Leerjaar 2: Doelenlijst Nederlands Voor leerroute A, B en C

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leerjaar 2: Doelenlijst Nederlands Voor leerroute A, B en C"

Transcriptie

1 Leerjaar 2: Doelenlijst Nederlands Voor leerroute A, B en C Mondelinge taalvaardigheid, Leesvaardigheid, Schrijfvaardigheid, Taalverzorging en begrippen MONDELINGE TAALVAARDIGHEID 1.1 Gespreksvaardigheid 1.2 Luistervaardigheid 1.3 Spreekvaardigheid LEESVAARDIGHEID 2.1 Zakelijke teksten 2.2 Fictionele en literaire teksten SCHRIJFVAARDIGHEID 3.1 Schrijven TAALVERZORGING EN BEGRIPPEN 4.1 Spelling 4.2 Woord- en zinsbouw 4.3 Woordenschat en woordenschatstrategieën VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 1

2 Mondelinge Taalvaardigheid: 1.1 Gespreksvaardigheid - Kan gesprekken voeren over alledaagse en niet alledaagse onderwerpen uit dagelijks leven, werk en opleiding - Kan uiting geven aan persoonlijke meningen - Kan informatie uitwisselen over vertrouwde onderwerpen en gevoelens onder woorden brengen Route: Route A Route B Route C Onderdeel 1.1.1: Informatie uitwisselen Kan het verschil tussen formele en informele situaties Kan het verschil tussen formele en informele situaties - hanteren. hanteren. Maakt de juiste keuze voor het register en het al dan niet Maakt de juiste keuze voor het register en het al dan niet - hanteren van taalvariatie (dialect, jongerentaal). hanteren van taalvariatie (dialect, jongerentaal). Kan doelgericht doorvragen om de gewenste informatie te verwerven. Kan doelgericht doorvragen om de gewenste informatie te verwerven. Kan doorvragen om de gewenste informatie te verwerven. Kan informatie vragen en geven aan instanties binnen en buiten school. Kan informatie vragen en geven aan personen binnen en buiten school. Kan informatie geven aan personen binnen en buiten school. Kan informatie verzamelen en verwerken via het houden van een vraaggesprek. Kan informatie verzamelen en verwerken via het houden van een vraaggesprek. Kan informatie verzamelen via een gesprek. Leerjaar: Route A Route B Route C Onderdeel 1.1.1: Informatie uitwisselen 2 Beantwoordt een uitnodiging van onbekenden Reageert correct op een compliment van een bekenden en onbekenden Vraagt beleefd informatie aan onbekende volwassenen Geeft beleefd telefonisch informatie aan onbekende volwassenen Geeft ongelijk toe aan zowel docent als medeleerling Uit een klacht in een situatie met bekenden Begint een kort gesprek, houdt dit gaande en beëindigt dit Volgt de gesprekspartner in een gesprek zonder onverwachte wendingen Beantwoordt een uitnodiging van onbekenden Reageert correct op een compliment van een bekenden en onbekenden Vraagt beleefd informatie aan onbekende volwassenen Geeft beleefd telefonisch informatie aan onbekende volwassenen Begint een kort gesprek, houdt dit gaande en beëindigt dit Volgt de gesprekspartner in een gesprek zonder onverwachte wendingen Beantwoordt een uitnodiging van onbekenden Reageert correct op een compliment van een bekenden en onbekenden Vraagt beleefd informatie aan onbekende volwassenen VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 2

3 Mondelinge Taalvaardigheid: 1.1 Gespreksvaardigheid Route Route A Route B Route C: Onderdeel 1.1.2: Deelname aan discussie/overleg Kan het eigen gespreksdoel tot uitdrukking brengen. Kan het eigen gespreksdoel tot uitdrukking brengen. Kan het eigen gespreksdoel tot uitdrukking brengen. Kan bespreken wat er gedaan moet worden en bijdragen aan de planning. Kan tijdens een discussie of overleg op beleefde wijze een probleem verhelderen, een overtuiging of mening, instemming of afkeuring uitdrukken en commentaar geven op de visie van anderen. Kan bespreken wat er gedaan moet worden en bijdragen aan de planning. Kan tijdens een overleg een overtuiging, mening, instemming of afkeuring uitdrukken en commentaar geven op de visie van anderen. Kan bespreken wat er gedaan moet worden. Kan tijdens een overleg een mening, instemming of afkeuring uitdrukken. Route Route A Route B Route C: Onderdeel 1.1.2: Deelname aan discussie/overleg 2 Onderscheidt feiten en meningen met hulp van signaalwoorden (gras is groen, ik vind iets vies) Bespreekt de meningen globaal vanuit de eigen mening Vraagt in een gesprek naar de gevoelens van een ander (vind jij dat ook?) Onderscheidt feiten en meningen met hulp van signaalwoorden (gras is groen, ik vind iets vies) Bespreekt de meningen globaal vanuit de eigen mening Vraagt in een gesprek naar de gevoelens van een ander (vind jij dat ook?) Bespreekt de meningen globaal vanuit de eigen mening Vraagt in een gesprek naar de mening van een ander (vind jij dat ook?) Houdt zijn standpunt vast Vat een ander standpunt in eigen woorden samen Houdt zijn standpunt vast Vat een ander standpunt in eigen woorden samen Mondelinge Taalvaardigheid: 1.2 Luistervaardigheid - Kan luisteren naar teksten over alledaagse onderwerpen, onderwerpen die aansluiten bij de leefwereld van de leerling of die verder van de leerling af staan Onderdeel 1.2.1: Luisteren Kan een voorgelezen of verteld verhaal begrijpen. Kan een voorgelezen of verteld verhaal begrijpen van ongeveer 20 Kan een verteld verhaal van ongeveer 5 minuten begrijpen. minuten. Kan uitleg en instructies over dagelijkse werkzaamheden Kan uitleg en instructies over dagelijkse werkzaamheden Kan uitleg over dagelijkse werkzaamheden begrijpen. begrijpen. begrijpen. Kan informatie en meningen interpreteren. Kan informatie en meningen interpreteren. - Kan een eenvoudige tekst beknopt samenvatten (voor zichzelf) Kan een eenvoudige tekst beknopt samenvatten (voor zichzelf) Kan de hoofdgedachte van een eenvoudig verhaal aangeven VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 3

4 (voor zichzelf) Onderdeel 1.2.1: Luisteren 2 Luistert actief tot 15 minuten naar een tekst Herkent en benoemt aangeboden tekstsoorten (zoals informerend, verhalend, instructief en betogend) Begrijpt de hoofdpunten van (nieuws)berichten over vertrouwde onderwerpen Luistert selectief naar een tekst (herhaalt het tekstgedeelte dat voor hem relevant is) Luistert kritisch naar een tekst (onderscheidt feiten en meningen, die de leerling willen overtuigen) Maakt aantekeningen tijdens het luisteren naar een tekst Benoemt na het luisteren naar een meningtekst de verschillende meningen over een onderwerp (herkennen van een mening als luisterdoel) Haalt na een vooraf duidelijk gestelde vraag de benodigde informatie uit korte berichten op bijvoorbeeld een telefoonbeantwoorder, (openingstijden, adres) Geeft een oordeel over een tekst(deel) of tv- of radioprogramma Luistert actief tot 15 minuten naar een tekst Herkent en benoemt aangeboden tekstsoorten (zoals informerend, verhalend, instructief en betogend) Begrijpt de hoofdpunten van (nieuws)berichten over vertrouwde onderwerpen Luistert selectief naar een tekst (herhaalt het tekstgedeelte dat voor hem relevant is) Luistert kritisch naar een tekst (onderscheidt feiten en meningen, die de leerling willen overtuigen) Maakt aantekeningen tijdens het luisteren naar een tekst Haalt na een vooraf duidelijk gestelde vraag de benodigde informatie uit korte berichten op bijvoorbeeld een telefoonbeantwoorder, (openingstijden, adres) Geeft een oordeel over een tekst(deel) of tv- of radioprogramma Luistert actief tot 10 minuten naar een tekst Begrijpt de hoofdpunten van (nieuws)berichten over vertrouwde onderwerpen Luistert selectief naar een tekst (herhaalt het tekstgedeelte dat voor hem relevant is) Geeft een oordeel over een tekst(deel) of tv- of radioprogramma Mondelinge taalvaardigheid 1.3: Spreekvaardigheid - Kan redelijk vloeiend en helder ervaringen, gebeurtenissen, meningen, verwachtingen, gevoelens onder woorden brengen uit het alledaagse leven of interessegebied Onderdeel 1.3.1: Spreken Kan in grote lijnen redenen en verklaringen geven voor eigen Kan in grote lijnen redenen en verklaringen geven voor eigen Kan in grote lijnen vertellen waarom hij iets doet. meningen, plannen en handelingen en kan een kort verhaal vertellen. meningen, plannen en handelingen en kan een kort verhaal vertellen. VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 4

5 Geeft zijn spreekdoel duidelijk vorm (instruerend, informatief, onderhoudend enz) zodat het voor de luisteraar herkenbaar is. Geeft zijn spreekdoel duidelijk vorm (informatief of onderhoudend) zodat het voor de luisteraar herkenbaar is. Geeft zijn spreekdoel duidelijk vorm (onderhoudend) zodat het voor de luisteraar herkenbaar is. Onderdeel 1.3.1: Spreken 2 Vertelt een kort verhaal van 5 minuten Vertelt gestructureerd over een gebeurtenis of ervaring zonder hulp van verschillende pictogrammen Past bij het uitvoeren van taalhandelingen in duo s en groepjes een aantal samenwerkingsvaardigheden toe (vragen stellen aan elkaar, reageren op wat een ander zegt, een ander helpen zonder voor te zeggen) Gebruikt na gerichte vragen van de leerkracht complexe cognitieve functies voor meer abstracte onderwerpen buiten het hier en nu (ordenen, concluderen, redeneren) Houdt vast aan zijn spreekdoel met hulp van een ander Vertelt een kort verhaal van 5 minuten Vertelt gestructureerd over een gebeurtenis of ervaring zonder hulp van verschillende pictogrammen Past bij het uitvoeren van taalhandelingen in duo s en groepjes een aantal samenwerkingsvaardigheden toe (vragen stellen aan elkaar, reageren op wat een ander zegt, een ander helpen zonder voor te zeggen) Houdt vast aan zijn spreekdoel met hulp van een ander Vertelt een kort verhaal van een paar minuten Vertelt gestructureerd over een gebeurtenis of ervaring met hulp van verschillende pictogrammen Houdt vast aan zijn spreekdoel met hulp van een ander Leesvaardigheid: 2.1 Zakelijke teksten - Kan teksten lezen over alledaagse onderwerpen, onderwerpen die aansluiten bij de leefwereld van de lezer en over onderwerpen die verder van de lezer af staan Onderdeel 2.1: Zakelijke teksten Legt relaties tussen tekstuele informatie en meer algemene Legt relaties tussen tekstuele informatie en meer algemene - kennis. kennis. Kan relaties tussen en binnen teksten evalueren en Kan relaties tussen en binnen teksten evalueren en - beoordelen. beoordelen. Kan een eenvoudige tekst beknopt samenvatten. Kan een eenvoudige tekst beknopt samenvatten. Kan de hoofdgedachte van een eenvoudige tekst aangeven. VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 5

6 Onderdeel 2.1: Zakelijke teksten 2 Onderscheidt een informatieve, instructieve en betogende tekst Onderscheidt reclames, advertenties, huis-aan-huisbladen en het algemene nieuws in de krant Herkent de inleiding bij een tekst en de opbouw in delen (tijdvolgorde of onderwerpen) Voorspelt wat er volgt na de verbindingswoorden: omdat, zodat, doordat Beoordeelt na het lezen een tekst in eigen woorden Herkent of een deel van een verhaal zich afspeelt in een andere tijd Koppelt gegevens in teksten aan eigen kennis (weet ik meer dan in de tekst staat?) Voorspelt op grond van de inleiding/eerste zinnen waar de tekst over gaat Kiest de geschikte tekst bij een informatieve vraag Leest teksten vloeiend zodat woordherkenning tekstbegrip niet in de weg staat Onderscheidt een informatieve, instructieve en betogende tekst Onderscheidt reclames, advertenties, huis-aan-huisbladen en het algemene nieuws in de krant Herkent de inleiding bij een tekst en de opbouw in delen (tijdvolgorde of onderwerpen) Voorspelt wat er volgt na de verbindingswoorden: omdat, zodat, doordat Beoordeelt na het lezen een tekst in eigen woorden Herkent of een deel van een verhaal zich afspeelt in een andere tijd Kiest de geschikte tekst bij een informatieve vraag Leest teksten vloeiend zodat woordherkenning tekstbegrip niet in de weg staat Onderscheidt een informatieve en instructieve tekst Onderscheidt reclames, advertenties, huis-aan-huisbladen en het algemene nieuws in de krant Beoordeelt na het lezen een tekst in eigen woorden Herkent of een deel van een verhaal zich afspeelt in een andere tijd Leesvaardigheid 2.2: Fictionele en literaire teksten - Kan eenvoudige adolescentenliteratuur en zeer eenvoudige volwassenenliteratuur belevend en herkennend lezen Route: Route A: Route B: Route C: Onderdeel 2.2: Literaire/fictionele teksten Herkent genre Herkent genre - Herkent rijmvormen en ritme Herkent rijmvormen en ritme Herkent rijmvormen Evalueert de tekst met emotieve en realistische Evalueert de tekst met realistische (geloofwaardig, Geeft zijn mening over een eenvoudige tekst. (geloofwaardig, levensecht) argumenten levensecht) argumenten Kan persoonlijke reacties toelichten met voorbeelden uit de tekst Kan persoonlijke reacties toelichten met voorbeelden uit de tekst - VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 6

7 Onderdeel 2.2: Literaire/fictionele teksten 2 Geeft mondeling of schriftelijk een oordeel over een gelezen tekst/boek (ik vind het leuk omdat...) Heeft enig inzicht in een voorkeur voor bepaalde teksten en boeken (ontwikkelt leesvoorkeur/literaire smaak) Past literaire begrippen toe, zoals fictie, gedicht, liedje en rijm. Herkent basale structuurelementen, zoals wisselingen van tijd en plaats, rijm en versvorm. Maakt een samenvatting van gedichten en verhaalfragmenten, zoals begin, eind en climax Leeft mee met een personage en legt uit hoe een personage zich voelt. Typeert personages zowel qua innerlijk als qua uiterlijk Verwoordt sympathie of antipathie voor bepaalde personages en licht dit toe Geeft mondeling of schriftelijk een oordeel over een gelezen tekst/boek (ik vind het leuk omdat...) Heeft enig inzicht in een voorkeur voor bepaalde teksten en boeken (ontwikkelt leesvoorkeur/literaire smaak) Past literaire begrippen toe, zoals fictie, gedicht, liedje en rijm. Maakt een samenvatting van gedichten en verhaalfragmenten, zoals begin, eind en climax Leeft mee met een personage en legt uit hoe een personage zich voelt. Verwoordt sympathie of antipathie voor bepaalde personages en licht dit toe Geeft mondeling of schriftelijk een oordeel over een gelezen tekst/boek (ik vind het leuk omdat...) Heeft enig inzicht in een voorkeur voor bepaalde teksten en boeken (ontwikkelt leesvoorkeur/literaire smaak) Verwoordt sympathie of antipathie voor bepaalde personages en licht dit toe Schrijfvaardigheid 3.1: Schrijven - Kan samenhangende teksten schrijven met een eenvoudige lineaire opbouw, over uiteenlopende vertrouwde onderwerpen binnen school, werk en maatschappij. Route: Route A: Route B: Route C: Onderdeel 3.1: Schrijven Kan s of informele brieven schrijven en daarmee Kan s of informele brieven schrijven en daarmee Kan s schrijven. meningen en gevoelens uitdrukken. meningen uitdrukken. Kan aantekeningen maken tijdens een uitleg of les. Kan aantekeningen maken tijdens een uitleg of les. Kan beknopt aantekeningen maken (steekwoorden) tijdens een uitleg of les. Kan onderhoudende teksten schrijven en overtuigen met Kan onderhoudende teksten schrijven en hierbij gebruik - argumenten. maken van argumenten. VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 7

8 Kan verslagen en werkstukken schrijven met behulp van Kan verslagen en werkstukken schrijven met behulp van - een stramien en daarbij informatie uit verscheidene bronnen vergelijken, samenvoegen en samenvatten. een stramien en daarbij informatie uit verscheidene bronnen gebruiken Past het woordgebruik en toon aan het publiek aan. Past het woordgebruik en toon aan het publiek aan. - Onderdeel 3.1: Schrijven 2 Verzamelt vooraf informatie uit verschillende bronnen en ordent dit op thema/tijd Stelt voor het schrijven het onderwerp vast (waarover ga ik schrijven?) Vult een (niet te complex) formulier in Past bij het schrijven van een tekst diverse tekstconventies toe (aanhef van een brief) Schrijft een verslag of een werkstuk en vat daarbij stukjes informatie uit verscheidene bronnen samen Maakt aantekeningen en geeft deze overzichtelijk weer Hanteert verschil formeel/informeel in een brief. Besteedt aandacht aan de opmaak van de tekst (handschrift, bladspiegel, eventueel beeldende elementen en kleur) Schrijft eigen ideeën, ervaringen, gebeurtenissen en fantasieën op in een verhaal, in een informatieve tekst of in een gedicht Schrijft notities, berichten en instructies waarin eenvoudige informatie van onmiddellijke relevantie wordt overgebracht Verzamelt vooraf informatie uit verschillende bronnen en ordent dit op thema/tijd Stelt voor het schrijven het onderwerp vast (waarover ga ik schrijven?) Vult een (niet te complex) formulier in Past bij het schrijven van een tekst diverse tekstconventies toe (aanhef van een brief) Schrijft een verslag of een werkstuk en vat daarbij stukjes informatie uit verscheidene bronnen samen Maakt aantekeningen en geeft deze overzichtelijk weer Schrijft eigen ideeën, ervaringen, gebeurtenissen en fantasieën op in een verhaal, in een informatieve tekst of in een gedicht Schrijft notities, berichten en instructies waarin eenvoudige informatie van onmiddellijke relevantie wordt overgebracht Voorziet een brief op de gebruikelijke plaats van datering, adressering, aanhef en ondertekening. Stelt voor het schrijven het onderwerp vast (waarover ga ik schrijven?) Vult een (niet te complex) formulier in Maakt aantekeningen via steekwoorden Schrijft eigen ervaringen op in een kort verhaal Taalverzorging en begrippen 4.1: Spelling - Kan een aantal basale spellingsregels toepassen VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 8

9 Route: Route A: Route B: Route C: Onderdeel 4.1: Spelling Verdubbeling en verenkeling. Verdubbeling en verenkeling. Verdubbeling en verenkeling. Morfologische regels. Morfologische regels. - Tt stam op d enkelvoud. Tt stam op d enkelvoud. - Tt (zwakke) werkwoorden, enkelvoud. Tt (zwakke) werkwoorden, enkelvoud. - Vt zwakke werkwoorden, met stam op d of t. Vt zwakke werkwoorden, met stam op d of t. - Spelambigue woorden. - Hoofdletters bij eigennaam en directe rede. Hoofdletters bij eigennaam en directe rede. Hoofdletters bij eigennaam en directe rede. Kennis grammaticale begrippen voor werkwoordsspelling. Kennis grammaticale begrippen voor werkwoordsspelling. Onderdeel 4.1: Spelling 2 Spelt woorden op -igheid, -lijkheid, -rijk, -(b)aar, -loos, - zaam, -erij Spelt woorden met een c voor /k/ of /s/ Gebruikt hoofdletters voor eigennamen en directe rede Past bij werkwoordsspelling de analogieregel toe (hij loopt, zoekt) Spelt woorden op heid, achtig, -(e)lijk Past de verenkeling of verdubbeling van de medeklinker toe bij meervoudsvorming Gebruikt de punt, het vraagteken, het uitroepteken en hoofdletters correct Spelt woorden op -igheid, -lijkheid, -rijk, -(b)aar, -loos, - zaam, -erij Spelt woorden met een c voor /k/ of /s/ Gebruikt hoofdletters voor eigennamen en directe rede Past bij werkwoordsspelling de analogieregel toe (hij loopt, zoekt) Spelt woorden op heid, achtig, -(e)lijk Past de verenkeling of verdubbeling van de medeklinker toe bij meervoudsvorming Gebruikt de punt, het vraagteken, het uitroepteken en hoofdletters correct Gebruikt hoofdletters voor eigennamen en directe rede Past bij werkwoordsspelling de analogieregel toe (hij loopt, zoekt) Past de verenkeling of verdubbeling van de medeklinker toe bij meervoudsvorming VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 9

10 Taalverzorging en begrippen 4.2: Woord- en zinsbouw - Kan grammaticaal juiste zinnen formuleren Route: Route A: Route B: Route C: Onderdeel 4.2: Woord- en zinsbouw Vertoont een redelijke grammaticale beheersing Vertoont een redelijke grammaticale beheersing Vertoont een redelijke grammaticale beheersing. Gebruikt korte eenvoudige zinnen en verbindt deze door de juiste eenvoudige voegwoorden en verbindingswoorden. Gebruikt korte eenvoudige zinnen en verbindt deze door de juiste eenvoudige voegwoorden en verbindingswoorden. Gebruikt korte eenvoudige zinnen. Onderdeel 4.2: Woord- en zinsbouw 2 Herkent en gebruikt de juiste aanwijzende voornaamwoorden en bepaalt waar het verwijswoord naar verwijst Herkent en gebruikt persoonsaanduidende woorden als verwijswoord Herkent en gebruikt scheidbare werkwoorden in zinnen Herkent en gebruikt voorzetsels Vindt de persoonsvorm met de vraagproef, getalproef en tijdproef Gebruikt aanhalingstekens anders dan in directe rede Herkent en gebruikt de juiste woordvolgorde in hoofd- en bijzin Herkent bijvoeglijke naamwoorden die van een werkwoord zijn gemaakt Vervoegt werkwoorden in de v.v.t. en v.t.t. Herkent en vormt onregelmatige trappen van vergelijking Herkent en vormt samenstellingen, opgebouwd uit zelfstandig naamwoorden, bijvoeglijke naamwoorden of werkwoorden Herkent en gebruikt de juiste aanwijzende voornaamwoorden en bepaalt waar het verwijswoord naar verwijst Herkent en gebruikt persoonsaanduidende woorden als verwijswoord Herkent en gebruikt scheidbare werkwoorden in zinnen Herkent en gebruikt voorzetsels Vindt de persoonsvorm met de vraagproef, getalproef en tijdproef Gebruikt aanhalingstekens anders dan in directe rede Herkent en gebruikt de juiste woordvolgorde in hoofd- en bijzin Herkent bijvoeglijke naamwoorden die van een werkwoord zijn gemaakt Vervoegt werkwoorden in de v.v.t. en v.t.t. Herkent en gebruikt scheidbare werkwoorden in zinnen Herkent en gebruikt voorzetsels VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 10

11 Taalverzorging en begrippen 4.3: Woordenschat en woordenschatstrategieën - Kan zijn woordenschat uitbreiden met behulp van bekende woorden Route: Route A: Route B: Route C: Onderdeel 4.3: Woordenschat en woordenschatstrategieën Beschikt over voldoende woorden om zich te kunnen uiten. Beschikt over voldoende woorden om zich te kunnen uiten. Beschikt over voldoende woorden om zich te kunnen uiten. Varieert het woordgebruik. Varieert het woordgebruik. Varieert het woordgebruik. Kan de betekenis van onbekende woorden uit de vorm, de samenstelling of de context afleiden. Kan de betekenis van onbekende woorden uit de samenstelling of de context afleiden. - Onderdeel 4.3: Woordenschat en woordenschatstrategieën 2 Breidt zijn woordenschat uit met vaktaalwoorden (verdampen, gewassen) Kent diverse uitdrukkingen en gezegden Gebruikt een eenvoudig woordenboek (Prisma) om woorden te leren Maakt bij het afleiden van de betekenis gebruik van relaties tussen woorden (tegenstellingen, synoniemen, gradaties in sterkte e.d. in context) Past geleerde woordleer- en onthoudstrategieën zelfstandig toe na hierop gewezen te zijn Breidt zijn woordenschat uit met vaktaalwoorden (verdampen, gewassen) Kent diverse uitdrukkingen en gezegden Gebruikt een eenvoudig woordenboek (Prisma) om woorden te leren Past geleerde woordleer- en onthoudstrategieën zelfstandig toe na hierop gewezen te zijn Gebruikt een eenvoudig woordenboek (Prisma, beeldwoordenboek) om woorden te leren Past geleerde woordleer- en onthoudstrategieën toe na hierop gewezen te zijn VOx is ontwikkeld in opdracht van OCW door KPC Groep, SLO en CED-Groep 11

Leerjaar 3: Doelenlijst Nederlands voor leerroute A, B en C

Leerjaar 3: Doelenlijst Nederlands voor leerroute A, B en C Leerjaar 3: Doelenlijst Nederlands voor leerroute A, B en C Mondelinge taalvaardigheid, Leesvaardigheid, Schrijfvaardigheid, Taalverzorging en begrippen MONDELINGE TAALVAARDIGHEID 1.1 Gespreksvaardigheid

Nadere informatie

2F TAKEN SPECIFICATIE EN KENMERKEN week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 week 9 week 10 Neemt deel aan discussie en overleg

2F TAKEN SPECIFICATIE EN KENMERKEN week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 week 9 week 10 Neemt deel aan discussie en overleg 2F TAKEN SPECIFICATIE EN KENMERKEN week 1 week 2 week 3 week 4 week 5 week 6 week 7 week 8 week 9 week 10 Neemt deel aan discussie en overleg Gesprekken Kan eenvoudige gesprekken voeren over alledaagse

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2016-2017 Vak: Nederlands Klas: vmbo-tl 2 Onderdeel: Spelling 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan

Nadere informatie

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (2F)

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (2F) Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink 1. Mondelinge Taalvaardigheid 1 1.1. Gesprekken Algemene omschrijving Kan in gesprekken over alledaagse en niet-alledaagse onderwerpen uit

Nadere informatie

ROUTE 2F, Nederlands voor niveau 2F

ROUTE 2F, Nederlands voor niveau 2F ROUTE 2F, Nederlands voor niveau 2F Schrijfvaardigheid * Kan samenhangende teksten schrijven met een eenvoudige, lineaire opbouw, over uiteenlopende vertrouwde onderwerpen uit de (beroeps)opleiding en

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

Nederlands ( 3F havo vwo )

Nederlands ( 3F havo vwo ) Nederlands Nederlands ( 3F havo vwo ) havo/vwo bovenbouw = CE = Verdiepende keuzestof = SE Mondelinge taalvaardigheid Subdomeinen Gespreksvaardigheid Taken: - deelnemen aan discussie en overleg - informatie

Nadere informatie

ROUTE 2F, Nederlands voor niveau 2F

ROUTE 2F, Nederlands voor niveau 2F ROUTE 2F, Nederlands voor niveau 2F Schrijfvaardigheid * Kan samenhangende teksten schrijven met een eenvoudige, lineaire opbouw, over uiteenlopende vertrouwde onderwerpen uit de (beroeps)opleiding en

Nadere informatie

VOx Leerlijn Nederlandse taal

VOx Leerlijn Nederlandse taal VOx Leerlijn Nederlandse taal Voor leerjaar 1 zijn er 72 lessen gemaakt. Deze lessen zijn onder verdeeld volgens de vier domeinen van de referentieniveaus voor Nederlandse taal. Het advies is om zoveel

Nadere informatie

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (1F)

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (1F) Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink 1. Mondelinge Taalvaardigheid 1 1.1. Gesprekken Algemene omschrijving Kan eenvoudige gesprekken voeren over vertrouwde onderwerpen in het

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling Lesperiode: week 1 t/m week 3 Aantal lessen per week: 4 Methode: Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van

Nadere informatie

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl Kinderen leren schrijven www.taalvorming.nl Uitgangspunten van taalvorming Taalvorming is een lang bestaande werkwijze die je ook kunt zien als schrijfdidactiek werken vanuit eigen ervaringen samenhang

Nadere informatie

Nederlands ( 2F havo vwo )

Nederlands ( 2F havo vwo ) Tussendoelen Nederlands Nederlands ( 2F havo vwo ) havo/vwo = Basis Leesvaardigheid zakelijke teksten Onderwerpen teksten over alledaagse onderwerpen, onderwerpen die aansluiten bij de leefwereld van de

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 vmbo de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 vmbo de betekenis

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel

Nadere informatie

Nederlands ( 3F havo vwo )

Nederlands ( 3F havo vwo ) Einddoelen Nederlands Nederlands ( 3F havo vwo ) havo/vwo bovenbouw = CE = Verdiepende keuzestof = SE Mondelinge taalvaardigheid Subdomeinen Gespreksvaardigheid Taken: - deelnemen aan discussie en overleg

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel zuiver morfologisch

Nadere informatie

Leerlijnenpakket Passende Perspectieven (taal)

Leerlijnenpakket Passende Perspectieven (taal) Herkomst Leerlijnenpakket Passende Perspectieven (taal) Eigen school Periode DL -20 t/m 200 Schrijven Schrijven - 1-2 GL + Schrijft tekens die op letters ( beginnen te) lijken -19-0 -19-0 -19-0 Soort tekst

Nadere informatie

Taalprofiel. Kwalificatiedossier Parketteur. Johan de Wittlaan 11 Postbus AJ Woerden T (0348) F (0348)

Taalprofiel. Kwalificatiedossier Parketteur. Johan de Wittlaan 11 Postbus AJ Woerden T (0348) F (0348) Taalprofiel Kwalificatiedossier Parketteur Johan de Wittlaan 11 Postbus 394 3440 AJ Woerden T (0348) 466 440 F (0348) 466 441 info@shm.nl www.shm.nl Inleiding bij het taalprofiel van het kwalificatiedossier

Nadere informatie

Leerroute 1: Schrijven

Leerroute 1: Schrijven Leerroute 1: Schrijven op doel Samenhang Woordgebruik & woordenschat Voorwaardelijk op publiek Leesbaarheid Taalverzorging - Kan fonemen onderscheiden - Weet dat letters met klanken corresponderen - Schrijft

Nadere informatie

Leerroute 1 naar 1S: Gesprekken

Leerroute 1 naar 1S: Gesprekken Leerroute 1 naar 1S: Gesprekken - Is zich ervan bewust dat hij een gesprek voert met als doel informatie te verkrijgen. - Is zich bewust dat hij een gesprek voert met een bepaald doel. - Blijft trouw aan

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Onderdeel: Grammatica zinsdelen 1F Grammaticale kennis: onderwerp, lijdend voorwerp, hoofdzin, bijzin, gezegde, persoonsvorm. 1E Grammaticale kennis: meewerkend voorwerp. 2E Grammaticale kennis: bijwoordelijke

Nadere informatie

Leerlijn domein mondelinge taalvaardigheid

Leerlijn domein mondelinge taalvaardigheid Leerlijn domein mondelinge taalvaardigheid Kerndoelen: 1. Leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie mondeling (of schriftelijk) gestructureerd weer te

Nadere informatie

Taal en rekenenen bij kwalificatiedossier Helpende zorg en welzijn 2010-2011

Taal en rekenenen bij kwalificatiedossier Helpende zorg en welzijn 2010-2011 Servicedocument Taal en rekenenen bij kwalificatiedossier Helpende zorg en welzijn 2010-2011 Calibris Kenniscentrum voor leren in de praktijk in Zorg, Welzijn en Sport Postbus 131 3980 CC Bunnik T 030

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling - ANV Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling - ANV Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Vak: Nederlands Klas: IG2 MH/HV Onderdeel: Spelling - ANV Aantal lessen per week: 2 Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: & 2 Blz. 33 t/m 35 Digitale methode F Spelling: verdubbeling en verenkeling. F

Nadere informatie

Ko observatielijst/ Kern(tussen)doelen TULE SLO Van November 2006

Ko observatielijst/ Kern(tussen)doelen TULE SLO Van November 2006 1 Ko observatielijst/ Kern(tussen)doelen TULE SLO Van November 2006 Mondeling onderwijs Kerndoel 1 Kerndoel 2 Kerndoel 3 Schriftelijk onderwijs Kerndoel 4 Bijlage kerndoel 4 leestechniek Kerndoel 5 Kerndoel

Nadere informatie

VSO Leerlijn Mondelinge taal

VSO Leerlijn Mondelinge taal VSO Leerlijn Mondelinge taal MONDELINGE TAAL Leerlijnen Kerndoelen Uitstroom Dagbesteding/Arbeid 1.1. Communicatieve voorwaarden 1. De leerling leert te communiceren met voor hem/haar geëigende middelen

Nadere informatie

SLO-kerndoelanalyse Alles-in-1/Alles apart. Uitgeverij Alles-in-1

SLO-kerndoelanalyse Alles-in-1/Alles apart. Uitgeverij Alles-in-1 SLO-kerndoelanalyse Alles-in-1/Alles apart Uitgeverij Alles-in-1 Stichting leerplanontwikkeling (SLO), Enschede 2 maart 2010 Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld is het toegestaan om zonder

Nadere informatie

SLO-kerndoelanalyse Alles-in-1/Alles apart. Uitgeverij Alles-in-1

SLO-kerndoelanalyse Alles-in-1/Alles apart. Uitgeverij Alles-in-1 SLO-kerndoelanalyse Alles-in-1/Alles apart Uitgeverij Alles-in-1 Stichting leerplanontwikkeling (SLO), Enschede 2 maart 2010 Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld is het toegestaan om zonder

Nadere informatie

Referentieniveaus. Conclusies

Referentieniveaus. Conclusies Referentieniveaus In Alles-Apart worden alle regels en strategieën aangeboden op het gebied van begrijpend lezen, (werkwoord)spelling, grammatica en Engels. Tijdens de projecten worden deze regels en strategieën

Nadere informatie

Referentiekader Nieuw Nederlands T/H / GT 5 e editie klas 1 en 4 e editie voor klas 2, 3, 4

Referentiekader Nieuw Nederlands T/H / GT 5 e editie klas 1 en 4 e editie voor klas 2, 3, 4 Referentiekader Nieuw Nederlands T/H / GT 5 e editie klas 1 en 4 e editie voor klas 2, 3, 4 Noordhoff Uitgevers bv, 2010 1 Inhoudsopgave 1 vmbo t/havo (5 e editie)... Hoofdstuk 1... 3 Hoofdstuk 2... 5

Nadere informatie

Taal in beeld Spelling in beeld

Taal in beeld Spelling in beeld Taal in beeld/ / Spelling in beeld Kerndoelanalyse SLO Juli 2011 Verantwoording 2011 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Vak: Nederlands Klas: IG2 MH/HV Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 4 Aantal lessen per week: 2 Methode: Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: 1 & 2 Blz. 33 t/m 35 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling

Nadere informatie

Referentiekaders taal en Goed Gelezen!

Referentiekaders taal en Goed Gelezen! Referentiekaders taal en Goed Gelezen! In het Referentiekader doorlopende leerlijnen taal en rekenen is vastgelegd wat leerlingen moeten kennen en kunnen als het gaat om Nederlandse taal en rekenen/wiskunde.

Nadere informatie

Taal en rekenen ook in het praktijkonderwijs Passende Perspectieven. Flitsbijeenkomst januari 2012 Steunpunt Taal & Rekenen vo Els Leenders

Taal en rekenen ook in het praktijkonderwijs Passende Perspectieven. Flitsbijeenkomst januari 2012 Steunpunt Taal & Rekenen vo Els Leenders Taal en rekenen ook in het praktijkonderwijs Passende Perspectieven Flitsbijeenkomst januari 2012 Steunpunt Taal & Rekenen vo Els Leenders SLO en leerplannen Het referentiekader taal en rekenen Opbouw

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen Nederlands (PO - havo/vwo) 2011

Doorlopende leerlijnen Nederlands (PO - havo/vwo) 2011 Doorlopende leerlijnen Nederlands ( - havo/vwo) 2011 De samengevatte kerndoelen en eindtermen in samenhang met de referentieniveaus taal Domein 1. Leesvaardigheid Nr. 4: Informatie achterhalen in informatieve

Nadere informatie

Taal in beeld/ Spelling in beeld (tweede versie) Kerndoelanalyse SLO

Taal in beeld/ Spelling in beeld (tweede versie) Kerndoelanalyse SLO Taal in beeld/ Spelling in beeld (tweede versie) Kerndoelanalyse SLO Oktober 2015 Verantwoording 2015 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Mits de bron wordt vermeld, is het

Nadere informatie

Basisarrangement. Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal. 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen

Basisarrangement. Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal. 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen Basis Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Nederlandse taal 5x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen Deviant methode leer/werkboek VIA vooraf op weg naar 1F. De 8 thema s in het boek hebben terugkerende

Nadere informatie

Staal. Kerndoelanalyse SLO

Staal. Kerndoelanalyse SLO Staal Kerndoelanalyse SLO oktober 2014 Verantwoording 2014SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Mits de bron wordt vermeld, is het toegestaan zonder voorafgaande toestemming van

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen Nederlands (PO - vmbo) 2011

Doorlopende leerlijnen Nederlands (PO - vmbo) 2011 Doorlopende leerlijnen Nederlands ( - vmbo) 2011 De samengevatte kerndoelen en eindtermen in samenhang met de referentieniveaus Domein 1. Leesvaardigheid Nr. 4: Informatie achterhalen in informatieve en

Nadere informatie

2011 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede

2011 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Taalfontein Kerndoelanalyse SLO Juli 2011 Verantwoording 2011 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld is het toegestaan om

Nadere informatie

Taaldomein vmbo. 4 Een mondelinge presentatie Hulpmiddelen: PowerPointpresentatie. k4 3 De spreekbeurt Soorten spreekbeurten De boekpresentatie

Taaldomein vmbo. 4 Een mondelinge presentatie Hulpmiddelen: PowerPointpresentatie. k4 3 De spreekbeurt Soorten spreekbeurten De boekpresentatie Taaldomein vmbo Methode Taaldomein 1 Mondeling 60p Schooltype vmbo-kgt 1-2, k3-4 2 Lezen 266p Editie vanaf 2004 3 Schrijven 120p Niveau 2F 4 Taalbeschouwing 285p 4 Een mondelinge presentatie Hulpmiddelen:

Nadere informatie

Leerlijn Spreken & luisteren groep 5

Leerlijn Spreken & luisteren groep 5 Leerlijn Spreken & luisteren groep 5 Spreken (individueel / gesprekken voeren): Luisteren: Een monoloog houden in een kleine groep, duidelijk verwoorden wat ze bedoelen. Een gesprek (overleg) voeren in

Nadere informatie

Curriculum Leerroute 4 en 5

Curriculum Leerroute 4 en 5 Curriculum Leerroute 4 en 5 Mondelinge taal-vso Dit curriculum is gebaseerd op de ZML SO en VSO leerlijn Mondelinge en schriftelijke taal, CED-groep, 2012. In dit curriculum zijn de cruciale doelen opgenomen.

Nadere informatie

Zin in taal/ Zin in spelling tweede editie

Zin in taal/ Zin in spelling tweede editie Zin in taal/ Zin in spelling tweede editiee Kerndoelanalyse SLO Juli 2011 Verantwoording 2011 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt

Nadere informatie

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 13-14-15 Examenprogramma NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat kan

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands

Eindtermen Nederlands Nederlands 1F NE2 Eindtermen Nederlands Deze eindtermen bestaan uit drie onderdelen: zakelijke teksten, fictionele teksten en schrijven. Zakelijke teksten Kan eenvoudige teksten lezen over alledaagse onderwerpen

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort Examenprogramma (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in

Nadere informatie

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2

Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Registratieblad aanbod doelen SLO groep 1 en 2 Mondelinge taalvaardigheid: aanbod doelen voor groep 1 en 2 verwerkt in de kleuterthema s Woordenschat en woordgebruik Th 1 2 3 4 5 6 totaal uitbreiden van

Nadere informatie

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen

Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Syntheseproef kerst 2013 Theoretische richtingen Vooraf De syntheseproef bestaat uit een aantal onderdelen. 1. Schriftelijke taalvaardigheid Het verslag dat je maakte van de aidsgetuigenis van Kristof

Nadere informatie

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo

Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Engels onderbouw vo havo/vwo Preambule Voor alle domeinen van Engels geldt dat het gaat om toepassingen van kennis en vaardigheden op thema s die alledaags en vertrouwd zijn. Hieronder worden

Nadere informatie

Referentiekader Nieuw Nederlands havo 5 e editie klas 1 en 4 e editie voor klas 2, 3, 4/5

Referentiekader Nieuw Nederlands havo 5 e editie klas 1 en 4 e editie voor klas 2, 3, 4/5 Referentiekader Nieuw Nederlands havo 5 e editie klas 1 en 4 e editie voor klas 2, 3, 4/5 Inhoudsopgave 1 vmbo t/havo (5 e editie)... Hoofdstuk 1... Hoofdstuk 2... Hoofdstuk 3... Hoofdstuk 4... Hoofdstuk

Nadere informatie

PTA Nederlands KBL Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier Waldeck cohort 15-16-17

PTA Nederlands KBL Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier Waldeck cohort 15-16-17 Exameneenheden Nederlands NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat

Nadere informatie

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (3F)

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (3F) Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink 1. Mondelinge Taalvaardigheid 1.1. Gesprekken Kan op effectieve wijze deelnemen aan gesprekken over onderwerpen uit de (beroeps)opleiding

Nadere informatie

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat.

De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. A. LEER EN TOETSPLAN DUITS Onderwerp: Leesvaardigheid De leerling leert strategieën te gebruiken voor het uitbreiden van zijn Duitse woordenschat. De leerling leert strategieën te gebruiken bij het verwerven

Nadere informatie

Nederlands. complete methode. Lesstof overzicht. vmbo. Mondelinge taalvaardigheid

Nederlands. complete methode. Lesstof overzicht. vmbo. Mondelinge taalvaardigheid Lesstof overzicht complete methode Nederlands vmbo STATION Mondelinge taalvaardigheid Nederlands vmbo KGT 1 Beter gebekt Uitgeverij: Eisma Edumedia bv Postbus 459 8901 BG Leeuwarden T (088) 294 48 80 F

Nadere informatie

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (4F)

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (4F) Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (4F) 1. Mondelinge Taalvaardigheid Niveau 4F 1.1 Gesprekken Algemene omschrijving Kan in alle soorten gesprekken de taal nauwkeurig en doeltreffend

Nadere informatie

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 14-15-16

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 14-15-16 Examenprogramma PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Media&Design cohort 14-15-16 NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL Kijkduin, Statenkwartier Waldeck cohort 15-16-17

PTA Nederlands BBL Kijkduin, Statenkwartier Waldeck cohort 15-16-17 Exameneenheden Nederlands (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands

Nadere informatie

PTA Nederlands TL voor overstappers uit 3H Houtrust cohort 14-15-16

PTA Nederlands TL voor overstappers uit 3H Houtrust cohort 14-15-16 Examenprogramma PTA Nederlands TL voor overstappers uit 3H Houtrust cohort 14-15-16 NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort 14-15-16

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier (Vakcollege Techniek) cohort 14-15-16 Examenprogramma (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in

Nadere informatie

De doorgaande lijn, zwakke lezers en de bibliotheek. Kees Broekhof Sardes

De doorgaande lijn, zwakke lezers en de bibliotheek. Kees Broekhof Sardes + De doorgaande lijn, zwakke lezers en de bibliotheek Kees Broekhof Sardes + Agenda Doorgaande lijnen rond lezen Wat zijn zwakke lezers? Welke maatregelen zijn mogelijk? Wat kan de bibliotheek doen? +

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL 1 Nederlands. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen.

Naam leerlingen. Groep BBL 1 Nederlands. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. Verdiepend Basisarrange ment Naam leerlingen Groep BBL 1 Nederlands Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 5 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten.

Nadere informatie

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Statenkwartier cohort

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin, Statenkwartier cohort Examenprogramma NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat kan

Nadere informatie

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 NIVEAU TAALBEHEERSING MODERNE VREEMDE TALEN VWO/HAVO STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

Doorlopende leerlijn vaardigheden Frans ERK (PO - havo/vwo) 2009 Streefniveaus en eindniveaus ERK per vaardigheid

Doorlopende leerlijn vaardigheden Frans ERK (PO - havo/vwo) 2009 Streefniveaus en eindniveaus ERK per vaardigheid Doorlopende leerlijn vaardigheden Frans ERK (PO - havo/vwo) 2009 Streefniveaus en eindniveaus ERK per vaardigheid Kernvaardigheden PO Onderbouw havo en vwo Tweede fase havo Tweede fase vwo 1. Leesvaardigheid

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Taal in beeld groep 4

Leerstofoverzicht Taal in beeld groep 4 Leerstofoverzicht Taal in beeld groep blok woordenschat spreken/luisteren schrijven taalbeschouwing Les : betekenis door plaatje Les : spreken Les : bij elke tekst hoort een schrijver Les : spelen met

Nadere informatie

PIT HAVO-2 +HAVO/VWO Onderdeel: Spelling H1 en H2 Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

PIT HAVO-2 +HAVO/VWO Onderdeel: Spelling H1 en H2 Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: PIT HAVO-2 +HAVO/VWO-2 2016-2017 Vak: Nederlands Onderdeel: Spelling H1 en H2 Lesperiode: 1 Aantal lessen per week: 4 Hoofdstuk: 1 en 2 Extra materiaal: Nieuw Nederlands Online De leerling kent de volgende

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 13602 25 juli 2011 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 29 juni 2011, nr. VO/309740, houdende

Nadere informatie

Bijlage Nederlands vmbo, havo/vwo

Bijlage Nederlands vmbo, havo/vwo Bijlage Nederlands vmbo, havo/vwo IJking Referentiekader taal versus Examenprogramma's Els Leenders en Clary Ravesloot April 2010 Verantwoording 2010 Stichting leerplanontwikkeling (SLO), Enschede Alle

Nadere informatie

PORTFOLIO NEDERLANDS NAAM: OPLEIDING: KLAS: Portfolio Nederlandse taal, deel 1 Versie 11-07-13 Pagina 1

PORTFOLIO NEDERLANDS NAAM: OPLEIDING: KLAS: Portfolio Nederlandse taal, deel 1 Versie 11-07-13 Pagina 1 PORTFOLIO NEDERLANDS NAAM: OPLEIDING: KLAS: Portfolio Nederlandse taal, deel 1 Versie 11-07-13 Pagina 1 Het portfolio voor de Nederlandse taal bestaat uit de volgende onderdelen: - Inleiding - Algemeen

Nadere informatie

REFERENTIEKADER TAAL. Referentiekader Taal in PLOT26

REFERENTIEKADER TAAL. Referentiekader Taal in PLOT26 REFERENTIEKADER TAAL Dit document is bedoeld voor docenten Nederlands die willen weten hoe het PLOT26-team de onderdelen van het Referentiekader Taal (commissie Meijerink) heeft verwerkt in de methode.

Nadere informatie

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort

PTA Nederlands BBL & KBL Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort Examenprogramma (verschillen tussen BBL en KBL zijn in de tekst aangegeven) NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in

Nadere informatie

Luisteren 1 gt/h 2 gt 3/4 vmbo

Luisteren 1 gt/h 2 gt 3/4 vmbo Carte Orange 1 gth, 2 gt, 3/4 vmbo ERK-overzicht 1 Luisteren 1 gt/h 2 gt 3/4 vmbo 1 Gesprekken tussen moedertaalsprekers verstaan A2 Kan het onderwerp bepalen van een langzaam en duidelijk gesproken gesprek

Nadere informatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID 1. Lees- en schrijfmotivatie 1.1 Kinderen zijn intrinsiek gemotiveerd voor lezen en schrijven. 1.2 Ze beschouwen lezen en schrijven als dagelijkse routines.

Nadere informatie

PTA Nederlands KBL Bohemen, Kijkduin, Media&Design, Statenkwartier (Vakcollege) cohort

PTA Nederlands KBL Bohemen, Kijkduin, Media&Design, Statenkwartier (Vakcollege) cohort Examenprogramma NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat kan

Nadere informatie

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin cohort

PTA Nederlands TL/GL Bohemen, Houtrust, Kijkduin cohort Exameneenheden Nederlands NE/K/1 Oriëntatie op leren en werken De kandidaat kan zich oriënteren op de eigen loopbaan en op het belang van Nederlands in de maatschappij. NE/K/2 Basisvaardigheden De kandidaat

Nadere informatie

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands Les Taalblad, Pendelaars Tekstsoort, publiek, niveau Informatieve en persuasieve tekst Onbekend publiek Structurerend niveau voor leesvaardigheid, beoordelend niveau voor luistervaardigheid Verwijzing

Nadere informatie

Luisteren 1 hv 2 hv 3hv

Luisteren 1 hv 2 hv 3hv Carte Orange 1 hv, 2 hv, 3 hv ERK-overzicht 1 Luisteren 1 hv 2 hv 3hv 1 Gesprekken tussen moedertaalsprekers verstaan A2 Kan het onderwerp bepalen van een langzaam en duidelijk gesproken gesprek 2-3-4-5-6-7-8*

Nadere informatie

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid Bron: Aarnoutse, C. & Verhoeven, L. (red.), Zandt, R. van het, Biemond, H.(in voorbereiding). Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. Een leerlijn voor groep 4 tot

Nadere informatie

Nederlands. complete methode. Lesstof overzicht. vmbo. Mondelinge taalvaardigheid

Nederlands. complete methode. Lesstof overzicht. vmbo. Mondelinge taalvaardigheid Lesstof overzicht complete methode Nederlands vmbo STATION Mondelinge taalvaardigheid Nederlands vmbo KGT 1 Beter gebekt Uitgeverij: Eisma Edumedia bv Postbus 459 8901 BG Leeuwarden T (088) 294 48 80 F

Nadere informatie

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes.

Voor alle leraren Nederlands. 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden: tekstsoorten, procedures/strategieën en attitudes. Voor alle leraren Nederlands 'Vergelijkend schema', eindtermen vaardigheden van de 3 graden:, procedures/strategieën en attitudes. 1 Luisteren 1e graad 2e graad 3e graad uiteenzetting leerstofonderdeel

Nadere informatie

Taalprofiel. Kwalificatiedossier Montagemedewerker timmerindustrie

Taalprofiel. Kwalificatiedossier Montagemedewerker timmerindustrie Taalprofiel Kwalificatiedossier Montagemedewerker timmerindustrie Johan de Wittlaan 11 Postbus 394 3440 AJ Woerden T (0348) 466 440 info@shm.nl www.shm.nl Inleiding bij het taalprofiel van het kwalificatiedossier

Nadere informatie

Nieuw Nederlands 4 vmbo-gt Literatuur: Lijsters (Noordhoff Uitgevers), Lezen voor de lijst

Nieuw Nederlands 4 vmbo-gt Literatuur: Lijsters (Noordhoff Uitgevers), Lezen voor de lijst Locatie: Innova Schooljaar: 2016-2018 Vak: Nederlands las: 3 & 4 Afdeling: mavo Bronnen: Nieuw Nederlands 3 vmbo-gt Nieuw Nederlands 4 vmbo-gt Literatuur: Lijsters (Noordhoff Uitgevers), Lezen voor de

Nadere informatie

Indicatief bevindt de beroepsinhoud van de Aankomend onderofficier grondoptreden zich op het volgende niveau:

Indicatief bevindt de beroepsinhoud van de Aankomend onderofficier grondoptreden zich op het volgende niveau: 2.4.3 Aankomend onderofficier grondoptreden Nederlands Mondelinge taalvaardigheid: 2F Leesvaardigheid: 2F Schrijfvaardigheid: 2F Taalverzorging en taalbeschouwing: 2F Verantwoording beroepsniveau Nederlands

Nadere informatie

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 2: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: : Thema 1 1. Introles De leerling kan beleefd informatie geven aan een onbekende volwassene. VSO Kerndoelen Leergebiedoverstijgend

Nadere informatie

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad)

Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Eindtermen Nederlands algemeen secundair onderwijs (derde graad) Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen en probleemstellingen

Nadere informatie

Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor de derde graad Moderne Talen

Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor de derde graad Moderne Talen Titel / thema tekst / toets Kruistabel ter inspiratie voor het opmaken van een jaarplan Duits voor de derde graad Moderne Talen LUISTERVAARDIGHEID De leerlingen kunnen Lu 1 op beschrijvend niveau van narratieve,

Nadere informatie

SLO Leerdoelenkaart Engels: streefniveaus onderbouw voortgezet onderwijs voor gedifferentieerd onderwijs

SLO Leerdoelenkaart Engels: streefniveaus onderbouw voortgezet onderwijs voor gedifferentieerd onderwijs 1.1.1 Onderwerp Je praat over onderwerpen die eenvoudig, alledaags, zeer vertrouwd en gerelateerd zijn aan directe behoeften. Je praat over onderwerpen die eenvoudig, alledaags, vertrouwd en gerelateerd

Nadere informatie

Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal

Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal Weblecture LEONED Utrecht 14 november 2012 Bart van der Leeuw, SLO Taalontwikkelend lesgeven en het referentiekader taal Inhoudsopgave van het college

Nadere informatie

Taalprofiel. Kwalificatiedossier Machinaal houtbewerker

Taalprofiel. Kwalificatiedossier Machinaal houtbewerker Taalprofiel Kwalificatiedossier Machinaal houtbewerker Johan de Wittlaan 11 Postbus 394 3440 AJ Woerden T (0348) 466 440 F (0348) 466 441 info@shm.nl www.shm.nl Inleiding bij het taalprofiel van het kwalificatiedossier

Nadere informatie

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen 1.1 Eigen kennis 1.1.1 Kinderen kunnen hun eigen kennis activeren, m.a.w. ze kunnen aangeven wat ze over een bepaald onderwerp al weten en welke ervaringen ze er

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

Algemene karakteristiek

Algemene karakteristiek Algeme karakteristiek Wat schrijv leerling? Schrijv naar aanleiding stimulerde situaties (uit spel) (bijv. e teking met bijschrift de leraar). Eig naam schrijv. Spel met letterteks. Boem letters. Eig schrift

Nadere informatie

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2

Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Zakelijk Professioneel (PROF) - B2 Voor wie? Voor hogeropgeleiden die hun taalvaardigheid in het Nederlands zullen moeten bewijzen op de werkvloer in Vlaanderen, Nederland of in een buitenlands bedrijf

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Lezen in beeld

Leerstofoverzicht Lezen in beeld Vaardigheden die bij één passen, worden in Lezen in beeld steeds bij elkaar, in één blok aangeboden. Voor Lezen in beeld a geldt het linker. Voor Lezen in beeld b t/m e geldt het rechter. In jaargroep

Nadere informatie

Kijkwijzers Beter zicht op het referentiekader taal SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Kijkwijzers Beter zicht op het referentiekader taal SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Foto omslag: Humantouch photography Kijkwijzers Beter zicht op het referentiekader taal SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Voorwoord Op 15 januari 2010 heeft de Ministerraad ingestemd

Nadere informatie

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers?

Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Wat te doen met zwakke begrijpend lezers? Cor Aarnoutse Wat doe je met kinderen die moeite hebben met begrijpend lezen? In dit artikel zullen we antwoord geven op deze vraag. Voor meer informatie verwijzen

Nadere informatie

eindtermen ve ABC 30% 75

eindtermen ve ABC 30% 75 2F Standaarden en eindtermen ve abc 1F ABC 30% 75 Standaarden en eindtermen ve Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 1.1 Standaarden en eindtermen... 3 2 Standaarden en eindtermen Nederlandse taal... 5 Leeswijzer...

Nadere informatie