Totaal 134,00 Berekening: zakgeld: 3,50 52 : 12 = 15,17 per maand. loon supermarkt: 25,00 52 : 12 = 108,33 per maand. oppassen: 5,00 52 : 12 = 21,67

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Totaal 134,00 Berekening: zakgeld: 3,50 52 : 12 = 15,17 per maand. loon supermarkt: 25,00 52 : 12 = 108,33 per maand. oppassen: 5,00 52 : 12 = 21,67"

Transcriptie

1 1.1 Wat voor inkomen heb je? 1 a Zakgeld: 6 per week. Kleedgeld: 60 per maand. Bezorgen huis-aan-huisblad: 12 per week. (Voor de fietstassen en het regenpak kan geen bedrag en geen periode worden opgeschreven.) Rente: 42 per jaar. b Het zijn bedragen die Jesse over verschillende perioden ontvangt. 2 a 12 : 52 c Periode maand jaar week Bedrag ,23 b Omdat een maand langer duurt dan vier weken. zakgeld: 6 per week 52 = 312 per jaar : 12 = 26,00 per maand kleedgeld: 60,00 per maand krantenwijk: 12 per week 52 = 624 per jaar : 12 = 52,00 per maand rente: 42 per jaar : 12 = 3,50 per maand + Totaal: 141,50 per maand 3 a 3,35 8 = 26,80. b 26,80 52 = 1.393,60 per jaar : 12 = 116,13. c 3,85 6 = 23,10 per week. 23,10 x 52 = 1.201,20 per jaar ,20 : 12 = 100,10 per maand. 4 Mogelijke goede antwoorden zijn: Maya is ouder dan Amir. Maya heeft meer ervaring dan Amir. Maya werkt s avonds en Amir gewoon overdag. Maya doet ander werk dan Amir, dat beter betaald wordt. 5 a 1: de man in het midden. 2: het meisje links. 3: de jongen rechts. b De man in het midden is misschien de bedrijfsleider. Hij is het oudst en draagt de meeste verantwoordelijkheid. Het meisje links is caissière. Zij gaat met geld om en heeft dus verantwoordelijker werk dan de jongen rechts. De jongen rechts is vakkenvuller. Hij heeft het minst verantwoordelijke werk. 6 a 1 Voor zijn loon of salaris. Jesses tegenprestatie is het bezorgen van een huis-aan-huisblad. 2 Voor de rente. Hij moet het geld op een spaarrekening zetten. b De fietstassen en het regenpak. c Ja, voor zijn zakgeld en kleedgeld hoeft hij geen tegenprestatie te leveren. 7 a Sophie heeft geen bijbaan, geen vakantiewerk en geen tegemoetkoming in de schoolkosten. Maya heeft geen geld van haar ouders, geen vakantie en geen tegemoetkoming in de schoolkosten. b 95% van de scholieren in klas 1 en 2 onderbouw heeft inkomsten.

2 c Een scholier kan verschillende inkomsten hebben, bijvoorbeeld geld van zijn ouders en een bijbaan. Toch telt hij maar één keer mee in het totale percentage scholieren dat inkomsten heeft. 8 a 33= 149 leerlingen. b c 67 = 243 leerlingen. 5 = 11 leerlingen. 9 a Krant bezorgen, bij de boer, karweitjes, fabriek, ander baantje. b 1 babysitten: 19%. 2 winkel, supermarkt: 13%. 3 krant bezorgen: 12%. c Mogelijke goede antwoorden zijn: afwassen, schoonmaken, bediening, koude keuken, warme keuken. 10 a Jesse zit onder het gemiddelde van zijn leeftijdsgroep, want 141,50 is minder dan 181,00. b c 7,17 (3%) = 231, Waar blijft je geld? 11 a Eigen antwoord. Of speciale schoenen echt nodig zijn als je aan streetdance doet, is iets waarover niet iedereen dezelfde mening heeft. b Mogelijke goede antwoorden zijn: kosten voor matjes, spincaps, lichaamsbescherming (helmen, elleboog-, knie-, enkelbeschermers). 12 Gamecomputer: luxe behoefte. Broodje hamburger: luxe behoefte. Kleding: basisbehoefte. Vakantie in een zonnig land: luxe behoefte. 13 a Voedsel is een basisbehoefte (primaire behoefte), maar eten in een restaurant is lekkerder en duurder dan gewoon voedsel. b Een extra woning (vakantiehuis, tweede huis), een woning die veel groter is dan de bewoners nodig hebben of een woning die extreem luxe is ingericht. Dat gaat veel verder dan een woning die tot de basisbehoeften behoort (net genoeg ruimte om te slapen, te eten, te koken, naar de wc te gaan, jezelf te wassen en je kleren te wassen). 14 a 100 = 15,8%. b 100 = 67,1%. 15 a Jongens geven meer uit dan meisjes (en dat verschil wordt steeds groter als ze ouder worden). b 14-jarigen: jongens en meisjes ongeveer jarigen: jongens ongeveer 115, meisjes ongeveer jarigen: jongens ongeveer 180, meisjes ongeveer jarigen: jongens ongeveer 180, meisjes 150. c Eigen antwoord. 16 a Mogelijke goede antwoorden zijn: nieuwe spullen in plaats van tweedehands spullen, kant-en-klare spullen (die worden thuisbezorgd) in plaats van spullen die je zelf in elkaar zet (en zelf moet ophalen), dure

3 spullen die je koopt in speciale winkels in plaats van goedkope spullen die je koopt op de markt, in een supermarkt of een warenhuis. b Mogelijke goede antwoorden zijn: dingen voor eigen gebruik in plaats van dingen voor het gezin, modieuze kleding en schoenen in plaats van gewone kleding en schoenen, de nieuwste elektronicasnufjes in plaats van bekende, vertrouwde apparaten, uitgaan in plaats van amusement thuis. c Mogelijke goede antwoorden zijn: vrouwenkleding, -schoenen, - lichaamsverzorgingsproducten en -sieraden in plaats van mannenkleding, - schoenen, -lichaamsverzorgingsproducten en -sieraden, dingen voor vrouwenhobby s (mode, cosmetica, roddelbladen, chocola) in plaats van dingen voor mannenhobby s (games, computer, sport, brommers of auto s, sigaretten, bier). 17 a In plaats van een navigatiesysteem: een kaart. In plaats van een scootmobiel: een rolstoel. b Mogelijke goede antwoorden zijn: OV-chipkaart, smartphone, apps, flatscreen-tv, segway, tablet (zoals de ipad). 18 a 1 Mogelijke goede antwoorden zijn: Coca cola, Pepsi cola enzovoort. 2 Mogelijke goede antwoorden zijn: Adidas, Asics, Fila, Nike, Puma, Reebok, Rucanor enzovoort. 3 Mogelijke goede antwoorden zijn: BOSS, Diesel, Dockers, G- Star Raw, Lee, Levi s, Polo, Replay, Wrangler enzovoort. b Veel consumenten zijn bereid meer te betalen voor populaire merken dan voor onbekende merken. De fabrikanten van populaire merken kunnen dus hogere prijzen vragen, ook al is hun kwaliteit helemaal niet beter dan de kwaliteit van onbekende merken. 19 a 165 : 4 maanden = 41,25 per maand. 125,00 : 41,25 = iets meer dan 3 maanden. b Eigen antwoord. 20 a Alle extra s bij elkaar kosten = 195. Amir spaart 41,25 per maand. 195,00 : 41,25 = bijna 5 maanden. b Mogelijke goede antwoorden zijn: de starterskit (want die is toch wel heel handig), de flashkaart (want dan hoef je geen dure games te kopen), of misschien toch de games (want van de vetste games kun je in de Nintendoshop alleen gratis demo s downloaden). c 3 41,25 = 123,75. Daarvoor kan hij bijvoorbeeld de starterskit en enkele games kopen (samen 115,00), of alle extra s behalve de games ( 95,00). 1.3 Kom je uit met je geld? 21 a Inkomsten per maand Uitgaven per maand zakgeld 15,17 kleedgeld 35,00 loon supermarkt 108,33 oppassen 21,67 Totaal 180,17 dansclub 30,00 kleding 43,33 snoep, drinken 26,00 uitgaan, bioscoop 34,67

4 Totaal 134,00 Berekening: zakgeld: 3,50 52 : 12 = 15,17 per maand. loon supermarkt: 25,00 52 : 12 = 108,33 per maand. oppassen: 5,00 52 : 12 = 21,67 per maand. kleding: 10,00 52 : 12 = 43,33 per maand. snoep, drinken: 6,00 52 : 12 = 26,00 per maand. uitgaan, bioscoop: 8,00 52 : 12 = 34,67 per maand. b 180,17 134,00 = 46, a Nee, ze komt niet in geldnood. Ze kan dan alleen minder sparen: 46,17 21,67 (het oppasgeld) = 24,50. b Ze krijgt per maand 35,00 kleedgeld van haar ouders, maar ze geeft per maand 43,33 uit aan kleding. Dat is dus 8,33 meer. c Aan de dansclub. Daar is ze lid van en een lidmaatschap kun je niet meteen opzeggen. 23 Ze kan minder uitgeven aan kleding, aan snoep en drinken en aan uitgaan en de bioscoop. Dat zijn geen uitgaven waaraan ze vastzit, zoals het lidmaatschap van de dansclub. 24 Nationaal Instituut voor BUDgetvoorlichting. 25 a Van 9 uur tot 12 uur s avonds minimaal 2 per uur. Van 12 uur tot 1 s nachts het dubbele, dus 4 per uur. Bij elkaar is dat (3 2 =) = 10. b Ja, want volgens het Nibud is het volgende redelijk. Van 8 uur tot ongeveer 11 uur s avonds: minimaal (3 2 =) 6, maximaal (3 3 =) 9. Voor de nacht een totaalbedrag van bijvoorbeeld 6. Bij elkaar is dat minimaal ( =) 12, maximaal ( =) 15. Die Є 15 is precies het bedrag dat Maya krijgt. 26 D. 27 Maya heeft gelijk. Abonnementen en lidmaatschappen moet je vaak per kwartaal of per jaar betalen. 28 a De kosten voor de verzekering zijn vaste lasten. De kosten voor benzine, onderhoud en reparatie niet, want hoe meer Paco rijdt, des te meer benzine verbruikt hij en des te sneller slijt zijn scooter. b verzekering: 81,00 4 : 12 = 27,00 benzine: 10,00 52 : 12 = 43,33 onderhoud en reparatie: 300 : 12 = 25,00 + Totaal: 95,33 29 Vaste lasten zijn uitgaven waar je aan vastzit, zoals abonnementen. Je kunt die uitgaven wel stopzetten, maar pas met ingang van de volgende maand, het volgende kwartaal of het volgende jaar. 30 Als je auto total loss is, kun je alleen een nieuwe kopen wanneer je van tevoren geld hebt gereserveerd. 31 A en E. 32 Ze moeten nog ( 684 : 2 =) 342 reserveren. Dat verdelen ze over (3 12 maanden =) 36 maanden. 342 : 36 = 9,50 per maand.

5 33 a Kosten van de nieuwe danskleding en dansschoenen: 85, ,00 = 150, ,00 : 12 maanden = 12,50 per maand. b contributie: 30,00 per maand 12 : 52 = 6,92 reservering: 12,50 per maand 12 : 52 = 2,88 drinken per week: 3,50 reiskosten: 15,00 per 2 maanden 6 : 52 = 1,73 + Totaal: 15,03 Sophie heeft dus gelijk kilometer : 14 = 6 liter benzine. 6 1,12 = 6, Waar kies je voor? 35 a 100 = 15,4%. b 100 = 27,3%. c 100 = 14,9%. 36 a 100 = 16,7%. b 100 = 25,0%. c 1 Amirs inkomen is in procenten minder gestegen dan de prijs van tosti s. Daardoor is zijn koopkracht gedaald. 2 Je koopkracht neemt toe als je inkomen met meer procent stijgt dan de prijzen. 37 Linda heeft meer welvaart. Zij kan haar geld aan andere dingen besteden, want het paardrijden is gratis. Bovendien kan ze waarschijnlijk zo vaak paardrijden als ze maar wil. 38 D. 39 a Jesse. b Omdat hij liever in een rustige straat in een dorp woont met een mooi uitzicht dan in een drukke straat in de stad. 40 a Als hij elke dag milieuvriendelijk geteelde groenten in voorraad moet hebben, kan hij die op de meeste dagen niet verkopen. b Als er genoeg klanten voor zijn. 41 a Amirs gezin: 100 = 18,2%. Maya s gezin: 100 = 23,9%. b 100 = 18,3%. c Maya s ouders hebben minder inkomen dan Amirs ouders. Ze geven wel een lager bedrag aan eten en drinken uit, maar dat bedrag vormt een veel hoger percentage van hun inkomen. Als zij milieuvriendelijke producten zouden kopen, wordt dat percentage nog hoger. 42 a Amirs ouders, zonder milieuvriendelijke producten: 100 = 62,1%.

6 Amirs ouders, met milieuvriendelijke producten: 100 = 65,4%. Maya s ouders: 100 = 74,7%. b Het percentage van de uitgaven aan primaire behoeften daalt met 4%: 100 = 70,7%. c Als het inkomen stijgt, geeft een gezin in verhouding minder uit aan primaire behoeften. 43 a Alkalinebatterijen per stuk: 4,99 : 4 = 1,25. Lithiumbatterijen per stuk: 7,95 : 2 = 3,98. b Je kunt berekenen hoeveel procent duurder de lithiumbatterijen zijn: 100 = 318,4%, dus meer dan 3 zo duur. Maar de lithiumbatterijen gaan tot 7 langer mee dan de alkalinebatterijen, dus je hoeft veel minder vaak nieuwe te kopen. c De alkalinebatterijen gebruiken hun energie efficiënter. Met alkalinebatterijen verspil je dus minder energie en dat is beter voor het milieu. Test 1 1 Inkomen uit arbeid: loon of salaris, loon in natura (ander voorbeeld: vakantiegeld). 2 Inkomen uit bezit: rente, huur (andere voorbeelden: winst, pacht). 3 Overdrachtsinkomen: zakgeld, uitkering zoals kinderbijslag (andere voorbeelden: AOW, bijstand, Wajong, WIA, WW). 2 Dagelijkse uitgaven: 62 = 39,99. Vaste lasten: 21,5 = 13,87. Incidentele uitgaven: 16,5 = 10,64. 3 Behoeften kun je verdelen in basisbehoeften (primaire behoeften) en luxe (secundaire, overige) behoeften. Mogelijke voorbeelden van basisbehoeften: voeding, kleding, woonruimte. Mogelijke voorbeelden van luxe behoeften: computergames, snoep en snacks, uitgaan. 4 Als je je geld eerst uitgeeft om te voorzien in luxe behoeften, houd je geen geld meer over voor basisbehoeften zoals voeding, kleding en woonruimte. Je moet je geld dus eerst uitgeven om te voorzien in je basisbehoeften. Wat je dan overhoudt, kun je besteden aan luxe behoeften. 5 Het bedrag dat Timo spaart : 83,50 56,00 = 27, = 32,9%. 6 Mogelijke goede antwoorden zijn:

7 Inkomen: als je meer geld te besteden hebt, koop je meer luxegoederen dan wanneer je weinig te besteden hebt. Geslacht: meisjes besteden meer geld aan bijvoorbeeld make-up dan jongens. Reclame: als je een reclame ziet van een deodorant waardoor alle meisjes voor je vallen, wil jij die deodorant ook gebruiken. Vrienden: als je vrienden een bepaald merk kleding dragen, wil jij dit merk misschien ook dragen. Leeftijd: als je 18 bent en je hebt je rijbewijs gehaald, dan ruil je graag je brommer in voor een tweedehands autootje. 7 Totale kosten: = : 24 maanden = A en C. 9 a Bezuinigen (besparen) op haar uitgaven en zorgen dat ze meer inkomsten krijgt. b maanden : 52 weken 140, Nationaal Instituut voor BUDgetvoorlichting. 11 A. 12 a Juist. b Onjuist. c Juist = 6,9% kilometer : 18 = 3,5 liter benzine. 3,5 1,32 = 4, C. Herhalingsopgaven Paragraaf 1.1 H1 a 3 loon. b 1 huur. c 2 kinderbijslag. H2 Inkomen (of loon) in natura. H3 a salaris: 3.400,00 12 maanden = ,00 rente bij de bank: 150,00 vakantiegeld: 3.264,00 kinderbijslag: 423,00 4 kwartalen = 1.692,00 + Totaal: ,00 b ,00 : 12 maanden = 3.825,50. c ,00 : 52 weken = 882,81. H4 Het nieuwe gemiddelde maandinkomen is: : 12 maanden = Stijging: = 86. H5 kind van 10 jaar: 236,77 : 3 maanden = 78,92 kind van 15 jaar: 278,55 : 3 maanden = 92,85 + Totaal: 171,77

8 H6 85 = 164,90. H7 9 = 4,10. Paragraaf 1.2 H8 a Mogelijkheid 1: verhoudingstabel: : ,7 Jaarinkomen 1% Vervoer Bedrag Percentage 100% 1% 14,7% Mogelijkheid 2: zonder verhoudingstabel: 100 = 14,7%. b Gemiddeld geven mensen met een laag inkomen ongeveer 10,5% aan vervoer uit, dus het percentage dat de stratenmaker eraan uitgeeft is meer. H9 Mogelijke goede antwoorden zijn: Jongeren hadden vroeger minder vrijheid (om uit te gaan, om alcohol te drinken, om laat thuis te komen, om seks met elkaar te hebben, om dingen aan hun uiterlijk te veranderen zoals tattoos en piercings, om dingen voor zichzelf te kopen). De mensen waren vroeger minder rijk, dus jongeren konden minder dingen kopen (kleding en schoenen, mobieltjes, computers, spelcomputers, tablets, computergames, brommers, tijdschriften, snoep en snacks, drankjes tijdens het uitgaan). Allerlei dingen waaraan je nu je vrije tijd kunt besteden, bestonden vroeger nog niet (computers etc., attracties in pretparken en speelhallen zoals paintball, airsoft of lasergamen). H10 a De rode scooter kost inclusief bijkomende kosten: = Hij heeft al gespaard: 19 maanden 45 = 855. Hij moet dus nog sparen: = : 45 = 13 maanden. b De blauwe scooter kost inclusief bijkomende kosten: = 945. Hij heeft al gespaard: 19 maanden 45 = 855. Hij moet dus nog sparen: = : 45 = 2 maanden. H11 De blauwe scooter: 100 = 79,6%. De rode scooter: 100 = 80,7%. Paragraaf 1.3 H12 C. H13 a maanden = Het verschil is: = Karlijn komt per jaar dus tekort. b energie: 157 gemeentelijke heffingen: 160 telefoon: 98 verzekeringen: 223 abonnementen & contributies: 62 + Totaal: 700

9 c 100 = 25,7%. H14 a = 330. b 330 : 6 = 55. c 100 = 8,5% precies (afronden is niet nodig). H15 a 400 : 24 maanden = 16,67. b De eerste aanbieding ( 466,02) is goedkoper dan de tweede 468,00). De andere twee gaan niet over de AEG Lavatherm 37520, maar over een andere model. Paragraaf 1.4 H16 Je koopkracht hangt af van de hoogte van (a) je inkomen en de hoogte van (b) de prijzen. H17 D. H18 a Biologische groente uit de winkel is 27,9% duurder dan gewone groente uit de winkel. Berekening: Prijsverschil: 83,75 65,50 = 18,25. Biologische groente uit de winkel is dus 18,25 duurder dan gewone groente uit de winkel. 100 = 27,9%. b Groente uit de moestuin is 60,3% voordeliger dan biologische groente uit de winkel. Berekening: Prijsverschil: ( 23, ,00 =) 33,25 83,75 = 50,50. Groente uit de moestuin is dus 50,50 goedkoper dan biologische groente uit de winkel. 100 = 60,3%. H19 a Ordner A per stuk: 70,00 : 20 = 3,50. Ordner B per stuk: 13,90 : 4 = 3,48. Als Milou let op de prijs, koopt ze dus ordner B. b Als Milou let op het milieu, koopt ze ordner A. Die is maar 0,02 duurder dan ordner B en beter voor het milieu. E1 B. Extra opgaven E2 18-jarigen verdienen het meest. Twee mogelijke verklaringen zijn: 1 Zij verdienen per uur meer dan scholieren die jonger zijn. 2 Er zijn bij de 18-jarigen meer jongeren die niet meer op school zitten en al (fulltime) werken. E3 a De stijging was in euro s het grootst bij de 16-jarigen: 44. b 12-jarigen: 100 = 7,5%. 13-jarigen: 100 = 25,4%. 14-jarigen: 100 = 22,1%. 15-jarigen: 100 = 31,0%. 16-jarigen: 100 = 24,9%.

10 17-jarigen: 100 = 17,7%. 18-jarigen: 100 = 0,8%. Bij de 15-jarigen is het inkomen in procenten dus het meest gestegen: 31,0%. E4 Als de ouders steeds meer uitgaven betalen, leren de kinderen steeds minder goed hoe ze kunnen uitkomen met hun geld. Het Nibud wil juist dat iedereen zelf met geld leert omgaan. E5 a De totale ontvangsten van een 16-jarige zijn: = 114. Het percentage belgeld is: 100 = 14,9%. b De totale ontvangsten van een 14-jarige zijn: = 104. Het percentage kleedgeld is: 100 = 61,5%. E6 a = b Aantal leerlingen Gemiddeld inkomen Totaal inkomen vmbo havo vwo Totaal Toelichting: Aantal leerlingen: havo en vwo samen: = havo: : 3 = 718. vow: : 3 = 359. Gemiddeld inkomen: zie krantenbericht. Totaal inkomen: vmbo: zie vraag a. havo: = E7 a van ouders: 100,00 12 = 1.200,00 kinderbijslag: 278,55 4 = 1.114,20 tegemoetkoming in schoolkosten: 827,43 + Totaal: 3.141,63 b boeken: 840,00 : 12 = 70,00 kleine uitgaven: : 12 = 173,33 kleding: = 880,00 contributie studievereniging: 152,00 + Totaal: 1.275,33 c Uitgaven per jaar: 1.275,33 12 = ,96. Tekort per jaar: 3.141, ,96 = ,33. Ze moet per maand bijverdienen: ,33 : 12 = 1.013,53, afgerond E8 a Kosten auto Marianne in het eerste jaar vaste kosten benzinekosten Totaal 4.380, ,80

11 5.712,80 Toelichting: Vaste kosten: 365,00 12 = 4.380,00. Benzinekosten: kilometer : 15 = 980 liter benzine. 980 liter benzine 1,36 = 1.332,80. b 1.697,80 : = 0,12. c Reiskostenvergoeding per jaar: 0, kilometer = 5.880,00. Marianne houdt hiervan over: 5.880, ,80 = 167,20. E9 a Inkomsten totaal: 847,00. Uitgaven totaal: 1.054,65. b inboedelverzekering: 9,40 autoverzekering: 123,45 abonnement mobieltje: 30,00 zorgverzekering: 103,85 kamerhuur: 230,00 + Totaal: 496, = 47,1%. c Samet kan de komende maand niet bezuinigen op zijn vaste lasten (voorbeelden: zie antwoord b). Die vormen bijna de helft van zijn totale uitgaven. E10 a Een grindvloer is een luxe (of secundaire) behoefte. Met vakantie gaan is ook een luxe behoefte. Rolf kan best prioriteit geven aan de grindvloer boven zijn vakantie. Dat gaat immers niet ten koste van zijn basisbehoeften (of primaire behoeften) zoals voedsel, kleding en woonruimte. b Het geld dat Rolf en Miran wèl hebben: 2.178,00 282,00 = 1.896,00. Dit bedrag van 1.896,00 bestaat uit: gereserveerd bedrag + 40,00 rente + 500,00 vakantiegeld. Het gereserveerde bedrag is: 1.896,00 40,00 500,00 = 1.356,00. De reservering per maand is: 1.356,00 : 24 maanden = 56,50. c 282,00 : 56,50 = 5 maanden.

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc.

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc. Beschrijving Deze gastles gaat over inzicht krijgen in je inkomen en uitgaven. Jongeren moeten zorgen dat ze inkomen hebben. Anders is het lastig om een eigen leven in te vullen. Zakgeld, kleedgeld, baantje,

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over inzicht krijgen in je inkomen en uitgaven. Jongeren moeten zorgen dat ze inkomen

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit?

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Een middagje shoppen. a 75 209 x 100% = 35,9%. b 209 : 3,72 = 56,18. Dus zij moet 57 uur werken om de nieuwe jas te kunnen kopen. c Zij had eerst kunnen sparen of zij had

Nadere informatie

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders

Utrecht, 2011. Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Utrecht, 2011 Het financiële gedrag van kinderen tussen 12 en 18 & de rol van hun ouders Samenvatting en Conclusie Geld van de ouders De meeste scholieren krijgen zakgeld (88 procent). Kleedgeld is minder

Nadere informatie

NIBUD Nationaal Scholierenonderzoek 2004/2005

NIBUD Nationaal Scholierenonderzoek 2004/2005 NIBUD Nationaal Scholierenonderzoek 2004/2005 Een onderzoek naar inkomsten, uitgaven, baantjes en omgaan met geld Inhoud 1 Inleiding... - 4-1.1 Doelstelling... - 4-1.2 Methode van onderzoek... - 4-1.3

Nadere informatie

Nibud Scholierenonderzoek 2016

Nibud Scholierenonderzoek 2016 Nibud Scholierenonderzoek 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Auteurs: Irene Blanken Minou van der Werf Dit onderzoek is mede mogelijk gemaakt door de ING en het Nationaal Fonds Kinderhulp

Nadere informatie

Ga naar www.nibud.nl klik bij Test en spel op: Alle tests en spellen Doe de test: Wat voor geldtype ben jij? Uitslag: je bent een

Ga naar www.nibud.nl klik bij Test en spel op: Alle tests en spellen Doe de test: Wat voor geldtype ben jij? Uitslag: je bent een kritisch consument Geld genoeg? In deze opdracht ga je je eigen inkomsten vergelijken met leeftijdgenoten, je maakt een overzicht van je inkomsten en uitgaven. Daarna laat je zien hoe belangrijk reclame

Nadere informatie

Utrecht, 2011 Nibud Scholierenonderzoek 2010-2011

Utrecht, 2011 Nibud Scholierenonderzoek 2010-2011 Utrecht, 2011 Nibud Scholierenonderzoek 2010-2011 Een onderzoek naar de inkomsten en uitgaven van de Nederlandse scholieren Samenvatting en conclusie Inhoudsopgave p. 3 p. 8 p. 11 p. 12 p. 15 p. 21 p.

Nadere informatie

Opmaak pilot Geld 25-01-2005 10:44 Pagina 1. Geld

Opmaak pilot Geld 25-01-2005 10:44 Pagina 1. Geld Opmaak pilot Geld 25-01-2005 10:44 Pagina 1 Geld Opmaak pilot Geld 25-01-2005 10:44 Pagina 2 GELD UITGEVEN Vraag 1 Bekijk deze advertentie. Welke afgebeelde producten koop jij wel eens? 2 Opmaak pilot

Nadere informatie

Omgaan met geld. Budgetteren

Omgaan met geld. Budgetteren Omgaan met geld We leven in een consumptiemaatschappij. Overal worden goederen en diensten aangeboden. Via reclames word je aangemoedigd om steeds meer te kopen. Maar als consument moet je op je hoede

Nadere informatie

Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal)

Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal) Rapport Kinderen en Geld Enquête (NIBUD en het Jeugdjournaal) Inleiding Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) geeft voorlichting over inkomsten en uitgaven van particuliere huishoudens.

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

3 VMBO-BASIS. Naam. Klas

3 VMBO-BASIS. Naam. Klas ECONOMIE 3 VMBO-BASIS LEERWERKBOEK A Naam Klas P I N CODE 5e editie vmbo-basis 3A leerwerkboek Auteurs Jacques van der Linden Ben van Os Eindredacteur Leen Doorduin Noordhoff Uitgevers Groningen Omslagfoto:

Nadere informatie

Maak je eigen jaarbegroting

Maak je eigen jaarbegroting Maak je eigen jaarbegroting Inleiding Een begroting maken. Het woord begroting wordt normaal gesproken alleen gebruikt bij bedrijven en de overheid. Maar het is tijd om ook jouw budget dezelfde aandacht

Nadere informatie

Nibud Scholierenonderzoek 2008-2009

Nibud Scholierenonderzoek 2008-2009 Nibud Scholierenonderzoek 2008-2009 Inhoud VOORWOORD... 3 1. INLEIDING... 4 1.1 DOELSTELLING... 4 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 4 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 4 1.4 LEESWIJZER... 6 2. INKOMSTEN... 7 2.1

Nadere informatie

Mei 2013, Nibud Nibud Scholierenonderzoek 2012-2013

Mei 2013, Nibud Nibud Scholierenonderzoek 2012-2013 Mei 2013, Nibud Nibud Scholieren 2012-2013 Auteurs Anna van der Schors Tamara Madern Minou van der Werf Samenvatting en conclusie p. 3 p. 9 p. 12 p. 15 p. 25 p. 28 p. 35 p. 52 p. 56 p. 64 p. 66 p. 72 p.

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

Thema 1 Pizzeria. Deel 1 Consumptie

Thema 1 Pizzeria. Deel 1 Consumptie 1 Thema 1 Pizzeria Deel 1 Consumptie 1. Ieder mens probeert zo veel mogelijk wensen te vervullen. Iedereen begint daarbij met de belangrijkste behoeften: eten, drinken, kleding en een dak boven je hoofd.

Nadere informatie

Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN

Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN 1 Thema 1 Pizzeria ANTWOORDEN Deel 1 Consumptie 1. Ieder mens probeert zo veel mogelijk wensen te vervullen. Iedereen begint daarbij met de belangrijkste behoeften: eten, drinken, kleding en een dak boven

Nadere informatie

Wat doe je met je geld? vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Wat doe je met je geld? vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 20 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62277 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

gebruikt. Hierdoor is het mogelijk om de resultaten van de gemeente Heusden te vergelijken met de landelijke cijfers.

gebruikt. Hierdoor is het mogelijk om de resultaten van de gemeente Heusden te vergelijken met de landelijke cijfers. Zaaknummer: OWZSB04 Onderwerp Collegevoorstel Inleiding Landelijk neemt het aantal jongeren met schulden toe, in Heusden is deze stijging echter niet terug te vinden in de cijfers. Dit vormde aanleiding

Nadere informatie

Oefentoets Klas: havo 3 / vwo 3

Oefentoets Klas: havo 3 / vwo 3 Oefentoets Klas: havo 3 / vwo 3 Vak: economie Toets over: h1 en h2 Lesbrief: kopen en werken Hulpmiddelen: gewone rekenmachine DEZE OEFENTOETS BESTAAT UIT 8 OPGAVEN! Opgave 1 Begrippen 1 Noem alle productiefactoren

Nadere informatie

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 4 Kopen is kiezen 4.1 Contant betalen, betalen met pinpas en betalen met chipknip.

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 4 Kopen is kiezen 4.1 Contant betalen, betalen met pinpas en betalen met chipknip. Hoofdstuk 4 Kopen is kiezen 4.1 Contant betalen, betalen met pinpas en betalen met chipknip. 4.2 a. 1 cent, 2 cent, 5 cent, 10 cent, 20 cent, 50 cent, 1 euro en 2 euro. b. 5 euro, 10 euro, 20 euro, 50

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld Les 1 Omgaan met Geld eze les leren jullie een aantal woorden die met het omgaan van geld te maken hebben, gaan jullie praten over geld en gaan

Nadere informatie

OP KAMERS Opdrachtenblad Categorie:

OP KAMERS Opdrachtenblad Categorie: Opdrachten Opdracht 1 Jasmina raadt Wesley aan om wat vaker bij zijn ouders te gaan eten. Welke tips kun je nog meer bedenken om geld te besparen op het moment dat je wat krapper zit? Wesley woont op kamers.

Nadere informatie

Welkom en voorstellen

Welkom en voorstellen 3 november 2015 Welkom en voorstellen Francine Nijkamp-Ririhena Pubers en geld Zakgeld, richtlijnen (bron: NIBUD) Leeftijd Bedrag per week in 12 tussen 3,00 en 4,60 (19,00/mnd) 13 tussen 3,50 en 4,60 (19,00/mnd)

Nadere informatie

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld Vroeg wijs met geld Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld gemeente www.heumen.nl Heumen HU.090 brch vroeg wijs met geld.indd 1 04-02-14 09:30 Inhoudsopgave Zakgeld

Nadere informatie

Voorbeeldcasus SHV I (op pagina 5 en 6 staan de antwoorden)

Voorbeeldcasus SHV I (op pagina 5 en 6 staan de antwoorden) Voorbeeldcasus SHV I (op pagina 5 en 6 staan de antwoorden) De heer Hout is in gemeenschap van goederen gehuwd met mevrouw Van Grenen. Ze hebben twee kinderen die nog jong zijn en die op de basisschool

Nadere informatie

Berekening voor een eenoudergezin

Berekening voor een eenoudergezin Berekeningen NIBUD Op verzoek van de NOS heeft het Nibud doorgerekend wat een eenouderhuishouden en oma hadden aan totale inkomsten en uitgaven toen zij allebei apart woonden, en wat zij overhouden als

Nadere informatie

begrotingsformulier Bestemd voor Samenstelling huishouden Aantal volwassenen: Type woning rijwoning (hoek/tussen) maisonnette flat anders, nl.

begrotingsformulier Bestemd voor Samenstelling huishouden Aantal volwassenen: Type woning rijwoning (hoek/tussen) maisonnette flat anders, nl. Begrotingsformulier Bestemd voor Naam: Postcode: Adres: Woonplaats: Samenstelling huishouden Aantal volwassenen: Aantal kinderen: Geboorte data: Type woning vrijstaand huis twee onder een kap rijwoning

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. woensdag 26 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. woensdag 26 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2010 tijdvak tijdv 1 woensdag 26 mei 9.00-10.30 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Budgetteren vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Budgetteren vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 08 August 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62153 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 2 dinsdag 19 juni 13.30-15.00 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

begrotingsformulier hypotheekadvies

begrotingsformulier hypotheekadvies Begrotingsformulier hypotheekadvies 1. Gegevens huishouden en woning Bestemd voor Naam: Postcode: Adres: Woonplaats: Huishoudsamenstelling Naam leeftijd 1 m / v jaar 2 m / v jaar 3 m / v jaar 4 m / v jaar

Nadere informatie

begrotingsformulier hypotheekadvies

begrotingsformulier hypotheekadvies Begrotingsformulier hypotheekadvies 1. GEGEVENS HUISHOUDEN EN WONING Bestemd voor Naam: Postcode: Adres: Woonplaats: Huishoudsamenstelling Naam leeftijd 1 m / v jaar 2 m / v jaar 3 m / v jaar 4 m / v jaar

Nadere informatie

Budgetteren vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62153

Budgetteren vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62153 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 09 June 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62153 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

9 e Jongeren en geld.

9 e Jongeren en geld. 9 e Jongeren en geld. Geld is altijd al belangrijk geweest voor de mensheid en tot op de dag van vandaag zijn veel mensen er door geobsedeerd. Geld helpt je in je onderhoud te voorzien, geld bepaald je

Nadere informatie

Planningsformulier: Financieel in Balans

Planningsformulier: Financieel in Balans Planningsformulier: Financieel in Balans Als je dit planningsformulier invult, krijg je helder waar je financieel staat. Stap voor stap gaan we hiermee aan de slag. Inleiding planningsformulier Via het

Nadere informatie

DE KEUZE IS AAN ONS. Uitwerkingen MODULE 1 HAVO 4 HAVO 2010 / 2011 VERS

DE KEUZE IS AAN ONS. Uitwerkingen MODULE 1 HAVO 4 HAVO 2010 / 2011 VERS DE KEUZE IS AAN ONS MODULE 1 HAVO 4 HAVO 2010 / 2011 VERS 2 opgaven. Opdracht 1 Eigen mening. Afweging van mogelijkheden, rekening houden met kosten, voorkeuren en beschikbare tijd Opdracht 2 Eigen mening.

Nadere informatie

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 2 Geld om van te leven 2.1 a. 64,796838. b. 64,7968. c. 64,80. d. 65.

Lesbrief Kopen en Werken 2 e druk Hoofdstuk 2 Geld om van te leven 2.1 a. 64,796838. b. 64,7968. c. 64,80. d. 65. Hoofdstuk 2 Geld om van te leven 2.1 a. 64,796838. b. 64,7968. c. 64,80. d. 65. 2.2 Gemiddelde = (6,5 + 5,8 + 8,7 + 7,7)/4 = 28,7/4 = 7,175 afgerond 7,2. 2.3 a. Gemiddelde = (1 6,5 + 1 5,8 + 2 8,7 + 2

Nadere informatie

KIEZEN OF DELEN? Opdrachtenblad Niveau:

KIEZEN OF DELEN? Opdrachtenblad Niveau: Opdrachten Opdracht 1 Wat vind je van de aankoop van Melanie? Snap je waarom Melanie een nieuwe tablet heeft gekocht? Melanie heeft het geld voor de tablet geleend. Zou jij geld aan Melanie uitlenen als

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Bewaren...5 Hoofdstuk 2 Administratie...7 Hoofdstuk 3 Inkomsten... 8 Hoofdstuk 4 Uitgaven... 10 Hoofdstuk 5 Sparen... 12 Hoofdstuk 6 Verzekeringen...15 Hoofdstuk 7 Begroting...

Nadere informatie

Lenen vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Lenen vmbo12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 30 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/77297 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

4.1 Klaar met de opleiding

4.1 Klaar met de opleiding 4.1 Klaar met de opleiding 1. Werken in loondienst - Bij een bedrijf of bij de overheid (gemeente, provincie, ministerie); - Je krijgt loon/salaris; - Je hebt een bepaalde zekerheid, dat je werk hebt,

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

Dienstverlening aan huis (bron www.rijksoverheid.nl)

Dienstverlening aan huis (bron www.rijksoverheid.nl) Dienstverlening aan huis (bron www.rijksoverheid.nl) Particulieren kunnen door de Regeling dienstverlening aan huis gemakkelijk iemand inhuren voor klussen in en om het huis. Zij hoeven voor deze huishoudelijke

Nadere informatie

MoneyMindsets van Scholieren

MoneyMindsets van Scholieren MoneyMindsets van Scholieren Houding en gedrag van scholieren in geldzaken September 2013, Nibud en WWJB 2 / [MoneyMindsets van scholieren, 2013] MoneyMindsets van Scholieren Houding en gedrag van scholieren

Nadere informatie

Jongeren als doelgroep vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Jongeren als doelgroep vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 23 March 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/73802 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Bijbaantjesonderzoek

Bijbaantjesonderzoek Bijbaantjesonderzoek Uitgevoerd door Scholieren.com in oktober 2014 Inhoud Voorwoord 3 Steekproefsamenstelling 4 Resultaten - Bijbaantjes 6 - Problemen op het werk 11 Conclusies 14 2 Voorwoord Scholieren.com

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Foto s cover

Inhoudsopgave. Foto s cover Vakantiewerk 2010 Inhoudsopgave Vakantiewerk 2010 Wat mag je in je vakantie doen als je vijftien bent? Wat mag je in je vakantie doen als je zestien of zeventien bent? Let ook op het volgende Meer informatie

Nadere informatie

welkom bij De De Thema s Hoe te gebruiken Over ABN AMRO en NIBUD

welkom bij De De Thema s Hoe te gebruiken Over ABN AMRO en NIBUD welkom bij De De Thema s Hoe te gebruiken Over ABN AMRO en NIBUD welkom bij De ABN AMRO en Financiële Educatie ABN AMRO heeft de ambitie om een belangrijke rol te spelen op het terrein van duurzame ontwikkeling

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor

(1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor (1 m.) Klassikale aftrap Docent stelt jou als gastdocent voor Beschrijving (ter info voor gastdocent) Deze gastles gaat over je leefstijl en welk soort uitgavenpatroon de leerling heeft. Ben je je bewust

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Omgaan met geld Een informatieve tekst lezen Kun jij met geld omgaan? Hoe ga jij met geld om? Geef je het uit als water of ben je juist heel zuinig? Gaat jouw geld op aan beltegoed

Nadere informatie

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 119 119 HOOFDSTUK 8 Dat is een koopje! WOORDEN 1 2 3 1 Ik ga even naar de.... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 2 Wil je wat drinken? Ja graag, een... koffie alsjeblieft. a fles b beker

Nadere informatie

Bewindvoering: hoe werkt het?

Bewindvoering: hoe werkt het? Bewindvoering: hoe werkt het? Samen je centen de baas JE HEBT EEN BEWINDVOERDER. EN NU? Een tijdje terug heb je ervoor gekozen om je geld samen met Mijn Geld en Zo te regelen. De rechter vindt dit goed.

Nadere informatie

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 1 vrijdag 25 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje.

Examen VMBO-BB. economie CSE BB. tijdvak 1 vrijdag 25 mei 9.00-10.30 uur. Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Examen VMBO-BB 2007 tijdvak 1 vrijdag 25 mei 9.00-10.30 uur economie CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2003-I EXAMEN: 2003-I

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2003-I EXAMEN: 2003-I TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2003-I VAK: NIVEAU: ECONOMIE VMBO k EXAMEN: 2003-I De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

Wat geeft u uit aan voeding?

Wat geeft u uit aan voeding? Wat geeft u uit aan voeding? Hoeveel geeft een huishouden gemiddeld uit aan eten en drinken? Hoe kunt u op dit bedrag bezuinigen? En kunt u verspilling van voedingsmiddelen voorkomen? Wat kost eten per

Nadere informatie

Publicatie brochure arboregels vakantiewerker

Publicatie brochure arboregels vakantiewerker Publicatie brochure arboregels vakantiewerker Als er in de zomer vakantiewerkers bij uw organisatie aan de slag gaan, moet u goed letten op de arboregels die voor scholieren geldt. Onlangs heeft de overheid

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

Door: Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), www.nibud.nl Mei 2012

Door: Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), www.nibud.nl Mei 2012 Op vakantie! Wat kost dat? Door: Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud), www.nibud.nl Mei 2012 Tijdsduur: één lesuur Werkvorm: in groepjes en bespreking klassikaal Niveau: klas 3 en 4 VMBO,

Nadere informatie

Bedenk goed wat je met je euro doet

Bedenk goed wat je met je euro doet Bedenk goed wat je met je euro doet Inhoud Les 1 Zakgeld enzo! Les 2 Reclame enzo! Les 3 Schulden enzo! Les 4 Budgetteren enzo! Deze map is van Geldautomaat Geldautomaat Les 1 Zakgeld enzo! Les 1 - Zakgeld

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

AANVRAAG SCHULDHULPVERLENING

AANVRAAG SCHULDHULPVERLENING AANVRAAG SCHULDHULPVERLENING U kunt dit formulier digitaal invullen, printen, ondertekenen en mailen of opsturen GEGEVENS AANVRAGER Naam en voorletters Adres Postcode en plaats Geboortedatum Geslacht Burgerservicenummer

Nadere informatie

Veelgestelde vragen Wet WIJ

Veelgestelde vragen Wet WIJ Veelgestelde vragen Wet WIJ Wat is de WIJ? WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Deze nieuwe wet gaat in per 1 oktober 2009 en moet ervoor zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 1 vrijdag 28 mei 9.00-10.30 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II

Eindexamen vmbo gl/tl economie 2011 - II Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. MINpunten 1 maximumscore 1 2 / 6 x 100 % = 33,3% 2 maximumscore 1 Voorbeeld van een juiste reden: Klantenbinding:

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL - COMPEX

Examen VMBO-GL en TL - COMPEX Examen VMBO-GL en TL - COMPEX 2008 tijdvak 1 woensdag 28 mei totale examentijd 2 uur economie CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 22 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Je hebt de test op de website van Nibud gedaan: http://service.nibud.nl/geldtypetest/ Welk geldtype ben je? Vind je dit zelf ook? Motiveer je antwoord. Beantwoord de volgende vragen

Nadere informatie

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan.

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. Geldtips van de Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. 1 Aankopen 1. Vermijd impulsaankopen, vaak heb je later spijt als het saldo van je bankrekening te laag is geworden

Nadere informatie

Speluitleg online simulatiegame MoneyMatters

Speluitleg online simulatiegame MoneyMatters Speluitleg online simulatiegame MoneyMatters Deze speluitleg is bedoeld voor ouders die de online game MoneyMatters met hun kind(eren) gaan spelen. MoneyMatters is een online game van stichting Weet Wat

Nadere informatie

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag In 2009 bestond het Nibud 30 jaar. Tijdens het jubileumjaar heeft het Nibud geld ingezameld om binnen het onderwijs extra aandacht te kunnen besteden aan

Nadere informatie

Kostgeld 2016 Wat is redelijk?

Kostgeld 2016 Wat is redelijk? Kostgeld 2016 Wat is redelijk? Kostgeld is een vergoeding voor de gezamenlijke uitgaven van een huishouden, zoals de huur, hypotheek en energiekosten. Individuele uitgaven, zoals uitgaven aan kleding,

Nadere informatie

Armoede en parochie. Opzet 1. Mijn moeder (tekst 1) 2. Wat is armoede? o Iedere deelnemer geeft een woord of definitie o Bespreking tekst 2

Armoede en parochie. Opzet 1. Mijn moeder (tekst 1) 2. Wat is armoede? o Iedere deelnemer geeft een woord of definitie o Bespreking tekst 2 Armoede en parochie Situering Met dit materiaal kunt u leren wat armoede eigenlijk is en welk plan je als parochies kunt maken om met armoede aan de slag te gaan. Als u het in groepsverband doet, is het

Nadere informatie

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl

Kim Dalessi. K.dalessi@student.fontys.nl 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Hallo!!...3 Aflevering 1...7 Opdracht 1...7 Opdracht 2...8 Aflevering 2...9 Opdracht 3...9 Opdracht 4...10 Aflevering 3...11 Opdracht 6...12 Opdracht 7...13 Werkblad Logboek...14

Nadere informatie

Gezond met geld. Zo doe je dat. Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen

Gezond met geld. Zo doe je dat. Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen Gezond met geld Zo doe je dat Uitkomen met je inkomen in duidelijke stappen Gezond met geld Zo doe je dat Tineke Post Uitgeverij Gelderland Voorwoord Crisis in Europa crisis in Nederland. Bezuinigen, bezuinigen.

Nadere informatie

De begroting als uitgangspunt

De begroting als uitgangspunt De begroting als uitgangspunt Onder begroting verstaan we zowel de jaarbegroting als de gemiddelde maandbegroting. In de jaarbegroting worden per maand de te verwachten inkomsten en uitgaven genoteerd.

Nadere informatie

Budgetmaandoverzicht. Gegevens aanvrager/ster: Adres. Telefoonnummer Geboortedatum Emailadres. Gehuwd Ongehuwd Samenwonend Gescheiden

Budgetmaandoverzicht. Gegevens aanvrager/ster: Adres. Telefoonnummer Geboortedatum Emailadres. Gehuwd Ongehuwd Samenwonend Gescheiden Gegevens aanvrager/ster: De heer Voornaam Adres Postcode Telefoonnummer Geboortedatum Emailadres Mevrouw Achternaam Woonplaats Gehuwd Ongehuwd Samenwonend Gescheiden Loonbeslag Nee Ja Voor welk bedrag

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Rondkomen

Ik en de maatschappij. Rondkomen Ik en de maatschappij Rondkomen Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Jacobien Ubbink, Tessel Mulder Philein Educatieve Teksten Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Gastles: Hoe word ik rijk?

Gastles: Hoe word ik rijk? Gastles: Hoe word ik rijk? Hoe word je rijk? Dat willen we natuurlijk allemaal weten. In deze presentatie krijg je veel tips. Eerst een quiz om te kijken hoe veel jullie weten. Wie weet er veel? Pak je

Nadere informatie

Publiekstekst Wet investeren in jongeren

Publiekstekst Wet investeren in jongeren Publiekstekst Wet investeren in jongeren Juni 2009 Deze publicatie is gemaakt door Stimulansz in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stimulansz spreekt haar dank uit aan alle

Nadere informatie

Wet Investeren in Jongeren (WIJ)

Wet Investeren in Jongeren (WIJ) Wet Investeren in Jongeren (WIJ) Wat is de WIJ? Ik wil niet werken of naar school, maar wel een uitkering. Kan dat? Wat gebeurt er als ik een uitkering aan wil vragen? Wat is een werkleeraanbod? Hoe gaat

Nadere informatie

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. De heilige koe Bij de beantwoording van de vragen 1 tot en met 5 moet je soms gebruikmaken van de informatiebronnen 1 en 2. Nederlanders

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

Doel Leerlingen kunnen in eigen woorden formuleren waarvoor en wanneer de berekeningen nodig zijn en deze op een correcte manier uitrekenen.

Doel Leerlingen kunnen in eigen woorden formuleren waarvoor en wanneer de berekeningen nodig zijn en deze op een correcte manier uitrekenen. Algemene informatie: De aankomende 2 lessen ga je in groepjes van drie personen je bezig houden met het berekenen van procenten. Er zijn drie vormen en iedereen behandeld alle vormen. Jullie wisselen om

Nadere informatie

De voorraad De aanhanger Het industrieterrein

De voorraad De aanhanger Het industrieterrein 1.1 de industrie De fabriekshal Aantreffen Allergrootst De voorraad De aanhanger Het industrieterrein Afleveren Overnemen De delfstof Industrieterrein Een industrieterrein is een plaats waar veel fabrieken

Nadere informatie

Weet jij wat je uitgeeft en wat er binnen komt? Samen slimmer met geld

Weet jij wat je uitgeeft en wat er binnen komt? Samen slimmer met geld Weet jij wat je uitgeeft en wat er binnen komt? Samen slimmer met geld Dit Samen slimmer met geld dagboek is van: Waarom een Samen slimmer waar je gebruik van maakt niet, zoals 4. Kijk of je kunt besparen

Nadere informatie

Wet investeren in jongeren (WIJ)

Wet investeren in jongeren (WIJ) Wet investeren in jongeren (WIJ) WIJ staat voor Wet investeren in jongeren (WIJ). Dit is een nieuwe wet die ervoor moet zorgen dat alle jongeren tot 27 jaar een opleiding volgen of werken. Wat is de WIJ?

Nadere informatie

(Genoemde bedragen gelden vanaf 1 januari 2007. Het is mogelijk dat de bedragen iets omhoog gaan per 1 juli.)

(Genoemde bedragen gelden vanaf 1 januari 2007. Het is mogelijk dat de bedragen iets omhoog gaan per 1 juli.) Vakantiewerk 2007 Vakantiewerk 2007 (Genoemde bedragen gelden vanaf 1 januari 2007. Het is mogelijk dat de bedragen iets omhoog gaan per 1 juli.) Pas als je dertien jaar bent, mag je werken in je schoolvakantie.

Nadere informatie

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015

Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 Koopkrachtverandering van ouderen 2014-2015 Berekeningen Prinsjesdag 2014 Nibud, september 2014 In opdracht

Nadere informatie

Mbo ers in geldzaken. Een onderzoek naar het financieel gedrag van mbo-studenten. Nibud, 2011

Mbo ers in geldzaken. Een onderzoek naar het financieel gedrag van mbo-studenten. Nibud, 2011 Mbo ers in geldzaken Een onderzoek naar het financieel gedrag van mbo-studenten Nibud, 2011 Mbo ers in geldzaken / 2 Mbo ers in geldzaken Een onderzoek naar het financieel gedrag van mbo-studenten Nibud,

Nadere informatie

Nibud minimum-voorbeeldbegrotingen 2015 / 1

Nibud minimum-voorbeeldbegrotingen 2015 / 1 Nibud minimumvoorbeeldbegrotingen 2015 Het Nibud stelt elk jaar begrotingen op voor huishoudens met een minimum inkomen. We gaan uit van een inkomen op het niveau van het sociaal minimum. Dit is de uitkering

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Kinderen en geld. Februari 2015

Resultaten onderzoek Kinderen en geld. Februari 2015 Resultaten onderzoek Kinderen en geld Februari 2015 Resultaten onderzoek kinderen en geld 2015 2 Inleiding De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) organiseert ieder jaar in De week van het geld gastlessen

Nadere informatie