Jongeren en nieuwe technologieën

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jongeren en nieuwe technologieën"

Transcriptie

1 s t u d i e Jongeren en nieuwe technologieën Jongeren en nieuwe technologieën OIVO, februari 2009

2 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. GSM: aankoop, koopplaats, betaling, gebruik 4. Internet: gebruik, plaats, verwerving 5. Evolutie van de gedragspatronen bij de jongeren ten overstaan van de nieuwe technologieën 6. Conclusies en aanbevelingen 2

3 Doelstellingen Het doel van deze studie bestaat erin de gedragspatronen van de jongeren te evalueren op het gebied van het gebruik van de informatie- en communicatietechnologieën, de evolutie van die gedragspatronen te begrijpen en de gevolgen ervan te meten op het vlak van risico s. Deze studie maakt het mogelijk om verschillende elementen te analyseren: GSM (bezit, aankoop, gebruik) Internet (bezit, financiering, gebruik) 3

4 Methodologie Field : kwantitatieve interviews (40-45 ), persoonlijk afgenomen van Franstalige en Nederlandstalige leerlingen in de klas en aangevuld met 306 interviews in de klas met leerlingen in het eerste en tweede leerjaar basisonderwijs in de Franse Gemeenschap. Field : oktober december Aselecte gelaagde gecorrigeerde steekproef. De resultaten hebbende gepaste statistische verwerkingen (χ2, Student en normale wet) ondergaan. De maximale foutmarge op de totale steekproef bedraagt 2%. Enkel de betekenisvolle resultaten worden voorgesteld. 4

5 GSM : bezit 16% Heb je een GSM? +2% Meer dan 8 op de 10 jongeren tussen 10 en 17 jaar hebben een GSM. Dit is 2% meer jongeren die een GSM hebben dan in De kloof van 1 op de 10 jongeren die geen GSM heeft, blijft echter bestaan. Die niet-bezitters vinden we vaker in eenoudergezinnen met vader alleen (+14%) en 31% van die jongeren zonder GSM klagen/zeggen tevreden te zijn over hun relaties met hun vrienden. 84% ja nee Basis: jongeren van 10 à 17 jaar 5

6 GSM : bezit verschillen volgens profiel 17 j 98% 7 % 16 j 15 j 14 j 13 j 12 j 11 j 10 j 98% 98% 95% 99% 83% 58% + 7 % 45% + 16 % 6 % + 3 % + 2 % + 6 % + 18 % Evolutie in vgl. met 2006 Evolutie van het GSM-bezit met de leeftijd Op de leeftijd van ongeveer 10 jaar heeft 1 op de 2 jongeren een GSM. Op 11-jarige leeftijd hebben 6 op de 10 een GSM en op 12-jarige leeftijd geldt dat voor meer dan 8 op de 10 kinderen. Op 13-jarige leeftijd hebben alle jongeren een GSM, uitgezonderd één procent! Vanaf de leeftijd van 13 jaar tot 15 jaar is het aantal jonge GSM-bezitters toegenomen in vergelijking met Vanaf de leeftijd van 16 jaar stabiliseert dat aantal zich. Basis: jongeren van 10 à 17 jaar 6

7 GSM : bezit verschillen volgens profiel Evolutie van het GSM-bezit volgens het Gewest Franstaligen Gemiddelde 86% 84% De Nederlandstalige jongeren hebben iets minder talrijk een GSM dan het gemiddelde van de jongeren. De Franstalige jongeren hebben er talrijker één. Deze situatie is nog +/- dezelfde als in Nederlandstaligen 82% Basis: jongeren van 10 à 17 jaar 7

8 GSM : bezit verschillen volgens profiel Eenoudergezin 94% + 1% Co-ouderschap Gemiddelde Gezin met 2 ouders 84% 83% Evolutie in vgl. met % + 22% + 2% + 8% Evolutie van het GSM-bezit volgens het gezinstype Het gezinsstatuut heeft invloed op het al dan niet bezitten van een GSM. Zo hebben de jongeren die deel uitmaken van een eenoudergezin of die afwisselend bij hun vader of moeder wonen, talrijker een GSM, terwijl de jongeren in een gezin met twee ouders minder talrijk dan het gemiddelde een GSM hebben. Het GSM-bezit is sterk toegenomen in verhouding tot 2006 in gevallen van co-ouderschap: misschien is het een onmisbaar contactmiddel? Basis: jongeren van 10 à 17 jaar 8

9 GSM : bezit verschillen volgens profiel GSM-bezit Gemiddeld hebben 84% van de jongeren tussen 10 en 17 jaar een GSM. Groepen waarin meer jongeren een GSM hebben De Waalse stedelingen (90%) en de Vlaamse inwoners van landelijke gemeenten (92%) De jongeren in een gezin met 2 personen (97%) De jongeren in de hoge sociale groepen (89%) De jongeren in eenoudergezin met moeder alleen (94% ) De jongeren in co-ouderschap (92%) Groepen waarin minder jongeren een GSM hebben De inwoners van Waalse dorpen (78%) De jongeren in een gezin met 3 personen (72%) De jongeren in eenoudergezinnen met vader alleen (70%) De jongeren in de gemiddelde sociale groepen (81%) 9

10 GSM : oorsprong van de aankoop Wie heeft je GSM gekocht? Mijn ouders 45% + 9 % Als geschenk gekregen Ikzelf Andere 7% 26% 33% + 4 % -1 % Evolutie in vgl met 2006 De jongeren krijgen de GSM die ze hebben meestal ofwel van hun ouders ofwel als geschenk van een derde persoon. 1 op de 4 jongeren heeft zijn/haar GSM zelf gekocht: dat cijfer is licht gedaald in vergelijking met De jongeren in co-ouderschap krijgen hun GSM meer cadeau (+13%), terwijl de jongeren in een eenoudergezin zich die meer zelf aanschaffen. De Franstaligen krijgen meer een GSM als geschenk (+7%) dan de Nederlandstaligen. Basis: jongeren van 10 à 17 jaar die een GSM hebben 10

11 GSM : oorsprong van de productkeuze Wie heeft je GSM gekozen? 9% Ik 91% Ouders Een grote meerderheid van de jongeren kiezen hun GSM zelf, ook al krijgen ze hem over het algemeen cadeau! De ouders van de kinderen op basisschoolleeftijd kiezen talrijker de GSM van hun kind (+15%), maar vanaf het secundair onderwijs is het voor een grote meerderheid de jongere zelf die de keuze oplegt. De jongeren in eenoudergezinnen of in de lage sociale groepen zijn meer geneigd om te zeggen dat zij hun GSM gekozen hebben. De Franstalige landelijke jongeren of die in Waalse kleine dorpen wonen laten het kiezen van hun GSM meer over aan de ouders. Basis: jongeren van 10 à 17 jaar die een GSM hebben 11

12 Een GSM kiezen : vergelijking tussen generaties 100% 80% 60% 40% 20% 0% 10 j 11 j 12 j 13 j 14 j 15 j 16 j 17 j ik ouders andere Wie kiest je GSM? Ongeacht de leeftijd of de beschouwde indicator speelt de jongere zelf een heel belangrijke rol als het om een GSM kopen gaat. De rol als voorschrijver voor de keuze van een GSM is zo groot dat de jongere 9 op de 10 aankopen beïnvloedt. Die rol wordt nog versterkt met de leeftijd: terwijl kinderen in het basisonderwijs nog met hun ouders onderhandelen over de keuze van een GSM, wordt deze aankoop met de jaren meer autonoom, evenals de keuze van het type toestel. Vanaf jaar gedraagt de jonge consument zich zeer onafhankelijk van de ouders op de markt van de mobiele telefonie. Basis: jongeren van 10 à 17 jaar die een GSM hebben 12

13 GSM : manier van betalen Telefoonkaart 86% 14% Abonnement Gebruik een telefoonkaart of een abonnement? In het algemeen gebruiken de jongeren een telefoonkaart om toegang te hebben tot het mobiele telefoonnetwerk. Iets meer dan 1 op de 1O gebruikt een abonnement. In verhouding tot 2006 is het gebruik van het abonnement er in 2007 niet op vooruit gegaan bij de jongeren. Er zijn meer abonnementen bij de kinderen in het basisonderwijs (+15%) en bij jongeren in coouderschap (+11%). De eenoudergezinnen met vader alleen geven de voorkeur aan de telefoonkaarten (+12%) en dat geldt ook voor de Vlaamse stedelingen (95% van hen). Basis: jongeren van 10 à 17 jaar die een GSM hebben 13

14 GSM : bron van betaling Evolutie in vgl met 2006 Wie betaalt je telefoonkaarten of abonnement? Ouders Ik Cadeau gekregen 6% 46% 65% + 7 % + 13 % -1% Meer dan ooit betalen de ouders de toegang van hun kinderen tot het mobiele telefonienetwerk. Iets minder dan 1 op de 2 jongeren betaalt het abonnement of de telefoonkaarten met eigen zakgeld, maar dat zijn er toch meer dan in Meest talrijk daarbij zijn zij die technisch secundair onderwijs volgen (20%) of die in het hoger algemeen secundair zitten (19%). Het zijn nog maar eens de jongeren in eenoudergezinnen met vader alleen die ook meer dan het gemiddelde (25% meer) zelf moeten betalen voor mobiele telefonie. Andere2% + 1 % Basis: respondenten die een GSM hebben 14

15 GSM : gebruik 82% 79% 75% SMS Bellen Spelen Soorten gebruiksmogelijkheden De meest voorkomende aanwending van de GSM bij jongeren is voor het sturen van SMS : 8 op de 10 jongeren versturen SMS jes. De jongens en de jongeren die behoren tot de lage sociale groepen versturen minder talrijk SMS. Bellen komt ook wijdverspreid voor, al is er een terugval in vergelijking met 2006 (-5%). Ongeveer 8 op de 10 jongeren gebruiken hun GSM om ermee te bellen. De Franstaligen en de jongeren die behoren tot de lage sociale groepen bellen minder talrijk met hun GSM. Er zijn er iets minder die spelletjes spelen op hun GSM: 3 op de 4 jongeren doen dat. De Brusselaars en de jongeren die behoren tot de gemiddelde sociale groepen spelen minder talrijk spelletjes met hun GSM. De Vlamingen en de jongeren die behoren tot de hoge sociale groepen doen dat minder talrijk. Basis: respondenten die een GSM hebben 15

16 Frequentie van gebruik j 11 j 12 j 13 j 14 j 15 j 16 j 17 j Frequentie SMS sturen Frequentie bellen Frequentie spelen Hoe vaak heb je een SMS gestuurd, gebeld en gespeeld met je GSM deze week? Met de leeftijd worden almaar frequenter SMS en gestuurd. Van ongeveer 5 per week op 10-jarige leeftijd gaat het naar bijna 20 vanaf de leeftijd van 12 jaar. Deze frequentie blijft stijgen tot aan de leeftijd van 15 jaar, met een piek van een honderdtal per week, om zich daarna te stabiliseren onder de 60 per week. In tegenstelling tot 2006, toen het aantal wekelijkse oproepen met regelmaat toenam met de leeftijd, wint de belfunctie van de GSM in 2007 niet aan populariteit bij de jongeren. Het gemiddelde aantal beloproepen per week is behoorlijk laag (8,4) en de variatie blijft stabiel bij de hogere leeftijdgroepen. Spelen met de GSM varieert met de leeftijd. Op 10-jarige leeftijd spelen de jongeren driemaal per week, terwijl 13-jarigen meer dan 11 keer per week spelen. Daarna neemt die frequentie met regelmaat af naar eenmaal per week op 17-jarige leeftijd. Basis: respondenten die een GSM hebben 16

17 GSM : aanwendingen Kan je GSM foto s maken/filmen? Films Foto's 55% 73% 80% 95% De GSM s van de jongeren zijn voor het grootste deel uitgerust met een fotocamerafunctie en in mindere mate met filmopnamefunctie. De jongeren die deze mogelijkheden hebben, gebruiken ze massaal: praktisch allemaal maken ze foto s en iets minder nemen video s op. De top van de best uitgeruste GSM vinden we bij de jongeren in het secundair beroepsonderwijs (+20% foto en +32% film), maar ze zijn geen grote videomakers. De filmmakers zijn eerder 12 (+15%) of 14 jaar (+12%). De helft van de geïnterviewde jongeren, vooral die van 15 tot 17 jaar, geven daarenboven toe dat ze hun GSM al in de klas gebruikt hebben, zonder verder toe te lichten waarvoor, natuurlijk. Uitrusting in GSM Effectief gebruik Basis: alle respondenten die een GSM hebben 17

18 GSM : aanwendingen 27% Beltonen downloaden 17% Spelletjes downloaden Heb je al beltonen/spelletjes gedownload? Slechts een vierde van de jonge GSM-gebruikers zeggen dat ze beltonen downloaden en nog minder zeggen dat van spelletjes. Bij die laatstgenoemde zijn iets meer jongens (+5%). Het zijn de jongeren van 13 jaar die deze soort producten het meest appreciëren (+7% voor de beltonen en +12% voor de spelletjes). De grootste liefhebbers van beltonen downloaden lijken de Brusselaars te zijn! (+20%). Op het einde van de secundaire studies hebben jongeren de neiging de foto- en filmfunctie van hun GSM wat links te laten liggen. Basis: alle respondenten die een GSM hebben 18

19 Ouderlijk toezicht op GSM-gebruik 13% Leggen je ouders je regels op i.v.m. bellen met je GSM? Meer dan 1 op de 3 jongeren zegt dat zijn/haar ouders geen regels opleggen voor het GSM-gebruik. Die cijfers liggen lager dan die betreffende TV kijken of internet gebruiken! De 10- en 11-jarigen (>11%) zeggen dat talrijker, net als de jongeren in het secundair beroepsonderwijs (+14%). De oudste leeftijdgroep (>15 jaar) zeggen dat ze niet meer gecontroleerd worden, uitgezonderd diegene in een eenoudergezin met vader alleen (22% meer). 87% Ja Nee Basis: respondenten die een GSM gebruiken 19

20 Ouderlijk toezicht op GSM-gebruik Regels die opgelegd worden betreffende GSM-gebruik De duur wordt beperkt (uren per dag) Ik mag niet zo vaak telefoneren als ik wil Ze controleren naar wie ik bel 26% 41% 67% van de jongeren beklagen zich erover dat ze hun GSM niet zo vaak mogen gebruiken als ze zouden willen: ongetwijfeld liggen budgettaire overwegingen aan de basis van deze zogezegde ouderlijke beperking! De duur van de oproepen beperken (26%) vloeit zonder twijfel ook hoofdzakelijk voort uit dezelfde financiële reden. 41% van de jonge mobiele telefoniegebruikers voelt zich door de ouders gecontroleerd met betrekking tot de bestemmelingen van hun communicaties. Het gaat daarbij vooral om de jongeren die behoren tot de lage sociale groepen (+33%) of in co-ouderschap (+35%) en die daarenboven de beperking van het aantal oproepen betreuren. Basis: respondenten die een GSM hebben en regels opgelegd krijgen 20

21 Evolutie van het GSM-gebruik Het GSM-gebruik in het algemeen neemt continu toe in verhouding tot 2006, vooral op het gebied van koppeling met andere media en van meerdere functies in één, in vergelijking met de evolutie van de voorbije jaren die meer met aantal te maken hadden. De jonge adolescenten profileren zich als consumenten die sterk begaan zijn met deze technologische vooruitgang: voor hen is een GSM niet langer zomaar een mobiel telefoontoestel, maar ook een interface om beeld (foto-video) en geluid te beheren. In vergelijking met 2006 is SMS sturen de meest frequente aanwending van de GSM geworden: er is een ware boom geweest op 1 jaar tijd. Meerdere operators hebben diverse heel interessante promoties gevoerd voor SMS die door de jongeren verstuurd worden, en die promoties hebben hun vruchten afgeworpen in het jaar Het gebruik van de GSM om te bellen is ook aanzienlijk uitgebreid bij de jongeren. In 2006 gebruikten de jongeren hun GSM minder om te bellen dan in Maar die functie blijft veel minder aangewend dan die van SMS versturen. De spelfunctie is er niet op vooruitgegaan in vergelijking met 2006, eerder het tegendeel, met als opmerkelijke uitzondering de 13-jarigen die zeggen dat ze een twaalftal keer per week op hun GSM spelletjes spelen. Eens te meer blijkt de kwetsbaarheid van de jonge consumenten bij de leerlingen van het lager secundair onderwijs: zij zijn het die risico s nemen en experimenteren met hun GSM. 21

22 Risico s die aan GSM verbonden zijn De mobiele telefonie is niet zonder risico: leer ze kennen en informeer de jongeren. Ongewenst contact. Er zijn kinderen die ongewenst gecontacteerd kunnen worden na contact via mobiele telefonie. Intimidatie / pesterij via mobiele telefoon komt frequent voor. Diefstal. Het gevaar voor diefstal is reëel, vooral voor de dure GSM s. Fysieke agressie kan daar ook bij komen kijken. Spam. De meerderheid van de kinderen die een GSM gebruiken, hebben al SMS in de vorm van spam ontvangen. Sommige van die diensten worden tegen een hoog tarief gefactureerd en de ontvangst van vervolg-sms jes is moeilijk te stoppen. Foto s en video s. Tal van mobiele telefoons hebben vandaag de dag een ingebouwde camera. Er worden vaak foto s en video s gemaakt zonder toestemming en daarna doorgestuurd naar vrienden of gepubliceerd op websites. Gebruik. Kinderen hebben de gewoonte aangenomen om hun GSM te gebruiken wanneer ze alleen zijn, wat het voor de ouders veel moeilijker maakt om bepaalde uitwisselingen te controleren. Informeren blijft een must. Reclame en commerciële druk. De kinderen krijgen per SMS publicitaire boodschappen en bepaalde dienstaanbiedingen die het voor de kinderen mogelijk maken om voor goederen te betalen met hun belkrediet. Gezondheid. Het herhaalde gebruik van de mobiele telefoon, onder andere bij kinderen, zou kunnen leiden tot gezondheidsproblemen (risico op kanker, doofheid, enz.). 22

23 Internet : aanwending en gebruiksfrequentie Surf je soms op het internet? Hoe vaak per week? 12% 88% de jongeren surfen elke dag op internet Meer dan 8 op de 10 jongeren surfen dagelijks op het internet. Er zijn minder jongeren die op het internet surfen dan in 2006, toen er meer dan 9 op de 10 waren die dat deden. nee ja Basis: jongeren van 10 à 17 jaar 23

24 Surfen op het internet 96% 93% 94% 91% 88% 85% 72% 10 j 11 j 12 j 77% 13 j 14 j 15 j 16 j 17 j Surf je soms op het internet? De globale gegevens over gebruiksfrequentie van het net zijn hoog. Het laagste frequentiecijfer, dat van de kinderen onder de 10 jaar, bedraagt al 72%. Op het internet gaan behoort al tot hun gewoonten. Hoewel we een distantiëring zien tussen jaar die te maken heeft met de overgang naar het secundair onderwijs en een levensverandering, blijft de curve daarna wel stijgen en wijst ze op een percentage nietgebruikers dat kleiner is dan de 10% die doorgaans bestempeld worden als uitgesloten van het internet. De jongeren zeggen dat ze gemiddeld 9,5 keer per week op het net surfen. De hoogste weekfrequentie wordt opgetekend op de leeftijd van 16 jaar (23 maal). Basis: jongeren van 10 à 17 jaar 24

25 Internet : gebruiksfrequentie j 11 j 12 j 13 j 14 j 15 j 16 j 17 j Gebruiksfrequentie Hoeveel keer ben je deze week op het internet geweest? De gebruiksfrequentie van internet bij de jongeren varieert met de leeftijd: op 10-jarige leeftijd surfen ze 10 maal per week, terwijl 12-jarigen maar 4 maal per week meer op het internet gaan. Anderzijds surfen 14- jarigen opnieuw met dezelfde frequentie: ongeveer 10 maal per week. Vanaf de leeftijd van 10 jaar surfen de jongeren meerdere malen per dag op het internet. Tussen de leeftijd van 13 en 16 jaar stijgt de frequentie naar een piek van 23 surfbeurten per week. Vanaf de leeftijd van 16 jaar surfen de jongeren almaar minder op het internet. Gemiddeld surfen de jongens frequenter dan de meisjes. Basis: jongeren van 10 tot 17 jaar die op het internet surfen 25

26 Internetgebruik en gebruiksfrequentie: verschillen volgens profiel Internetgebruik en frequentie Hoogste gebruiksfrequentie Laagste gebruiksfrequentie Gebruik (88% van de jongeren surfen op het internet) Weekfrequentie (gemiddeld 9.4 maal per week) De jongeren in het algemeen secundair onderwijs (91%) De jongeren die deel uitmaken van een gezin met 3 en met 4 personen (resp. 95% en 93%) De jongeren die behoren tot de lage sociale groep (92%) De jongeren in een eenoudergezin (met vader alleen) (96%) De jongeren die in een Vlaamse stad wonen (13.2) De jongens (12.1) De jongeren in het technisch secundair onderwijs (25.4) De jongeren in het basisonderwijs (81%) De jongeren die deel uitmaken van een gezin met meer dan 5 personen (88%) De jongeren die behoren tot de gemiddelde sociale groep (84%) De jongeren in een eenoudergezin (met moeder alleen) (88%) De jongeren in het secundair beroepsonderwijs (5.4) De jongeren die in een Waalse stad wonen (4.8) De meisjes (6.9) De Brusselaars (4.6) De jongeren die tot de lage sociale groep behoren (5.4) 26

27 Verschillen volgens profiel Sociale groepen Het gehalte aan media-uitrusting verschilt volgens de sociale groepen. Hoe lager de sociale groep waartoe de jongere behoort, hoe lager de uitrustingsgraad. De jongeren die deel uitmaken van bescheiden gezinnen, hebben minder vaak een TV (-8%), een internetaansluiting (-5%) of een spelconsole (-12%) in hun kamer. Het gezin Er is een verschil vast te stellen volgens het gezinstype. Bij de eenoudergezinnen (co-ouderschap of met één van de ouders alleen) hebben de jongeren vaker een TV (+18%), een DVD-speler (+20%), een internetaansluiting (+19%) of een spelconsole (+20%) in hun kamer. De taalgroep De Franstalige jongeren hebben in hun kamer vaker een spelconsole (+5%), een DVD-speler (+7%), terwijl de Nederlandstaligen vaker een eigen internetaansluiting hebben (+5%). 27

28 Surfen op het internet : waar? Thuis Bij een vriend(in) Op school Bij familie In een cybercafé 27% 21% 17% 7% Evolutie in vgl met % + 1 % -4 % + 8 % + 7 % + 4 % Waar gebruik je het internet? De jongeren surfen voor het merendeel thuis, maar ook in mindere mate bij vrienden, op school of bij een familielid. Sinds 2006 is het aantal gezinnen dat een computer heeft licht toegenomen en daardoor surfen de jongeren minder bij vrienden dan vroeger. Op vandaag hebben meer dan 8 op de 10 gezinnen (met kinderen ten laste) een pc thuis. Dat verklaart waarom de meerderheid van de jongeren thuis internetten. De scholen zijn almaar beter uitgerust op het gebied van computermateriaal, voornamelijk aan Nederlandstalige kant. Ondanks een lichte toename blijft het aantal jongeren dat naar een cybercafé gaat om op het internet te surfen beperkt. Andere 5% + 3 % Basis: jongeren van 10 à 17 jaar die het internet gebruiken 28

29 Internet : beslissing om internetaansluiting aan te schaffen Evolutie in vgl met 2006 : Wie heeft beslist om thuis een internetaansluiting te laten installeren? Papa Mama Broers/zussen 34% 60% 72% + 9 % -3% Het zijn doorgaans de ouders die beslissen om thuis een internetaansluiting te laten installeren. Maar in een derde van de gevallen ligt de jongere aan de basis van de beslissing of beslist hij/zij mee om een internetaansluiting te nemen. De jongeren hebben een groot aandeel in de beslissing om een internetaansluiting aan te schaffen (34 %). Andere 14% + 12 % Basis: jongeren van 10 à 17 jaar die internet gebruiken 29

30 Conclusies GSM Sinds enkele jaren is het percentage bezit heel licht geëvolueerd. We stellen echter wel een grotere toename vast bij de jongeren van 12 jaar. De GSM kreeg de jongere over het algemeen cadeau van de ouders. De daling van de aankoopprijs kan voor een deel de ruime verspreiding van dit product verklaren, maar dat is zeker niet de enige reden voor het succes van de GSM. De GSM is een identificatie-instrument van de jongere, een teken van sociale erkenning. Hoewel de telefoonkaarten het belangrijkste betaalmiddel zijn, zijn het vooral de ouders die ze meestal betalen. Niettemin zien we een toename van het aantal jongeren dat zakgeld gebruikt om hun GSM te bekostigen. Het abonnement is weinig courant bij de jongeren en het aantal abonnees is sinds 2006 identiek gebleven. Qua aanwending van de GSM is het sturen van SMS kenmerkend voor de jongeren. Met de leeftijd neemt het aantal verstuurde SMS sterk toe: het zijn de jongeren van 14 jaar die het grootste aantal SMS (tot 85 per week) versturen. Sinds 2006 bellen ze gemiddeld ook talrijker, maar spelen ze minder vaak spelletjes met hun GSM. En de belfrequentie neemt toe met de leeftijd, terwijl die van het spelen afneemt. Het is ook in die leeftijdgroep dat we de grootste liefhebbers van fotograferen en filmen met hun GSM terugvinden. 30

31 Aanbevelingen GSM Wat de GSM betreft roept het ter beschikking stellen van dit product aan kinderen van zeer jonge leeftijd vragen op. Er zijn al marketingtests geweest voor mobiele telefoons voor kinderen van 4-5 jaar. Maar zelfs op de leeftijd van 9 jaar is de GSM meer een sociaal (h)erkenningsmiddel tussen leeftijdgenoten dan een communicatieinstrument. De telefoonkaarten maken het wel mogelijk om de gebruikskosten laag te houden, maar het zijn toch de ouders die ze financieren. Ongetwijfeld voelen de ouders zich verplicht om tegemoet te komen aan de vraag van hun kinderen om een GSM aan te schaffen. Vaak wordt de GSM zelfs gegeven als nuttig (!) geschenk ter gelegenheid van een kinderfeest. De kinderen spelen hier ten volle hun rol als voorschrijver. De praktijken van de leveranciers van diensten maken op zijn minst een betere bescherming van de minderjarigen noodzakelijk. Er bestaat al wel een eerste gedragscode onder de operators, maar de begrenzingen daarvan zijn al gebleken (de code wordt verre van nageleefd door buitenlandse dienstverstrekkers) en ze moet herzien worden om beter aan de huidige behoeften te beantwoorden. Het begrip educatie rond informatiebeheer, dat onder andere het risicobeheer op het internet omvat, zou moeten worden uitgebreid naar de mobiele telefonie vanwege de toenemende wisselwerking tussen deze beide media. 31

32 Aanbevelingen GSM De Ethische Commissie voor het aanbieden van betalende diensten via elektronische communicatienetwerken moet zo snel mogelijk efficiënt beginnen werken. Die commissie heeft verstrekkende bevoegdheden voor alles wat met te duur aangerekende communicaties te maken heeft (zoals gerechtelijke acties in cassatie, verdediging van benadeelde consumenten,...). Een voorbeeld: wanneer ouders vaststellen dat hun minderjarige kind heeft deelgenomen aan online spelletjes en daarvoor via SMS een groot bedrag heeft betaald zonder dat zij daarvan op de hoogte werden gebracht, kunnen die ouders bij die commissie klacht neerleggen. Deze commissie houdt zich enkel bezig met de betalende diensten via GSM, SMS, enz. en niet met de communicaties in het algemeen, behalve die welke te duur aangerekend worden door het feit dat de consument de prijs betaalt van de communicatie met haar inhoud en de aldus geleverde diensten. Deze commissie werd opgericht in uitvoering van de Wet op de elektronische communicaties. De Ethische Commissie voor het aanbieden van betalende diensten via elektronische communicatienetwerken waakt over het correcte gebruik van de betalende nummers, maar zal een klachten kunnen behandelen zolang de Ethische code niet openbaar gemaakt is. Andere instanties, zoals het Comité van advies over telecommunicatie of de Ombudsdienst moeten ook efficiënt kunnen werken en in het geval van de Ombudsdienst kunnen beschikken over een echt interventievermogen. De vaststelling van de risico s die jonge adolescenten nemen bij hun gebruik van mobiele telefonie (frequentie van bellen, SMS sturen en spelletjes spelen; gebruik van beeld- en geluidfuncties) moet gepaard gaan met meer specifieke beschermingsmaatregelen, bijvoorbeeld van het dubbele opt-in type, om die jongeren onder andere te helpen met hun budgetbeheer. 32

33 Aanbevelingen GSM Sinds 15 maart 2008 is een nieuwe reglementering voor diensten per betalende SMS van toepassing. Deze nieuwe reglementering heeft tot doelom de consument beter te beschermen tegen de (onverwachte) kosten die soms voortvloeien uit SMS-diensten die in werkelijkheid abonnementdiensten blijken te zijn. De leveranciers van diensten (providers) verstekken maar gedeeltelijke communicatie over de kosten van zulke diensten. Vanaf heden zal de gebruiker die een SMS- of MMS Premiumdienst wenst te gebruiken, een dubbele toelating aan de dienstverstrekker moeten geven. Momenteel beseffen de jonge klanten die dat soort diensten onderschrijven niet dat ze in feite een abonnement afsluiten door de operator van het verkorte nummer 3*** (voor spelletjes en wedstrijden) of 7*** (voor erotische diensten) de toestemming te geven om hen met regelmatige tussenpozen nieuwe berichten te sturen. Door de verplichting om tweemaal te bevestigen dat men echte zulke diensten wil onderschrijven, zou het enorme aantal klachten over deze wilde diensten sterk teruggedrongen moeten worden. Bovendien moet de prijs van de dienst duidelijk opgegeven worden in het tweede bevestigingsbericht. Maar dat blijft allemaal op het niveau van de zelfregulering op vrijwillige basis, het vereist een striktere opvolging en het zou uitbreiding verdienen naar andere sterk opkomende en door jongeren fel gesmaakte online diensten. Een meer dwingende wetgeving zou uitgewerkt moeten worden. 33

34 Aanbevelingen GSM Voor de minderjarigen zou het gaan om een uitbreiding van de verworvenheden op het gebied van de te duur aangerekende oproepen: Sinds 1 april 2008 zijn een nieuwe reglementering alsook nieuwe maximumtarieven van kracht geworden voor de nummers 070, 077 en 090X, conform met het koninklijk besluit van 27 april 2007 betreffende het beheer van de nationale nummeringsruimte. De tarieven voor oproepen naar deze nummers zijn naar boven toe begrensd, zowel voor oproepen vanaf het vaste als vanaf het mobiele netwerk. Na een maximale gespreksduur van 10 minuten zullen de communicaties met 090x-nummers die een minuuttarifering hanteren, vanaf heden automatisch afgebroken worden. Voor elke oproep die gefactureerd wordt tegen meer dan 1 per oproep of per minuut is de dienstverstrekker nu verplicht om de beller een gratis boodschap te laten horen die het maximumtarief meldt, om zo laatstgenoemde in staat te stellen de communicatie zonder kosten stop te zetten. Er geldt vanaf heden ook een maximumtarief voor de 070-nummers (0,30 per minuut vanaf het vaste netwerk en 0,60 per minuut vanaf een mobiel netwerk). Meer bijzonderheden zijn terug te vinden op de website 34

35 Aanbevelingen GSM Binnen het INSAFE-netwerk gaat almaar meer aandacht naar het beheer van de risico s die minderjarigen online lopen via hun GSM, in dezelfde mate als dat voor internet gebeurt. Het aspect beheer van de risico s op commerciële misbruiken of consumentenbedrog via mobiele telefonie zou echter niet onderschat mogen worden, te meer daar dit medium een grote dynamiek op het vlak van technologische vooruitgang heeft: de GSM is het eerste instrument in elke marketingstrategie naar de jongeren toe en tegelijkertijd wordt hij geleidelijk aan ook hun eerste consumptie-instrument via de mogelijkheden om betalingen te doen, inhoud te uploaden of downloaden..., en dat alles ver van het wakende oog van de volwassenen. Op de leeftijd van 13 jaar is een GSM in 2007 iets persoonlijk en onmisbaar, zowel overdag als s nachts! 35

36 Conclusies Internet Internet, het interactieve en manipulerende medium bij uitstek In 2007 surfen de jongeren elke dag op het internet. Naarmate ze ouder worden, neemt de gebruiksfrequentie van internet toe. Al vanaf de leeftijd van 10 jaar surfen jongeren dagelijks en meermaals per dag. Die frequentie ligt bijzonder hoog bij de jongeren in het technisch secundair onderwijs. Vandaag surfen de jongeren hoofdzakelijk thuis op het internet. Maar het internetgebruik op school is ook meer frequent geworden. De digitale kloof is vandaag kleiner geworden door regeringsmaatregelen en een prijsdaling. De toegang tot het (breedband)net is gemakkelijker, maar er moeten nog problemen opgelost worden op het gebied van de bescherming van de minderjarigen. De digitale kloof situeert zich hoe langer hoe meer op een tweede niveau, namelijk dat van het kunnen werken met die media, van het risicobeheer, van de gegevensverwerking,... in plaats van louter op het niveau van de toegang tot de uitrusting. 36

s t u d i e Jongeren en internet Jongeren en internet OIVO, januari 2010

s t u d i e Jongeren en internet Jongeren en internet OIVO, januari 2010 s t u d i e Jongeren en internet Jongeren en internet OIVO, januari 2010 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Jongeren en internet 4. Conclusies 5. Aanbevelingen 2 Doelstellingen Het doel van deze

Nadere informatie

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media OIVO, januari 2009

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media OIVO, januari 2009 Jongeren en media Jongeren en media s t u d i e OIVO, januari 2009 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Percentage media-uitrusting (thuis, persoonlijk, op school) 4. Programma s beluisteren, bekijken

Nadere informatie

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media November 2011

s t u d i e Jongeren en media Jongeren en media November 2011 Jongeren en media Jongeren en media s t u d i e November 2011 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Media-uitrusting (thuis, in eigen kamer) 4. Kijkgedrag (individueel of sociaal gebeuren) 5. Ouderlijk

Nadere informatie

Jongeren en vrijetijdsbesteding

Jongeren en vrijetijdsbesteding s t u d i e Jongeren en vrijetijdsbesteding Jongeren en vrijetijdsbesteding OIVO, juli 2007 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. De vrijetijdsbestedingen 1. Verschillen volgens leeftijd, sociale

Nadere informatie

s t u d i e Jongeren en gsm Jongeren en gsm Oktober 2011

s t u d i e Jongeren en gsm Jongeren en gsm Oktober 2011 Jongeren en gsm Jongeren en gsm s t u d i e Oktober 2011 Inhoud 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Jongeren en gsm 4. Jongeren en smartphones 5. Conclusies 6. Aanbevelingen 2 Doelstellingen Het doel

Nadere informatie

Consumenten en rookmelders Consumenten en rookmelders

Consumenten en rookmelders Consumenten en rookmelders Consumenten en rookmelders Consumenten en rookmelders s t u d i e OIVO, april 2006 Agenda 1. Verwijzing naar wetgeving 2. Doelstellingen 3. Methodologie 4. Bezit en uitrusting 5. Koopintenties 6. Conclusies

Nadere informatie

s t Jongeren en geld Jongeren en geld OIVO, december 2009 u d i e Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Kind en geld 4. Zakgeld (bedrag, bron, gebruik) 5. Studentenjob (periodes, gebruik van het

Nadere informatie

s t u d i e De markt van de dood De markt van de dood Oktober 2010

s t u d i e De markt van de dood De markt van de dood Oktober 2010 s t u d i e De markt van de dood De markt van de dood Oktober 2010 Inhoudstafel 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. De doden gedenken 4. Allerheiligen 5. Begrafenissen 6. Conclusies 2 Doelstellingen De

Nadere informatie

Perceptie van de fiscaliteit

Perceptie van de fiscaliteit s t u d i e Perceptie van de fiscaliteit Perceptie van de fiscaliteit November 2009 Doelstellingen De perceptie van de belastingwetten en van de overheidspremies bij de consumenten meten. 2 Methodologie

Nadere informatie

s t u d i e De markt van de dood De markt van de dood Oktober 2011

s t u d i e De markt van de dood De markt van de dood Oktober 2011 s t u d i e De markt van de dood De markt van de dood Oktober 2011 Inhoudstafel 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. De herdenking van overleden personen 4. Allerheiligen 5. De begrafenis 6. Conclusies

Nadere informatie

Referentie Vandercammen, M. (2009). Jongeren en kansspelen. Brussel: OIVO.

Referentie Vandercammen, M. (2009). Jongeren en kansspelen. Brussel: OIVO. 1. Referentie Referentie Vandercammen, M. (2009). Jongeren en kansspelen. Brussel: OIVO. Taal Nederlands ISBN - ISSN / Publicatievorm onderzoeksrapport 2. Abstract In dit onderzoek, uitgevoerd door het

Nadere informatie

s t u d i e Jongeren en geld Jongeren en geld OIVO, mei 2006

s t u d i e Jongeren en geld Jongeren en geld OIVO, mei 2006 s t u d i e Jongeren en geld Jongeren en geld OIVO, mei 2006 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Zakgeld (bedrag, bron, aanwending) 4. Studentenjob (perioden, aanwending en gebruik van het verdiende

Nadere informatie

Jongeren en e-commerce Jongeren en e-commerce

Jongeren en e-commerce Jongeren en e-commerce s Jongeren en e-commerce Jongeren en e-commerce OIVO, februari 2010 t u d i e Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Jongeren en e-commerce 4. Conclusies 5. Aanbevelingen 2 Doelstellingen Het doel

Nadere informatie

De voedingswaarde-etikettering

De voedingswaarde-etikettering s t u d i e De voedingswaarde-etikettering De voedingswaarde-etikettering Juni 2009 Met de steun van Inhoudstafel 1. De consumenten en hoe ze de etikettering begrijpen 2. De gezamenlijke analyse 3. Het

Nadere informatie

Jongeren en vrijetijdsbesteding

Jongeren en vrijetijdsbesteding Jongeren en vrijetijdsbesteding Jongeren en vrijetijdsbesteding s t u d i e Juni 2011 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Beoefende vrijetijdsbestedingen 4. Soort activiteit, wie beslist 5. Voorkeursactiviteiten

Nadere informatie

De consumenten en justitie

De consumenten en justitie s t u d i e De consumenten en justitie De consumenten en justitie Oktober 2010 Agenda Doelstellingen Methodologie Het imago van justitie Ervaring met justitie Hulp bij geschillenregeling Verzekering rechtsbijstand

Nadere informatie

s t u d i e De vleesconsumptie De vleesconsumptie Augustus 2011 Studie uitgevoerd met de steun van Wallonië

s t u d i e De vleesconsumptie De vleesconsumptie Augustus 2011 Studie uitgevoerd met de steun van Wallonië s t u d i e De vleesconsumptie De vleesconsumptie Augustus 2011 Studie uitgevoerd met de steun van Wallonië Inhoud 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Percepties en algemene gedragingen met betrekking

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 februari 2012

PERSBERICHT Brussel, 24 februari 2012 PERSBERICHT Brussel, 24 februari 12 STEEDS MEER BELGEN HEBBEN TOEGANG TOT INTERNET In 11 had 77% van de huishoudens internettoegang, meestal via breedband. Dat blijkt uit de resultaten van de ICT enquête

Nadere informatie

De bekendheid van de solidaire economie

De bekendheid van de solidaire economie s De solidaire economie De solidaire economie September 2009 t u d i e Inhoudstafel 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. De bekendheid van de solidaire economie 4. De solidaire economie definiëren 5. De

Nadere informatie

Digitale (r)evolutie in België anno 2010.

Digitale (r)evolutie in België anno 2010. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 23 februari 2011 Digitale (r)evolutie in België anno 2010. De digitale revolutie zet zich steeds verder door in België: 73% van de Belgische

Nadere informatie

PERSBERICHT CIM 22/04/2015

PERSBERICHT CIM 22/04/2015 PERSBERICHT CIM 22/04/2015 Nieuwe CIM studie over kijkgedrag op nieuwe schermen Belgen keken nooit eerder zoveel naar TV-content Het CIM, verantwoordelijk voor kijkcijferstudies in België, volgt sinds

Nadere informatie

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Voorwoord In februari 2007 ontwikkelden de Europese mobiele providers en content providers een gezamenlijke structuur voor

Nadere informatie

Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten?

Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten? Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten? SEIZOEN 2011-2012 Jan Pickery & Marie-Anne Moreas (SVR) Kunnen digitale televisie en smartphones de digitale kloof dichten? Inleiding

Nadere informatie

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft. ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 8 november 2006 1,9 miljoen Belgen hebben nog nooit een computer gebruikt; 2,6 miljoen Belgen hebben nog nooit op het internet gesurft.

Nadere informatie

Protocol internet en Mobiele telefonie

Protocol internet en Mobiele telefonie Protocol internet en Mobiele telefonie Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Uitgangspunten 4 3 Richtlijnen bij internet en e-mailen 5 4 Strafbare feiten 5 5 GSM-/ Cyberstalking 5 6 Fotorecht 5 7 Scholen scholen

Nadere informatie

BEZINT VOOR GE U BINDT

BEZINT VOOR GE U BINDT BEZINT VOOR GE U BINDT telefoon, gsm, internet, tv: durf vergelijken! Welk soort gebruiker bent u? Bepaal stap voor stap uw gebruikersprofiel. Vooraleer u de aanbiedingen van de verschillende telecomoperatoren

Nadere informatie

Sluitende regeling tegen misbruiken met betaalnummers Vincent Van Quickenborne heeft een antwoord klaar op de bekommernissen van de ombudsman Telecom

Sluitende regeling tegen misbruiken met betaalnummers Vincent Van Quickenborne heeft een antwoord klaar op de bekommernissen van de ombudsman Telecom Sluitende regeling tegen misbruiken met betaalnummers Vincent Van Quickenborne heeft een antwoord klaar op de bekommernissen van de ombudsman Telecom Minister voor Telecom Vincent Van Quickenborne heeft

Nadere informatie

COMMUNICATIE EN INFORMATIE ONDER JONGEREN

COMMUNICATIE EN INFORMATIE ONDER JONGEREN COMMUNICATIE EN INFORMATIE ONDER JONGEREN Beste lezer,!" #$ %& Algemeen 1. Geslacht man vrouw 2. Leeftijd Jaar 3. Nationaliteit Nederlandse 4. School / Opleiding 5. In welk ar zit je? 6.1 Hoe lang bel

Nadere informatie

Disclaimer Informatie op deze website Functioneren van deze website Uitsluiten van aansprakelijkheid Intellectuele eigendomsrechten

Disclaimer Informatie op deze website Functioneren van deze website Uitsluiten van aansprakelijkheid Intellectuele eigendomsrechten Disclaimer Het gebruik maken van en toegang verschaffen tot deze site betekent dat u als gebruiker kennis heeft genomen van onderstaande voorwaarden, deze begrijpt en daarmee instemt. Informatie op deze

Nadere informatie

Inhoud. Inhoud 3 VoorwoorD 5 Methodologie 6. Colofon 54. Inhoud

Inhoud. Inhoud 3 VoorwoorD 5 Methodologie 6. Colofon 54. Inhoud Inhoud Inhoud Inhoud 3 VoorwoorD 5 Methodologie 6 MEDIABEZIT EN -GEBRUIK 8 MOBIEL INTERNET 12 SOCIALE MEDIA 18 NIEUWS EN INFORMATIE 26 MUZIEK EN VIDEO 32 GAMING 36 MEDIA EN SEKSUALITEIT 40 DIGITALE STRESS

Nadere informatie

Met het Eurotarief worden internationale mobiele gesprekken minder duur in de Europese Unie: gebruiksaanwijzing voor roaming

Met het Eurotarief worden internationale mobiele gesprekken minder duur in de Europese Unie: gebruiksaanwijzing voor roaming MEMO/07/251 Brussel, 25 juni 2007 Met het Eurotarief worden internationale mobiele gesprekken minder duur in de Europese Unie: gebruiksaanwijzing voor roaming De verordening van de Europese Unie (EU) inzake

Nadere informatie

Barometer van de informatiemaatschappij (2012) Bronvermelding

Barometer van de informatiemaatschappij (2012) Bronvermelding Bronvermelding GEZINNEN EN INDIVIDUEN Bl. 6 ICT-uitrusting - Huishoudens (tabel) Bl. 7 Apparaten met internetverbinding in het huishouden (grafiek) Beschikbaarheid van interactieve digitale televisie (idtv)

Nadere informatie

Lang leve email! Onderzoek naar het gebruik van email onder Nederlandse consumenten. september 2010

Lang leve email! Onderzoek naar het gebruik van email onder Nederlandse consumenten. september 2010 Lang leve email! Onderzoek naar het gebruik van email onder Nederlandse consumenten september 2010 Achtergrond & onderzoeksopzet Deze presentatie geeft inzicht in het gebruik en het gebruikersprofiel van

Nadere informatie

Een stand van zaken van ICT in België in 2012

Een stand van zaken van ICT in België in 2012 Een stand van zaken van ICT in België in 2012 Brussel, 20 november 2012 De FOD Economie geeft elk jaar een globale barometer van de informatie- en telecommunicatiemaatschappij uit. Dit persbericht geeft

Nadere informatie

Trends in Digitale Media december 2014. SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT

Trends in Digitale Media december 2014. SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT Trends in Digitale Media december 2014 SPOT publicatie GfK onderzoek in samenwerking met KVB SMB, PMA, RAB, en SPOT TV kijken via smartphone 75% gegroeid Vorig jaar december concludeerde SPOT dat TV kijken

Nadere informatie

Enquête 'Media voor en door jongeren': Verwerking resulaten (in percentages)

Enquête 'Media voor en door jongeren': Verwerking resulaten (in percentages) Enquête 'Media voor en door jongeren': Verwerking resulaten (in percentages) Geslacht man 58 vrouw 42 Leeftijd 12 tot 13 20 14 tot 15 23 16 tot 17 42 18 tot 19 15 Studierichting ASO 29 TSO 36 BSO 31 KSO

Nadere informatie

Call Transfer Schakel uw correspondent door met uw gsm

Call Transfer Schakel uw correspondent door met uw gsm Gratis dienst, gratis activering Call Transfer Schakel uw correspondent door met uw gsm Krijgt u een dringende oproep voor een andere persoon op uw gsm? Met Call Transfer schakelt u de oproep onmiddellijk

Nadere informatie

ROOKGEDRAG IN BELGIË 2014

ROOKGEDRAG IN BELGIË 2014 ROOKGEDRAG IN BELGIË 2014 Een rapport aan Stichting tegen Kanker GfK Belgium 2014 Rookgedrag in België 20 August 2014 1 Inleiding: Achtergrond en doelstellingen Onderzoeksmethode GfK Belgium 2014 Rookgedrag

Nadere informatie

De honden en katten van de Belgen

De honden en katten van de Belgen ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 13 juli 2010 De honden en katten van de Belgen Enkele conclusies Ons land telde in 2008 1.167.000 honden en 1.974.000 katten; In vergelijking

Nadere informatie

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media.

Overzicht. Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Overzicht Wat zijn social media? Voorbeelden van social media. Social media in de ICT-lessen. De gevaren van social media. Mindreader Wat zijn social media? Social media is een verzamelbegrip voor online

Nadere informatie

Rookgedrag in België - 2015

Rookgedrag in België - 2015 Rookgedrag in België - 2015 Een rapport voor Stichting tegen Kanker Uitgevoerd door GFK Met steun van de overheden 1 Context en methodologie Stichting tegen Kanker is een Belgische stichting met als missie

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Telenet Mobiel DNA survey. Opvallende resultaten

Telenet Mobiel DNA survey. Opvallende resultaten Telenet Mobiel DNA survey Opvallende resultaten Het mobiele DNA van de Belgische vrouw Fashion Relaties en seksualiteit Werk en vakantie Algemeen gebruik Waarom dit onderzoek? Telenet is vrij nieuw op

Nadere informatie

Jongeren en e-commerce Jongeren en e-commerce

Jongeren en e-commerce Jongeren en e-commerce s Jongeren en e-commerce Jongeren en e-commerce Juni 2008 Met de steun van de Europese Commissie t u d i e Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Toegang van de jongeren tot de media en het internet

Nadere informatie

Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society

Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society Evolutie in mediagebruik: Back to the future? Dimitri Schuurman Ike Picone IBBT - Digital Society Outline 1. De Vlaamse mediamix in cijfers What s in a buzz? 2. Hoe de evoluties in de mediamix begrijpen

Nadere informatie

Als u een gebruiker bent van de website, zullen we informatie over u vergaren als u:

Als u een gebruiker bent van de website, zullen we informatie over u vergaren als u: MEDICAL BOOKING GARANDEERT UW PRIVACY PRIVACYBELEID ALGEMEEN Vertrouwen en veiligheid is erg belangrijk voor Medical Booking. Wij zijn, hoewel we een gepersonaliseerde dienst aanbieden, vastbesloten om

Nadere informatie

Handleiding Zakelijk Beheer

Handleiding Zakelijk Beheer Handleiding Beheer 1 Handleiding Beheer - April 2011 Handleiding Beheer Indien u een zakelijk abonnement heeft bij Telfort, kunt u automatisch gebruik maken van zakelijk beheer. Hieronder vindt u een instructie

Nadere informatie

welkom bij BASE 9901687 BASE_USERGUIDE_ALL_NL_V1_KPN.indd 1 9/4/09 4:06:00 PM

welkom bij BASE 9901687 BASE_USERGUIDE_ALL_NL_V1_KPN.indd 1 9/4/09 4:06:00 PM welkom bij BASE a b 9901687 BASE_USERGUIDE_ALL_NL_V1_KPN.indd 1 9/4/09 4:06:00 PM 2 3 zo maak je je gsm gebruiksklaar 1. Plaats je simkaart in je gsm. Zet je gsm aan, toets de pincode 1111 in en druk op

Nadere informatie

Belbundel. Welkom bij Telfort belbundel

Belbundel. Welkom bij Telfort belbundel Belbundel Welkom bij Telfort belbundel Welkom... 3 Snel starten... 5 Mijn Telfort... 6 Mogelijkheden Mijn Telfort... 6 Belbundel ZZP Zakelijk Beheer... 6 Facturen bekijken... 7 Uw 1 e factuur: eenmalig

Nadere informatie

Jongeren en internet Jongeren en internet

Jongeren en internet Jongeren en internet s Jongeren en internet Jongeren en internet Juni 2008 Met de steun van de Europese Commissie t u d i e Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Toegang van de jongeren tot de media en het internet 4.

Nadere informatie

"EN PLEIN AIR" WEDSTRIJD REGLEMENT

EN PLEIN AIR WEDSTRIJD REGLEMENT "EN PLEIN AIR" WEDSTRIJD REGLEMENT 1_ Betreft EN PLEIN AIR is een wedstrijd voor Franse en Belgische tuin en landschapsarchitecten die het Evo 2/e tegelsysteem hebben toegepast voor aanleg van outdoor

Nadere informatie

De jongere, voorschrijver van aankopen

De jongere, voorschrijver van aankopen s t u d i e De jongere, voorschrijver van aankopen De jongere, voorschrijver van aankopen OIVO, maart 2010 Agenda 1. Doelstellingen 2. Methodologie 3. Leermodel om merken te leren kennen 4. Voorschrijfgedrag

Nadere informatie

ZZP abonnement. Zakelijk. Prepaid. Belbundel. Internet. Vast bellen. Productinformatie & Tarieven. 1 Zakelijk OpMaat. 2 Aanvullende diensten

ZZP abonnement. Zakelijk. Prepaid. Belbundel. Internet. Vast bellen. Productinformatie & Tarieven. 1 Zakelijk OpMaat. 2 Aanvullende diensten Productinformatie & Tarieven 1 OpMaat OpMaat basisabonnement per gebruiker Sim per gebruiker sim only Gesprekstarieven (buiten de bundel) Mobiel Bellen naar mobiele nummers internet Bellen naar vaste nummers

Nadere informatie

Privacy beleid. Algemeen

Privacy beleid. Algemeen Privacy beleid Algemeen In dit Privacy beleid wordt beschreven hoe wij omgaan met uw persoonsgegevens. Wij verzamelen, gebruiken en delen persoonsgegevens om de websites van JaMa Media, zoals Mijnkoopwaar

Nadere informatie

FAQ over de solden en de sperperiode

FAQ over de solden en de sperperiode FAQ over de solden en de sperperiode Boek VI Marktpraktijken en consumentenbescherming van het Wetboek van economisch recht (Boek VI WER) 1. Wanneer beginnen de solden?... 2 2. Welke sectoren kunnen deelnemen

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Gemeentelijke website

Hoofdstuk 9. Gemeentelijke website Hoofdstuk 9. Gemeentelijke website Samenvatting Het percentage Leidenaren dat thuis kan beschikken over internet is, na een snelle toename in eerdere jaren, dit jaar vrijwel gestabiliseerd tot op 77%.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding. Inleiding voor de leerkracht :

Lesvoorbereiding. Inleiding voor de leerkracht : Lesvoorbereiding Inleiding voor de leerkracht : Child Focus, de Stichting voor Verdwenen en Seksueel Uitgebuite Kinderen, heeft als missie om de fenomenen van verdwijning en seksueel misbruik te bestrijden

Nadere informatie

GEDRAGSCODE - TOEGANG TOT MAIL EN WEBRUIMTE

GEDRAGSCODE - TOEGANG TOT MAIL EN WEBRUIMTE GEDRAGSCODE - TOEGANG TOT MAIL EN WEBRUIMTE Op 1 maart 2011 werd door de Raad van het BIPT de ISPA Gedragscode betreffende toegang tot E-mail en webruimte in overeenstemming met de artikelen 121/1 en 121/2

Nadere informatie

Wat te doen tegen ongewenste e-mail?

Wat te doen tegen ongewenste e-mail? Wat te doen tegen ongewenste e-mail? 1 van 5 Internet biedt ons steeds meer mogelijkheden en levert ons vele faciliteiten die onze dagelijkse bezigheden enorm kunnen vereenvoudigen. Toch zijn er naast

Nadere informatie

Digitale (r)evolutie in België anno 2009

Digitale (r)evolutie in België anno 2009 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 9 februari Digitale (r)evolutie in België anno 9 De digitale revolutie zet zich steeds verder door in België: 71% van de huishoudens in

Nadere informatie

Media voor en door jongeren

Media voor en door jongeren ThesisTools Maak en verspreid gratis je online enquete op www.thesistools.com Media voor en door jongeren Dit is een enquête voor jongeren van de leeftijd 12 tot 18 jaar. Aan de hand van deze enquête willen

Nadere informatie

Grip op reclame E-mail

Grip op reclame E-mail DDMA PRIVACY AUTORITEIT - CONSUMENTEN HANDBOEK Grip op reclame E-mail PRAKTISCH ADVIES BIJ COMMERCIËLE COMMUNICATIE Voorwoord Aan de hand van concrete informatie en handige checklists bieden wij u via

Nadere informatie

Jongeren en Gezondheid 2014: Seksualiteit en Relaties

Jongeren en Gezondheid 2014: Seksualiteit en Relaties Jongeren en Gezondheid 14: Seksualiteit en Relaties Inleiding Tijdens hun puberjaren, ondergaan jongens en meisjes diepgaande biologische, cognitieve, emotionele en sociale veranderingen. Deze periode

Nadere informatie

Inhoud. Praten over geld 5. Verzekeringen 31. Betaalkaart 13. Immo 35. Extra informatie 37. Smartphone 17. Sparen 20

Inhoud. Praten over geld 5. Verzekeringen 31. Betaalkaart 13. Immo 35. Extra informatie 37. Smartphone 17. Sparen 20 Inhoud Praten over geld 5 2 Betaalkaart 3 3 Smartphone 7 4 5 Verzekeringen 3 6 Immo 35 7 Extra informatie 37 Sparen 20 2 Opzet van het onderzoek maart 206 - Dit onderzoek zoomt in op hoe binnen het gezin

Nadere informatie

HELDER HET ZAKELIJKE ABONNEMENT WAARBIJ Ú DE TOUWTJES IN HANDEN HEEFT

HELDER HET ZAKELIJKE ABONNEMENT WAARBIJ Ú DE TOUWTJES IN HANDEN HEEFT HELDER HET ZAKELIJKE ABONNEMENT WAARBIJ Ú DE TOUWTJES IN HANDEN HEEFT U weet als ondernemer zelf wat het beste is voor uw bedrijf. Daarom geven we u met ons nieuwe zakelijke abonnement Helder graag de

Nadere informatie

Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven

Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven Veilig online: negatieve ervaringen bij 9-16 jarigen Risicofactoren, zelfbescherming en invloed van sociale context (6 oktober 2011) Sofie Vandoninck, K.U.Leuven EU Kids Online: achtergrond en theoretisch

Nadere informatie

App4Broker : uw nieuwe app!

App4Broker : uw nieuwe app! App4Broker : uw nieuwe app! Pagina 1 van 20 Inhoudsopgave 1. U GEBRUIKT MYBROKER AL... 3 1.1. APP4BROKER DOWNLOADEN OP UW TABLET... 3 1.2. INSTALLATIE VAN HET CERTIFICAAT... 4 2. U HEEFT NOG NOOIT MET

Nadere informatie

Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen

Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen Interne communicatie wordt alsmaar belangrijker in de Belgische ondernemingen Het Belgische communicatieadviesbureau Corporate Creative Strategies (www.ccstrategies.be), dat zich toelegt op corporate communicatie,

Nadere informatie

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE OPENBARE RAADPLEGING VAN 9 JUNI 2010

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE OPENBARE RAADPLEGING VAN 9 JUNI 2010 BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE OPENBARE RAADPLEGING VAN 9 JUNI 2010 BETREFFENDE OPROEPEN NAAR DIENSTEN MET TOEGEVOEGDE WAARDE VANUIT MOBIELE NETWERKEN Werkwijze voor de raadpleging

Nadere informatie

per minuut exclusief korting 0,040 0,030 0,030 0,034 0,033 per sms exclusief korting 0,030 0,008

per minuut exclusief korting 0,040 0,030 0,030 0,034 0,033 per sms exclusief korting 0,030 0,008 Productinformatie & Tarieven Abonnement Consument vanaf 1 juli 2013 1 Basis abonnement (standaard) 1.1 Telfort Basis Telfort Basis Telfort Basis Bellen en sms en voor /sms. ten is alleen mogelijk met een

Nadere informatie

Mama, mag ik op t internet?

Mama, mag ik op t internet? Mama, mag ik op t internet? Sofie Vandoninck Faculteit Sociale Wetenschappen Onderzoekproject Online risico s & online weerbaarheid Doel van het onderzoek? Welke kinderen zijn meer kwetsbaar online? Hoe

Nadere informatie

De Belg gaat op reis en hij neemt mee zijn internet

De Belg gaat op reis en hij neemt mee zijn internet Nieuwsflash De Belg gaat op reis en hij neemt mee zijn internet Belg voelt zich ongemakkelijk zonder internet op vakantie Man checkt stiekem werkmails op het toilet tijdens vakantie Kinderen surfen zo

Nadere informatie

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Virtual Popstar is in het kort een gratis te spelen online dress-up community game. Het is een website gericht op tieners

Nadere informatie

Voorwaarden voor het secundair onderwijs

Voorwaarden voor het secundair onderwijs studie beurs Koken kost geld. En studeren ook. Een studiebeurs kan helpen. Velen laten die kans liggen. Misschien is het toch de moeite om een aanvraag in te dienen. De reglementering voor het hoger onderwijs

Nadere informatie

PRIVACY CIRCUS BELGIUM

PRIVACY CIRCUS BELGIUM PRIVACY CIRCUS BELGIUM CIRCUS BELGIUM erkent het belang van de bescherming van persoonlijke informatie en persoonsgegevens. Daarom doen we alles wat in onze macht ligt om de privacy van alle bezoekers

Nadere informatie

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen

Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Viral Social Games B.V. www.virtualpopstar.com Drogteropslagen 103 7776SL Slagharen Virtual Popstar is in het kort een gratis te spelen online dress-up community game. Het is een website gericht op tieners

Nadere informatie

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Kusttoerisme West-Vlaanderen Werkt 3, 28 De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Foto: Evelien Christiaens Rik De Keyser bestuurder-directeur en hoofd afdeling toerisme, WES Evelien Christiaens

Nadere informatie

GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden

GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden GSM- of UMTS-repeaters: vragen en antwoorden V: Mag ik zelf een repeater aanschaffen en installeren bij slechte GSM- of UMTSontvangst? Ik ondervind op bepaalde plaatsen bij mij thuis of in mijn firma slechte

Nadere informatie

EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden

EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden EU Kids Online onderzoek Gelijkenissen en verschillen tussen jongens en meisjes in online activiteiten en digitale vaardigheden Sofie Vandoninck Studiedag Kids Online 8 februari 2012, Leuven Jongens en

Nadere informatie

Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO. april 2009. Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc. Paterswolde, april 2009

Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO. april 2009. Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc. Paterswolde, april 2009 Rapportage BMKO Panelonderzoek Internetgebruik op de BSO april 2009 Drs. M. Jongsma R. H. Rijnks BSc Paterswolde, april 2009 Postbus 312 9700 AH Groningen Pr. Irenelaan 1a 9765 AL Paterswolde telefoon:

Nadere informatie

pesten in een modern kleedje

pesten in een modern kleedje pesten in een modern kleedje Cyberpesten : een definitie Cyberpesten omvat alle vormen van pesterijen die een beroep doen op ICT* om slachtoffers lastig te vallen, te bedreigen, te beledigen * Informatie-

Nadere informatie

Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel.

Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel. Het verdriet kunt u hen niet besparen. De kosten wel. kosten noch zorgen voor uw nabestaanden Families bijstaan tijdens een van de moeilijkste momenten in hun leven. Dat is de specialiteit van DELA. We

Nadere informatie

Slim, die lijn van mij!

Slim, die lijn van mij! Praktische gids Slim, die lijn van mij! Alle Slimme Diensten bij de hand! Gratis diensten Als het bezet is, belt Proximus automatisch terug Ring Back... 5 U weet wie geprobeerd heeft u te bereiken n r

Nadere informatie

Géén ongevraagde commerciële elektronische communicatie. Art. 11.7-11.8 Telecomwet

Géén ongevraagde commerciële elektronische communicatie. Art. 11.7-11.8 Telecomwet NEE Géén ongevraagde commerciële elektronische communicatie Art. 11.7-11.8 Telecomwet NEE 1 gebruik zakelijke emailadressen voor... Nieuwe regels voor commerciele e-mail Gerrit-Jan Zwenne 3 september 2009

Nadere informatie

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen.

Kinder- en Jongerentelefoon. Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Advies Kinder- en Jongerentelefoon Commissie voor Welzijn, Volksgezondheid en Gelijke Kansen. Parlementaire vraag van de heer J. Roegiers over bijkomende subsidiëring van de Kinder- en Jongerentelefoon

Nadere informatie

Openbaar. Gezamenlijk rechtsoordeel van CBP en OPTA inzake tell-a-friend systemen op websites

Openbaar. Gezamenlijk rechtsoordeel van CBP en OPTA inzake tell-a-friend systemen op websites Gezamenlijk rechtsoordeel van CBP en OPTA inzake tell-a-friend systemen op websites Inleiding... 2 Juridisch kader... 3 Bevoegdheid OPTA en bevoegdheid CBP... 3 Aanleiding rechtsoordeel... 3 Toepasbaarheid

Nadere informatie

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack

One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack One Office Voice Pack Vaste en mobiele telefonie in één pack In alle vrijheid communiceren en zakendoen Mobistar biedt geïntegreerde oplossingen die uw zaak mobieler en productiever maken. U kan overal

Nadere informatie

KABELMAATSCHAPPIJ UPC

KABELMAATSCHAPPIJ UPC KABELMAATSCHAPPIJ UPC INTERNET. Producten Download Upload Hompage E-mail adressen Mailbox grootte Maandelijkse kosten Starter 384 Kbps 128 Kbps 25 MB 3 30 MB 15,00 Easy 1,5 Mbps 256 Kbps 25 MB 3 30 MB

Nadere informatie

A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik

A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik Mediawijsheid A1) Kennismakingsgesprek over sociale media en internetgebruik Ik heb samen met de kinderen een gesprek gevoerd over de sociale media en het internet gebruik. Ik heb voor mezelf thuis een

Nadere informatie

Internetgebruik in Nederland 2010. Prof. Dr. Jan A.G.M. van Dijk Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie

Internetgebruik in Nederland 2010. Prof. Dr. Jan A.G.M. van Dijk Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie Internetgebruik in Nederland 2010 Prof. Dr. Jan A.G.M. van Dijk Vakgroep Media, Communicatie en Organisatie Met C. 150 volledige digibeten bereikt Trendrapport Computer en Internetgebruik 2010 UT (Alexander

Nadere informatie

De resultaten van een online campagne

De resultaten van een online campagne De resultaten van een online campagne Het einde nadert voor de wedstrijd van Gentse Ondernemer van het jaar, de mogelijkheid tot stemmen is reeds afgelopen. Deze voorbije aantal weken heeft Rgbscape dan

Nadere informatie

Trendrapport. Channel convergence en de nieuwe medewerker. case 13

Trendrapport. Channel convergence en de nieuwe medewerker. case 13 Trendrapport Channel convergence en de nieuwe medewerker De consument is door de exponentiële groei van de internetmogelijkheden en de mobiele media mondiger dan ooit. Om te beantwoorden aan de eisen van

Nadere informatie

Plus-kaart Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013

Plus-kaart Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013 Plus-kaart Privacyverklaring laatste bijwerking op 5 November 2013 Delhaize Groep neemt uw privacy ernstig op. Hieronder vindt u de uitleg over hoe Delhaize Groep uw persoonsgegevens verzamelt, verwerkt,

Nadere informatie

ONMEDIA. E-newsletter 13 maart 2013

ONMEDIA. E-newsletter 13 maart 2013 Adrem Flash ONMEDIA Op 14 februari 2013 is golf 2012-3 van de CIM Radiostudie verschenen. De studie dekt het radio luisteren van het tweede semester van 2012. Met uitzondering van de introductie van de

Nadere informatie

SMS2chat. Onderdeel van SMS2screen. Chatten via SMS

SMS2chat. Onderdeel van SMS2screen. Chatten via SMS SMS2chat Onderdeel van SMS2screen Chatten via SMS SMS2chat Algemeen SMS2chat is onderdeel van SMS2screen. SMS2chat maakt elk feest of evenement uniek. Bezoekers communiceren met elkaar via SMS. De berichten

Nadere informatie

Adrem Flash. E-newsletter 11 september 2015

Adrem Flash. E-newsletter 11 september 2015 Adrem Flash ONMEDIA Op 20 augustus 2015 verscheen Golf 2015-2 van de CIM Radio-studie. De studie dekt het luisteren in het tweede trimester van 2015. Structuur van de studie: herhaling De radiostudie is

Nadere informatie

De digitale customer journey

De digitale customer journey De digitale customer journey 1 Inhoudsopgave Search Informatie zoeken voor aankoop p.3 Belangrijkste informatiebron p.4 Gezochte informatie tijdens oriëntatieproces p.5 Shop Voorkeur voor manier van aankoop

Nadere informatie

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE

BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE BELGISCH INSTITUUT VOOR POSTDIENSTEN EN TELECOMMUNICATIE BESLUIT VAN DE RAAD VAN HET BIPT VAN 20/11/2012 BETREFFENDE DE LIJST VAN BOVENGRENZEN DIE DE OPERATOREN AAN HUN KLANTEN MOETEN AANBIEDEN ZOALS BEPAALD

Nadere informatie

Gedragsregels gebruik ICT-voorzieningen Bonhoeffer College. 1.1 Algemeen

Gedragsregels gebruik ICT-voorzieningen Bonhoeffer College. 1.1 Algemeen Gedragsregels gebruik ICT-voorzieningen Bonhoeffer College 1.1 Algemeen Ieder die gebruik maakt van het Bonhoeffer College (haar gebouwen, terreinen en andere voorzieningen) daaronder begrepen materiële-,

Nadere informatie

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie)

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie) AANTAL ROKERS STIJGT OPNIEUW: MEER MENSEN HERBEGINNEN, MINDER STOPPEN Brussel, 1 maart 2010. Het percentage rokers is in 2009 opnieuw significant gestegen, tot 32% dagelijkse rokers. Deze stijging doet

Nadere informatie