IK ZOU WEL IETS MEER CONTROL IN DE KAMER WILLEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IK ZOU WEL IETS MEER CONTROL IN DE KAMER WILLEN"

Transcriptie

1 Interview: IK ZOU WEL IETS MEER CONTROL IN DE KAMER WILLEN 10 MCA: april 2014, nummer 2

2 De Haagse politieke arena lijkt ver verwijderd van de comfortzone van een CFO. Debatten worden immers gevoerd op basis van ideologische strijdpunten in plaats van checks and balances. Pieter Duisenberg zit na vijftien jaar bedrijfsleven sinds 2012 voor de VVD in de Kamer. Hoe vergaat het deze controller in de politiek? Frank Verbeeten en Peter Steeman: Ook al is de stap van bedrijfsleven naar publieke zaak groot, de weg ernaar toe verliep voor Pieter Duisenberg geleidelijk. In zijn carrière ging zijn voorkeur de afgelopen tien jaar uit naar die terreinen waar veranderingen en de behoefte aan innovatie het grootst zijn. Hij vond daarvoor onder andere een uitlaatklep als CFO bij Shell International Renewables, het bedrijfsonderdeel dat zich bezighoudt met de winning van alternatieve energie. Die transitie naar de toekomst vind ik heel boeiend. Het ontwikkelen van nieuwe strategieën die voor de maatschappij interessant zijn. Toen ik werd gevraagd om kandidaat te worden voor de VVD en uiteindelijk werd gekozen was dat een sprong in het diepe. Misschien is je invloed als Kamerlid in de praktijk helemaal niet groot. Maar ik vond dat ik in ieder geval een poging moest wagen. Als je voor die verantwoordelijkheid wegloopt, moet je de rest van je leven je mond houden. Dan kan je niet meer zeggen dat ze het in Den Haag verkeerd doen. Slecht idee Het contrast tussen de werkwijze van een financieel bestuurder en van een Kamerlid is groot. De democratie werkt echt heel anders dan een bedrijf. Het eerste wat opvalt, is de transparantie. Als je vergadert, zitten er journalisten en lobbyisten mee te schrijven. Nog een verschil is het dualisme. In het bedrijfsleven wijzen alle neuzen dezelfde kant op als een beslissing eenmaal genomen is. Dat is hier niet het geval. Het rationele gaat hand in hand met politieke meningen en emotie. Terwijl je bezig bent met de uitvoering van je strategie, blijven mensen roepen dat het een slecht idee is. Daar moet je mee omgaan en zorgen dat je standvastig je lijn vasthoudt. Maar er is ook een overeenkomst tussen bedrijfsleven en politiek. Het begint met een vonk, betrokkenheid. Vervolgens moet je het professioneel uitrollen. Ik heb een methodiek geïntroduceerd die ik vaak in mijn vorige werk gebruikte. OGSM staat voor Objectives, Goals, Strategies and Measures. Binnen de commissie Onderwijs werken de VVDkamerleden nu volgens deze methodiek om zo meer lijn te brengen in onze activiteiten. Wat is ons doel? Waar staan we? En waar moeten we bijsturen? Ik heb het gebruikt voor een plan om het niveau van leraren te verhogen. Hoe kun je dat doen? Door hogere eisen te stellen. Scholen kunnen bijvoorbeeld meer academische leraren aanstellen. Vervolgens heb ik in de Kamer een voorstel gedaan om alleen nog maar academici in de bovenbouw van het vwo voor de klas te halen. Dat voorstel is aangenomen en wordt nu uitgevoerd. Ik heb het voordeel dat ik lid ben van een partij die wel wat in de melk te brokkelen heeft. Van tevoren wist ik niet dat het 41 zetels zouden worden. Ik wist ook niet dat we in de regering zouden komen. Je stem telt, helemaal als regeringspartij. Als ik het eens ben met de PvdA over een richting, dan heb ik een vrij grote kans dat het gebeurt. Hoog scoren Als Kamerlid heeft hij hoger onderwijs en lerarenbeleid in zijn portefeuille. Vorig jaar diende Duisenberg een amendement in om het aantal promotiestudenten te verhogen. Nederland heeft in Europa, na Cyprus, het minste aantal promovendi. In Nederland is die verhouding 6,1 promovendi per duizend inwoners. Wanneer je als kenniseconomie wilt concurreren in de wereld, moet je hoog scoren op diverse gebieden. Deze rangschikking past niet bij de ambitie die we hebben. Daar moeten we wat aan doen. Maar is dat niet in strijd met de wens om kwaliteit na te streven? Als universiteiten alleen de top laten promoveren, neemt hun aantal immers eerder af dan toe. Hij ziet de keuze voor meer promovendi niet als een tegengestelde beweging. Meer en een hoge kwaliteit gaan prima samen. Je moet de pieken MCA: april 2014, nummer 2 11

3 Een Powerpoint-presentatie was men niet gewend. Het hele apparaat stond op zijn achterste benen. Hoe moeten we slides notuleren? stimuleren en niet naar de middelmaat streven. Voorwaarde is dat we andere wegen vinden om te promoveren. Je kan bijvoorbeeld je beste masterstudenten in een vroeg stadium benaderen. Laat ze alvast beginnen met een onderdeel van hun promotietraject. De medische faculteit in Leiden biedt aan studenten die uitblinken de mogelijkheid om te promoveren. Dan beginnen ze tijdens de reguliere studie al met het kiezen van een onderwerp, doen al onderzoek. Op die manier maak je mensen enthousiast die geen geduld hebben om te wachten tot ze aio zijn. OVER PIETER DUISENBERG Een groot deel van zijn loopbaan, van 1992 tot 2007, werkte Pieter Duisenberg (46) bij Shell, onder andere als finance manager retail Nederland, CFO bij Shell International Renewables en controller exploratie en productie Europa. Eind jaren negentig maakte hij een tijdelijke overstap naar McKinsey waarvoor hij ook in Australië werkte. Na Shell werkte hij twee jaar bij een startup op het gebied van Led-verlichting. Daarna werkte hij als directeur finance & risk voor de Eneco Groep. Sinds 2012 zit Pieter Duisenberg in de Tweede Kamer voor de VVD. Hij studeerde macro-economie aan de Erasmus universiteit en volgde de Controllersopleiding aan de VU. Eigen niveau Een ander voorstel van Duisenberg betrof het verkorten van het hbo-traject voor vwo ers zodat ze een studielast hebben die hetzelfde is als voor de wo-route (180 studiepunten). Als leerlingen klaar zijn met het vwo maken ze een keuze tussen wetenschappelijk of beroepsonderwijs. Het aantal vwo ers dat kiest voor het hbo is scherp gedaald. Dat is jammer want het gaat erom dat een student op de plek terechtkomt die bij hem past. Een derde van de studenten valt in het wetenschappelijk onderwijs uit na het eerste jaar. Misschien komen sommige vwo ers beter tot hun recht in het beroepsonderwijs. Maar hbo is voor vwo ers niet aantrekkelijk. Ouders adviseren meestal hun kinderen om voor een universiteit te kiezen. Dan zit je tussen mensen van je eigen niveau, is de gedachte. Een hbo-bachelor duurt vier jaar tegenover een bachelor van drie jaar in het wetenschappelijk onderwijs. En dan komt daar voor hbo ers die voor een master gaan nog een premastertraject bij. Als je voor vwo ers een driejarig hbotraject creëert, ondervang je beide bezwaren. Je kan het in drie jaar doen met een groepje dat uit vwo ers bestaat. Op die manier ontstaat er ook een grotere doorstroom van hbo ers naar een masteropleiding aan de universiteit. No alternative Een recente trend in het onderwijs zijn MOOC s (massive open online course). Hij volgt de ontwikkelingen hierover nauwlettend. In de zomer van 2013 informeerde hij bij de minister van OCW of de wet- en regelgeving geen beperking vormt voor instellingen die MOOC s willen aanbieden. Hij is enthousiast over de mogelijkheden die het biedt. Ik wilde altijd naar Wharton, dat geldt als een van de beste business schools ter wereld. Het is er nooit van gekomen. Ik hoop nu via een MOOC alsnog toegang tot Wharton te krijgen. Toch valt er volgens critici wel wat af te dingen op de populariteit van MOOC s. Een nadeel van MOOC s is het hoge uitvalpercentage. Van zevenduizend aanmeldingen blijven er na een aantal lessen soms maar een honderdtal over die het afron- 12 MCA: april 2014, nummer 2

4 In het bedrijfsleven wijzen alle neuzen dezelfde kant op als een beslissing eenmaal genomen is. Dat is hier niet het geval den. Een ander nadeel is de beperkte interactie met andere deelnemers omdat ieder de lessen op een zelf gekozen tijdstip volgt. Duisenberg vindt dat een te beperkte voorstelling van zaken. Je moet je niet verzetten tegen zo n ontwikkeling, maar kijken welke kansen het geeft en welke zaken je in de praktijk kunt verbeteren. Bij Shell hadden we vroeger een scenario dat TINA heette: There Is No Alternative. De toekomst houd je niet tegen. Dat geldt ook voor MOOC s. We vinden het belangrijk dat mensen blijven leren. Het stelt je in staat modulair onderwijs te volgen. Zodat je certificaten kunt opbouwen tot iets groters. Het is meer dan alleen kijken naar een filmpje op je laptop. Je staat in contact met klasgenoten over de hele wereld. Je hebt discussies, lost cases op. Het succes stimuleert ook een andere ontwikkeling, stipt hij aan. Veel mensen uit het bedrijfsleven willen best les geven maar haken af omdat het scholingstraject veel tijd kost. Als je de opleiding tot docent kunt opknippen in deelcertificaten, wordt dat doel makkelijker realiseerbaar. Het onderwijs moet dynamischer en responsiever. Dat was ook een van de conclusies van het WRR-rapport Naar een lerende economie. Met praktijkmensen in het onderwijs haal je de maatschappij naar binnen. Internationaal concurreren Duisenberg denkt dat het een geschikte vorm van onderwijs voor de permanente educatie van RC s kan zijn. Als controller ben je verplicht die veertig punten per jaar te halen. Daar zijn MOOC s heel geschikt voor. Het past in de internationale ontwikkeling van het vak. MOOC s stellen je in staat in contact te komen met studenten uit andere landen. De RC-opleiding zelf is nog heel Nederlands gericht. Op de vraag of er meer samenwerking moet zijn met internationale opleidingen als het Amerikaanse Institute of Management Accountants (IMA) volgt een genuanceerd antwoord. Je moet in ieder geval een internationale titel hebben. Maar dat betekent niet dat we alles overboord moeten gooien en ons moeten aansluiten bij een buitenlands instituut. Onze RC-opleiding is van hoog niveau. Misschien moet er een constructie komen waarbij een student via een aantal aanpassingen in het curriculum naast een RC-titel ook een internationale titel haalt. We moeten zorgen dat we ook in onze opleidingen blijven concurreren met de rest van de wereld. Net zoals een master van Harvard anders wordt gewaardeerd dan een master van de University of Oklahoma. Op dezelfde manier moet een controller die is afgestudeerd aan een Nederlandse universiteit zich positief kunnen onderscheiden. Reageren Wordt er vanuit het perspectief van de financial slim bezuinigd in Den Haag? Als lid van een coalitiepartij kan hij niet anders dan dat beamen. Maar het debat over de keuzes die partijen maken is gebaat bij meer helderheid, vindt hij. Ik zou wel iets meer control in de Kamer willen. De methodische aanpak zoals je die leert in een controllersopleiding wat is mijn langetermijnstrategie, wat zijn mijn doelen, hoe zit het met de inzet van middelen, wat heb ik gepresteerd en waar stuur ik bij maakt niet vanzelfsprekend deel uit van de politiek. Je hebt hier minder objectieve reflectie. De politieke verhoudingen in de Eerste en Tweede Kamer spelen een belangrijke rol. Toen ik voor het eerst als lid van de commissie Onderwijs de behandeling van een begroting meemaakte, ging het over alles behalve de begroting. Er werden bijvoorbeeld vragen gesteld over actuele ontwikkelingen die de week ervoor in het nieuws waren, zoals een mislukte fusie van hogescholen bij Amarantis. De behoefte om te reageren op wat er in de buitenwereld gebeurt, wint het op zo n moment van de controlerende taak. Controleren en agenderen zijn verschillende MCA: april 2014, nummer 2 13

5 kwaliteiten die je meer uit elkaar moet trekken, vindt hij. In de commissie Onderwijs heeft hij daarom het initiatief genomen om een soort audit committee in het leven te roepen. Die bestaat uit twee personen: een uit de coalitie en een uit de oppositie. Duisenberg: We worden ondersteund door het Bureau Onderzoek Rijksuitgaven. Dat zijn ambtenaren die speciaal voor Kamerleden werken. Dat levert een op feiten gebaseerde reflectie op de verantwoording, zeg maar het jaarverslag van het ministerie van Onderwijs. Je kijkt naar het beleid en de risicogebieden. Kunnen we als Tweede Kamer de bewindspersoon afrekenen op bepaalde doelen? Is er voldoende gedaan met bevindingen van risicoanalyses? Je moet het eens zijn over wat je wilt meten. Vervolgens kun je in het debat focussen op de verschillen. Achterste benen Vorig jaar mei was het audit committee voor het eerst actief. Toen hebben we terug gerapporteerd aan de commissie. Aan een Powerpoint-presentatie was men niet gewend. Het hele apparaat stond op zijn achterste benen. Hoe moeten we slides notuleren? Ik heb het nu twee rondes gedaan. De commissie is er enthousiast over. Ook al is de praktijk soms weerbarstig. Dan wil een commissielid een analyse over het aantal leerlingen in een klas omdat het politiek handig is. Het vereist een goede collegiale verstandhouding met het Kamerlid dat namens de oppositie in de audit committee zit, dat is gelukkig het geval. Het controllersperspectief werkt aanstekelijk. Het succes heeft er ook toe geleid dat we als commissie een dag op de hei willen organiseren om te praten over de kwaliteitsmaatstaven waarlangs we willen meten. De onderwijsbegroting is 30 miljard per jaar. Maar wat bedoelen we als we praten over de kwaliteit van onderwijs? Is dat de Cito-score of iets anders? Zo n bijeenkomst is in de politiek niet gebruikelijk. We noemen het daarom ook de Utopia-sessie. BEROEPSETHIEK VOOR ACCOUNTANTS IN BUSINESS 14 MCA: april 2014, nummer 2

DE BALANS VAN DRIE JAAR KAMERLIDMAATSCHAP

DE BALANS VAN DRIE JAAR KAMERLIDMAATSCHAP Interview: DE BALANS VAN DRIE JAAR KAMERLIDMAATSCHAP Pieter Duisenberg RC is nu drie jaar Tweede Kamerlid. Zijn missie als registercontroller is om de planning- & controlcyclus te integreren in de politiek.

Nadere informatie

& control. opleiding

& control. opleiding VU post- GRADUATE school of accounting & control opleiding Controlling (RC/EMFC) De VU-opleiding tot Executive Master of Finance and Control (RC) Allround Controller bedrijfseconomisch geweten en adviseur

Nadere informatie

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control

Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller. business in control Alleen de top biedt het perspectief Maak de sprong naar de opleiding tot registercontroller business in control De registercontroller als business partner voor het management De functie van controller

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants

Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Registeraccountant worden Accountant is een beschermde titel. In Nederland mogen alleen registeraccountants (RA s) en Accountant-Administratieconsulenten

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK

CREaTINg TOmORROw TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE. Hva TECHNIEK CREaTINg TOmORROw 2013 2014 TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE Hva TECHNIEK HVA TECHNIEK TECHNISCHE BEDRIJFSKUNDE 2013-2014 Technische Bedrijfskunde: méér dan bedrijfskunde, méér dan techniek Bij de opleiding Technische

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Opleidingskosten 9 Netherlands

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Persoonlijk intakegesprek master 4. Module Management Accounting & Control 5. Module Externe Verslaggeving 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Persoonlijk intakegesprek master 4 Module Management Accounting & Control 5 Module Externe Verslaggeving 6 Module Management Control & Information Systems 7 Rooster 8 Docenten

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Samenvatting aanvraag

Samenvatting aanvraag Samenvatting aanvraag Algemeen Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing Nieuwe opleiding is): Nieuw Ad programma Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1 Verplaatsing bestaande opleiding Nevenvestiging

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Financials met Meerwaarde

Financials met Meerwaarde Financials met Meerwaarde Bien Sûr Recruitment 2016 Bien Sûr Recruitment FINANCIELE KERNFUNCTIES Proactief financieel management en een alert risicomanagement is een dwingende noodzaak voor elke organisatie.

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

DOORSTUDEREN NA HET HBO

DOORSTUDEREN NA HET HBO DOORSTUDEREN NA HET HBO Met welke financiële gevolgen moet je rekening houden? Informatie van het Avans Studentendecanaat Stand van zaken 2015-2016 Kenmerk: 14 september 2015 Studeren na het HBO: onderwerpen

Nadere informatie

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl

Samen. stevige. ambities. werken aan. www.schoolaanzet.nl Samen werken aan stevige ambities www.schoolaanzet.nl School aan Zet biedt ons kennis en inspiratie > bestuurder primair onderwijs Maak kennis met School aan Zet School aan Zet is de verbinding tussen

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

M&O - een nieuw vak. Management & Organisatie. Management. Organisatie. Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo

M&O - een nieuw vak. Management & Organisatie. Management. Organisatie. Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo Management & Organisatie Een nieuw vak in de bovenbouw van havo/vwo M&O - een nieuw vak Management en Organisatie (M&O) komt als vak niet voor in de basisvorming. In de Tweede Fase kan je M&O kiezen in

Nadere informatie

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer:

In de meeste gevallen moet uw kind een taaltest afleggen. Een vrijstelling hiervan is in sommige gevallen mogelijk, wanneer: Diplomawaardering Met een diploma dat niet-nederlands is, krijgt uw kind soms moeilijk toegang tot het hoger onderwijs in Nederland. Daarvoor verschillen de onderwijssystemen van de diverse landen te veel.

Nadere informatie

Studiekeuze van Amsterdamse VWO-leerlingen

Studiekeuze van Amsterdamse VWO-leerlingen Studiekeuze van Amsterdamse VWO-leerlingen Foto: FNWI (Interieur), fotograaf Harry van Veenendaal (2012) Projectnummer: 13156 Lotje Cohen MSc Merel van der Wouden MSc drs. Carine van Oosteren drs. Jeroen

Nadere informatie

Aangenomen en overgenomen amendementen

Aangenomen en overgenomen amendementen Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap datum 26 april 2013 Betreffende wetsvoorstel: 33519

Nadere informatie

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS

Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Marischka Setz DNHS Waar sta jij? Reflectie- vragen voor de vakantie, zodat je er straks fit en effectief tegen aan kunt. Vragen uit Loopbaan gesprekken waarmee je meteen jouw voordeel kunt doen Marischka Setz DNHS Waar sta

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po?

Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Hoeveel bewegings ruimte gunt het kabinet het po? Tijdens de begrotingsbehandeling van het ministerie van OCW is er relatief weinig gesproken over het primair onderwijs. Wel kwamen voor het po belangrijke

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek

Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Docentenhandleiding Rollenspel Politiek Voorbereiding 1. Bepaal hoeveel tijd er is: kies voor 45, 60 of 90 uten versie 2. Deel tijdschema uit en bespreek dit met de leerlingen 3. Verdeel de rollen, zie

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Financieel Management & Leadership De Post HBO opleiding Financieel Management & Leadership duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Masterclass Plan van Aanpak Schrijven De Masterclass Plan van Aanpak Schrijven duurt 1 dag en omvat 2 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam. Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman

Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam. Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman Ron Bormans Voorzitter CvB Hogeschool Rotterdam Bestuur Vereniging Hogescholen Lid Commissie Veerman Hoger beroepsonderwijs Het ongedelfde goud Twitter: @Ronbormans1 Mail: Ron.Bormans@HR.nl Nederland

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Theoretische Fundament 5. Module Praktijkproject 5. Rooster 6. Opleidingskosten 6

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Programma 5. Module Theoretische Fundament 5. Module Praktijkproject 5. Rooster 6. Opleidingskosten 6 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Programma 5 Module Theoretische Fundament 5 Module Praktijkproject 5 Rooster 6 Opleidingskosten 6 Netherlands Business Academy Postbus 6546 4802 HM Breda T. +31 (0)76-82 005

Nadere informatie

Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied

Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied Show & Share 2008 Promoveren bij Hogeschool INHOLLAND Ad van Blokland, coördinator Promotieonderzoek Institute of Advanced Studies and Applied Research 1 Inhoud presentatie Waarom aandacht voor promoveren

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

Management & Organisatie. Een mooi vak in de bovenbouw van de HAVO en het VWO

Management & Organisatie. Een mooi vak in de bovenbouw van de HAVO en het VWO Management & Organisatie Een mooi vak in de bovenbouw van de HAVO en het VWO M & O een nieuw vak Management & organisatie komt als apart vak niet voor in de basisvorming. Wel heb je onderdelen van het

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Jaarvergadering Accountants in business. De moderne accountant in business is flexibel

Jaarvergadering Accountants in business. De moderne accountant in business is flexibel Jaarvergadering Accountants in business De moderne accountant in business is flexibel 26 april 2012 Agenda 18.00 uur Opening door Erica Steenwijk - bestuurslid ledengroep AIB Status update 18.25 uur Inleiding

Nadere informatie

Kies voor jezelf! Welke studie past bij jou? Hulp nodig bij het kiezen? Check ons filmpje!

Kies voor jezelf! Welke studie past bij jou? Hulp nodig bij het kiezen? Check ons filmpje! Kies voor jezelf! Welke studie past bij jou? Hulp nodig bij het kiezen? Check ons filmpje! Aan de slag! Het maken van een goede studiekeuze is belangrijk en kan best lastig zijn. Er zijn immers ruim 1750

Nadere informatie

SURF ALLE H@NDS AAN DEK VERSLAG LIVE-EVENT

SURF ALLE H@NDS AAN DEK VERSLAG LIVE-EVENT SURF ALLE H@NDS AAN DEK VERSLAG LIVE-EVENT 25 februari 2010 Partners: Universiteit van Amsterdam, ILO (Instituut voor de Lerarenopleiding; penvoerder); Vrije Universiteit, Onderwijscentrum VU; Universiteit

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK forum beroepsonderwijs 1 oktober 2015 @THNK Vindt u ook wat van het beroepsonderwijs? Praat mee! De volgende bijeenkomst vindt plaats op: n e x t DEC 3 Terugblik op het eerste Forum op 1 oktober met als

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie

Talent in eigen hand. De positie van jonge wetenschappers in Nederland. december 2006

Talent in eigen hand. De positie van jonge wetenschappers in Nederland. december 2006 Talent in eigen hand De positie van jonge wetenschappers in Nederland december 2006 Statement Talent in eigen hand: De positie van jonge wetenschappers in Nederland Talent heeft de toekomst. In het akkoord

Nadere informatie

Postgraduate opleiding Public Auditing. het Zijlstra Center for Public Control and Governance

Postgraduate opleiding Public Auditing. het Zijlstra Center for Public Control and Governance het Zijlstra Center for Public Control and Governance De postgraduate opleiding tot Public Auditor van het Zijlstra Center (VU) richt zich specifiek op het auditing proces in de publieke sector. Deze academische

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

hbo wo accountancy & fiscale economie - Keuzegids Universiteiten 2014 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org

hbo wo accountancy & fiscale economie - Keuzegids Universiteiten 2014 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org Page 1 of 5 Keuzegids Masters 2014 - www.keuzegids.org HBO WO ACCOUNTANCY & FISCALE ECONOMIE In de ondernemingswereld is er altijd behoefte aan financieel advies. Als accountant houd je je bezig met de

Nadere informatie

Jong Talent Programma s

Jong Talent Programma s Kennis van de Overheid Jong Talent Programma s Investeer in de toekomst van uw organisatie Jong talent heeft de toekomst Ze zijn er gelukkig volop: jonge mensen die kiezen voor een carrière bij de overheid.

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs juni 2011 2 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Meer dan zeven op de tien studenten

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Agile & Scrum Projectmanagement De cursus Agile & Scrum Projectmanagement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Business College Notenboom & Business School Notenboom

Business College Notenboom & Business School Notenboom University of Applied Sciences Business College Notenboom & Business School Notenboom Ondernemend Inspirerend Ambitieus MBO 4 in 2 jaar HBO-Ad in 2 jaar HBo in 3 of 4 jaar Transparant Persoonlijk Notenboom

Nadere informatie

Methodiek voor business alignment

Methodiek voor business alignment Kennismaking met Methodiek voor business alignment Gerco Rietveld, strategist Kennismaking met Objective Goals Strategies Measures NEVI, Presentatie Van functioneel isolement naar business partner (versie

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Diploma gehaald? Wat nu?

Diploma gehaald? Wat nu? Loopbaanoriëntatie (LOB) Diploma gehaald? Wat nu? EINDEXAMENKLASSEN 5 HAVO EN 6 VWO. September 2014 Beste leerling, Het komende jaar zijn jullie niet alleen druk bezig met je eindexamen. Jullie zullen

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Eind september ging Deloitte met CFO s uit het hoger onderwijs in gesprek over de uitdagingen om de prestatieafspraken te realiseren, ook al is

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur gev aan opbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitd onderstaande samvatting dan kunt u dat kbaar mak bij het bureau van de

Nadere informatie

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs

NEDERLAND. Pre-basis onderwijs NEDERLAND Pre-basis onderwijs Leeftijd 2-4 Verschillend per kind, voor de leeftijd van 4 niet leerplichtig Omschrijving Peuterspeelzaal, dagopvang etc Tijd Dagelijks van 9:30 15:30 (verschilt pers school)

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht De cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een

Nadere informatie

REBO Carrière Symposium 2011

REBO Carrière Symposium 2011 PERIKLES REBO Carrière Symposium 2011 Studievereniging Perikles REBO Carrièresymposium REBO Carrièresymposium Onder de huidige studenten ontstaat steeds meer het besef dat zij zich niet kunnen beperken

Nadere informatie

Public Administration Arbeidsmarkt

Public Administration Arbeidsmarkt Public Administration Maar liefst 33 masters staan voor je klaar als je je bachelor politicologie, bestuurskunde of internationale betrekkingen hebt gehaald. Maak daar maar eens een keuze uit. Ga je voor

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN M.11i.0419 De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN versie 02 M.11i.0419 Naam notitie/procedure/afspraak Visie op professionaliseren Eigenaar/portefeuillehouder Theo Bekker

Nadere informatie

Wet Kwaliteit in verscheidenheid

Wet Kwaliteit in verscheidenheid Wet Kwaliteit in verscheidenheid Betekenis voor de doorstroom vo-hbo en mbo-hbo Presentatie VvSL-congres 7 november 2013 Pierre Poell voorzitter LICA Onderwerpen Achtergrond Wet Kwaliteit in verscheidenheid

Nadere informatie

De Brede School Academie Utrecht

De Brede School Academie Utrecht OOK IN uw wijk! De Brede School Academie Utrecht Er gebeurt iets nieuws in Utrecht. Iets bijzonders. Basisscholen uit de wijken Overvecht, Hoograven, Ondiep/Zuilen, Kanaleneiland en Lombok/Oog in Al werken

Nadere informatie

Aan de slag! Notitie over de aansluiting op de arbeidsmarkt

Aan de slag! Notitie over de aansluiting op de arbeidsmarkt Aan de slag! Notitie over de aansluiting op de arbeidsmarkt Juni 2014 Aanleiding Het arbeidsmarktperspectief van de huidige generatie studenten is verre van positief. Dat blijkt uit het rapport De arbeidsmarkt

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Achtergrondinformatie Opdracht 1, module 4, les 2 Tijdens hun puberteit maken kinderen verschillende veranderingen door en moeten zij keuzes maken die belangrijk zijn voor hun toekomst. Daarbij hebben

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma 2012-2013

Verkiezingsprogramma 2012-2013 Verkiezingsprogramma 2012-2013 UVASOCIAAL 5 mei 2012 UVASOCIAAL streeft naar keuzevrijheid, kwaliteit, gelijkheid en betrokkenheid, de belangrijkste voorwaarden voor een goede universiteit! Inleiding UVASOCIAAL

Nadere informatie

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen

GEMEENTE HOOGEVEEN. Voorstel voor burgemeester en wethouders. Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Onderwerp: Start HBO Hoogeveen Voorgesteld besluit: 1. t.b.v. voorbereiding opleiding CE Cultuurmanagement (start: studiejaar 2007-2008) 20.000,- beschikbaar stellen aan Hogeschool Drenthe. Genomen besluit

Nadere informatie

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN

BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP FACULTEIT DER SOCIALE WETENSCHAPPEN VOORLICHTING BESTUURS- EN ORGANISATIEWETENSCHAP > Wat is Bestuurs- en organisatiewetenschap (B&O)? > Zo zit je opleiding in elkaar

Nadere informatie

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek HVA TECHNIEK BEDRIJFSWISKUNDE 2013-2014 Bedrijfswiskunde: jij wordt degene die de feiten kent. Bij Bedrijfswiskunde draait het om het oplossen

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2014-2015 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

het Zijlstra Center for Public Control and Governance

het Zijlstra Center for Public Control and Governance Aedes en het Zijlstra Center bieden u aan: - Een op woningcorporaties toegesneden Leergang voor Controllers - Waarin alle relevante en actuele beleidsvelden en aspecten van het vak van controller aan de

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Werken en professionaliseren bij de Hogeschool van Amsterdam

Werken en professionaliseren bij de Hogeschool van Amsterdam Werken en professionaliseren bij de Hogeschool van Amsterdam Professionele ontwikkeling functioneren en beoordelen creating tomorrow Inhoudsopgave Voorwoord 1 Professionele ontwikkeling 2 Jaargesprek 3

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL OKTOBER 2014 - AAN DE SLAG MET #5 TAALGEBRUIKSPELPRINSJESDAG WAT HEB JE NODIG? Bespreekvel met filmlinks Speelkaartjes Klokje/aftelklok DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen

Nadere informatie

Charco & Dique. Compliance en risk management voor trustkantoren. Risk Management & Compliance

Charco & Dique. Compliance en risk management voor trustkantoren. Risk Management & Compliance Compliance en risk management voor trustkantoren Wij helpen trustkantoren om in een dynamische omgeving een goede reputatie te houden of op te bouwen Charco & Dique Risk Management & Compliance Charco

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2013-2014 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

Zoek het uit! Studiekeuze123

Zoek het uit! Studiekeuze123 Zoek het uit! Opdrachten Studiekeuze123 Naam: Klas: Wat denk je zelf? Het maken van een studiekeuze is belangrijk, maar kan best lastig zijn. Er zijn ruim 1.700 bacheloropleidingen waaruit je kunt kiezen

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE: BESTUREN VAN VEILIGHEID > Een unieke combinatie van algemene bestuurskundevakken en vakken die zich toeleggen op het besturen van veiligheid; algemene

Nadere informatie

Proefstuderen. bij Hogeschool Rotterdam

Proefstuderen. bij Hogeschool Rotterdam Proefstuderen bij Hogeschool Rotterdam Het kiezen van een opleiding kost tijd en inzet. 2 Proefstuderen Als je (bijna) zeker weet welke opleiding je wilt gaan volgen, is het leuk en interessant om alvast

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Wat doen verkiezingen met intersectorale samenwerking? Kind floreert in een omgeving die op elkaar is gericht

Wat doen verkiezingen met intersectorale samenwerking? Kind floreert in een omgeving die op elkaar is gericht Wat doen verkiezingen met intersectorale samenwerking? Kind floreert in een omgeving die op elkaar is gericht 6 podium _ april 2014 De winst van D66 bij de gemeenteraadsverkiezingen levert waarschijnlijk

Nadere informatie

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks 81 Weike Medendorp, PvdA Met gegrauw en gesnauw bereik je niks Ik denk dat we een aantal resultaten hebben bereikt waar we trots op mogen zijn. Neem bijvoorbeeld het plan van transformatie voor de Enci,

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Annelies Hak decaan HAVO

Annelies Hak decaan HAVO Voorlichting HAVO klas 5 schooljaar 2015-2016 Annelies Hak decaan HAVO hak@hetlyceumvos.nl Studie is geen last minute vakantie Wat kan ik na de HAVO doen? Studeren HBO, MBO Werken Uitstel van studie eventueel

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN ZORGVERNIEUWING

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN ZORGVERNIEUWING BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN ZORGVERNIEUWING EEN NIEUWE MASTERRICHTING DIE IEDEREEN AANGAAT 2 Faculteit der Sociale Wetenschappen BESTUURSKUNDE: BESTUREN VAN ZORGVERNIEUWING > Een unieke combinatie van algemene

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016)

Handleiding profielwerkstuk 5-VWO (examen 2016) Handleiding profielwerkstuk 5-VW (examen 2016) 1. INLEIDING Een van de onderdelen van het schoolexamen (SE) is het profielwerkstuk (PWS). Het PWS kun je beschouwen als een uitgebreide praktische opdracht

Nadere informatie