Omgaan met oogklachten

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Omgaan met oogklachten"

Transcriptie

1 Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Leven met Multipele Sclerose uitgave 8 dr. Erik van Munster. Van Munster is neuroloog in het Jeroen Bosch Ziekenhuis te Den Bosch. Zijn aandachtsgebied is onder andere MS. Omgaan met oogklachten Nationaal msfonds Voor meer informatie: Landelijk Bureau: Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25, 3142 CR Maassluis Tel.: Fax: GIRO 5057 U wordt al voor minimaal 15 euro per jaar lid van het Nationaal MS Fonds, dé organisatie voor voorlichting, coaching en epidemiologisch onderzoek. Deze brochure is mede tot stand gekomen door ondersteuning van sanofi-aventis en TEVA Pharma Nederland die Copaxone op de markt brengen. E E N U I T G A V E V A N H E T N A T I O N A A L M S F O N D S

2 Inleiding De oogklachten waarover je in deze brochure leest, ontstaan niet door een afwijking in de ogen zelf. Ze ontstaan door een ontsteking in de oogzenuw of door afwijkingen in de oogbewegingen. De beelden die we opvangen op het netvlies in het oog gaan via de oogzenuw als elektrische stroompjes naar de hersenen. In de hersenen worden de elektrische stroompjes weer omgezet in beelden. Wanneer iemand een ontsteking van de oogzenuw heeft, worden de beelden niet goed overgebracht naar de hersenen. Als gevolg daarvan kunnen oogklachten ontstaan. De belangrijkste klachten bij een ontsteking van de oogzenuw zijn: minder goed zien, een donkere vlek zien in het gezichtsveld, vaag zien met minder verschillen tussen licht en donker en stoornis in het zien van rode en groene kleuren. Deze klachten treden op in één oog. Bij het dubbelzien kunnen twee beelden naast elkaar, schuin naast elkaar, of onder elkaar staan. Als de beelden dicht naast elkaar staan, kan dit ook leiden tot vage beelden. Bij een andere vorm van gestoorde oogbewegingen ontstaan snelle bewegingen van de oogbol (schudden, schokjes van de oogbol, soms alleen bij het kijken in een bepaalde richting). Dat laatste kan leiden tot vaag zien en een onzeker gevoel. In deze brochure behandelen we eerst de oogklachten als gevolg van een ontsteking aan de oogzenuw en daarna de oogklachten door afwijkingen in de oogbewegingen. Tot slot geven we tips voor mensen die blijvend slecht zien. Mensen met MS worden zelden helemaal blind. Inhoudsopgave Onze ogen richten zich op het beeld dat we willen zien. De oogbewegingen moeten synchroon zijn, want anders vangen de ogen verschillende beelden op. De oogbewegingen worden aangestuurd via zenuwen vanuit de hersenstam. Afwijkingen in de hersenstam kunnen de oorzaak zijn van het niet synchroon verlopen van de oogbewegingen. Dan is de belangrijkste klacht dubbelzien. Ontsteking van de oogzenuw 4 Verloop 4 Behandeling 5 Krijg ik MS? 5 Uitstel van MS? 6 Komen klachten terug? 6 Tekst: drs. Bep Franke-Barendse Uitgever: Nationaal MS Fonds Afwijkende oogbewegingen 6 Verloop 7 Behandeling 7 Komen klachten terug? 7 Omgaan met slecht zien 8 Organisaties die hulp kunnen bieden 9 2 3

3 Ontsteking van de oogzenuw Andere namen voor een ontsteking van de oogzenuw zijn neuritis optica of neuritis retrobulbaris. Neuritis optica betekent zenuwontsteking (neuritis) in de nervus optica (oogzenuw). Neuritis retrobulbaris betekent zenuwonsteking achter (retro) de oogbol (bulbaris). Bij één op de vijf mensen met Multiple Sclerose (MS) is de ziekte begonnen met oogklachten als gevolg van een ontsteking van de oogzenuw. Omgekeerd krijgt niet iedereen MS na een ontsteking van de oogzenuw. De kans om binnen twintig jaar MS te krijgen na een ontsteking van de oogzenuw is ongeveer vijftig procent. Een ontsteking aan de oogzenuw kan ook later in het verloop van MS optreden. Verloop De klachten ontstaan snel, meestal binnen enkele uren. De dagen erna wordt het erger. Meestal zijn er klachten van één oog. Soms is het oog op het hoogtepunt van de klachten bijna blind, soms is er alleen maar verlies van contrast of kleur. Het kan lijken op het kijken naar een oude verbleekte foto. Sommige mensen zien lichtflitsen bij het bewegen van het oog. Vaak heeft iemand pijn rond of achter het oog, die verergert bij het bewegen van het oog. De pijn duurt een paar dagen. Het herstel van het zien begint na enkele weken. Meestal herstelt het zien weer volledig. Soms blijft het zien met het aangedane oog minder dan van tevoren. Behandeling Ook zonder behandeling herstel je van een ontsteking van de oogzenuw. Een behandeling met methylprednisolon (via een infuus) kan het herstel van het zien versnellen. Deze behandeling heeft geen invloed op het uiteindelijke herstel van het zien. Aan een behandeling met methylprednisolon zijn risico s verbonden. Daarom behandelt men meestal alleen onder bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld als iemand al slecht ziet met het andere oog, als beide ogen ernstig zijn aangedaan, of als het gezichtvermogen van het aangedane oog minder dan 20% is. Het zien kan niet gecorrigeerd worden met een bril, want de ogen zelf zijn niet aangedaan. Soms kan het prettig zijn om het aangedane oog tijdelijk af te dekken. Krijg ik MS? Als iemand geen MS heeft en een ontsteking van de oogzenuw krijgt, is het natuurlijk een belangrijke vraag of dit het begin is van MS. Dat oogklachten vaak voorkomen bij mensen met MS, komt omdat de oogzenuw en de reukzenuw van oorsprong een deel van de hersenen zijn. Dit in tegenstelling tot alle andere zenuwen die vanuit de hersenstam of het ruggenmerg naar buiten lopen. Bij MS zijn er altijd op meer (multipele) plaatsen afwijkingen in hersenen en/of ruggenmerg. Het kan zijn dat iemand meer afwijkingen heeft in de hersenen of het ruggenmerg, zonder dat er ooit klachten zijn geweest. Om deze afwijkingen (haarden) op te sporen, worden hersenen en ruggenmerg onderzocht met Magnetic Resonance Imaging (MRI). De kans op MS neemt toe als er meer haarden worden gevonden. Bij kinderen is de kans op het ontstaan van MS na een ontsteking van de oogzenuw kleiner dan bij volwassenen. Het verloop van MS is bij mensen die eerst oogklachten hadden, relatief gunstig. 4 5

4 Uitstel van MS? Er zijn medicijnen (interferonen, copaxone) die het ziekteproces van MS afremmen. Deze medicijnen verminderen het aantal tijdelijke verergeringen (relaps). Het lijkt erop dat deze medicijnen ook het ontstaan van MS uitstellen bij mensen die een ontsteking van de oogzenuw hebben gehad, en waarbij met MRI meer haarden zijn gevonden. Het effect van remmende medicijnen is alleen onderzocht bij mensen die een grote kans op MS hadden. Hoe groot de kans op MS is, en of het zin heeft om medicijnen te gebruiken, zijn vragen waarover je met de behandelend arts kunt overleggen. Komen de klachten terug? De klachten kunnen terugkomen. Vaak komen ze tijdelijk terug, spontaan, of onder bijzondere omstandigheden zoals ernstige vermoeidheid, ziekte of warmte. Als de klachten terugkomen bij ernstige vermoeidheid of warmte, kun je daar rekening mee houden en proberen om die situaties te vermijden. Iemand kan ook opnieuw een ontsteking van de oogzenuw krijgen. Afwijkende oogbewegingen Eenderde van de mensen met MS maakt een periode door van dubbelzien. Dubbelzien ontstaat als de ogen niet parallel staan of niet synchroon bewegen. De ogen ontvangen dan verschillende beelden en dat ervaar je als dubbelzien. Als de ogen een klein beetje uit elkaar staan, is het beeld wazig. Het schokken van de ogen noemt men nystagmus. Nystagmus treedt ook op bij gezonde mensen, bijvoorbeeld als ze in een rijdende trein zitten en naar buiten kijken. Dit is normaal en geeft geen klachten. De schokkende bewegingen kunnen zowel horizontaal als verticaal zijn. Meestal treden ze op in beide ogen. Ze leiden niet tot dubbele beelden, maar tot wazig zien. Deze oogbewegingen kunnen ook voorkomen zonder dat iemand daar veel klachten van heeft. De oogbewegingen worden aangestuurd vanuit de hersenstam. Een haard van MS in de hersenstam kan de oorzaak zijn van dubbelzien. Ook haarden van MS in het evenwichtscentrum of de kleine hersenen, kunnen leiden tot gestoorde oogbewegingen. Dan heeft iemand meestal meer last van wazig zien. Hij of zij kan daarbij het gevoel hebben dat de omgeving beweegt, last hebben van duizeligheid, of zich onzeker voelen bij het staan en lopen, in grote ruimten of een drukke omgeving. Verloop Dubbelzien en schokkende oogbewegingen kunnen voorkomen bij een relaps (aanval). Klachten van dubbelzien verbeteren meestal vanzelf. Schokkende oogbewegingen worden soms chronisch, terwijl de klachten toch afnemen. Dat komt omdat de hersenen gewend raken aan de afwijkende oogbewegingen en leren om te gaan met de dubbele of wazige beelden. Behandeling Een relaps (aanval) kan behandeld worden met methylprednisolon. Bij dubbelzien is het soms een oplossing om een oog tijdelijk af te dekken of een bril op te zetten met een mat glas. Daarmee kan je verhinderen dat er twee verschillende beelden naar de hersenen gaan. Opereren aan de oogspieren om de ogen recht te zetten, heeft geen zin omdat de ernst van de afwijking wisselend is. De klachten verergeren bijvoorbeeld bij vermoeidheid. Komen de klachten terug? De klachten kunnen tijdelijk terugkomen of verergeren bij ernstige vermoeidheid, ziekte of warmte. Wanneer de klachten terugkomen bij ernstige vermoeidheid of warmte, kan je proberen om deze situaties te vermijden. Ook bij een relaps (aanval) kunnen eerdere klachten terugkomen. 6 7

5 Omgaan met slecht zien Meestal is het vooruitzicht op herstel van het zien goed. Wanneer het zien slecht blijft, kan het nodig zijn om de omgeving (het huis en de werkplek) aan te passen en hulpmiddelen aan te schaffen. Deze veranderingen kunnen het leven prettiger maken en ervoor zorgen dat je minder afhankelijk bent van anderen. Hieronder volgen enkele tips: Zorg ervoor dat je je spullen terug kan vinden. Zoek praktische oplossingen. Neem bijvoorbeeld een zaklamp mee naar de bioscoop. Zorg dat je, als je ergens anders bent, weet waar de toiletten zijn voordat je er dringend behoefte aan hebt. Leer om hulp te vragen. Organisaties die hulp kunnen bieden Zorg voor meer licht. Goed licht is heel belangrijk, vooral op plaatsen zoals boven het bureau, in kleed- en werkruimten en in de keuken. Het maakt ook uit welk type licht je gebruikt. Experimenteer eens met verschillende lampen. Vermijd schittering en verplaats eventueel spiegels en glimmende objecten. Verhoog het contrast. Plak bijvoorbeeld plakband met een contrasterende kleur op drempels, lichtknoppen, of toetsen op de telefoon of een toetsenboord. Of markeer voorwerpen met een markeerstift. Iemand die slecht ziet of helemaal niets meer kan zien, kan hulp zoeken bij instanties voor blinden en slechtzienden, zoals: De Nederlandse Vereniging voor Blinden en Slechtzienden (NVBS) biedt contact met lotgenoten, informatie-uitwisseling en gezamenlijke belangenbehartiging. Meer informatie: Sensis is een organisatie voor zorg, onderwijs en diensten aan slechtziende en blinde mensen. Zowel kinderen als volwassenen kunnen hier terecht voor: onderzoek, onderwijs, advies, revalidatie, behandeling, begeleiding, cursussen, informatie en voorlichting. Meer informatie: Kies voor grote letters in drukwerk, op telefoontoetsen, enz. Gebruik hulpmiddelen zoals een vergrootglas, of pas - als je die gebruikt - je computer aan. De computer kan op vele manieren worden aangepast, bijvoorbeeld het beeld vergroten of de tekst omzetten in geluid of andersom. 8 9

6 Notities 10 11

Omgaan met evenwichtsstoornissen

Omgaan met evenwichtsstoornissen Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Leven met Multipele Sclerose uitgave 7 dr. Leo Visser. Visser is neuroloog in het St Elisabeth ziekenhuis te Tilburg en heeft als aandachtsgebied onder

Nadere informatie

Primair-progressieve. Primair-progressieve multiple sclerose. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds

Primair-progressieve. Primair-progressieve multiple sclerose. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Primair-progressieve Primair-progressieve multiple scerose multiple sclerose Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592 86 86 e-mail:

Nadere informatie

GIRO 5057. Voor meer informatie:

GIRO 5057. Voor meer informatie: Deze brochure kwam tot stand met medewerking van dr. Rogier Hintzen, neuroloog en hoofd van het Rotterdams MS-centrum voor patiëntenzorg en onderzoek (ErasMS). In dit centrum wordt o.a. onderzoek gedaan

Nadere informatie

Kinderen met Multipele Sclerose:

Kinderen met Multipele Sclerose: Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Leven met Multipele Sclerose uitgave 9 mevrouw Anita van der Zwan. Anita is moeder van twee kinderen, zoon Barry en dochter Mikki. Bij Mikki is in de zomer

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 14. MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 14. MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 14 MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Voor veel mensen is werk belangrijk. Het werk verschaft inkomen. Door het werk ben je financieel onafhankelijk.

Nadere informatie

Omgaan met slaapproblemen

Omgaan met slaapproblemen Leven met Multipele Sclerose uitgave 12 Omgaan met slaapproblemen EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Tekst: drs. Bep Franke-Barendse Uitgever: Nationaal MS Fonds 2 Inleiding We besteden ongeveer eenderde

Nadere informatie

Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Drs. P.H. Vrancken, Gz-psycholoog, Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht.

Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Drs. P.H. Vrancken, Gz-psycholoog, Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht. Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Drs. P.H. Vrancken, Gz-psycholoog, Revalidatiecentrum De Hoogstraat, Utrecht. Nationaal msfonds Voor meer informatie: Landelijk Bureau: Nationaal MS Fonds

Nadere informatie

Omgaan met medicijnen

Omgaan met medicijnen Leven met Multipele Sclerose uitgave 15 Omgaan met medicijnen EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Multipele Sclerose is een ziektebeeld waar nog maar redelijk kort medicatie voor verkrijgbaar

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 11. MS en bewegen EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 11. MS en bewegen EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 11 MS en bewegen EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Tekst: drs. Bep Franke-Barendse Uitgever: Nationaal MS Fonds 2 Inleiding Onze omgeving en ons dagelijks werk

Nadere informatie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie

Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 00 Multiple sclerose (MS) Poli Neurologie 1 Inleiding U heeft MS. Deze woorden veranderen in één keer je leven. Gevoelens van ongeloof, verdriet en angst. Maar misschien ook opluchting, omdat de vage klachten

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 19. MS en spraakproblemen ...! EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 19. MS en spraakproblemen ...! EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 19 MS en spraakproblemen...! EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Sommige mensen met MS krijgen last van spraakproblemen. Vaak gebeurt dat heel geleidelijk.

Nadere informatie

GIRO 5057. Voor meer informatie:

GIRO 5057. Voor meer informatie: Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Prof. dr. Gijs Bleijenberg, klinisch psycholoog, verbonden aan het UMC St Radboud, Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid in Nijmegen. In dit centrum wordt

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Neuritis optica

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Neuritis optica Neuritis optica Wat is neuritis optica? Neuritis optica is een aandoening waarbij de oogzenuw ontstoken raakt en kinderen problemen krijgen met het zien door één of twee ogen. Hoe wordt neuritis optica

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 18. MS en seksualiteit EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 18. MS en seksualiteit EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 18 MS en seksualiteit EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Seksualiteit betekent voor iedereen iets anders, maar voor de meeste mensen is het een belangrijk

Nadere informatie

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Oogzenuwontsteking. Slingeland Ziekenhuis

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Oogzenuwontsteking. Slingeland Ziekenhuis Oogheelkunde Oogzenuwontsteking i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw oogarts heeft bij u een oogzenuwontsteking geconstateerd. In deze folder leest u wat een oogzenuwontsteking is en

Nadere informatie

Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over.

Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over. Multiple Sclerose Multiple Sclerose is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg. Deze ziekte wordt ook wel MS genoemd. In deze folder leest hier meer over. Wat is multipele Sclerose (MS) MS is een

Nadere informatie

Copaxone. Copaxone Een remmende medicatie. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds

Copaxone. Copaxone Een remmende medicatie. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Copaxone Copaxone Een remmende medicatie Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds 1 Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis Telefoon: 010-591 98 39 Fax: 010-592 86 86 E-mail: info@nationaalmsfonds.nl www.nationaalmsfonds.nl

Nadere informatie

Multipele Sclerose (MS)

Multipele Sclerose (MS) Multipele Sclerose (MS) MS is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg, die vooral bij jonge volwassenen voorkomt. In de eerste jaren komen de verschijnselen vaak in aanvallen, ook wel Schub of relapse

Nadere informatie

Relapsing-remitting. Multiple Sclerose

Relapsing-remitting. Multiple Sclerose Relapsing-remitting Relapsing-remitting Multiple Sclerose Multiple Sclerose Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592 86 86 e-mail:

Nadere informatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie Multiple Sclerose Poliklinische revalidatie Voor wie is deze folder? Bij u is de diagnose Multiple Sclerose (MS) gesteld. De aandoening Multiple Sclerose kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijks

Nadere informatie

Zien of niet zien. Informatie voor spreekbeurt of werkstuk. Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

Zien of niet zien. Informatie voor spreekbeurt of werkstuk. Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Zien of niet zien Informatie voor spreekbeurt of werkstuk Koninklijke Visio, expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Wat is zien nu eigenlijk? Kunnen zien lijkt heel gewoon. Maar ogen zitten

Nadere informatie

Omgaan met blaasproblemen

Omgaan met blaasproblemen Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Leven met Multipele Sclerose uitgave 6 mevrouw Farida van Rey. Zij was werkzaam als artsonderzoeker in het Universitair Medisch Centrum St. Radboud en heeft

Nadere informatie

Verlamming van de derde hersenzenuw

Verlamming van de derde hersenzenuw Verlamming van de derde hersenzenuw Inleiding Er zijn zes spieren nodig om uw oog in alle richtingen te bewegen. Iedere oogspier heeft zijn eigen functie. De oogspieren worden aangestuurd door drie verschillende

Nadere informatie

Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad

Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad NB: Het voorschrijven van geneesmiddelen geschiedt onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de behandelend arts. Voor uitgebreidere informatie

Nadere informatie

Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel

Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel Patiënteninformatie Adviezen voor patiënten met licht schedel/hersenletsel rkz.nl In deze folder leest u wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel.

Nadere informatie

Verlamming van de zesde hersenzenuw

Verlamming van de zesde hersenzenuw Verlamming van de zesde hersenzenuw Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2012 pavo 0677 Inleiding Er zijn zes spieren nodig om uw oog in alle richtingen te bewegen. Iedere oogspier heeft zijn eigen functie.

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Plotselinge doofheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Plotselinge doofheid kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Plotselinge doofheid Eigenlijk is het beter te spreken van plotseling gehoorsverlies, omdat met doofheid strikt genomen volledig verlies van

Nadere informatie

MS MS is de afkorting van multiple sclerose. Dat zijn 2 Latijnse woorden. Multiple betekent vele en sclerose verhardingen. Bij iedereen lopen de

MS MS is de afkorting van multiple sclerose. Dat zijn 2 Latijnse woorden. Multiple betekent vele en sclerose verhardingen. Bij iedereen lopen de MS MS is de afkorting van multiple sclerose. Dat zijn 2 Latijnse woorden. Multiple betekent vele en sclerose verhardingen. Bij iedereen lopen de zenuwen vanuit de hersenen door het ruggenmerg naar de rest

Nadere informatie

Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven

Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven Multiple sclerose en Kwaliteit van Leven Dokter op Dinsdaglezing 24 september 2013 Dr. Brigit de Jong, neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis en UMC St Radboud Programma + MS + Verschijnselen van MS + Medicamenteuze

Nadere informatie

Lumbosacraal pseudoradiculair syndroom

Lumbosacraal pseudoradiculair syndroom Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Neurologie Lumbosacraal pseudoradiculair syndroom 1 De neuroloog heeft geconstateerd dat er bij u sprake is van een lumbosacraal

Nadere informatie

GIRO 5057. Voor meer informatie:

GIRO 5057. Voor meer informatie: Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Caroline Bruggeman, logopedist Nieuw Unicum (Zandvoort), en dr. S.T.F.M. Frequin, neuroloog St Antonius Ziekenhuis (Nieuwegein). Nationaal msfonds Voor

Nadere informatie

Macula degeneratie. Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536

Macula degeneratie. Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536 Macula degeneratie Albert Schweitzer ziekenhuis polikliniek Oogheelkunde augustus 2014 pavo 0536 Inleiding Uw oogarts heeft met u besproken dat u een oogaandoening heeft die macula degeneratie genoemd

Nadere informatie

Verlamming van de vierde hersenzenuw. Nervus IV parese

Verlamming van de vierde hersenzenuw. Nervus IV parese Verlamming van de vierde hersenzenuw Nervus IV parese Elk oog heeft zes uitwendige spieren, die ervoor zorgen dat het oog in alle mogelijke richtingen kan bewegen. Iedere oogspier heeft zijn eigen functie.

Nadere informatie

Achterste glasvochtmembraanloslating

Achterste glasvochtmembraanloslating Oogheelkunde Achterste glasvochtmembraanloslating i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen In overleg met u, onderzoekt de oogarts of bij u sprake is van een achterste glasvochtmembraanloslating

Nadere informatie

Plaatje van de oogspieren in de oogkas

Plaatje van de oogspieren in de oogkas Een verlamming van de vierde hersenzenuw Inleiding Elk oog heeft zes uitwendige spieren, die ervoor zorgen dat het oog in alle mogelijke richtingen kan bewegen. Iedere oogspier heeft zijn eigen functie.

Nadere informatie

Macula degeneratie. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op

Macula degeneratie. Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op Macula degeneratie Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Uw oogarts heeft met u besproken dat u een oogziekte heeft die macula degeneratie wordt genoemd. In deze

Nadere informatie

Patiënt ziet niets en oogarts ziet niets?

Patiënt ziet niets en oogarts ziet niets? Patiënt ziet niets en oogarts ziet niets? Oogafwijkingen bij Multiple Sclerose Francien Ooijman, oogarts Jeroen Bosch Ziekenhuis MSMS, 2 december 2013 1 Klassiek: wat is MS MS: ontstekingsreactie in witte

Nadere informatie

Oorzaken en gevolgen

Oorzaken en gevolgen Scheelzien Scheelzien is een afwijking van de stand van de ogen, waarbij de ogen niet op hetzelfde punt gericht zijn. Het ontstaat meestal op kinderleeftijd, maar kan ook bij volwassenen optreden. Deze

Nadere informatie

Infuusbehandeling met. Infuusbehandelingbij methylprednisolon methylprednisolon bij MS. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds

Infuusbehandeling met. Infuusbehandelingbij methylprednisolon methylprednisolon bij MS. Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Infuusbehandeling met Infuusbehandelingbij met methylprednisolon MS methylprednisolon bij MS Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax:

Nadere informatie

Scheelzien, een lui oog en sterkteafwijkingen

Scheelzien, een lui oog en sterkteafwijkingen Scheelzien, een lui oog en sterkteafwijkingen Polikliniek oogheelkunde mca.nl Inhoudsopgave Scheelzien 3 Wat is scheelzien? 3 Oorzaken 4 Gevolgen 4 Onderzoek en behandeling 5 Een lui oog 6 Wat is een lui

Nadere informatie

Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring 2 G H MS

Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring 2 G H MS Werkstuk MS 2009 gr. 8 Door Ehlana Haring G H 2 MS Inleiding MS de afkorting van Multiple Sclerose. De oorzaak van MS is nog steeds niet bekend. Meestal treft MS mensen tussen hun twintig- en veertigste

Nadere informatie

Duizeligheid. Havenziekenhuis

Duizeligheid. Havenziekenhuis Duizeligheid In deze folder leest u wat duizeligheid precies inhoudt. De oorzaken van duizeligheid worden beschreven. En u kunt lezen hoe duizeligheid in het ziekenhuis wordt onderzocht. Tenslotte wordt

Nadere informatie

Achterste glasvochtmembraanloslating. Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis

Achterste glasvochtmembraanloslating. Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis Achterste glasvochtmembraanloslating Oogheelkunde IJsselland Ziekenhuis 1. Het glasvocht en het netvlies Het oog is een holle bal met een transparante voorkant, het hoornvlies. Hierdoor valt het licht

Nadere informatie

Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005)

Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005) Spreekbeurt van Claudia over MS (november 2005) Inleiding Stel je hebt een chronische ziekte, namelijk MS. Je weet dat de ziekte een hoop klachten met zich mee brengt. Je weet alleen niet wanneer je een

Nadere informatie

Keel- Neus- Oorheelkunde Plotselinge doofheid

Keel- Neus- Oorheelkunde Plotselinge doofheid Keel- Neus- Oorheelkunde Plotselinge doofheid Inleiding Er is bij u plotselinge doofheid geconstateerd. Iedereen, van jong tot oud, kan door plotselinge doofheid worden getroffen. In Nederland komt plotselinge

Nadere informatie

Verlamming van de derde hersenzenuw

Verlamming van de derde hersenzenuw Verlamming van de derde hersenzenuw Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Er zijn zes spieren nodig om uw oog in alle richtingen te bewegen. Iedere oogspier heeft

Nadere informatie

Verlamming van de zesde hersenzenuw. Nervus VI parese

Verlamming van de zesde hersenzenuw. Nervus VI parese Verlamming van de zesde hersenzenuw Nervus VI parese 2 Elk oog heeft zes uitwendige spieren, die ervoor zorgen dat het oog in alle mogelijke richtingen kan bewegen. Iedere oogspier heeft zijn eigen functie.

Nadere informatie

Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Orthoptie

Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Orthoptie Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Orthoptie Dag in, dag uit maken we gebruik van onze ogen. Een paar goede ogen is dan ook heel belangrijk. Ze bepalen niet alleen wat we zien, maar ook hoe we

Nadere informatie

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts.

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Duizeligheid Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Wat is duizeligheid Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten en behandeling. Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Belangrijk. Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is:

Belangrijk. Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is: MS-Centrum Belangrijk Uw hoofdbehandelaar is neuroloog: Uw MS-verpleegkundige is: Uw revalidatiearts is: Uw uroloog is: 1 Inleiding Heeft u onlangs de diagnose Multiple Sclerose (MS) gekregen? Of bent

Nadere informatie

Duizeligheid. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Duizeligheid. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Duizeligheid U heeft last van duizeligheid. De meeste mensen klagen bij duizeligheid over draaierigheid, een licht gevoel in het hoofd, het gevoel alsof de wereld om hen heen draait of dat zijzelf rondtollen.

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 17. MS en erfelijkheid EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 17. MS en erfelijkheid EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 17 MS en erfelijkheid EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Iedereen die MS krijgt, of er in zijn omgeving mee te maken heeft, wordt geconfronteerd met vragen.

Nadere informatie

Verlamming van de vierde hersenzenuw

Verlamming van de vierde hersenzenuw Verlamming van de vierde hersenzenuw Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding Er zijn zes spieren nodig om uw oog in alle richtingen te bewegen. Iedere oogspier heeft

Nadere informatie

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. Deze folder informeert u over de mogelijke

Nadere informatie

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Strabismusoperatie. Scheelzienoperatie bij volwassenen. Slingeland Ziekenhuis

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Strabismusoperatie. Scheelzienoperatie bij volwassenen. Slingeland Ziekenhuis Oogheelkunde Strabismusoperatie i Patiënteninformatie Scheelzienoperatie bij volwassenen Slingeland Ziekenhuis Algemeen Binnenkort wordt u geopereerd aan uw ogen. Tijdens deze operatie wordt het scheelzien

Nadere informatie

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND

DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND DUIZELIGHEID Keel-, Neus- en Oorheelkunde FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk om het begrip duizeligheid duidelijk te omschrijven. Er kan van alles

Nadere informatie

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Scheelzien. Strabismus. Slingeland Ziekenhuis

Oogheelkunde. Patiënteninformatie. Scheelzien. Strabismus. Slingeland Ziekenhuis Oogheelkunde Scheelzien i Patiënteninformatie Strabismus Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder leest u meer over scheelzien; wat het is, welke vormen er zijn, wat de oorzaak kan zijn en hoe scheelzien

Nadere informatie

Duizeligheid. Afdeling KNO

Duizeligheid. Afdeling KNO Duizeligheid Afdeling KNO Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Als u recent voor deze klacht bij een keel-, neus- en oorarts (kno-arts) bent

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Plaatje van de oogspieren in de oogkas

Plaatje van de oogspieren in de oogkas Een verlamming van de zesde hersenzenuw Inleiding Elk oog heeft zes uitwendige spieren, die ervoor zorgen dat het oog in alle mogelijke richtingen kan bewegen. Iedere oogspier heeft zijn eigen functie.

Nadere informatie

Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Oogziekte van Graves

Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Oogziekte van Graves Het OMC licht u graag uitgebreid voor over: Oogziekte van Graves De Oogziekte van Graves is een aandoening, die zich afspeelt in de oogkassen. De oogspieren, die door de oogkas lopen, raken ontstoken en

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Normaal gesproken krijgt ieder mens voortdurend informatie over de ruimte om zich heen en over de positie

Nadere informatie

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? Hoe werkt het evenwichtssysteem?

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? Hoe werkt het evenwichtssysteem? In deze brochure kunt u informatie lezen over duizeligheid en de klachten die daarbij horen. Het is niet mogelijk om in deze brochure alle details voor elke situatie te beschrijven. Heeft u, ondanks de

Nadere informatie

Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336

Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336 Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336 069499010 401,82 Lokale injectie van corticosteroiden (ontstekingsremmers)(met

Nadere informatie

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) De aandoening Multiple Sclerose (MS) kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijkse leven. In deze folder leest u wat het behandelprogramma

Nadere informatie

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid Duizeligheid Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw duizeligheidklachten een onderzoek door de KNO-arts te laten verrichten. Deze folder geeft u informatie over wat de KNO-arts in het CWZ

Nadere informatie

Wat is glaucoom? Glaucoom is een veelvoorkomende ziekte die in de meeste gevallen gepaard gaat met een te hoge druk in het oog. In het oog wordt wat

Wat is glaucoom? Glaucoom is een veelvoorkomende ziekte die in de meeste gevallen gepaard gaat met een te hoge druk in het oog. In het oog wordt wat Glaucoom Wat is glaucoom? Glaucoom is een veelvoorkomende ziekte die in de meeste gevallen gepaard gaat met een te hoge druk in het oog. In het oog wordt wat we zien opgevangen door het netvlies en door

Nadere informatie

ZEVEN TIPS OM GOED TE GAAN ZIEN

ZEVEN TIPS OM GOED TE GAAN ZIEN ZEVEN TIPS OM GOED TE GAAN ZIEN ZONDER BRIL, LENZEN OF LASEREN KARIN HOGENBOOM VOLZICHT.NL Ontspannen van de ogen Voorwoord Ik was tien jaar toen ik voor het eerst een bril kreeg. De oogarts had mijn ogen

Nadere informatie

Rughernia (behandeling door de huisarts)

Rughernia (behandeling door de huisarts) Rughernia (behandeling door de huisarts) Wat is hernia? Hernia betekent letterlijk breuk. Een hernia nuclei pulposi (kortweg HNP) komt voor in de wervelkolom en bestaat uit een scheur in de achterkant

Nadere informatie

Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose

Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose Informatie voor patiënten F0674-3415 juli 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Multiple Sclerose (MS)

Multiple Sclerose (MS) Multiple Sclerose (MS) Multiple Sclerose (MS) Een ziekte van het centrale zenuwstelsel Dit is een uitgave van het Nationaal MS Fonds Wagenstraat 25 3142 CR Maassluis telefoon: 010-591 98 39 fax: 010-592

Nadere informatie

Oogheelkunde. Scheelzien. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Oogheelkunde. Scheelzien. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Oogheelkunde Scheelzien Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Scheelzien is een afwijking van de stand van de ogen, waarbij de ogen niet op hetzelfde

Nadere informatie

Scheelzien bij kinderen

Scheelzien bij kinderen Oogheelkunde Scheelzien bij kinderen Inleiding Bij scheelzien zijn de ogen niet op hetzelfde punt gericht. Dit ontstaat meestal bij kinderen, maar ook volwassenen kunnen dit krijgen. Tussen de drie en

Nadere informatie

Duizeligheid. Keel-, neus- en oorheelkunde

Duizeligheid. Keel-, neus- en oorheelkunde Keel-, neus- en oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk het begrip te omschrijven. In het algemeen wordt onder duizeligheid verstaan het

Nadere informatie

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken.

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. KNO Duizeligheid Duizeligheid In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. Wat is duizeligheid? Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

De oogziekte van Graves (Graves Ophthalmopathie of Orbitopathie) Inleiding

De oogziekte van Graves (Graves Ophthalmopathie of Orbitopathie) Inleiding De oogziekte van Graves (Graves Ophthalmopathie of Orbitopathie) Inleiding De ziekte van Graves is een auto-immuunziekte. Dat wil zeggen dat het lichaam antistoffen maakt tegen (delen van) het eigen lichaam.

Nadere informatie

Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS

Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS Opname voor een methylprednisolon behandelingskuur bij MS Binnenkort wordt u opgenomen voor een Methylprednisolon behandelingskuur. Metylprednisolon is een middel waarmee opkomende nieuwe neurologische

Nadere informatie

Vlekken en flitsen. Poli Oogheelkunde

Vlekken en flitsen. Poli Oogheelkunde 00 Vlekken en flitsen Poli Oogheelkunde Heel vaak zijn vlekjes die mensen in of voor hun oog of ogen zien bewegen, het gevolg van troebelingen in het glasvocht. Het glasvocht (of glasachtig lichaam) is

Nadere informatie

Scheelzien bij kinderen

Scheelzien bij kinderen Oogheelkunde Scheelzien bij kinderen Inleiding Bij scheelzien zijn de ogen niet op hetzelfde punt gericht. Dit ontstaat meestal bij kinderen, maar ook volwassenen kunnen dit krijgen. Tussen de drie en

Nadere informatie

Academisch MS Centrum Limburg. Neurologie

Academisch MS Centrum Limburg. Neurologie Academisch MS Centrum Limburg Neurologie Academisch MS Centrum Limburg Zuyderland Medisch Centrum (Zuyderland Medisch Centrum) en het academisch ziekenhuis Maastricht (azm) werken samen aan de behandeling

Nadere informatie

OOGHEELKUNDE. Netvliesloslating BEHANDELING

OOGHEELKUNDE. Netvliesloslating BEHANDELING OOGHEELKUNDE Netvliesloslating BEHANDELING Netvliesloslating Het oog Het oog is een holle bol met een transparante voorkant, het hoornvlies (cornea). Hierdoor valt het licht naar binnen. Vervolgens gaat

Nadere informatie

Hoe vaak komt het Guillain-Barre syndroom voor bij kinderen? Het Guillain-Barre syndroom komt bij één op de 100.000 kinderen voor.

Hoe vaak komt het Guillain-Barre syndroom voor bij kinderen? Het Guillain-Barre syndroom komt bij één op de 100.000 kinderen voor. Guillain-Barre syndroom Wat is het Guillain-Barre syndroom? Het Guillain-Barre syndroom is een ziekte waarbij als gevolg van een ontsteking van de zenuwen van de benen, romp, armen en gezicht in toenemende

Nadere informatie

Rughernia. (Hernia nuclei pulposi)

Rughernia. (Hernia nuclei pulposi) Rughernia (Hernia nuclei pulposi) Wat is een hernia? Hernia betekent letterlijk breuk. Een hernia nuclei pulposi (kortweg HNP) komt voor in de wervelkolom en bestaat uit een scheur in de achterkant van

Nadere informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie Een hersenschudding ontstaat door een klap op het hoofd, bijvoorbeeld bij een ongeluk. Je wordt duizelig of raakt bewusteloos. Meestal duurt het enige tijd voor de hersenen hiervan herstellen. Zolang de

Nadere informatie

Verwijzing naar de orthoptist

Verwijzing naar de orthoptist Verwijzing naar de orthoptist Oogheelkunde Beter voor elkaar 2 Verwijzing naar de orthoptist De huisarts verwijst een patiënt met oogheelkundige problemen naar de oogarts. De oogarts bepaalt of de ogen

Nadere informatie

Medicamenteuze behandeling van MS

Medicamenteuze behandeling van MS Medicamenteuze behandeling van MS MS anno 2013 Symposium voor zorgprofessionals Dorine Siepman, neuroloog Multipele sclerose - behandeling algemeen aanvalsbehandeling ziektemodulerend (immunomodulatie)

Nadere informatie

Koninklijke Visio voor mensen met visuele problemen door niet-aangeboren hersenletsel

Koninklijke Visio voor mensen met visuele problemen door niet-aangeboren hersenletsel Koninklijke Visio voor mensen met visuele problemen door niet-aangeboren hersenletsel Samen helpen we u verder U bent bij de oogarts, omdat u visuele klachten heeft. Dit kan komen door een oogafwijking,

Nadere informatie

Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose

Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose Albert Schweitzer ziekenhuis april 2013 pavo 0633 Inleiding U bent onder controle bij de neuroloog, omdat er Multiple Sclerose (MS) bij u is

Nadere informatie

Er bestaan verschillende soorten refractie-afwijkingen: Myopie Hypermetropie Astigmatisme Anisometropie

Er bestaan verschillende soorten refractie-afwijkingen: Myopie Hypermetropie Astigmatisme Anisometropie Brilafwijkingen Een brilafwijking (refractieafwijking) is een afwijkende vorm (brekingsafwijking) van het oog waardoor het beeld dat het oog binnenkomt niet precies op het netvlies valt. Hierdoor ontstaat

Nadere informatie

Oogheelkunde. adviezen na een hernia-operatie. Scheelzien. ZorgSaam

Oogheelkunde. adviezen na een hernia-operatie. Scheelzien. ZorgSaam Oogheelkunde adviezen na een hernia-operatie Scheelzien ZorgSaam 1 2 Scheelzien is een afwijking van de stand van de ogen, waarbij de ogen niet op hetzelfde punt gericht zijn. Het ontstaat meestal op kinderleeftijd,

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Duizeligheid z Deze brochure geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten. 1 Wat is duizeligheid? Iedereen

Nadere informatie

1 Inleiding... 1. 2 Oorzaak... 1. 3 Andere oorzaken van flitsen en vlekjes... 2. 4 Risico s van glasvochtloslating... 3. 5 Onderzoek...

1 Inleiding... 1. 2 Oorzaak... 1. 3 Andere oorzaken van flitsen en vlekjes... 2. 4 Risico s van glasvochtloslating... 3. 5 Onderzoek... Vlekken en Flitsen Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Oorzaak... 1 3 Andere oorzaken van flitsen en vlekjes... 2 4 Risico s van glasvochtloslating... 3 5 Onderzoek... 3 6 Behandeling... 3 8 Tot slot... 5

Nadere informatie

Elektrofysiologische onderzoeken

Elektrofysiologische onderzoeken HHZH_INF_103.01(0315) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 www.hhzhlier.be Patiënteninformatie Elektrofysiologische onderzoeken Voorwoord U heeft met uw

Nadere informatie

Wat is neuromyelitis optica? Neuromyelitis optica is een aandoening waarbij de oogzenuw en het ruggenmerg ontstoken raken.

Wat is neuromyelitis optica? Neuromyelitis optica is een aandoening waarbij de oogzenuw en het ruggenmerg ontstoken raken. Neuromyelitis optica Wat is neuromyelitis optica? Neuromyelitis optica is een aandoening waarbij de oogzenuw en het ruggenmerg ontstoken raken. Hoe wordt neuromyelitis optica ook wel genoemd? Neuromyelitis

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofdletsel (hersenschudding)

Licht traumatisch hoofdletsel (hersenschudding) Licht traumatisch hoofdletsel (hersenschudding) Wat is een hersenschudding Een hersenschudding of licht traumatisch hersenletsel is het gevolg van een klap of stoot tegen het hoofd, maar kan ook optreden

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel

Licht traumatisch hersenletsel Neurologie i Licht traumatisch hersenletsel Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. In

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting NEDERL ANDSE SAMENVAT TING HET OOG ALS WEERSPIEGELING VAN HET BREIN Optische coherentie tomografie in MS Meer dan een eeuw geleden schreef een van de eerste neurologen die gebruik maakte van de oogspiegel,

Nadere informatie

Neurologie en Neurochirurgie. Een solumedrolkuur. www.catharinaziekenhuis.nl

Neurologie en Neurochirurgie. Een solumedrolkuur. www.catharinaziekenhuis.nl Neurologie en Neurochirurgie Een solumedrolkuur www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl NEU015 / Een solumedrolkuur / 24-06-2014 2 Een solumedrolkuur

Nadere informatie

Vlekken en flitsen zien

Vlekken en flitsen zien Vlekken en flitsen zien U bent bij de oogarts geweest vanwege het zien van flitsen en/of vlekken. De oogarts heeft bij u achterste glasvochtmembraanloslating geconstateerd. Deze folder geeft inzicht in

Nadere informatie