2de proef. De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen. Het pilootproject geëvalueerd

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2de proef. De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen. Het pilootproject geëvalueerd"

Transcriptie

1 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen Het pilootproject geëvalueerd

2

3 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen Het pilootproject geëvalueerd Universiteit Gent Charlotte Colman Brice De Ruyver Freya Vander Laenen Wouter Vanderplasschen Eric Broekaert Dienst voor het Strafrechtelijk beleid Saaske De Keulenaer Stefan Thomaes Maklu Apeldoorn/Antwerpen

4 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen. Het pilootproject geëvalueerd Charlotte Colman, Brice De Ruyver, Freya Vander Laenen, Wouter Vanderplasschen, Eric Broekaert, Saaske De Keulenaer, Stefan Thomaes Antwerpen-Apeldoorn Maklu pag. 24 x 16 cm ISBN xxxxx D/2010/xxxx/xx NUR xxx 2011 Maklu-Uitgevers nv en de auteurs Alle rechten voorbehouden. Behoudens uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van de auteur en van de uitgever. Hoewel bij de realisatie van deze uitgave een zo groot mogelijke nauwkeurigheid en correctheid werd nagestreefd, kan voor de aanwezigheid van eventuele fouten, van welke aard dan ook, onvolkomen- en onvolledigheden niet worden ingestaan en aanvaarden noch de auteurs, noch de uitgever hiervoor enige aansprakelijkheid. Maklu-Uitgevers Somersstraat 13/15, 2018 Antwerpen (België), Koninginnelaan 96, 7315 EB Apeldoorn (Nederland),

5 Woord vooraf In 2008 werd het samenwerkingsprotocol Pilootproject Drugbehandelingskamer afgesloten tussen de Minister van Justitie, PopovGGZ vzw, de Procureur des Konings te Gent, de voorzitter van de Rechtbank van Eerste Aanleg te Gent en de Stafhouder van de balie te Gent. Het pilootproject is van start gegaan op 1 mei Het pilootproject Drugbehandelingskamer werd wetenschappelijk geëvalueerd door de Dienst voor het Strafrechtelijk beleid en de Universiteit Gent. De vakgroep Strafrecht en criminologie, meer bepaald de onderzoeksgroep IRCP, en de vakgroep Orthopedagogiek van de Universiteit Gent voerden de kwalitatieve evaluatie uit. De kwantitatieve evaluatie werd gerealiseerd door de Dienst Research & Development van de Dienst voor het Strafrechtelijk beleid. Het pilootproject Drugbehandelingskamer en de evaluatiestudie werden ondersteund door een begeleidingscomité bestaande uit de heer Jean-Baptist Andries, de heer Aziz Naji, de heer Karel Berteloot, mevrouw Pauline Boyens, de heer Francis Clarysse, de heer Jan Cammaert, mevrouw Catherine Collignon, de heer Jorn Dangreau, de heer Filip De Sager, de heer Alphonse Franssen, mevrouw Sara Goossens, mevrouw Deborah Gustin, de heer Kurt Lievens, de heer Bert Mostien, de heer Wim Onderdonck, mevrouw Hildegard Penne, de heer Johan Sabbe, mevrouw Annemie Serlippens, de heer Frank Schins, de heer Karel Van Cauwenberghe, de heer Filip Van Hende, de heer Dirk Vandevelde en de heer Marcel Vanhex. Wij willen de leden van het begeleidingscomité bedanken voor hun constructieve commentaren en verrijkende inzichten. Bovendien willen de auteurs alle respondenten oprecht danken voor hun deelname aan de interviews en/of focusgroepen. Een speciaal woord van dank gaat uit naar Liselot Tavernier, Laurens Boone, Sharon Hietbrink en Katrien Goossens, masterstudenten Criminologie en Orthopedagogiek, voor hun bijdrage aan het tot stand komen van de kwalitatieve evaluatie. Maklu 5

6 6 Maklu

7 Inhoudsopgave Woord vooraf 5 Inhoudsopgave 7 Lijst van tabellen 11 Inleiding 13 Hoofdstuk 1. Situering en probleemstelling 17 Charlotte Colman, Brice De Ruyver, Freya Vander Laenen, Wouter Vanderplasschen, Eric Broekaert Achtergrond ontstaan drugbehandelingskamer Enkele knelpunten binnen het systeem van probatieopschorting en probatieuitstel Proefzorg als voorloper van de drugbehandelingskamer Drugdelicten en druggerelateerde feiten binnen het beleid van het parket te Gent De drugbehandelingskamer Een Individueel hulpverleningstraject Verschillende zittingen Betrokken actoren 24 Hoofdstuk 2. Kwalitatieve evaluatie van het pilootproject Drugbehandelingskamer 29 Charlotte Colman, Brice De Ruyver, Freya Vander Laenen, Wouter Vanderplasschen, Eric Broekaert Opbouw procesevaluatie Onderzoeksvragen Methodologisch kader Interviews Steekproef Data-analyse Focusgroep Onderzoekspopulatie Data-analyse Dossierstudie Resultaten Percepties van de actoren wat betreft hun rol binnen het project Perceptie van de kerntaken per actor Methodisch werken Inclusiecriteria Tijdsinvestering 45 Maklu 7

8 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen Caseload Contacten met andere betrokken actoren Contacten met cliënten Percepties van de betrokken actoren wat betreft de structuur en opzet van het project De nood aan een drugbehandelingskamer volgens de bevraagde actoren Vergelijking met de probatieprocedure: cliënten worden geresponsabiliseerd Samenwerking tussen de verschillende actoren: respect voor elkaars eigenheid en functies Informatie-uitwisseling tussen de verschillende actoren: attestering met respect voor het beroepsgeheim Beter geen pre-court meeting Een drugtreatment centre als oplossing voor de wachtlijsten? Is er sprake van een net-widening effect? Positieve ervaringen met betrekking tot de DBK Ervaren nadelen en knelpunten De mening van DBK-cliënten Dossierstudie Karakteristieken van de steekproef Het Traject Drugs, alcohol en psychische gezondheid Justitie Schulden Tewerkstelling Inkomen Huisvesting Lichamelijke gezondheid Familie Tijdsbesteding Knelpunten Wachtlijsten Communicatie tussen hulpverleners en liaisons DBK en de gevangenis Financiële consequenties Drop-out en retentie in de DBK 81 Hoofdstuk 3. Kwantitatieve evaluatie het pilootproject drugbehandelingskamer in cijfers 85 Saaske De Keulenaer, Stefan Thomaes Doelstelling De database Opbouw 85 8 Maklu

9 Besluit Registratie Controle van de data Evaluatieperiode en onderzoekspopulatie Evaluatieperiode Onderzoekspopulatie De cijfers: een beschrijving De drugbehandelingskamer: succesvol of niet? Wie komt voor de drugbehandelingskamer? Waarom wordt een dossier aanhangig gemaakt voor de drugbehandelingskamer? Hoe wordt het dossier aanhangig gemaakt voor de drugbehandelingskamer? Voorlopige hechtenis en vrijheid onder voorwaarden (VOV) Openstaande gerechtelijke statuten? Naar aanleiding van welke misdrijven komt men voor de drugbehandelingskamer? Welke drugs worden door de beklaagden gebruikt? Wat is de frequentie, voornaamste wijze en duurtijd van gebruik? Komt burgerlijke partijstelling voor? Hoe is het hulpverleningstraject verlopen? Welk vonnis wordt door de rechter uitgesproken? Hoe lang loopt een dossier voor de drugbehandelingskamer? Aantal oriëntatie- en opvolgzittingen Duurtijd tussen inleidingszitting en eindvonnis Hoeveel tijd verstrijkt er tussen aankomst van het aanvankelijk proces-verbaal op het parket en de inleidingszitting voor de drugbehandelingskamer? De cijfers: mogelijke significante verbanden? 124 Besluit 127 Freya Vander Laenen, Wouter Vanderplasschen, Brice De Ruyver, Charlotte Colman, Eric Broekaert, Saaske De Keulenaer, Stefan Thomaes Kwalitatieve evaluatie Kwantitatieve evaluatie Aanbevelingen in functie van de verdere uitbouw en evaluatie van de DBK Heb aandacht voor alle leefgebieden Voorzie voldoende opvolging Schakel de DBK in in het regionale netwerk van hulpverleningsinitiatieven voor druggebruikers Vrijwaar de capaciteit van de hulpverlening Baken de taken van de liaisons duidelijk af Behoud de justitiële drang 142 Maklu 9

10 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen 3.7. Stel een overkoepelende DBK-coördinator aan Maak het project duidelijk kenbaar aan alle betrokkenen Zorg dat een justitieassistent aanwezig is op de zitting Bewijs de meerwaarde van de DBK aan de hand van concrete uitkomstindicatoren Efficiënte registratie van gegevens in een database 145 Referenties 147 Summary: Evaluation of the pilot project Drug Treatment Court at the Ghent Court of First Instance 10 Maklu

11 Lijst van tabellen Tabel 1: Doorverwijzingscriteria Proefzorg en DBK 21 Tabel 2: Overzicht hulp- en dienstverleningsinstanties 22 Tabel 3: Overzicht bevraagde actoren 31 Tabel 4: Voordelen van het DBK-project volgens de bevraagde actoren 61 Tabel 5: Nadelen van het DBK-project volgens de bevraagde actoren 65 Tabel 6: Top vijf voor- en nadelen aangegeven door deelnemers focusgroep 66 Tabel 7: Karakteristieken van de steekproef 72 Tabel 8: Vooropgestelde doelstellingen m.b.t. de 12 levensdomeinen 73 Tabel 9: Hulpverleningsactoren per levensdomein 78 Tabel 10: Kenmerken van DBK-trajecten die vroegtijdig afgebroken werden (n=19) 82 Tabel 11: Kenmerken van volgehouden DBK-trajecten (n=11) 83 Tabel 8: Overzicht van de dossiers die zijn verschenen voor de DBK 95 Tabel 9: Leeftijd van de beklaagden die voor de DBK verschijnen 96 Tabel 10: Antecendenten van de beklaagden die voor de DBK verschijnen 97 Tabel 11 : Reden voor verwijzing naar DBK 99 Tabel 12: Wijze van aanhangigmaking voor DBK 100 Tabel 13: Duurtijd uitgedrukt in maanden tussen de aanhoudingsdatum ter zake en de datum van de inleidingszitting 101 Tabel 14: Duurtijd uitgedrukt in maanden tussen de aanhoudingsdatum ter zake en de datum van de VOV 102 Tabel 15: Duurtijd uitgedrukt in maanden tussen de datum van de inleidingszitting en de datum van de VOV 102 Tabel 16: Openstaande gerechtelijke statuten 103 Tabel 17: Gepleegde drugdelicten 104 Tabel 18: Gepleegde druggerelateerde criminaliteit 105 Tabel 19: Aantal drug en/of druggerelateerde delicten per dossier 105 Tabel 20: Gebuikte drugs volgens het proces-verbaal 106 Tabel 21: Frequentie en voornaamste wijze van gebruik volgens het proces-verbaal 107 Tabel 22: Duurtijd van gebruik volgens het proces-verbaal 108 Tabel 23: Aantal contacten tussen liaison en beklaagde uitgedrukt in uur 109 Tabel 24: Soort hulpverleningstraject 110 Tabel 25: Opgenomen thema s in het hulpverleningstraject 111 Tabel 26: Aantal hulpverleningspartners betrokken bij de uitvoering van het hulpverleningstraject 112 Tabel 27: Overzicht van de betrokken (hulpverlenings)partners 112 Tabel 28: Huidige en vroegere antecendenten binnen de drughulpverlening 116 Tabel 29: Soort uitspraak door de DBK 116 Maklu 11

12 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen Tabel 30: Inhoud van de uitspraak door de DBK 118 Tabel 31: Aantal oriëntatie- en opvolgzittingen voor de DBK 120 Tabel 32: Duurtijd tussen de datum van de inleidingszitting en het eindvonnis 122 Tabel 33: Duurtijd tussen de aankomst van het aanvankelijk proces-verbaal op het parket en de datum van de inleidingszitting 123 Tabel 34: Verband tussen aanhouding en naleving voorwaarden 125 Lijst van figuren Figuur 1: Overzicht DBK-zittingen 23 Figuur 2: Betrokken actoren DBK 27 Figuur 3: Analyse-schema in functie van de dossierstudie 35 Figuur 4: Samenhang tussen de verschillende levensdomeinen Maklu

13 Inleiding Net als in andere West-Europese landen zorgt een groep problematische druggebruikers voor een aanzienlijke belasting van de maatschappij en het justitieel systeem in België 1. Druggebruikers hebben omwille van hun druggebruik of het plegen van druggerelateerde criminaliteit immers een grotere kans om in aanraking te komen met de strafrechtsbedeling 2. De afgelopen jaren is het inzicht gegroeid dat een repressieve aanpak niet succesvol is voor het verminderen van druggebruik en van druggerelateerde criminaliteit 3. Aangezien het ultimum-remediumbeginsel als een rode draad doorheen het strafrechtelijk beleid betreffende drugs loopt 4, wordt voor problematische druggebruikers gezocht naar justitiële reacties die geen gevangenisstraf maar een oriëntatie naar de hulpverlening impliceren. Justitie kan immers geen antwoord bieden op de onderliggende problemen waarmee deze populatie wordt geconfronteerd. Omdat de effectiviteit van verschillende vormen van drugbehandeling intussen is bewezen 5, wordt steeds meer geopteerd om vanuit justitie problematische druggebruikers naar de hulpverlening door te verwijzen, en dit op verschillende echelons van de strafrechtsbedeling. Er is bovendien uitgebreide wetenschappelijke evidentie dat dergelijke alternatieve afhandeling (i.c. behandeling na justitiële doorverwijzing) van problematische VAN OOYEN-HOUBEN, M., Drang bij criminele harddruggebruikers. Een onderzoek naar de toepassing van drang in Nederland, Tijdschrift voor criminologie, 2004, LO, C.C.& STEPHANS, R.C. Drugs and Prisoners: Treatment Needs on Entering Prison. American Journal of Drug and Alcohol Abuse, 2000, 26, ; BEST, D., MAN, L. H., GOSSOP, M., HARRIS, J., SIDWELL, C., & STRANG, J. Understanding the developmental relationship between drug use and crime: are drug users the best people to ask? Addiction Research & Theory, 2001, (9), ; PLOURDE, C. and BROCHU, S. Drugs in prison: a break in the pathway. Substance Use & Misuse, 2002, 37, 47-63; DE RUYVER, B., LEMAITRE, A., BORN, M., COLMAN, C., PIRENNE, C. & VANDAM, L., Definiëring en meting van druggerelateerde criminaliteit, Gent: Academia Press, BULL, M., A comparative review of best practice guidelines for the diversion of drug related offenders, International journal of drug policy, 2005, ; DE RUYVER, B., VAN DAELE, L. & VANDER BEKEN, T. (1997). Toepassing van de alternatieve afdoening. Een oriënterende studie, onderzoek in opdracht van de Koning Boudewijnstichting; RUYVER, B., PONSAERS, P. en LEMAÎTRE, A., Effecten van alternatieve afhandeling voor druggebruikers, Gent, Academia Press, 2007, DE WREE, E., DE RUYVER, B. & PAUWELS, L. (2008) Criminal justice responses to drug offences: Recidivism following the application of alternative sanctions in Belgium. Drugs: education prevention and policy, 1-11; DE WREE, E., DE RUYVER, B., VERPOEST, K. & COLMAN, C. All in favour? Attitudes of Stakeholders and Drug Users Towards Judicial Alternatives, European journal on criminal policy and research, 2008, 14, Beleidsnota van de federale regering in verband met de drugproblematiek, B.S. 19/01/2001/ URL: GOSSOP, M., TRAKADA, K., STEWART, D. & WITTON, J., Reductions in criminal convictions after addiction treatment: 5-year follow-up. Drug and alcohol dependence, 2005, ; MEARS, D.P, WINTERFIELD, L., HUNSAKER, J., MOORE, G.E. & WHITE, R.M. Drug Treatment in the Criminal Justice System: The Current State of Knowledge, Washington D.C., Urban institute Justice policy center, 2002, 104pp.; STEVENS, A. Summary literature review: the international literature on drugs, crime and treatment, Canterburry, QCT Europe, 2003; ANGLIN, M. D., & HSER Y. I. Criminal justice and the drug-abusing offender. Policy issues of coerced treatment. Behavioral Science and the Law, 1991, Maklu 13

14 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen druggebruikers leidt tot een significante daling van criminaliteit en druggebruik enerzijds en tot een verbetering van hun gezondheidstoestand en sociale situatie anderzijds 6. Het contact met justitie houdt immers een opportuniteit in en kan een keerpunt betekenen in het leven van problematische gebruikers 7. Daarom moet de samenwerking tussen justitie en hulpverlening uitgebouwd worden, dit zowel in het belang van de gebruiker als ter bescherming van de samenleving 8. Al deze factoren hebben de interesse voor alternatieve maatregelen voor druggebruikers op maatschappelijk en beleidsmatig vlak aangewakkerd. Op elk niveau van de strafrechtsbedeling zijn bruggen gecreëerd naar de hulpverlening. Recent zijn binnen verschillende gerechtelijke arrondissementen projecten opgestart om (probleem)gebruikers (in een vroeg stadium) door te verwijzen naar de hulpverlening. Zo ontstonden bijvoorbeeld het project Clean in Brugge, het Pol -project te Mechelen, het Therapeutisch consult in Limburg,. In het gerechtelijk arrondissement Gent ontstaat in 2005 binnen het parket het project proefzorg 9. In mei 2008 werd binnen de Rechtbank van Eerste Aanleg de Drugbehandelingskamer (DBK) opgericht, een gespecialiseerde kamer die alle strafdossiers in verband met middelenmisbruik en dossiers over strafbare feiten in verband met druggebruik centraliseert. Het pilootproject DBK werd aan een wetenschappelijke evaluatie onderworpen. De evaluatiestudie nam een aanvang met de opstart van het pilootproject en werd eind 2010 beëindigd. De onderzoeksgroep IRCP van de Vakgroep Strafrecht en Criminologie en de Vakgroep Orthopedagogiek van de Universiteit Gent voerden een kwalitatieve evaluatie uit. De Dienst Research & Development van de Dienst voor het DE RUYVER, B., PONSAERS, P. & LEMAÎTRE, A., Effecten van alternatieve afhandeling voor druggebruikers, Gent, Academia Press, 2007, 319 p.; BELENKO, S. en PEUGH, J., Fighting crime by treating substance abuse, Issues in science and technology, 1999, Hough, M. (2004). Drug user treatment within a criminal justice context. Crime and deliquency, STEVENS, A., BERTO, D., KERSCHL, V., OEUVRAY, K., VAN OOYEN, M., STEFFAN, E., HECKMANN, W. & UCHTENHAGEN, A. (2003) Summary literature review: the international literature on drugs, crime and treatment [WWW]. QCT Europe Partners: QCT%20Europe%20summary%20lit%20review.pdf, geraadpleegd juni COLMAN, C., DE WREE, E. & DE RUYVER, B. Alternatieve afhandelingen: keerpunten voor druggebruikers? In: PAUWELS, L. & VERMEULEN, G. (eds.) Acturalia in het strafrecht en criminologie, p Voor meer informatie inzake randvoorwaarden voor optimale interactie tussen justitie en de (drug)hulpverlening: COLMAN, C., VANDER LAENEN, F. & DE RUYVER, B. De samenwerking tussen justitie en de (drug)hulpverlening. Randvoorwaarden voor een optimale interactie. In: PAU- WELS, L. & VERMEULEN, G. (eds.) Actualia in het strafrecht en criminologie, ; DE RUY- VER, B., LEMAITRE, A., SCHOENAERS, F. VANDER LAENEN, F., PONSAERS, P., PAUWELS, L., LEGRAND, SA., DE SCHEEMAEKER, C., COLMAN, C., MOES, A., DELVAUX, D. & FIN- COEUR, B. Onderzoek naar essentiële en bijkomende randvoorwaarden voor een interactie justitie en de drughulpverlening, 2009, Gent, Academia Press, 370p. VANDER LAENEN, F., VANDAM, L., COLMAN, C., Met velen aan de tafel: goede voorbeelden van een integraal en geïntegreerd drugbeleid. Tijdschrift Verslaving, in press. DE RUYVER, B., COLMAN, C., DE WREE, E., VANDER LAENEN, F., REYNDERS, D., VAN LIEMPT, A. & DE PAUW, W., Een brug tussen justitie en drughulpverlening. Een evaluatie van het proefzorgproject, Antwerpen, Maklu, 2008, 199 p. 14 Maklu

15 Inleiding Strafrechtelijk beleid stond in voor de kwantitatieve evaluatie van het pilootproject. Wegens de recente opstart van het pilootproject omvat dit evaluatieonderzoek geen effectstudie. Voorliggende publicatie omvat bijgevolg een kwalitatief en kwantitatief onderzoeksluik. Het kwalitatief onderzoeksluik betreft een procesevaluatie waarbij exploratief te werk is gaan, zonder te vertrekken vanuit vooropgestelde theorieën of hypothesen. De perspectieven van verschillende betrokken actoren zijn in kaart gebracht aan de hand van participerende observaties en interviews. De procesevaluatie heeft immers tot doel de invoering van een interventie op te volgen en mogelijke knelpunten te signaleren, waarna indien nodig kan bijgestuurd worden 10. Er werd vooral aandacht besteed aan de precieze werking van deze interventie. Het kwantitatief onderzoeksluik omvat een cijfermatige evaluatie van het pilootproject DBK. Voor deze kwantitatieve evaluatie werd een database ontwikkeld in samenspraak met de actoren die bij het pilootproject zijn betrokken. De publicatie omvat drie hoofdstukken. In het eerste hoofdstuk Situering en probleemstelling komt de ontstaansgeschiedenis van de drugbehandelingskamer aan bod en wordt de werking van de drugbehandelingskamer toegelicht. Het tweede hoofdstuk geeft de kwalitatieve evaluatie van het pilootproject DBK weer. Dit hoofdstuk start met enkele onderzoeksvragen die als leidraad fungeren voor voorliggende procesevaluatie. Vervolgens wordt stii gestaan bij de onderzoeksmethodologie, waarbij de bevraagde actoren, het onderzoeksopzet en de wijze van gegevensverzameling en -verwerking zijn beschreven. Tot slot worden de onderzoeksbevindingen besproken. Deze geven een beeld van de percepties van de verschillende actoren wat betreft hun eigen rol, de algemene structuur van de DBK en hun aanbevelingen ter optimalisatie van dit project. Het derde hoofdstuk omvat de kwantitatieve evaluatie van het pilootproject. Dit hoofdstuk vangt aan met een beschrijving van de database en een afbakening van de onderzoeksperiode en populatie. Vervolgens worden cijfers weergegeven met betrekking tot het aantal behandelde dossiers, het profiel van de beklaagde, de reden voor verwijzing naar de DBK, de wijze van aanhangigmaking voor de DBK, de voorlopige hechtenis en vrijheid onder voorwaarden, de gepleegde delicten, de openstaande gerechtelijke statuten, het druggebruik, de burgerlijke partij, het verloop van het hulpverleningstraject en de uitspraak. Ook wordt even stilgestaan bij de duurtijd van een dossier dat voor de drugbehandelingskamer verschijnt en is nagegaan of er een significant verband bestaat tussen onder meer de variabelen 10 BILLIET, J., Cycli in het empirisch onderzoek in Een samenleving onderzocht. Methoden van sociaal-wetenschappelijk onderzoek, BILLIET, J. en WAEGE, H., (eds.), Antwerpen, De Boeck, 2006, Maklu 15

16 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen geslacht, voorlopige hechtenis, gepleegd delict en het al dan niet naleven van de voorwaarden verbonden aan het hulpverleningstraject. Tot slot worden de besluiten van de kwalitatieve en kwantitatieve evaluatie weergegeven en worden een aantal aanbevelingen geformuleerd in functie van de verdere uitbouw van de DBK.

17 Hoofdstuk 1 Situering en probleemstelling Charlotte Colman Brice De Ruyver Freya Vander Laenen Wouter Vanderplasschen Eric Broekaert 1. Achtergrond ontstaan drugbehandelingskamer Het DBK-project werd opgestart binnen de geschetste ultimum remedium -filosofie en wenst ondermeer tegemoet te komen aan de problemen inherent aan het probatiesysteem, zoals de moeizame doorverwijzing naar de hulpverlening, het grote tijdsverloop tussen het gepleegde feit en concrete reactie, etc Enkele knelpunten binnen het systeem van probatieopschorting en probatieuitstel Via probatie kan de rechter, in plaats van de effectieve straf, bepaalde voorwaarden verbinden aan de opschorting van de uitspraak van de veroordeling of het uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf 1. Deze alternatieve sanctie werd ingevoerd via de wet van 29 juli 1964 betreffende de opschorting, het uitstel en de probatie. Probatieopschorting is een opschorting van de uitspraak van de veroordeling. Hier is geen sprake van een veroordeling, hoewel de feiten bewezen geacht worden. Wel worden probatievoorwaarden opgesteld die de betrokkene gedurende de proeftijd dient na te komen. Probatieuitstel is uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf, deze straf wordt niet uitgevoerd zolang gedurende de proeftijd de voorwaarden nageleefd worden. In beide gevallen bedraagt de proeftijd minstens één jaar en ten hoogste vijf jaar met ingang van de datum van de beslissing. Deze wet geeft de rechtbank dus de mogelijkheid om aan de beklaagde bepaalde voorwaarden voor te stellen 2. Voorbeelden van probatiemaatregelen bij middelengebruikers zijn: verbod om bepaalde plaatsen te bezoeken, zich aan een behandeling onderwerpen of ingaan op de uitnodigingen van de justitieassistent. Justitieassistenten staan in voor de begeleiding en controle op de naleving van de opgelegde voorwaarden van de probant en brengen verslag uit aan de probatiecom- 1 2 VAN DEN WYNGAERT, C., Strafrecht, Strafprocesrecht en Internationaal Strafrecht, Antwerpen, Maklu, 2006, 1314 p. Wanneer een dienstverlening of een opleiding als probatievoorwaarden overwogen wordt, kan een maatschappelijke enquête aangevraagd worden. Maklu 17

18 De Drugbehandelingskamer: een andere manier van afhandelen missie. In voorkomend geval kan deze de herroeping van de probatie op grond van het niet-naleven van de voorwaarden voorstellen aan de rechtbank 3. Met betrekking tot deze maatregelen rijzen enkele problemen. Wanneer een zaak wordt ingeleid voor de rechtbank en er dezelfde dag nog probatiemaatregelen worden voorgesteld, duurt het in ieder geval nog ongeveer een maand voordat de griffie de voorzitter van de probatiecommissie aanschrijft omwille van het in kracht van gewijsde gaan van het vonnis. Tussen het in kracht van gewijsde zijn van het vonnis en het overmaken van het dossier aan het justitiehuis, verloopt er opnieuw tijd. In het justitiehuis wordt een justitieassistent aangesteld, die belast wordt met de opvolging van het specifieke dossier. Deze nodigt de probant uit voor een gesprek. Dikwijls blijkt dit niet evident. Zo wordt men vaak geconfronteerd met het feit dat een probant geen stabiele leefsituatie kent en onvindbaar blijkt te zijn op het adres vermeld in het vonnis of gewoonweg niet reageert op de uitnodigingen. De mogelijkheden van justitieassistenten om aan dit probleem tegemoet te komen, zijn momenteel ontoereikend. Indien een justitieassistent er wel in slaagt een afspraak te organiseren, worden de maatregel en de opgelegde voorwaarden besproken en zal de justitieassistent de cliënt trachten te motiveren tot actieve participatie aan de verplichte justitiële begeleiding 4. Het spreekt voor zich dat hier in tussentijd heel wat tijd is overheen gegaan. Indien de probant zich niet aan de opgelegde voorwaarden of afspraken met zijn of haar justitieassistent houdt, wordt deze per aangetekend schrijven uitgenodigd voor een zitting van de probatiecommissie. Deze commissie kan de betrokkene aanmanen zijn voorwaarden na te leven of aan de rechtbank voorstellen om de probatiemaatregelen te herroepen. De zaak wordt dan opnieuw verwezen naar het Openbaar Ministerie die de zaak op zitting dient te brengen voor de rechtbank van Eerste Aanleg, waarbij de rechtbank moet oordelen over de opportuniteit van de herroeping. Vaak is er tussen de datum van het niet naleven van de probatievoorwaarden en het voorstel tot herroeping al snel meer dan twee jaar verlopen. Wanneer door de probatiecommissie een effectieve beslissing tot herroeping wordt genomen, zal het vaak acht tot tien maanden duren alvorens de zaak voor de rechtbank wordt gebracht. De rechtbank, die dient te oordelen over de herroeping, wordt regelmatig geconfronteerd met het feit dat een cliënt na ontvangst van zijn dagvaarding snel opnieuw stappen heeft ondernomen om te voldoen aan de hem of haar voorgestelde voorwaarden. Op die manier dreigt men in een vicieuze cirkel terecht te komen 3 4 MEESE, J., VAN IMPE, K. & DE RUYVER, B., De relatie tussen strafrechtsbedeling en drughulpverlening: op dreef of op drift?, Panopticon, 2000, Ministerieel besluit van 23 JUNI 1999 tot vaststelling van de functiebeschrijvingen en -profielen voor het personeel van de buitendiensten van de Dienst Justitiehuizen van het Ministerie van Justitie, B.S. 29 juni URL: GEENENS, K., VANDERPLASSCHEN, W., BROEKAERT, E., DE RUYVER, B. en ALEXANDRE, S., Tussen droom en daad: implementatie van case management voor druggebruikers binnen de hulpverlening en justitie, Gent, Academia Press, 2005, 296 p. 18 Maklu

19 Situering en probleemstelling waarbij een cliënt het bestaande systeem kan misbruiken, om zonder al te veel inspanningen de zaak voorbij de termijn te tillen waarbinnen de maatregelen gelden 5. De praktijk leert echter dat wanneer de beklaagde maatregelen dient na te leven in de schoot van de zetel (en de zaak voor evaluatie wordt uitgesteld naar een latere zitting) de navolging van de voorwaarden korter op de bal is. 6 Bovenstaand overzicht illustreert enkele knelpunten binnen het bestaande systeem van probatieopschorting en probatieuitstel, die kunnen wijzen op een nood aan verbetervoorstellen, nieuwe invalshoeken en projecten. Een aantal van de hierboven geschetste knelpunten stellen zich immers vooral bij probleemgebruikers. Problematisch druggebruik wordt bovendien meer en meer erkend als een chronische aandoening, gekenmerkt door herval en problemen op verschillende leefgebieden Proefzorg als voorloper van de drugbehandelingskamer Aangezien Proefzorg kan beschouwd worden als een voorloper van het DBK-project, is het aangewezen kort stil te staan bij Proefzorg, voordat dieper wordt ingaan op het DBK-project. Zoals reeds aangegeven in de inleiding, bestaan in België op ieder echelon van de strafrechtsbedeling, doorverwijzingsmogelijkheden naar de hulpverlening voor probleemgebruikers. Op parketniveau is er de mogelijkheid van praetoriaanse probatie of bemiddeling. Praetoriaanse probatie zorgt echter voor een overbelasting bij politie en parketmagistraten. Tevens creëert deze modaliteit heel wat onduidelijkheden voor de persoon in kwestie. Verder is er op parketniveau ook de mogelijkheid van bemiddeling in strafzaken. Niettemin werd door een richtlijn van het College van Procureurs-generaal besloten dat deze bemiddeling in strafzaken enkel kon voorgesteld worden bij delicten waarbij er sprake is van een geïdentificeerd slachtoffer. Daardoor komen loutere druggebruikers niet meer in aanmerking voor strafbemiddeling. Er kan dus gesteld worden dat er op alle parketten een lacune bestaat om in een vroeg stadium daders van slachtofferloze feiten, bij wie een afhankelijkheidsproblematiek werd vastgesteld, naar de hulpverlening door te verwijzen en te voorzien in een opvolging van die doorverwijzing. Dit heeft een aantal praktijken doen ontstaan om aan deze lacune tegemoet te komen. Zo heeft het Gentse parket in overleg met de hulpverleningssector een project uitgewerkt waarbij daders van slachtofferloze feiten, bij wie sprake is van problematisch drug Interne brochure inzake de voorstelling van de Drubehandelingskamer : pilootproject Drugs in 3D in de Gentse rechtbank van eerste aanleg: de Drugbehandelingskamer (DBK), 16 p. Interne brochure inzake de voorstelling van de Drugbehandelingskamer : pilootproject Drugs in 3D in de Gentse rechtbank van eerste aanleg: de Drugbehandelingskamer (DBK), 16 p. MCLELLAN, A.T., Have we evaluated addiction treatment correctly? Implications from a chronic care perspective, Addiction, 2002, ; VANDERPLASSCHEN, W., RAPP, R.C., WOLF, J. & BROEKAERT, E., The development and implementation of case management for substance use disorders in North America and Europe, Psychiatric Services, 2004, Maklu 19

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening 1 INHOUD PRESENTATIE I. Belgisch drugbeleid II. O.M. en problematisch druggebruik III.De rechtbank en problematisch

Nadere informatie

Het pilootproject drugbehandelingskamer te Gent: Een uitkomstenevaluatie

Het pilootproject drugbehandelingskamer te Gent: Een uitkomstenevaluatie Het pilootproject drugbehandelingskamer te Gent: Een uitkomstenevaluatie WETENSCHAP EN MAATSCHAPPIJ Het pilootproject drugbehandelingskamer te Gent: Een uitkomstenevaluatie Universiteit Gent Freya VANDER

Nadere informatie

Alternatieve afhandeling als keerpunt in een criminele carrière

Alternatieve afhandeling als keerpunt in een criminele carrière i Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2013-2014 Alternatieve afhandeling als keerpunt in een criminele carrière Masterproef van de opleiding Master in de rechten Ingediend door Fem

Nadere informatie

HERSTELBEMIDDELING (slachtoffer- dader bemiddeling)

HERSTELBEMIDDELING (slachtoffer- dader bemiddeling) HERSTELBEMIDDELING (slachtoffer- dader bemiddeling) DIENST Gent - Oudenaarde EEDVERBONDKAAI 285 9000 GENT DIENST Dendermonde OLV KERKPLEIN 30 9200 Dendermonde OOST-VLAANDEREN Voor wie? Slachtoffer/ daders

Nadere informatie

een als misdrijf omschreven feit proces-verbaal procureur des Konings parket of van het Openbaar Ministerie

een als misdrijf omschreven feit proces-verbaal procureur des Konings parket of van het Openbaar Ministerie uitgave juni 2015 Minderjarigen kunnen volgens de Belgische wet geen misdrijven plegen. Wanneer je als jongere iets ernstigs mispeutert, iets wat illegaal is, pleeg je een als misdrijf omschreven feit

Nadere informatie

PILOOTPROJECT PROEFZORG

PILOOTPROJECT PROEFZORG PARKET GENT PILOOTPROJECT PROEFZORG Karlo Goethals Proefzorgmanager BELEID Federale beleidsnota Drugs (Januari 2001) : t.a.v. problematische gebruikers hulpverlening, risicobeperking, reïntegratie hulpverlening

Nadere informatie

Desistance en recovery

Desistance en recovery Desistance en recovery E e n p r o c e s v a n v a l l e n e n ( t e r u g ) o p s t a a n v a n hoop en v a n k a n s e n VAD onderzoeksplatform, 5 november 2013 Charlotte Colman IRCP, UGent t. +32 9

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen...

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen... INHOUDSOPGAVE I. Beleid A. Situering van het drugbeleid...1 B. De parlementaire werkgroep Drugs...2 C. De Federale Beleidsnota Drugs...4 D. Invloed van de wetswijziging in 2003...5 E. De richtlijn van

Nadere informatie

RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG TE HASSELT VAN 15 DECEMBER 2015

RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG TE HASSELT VAN 15 DECEMBER 2015 RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG TE HASSELT VAN 15 DECEMBER 2015 INZAKE HET OPENBAAR MINISTERIE BURGERLIJKE PARTIJEN Vlaamse Vervoersmaatschappij ( ) openbare instelling onder de vorm van een NV, met ondernemingsnummer

Nadere informatie

RECHT vaardig? Voorbereiding of naverwerking Opdracht 4

RECHT vaardig? Voorbereiding of naverwerking Opdracht 4 a) Wie zit waar Lees aandachtig onderstaande tekst. Duid nadien op de foto de plaats aan van de verschillende actoren (rood en onderlijnd in tekst) in een rechtbank. Bij een burgerlijke of een strafrechtelijk

Nadere informatie

Inhoudstafel. Lijst figuren 13. Lijst tabellen 17. Rechtbank onder invloed 25

Inhoudstafel. Lijst figuren 13. Lijst tabellen 17. Rechtbank onder invloed 25 ASP Migranten in de balans.book Page 7 Friday, January 15, 2010 10:47 AM Inhoudstafel Inhoudstafel 7 Lijst figuren 13 Lijst tabellen 17 Rechtbank onder invloed 25 Deel I: Etnische minderheidsgroepen :

Nadere informatie

E. De richtlijn van 1 februari 2005 inzake bezit van cannabis voor persoonlijk gebruik

E. De richtlijn van 1 februari 2005 inzake bezit van cannabis voor persoonlijk gebruik E. De richtlijn van 1 februari 2005 inzake bezit van cannabis voor persoonlijk gebruik Wat vervolging betreft, bepaalt deze richtlijn dat aan het bezit, door een meerderjarige, van een hoeveelheid cannabis

Nadere informatie

WETGEVING DRUGS CDO KORTRIJK. Pedagogische studiedag. Vrijdag 28 januari 2011 31-01-11 POLITIEZONE VLAS

WETGEVING DRUGS CDO KORTRIJK. Pedagogische studiedag. Vrijdag 28 januari 2011 31-01-11 POLITIEZONE VLAS WETGEVING DRUGS CDO KORTRIJK Pedagogische studiedag Vrijdag 28 januari 2011 SPREKER : BART COUSSEMENT Commissaris van Politie Politiezone Vlas (Kortrijk-Kuurne-Lendelede) Directie Risicomanagement Voetbalcel

Nadere informatie

STUDIEVOORMIDDAG. Polydruggebruik en psychische problemen bij alcohol- en druggebruikers in behandeling

STUDIEVOORMIDDAG. Polydruggebruik en psychische problemen bij alcohol- en druggebruikers in behandeling STUDIEVOORMIDDAG Polydruggebruik en psychische problemen bij alcohol- en druggebruikers in behandeling 18 JUNI 2012 INLEIDENDE TEKST Zowel in Europa als in de Verenigde Staten stelt men vast dat polydruggebruik

Nadere informatie

Samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat en de Vlaamse Gemeenschap inzake de begeleiding en behandeling van daders van seksueel misbruik

Samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat en de Vlaamse Gemeenschap inzake de begeleiding en behandeling van daders van seksueel misbruik Samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat en de Vlaamse Gemeenschap inzake de begeleiding en behandeling van daders van seksueel misbruik Gelet op artikel 128, 1, van de Grondwet; Gelet op de bijzondere

Nadere informatie

INHOUDSOVERZICHT TEN GELEIDE 11

INHOUDSOVERZICHT TEN GELEIDE 11 SOVERZICHT TEN GELEIDE 11 DEEL 1 BESPREKING VAN DE NIEUWE EN BESTAANDE WETGEVING 15 1. De drugwetgeving 15 1.1. Overzicht van de drugwetgeving 15 1.1.1. Wet 24 februari 1921 15 1.1.2. De uitvoeringsbesluiten

Nadere informatie

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie.

U bent gedagvaard. >voor de politierechtbank >voor de correctionele rechtbank. Wegwijs in justitie. In de hoofdrol bij justitie. Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk Federale Overheidsdienst Justitie U bent gedagvaard >voor de politierechtbank >voor de correctionele

Nadere informatie

DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN

DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN DE PROCEDURE IN TUCHTZAKEN VAN DE ORDE DER GENEESHEREN Inleiding. Nico Biesmans, Magistraat-assessor Provinciale Raad van Antwerpen Bij de oprichting van de Orde der Geneesheren heeft de wetgever het toezicht

Nadere informatie

Protocol van Moed. Christel De Craim Dienst Strafrechtelijk Beleid (FOD Justitie)

Protocol van Moed. Christel De Craim Dienst Strafrechtelijk Beleid (FOD Justitie) Protocol van Moed PILOOTPROJECT GERECHTELIJK ARRONDISSEMENT ANTWERPEN EEN EXPERIMENT INZAKE HET SPREEKRECHT EN HET CASEGEBONDEN OVERLEG BIJ SITUATIES VAN KINDERMISHANDELING Christel De Craim Dienst Strafrechtelijk

Nadere informatie

Stelling 1: Waardig afscheid nemen kunnen we beter overlaten aan de begrafenisondernemers

Stelling 1: Waardig afscheid nemen kunnen we beter overlaten aan de begrafenisondernemers Verslag: Stellingen Dag van het Slachtoffer 2014 Groep 4 Datum: 21 februari 2014 Liesbeth Schrijvers Slachtofferbejegening Federale Politie Isabelle Vanderhoeven Directoraat-generaal Justitiehuizen Slachtofferonthaal

Nadere informatie

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond

De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond De Meander is er voor mensen die een vraag hebben naar informatie, ondersteuning of begeleiding rond alcohol, illegale drugs, medicatie en gokken. Doelgroep Meander: Iedereen met problemen in verband met

Nadere informatie

Voor meer info: Hilde Rekkers hilde.rekkers@vlaamseprovincies.be +32 2 508 13 26

Voor meer info: Hilde Rekkers hilde.rekkers@vlaamseprovincies.be +32 2 508 13 26 Voor meer info: Hilde Rekkers hilde.rekkers@vlaamseprovincies.be +32 2 508 13 26 Intrafamilaal geweld: provincies slaan brug tussen federale en Vlaamse overheid Intrafamiliaal geweld is een groot maatschappelijk

Nadere informatie

WORKSHOP BEZOEKRUIMTE-BEMIDDELING 12 december 2013 18/12/2013 CAW LIMBURG 1

WORKSHOP BEZOEKRUIMTE-BEMIDDELING 12 december 2013 18/12/2013 CAW LIMBURG 1 WORKSHOP BEZOEKRUIMTE-BEMIDDELING 12 december 2013 18/12/2013 CAW LIMBURG 1 1. Draaiboek Bezoekruimten Limburg Voorstelling medewerkers Aanmelding Intakeprocedure Weigeringscriteria Begeleiding: stappenplan

Nadere informatie

DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING

DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING DRAAIBOEK SAMENWERKING TUSSEN WERKWINKEL EN AMBULANTE ZORGSETTING BEGELEIDER VOORBEREIDING OP DE VERWIJZING NAAR DE WERKWINKEL De begeleider gaat in gesprek met de klant om te horen waar hij werkt(e).

Nadere informatie

Omzendbrief nr. COL 5/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep

Omzendbrief nr. COL 5/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep College van Procureurs-generaal Omzendbrief nr. COL 5/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep Toegestuurd aan de dames en heren Procureurs des Konings Eerste substituut- en substituut

Nadere informatie

College van Procureurs-generaal stelt. jaarstatistiek 2015 van de correctionele parketten voor

College van Procureurs-generaal stelt. jaarstatistiek 2015 van de correctionele parketten voor Statistisch analisten van het Openbaar Ministerie College van Procureurs-generaal BRUSSEL College van Procureurs-generaal stelt jaarstatistiek 2015 van de correctionele parketten voor Persbericht 21 april

Nadere informatie

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in de politiecel Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in politiecel - Wat is het doel van Fortuna-acties - Ervaring in het buitenland - Voorbereiding - Aanbod SODA

Nadere informatie

Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop

Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop Freya Vander Laenen Fado, Utrecht, 17 november 2011 1 1. METHODOLOGIE Achtergrond Sinds j 90: toenemend belang evaluatie drugbeleid Sinds 2001: EMCDDA

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Gemeenschappelijke EU-standaarden voor het garanderen van procedurele rechten in strafzaken

Gemeenschappelijke EU-standaarden voor het garanderen van procedurele rechten in strafzaken Gemeenschappelijke EU-standaarden voor het garanderen van procedurele rechten in strafzaken Paul Ponsaers 1 1. De EU is niet enkel een economische, politieke en sociale gemeenschap, maar evenzeer een waardengemeenschap.

Nadere informatie

De sociale plattegrond

De sociale plattegrond De sociale plattegrond Sector: Agentschap Jongerenwelzijn Spreker: Tom Elen (Agentschap Jongerenwelzijn) H1 - Opdracht Agentschap Jongerenwelzijn (beleidsdomein = WVG) Afdeling Preventie- en Verwijzersbeleid

Nadere informatie

Slachtoffer-daderbemiddeling: wie is partij in een strafrechtelijke context? Ivo Aertsen Leuvens Instituut voor Criminologie

Slachtoffer-daderbemiddeling: wie is partij in een strafrechtelijke context? Ivo Aertsen Leuvens Instituut voor Criminologie Slachtoffer-daderbemiddeling: wie is partij in een strafrechtelijke context? Ivo Aertsen Leuvens Instituut voor Criminologie Vragen Is bemiddeling tussen slachtoffer en dader wel mogelijk? Wenselijk? Wie

Nadere informatie

KU LEUVEN FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID. Academiejaar 2012-2013

KU LEUVEN FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID. Academiejaar 2012-2013 KU LEUVEN FACULTEIT RECHTSGELEERDHEID Academiejaar 2012-2013 De samenwerking tussen justitie en drughulpverlening inzake de alternatieve afhandeling van drugsmisdrijven De bruggen tussen justitie en hulpverlening,

Nadere informatie

Gespreksleider: Paulien Defoer, Paulien Defoer Mediation

Gespreksleider: Paulien Defoer, Paulien Defoer Mediation 1.7 Mediation in strafrecht, ervaringen in de pilots: aan tafel! Jent Bijlsma Trickster Toaufik Elfalah Politie Utrecht Klaartje Freeke Freeke & Monster Judith Uitermark Rechtbank Noord-Holland Gespreksleider:

Nadere informatie

35 jaar De Kiem. Therapeutisch programma voor druggebruikers en hun omgeving. Uitdagingen voor de toekomst l 29.03.2012 l

35 jaar De Kiem. Therapeutisch programma voor druggebruikers en hun omgeving. Uitdagingen voor de toekomst l 29.03.2012 l STUDIEDAG 35 jaar De Kiem Therapeutisch programma voor druggebruikers en hun omgeving Uitdagingen voor de toekomst l 29.03.2012 l De Kiem is dit jaar 35 jaar actief binnen de drughulpverlening in Vlaanderen.

Nadere informatie

Titel II. Straffen. 1. Algemeen. Artikel 1:11

Titel II. Straffen. 1. Algemeen. Artikel 1:11 Titel II Straffen 1. Algemeen Artikel 1:11 1. De straffen zijn: a. de hoofdstraffen: 1. gevangenisstraf; 2. hechtenis; 3. taakstraf; 4. geldboete. b. de bijkomende straffen: 1. ontzetting van bepaalde

Nadere informatie

Wetboek voor de advocaat-stagiair 2011 2012 Deel 1 Gerechtelijk recht, deontologie, stage, sociaal statuut, strafrecht. Orde van Vlaamse Balies

Wetboek voor de advocaat-stagiair 2011 2012 Deel 1 Gerechtelijk recht, deontologie, stage, sociaal statuut, strafrecht. Orde van Vlaamse Balies Wetboek voor de advocaat-stagiair 2011 2012 Deel 1 Gerechtelijk recht, deontologie, stage, sociaal statuut, strafrecht Orde van Vlaamse Balies Dit wetboek is bijgewerkt tot en met het Belgisch Staatsblad

Nadere informatie

Bibliotheek Strafrecht Larcier... Voorwoord...

Bibliotheek Strafrecht Larcier... Voorwoord... vii INHOUDSTAFEL Bibliotheek Strafrecht Larcier....................................... Voorwoord..................................................... i iii Hoofdstuk 1. Inleiding historisch overzicht.........................

Nadere informatie

Strafuitvoeringsrechtbanken

Strafuitvoeringsrechtbanken v.u.: Jos Vander Velpen, Gebroeders De Smetstraat 75, 9000 Gent foto s: Lieven Nollet Strafuitvoeringsrechtbanken Gebroeders De Smetstraat 75 9000 Gent tijdstip eerste publicatie: februari 2007 - herwerking:

Nadere informatie

samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal! het beleid wordt uitgestippeld door een college van procureurs-generaal

samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal! het beleid wordt uitgestippeld door een college van procureurs-generaal Leg uit : het openbaar ministerie ( parket ) = hoeder van de openbare orde! 1) opsporen en onderzoeken 2) vervolgen 3) uitvoering van de straf samenstelling : federale en lokale parketten & parketten-generaal!

Nadere informatie

DE PROCEDUREGIDS. Stappenplan voor civiele, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke geschillen. Frederic Eggermont Saskia Kerkhofs

DE PROCEDUREGIDS. Stappenplan voor civiele, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke geschillen. Frederic Eggermont Saskia Kerkhofs DE PROCEDUREGIDS DE PROCEDUREGIDS Stappenplan voor civiele, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke geschillen Frederic Eggermont Saskia Kerkhofs Antwerpen Cambridge De proceduregids. Stappenplan voor

Nadere informatie

Sociale Werkplaatsen De Sleutel. Mahatma Gandhistraat 2A 9000 Gent 09/232.58.08

Sociale Werkplaatsen De Sleutel. Mahatma Gandhistraat 2A 9000 Gent 09/232.58.08 Sociale Werkplaatsen De Sleutel Mahatma Gandhistraat 2A 9000 Gent 09/232.58.08 VZW SWP De Sleutel is een werking die behoort tot de algemene werking van De Sleutel. De visie van beide organisaties is dan

Nadere informatie

U wordt verdacht. Inhoud

U wordt verdacht. Inhoud Inhoud Deze brochure 3 Aanhouding en verhoor 3 Inverzekeringstelling 3 Uw advocaat 4 De reclassering 5 Verlenging van de inverzekeringstelling of niet 5 Beperkingen en rechten 5 Voorgeleiding bij de officier

Nadere informatie

Rolnummer 3681. Arrest nr. 197/2005 van 21 december 2005 A R R E S T

Rolnummer 3681. Arrest nr. 197/2005 van 21 december 2005 A R R E S T Rolnummer 3681 Arrest nr. 197/2005 van 21 december 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 9 van de wet van 24 februari 1921 betreffende het verhandelen van giftstoffen, slaapmiddelen

Nadere informatie

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken

De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken Wegwijs in justitie In de hoofdrol bij justitie De instellingen Meer informatie Justitie in de praktijk De jaarlijkse statistieken van de hoven en de rechtbanken [ Gegevens 2003 ] Notariaat Met dank aan

Nadere informatie

DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË

DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË PERSBERICHT DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË Totale overheidsuitgave voor het Belgisch drugsbeleid* in het jaar 2008 wordt geschat op 975.085.793 euro of 91,4 per

Nadere informatie

U bent gedagvaard. voor de politierechtbank voor de correctionele rechtbank

U bent gedagvaard. voor de politierechtbank voor de correctionele rechtbank U bent gedagvaard voor de politierechtbank voor de correctionele rechtbank InLEIDING Als u moet verschijnen voor de politierechtbank of de correctionele rechtbank, heeft u wellicht enkele vragen over wat

Nadere informatie

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1

STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS. Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID VAN MINISTERS Wet van 25 juni 1998 tot regeling van de strafrechtelijke verantwoordelijkheid van ministers 1 TITEL I TOEPASSINGSGEBIED Artikel 1 Deze wet regelt een

Nadere informatie

De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor?

De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor? De Salduzwet: welke rechten hebt u bij een verhoor? Is er in uw bedrijf al eens een ernstig arbeidsongeval gebeurd? Dan bent u als werkgever, als lid van de hiërarchische lijn, als preventieadviseur, als

Nadere informatie

Beroepsgeheim in de hulpverlening

Beroepsgeheim in de hulpverlening Instituut voor Sociaal Recht K.U. Leuven Beroepsgeheim in de hulpverlening Handelen tussen recht en praktijk donderdag 24 november 2005 De Factorij Huart Hamoirlaan 136 1030 Brussel Voormiddag De theorie

Nadere informatie

Hulpverlening bij middelenmisbruik (verslavingszorg)

Hulpverlening bij middelenmisbruik (verslavingszorg) Dit rapport is bedoeld voor intern gebruik De info per dienst is beperkt om het volledige landschap overzichtelijk in beeld te brengen Als echter gegevens onjuist of gedateerd zijn, il dan correcties mailen

Nadere informatie

Re-integratie van problematische druggebruikers tijdens en na detentie. aanbevelingen voor beleidsmakers

Re-integratie van problematische druggebruikers tijdens en na detentie. aanbevelingen voor beleidsmakers 1 Re-integratie van problematische druggebruikers tijdens en na detentie Deze nota is opgesteld door een multidisciplinaire werkgroep. De leden van de werkgroep worden, elk vanuit hun functie, geconfronteerd

Nadere informatie

Hoe verloopt de sanctieprocedure bij een administratieve geldboete voor minderjarigen vanaf 16 jaar? (max. 125 euro)

Hoe verloopt de sanctieprocedure bij een administratieve geldboete voor minderjarigen vanaf 16 jaar? (max. 125 euro) Hoe verloopt de sanctieprocedure bij een administratieve geldboete voor meerderjarigen? (max. 250 euro) 1. Wie kan inbreuken vaststellen? De vaststelling van een inbreuk op het gemeentelijk politiereglement

Nadere informatie

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Algemeen Als u vermoedt dat een beroepsbeoefenaar uw rechten heeft geschonden, kunt u hem of de zorginstelling waarbinnen hij werkt aansprakelijk stellen. Volgens

Nadere informatie

Driemaandelijks tijdschrift van De Kiem v.z.w.

Driemaandelijks tijdschrift van De Kiem v.z.w. Erkenningsnummer P702012 België-Belgique P.B. 9890 Gavere 3/3505 t h e r a p e u t i s c h p r o g r a m m a V O O R D R U G G E B R U I K E R S Jaargang 17 oktober, november, december 2009 4 Driemaandelijks

Nadere informatie

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet SAMENVATTING Achtergrond De laatste jaren is er een toenemende aandacht van de overheid voor de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld. Het kabinet heeft in 2007 het actieplan Kinderen Veilig Thuis

Nadere informatie

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden De organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden wordt vandaag geregeld met het decreet van 8 maart 2013 betreffende de organisatie

Nadere informatie

Omzendbrief nr. COL 3/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep

Omzendbrief nr. COL 3/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep College van Procureurs-generaal Omzendbrief nr. COL 3/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep Toegestuurd aan de dames en heren Toegestuurd aan de dames en heren Eerste Substituten,

Nadere informatie

T. Vander Beken is hoogleraar aan de Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht (IRCP), Faculteit Rechtsgeleerdheid, Universiteit Gent.

T. Vander Beken is hoogleraar aan de Vakgroep Criminologie, Strafrecht en Sociaal Recht (IRCP), Faculteit Rechtsgeleerdheid, Universiteit Gent. Inleiding Tom Vander Beken 1 Eric Broekaert 2 Kurt Audenaert 3 Freya Vander Laenen 4 Stijn Vandevelde 5 Wouter Vanderplasschen 6 Mensen met een psychiatrische problematiek die strafbare feiten hebben gepleegd

Nadere informatie

Ketenaanpak in Antwerpen

Ketenaanpak in Antwerpen Ketenaanpak in Antwerpen Ketenaanpak bij Intrafamiliaal Geweld Ketenaanpak bij Roma (buurtstewards inzet) Ketenaanpak bij Radicalisering CO3 Cliënt centrale Organisatie 3 sectoren die samenwerken: 1) bestuur:

Nadere informatie

Justitiële Verslavingszorg. De reclassering

Justitiële Verslavingszorg. De reclassering Justitiële Verslavingszorg De reclassering JVz is een onderdeel van Inforsa, een instelling gespecialiseerd in intensieve en forensische zorg. JVz biedt reclasseringsprogramma s voor mensen die - mede

Nadere informatie

De rechten van slachtoffers in de strafuitvoering. Inge Mertens, CAW Archipel Natalie Ver Poorten, CAW De Kempen

De rechten van slachtoffers in de strafuitvoering. Inge Mertens, CAW Archipel Natalie Ver Poorten, CAW De Kempen De rechten van slachtoffers in de strafuitvoering Inge Mertens, CAW Archipel Natalie Ver Poorten, CAW De Kempen 23 oktober 2012 Inleiding Beroering rond voorwaardelijke invrijheidstelling Michèle Martin

Nadere informatie

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de.

Dit vonnis is gewezen naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting van 26 maart 2013 in de zaak tegen: thans gedetineerd in de. vonnis RECHTBANK NOORD-HOLLAND Afdeling Publiekrecht, Sectie Straf Locatie Schiphol Meervoudige strafkamer Parketnummer: Uitspraakdatum: 8 april 2013 Tegenspraak Strafvonnis Dit vonnis is gewezen naar

Nadere informatie

KLACHTEN. Wat moet je doen wanneer je een probleem hebt met een andere huurder van onze huisvestingsmaatschappij?

KLACHTEN. Wat moet je doen wanneer je een probleem hebt met een andere huurder van onze huisvestingsmaatschappij? KLACHTEN Wat moet je doen wanneer je een probleem hebt met een andere huurder van onze huisvestingsmaatschappij? Elke huurder moet zich gedragen als een goed huisvader. Dit staat zo in het huurcontract.

Nadere informatie

Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN

Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN Vlaamse dagbladpers HET WETTELIJK KADER VAN HET DESKUNDIGENONDERZOEK IN STRAFZAKEN Frank Hutsebaut Leuvens Instituut voor Criminologie (LINC) KULeuven 1. Ter inleiding: enkele algemene noties 2. De bevoegdheid

Nadere informatie

1. Afbakening van en aanvulling op GRECO rapport

1. Afbakening van en aanvulling op GRECO rapport Minister van Justitie D.t.v. Mw. Mr. E.E. Weeda Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum 2 februari 2004 contactpersoon R.C. Hartendorp doorkiesnummer 070-361 9788 e-mail R.Hartendorp@rvdr.drp.minjus.nl ons

Nadere informatie

Gedwongen opname. Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008

Gedwongen opname. Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008 Gedwongen opname Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008 Doel van de voordracht Korte bespreking van de wetgeving Opstarten en verloop van de procedure Gewone procedure Spoedprocedure Verloop van de opname

Nadere informatie

Doen mensen tijdens hun scheiding beroep op een bemiddelaar?

Doen mensen tijdens hun scheiding beroep op een bemiddelaar? Doen mensen tijdens hun scheiding beroep op een bemiddelaar? Auteur: Lut Daniëls i.s.m. Prof. P. Taelman en Prof. A. Buysse Onderzoeksvraag De Belgische wetgever heeft in de bemiddelingswet van 2005 bepaald

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Slachtofferrechten in Europe

Slachtofferrechten in Europe Frida Wheldon - EU Richtlijn tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten Slachtofferrechten in Europe 28 EU Lidstaten Verschillende

Nadere informatie

(Net)werking van een PAAZ

(Net)werking van een PAAZ (Net)werking van een PAAZ Frederic Ulburghs (hoofverpleegkundige) en Henrik Palmans (psychiatrisch verpleegkundige) Voorstelling PAAZ Enkele cijfers: +/- 13 FTE verpleegkundigen +/- 3 FTE psychologen +/-

Nadere informatie

Strafuitvoeringsrechtbanken

Strafuitvoeringsrechtbanken Strafuitvoeringsrechtbanken Op 1 februari 2007 traden de strafuitvoeringsrechtbanken in werking. Heel wat beslissingen die vroeger door de minister van justitie genomen werden, zullen nu door een rechter

Nadere informatie

DE TIPI Onderzoek naar de leefsituatie en huidige kwaliteit van leven van ouders en kinderen die het Tipi-programma hebben doorlopen

DE TIPI Onderzoek naar de leefsituatie en huidige kwaliteit van leven van ouders en kinderen die het Tipi-programma hebben doorlopen DE TIPI Onderzoek naar de leefsituatie en huidige kwaliteit van leven van ouders en kinderen die het Tipi-programma hebben doorlopen Jachna Beck Evelien Van Rompaye Promotor: Prof. Dr. Wouter Vanderplasschen

Nadere informatie

Beroep beslissing OCMW. Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een OCMW-beslissing?

Beroep beslissing OCMW. Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een OCMW-beslissing? Beroep beslissing OCMW Wat kan je doen als je niet akkoord gaat met een OCMW-beslissing? Inhoud 1. Beroep aantekenen... 3 2. Wat gebeurt er na het indienen van het verzoekschrift?... 4 3. Waar heeft de

Nadere informatie

Aangifte bij de politie

Aangifte bij de politie U bent slachtoffer INLEIDING U bent slachtoffer geworden van een misdrijf. Dit is een ingrijpende gebeurtenis en u stelt zich waarschijnlijk allerhande vragen: welke rechten heb ik? Wat moet ik doen om

Nadere informatie

Omzendbrief nr. COL 16/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep

Omzendbrief nr. COL 16/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep Brussel, 14 december 1998. College van Procureurs-generaal Omzendbrief nr. COL 16/98 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven van Beroep Mijnheer/Mevrouw de Procureur-generaal, Mijnheer/Mevrouw

Nadere informatie

35 jaar De Kiem. Uitdagingen voor de toekomst. 29 maart 2012. Gent. Eric Broekaert

35 jaar De Kiem. Uitdagingen voor de toekomst. 29 maart 2012. Gent. Eric Broekaert 35 jaar De Kiem Uitdagingen voor de toekomst 29 maart 2012 Gent Eric Broekaert Therapeutische gemeenschappen: Onderzoek in Europa, overzicht en conclusies ERIC BROEKAERT WOUTER VANDERPLASSCHEN MIEKE AUTRIQUE

Nadere informatie

Justitiehuis Sara Goossens, directeur Justitiehuis Gent

Justitiehuis Sara Goossens, directeur Justitiehuis Gent Justitiehuis Sara Goossens, directeur Justitiehuis Gent Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Afdeling Justitiehuizen Cataloniestraat 6-9 9000 Gent Sara.Goossens@wvg.vlaanderen.be Mandaten 4 opdrachten:

Nadere informatie

Pagina 1 AMBULANTE DRUGZORG KOMPAS

Pagina 1 AMBULANTE DRUGZORG KOMPAS Pagina 1 AMBULANTE DRUGZORG KOMPAS STATISTIEKEN 2006 Pagina 2 Nieuwe dossiers Totaal ADIEPER ADKORTRIJK ADMENEN ADROESELARE ADWAREGEM ADTORHOUT 401 401 46 161 19 103 47 25 100,00% 11,47% 40,15% 4,74% 25,69%

Nadere informatie

Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland

Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland Herstelbemiddeling voor jeugdigen in Nederland Majone Steketee Sandra ter Woerds Marit Moll Hans Boutellier Een evaluatieonderzoek naar zes pilotprojecten Assen 2006 2006 WODC, Ministerie van Justitie.

Nadere informatie

KOMPAS vzw. JUBILEUM 25j WERKING. PERSTEKST.

KOMPAS vzw. JUBILEUM 25j WERKING. PERSTEKST. BEHANDELINGSCENTRUM VOOR DRUGGEBRUIKERS KOMPAS vzw. JUBILEUM 25j WERKING. PERSTEKST. INLEIDING. 19/08/1987 om 10h15. Na een 10-tal dagen wachttijd in een kliniek wordt Franky V. opgenomen in het Crisisprogramma

Nadere informatie

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel

Vlaamse overheid Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35, bus 10 1030 Brussel Evaluatie van beleid en beleidsinstrumenten Protocol tussen de entiteit 1 verantwoordelijk voor de (aansturing van de) evaluatie en (de instelling verantwoordelijk voor) het beleidsinstrument Vlaamse overheid

Nadere informatie

College van Procureurs-generaal stelt jaarstatistiek 2014 van de correctionele parketten voor

College van Procureurs-generaal stelt jaarstatistiek 2014 van de correctionele parketten voor Statistisch analisten van het Openbaar Ministerie College van Procureurs-generaal BRUSSEL College van Procureurs-generaal stelt jaarstatistiek 2014 van de correctionele parketten voor Persconferentie 2

Nadere informatie

Toezichtaspect Criterium Norm of verwachting Informatiebron Reïntegratie Het aanbod draagt bij aan de reïntegratie/ het voorkomen van recidive

Toezichtaspect Criterium Norm of verwachting Informatiebron Reïntegratie Het aanbod draagt bij aan de reïntegratie/ het voorkomen van recidive Toetsingskader Exodus, 15 januari 2008 De normering is gebaseerd op de kwaliteitscriteria resocialisatietrajecten ex-gedetineerden zoals geformuleerd door de Directie Sanctie- en Preventiebeleid van het

Nadere informatie

VIGeZ, 2014. De evaluatiematrix: Een planningsmodel voor de evaluatie van projecten binnen de gezondheidsbevordering, geïntegreerd met RE-AIM.

VIGeZ, 2014. De evaluatiematrix: Een planningsmodel voor de evaluatie van projecten binnen de gezondheidsbevordering, geïntegreerd met RE-AIM. VIGeZ, 2014 De evaluatiematrix: Een planningsmodel voor de evaluatie van projecten binnen de gezondheidsbevordering, geïntegreerd met RE-AIM. PROJECT- DOELSTELLINGEN? Welke projectdoelstellingen staan

Nadere informatie

DEEL 7. DE STRAFRECHTELIJKE SANCTIES 335

DEEL 7. DE STRAFRECHTELIJKE SANCTIES 335 XXVI DEEL 7. DE STRAFRECHTELIJKE SANCTIES 335 HOOFDSTUK 1. INLEIDING 335 HOOFDSTUK 2. DE STRAFFEN 336 Afdeling 1. Begrip en kenmerken 336 1. Het begrip straf 336 2. Kenmerken 337 Afdeling 2. Indeling van

Nadere informatie

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen

U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen Regelingen en voorzieningen CODE 6.5.3.7 U hebt een schadevergoeding toegewezen gekregen bronnen www.cjib.nl, januari 2011 Openbaar Ministerie, brochure: Hoe krijg ik mijn schade vergoed? januari 2011

Nadere informatie

Woord vooraf... 11. Inleiding en methodologie... 15. 1 Doelstelling van het onderzoek... 15

Woord vooraf... 11. Inleiding en methodologie... 15. 1 Doelstelling van het onderzoek... 15 Inhoudstafel Woord vooraf... 11 Inleiding en methodologie... 15 1 Doelstelling van het onderzoek... 15 2 Onderzoeksteam... 17 2.1 Kernteam UGent... 17 2.2 Expertengroep... 17 2.3 Begeleidingscomité...

Nadere informatie

CONVENANT. Veiligheid op scholen van het Voortgezet en Middelbaar Beroepsonderwijs in LELYSTAD

CONVENANT. Veiligheid op scholen van het Voortgezet en Middelbaar Beroepsonderwijs in LELYSTAD CONVENANT Veiligheid op scholen van het Voortgezet en Middelbaar Beroepsonderwijs in LELYSTAD Partijen komen het volgende overeen: De scholen zijn op grond van de Wet op de Arbeidsomstandigheden verantwoordelijk

Nadere informatie

EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET

EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET EVALUATIE VAN 1 JAAR SALDUZ- WET Kwalitatief luik: de verdachten Studiedag «t Salduz beter gaan?! Hoe de toekomstige EU-richtlijnen implementeren in onze regelgeving?» 27 maart 2013 DSB Kris DECRAMER Inleiding

Nadere informatie

Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt

Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt Persoonsgerichte bewindvoerders als vriend en vertrouwenspersoon in het herstel van de cliënt Marianne De Boodt Similes juridisch adviseur Martine De Moor Similes coördinator Kenniscentrum persoonsgerichte

Nadere informatie

nota Toepassing van het decreet Integrale Jeugdhulp voor voogden van niet begeleide minderjarige vreemdelingen

nota Toepassing van het decreet Integrale Jeugdhulp voor voogden van niet begeleide minderjarige vreemdelingen nota nota aan de Dienst Voogdij, federale overheidsdienst Justitie datum 1 maart 2014 uw kenmerk naam lijnmanager Lucien Rahoens naam auteur Virna Saenen onderwerp toepassing van het decreet Integrale

Nadere informatie

Gespecialiseerde opleiding voor toekomstige magistraten van de strafuitvoeringsrechtbanken

Gespecialiseerde opleiding voor toekomstige magistraten van de strafuitvoeringsrechtbanken Gespecialiseerde opleiding voor toekomstige magistraten van de strafuitvoeringsrechtbanken ref.: PEN-046 Doelgroep magistraten van de zetel en het parket die kandidaat zijn voor de functies van respectievelijk

Nadere informatie

Nederlandse Orde van Advocaten T.a.v. drs. L. Korsten Postbus 30851 2500 GW Den Haag FALK-courier

Nederlandse Orde van Advocaten T.a.v. drs. L. Korsten Postbus 30851 2500 GW Den Haag FALK-courier Nederlandse Orde van Advocaten T.a.v. drs. L. Korsten Postbus 30851 2500 GW Den Haag FALK-courier Inzake: Betreft: concept-wetsontwerp beslag t.b.v. slachtoffers Utrecht, 30 september 2011. Geachte heer

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht

scheiding Ouders blijven ouders Hoorrecht Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

GAS. Nee bedankt! 12 oktober 2013. www.gasboetes.be. studiedag op zaterdag

GAS. Nee bedankt! 12 oktober 2013. www.gasboetes.be. studiedag op zaterdag C.H.I.P.S. StampMedia - Pauline Poelmans C.H.I.P.S. StampMedia - Pauline Poelmans Over deze en andere geplande activiteiten vind je alle info op De sanctieprocedure bij een administratieve geldboete voor

Nadere informatie

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG

EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG EN HET ONDERSTEUNINGS CENTRUM JEUGdZORG 2 Inleiding In deze brochure vind je informatie over het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg. We leggen uit wat het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg is, wie er werken

Nadere informatie

de Kiem Drugvrij Therapeutisch Programma Driemaandelijks Jaargang 17 Januari, februari, maart 2009 Nr. 1 Tijdschrift van de Kiem v.z.w.

de Kiem Drugvrij Therapeutisch Programma Driemaandelijks Jaargang 17 Januari, februari, maart 2009 Nr. 1 Tijdschrift van de Kiem v.z.w. Drugvrij Therapeutisch Programma Erkenningsnummer P702012 België-Belgique P.B. 9890 Gavere 3/3505 Tijdschrift van de Kiem v.z.w. Driemaandelijks Jaargang 17 Januari, februari, maart 2009 Nr. 1 de Kiem

Nadere informatie

Procedurereglement op de Gemeentelijke administratieve sancties

Procedurereglement op de Gemeentelijke administratieve sancties REGLEMENT Procedurereglement op de Gemeentelijke administratieve sancties Hoofdstuk 1: Toepassingsgebied, vaststellingsmodaliteiten en aangewezen ambtenaar Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel

Nadere informatie

De effectieve samenwerking tussen de gespecialiseerde crisisopvang voor middelenmisbruik en de mobiele crisisteams

De effectieve samenwerking tussen de gespecialiseerde crisisopvang voor middelenmisbruik en de mobiele crisisteams De effectieve samenwerking tussen de gespecialiseerde crisisopvang voor middelenmisbruik en de mobiele crisisteams CrEM AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV MCT Noord-West-Vlaanderen Samenwerking CrEM-MCT Samenwerking

Nadere informatie