. 30 E-RL: geen onnodige administratieve lasten opleggen gezien bijzondere band tussen beheerder van GDS en gebruiker van dit net Welke ontheffingen mogelijk? Aankoop energie voor netverliezen en reservecapaciteit volgens transparante, niet-discriminerende en op de markt gebaseerde procedures Goedkeuring van tarieven of tariefmethodes (tenzij op verzoek van gebruiker van het GDS)

68 Gesloten distributiesystemen Interpretative notes Europese Commissie over retail markets : aangezien GDS uit haar aard nooit meer dan afnemers zal tellen, kunnen lidstaten gebruik maken van vrijstelling van ontvlechtingsvereiste, opgenomen in artikel 26 (4) van Derde E-RL

69 Omzetting in Vlaams Gewest Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

70 Omzetting in Vlaams Gewest Ontwerp van decreet Goedgekeurd door Vlaamse regering op 29 april 2011 Ingediend in Vlaams Parlement Gebaseerd op advies VREG

71 Uitgangspunten Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

72 Principe Energiedecreet: Voor elk geografisch gebied wordt een rechtspersoon aangewezen als beheerder van het distributienet voor elektriciteit en/of aardgas Gevolg : Distributienetbeheer is monopolie Aanleg en exploitatie van distributienetten door derden (privédistributienetten) is verboden Reden = veel risico s verbonden aan privédistributienetten

73 Inefficiëntie: Inefficiënt gebruik van de bestaande netinfrastructuur / geen parallelle netten Risico s Inefficiënt gebruik van benodigde bestaande data-infrastructuur Bijkomende drempel voor leveranciers Moeilijker toezicht door regulator als stijgend aantal partijen

74 Risico s Onveiligheid en impact op beheer van publiek distributienet: Expertise inzake veiligheid is nodig Distributienetbeheerder heeft geen zicht op wat gebeurt op privénetten die zijn aangesloten op zijn net (met mogelijke risico s inzake performantie, bijv. op het vlak van de kwaliteit van de spanning en de continuïteit van de levering)

75 Risico s Rechten van afnemers moeilijker te waarborgen Welke rechten? Sociale ODV (afsluiting via LAC, budgetmeters, ) Kwaliteit van dienstverlening bij onderbrekingen Toezicht op hoogte prijzen en tarieven Vrije leverancierskeuze Publieke DNB kent enkel afnemer op zijn net en niet deze op privédistributienet Voor eigenaar privédistributienet vergt dit hoge investeringen

76 Ontwijkingsgedrag Risico s = genieten van de baten van het publieke DN maar zonder of met slechts beperkte vergoeding voor de kosten hiervan = vooral als productie-installatie aangesloten op het privédistributienet + back-up van het publieke distributienet

77 Risico s Ontwijkingsgedrag Betaling transmissie- en distributienettarief enkel voor van distributienet afgenomen elektriciteit Terwijl kosten voor DNB ongeveer gelijk als privaat net met decentrale productie >< rechtstreekse aansluiting decentrale productie-installatie op het distributienet Oplossing: capaciteitstarief

78 Daarom Uitgangspunt ontwerp van decreet omzetting third package (goedgekeurd VR op 29/4/2011): - zeer behoedzaam omgaan met uitzonderingen op monopolie publieke distributienetbeheerders, namelijk enkel voor: - Gesloten distributienetten - Directe lijnen en leidingen - Privédistributienetten - van laadpunten voor elektrische voertuigen - voor distributie als ondergeschikte dienst van bredere dienstverlening

79 Gesloten distributienetten (GDN) Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

80 Definitie GDN Letterlijke overname Europese definitie in ontwerp van decreet Kern: net op geografisch afgebakende industriële of commerciële locatie of locatie met gedeelde diensten géén huishoudelijke afnemers! (behoudens incidenteel) exploitatie of productieproces van afnemers zijn om technische of veiligheidsredenen geïntegreerd OF het net distribueert energie primair naar exploitant van het net

81 Voorstel regeling nieuwe GDN Aanleg en beheer (nieuw) gesloten distributienet op eigen site is toegelaten na voorafgaande melding aan VREG buiten eigen site na voorafgaande toelating door VREG, na advies netbeheerder Eigen site = kadastraal perceel of de aaneensluitende kadastrale percelen van dezelfde natuurlijke persoon of rechtspersoon als eigenaar, opstalhouder of concessiehouder Ratio legis? Groter veiligheidsrisico als overschrijding eigen site Gevaar voor steeds groter wordende GDN ( cherry picking klanten van publiek DN) als buiten eigen site

82 Voorstel regeling nieuwe GDN Beoordelingskader VREG voor toelating als aanleg buiten eigen site: - Kwalificatiecriteria definitie GDN - Risico s inzake inefficiëntie - Risico s inzake veiligheid - Impact op de nettarieven - Waarborg van de rechten van afnemers - Eventuele weigering van aansluiting op het net of gebrek aan aanbod tot aansluiting of toegang op het net tegen redelijke economische of technische voorwaarden

83 Voorstel regeling bestaande GDN Nieuw in te voeren artikel /1 Energiedecreet: Het beheer van een op 1 juli 2011 bestaand distributienet dat voldoet aan de criteria (definitie) van een GDN, is toegestaan mits MELDING aan de VREG, zelfs indien dit net de grenzen van de eigen site overschrijdt

84 Voorstel regeling bestaande GDN Als geen melding aan VREG: nieuw artikel /2 Energiedecreet stelt dan dat beheerder van een dergelijk net dan: Beheer van dit net moet overdragen aan publieke distributienetbeheerder Of alsnog zich moet melden als GDN en moet voldoen aan de vereisten waaraan hij als beheerder van een GDN moet voldoen binnen redelijke termijn zodra een achterliggende afnemer zijn rechten wil uitoefenen

85 Onderlinge verhoudingen Art : GDN is gekoppeld aan publiek distributienet (cf. publieke distributienetten die aan elkaar gekoppeld zijn) Wel relatie tussen: Beheerder GDN en achterliggende afnemer Netbeheerder en beheerder GDN Geen relatie tussen publieke netbeheerder en achterliggende afnemer op GDN

86 Taken beheerder van een GDN Voorstel nieuwe artikelen t.e.m Géén opsomming van vrijstellingen (cfr. Europa) maar opsomming van verplichtingen die wél gelden. Reden: duidelijkheid

87 Taken beheerder van een GDN Art : 1 het beheer van de elektriciteits- of aardgasstromen op zijn net, met daarbij het waarborgen van de veiligheid, de betrouwbaarheid en de efficiëntie van zijn net, en in dat verband, het instaan voor de nodige ondersteunende diensten; 2 het aanhouden van voldoende netcapaciteit om de redelijke elektriciteits- en aardgasbehoefte te dekken van de afnemers die aangesloten zijn op zijn net en het vervoer van elektriciteit en aardgas naar distributienetten mogelijk te maken; 3 de uitbreiding van zijn net in het geografisch afgebakende gebied waarvoor hij werd aangewezen of, als er nog geen net aanwezig is, de aanleg van het net in dit geografisch afgebakende gebied; 4 de herstelling, het preventieve onderhoud, de vernieuwing en de verbetering van zijn net en de bijbehorende installaties; 5 het herstellen van onderbrekingen en storingen bij de elektriciteits- of aardgastoevoer via zijn net; [ ]

88 Taken beheerder van een GDN [ ] 6 het opstellen, het bewaren en ter beschikking stellen van de plannen van zijn net aan regulator, gebruikers GDN en beheerder van gekoppeld net; 7 het aansluiten, verzegelen, afsluiten en heraansluiten van installaties op zijn net en het verzwaren van de aansluitingen op zijn net; 8 het verlenen van toegang tot zijn net; 9 het beheren van het toegangsregister van zijn net; 10 het ter beschikking stellen, de plaatsing, de activering, de desactivering, het onderhoud en het herstellen van meters en tellers op de toegangspunten op zijn net; 11 het aflezen van de meters en tellers op de toegangspunten op zijn net, de bepaling van de injectie en de afname van de producenten en afnemers die aangesloten zijn op zijn net en de verwerking en de bewaring van die gegevens; 12 het verstrekken van de nodige meetgegevens en andere gegevens aan de producenten, evenwichtsverantwoordelijken, bevrachters, tussenpersonen, leveranciers, afnemers en VREG; 13 het verstrekken van de nodige inlichtingen aan de beheerders van de gekoppelde netten, om een veilige en efficiënte uitbating, een gecoördineerde ontwikkeling en een goede wisselwerking tussen de netten te waarborgen.

89 Taken beheerder van een GDN Art , laatste lid : Mogelijkheid tot uitbesteding aan beheerder van gekoppeld net van de taken vermeld in punten 9 tot en met 12, waarbij deze de uitvoering van deze taken niet kan weigeren! Het betreft het beheer van toegangsregister en alles inzake meetgegevens. Praktische oplossing voor recht op vrije leverancierskeuze: Netbeheerder voorziet toegangspunt in toegangsregister voor afnemer op GDN die vrije leverancierskeuze wil maken Netbeheerder plaatst meter op GDN voor deze achterliggende afnemer en leest deze uit Netbeheerder beheert gegevens van achterliggende afnemer (meterstanden, leverancier, ) Kosten van netbeheerder worden vergoed door beheerder GDN

90 Taken beheerder van een GDN Art : vrijstelling van ontvlechtingsvereiste Art verbod discriminatie Art : plicht tot vertrouwelijk behandelen van persoonlijke en commerciële gegevens Art : beroepsgeheim Art : bekendmaking aan achterliggende afnemers tarieven en voorwaarden voor aansluiting op zijn net

91 Taken beheerder van een GDN Art 4.6.9: recht op toegang tot GDN Wie? - leveranciers, in naam en voor rekening van hun klanten die aangesloten zijn op het GDN - producenten aangesloten op GDN, in eigen naam en alleen voor hun injectiepunten - achterliggende afnemers - bekendmaking aan achterliggende afnemers van de tarieven en voorwaarden voor toegang tot het GDN - regels inzake weigering van toegang tot het net

92 Niet van toepassing Geen verplichting voor beheerder GDN: Ontvlechtingsvereisten Recht op aansluiting + maximale kost Aansluitbaarheidsgraad gas Investeringsplan Verplichtingen inzake dienstverlening aan afnemer (bij onderbrekingen, ) Sociale en ecologische ODV

93 Rechten voor afnemer op GDN Recht op vrije leverancierskeuze en kosteloze leverancierswissel Recht op toegang tot het GDN Recht op minimumsteun voor productie groene stroom en WKK op GDN: aangepast artikel en Energiedecreet verplichting voor distributienetbeheerder van net waarop GDN is gekoppeld!

94 Rechten voor afnemer op GDN Quotumkorting groene stroom: aangepast art geheel van afnamepunten op bestaand GDN op 1/1/2011 wordt aangezien als één afnamepunt voor quotumverplichting en -korting idem voor geheel van afnamepunten op nieuwe GDN op transmissienet of plaatselijk vervoernet

95 Aandachtspunten Afspraken tussen federaal en gewestelijk niveau voor consistente aanpak Toetsing meldingen van GDN door VREG aan voorwaarden definitie GDN Beoordelingskader voor aanvragen voor toelating door VREG

96 Toegelaten privédistributienetten Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

97 Nieuwe art Energiedecreet De aanleg van een privédistributienet is principieel verboden. Tenzij: 1.Distributie op het net heeft inherent en ondergeschikt karakter ten opzichte van geheel van diensten die door de beheerder van het privédistributienet aan de achterliggende afnemer wordt geleverd vb. garageverhuur, studentenkamer, verblijf in vakantiepark of rusthuis, plaats op markt of kermis,.. 2. Net van laadpunten voor voertuigen

98 Nieuwe art Energiedecreet Geen formaliteiten voor nodig (geen melding of voorafgaande toelating) Zowel voor bestaande als nieuwe netten Enkel contractuele relatie tussen beheerder van privédistributienet en achterliggende afnemer. Geen link tussen achterliggende afnemer en publiek net en (dus) ook geen recht op ODV. Niet op openbaar domein, tenzij toestemming publieke distributienetbeheerder.

99 AS IS TO BE distributienet distributienet appartementsgebouwen, woonwijken, kantoorblokken, privédistributienet gesloten distributienet toegelaten privédistributienetten: - breder dienstverleningspakket - laadpunten voertuigen luchthavens, bepaalde industriële en commerciële sites studentenkamers, recreatieparken, campings, verhuurde garageboxen, rusthuizen, laadpunten voertuigen

100 Directe lijnen en leidingen Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

101 Europees kader Art. 2, 15 Derde E-RL: Directe lijn = elektriciteitslijn die een geïsoleerde productielocatie met een geïsoleerde elektriciteitsafnemer verbindt of een elektriciteitslijn die een elektriciteitsproducent en een elektriciteitsleverancier met elkaar verbindt om hun eigen vestigingen, dochterondernemingen en in aanmerking komende afnemers direct te bevoorraden

102 Art. 34 Derde E-RL: Lidstaten maken het mogelijk dat Europees kader alle producenten en leveranciers hun eigen vestigingen, dochterondernemingen en in aanmerking komende afnemers via een directe lijn kunnen beleveren alle in aanmerking komende afnemers via een directe lijn kunnen worden bevoorraad door een producent of leverancier

103 Art. 34 Derde E-RL: Europees kader Lidstaten leggen criteria vast voor toekenning vergunning voor aanleg directe lijn Vergunning voor aanleg van directe lijn kan afhankelijk worden gesteld van weigering van toegang tot het distributienet Derdentoegang / vrije leverancierskeuze ook op directe lijn

104 Definitie directe lijn Bewust niet Europese definitie één op één overgenomen want te onduidelijk: vb. geïsoleerd = zonder aansluiting op het publieke distributienet? lijn tussen leverancier en producent? Directe lijn = elektriciteitslijn met een nominale spanning die gelijk is aan of minder is dan 70 kv, die een productie-installatie met een afnemer verbindt

105 Voorstel nieuw artikel Energiedecreet Aanleg van (nieuwe) directe lijn op eigen site is toegelaten buiten eigen site na voorafgaandelijke toelating verleend door de VREG, die hiertoe advies inwint bij de betrokken netbeheerder Eigen site = kadastraal perceel of de aaneensluitende kadastrale percelen van dezelfde natuurlijke persoon of rechtspersoon als eigenaar, opstalhouder of concessiehouder

106 Voorstel nieuw artikel Energiedecreet Als aanleg directe lijn buiten eigen site : de VREG houdt bij al of niet toekenning toelating rekening met risico s (idem GDN) Ratio legis? Aanleg directe lijn binnen eigen site (vb zonnepanelen op zijn dak) : geen risico s => dus toegelaten Aanleg directe lijn buiten eigen site doet risico s ontstaan inzake veiligheid, cherry-picking, => daarom wel toelating nodig

107 Directe lijn: een afnemer en een productie-installatie DN of TN

108 Ook meerdere directe lijnen DN of TN toegelaten Gegeven: om veiligheidsredenen slechts 1 verbinding toegestaan met DN of TN Probleem: hoe TPA organiseren?

109 Voorstel nieuw artikel Energiedecreet Art Taken van een beheerder van een directe lijn zijn zeer beperkt (beheer en onderhoud van het net en uitwisseling van gegevens) Artikel = van toepassing op nieuwe directe lijnen ( aanleg van ) Bestaande directe lijnen => geen regels, alleen taken in artikel Energiedecreet ook op hen van toepassing

110 Aandachtspunten Beoordelingskader voor risico s door VREG Praktische regeling derdentoegang cfr. art Energiedecreet ODV voor afnemers op directe lijn => alleen als afnemer op directe lijn aansluiting heeft op publiek distributienet Europese definitie lijkt anachronisme

111 Opmerkingen, vragen? Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt

112 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 14u45 Eefje Peeters, VITO

113 Lokale Intelligente Netwerken en Energie Actieve Regio s 2011 Linear

114 Linear 1. Lokale Intelligente Netwerken en Energie Actieve Regio s : Piloot project over de grootschalige implementatie van actieve vraagsturing op het distributie netwerk. 2. Beslissing van de Vlaamse Overheid dd. 8 mei 2009 VR DOC Officiële start: 1 mei 2009 looptijd van 5 jaar 4. Totaal budget van ongeveer 40M : Vlaamse Overheid: 10M Industrie: 30M (personeel, hardware,...) 5. Uniek in Europa o.w.v.: Grootschallige toepassing van active demand Link met smart metering project DNB s Electriciteit, gas and ICT netwerk Samenwerking met relevante actoren Clustering van expertise 114

115 Consortium Onderzoekspartners Linear acknowledges the Flemish Government for its support Industriële partners Additionele leden van het kerncomité Gebruikersgroep: in samenwerking met SGF 115

116 Werkplan en objectieven Data collection and user acceptance Production and storage Technological breaktrough Impact on electricity, gas and communication networks User profiles and flexibility Combination building function and mobility Integration of all aspects and control strategies Implementation breaktrough Market structure and business cases Research infrastructure Residential pilot VPP Laboratory infrastructure Definition of development needs technology-innovation via additional projects 116

117 Agenda LINEAR Gebruikers Business cases Veldtest 117

118 Gebruiksprofielen en acceptatie Besluiten analyse bestaande meetgegevens en studies: enkele besluiten: Prognoses energieverbuik Vlaanderen niet voldoende gedetailleerd voor modellering verschillende gebruikerstypes Specifieke toestelprofielen zijn bekend. Voor frequentie en timing van het gebruik enkel gemiddelde waarden. Segmentatie in gebruikerstypes en koppeling met het gebruikersprofiel is noodzakelijk Studies rond gebruikersacceptatie uitgevoerd, maar steekproef niet representatief voor Vlaanderen Meestal werden enkel scenario s voorgelegd Bevraging voor acceptatiestudie wordt uitgevoerd na veldtest Eerste segmentatie studie uitgevoerd op basis van SLP data en gebruikersbevraging 118

119 Gebruiksprofielen en acceptatie Populatie: huishoudens waar een SLP-meter hangt (finale bestand: N=1326) Steekproef: 500 huishoudens Methode: kwantitatieve bevraging aan huis Eerste segmentatie < de antwoorden op de attitudestatements: segmentatie 4 groepen met verschillende attitudes ten opzichte van automatisch regelbare toestellen: Aanhangers (36%); Voorstanders (27%); Twijfelaars (25%); Weigeraars (12%). 119

120 Gebruiksprofielen en acceptatie 120

121 Gebruiksprofielen en acceptatie Verdere profilering van de segmenten op basis van: Bezit van huishoudtoestellen en ICT; Frequentie en tijdstip van toestelgebruik; Kenmerken van de woning (type, opp., isolatie,verwarming, ); Mobiliteit En additionele metingen Metingen specifieke profielen, frequentie, timing en koppeling globaal profiel uitgerold, datacollectie is bezig Resultaten worden gebruikt voor: simulaties, potentieelbepaling, rekrutering eindgebruikers 121

122 Agenda LINEAR Gebruikers Business cases en controle mechanismes Veldtest 122

123 Business cases 4 business cases, elk gebaseerd op demand response: Portfolio management (producent retailer - BRP): residentiële eindgebruikers ondersteunen het evenwicht tussen vraag en aanbod door te reageren op variabele day ahead prijzen. Wind balancing (BRP): onbalans t.g.v. afwijkingen t.o.v. windvoorspelling minimaliseren door de flexibiliteit bij residentiële eindgebruikers real time aan te sturen. Controle belastingspatroon distributie transformator (DNB): verminderen van de piekbelasting DT door real time aansturing van de flexibiliteit bij residentiële eindgebruikers Spanningscontrole op LS distributielijnen (DNB): optimalisatie van het spanningsprofiel door real time aansturing van de flexibiliteit bij residentiële eindgebruikers 123

124 Controle mechanismes 4 controle mechanismes: Manuele Time of Use: Variabele day ahead prijzen binnen vaste tijdsloten Webservices en display Incentive gebaseerd op geleverde flexibiliteit Automatische Time of Use: idem voorgaande maar automatische aansturing van de intelligente toestellen Variabele connectie capaciteit: Max verbruik en max injectie per huishouden worden opgelegd (variabel) Intelligente toestellen worden op basis hiervan aangestuurd. Cluster controle: Meerdere huizen worden aangestuurd in een cluster Controle parameter is het totale netto verbruik en/of productie Intelligente toestellen worden op basis hiervan aangestuurd 124

125 Agenda LINEAR Gebruikers Business cases en controle mechanismes Veldtest 125

126 Veldtest houses 2. geographically dispersed 3. geographically concentrated Referentiemeting uitrol Uitvoering veldtestbesluit F1 Referentiemeting uitrol Uitvoering veldtest besluit F2 Referentiemeting uitrol Uitvoering veldtest besluit F3 126

127 Veldtest cases Controle mechanisme Cluster control (automatisch) Fase 2 Fase 3 VCC (automatisch) ToU (automatisch) Fase 1 ToU (manueel) Business case Realtime Uitsluitend via automatische AV 6/24/

128 Veldtest architectuur en toestellen 128

129 Dringend gezocht Bijkomende partners voor: Elektrische boilers + ombouw + nodige certificatie voor behoud van garantie Intelligente warmtepompen 129

130 Bijkomende info: Contact: Coördinator: Veldtest: 130

131 Pauze

132 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 15u45 Filip Van Bel, Fifthplay

133 COMPANY OVERVIEW YOUR NAME CUSTOMER - DATE

134 OVER FIFTHPLAY Innovatieve dochter van Niko Group uit Sint-Niklaas Ontwikkelde internet based service platform voor partners Creatie van de slimme woning, slimme gebouwen En dit om de levenskwaliteit van miljoenen mensen te vergroten: Mensen langer thuis laten wonen (Health telemonitoring) Energiebewuster leven Efficiënter & kwaliteitsvoller leven Meer directe communicatie met de bewoners

135 FIFTHPLAY TECHNOLOGY SERVICE PARTNER TECHNOLOGY AGGREGATION INTERNET BASED E-SERVICES E-CORE PLATFORM PARTNER MANAGEMENT PLUG&PLAY BEWONER

136 FIFTHPLAY Fifthplay ontwikkelt en produceert vernieuwende technologieën voor energy management in gebouwen en health monitoring van patiënten. We bouwen ook actief mee aan de verdere integratie van technologie in onze gebouwen en steden. Fifthplay maakt deel uit van de Niko Group.

137 HEALTH MONITORING GEZONDHEIDSUPDATES ZONDER DOKTERSBEZOEK U kent de feiten: mensen leven steeds langer. En terwijl ze ouder worden, kampen ze met steeds meer chronische aandoeningen. Resultaat: gezondheidszorg wordt elk jaar duurder. En omdat onze bevolking ook nog eens vergrijst, kijken we straks aan tegen een structureel tekort aan zorgverleners. Ons antwoord op die evolutie? Health monitoring of zorg op afstand. We geven artsen de instrumenten om hun patiënten te volgen op afstand. Dat bespaart tijd en geld

138 FIFTHPLAY LABS E-SERVICES IN SLIMME GEBOUWEN Fifthplay is permanent op zoek naar nieuwe innovatieve internetoplossingen en technologieën in woningen of gebouwen. Dat kan zowel hardware als software zijn. We onderzoeken ook de technologische en commerciële haalbaarheid van deze projecten in opdracht van de hele Niko Group.

139 WAT WE DOEN SMARTGRIDS: onderzoek naar interactie tussen slimme toestellen in woningen en gebouwen en slimme meters en elektrische netwerken met als doel CO2- neutrale gebouwen te realiseren. SMARTCITIES: onderzoek naar de digitale stad van morgen met een crossmediaal communicatieplatform tussen woning, overheid en handelaars. CONNECTED HOMES: onderzoek naar nieuwe diensten die woningen binnenkomen via het internet.

140 PROJECTEN LINEAR WOONECO INCITYS FLELLAP

141 SMART CITIES OP WEG NAAR DE DIGITALE STAD CO2-neutrale gebouwen die communiceren met een intelligent elektriciteitsnet. Crossmediale communicatie tussen overheid, bewoners, retail en dienstenaanbieders via touch-screens in woningen van stedelingen (zoals Incitys te Sint Niklaas:

142 INCITYS DE DIGITALE STAD VAN MORGEN 1 Stad (Sint-Niklaas) 25 handelaars 72 woningen 250 gebruikers nieuwsberichten op maat en weerinformatie raadplegen diensten van handelaars, verenigingen en serviceverleners opzoeken direct producten en diensten bestellen bij handelaars (bakker, supermarkt,...) stedelijke info raadplegen energieverbruik in huis monitoren

143 FLELLAP GECONTROLEERDE TESTOMGEVING

144 INCITYS INTRA CITY SERVICES THE CITY CLOUD THE CITIZEN CLOUD

145 DOELSTELLING OP WEG NAAR DE DIGITALE STAD Introductie van het 4de scherm ( mijn kiosk functie) van pull info naar push infokiosk Crossmediale communicatie tussen overheid, bewoners, retail en dienstenaanbieders via touch-screens in woningen van stedelingen

146 DOELSTELLING OP WEG NAAR DE DIGITALE STAD C02 en energieverbruik mentaliteitsverandering in het gezin. Vergrijzing van de maatschappij Centrumwinkels versterkend beleid Citymarketing communicatie met de burger (push) Centrale familiekalender

147 INFRASTRUCTUUR

148 INFRASTRUCTUUR

149 INFRASTRUCTUUR

150 INFRASTRUCTUUR

151 DE INHOUSE INFOKIOSK

152 DE INHOUSE INFOKIOSK

153 DE INHOUSE INFOKIOSK

154 DE INHOUSE INFOKIOSK

155 DE INHOUSE INFOKIOSK

156 DE INHOUSE INFOKIOSK

157 DE INHOUSE INFOKIOSK

158

159 FILIP VAN BEL

160 BACKUP SLIDES

161 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 16u15 Filip Truyens, Infrax

162 MetaPV: Photovoltaics from troublemaker to part of the solution Jan Neyens 23 juni 2011 Filip Truyens

163

164 Infrax territory (123 municipalities)

165 Infrax s activities Activity Municipalities Connections Connections Electricity Gas Cable TV 91 (*) Sewage 80 (**) Employees (*) Only network management, content provision by Telenet (**) Without Riobra

166 Facing network chalenges PHEV Renewables Smart Metering

167 What are smart grids? The whole of technology to answer to the new expectations of the distribution networks Existing technologies: smarter approach, investment optimisation thanks to more knowledge through measurements New technologies: need for standardisation, regulation and testing -> opportunities for industry!

168 Infrax s main concern In Infrax territory: high concentration of dispersed generation. At several places the 2020 targets are already realised and the limits of the existing network are reached Nevertheless Infrax is searching for ways to integrate even more DG cfr. Political goal in province Limburg to become CO 2 - Neutral Need for quick and practical solutions! Use of existing technologies Pragmatic approach, not too academic Real-life implementations

169 From passive to active networks 1. Optimise existing network investments to increase hosting capacity 2. Short term development: smart inverters, adjusted network interface, smart EV chargers Local PCC Tuning of DP, storage and load to the distribution network 3. Long term development: Communication technology, protocols, legislation, pilot projects to test technology in real life situations Global optimisation of energy fluxes over the whole distribution network

170 What is Infrax doing now? Monitoring and measuring: digital protection relais, telemonitoring short circuit indicators, Active network management: real-time control of the MV-network, Distribution management system, advanced automation of MV-network,

171 European demonstration project Meta-PV

172 Project outline Active electrical support of the existing distribution network by decentralised production Large scale demonstration Start october 2009 Duration : 4,5 years Project budget: Innovative part: 9 million euro (partly subsidized) Solar panels: 30 million euro (private investment via LRM)

173 PROJECT PARTNERS

174 META-PV objectives Active network control and active inverters Increase of DG capacity of 50% Investment ~10% of network extension cost Fault ride through No limiting PV in parts of the network Islanding possible Maintaining Power Quality, Safety and reliability of power supply LARGE SCALE demonstration in EXISTING networks 174

175 Meta-PV Concrete Phase 1 : preparation and development from both PV and network point of view Development of new inverters with advanced possibilities Elaboration of improved planning and operation of distribution networks Phase 2 : 2-level demonstration in Limburg LV-level: in existing residential areas: ± 130 PV-systems 3-5 kwp MV-level: existing industrial areas: ± 30 PV-systems 200 kwp 10% with battery storage

176 Project structure

177 Planning... operational in autumn 2011! Months WP 1 Preparation of demonstration Task 1.1 Installation of metering equipment; data collection Task 1.2 Study of potential benefits of PV in supporting secure network operation... Task 1.3 Description of current state-of-the-art of converter and storage systems Task 1.4 Definition of realistic realistic future scenarios Task 1.5 Consolidation of a detailed implementation plan in the demonstration zones Task 1.6 Project development of PV systems for demonstration WP 2 #REF! Task 2.1 Definition of new functions needed for small and large inverters Task 2.2 Development of Pv inverter operation algorithms Task 2.3 #REF! Task 2.4 #REF! Task 2.5 Development of communication interface of inverters Task 2.6 Development of autonomous control ability in new PV inverters WP 3 #REF! Task 3.1 Detailed analysis of the network and quantification of the possible problems Innovative control concepts for active operation of distribution networks with Task 3.2 large amounts of PV generation Task 3.3 Smart planning methods for active networks Task 3.4 Technico-economic evaluation of the new control concepts Task 3.5 #REF! Task 3.6 Interaction of PV with other RES Task 3.7 Development of a network with high PV penetration level Task 3.8 Methodology to allow quantifying non-technical benefits WP 4 #REF! Task 4.1 Installation of small inverters on the PV systems in a residential area Task 4.2 LV network reconfiguration and upgrading as proposed in WP3 Task 4.3 Active voltage regulation with PV inverters Ride through capacity testing with network disturbance of small inverters in Task 4.4 residential areas Task 4.5 Network assymetry mitigation Task 4.6 Tracking power quality improvement 10/ / / / / /2014 PV tendering, development WP 5 #REF! Task 5.1 Installation of large PV inverters and monitoring equipment Task 5.2 Network reconfiguration and upgrading as proposed in WP3 Task 5.3 Fault-ride-through monitoring of large PV inverter with network disturbances Task 5.4 Autonomous operation of power system with PV farms and new inverter Task 5.5 Solar radiation and load forecasting for load shifting Task 5.6 Active and reactive control ability, market valuesof ancillary services Task 5.7 Smart voltage control through active and reactive power management WP6 #REF! Task 6.1 Processing and analysis of monitored and recorded data Task 6.2 Monitoring of power quality improvements Task 6.3 Evaluation of power system performances at demonstration sites Lessons and experiences learnt through development and operation of Task 6.4 demonstration pilot projects WP7 Communication and Dissemination Task 7.1 Project website development and update Task 7.2 Continuous dissemination and dialog with major stakeholders Task 7.3 Organisation of dedicated workshops and events Task 7.4 Publications Task 7.5 Tutorial Installation of PV, PVs, inverters, mesuring measuring equipment equipment WP8 Task 8.1 Task 8.2 Task 8.3 Task 8.4 Task 8.5 Management Consortium management Consortium meetings Internal communication Reporting to the European Commission Advisory Board

178 Considered MV network LOMM Verhoeven Dieprvries kv PowerFactory OS Lommel Belastingen 2009 Projekt: Grafik: Grid Datum: 18/03/2010 Anhang Lastfluss Symmetrisch Knoten Leiter-Leiter Spannung, Betrag [kv] Spannung, Betrag [p.u.] Zweigelemente Wirkleistung [kw] Strom, Betrag [A] Auslastung [%] Exte Wirk Blin Leis LOMM Bio Energy kv LOMM WTP Umicore kv LOMM M.P.I.S. Zonneweelde kv LOMM RMS kv LOMM Eksterhoevestraat kv LOMM Balend. R. Dodoenstr kv LOMM Balend J.Palfijstr kv LOMM Vriesput kv LOMM Wateringstraat kv LOMM Rijtenstraat-Voetbal kv LOMM Wielwaalstraat kv LOMM Slinkerstraat kv LOMM Molenstraat II kv LOMM Klachtloopstr kv LOMM Kerkstraat rail kv p.u. LOMM Buskruitstraat kv LOMM Acaciastraat kv LOMM Gestelse Dijk Brug kv LOMM Weimortels kv LOMM Zonnebaarsstraat LOMM Ekselse Baan kv LOMM Valkstraat kv LOMM Karperstraat kv LOMM Dubbelrij kv LOMM Eltenbosstraat kv LOMM Rijtenstraat kv LOMM Vreyshoringstr rail kv LOMM Breugeldreef kv LOMM Stijn Streuvelsstraat kv LOMM Molenstraat I kv LOMM Jachtstraat kv LOMM Bremstraat kv LOMM Van Hees kv LOMM Kloosterstraat kv LOMM Gestelde Dijk kv LOMM Gagelstraat kv LOMM Verloren Hoek kv LOMM Molse Kiezel kv LOMM Gelderhorsten I kv LOMM Oude Diestersebaan LOMM Sportplein rail kv LOMM Blauwe Kei LOMM Vredestraat rail LOMM Leliestraat EKSE Lommelse Gracht kv LOMM Parelstrand kv LOMM John Cockerillstraat kv LOMM Eurowire kv LOMM Comacc kv Lomm Heidevink kv Lomm Bigili kv LOMM Stedelijke werf kv LOMM Remoplast kv LOMM Maatheide II kv LOMM Bodegraven kv LOMM Waterbehandelingsstation kv LOMM Vecoplast kv LOMM Pompstation LOMM Juma LOMM Fransen kv LOMM Hendrik Heymanstr kv LOMM Balendijk E.Anseelestr kv LOMM Loomans kv LOMM Wijckmans Beton kv LOMM Farmo kv LOMM Farmfrites rail kv LOMM Van Moorsel kv LOMM Farmfrites rail kv LOMM Maatheide I kv LOMM Schippers kv LOMM Waterw. H.S.I LOMM Waterw H.S.II LOMM De Elzen kv LOMM Oude Maai kv LOMMEL Heuvel rail kv LOMMEL Heuvel rail kv LOMM Nieuwe Vosvijvers kv LOMM Tigro kv LOMM Big Media kv NPT kv kV kV LOMM Ravago kv LOMM Balendijk Disp rail kv LOMM Balendijk Disp rail kv LOMM Hoogstraat kv LOMM Pelckmans kv LOMM De vries kv LOMM L.Pasteurstraat kv LOMM WTP Balendijk kv LOMM Bergs kv LOMM Hertog janplein kv LOMM Hezerpad kv LOMM Vetc kv LOMM Mobelix kv LOMM Loomans kv LOMM Hansen Oud kv LOMM Balend G. Mercatorstr kv LOMM L.Deraedtstraat kv LOMM Balendijk Heymansstraat kv LOMM De Withoef kv LOMM Stevensvennen LOMM Balendijk kv LOMM Antoma kv LOMM Tools Bergmans NV kv LOMM Verhoeven Houthandel kv LOMM Vadebo kv LOMM Industrieterrein kv LOMM Westwijk kv EKSE Weyerbrugstraat kv EKSE Kiefhoekstraat kv EKSE Pijnven kv LOMM Kerkbos kv LOMM Korenstraat kv LOMM Agglorex kv LOMM ELEP kv LOMM Gelderhorsten II kv LOMM Polypreen I kv LOMM Duits Kerkhof kv LOMM Driekoyen kv LEOP ST.Amandinastraat LEOP Lemmensraat G LEOP Lommelsesteenweg EKSE Ruitersbaan kv LOMM Morgenstraat kv LOMM Kleuterstraat kv LOMM Kerkhoven kv LOMM Ford kv LOMM Blauwe Meer kv LOMM Kattenbos Disp rail kv LOMM Kattenbos Disp rail kv LOMM Kattenbos lok.cab kv LOMM Hagelkruisstraat kv LOM Eviestraat kv LOMM Station kv LOMM PTS Auditorium kv LOMM Hotel Die Prince kv LOMM P.T.S kv LOMM Roekstraat kv LOMM Rijksweg industriepark G kv LOMM Geelgorsstr rail kv LOMM De Kolken kv LOMM Geelgorsstr rail kv LOMM Buizerdstr kv LOMM Willem Elsschotstraat kv LOMM OCMW Service flats kv LOMM Bejaardentehuis kv LOMM Nopri Heeserbergen kv LOMM JF Willemsstr kv LOMM Windstraat kv LOMM Kliniek LOMM Kikkerstraat kv LOMM Vreyshoringstr. rail LOMM MC Donald's kv LOMM Stationsstraat kv LOMM Delhaize LOMM Leopoldlaan(1) LOMM Kerkstraat rail LOMM Bibliotheek Centrum kv LOMM Alma kv LOMM Einderpad kv LOMM Belgacom Einderpad kv LOMM Rode Kruisstraat kv LOMM Hees kv LOMM Rijksschoolstraat kv LOMM Dorp kv LOMM Lepelstraat kv LOMM Rijsschoolstr Windsor kv LOMM Adelberpark rail kv LOMM Adelbergpark rail kv LOMM Leopoldlaan kv LOMM Lutlommel Centrum LOMM Hanekapstraat LOMM Vredestraat rail kv LOMM Kapelstraat kv LOMM Heidestraat kv LOMM Sportplein rail kv LOMM zwembad kv LOMM Evenementehal kv LOMM De Vossemeren kv LOMM Frigo kv LOMM Jacobs Rubber kv OS Lommel/Rail OS Lommel/Rail PV C kw 4. A PV C kw 52. A PV C A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 0. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 2. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 3. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 2. A C kw 15. A PV C kw 1. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 2. A PV C kw 0. A PV C kw 0. A PV C kw 2. A PV C kw 3. A PV C kw 0. A PV C kw 1. A PV C kw 16. A PV C kw 0. A PV C kw 0. A PV C kw 0. A PV C kw 2. A PV C kw 3. A PV C kw 0. A PV C kw 0. A PV C kw 1. A PV C kw 3. A PV C kw 0. A PV C kw 0. A PV C kw 2. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A PV C kw 0. A PV C kw 1. A PV C kw 1. A PV C kw 0. A G ~ 240Al kw 157. A 54. % A 54. % C kw 41. A 631. kw 41. A 14. % kw 41. A 14. % 56. kw 3. A 3. % 105. A -56. kw 3. A 3. % 105. A X240Al kw 177. A 42. % 428. A A 42. % 428. A L.. L.. C kw 7. A G ~ G~ C kw 5. A C kw 9. A X240Al kw 38. A 9. % 428. A 639. kw 38. A 9. % 428. A 0. kw 1. A 0. % 150. A 0. kw 0. A 0. % 150. A X95Al 62. kw 4. A 1. % 256. A -62. kw 4. A 1. % 256. A C kw 11. A C kw 25. A C kw 6. A C kw 11. A C kw 6. A C kw 16. A 240Al kw 31. A 11. % 526. kw 31. A 11. % C kw 23. A kw 137. A 53. % 260. A A 53. % 260. A 95Al A 46. % 185. A kw 86. A 46. % 185. A 185Al kw 29. A 11. % 260. A 487. kw 29. A 11. % 260. A C kw 4. A kw 81. A 77. % 105. A A 77. % 105. A 95Al kw 85. A 46. % 185. A A 46. % 185. A 240Al 476. kw 27. A 9. % kw 27. A 9. % X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A C kw 9. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A kvar 1.00 C kw 11. A C kw 26. A C kw 8. A 185Al kw 9. A 3. % 260. A 141. kw 9. A 3. % 260. A X240Al A 21. % 428. A kw 88. A 21. % 428. A X400Cu 50Cu 0. kw 0. A 0. % 150. A 0. kw 0. A 0. % 150. A C C kw 12. A X240Al 0. kw 1. A 0. % 428. A 0. kw 0. A 0. % 428. A X240Al 200. kw 12. A 3. % 428. A kw 12. A 3. % 428. A C kw 12. A C kw 4. A X240Al A 21. % 428. A kw 88. A 21. % 428. A X240Al 407. kw 24. A 6. % 428. A kw 24. A 6. % 428. A X240Al A 21. % 428. A kw 88. A 21. % 428. A X240Al 501. kw 30. A 7. % 428. A kw 30. A 7. % 428. A X240Al 399. kw 24. A 6. % 428. A kw 24. A 6. % 428. A C kw 6. A -39. kw 2. A 1. % 260. A 39. kw 2. A 1. % 260. A 0. kw 0. A 0. % 260. A 0. kw 0. A 0. % 260. A C kw 2. A C kw 125. A A 55. % kw 159. A 55. % 185Al kw 34. A 13. % 260. A 547. kw 34. A 13. % 260. A 185Al kw 28. A 11. % 260. A 435. kw 28. A 11. % 260. A C kw 6. A C kw 20. A 185Al -23. kw 2. A 1. % 260. A 23. kw 1. A 1. % 260. A C kw 7. A 0. kw 0. A 0. % 260. A 0. kw 0. A 0. % 260. A C kw 2. A C kw 7. A 185Al 174. kw 10. A 4. % 260. A kw 10. A 4. % 260. A 290. kw 17. A 6. % kw 17. A 6. % C kw 1. A kw 28. A 10. % 485. kw 28. A 10. % 240Al A 28. % kw 82. A 28. % 240Al A 24. % kw 69. A 24. % C kw 13. A 240Al kw 54. A 19. % 922. kw 54. A 19. % C kw 15. A 240Al kw 30. A 10. % 491. kw 30. A 10. % C kw 25. A 240Al kw 19. A 7. % 328. kw 19. A 7. % C kw 12. A C kw 9. A 240Al 176. kw 10. A 4. % kw 10. A 4. % C kw 381. A 240Al kw 178. A 62. % A 62. % 240Al A 70. % kw 203. A 70. % X400Al kw 203. A 37. % 551. A A 37. % 551. A 240Al kw 184. A 64. % A 64. % A 63. % kw 183. A 63. % C kw 7. A C kw 1. A X400Al kw 235. A 43. % 551. A A 43. % 551. A C kw 59. A C kw 13. A 240Al A 52. % kw 152. A 52. % 185Al kw 12. A 5. % 260. A 204. kw 12. A 5. % 260. A 240Al A 51. % kw 147. A 51. % 185Al A 45. % 260. A kw 116. A 45. % 260. A 185Al 82. kw 5. A 2. % 260. A -82. kw 5. A 2. % 260. A 240Al 0. kw 0. A 0. % 0. kw 0. A 0. % C kw 6. A C kw 5. A 185Al A 24. % 260. A kw 63. A 24. % 260. A 95Al A 33. % 185. A kw 62. A 33. % 185. A C kw 2. A 95Al 88. kw 5. A 3. % 185. A -88. kw 5. A 3. % 185. A C kw 10. A 240Al kw 69. A 24. % A 24. % C kw 10. A C kw 4. A 0. kw 1. A 0. % 185. A 0. kw 0. A 0. % 185. A 134. kw 8. A 4. % 185. A kw 8. A 4. % 185. A C kw 9. A X240Al 154. kw 9. A 2. % 428. A kw 9. A 2. % 428. A C kw 15. A C kw 15. A X240Al 910. kw 54. A 13. % 428. A kw 54. A 13. % 428. A C kw 6. A Hulpdiensten 76. kw 201. A -76. kw 201. A 26. % 77. kw 5. A 26. % 49. kw 0. A 0. % 1. kw 0. A 0. % 42. kw 0. A 0. % -1. kw 0. A 0. % 19. kw 0. A 0. % 0. kw 0. A 0. % kvar 1.00 X240Al 0. kw 0. A 0. % 428. A 0. kw 0. A 0. % 428. A C kw 8. A X240Al 0. kw 0. A 0. % 428. A 0. kw 0. A 0. % 428. A X240Al kw 178. A 42. % 428. A A 42. % 428. A X400Cu 0. kw 1. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A X400Cu kw 462. A 67. % 692. A A 67. % 692. A X240Al kw 178. A 42. % 428. A A 42. % 428. A C kw 0. A C kw 0. A X400Cu 5. kw 0. A 0. % 692. A -5. kw 0. A 0. % 692. A X400Al -5. kw 0. A 0. % 551. A 5. kw 1. A 0. % 551. A C kw 13. A A 56. % 260. A kw 147. A 56. % 260. A kw 134. A 51. % 260. A A 51. % 260. A C kw 10. A X240Al 98. kw 8. A 2. % 428. A -98. kw 8. A 2. % 428. A C kw 9. A X240Al kw 64. A 15. % 428. A A 15. % 428. A X240Al kw 177. A 42. % 428. A A 42. % 428. A C kw 5. A kw 77. A 27. % A 27. % X240Al kw 138. A 32. % 428. A A 32. % 428. A C kw 5. A 0. kw 0. A 0. % 260. A 0. kw 0. A 0. % 260. A 89. kw 5. A 2. % 260. A -89. kw 5. A 2. % 260. A 497. kw 30. A 11. % 260. A kw 30. A 11. % 260. A 584. kw 35. A 13. % 260. A kw 35. A 13. % 260. A C kw 5. A X240Al 0. kw 0. A 0. % 428. A 0. kw 0. A 0. % 428. A X240Al 280. kw 19. A 5. % 428. A kw 20. A 5. % 428. A C kw 20. A 0. kw 13. A 0. kw 13. A 0. kw 13. A 0. kw 13. A G ~ 0. kw 13. A 0.00 kw kvar kvar kw kvar 0.00 X240Al kw 59. A 14. % 428. A A 14. % 428. A 0.00 kw kvar 0.00 C kw 10. A C kw 5. A 185Al kw 21. A 8. % 260. A 357. kw 21. A 8. % 260. A 185Al kw 26. A 10. % 260. A 446. kw 26. A 10. % 260. A C kw 11. A 95Al kw 11. A 6. % 185. A 181. kw 11. A 6. % 185. A C kw 10. A C kw 122. A C kw 463. A C kw 1. A X240Al A 30. % 428. A kw 129. A 30. % 428. A X240Al 13. kw 1. A 0. % 428. A -13. kw 1. A 0. % 428. A C kw 8. A C kw 6. A 240Al A 32. % kw 93. A 32. % 240Al A 31. % kw 88. A 31. % 240Al 0. kw 0. A 0. % 0. kw 0. A 0. % C kw 10. A C kw 10. A C kw 75. A C kw 12. A 95Al 346. kw 21. A 11. % 185. A kw 21. A 11. % 185. A X240Al 708. kw 42. A 10. % 428. A kw 42. A 10. % 428. A C kw 2. A 0. kw 0. A 0. % 105. A 0. kw 0. A 0. % 105. A 240Al kw 58. A 20. % 992. kw 58. A 20. % 931. kw 55. A 19. % kw 55. A 19. % X240Al kw 36. A 8. % 428. A 594. kw 36. A 8. % 428. A C kw 6. A C kw 22. A C kw 4. A C kw 16. A 240Al A 22. % kw 65. A 22. % 240Al A 23. % kw 67. A 23. % 240Al 86. kw 5. A 2. % -86. kw 5. A 2. % 240Al 0. kw 1. A 0. % 0. kw 0. A 0. % C kw 9. A C kw 3. A C kw 6. A C kw 16. A C kw 5. A X400Cu 95Al 364. kw 22. A 12. % 185. A kw 22. A 12. % 185. A 240Al A 62. % kw 179. A 62. % X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A 240Al 108. kw 7. A 2. % kw 6. A 2. % 240Al 185. kw 12. A 4. % kw 11. A 4. % kw 46. A 25. % 185. A 769. kw 46. A 25. % 185. A C kw 6. A 240Al 0. kw 1. A 0. % 0. kw 0. A 0. % 240Al 74. kw 5. A 2. % -74. kw 5. A 2. % C kw 6. A C kw 5. A C kw 0. A C kw 5. A kw 41. A 22. % 185. A 693. kw 41. A 22. % 185. A C kw 27. A C kw 21. A C kw 1. A 185Al 987. kw 59. A 23. % 260. A kw 59. A 23. % 260. A C kw 3. A C kw 23. A C kw 1. A 240Al kw 81. A 28. % A 28. % 240Al A 38. % kw 110. A 38. % C kw 4. A C kw 9. A 240Al kw 35. A 12. % 582. kw 35. A 12. % C kw 13. A C kw 6. A 95Al 0. kw 0. A 1. % 185. A 0. kw 1. A 1. % 185. A C kw 7. A C kw 10. A C kw 1. A 50Cu kw 18. A 12. % 150. A 311. kw 18. A 12. % 150. A kw 30. A 11. % 493. kw 31. A 11. % A 24. % kw 70. A 24. % C Al 223. kw 14. A 5. % kw 14. A 5. % C C C C kw 7. A C kw 2. A 240Al A 25. % kw 73. A 25. % C kw 10. A C kw 14. A C kw 24. A 50Cu 227. kw 14. A 9. % 150. A kw 14. A 9. % 150. A 240Cu kw 99. A 26. % 385. A A 26. % 385. A 240Cu kw 99. A 26. % 385. A A 26. % 385. A 240Cu kw 99. A 26. % 385. A A 26. % 385. A C kw 6. A C kw 6. A C kw 14. A C kw 5. A C kw 10. A C C kw 4. A C kw 15. A 50Cu kw 15. A 10. % 150. A 245. kw 14. A 10. % 150. A 50Cu 0. kw 0. A 0. % 150. A 0. kw 1. A 0. % 150. A 16Cu 0. kw 0. A 0. % 80. A 0. kw 0. A 0. % 80. A 240Al kw 179. A 62. % A 62. % C kw 6. A C kw 2. A 240Al kw 185. A 64. % A 64. % 240Al A 65. % kw 188. A 65. % C kw 14. A C kw 11. A C kw 16. A C kw 11. A C kw 16. A C kw 8. A 95Al 525. kw 31. A 17. % 185. A kw 31. A 17. % 185. A 50Cu 0. kw 0. A 0. % 150. A 0. kw 1. A 0. % 150. A 95Al 794. kw 50. A 27. % 185. A kw 49. A 27. % 185. A 95Al 906. kw 56. A 30. % 185. A kw 56. A 30. % 185. A 95Al kw 69. A 37. % 185. A A 37. % 185. A 95Al kw 78. A 42. % 185. A A 42. % 185. A C kw 6. A C kw 8. A 95Al -6. kw 6. A 3. % 185. A 6. kw 6. A 3. % 185. A C kw 6. A 185Al kw 146. A 56. % 260. A A 56. % 260. A C kw 21. A C kw 14. A 120Cu kw 12. A 5. % 265. A 206. kw 12. A 5. % 265. A 120Cu 0. kw 0. A 0. % 265. A 0. kw 0. A 0. % 265. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A C kw 19. A C kw 6. A C kw 8. A 185Al A 62. % 260. A kw 161. A 62. % 260. A 185Al A 60. % 260. A kw 156. A 60. % 260. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A 185Al A 32. % 260. A kw 82. A 32. % 260. A 50Cu kw 28. A 18. % 150. A 465. kw 28. A 18. % 150. A C kw 25. A X400Cu C kw 14. A 185Al kw 69. A 26. % 260. A A 26. % 260. A 50Cu 0. kw 0. A 0. % 150. A 0. kw 0. A 0. % 150. A C kw 28. A C kw 2. A C kw 14. A C kw 11. A C kw 7. A 185Al kw 58. A 22. % 260. A 979. kw 58. A 22. % 260. A 185Al kw 44. A 17. % 260. A 737. kw 44. A 17. % 260. A 185Al kw 42. A 16. % 260. A 701. kw 42. A 16. % 260. A kw 114. A 44. % 260. A A 44. % 260. A C kw 22. A C kw 21. A C kw 13. A C kw 13. A 185Al kw 80. A 31. % 260. A A 31. % 260. A 185Al kw 68. A 26. % 260. A A 26. % 260. A 185Al kw 45. A 17. % 260. A 773. kw 45. A 17. % 260. A 185Al kw 93. A 36. % 260. A A 36. % 260. A C kw 4. A 50Cu kw 9. A 6. % 150. A 147. kw 9. A 6. % 150. A 25Cu 0. kw 0. A 0. % 105. A 0. kw 0. A 0. % 105. A C kw 10. A C kw 10. A C kw 14. A C kw 10. A 185Al 625. kw 37. A 14. % 260. A kw 37. A 14. % 260. A 185Al 428. kw 25. A 10. % 260. A kw 25. A 10. % 260. A 185Al 265. kw 16. A 6. % 260. A kw 16. A 6. % 260. A C kw 14. A 240Al 265. kw 16. A 5. % kw 16. A 5. % 240Al kw 7. A 2. % 116. kw 7. A 2. % 240Al 0. kw 1. A 0. % 0. kw 0. A 0. % C kw 5. A C kw 10. A C kw 9. A C kw 6. A C kw 1. A 240Al kw 145. A 50. % A 50. % C kw 13. A 0. kw 0. A 0. % 105. A 0. kw 0. A 0. % 105. A C kw 13. A C kw 3. A 239. kw 15. A 11. % 130. A kw 15. A 11. % 130. A kw 25. A 23. % 105. A 399. kw 25. A 23. % 105. A 25Cu 807. kw 49. A 47. % 105. A kw 49. A 47. % 105. A X400Cu 95Al kw 9. A 5. % 185. A 147. kw 9. A 5. % 185. A C kw 25. A 95Al 215. kw 13. A 7. % 185. A kw 13. A 7. % 185. A C kw 10. A 95Al 0. kw 0. A 0. % 185. A 0. kw 1. A 0. % 185. A 25Cu kw 61. A 59. % 105. A A 59. % 105. A 50Cu kw 74. A 70. % 105. A A 70. % 105. A X95Al kw 20. A 11. % 185. A 328. kw 20. A 11. % 185. A C kw 12. A C kw 13. A C kw 8. A A 61. % kw 177. A 61. % 95Al kw 16. A 8. % 185. A 260. kw 16. A 8. % 185. A A 56. % kw 161. A 56. % 240Al A 54. % kw 156. A 54. % 185Al 0. kw 0. A 0. % 260. A 0. kw 0. A 0. % 260. A C kw 16. A C kw 5. A C kw 73. A C kw 41. A C kw 59. A C kw 8. A C kw 7. A 185Al A 29. % 260. A kw 75. A 29. % 260. A 185Al kw 17. A 7. % 260. A 293. kw 17. A 7. % 260. A 185Al kw 9. A 3. % 260. A 153. kw 9. A 3. % 260. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A 240Al kw 65. A 23. % A 23. % 240Al kw 54. A 19. % 931. kw 54. A 19. % 240Al kw 43. A 15. % 734. kw 43. A 15. % 240Al A 21. % kw 60. A 21. % 240Al kw 39. A 13. % 667. kw 39. A 13. % X400Cu 0. kw 0. A 0. % 692. A 0. kw 0. A 0. % 692. A 50Cu 0. kw 0. A 0. % 150. A 0. kw 0. A 0. % 150. A X240Al 398. kw 24. A 6. % 428. A kw 24. A 6. % 428. A 240Al 0. kw 0. A 1. % 0. kw 2. A 1. % 95Al kw 24. A 13. % 185. A 415. kw 25. A 13. % 185. A A 0. % 95Al kw 12. A 7. % 185. A 212. kw 12. A 7. % 185. A -23. kw 1. A 2. % 80. A 23. kw 1. A 2. % 80. A X400Cu 342. kw 21. A 3. % 692. A kw 21. A 3. % 692. A 185Al kw 36. A 14. % 260. A 604. kw 36. A 14. % 260. A 240Al 162. kw 10. A 4. % kw 10. A 4. % 240Al kw 26. A 9. % 426. kw 26. A 9. % 240Al 316. kw 19. A 7. % kw 19. A 7. % 240Al 398. kw 24. A 8. % kw 24. A 8. % 240Al kw 8. A 3. % 125. kw 8. A 3. % 240Al 0. kw 3. A 1. % 0. kw 0. A 1. % DIgSILENT -Lommel -10kV-net -2 Dispersiecabines -200 cabines - 24 MW DP in dnst - 25 MW DP Studie

179 Dynamic vs local voltage control need Voltage (p.u.) Voltage (p.u.) Distance (km) Distance (km) Dynamic Voltage Control Need Local Voltage Control Need

180 Voltage (p.u.) Lommel: low-load, high DP 1.1 Voltage drop diagram (worst case load flow) Distance (km) Wind CHP PV in LV PV in MV Critical nodes

181 Voltage (p.u.) Lommel: high-load, low DP 1.08 Voltage drop diagram (worst case load flow) Distance (km) Wind CHP PV in LV PV in MV Critical nodes

182 Voltage (p.u.) Lommel: high-load, high DP 1.08 Voltage drop diagram at critical : Distance (km) Wind CHP PV in LV PV in MV Critical nodes

183 Voltage regulation HV Primary control: local Q=f(U) Secondary control: Match P,Q in feeder Tertiary control: Remote optimisation Control Control MV LV

184

185 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 16u45 Benoît Broos, Ertzberg

186 The secret of successful Smart Grids 23 juni 2011, Eandis Leuven 17u15 Ronnie Belmans, KU Leuven en Guy Vekemans, VITO

187 KIC InnoEnergy CC BeNeLux Intelligent, Energy-Efficient Buildings and Cities Ronnie Belmans en Guy Vekemans

188 Overview Introduction: KIC InnoEnergy & CC BeNeLux CC BeNeLux Innovation programs Strategy in relation with EU Initiatives Focus innovation projects CC BeNeLux Education programs 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 188/44

189 Introducing KIC InnoEnergy Integrating the Knowledge Triangle A new collaboration model promoting crossnational, cross-sectoral & cross-disciplinary approaches to knowledge sharing & transfer for excellence in innovation. For the first time, Higher Education will interact on an equal footing with other partners. 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 189/44

190 Introducing KIC InnoEnergy 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 190/44

191 CC BeNeLux: Partnership 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 191/44

192 CC BeNeLux: Location 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 192/44

193 Overview Introduction: KIC InnoEnergy & CCBeNeLux CC BeNeLux Innovation programs Strategy in relation with EU Initiatives Focus innovation projects CC BeNeLux Education programs 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 193/44

194 Innovation: Vision Urban environments are the key areas in a sustainable future since they account for the major part of the population & the energy use in the EU & worldwide. A new role for cities as centers of excellence is emerging. Highly visible pilots Evolution towards CO2 neutrality is irreversible. The full trias energetica including system integration will form an essential element in this evolution; this includes that energy efficiency of buildings, installations & end-user behaviour are an important starting point. (Sources: SET-plan EII roadmaps smart cities, smart grids, E2B, ) Energy system integration with strong end-user focus 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 194/44

195 Innovation: Vision The EU ambitions towards 80% renewable energy supply requires efforts on all levels, including large integration of local distributed renewables; there is a tendency towards larger electrification of the energy system (e.g. electric transport); integration of different energy sources remains essential. Integration different energy sources All high level roadmaps on sustainable cities integrate transport, buildings & grid aspects. Integration building, transport & grid Visible sustainability & a social attractive living environment are essential for inhabitants; this is possible through a holistic approach where the energy aspect forms an integral part together with urban planning, cradle to cradle approaches, In term integration with other urban aspects (Sources: SET-plan EII roadmaps smart cities, smart grids, E2B, ) 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 195/44

196 Relations with other CC Technology components PV, bio-energy CHP, Integration local, central energy supply, storage, Intelligent and efficient buildings and cities Integration grids from transmission to end-users Integration of multi stakeholder business cases Cradle to cradle Indoor climate Urban planning 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 196/44

197 Strategy embedded in EU initiatives 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 197/44

198 EII Roadmap smart cities 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 198/44

199 Energy Efficiency & Smart Cities Roadmap 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 199/44

200 Electricity Grids Roadmap 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 200/44

201 Electricity Grids Roadmap 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 201/44

202 E2B Roadmap 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 202/44

203 Covenant of Mayors The Covenant of Mayors is a commitment by signatory towns & cities to go beyond the objectives of EU energy policy in terms of reduction in CO2 emissions through enhanced energy efficiency & cleaner energy production & use. 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 203/44

204 City Networks Energie-Cités is the association of European local authorities promoting local sustainable energy policies. The association created in 1990 represents now more than 1000 towns & cities in 26 countries. EUROCITIES is the network of major European cities, covering the local governments of more than 140 large cities in over 30 European countries. 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 204/44

205 Joint Program Urban Europe Future cities & transport (FoCit)/Urban Europe The vision of the proposed JPI URBAN EUROPE is to fundamentally rethink & manage the dynamics of urban development in Europe to sustain & enhance urban areas as a place of vitality, liveability & accessibility for future generations. 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 205/44

206 CC BeNeLux: Focus innovation projects Integrating energy storage on local levels TRANSPORT: Individual local transport & impact on grid based energy carriers PR 23: EV City Innovative intelligence for new business cases Heat networks Long/short term storage Compact thermal storage PR 24: Energy storage NETWORKS: Integration energy flows in densily populated area PR 25: KIC ASS Active substations BUILDINGS & DISTRICTS PR 22: Towards energy neutrality with energy efficient & intelligent buildings & districts BUILDINGS DISTRICTS Low cost intelligent Component set Proof of concept in In home interoperability home system with low evaluation service cost sensors Grid operators + system suppliers Building component manufacturers Construction companies URBAN INNOVATION LABS SMART CITY APPLICATIONS Project 23/06/2011 to be defined together Smart with CC s Grids in 2011, Flanders start 2012 Eandis Leuven 206/44

207 CC BeNeLux: Focus innovation projects 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 207/44

208 #22 TENEEB-D Lead: TU/e, The Netherlands + VITO, Belgium By 2050, buildings & districts will become energy neutral (or sometimes energy positive). Energy management (ICT) systems will play a major role in achieving the EU (energy) goals & creating a robust, reliable, flexible & cost-effective energy system. Objectives: City & district level modeling and processes Building level modeling & processes Building high tech components & materials including ICT & sensors End user adaptation of technology & Smart energy city 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 208/44

209 #23 EVCity Lead: VITO, Belgium Reduction of energy use & environmental/health impact of individual transport in urban areas Objectives: Integrated approach for a sustainable electrified transport system Optimal usage of local, renewable energy carriers Development of a user-friendly, grid-efficient & cost-effective integration of vehicles in urban areas Development of business cases & services models 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 209/44

210 #24 Thermal Storage Lead: TNO, The Netherlands Energy storage is a key element in achieving the EU energy goals Needed to create a robust, reliable, flexible & cost-effective energy grid on building & district level Objectives: Development of cost and energy effective storage, energy & control systems for energy balanced buildings & districts Roadmaps to identify gaps & opportunities on different levels (district, building, application) Roads to the market, business models & market strategies Open test infrastructure for education, innovation & research 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 210/44

211 #25 KIC-ASS Lead: K.U.Leuven, Belgium Challenges for the low-voltage distribution grid Aging infrastructure Proliferation of distributed energy resources Proliferation of plug-in (hybrid) electric vehicles Problems must be approached from three sides Prosumer Distribution grid Sub-station The required techniques are broadly the same See Instrumentation Think Automation and control Act Controllable devices 23/06/2011 Communicate Smart Grids Flanders ICT Eandis Leuven 211/44

212 #25 KIC-ASS Main Devices/Services (In Progress On Hold) Observe MV and LV Measurements Short-Circuit indicators Auxiliary Measurements/CBM Think Sub-Station Relay/Controller Grid Operator Support Act Controllable Transformer Smart Breaker/Load Separator Smart LV protection Prototypes of several of devices exist A mobile demonstrator will be build Communicate Sub-Station Relay/Controller Wireless Sensor Networks 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 212/44

213 Overview Introduction: KIC InnoEnergy & CCBeNeLux CC BeNeLux Innovation programs Strategy in relation with EU Initiatives Focus innovation projects CC BeNeLux Education programs 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 213/44

214 EIT KIC Education Principles Integration of knowledge triangle education research innovation Inclusion of Entrepreneurship Joint Summer Course, business involvement, Link to Industry Collaboration in theses, guest lectures,... Compulsory traineeship Compulsory Mobility Attend min. 2 institutions E-learning, guest classes Award special joint diploma 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 214/44

215 EIT-KIC InnoEnergy master programs Four programs started in 2011 SELECT: general energy master program (coordinated by KTH) Energy for Smart Cities (coordinated by K.U.Leuven) Renewable Energy (coordinated by UPC) Sustainable Nuclear (coordinated by INSA/INP) Initial scholarships provided by EIT-KIC 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 215/44

216 EIT-KIC InnoEnergy PhD School Involve industry in research at early stage Support junior doctoral researchers Common selection process, pool of candidates Follow-up on progress Doctoral training Entrepreneurship course Annual doctoral conference Business plan with PhD thesis to valorize results Ccs support research in their speciality Host and train researchers Initial scholarships provided by EIT-KIC 23/06/2011 Smart Grids Flanders Eandis Leuven 216/44

Infrax visie op smart grids. Jan Neyens 12 april 2010 Filip Truyens

Infrax visie op smart grids. Jan Neyens 12 april 2010 Filip Truyens Infrax visie op smart grids Jan Neyens 12 april 2010 Filip Truyens Infrax geografisch Belangrijkste nieuwe behoeftes waaraan distributienetten moeten voldoen Integratie van hernieuwbare DP verloopt sneller

Nadere informatie

Eandis smart metering uitdaging en uitrol

Eandis smart metering uitdaging en uitrol Eandis smart metering uitdaging en uitrol Agenda 2 Visionair Seminarie 2010 10 05 Eandis Cijfers Eandis actief in 239 gemeenten 1.5 milljoen LP gasaansluitingen 2.5 milljoen LV elektriciteitsaansluitingen

Nadere informatie

Smart Wind Farm ConTrol. Frederik Hindryckx - SET5Y 28/01/2014

Smart Wind Farm ConTrol. Frederik Hindryckx - SET5Y 28/01/2014 Smart Wind Farm ConTrol Frederik Hindryckx - SET5Y 28/01/2014 Eandis in de energiemarkt CREG / VREG Producenten elektriciteit Invoerders aardgas Elia Distributienetbeheerders Fluxys Leveranciers Klanten

Nadere informatie

Onderzoeksproject Slimme Meters. VREG Brussel, 12 april 2010

Onderzoeksproject Slimme Meters. VREG Brussel, 12 april 2010 Onderzoeksproject Slimme Meters VREG Brussel, 12 april 2010 Eandis staat voor significante uitdagingen op het niveau van regelgeving, markttendensen en kostenefficiëntie Overzicht uitdagingen organisatie

Nadere informatie

Wat is VITO. » Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. » Vision on Technology 01/10/2013 2 2013, VITO NV

Wat is VITO. » Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. » Vision on Technology 01/10/2013 2 2013, VITO NV Wim Cardinaels Wat is VITO» Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek» Vision on Technology 01/10/2013 2 2013, VITO NV Onderzoek op maatschappelijke uitdagingen Minder afhankelijk fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011 Energiedag voor lokale besturen VVSG Heidi Lenaerts 26/10/2011 Agenda 1. Huidig energiesysteem + evoluties 2. Wat zijn smart grids? 3. Link naar gebruikers & gebouwen 4. Wie is Smart Grids Flanders? Huidig

Nadere informatie

Lokale initiatieven en projecten gelinkt aan Smart Grids: een overzicht. Heidi Lenaerts 20 juni 2011

Lokale initiatieven en projecten gelinkt aan Smart Grids: een overzicht. Heidi Lenaerts 20 juni 2011 Lokale initiatieven en projecten gelinkt aan Smart Grids: een overzicht. Heidi Lenaerts 20 juni 2011 Smart Grids Flanders Industrieel platform met als doel commerciële doorbraken & een internationaal competitief

Nadere informatie

Gesloten industriële netten: begrip en wetgeving

Gesloten industriële netten: begrip en wetgeving Gesloten industriële netten: begrip en wetgeving Smart Grid School, 9 oktober 2013 Wouter Geldhof (advocaat en partner PG energierecht Stibbe, Ugent) 10/8/2013 8:22:00 AM Agenda I. Europese definitie II.

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009 Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer Géry Vanlommel 30 maart 2009 Taken distributienetbeheerder takenpakket van DNB s niet langer beperken tot louter doorvoeren van elektriciteit

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

IWT TETRA-PROJECT NANOGRIDS IN DE PRAKTIJK. Startvergadering 25/03/2013 15u Geel

IWT TETRA-PROJECT NANOGRIDS IN DE PRAKTIJK. Startvergadering 25/03/2013 15u Geel IWT TETRA-PROJECT NANOGRIDS IN DE PRAKTIJK Startvergadering 25/03/2013 15u Geel Eestermans Bart Lector - Onderzoeker Thomas More Kempen Kenniscentrum Energie 1 Smart Grid Microgrid Nanogrid WHAT'S IN A

Nadere informatie

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 )

Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) Users Group Standpunt betreffende de omzetting van artikel 28 van de Europese Richtlijn 2009/72/EG ( 1 ) 1 Voorwoord De Users Group is een overlegorgaan dat door Elia als beheerder van het Belgische hoogspanningsnet

Nadere informatie

FHI dag 3 april 2013 Wiep Folkerts, directeur SEAC

FHI dag 3 april 2013 Wiep Folkerts, directeur SEAC FHI dag 3 april 2013 Wiep Folkerts, directeur SEAC Innovaties in Zonne-energie ~~~~ een bloeiend stukje Nederlandse kenniseconomie Waarom zonne-energie? Prijsdaling PV modules Average module spot price

Nadere informatie

van 6 september 2011

van 6 september 2011 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Vlaamse Complementariteit. SET5Y Ronnie Belmans

Vlaamse Complementariteit. SET5Y Ronnie Belmans Vlaamse Complementariteit SET5Y Ronnie Belmans EnergyVille en Campus EnergyVille EnergyVille = samenwerking tussen VITO, KUL en IMEC in onderzoek, ontwikkeling en valorisatie Geïmplementeerd via samenwerkingsovereenkomsten

Nadere informatie

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium Vlaams Kenniscentrum water Van projectidee tot projectconsortium ca. 600 calls -> 96 calls Intern gebruik -> nuttig voor Vlaanderen 96 calls -> 34 calls -> 6 thema s o o o o o o Sustainable rural development

Nadere informatie

Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel

Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel Compteurs évolués Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel Michel Quicheron Seminarie BRUGEL 1 april 2009 01/04/2009 1 Samenvatting 1. De slimme meter (smart meter): definitie, wettelijke

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

The need for forecasting and flexibility: grid perspectives. Workshop MeteoRES 7 oktober 2013

The need for forecasting and flexibility: grid perspectives. Workshop MeteoRES 7 oktober 2013 The need for forecasting and flexibility: grid perspectives Workshop MeteoRES 7 oktober 2013 Agenda Introduction Case Waaslandhaven R3 dynamic profile Conclusions 2 07/10/2013 MeteoRes - Eandis Energy

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Feedback WG System Operations 21 November 2012

Feedback WG System Operations 21 November 2012 Feedback WG System Operations 21 November 2012 User Group 06/12/2012 Wim Michiels Content Feedback IGCC Winter action plan Draft ENTSO-E winter outlook 2012 2013 Capaciteit noordgrens Overview of dynamic

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Continuous testing in DevOps met Test Automation

Continuous testing in DevOps met Test Automation Continuous ing in met Continuous testing in met Marco Jansen van Doorn Tool Consultant 1 is a software development method that emphasizes communication, collaboration, integration, automation, and measurement

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012

Beslissing van de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 3 juli 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014

Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Roger Lemmens Directeur BVZD/ABDH, April 29 th 2014 Het knooppunt van digitaal onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen De troeven van 5 universiteiten! 800+ onderzoekers 3 Een gebalanceerd

Nadere informatie

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014

Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Innovatie door samenwerken - Slim gebruik maken van de aanwezige informatievoorziening - September 2014 Wladimir Moen Director Business Development wmoen@agtinternational.com 0031 6 31 95 48 77 A leader

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Cursus EMC en aardingstechnieken in industriële installaties

Cursus EMC en aardingstechnieken in industriële installaties Cursus EMC en aardingstechnieken in industriële installaties Aarde en Massa Een tweedaagse cursus voor elektrotechniekers en installatie-ontwerpers, om storingen te voorkomen in moderne, uitgestrekte elektrische

Nadere informatie

Kabels en toepassingen, VSD, EMC-testen

Kabels en toepassingen, VSD, EMC-testen Kabels en toepassingen, VSD, EMC-testen [ Kabels en toepassingen Kabels volgens hun specifieke bouw en toepassing Indeling van kringen (en kabels) volgens hun stoorgedrag en gevoeligheid Aanbevelingen

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

De slimme woning wordt werkelijkheid?

De slimme woning wordt werkelijkheid? De slimme woning wordt werkelijkheid? Dominic Ectors Onderzoeker VITO/EnergyVille 1 VITO, KU Leuven, imec Onderzoek naar duurzame energie en intelligente energiesystemen 200 tal onderzoekers www.energyville.be

Nadere informatie

TECHNOLOGIE VAN FIFTHPLAY

TECHNOLOGIE VAN FIFTHPLAY OVER FIFTHPLAY Innovatieve dochter van Niko Group uit Sint-Niklaas Internet gebaseerd service platform ontwikkeld voor partners Creatie van de slimme woning, slimme gebouwen En dit om de levenskwaliteit

Nadere informatie

Roger Lemmens. Directeur 17 Maart 2014

Roger Lemmens. Directeur 17 Maart 2014 Roger Lemmens Directeur 17 Maart 2014 Het knooppunt van digitaal onderzoek, innovatie en ondernemerschap in Vlaanderen is het onafhankelijk onderzoeks- & expertisecentrum voor digitale zorg & gezondheidsinnovatie,

Nadere informatie

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen VMx studiedag mobiliteit Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen 05/09/2013, Leuven Carlo Mol Vlaamse Proeftuin Elektrische Voertuigen Agenda» Elektrische Mobiliteit : Wat? Waarom? Wie?

Nadere informatie

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen

Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0. Discussie en vragen Parkstad Limburg Energy Transition Implementation Program PALET 3.0 Discussie en vragen Ambition Document 1.0 2.0 Potention Research Parkstad Limburg Energy Transition (PALET 3.0) Basic principles PALET

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

STRATEGO: Coaching session

STRATEGO: Coaching session STRATEGO: Coaching session 19-11-2014 www.warmtebedrijfrotterdam.nl Content Integrated business model al chart Heat chain Sources heating grid Rotterdam Delivery of industrial waste heat History & lessons

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI

HEGRID EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO. Hybrid Energy GRID Management. TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI HEGRID Hybrid Energy GRID Management EIT ICT LABS HEGRID 2013-2014 TNO TNO, Siemens, KIT, Deutsche Telekom, UT, TU/e, VTT, CWI 1 Doel en verwachte resultaten Doel: realiseren van een Open HybridEnergy

Nadere informatie

Hoe maak ik mijn datacenterinfrastructuur cloud ready? Door: Bart Nieuwenhuis

Hoe maak ik mijn datacenterinfrastructuur cloud ready? Door: Bart Nieuwenhuis Hoe maak ik mijn datacenterinfrastructuur cloud ready? Door: Bart Nieuwenhuis Application: Data Center Fire Pump Controller Chillers Surge Protection Automatic Transfer Switch Uninterruptible Power Supplies

Nadere informatie

2 e webinar herziening ISO 14001

2 e webinar herziening ISO 14001 2 e webinar herziening ISO 14001 Webinar SCCM 25 september 2014 Frans Stuyt Doel 2 e webinar herziening ISO 14001 Planning vervolg herziening Overgangsperiode certificaten Korte samenvatting 1 e webinar

Nadere informatie

In industriële installaties. EMC problemen anticiperen Productie verliezen voorkomen Storingen minimaliseren

In industriële installaties. EMC problemen anticiperen Productie verliezen voorkomen Storingen minimaliseren Cursus EMC en aardingstechnieken In industriële installaties EMC problemen anticiperen Productie verliezen voorkomen Storingen minimaliseren Aarde en Massa Een tweedaagse cursus voor elektrotechniekers

Nadere informatie

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12

Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit. Smart Energy Solutions 04/12/12 Flexibiliteit als alternatief voor bijkomende capaciteit Smart Energy Solutions 04/12/12 Inhoud Netinvesteringen Netaansluitingen Gesloten distributienetten Directe lijnen Nettoegang Flexibiliteit VREG

Nadere informatie

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Mislukken Slagen gegarandeerd 2 Mislukken Slagen gegarandeerd Management verwacht onmiddellijk R.O.I. Doel:

Nadere informatie

KLANT = AGENT AGENT = KLANT

KLANT = AGENT AGENT = KLANT KLANT = AGENT AGENT = KLANT KENNISMANAGEMENT BIJ T-MOBILE INHOUD 1. Visie 2. Nieuwe kennisbank 3. Aanpak 4. Lessons learned 5. Stand van zaken na 1 jaar 6. Wij doen het zo! 1 VISIE OP KENNISMANAGEMENT

Nadere informatie

Smart Grids Flanders. Demand Side Management

Smart Grids Flanders. Demand Side Management Smart Grids Flanders Demand Side Management 22 Januari 2013 1 Inhoud Inleiding : enkele dia s over Smart Grids Wat wordt bedoeld met Smart Grids? (een vrije vertaling op BASF) Energiemarkt en de site Paradigmawissel

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M 09-10-2015 KPN Internet of Things LoRa en M2M The device revolution Van traditionele telefonie naar Internet of Things 50 40 20 jaar 50 miljard apparaten 30 20 10 100 jaar 1 miljard connected woningen

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

Hoe realiseer je een Smart City?

Hoe realiseer je een Smart City? Hoe realiseer je een Smart City? Thema Inclusive Society Dr. Ir. Rianne Valkenburg FUTURE Steden worden langzaam bedolven onder sensoren Steden waren al vol, namelijk met mensen Kwaliteit van leven? Hoe

Nadere informatie

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit VRAAG: Hoe implementeer je betaalbare en uitvoerbare Real-time-business-optimized-flexibility in uw productiebedrijf?

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

Solar 2.0 Maximale energie uit zonnepanelen in de gebouwde omgeving

Solar 2.0 Maximale energie uit zonnepanelen in de gebouwde omgeving Solar 2.0 Maximale energie uit zonnepanelen in de gebouwde omgeving Achtergrond Huidige situatie solar land USP s Toolkit Achtergrond 1. Vermogenselektronica (maritieme omvormers) 2. Vermogensintelligentie

Nadere informatie

OIL & GAS. Power-to-Gas. Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER

OIL & GAS. Power-to-Gas. Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER OIL & GAS Power-to-Gas Regionale kans voor zelfvoorziening in energie?! Johan Holstein 07 maart 2014 1 DNV GL 2013 07 maart 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Introduction Johan Holstein Technical Consultant

Nadere informatie

IDENTIFICATIE VAN ECONOMISCH POTENTIEEL/TEWERKSTELLING EN SLEUTELSECTOREN VOOR OFFSHORE TECHNOLOGIEËN

IDENTIFICATIE VAN ECONOMISCH POTENTIEEL/TEWERKSTELLING EN SLEUTELSECTOREN VOOR OFFSHORE TECHNOLOGIEËN IDENTIFICATIE VAN ECONOMISCH POTENTIEEL/TEWERKSTELLING EN SLEUTELSECTOREN VOOR OFFSHORE TECHNOLOGIEËN Identificatie +/- 250 ondernemingen werden geïdentificeerd met potentiële interesse voor windenergie:

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

Smart Grids & Elektrisch vervoer. Innovatie workshop. Delft, 7 januari 2011. Joris Knigge Innovatie Asset Management

Smart Grids & Elektrisch vervoer. Innovatie workshop. Delft, 7 januari 2011. Joris Knigge Innovatie Asset Management Smart Grids & Elektrisch vervoer Innovatie workshop Delft, 7 januari 2011 Joris Knigge Innovatie Asset Management Inhoud Inleiding Energietransitie en Elektrisch vervoer (mobile) Smart Grids Praktische

Nadere informatie

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy

Klant. Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen. Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy Klant Klant - Branche: Industrie - > 20000 employees - Vestigingen in > 25 landen Specifiek - Profitabele, kosten gedreven strategy IT characteristics - Constante verandering: organsiatie, techniek, processen.

Nadere informatie

Hoe een verouderde installatie terug energieefficiënt

Hoe een verouderde installatie terug energieefficiënt Hoe een verouderde installatie terug energieefficiënt maken? Energiebesparend investeren en energiespaarcontracten Kurt Detavernier Copyright Siemens Ltd 2008 Building Technologies Our approach during

Nadere informatie

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Thierry Van Craenenbroeck First Belgian Smart Grid Day 18/10/2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Kader

Nadere informatie

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Duurzame energienetten in Vlaanderen 23/03/2010 Dirk Marginet Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Inhoudsopgave Rol decentrale

Nadere informatie

Future EV Services. Flanders Smart Grids School 2013, october 9. ElectroMobility Consulting

Future EV Services. Flanders Smart Grids School 2013, october 9. ElectroMobility Consulting Future EV Services Flanders Smart Grids School 2013, october 9 ElectroMobility Consulting Luc LEBON Juni, 2013 1 ONTWIKKELING VAN DE EV MARKT Bijdrage elektromobiliteit aan duurzame samenleving Diepgaande

Nadere informatie

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015 Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld Frank Berets Country Manager NL April 2015 Solar Power verandert Stand alone Geintegreerd 2 2 Solar Power verandert Stand alone Geïsoleerde systemen

Nadere informatie

Welkom. Stand van zaken Programma Slimme Meters. Beleidsplatform - Vreg. 30 september 2013

Welkom. Stand van zaken Programma Slimme Meters. Beleidsplatform - Vreg. 30 september 2013 Welkom Stand van zaken Programma Slimme Meters 30 september 2013 Onderzoek stap voor stap 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 Proefproject Leest & Hombeek 4 700 meters Test technologie

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Het gebruik van RFID als ondersteunende technologie voor Track&Trace in een vers supply chain

Het gebruik van RFID als ondersteunende technologie voor Track&Trace in een vers supply chain Het gebruik van RFID als ondersteunende technologie voor Track&Trace in een vers supply chain Dirk Vercammen, Director Europe - Region West 29 februari 2012 Agenda Euro Pool System? Tracking & tracing

Nadere informatie

Wilfried van Sark. Copernicus Institute of Sustainable Development Universiteit Utrecht. Voorspelbaarheid van PV in het kader van Smartgrids

Wilfried van Sark. Copernicus Institute of Sustainable Development Universiteit Utrecht. Voorspelbaarheid van PV in het kader van Smartgrids Wilfried van Sark Copernicus Institute of Sustainable Development Universiteit Utrecht Voorspelbaarheid van PV in het kader van Smartgrids A definition [NWO] The terms Smart Grids or Smart Energy Systems

Nadere informatie

Slimme netten net wel, of net niet? Presentatie Smart Grids MVO Bijeenkomst Oostburg Zeeland. Cofely Energy & Infra

Slimme netten net wel, of net niet? Presentatie Smart Grids MVO Bijeenkomst Oostburg Zeeland. Cofely Energy & Infra Slimme netten net wel, of net niet? Presentatie Smart Grids MVO Bijeenkomst Oostburg Zeeland Cofely Energy & Infra INHOUD Voorstellen Waarom eigenlijk Smart Grids? De transitie naar Smart Grids Verschillende

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Session Educa-on. 14-15 October 2013

Session Educa-on. 14-15 October 2013 Session Educa-on 14-15 October 2013 FIRE facilities in education: Networking courses (fixed and wireless) IP fixed networks ComNet Labs Build your own network [Lab router] Calculate IP ranges According

Nadere informatie

Inkoop en de link naar de value chain

Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain Inkoop en de link naar de value chain 24 juni 2014 An aligned supply chain Bron: Van Veen, 2011 Historical difference supply chain/ logistics domain vs value chain

Nadere informatie

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models 9 februari 2012 2011 - All rights reserved Noventum Service Management Consultants Ltd. 1 Low Cost High Value Service Delivery Models Low cost delivery

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V.

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V. Smart Power Networks Energie Management Bas de Koningh - HARTING B.V. Motivatie Politieke doelen Reductie CO2-Uitstoot nucleare energie fase out Meer renewable energie duurzame energieefficiëntie in de

Nadere informatie

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools)

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) Kim Kranenborg TNO Human Factors P.O Box 23 3769 ZG Soesterberg +31 346 356267 kranenborg@tm.tno.nl Knowledge for business VIOS: Veiligheid

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie

SOPRA lokale opslag systemen in de elektriciteits-voorziening

SOPRA lokale opslag systemen in de elektriciteits-voorziening SOPRA lokale opslag systemen in de elektriciteits-voorziening onderwerpen Alfen Elektriciteitsvoorziening van de toekomst Alfen s rol in verschillende innovatie projecten ICU laadoplossingen Solar PV projecten

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management

Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Expertise seminar SURFfederatie and Identity Management Project : GigaPort3 Project Year : 2010 Project Manager : Albert Hankel Author(s) : Eefje van der Harst Completion Date : 24-06-2010 Version : 1.0

Nadere informatie

Smart Grids en ICT. Willem Altena Symposium Kivi/Niria 15 November 2011

Smart Grids en ICT. Willem Altena Symposium Kivi/Niria 15 November 2011 Smart Grids en ICT Willem Altena Symposium Kivi/Niria 15 November 2011 Inhoudsopgave 1 Introductie 2 Ontwikkelingen m.b.t. Smart Grids 3 Impact op de netbeheerder 4 De plaats van ICT 5 Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Visie VREG

Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Visie VREG Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer Visie VREG 30/03/09, IST Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Bedenkingen bij eindrapport Inhoud Analyse van marktrollen en

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie

Titel: The impact of net metering regulations on the Dutch solar PV market

Titel: The impact of net metering regulations on the Dutch solar PV market Scriptie Titel: The impact of net metering regulations on the Dutch solar PV market Begeleiders: prof. dr. ir. G.P.J. Verbong J.J.C.M. Huijben MSc Inhoud: 1. Historische reconstructie ontwikkelingen 2004-2013

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012

Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network Prof. Dr Ir Eric van Heck (RSM) Dr Marcel van Oosterhout (RSM) Utrecht, 22 Juni 2012 Menu 1. Het platform Mobiliteit.NU als Smart Business Network 2. New

Nadere informatie

Energie-efficiëntie en Energie-flexibiliteit in 2014: een jaar vol nieuwigheden

Energie-efficiëntie en Energie-flexibiliteit in 2014: een jaar vol nieuwigheden Energie-efficiëntie en Energie-flexibiliteit in 2014: een jaar vol nieuwigheden Greenbridge, Oostende, 21 januari 2014 Erik De Schutter, Business Relations Industry Greenbridge en EnergyVille EnergyVille:

Nadere informatie

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020 Danielle Raspoet Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid Vlaams Innovatienetwerk, Gent 1 Technologie & Innovatie in Vlaanderen: Prioriteiten

Nadere informatie

Agenda. Warmtenet Waterloo

Agenda. Warmtenet Waterloo Corporate Agenda Inleiding Veolia in het kort Principe Warmtenet Sleutel op de deur concept Businessplan Warmtenet Waterloo Energieopvolging Veolia Hubgrade Praktische info rondleiding Warmtenet Waterloo

Nadere informatie