Gezond opgroeien. in Kollumerland c.a. 2009/2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gezond opgroeien. in Kollumerland c.a. 2009/2010"

Transcriptie

1 Gezond opgroeien in Kollumerland c.a. 2009/2010

2 Inhoudsopgave jaarrapportage JGZ Vooraf... 3 Medewerkers gemeentelijk JGZ-team... 4 Gemeentelijke beleidsspeerpunten ten aanzien van jeugd en gezondheid... 5 Monitor jeugdgezondheid... 6 Activiteiten en interventies jeugdgezondheidszorg...20 Conclusies en aanbevelingen

3 Vooraf Met veel genoegen bied ik u namens de afdeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van GGD Fryslân de jaarrapportage aan. In deze rapportage worden de activiteiten van de afdeling JGZ gepresenteerd in samenhang met beleidsspeerpunten van uw gemeente op het terrein van jeugd en gezondheid. Daarnaast geeft de rapportage inzicht in de gezondheidstoestand van de jeugd in uw gemeente en worden suggesties voor gemeentelijk beleid gedaan. Op is de JGZ 0-19 jaar in één uitvoeringsorganisatie gestart met als kernthema gezond en veilig opgroeien. Naast de implementatie van de afdeling is ingezet op het versterken van de samenwerking met ketenpartners op gemeentelijk en provinciaal niveau. Dit kwam onder andere tot uitdrukking in de samenwerking in Centra voor Jeugd en Gezin, Verwijsindex Fryslân, Zorg Advies Teams in het onderwijs en de samenwerkingstrajecten en convenanten met instellingen voor Maatschappelijk werk, Bureau Jeugdzorg, De Friese Huisartsenvereniging en Friese ziekenhuizen. De inzet van JGZ in de grootschalige vaccinatiecampagne bij de uitbraak van Nieuwe influenza A, onderstreepte het belang van de positionering van JGZ binnen de openbare gezondheidszorg. In korte tijd werd veel professionele menskracht gemobiliseerd om samen met gemeenten de vaccinatiecampagne uit te voeren. Binnen de GGD is in 2009 ook op andere terreinen intensief samengewerkt met collega s van andere afdelingen. Bijvoorbeeld in het kader van gezonde leefstijl, beleidsadvisering, epidemiologisch onderzoek, openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ), calamiteitenzorg, bemoeizorg, kindermishandeling en medische milieukunde. In 2009 zijn de medewerkers van de afdeling JGZ in gemeentelijke teams 0-19 jaar gaan werken om de zorg voor de jeugd nog beter aan te laten sluiten op de situatie in uw gemeente. Intern heeft de afdeling JGZ geïnvesteerd in de implementatie van de nieuwe afdelingsstructuur, het samenwerken van collega s, de implementatie van alle werkprocessen en protocollen, de interne scholing en het versterken van een integrale manier van werken voor JGZ 0-19 jaar. Ook is een aantal grotere trajecten voorbereid: het digitaal kinddossier, de directe verwijzing door jeugdarts naar medisch specialist, HKZcertificering en scholing medewerkers in de methodiek Triple P. Ik wens u veel plezier bij het lezen van deze rapportage. Voor opmerkingen of vragen kunt u terecht bij uw regiomanager. Engelien Zeinstra Regiomanager jeugdgezondheidszorg GGD Fryslân Telefoon:

4 Medewerkers gemeentelijk JGZ-team Het team jeugdgezondheidszorg van de gemeente Kollumerland c.a. bestaat uit: (werkzaam per september 2010) Francine Woldring, verpleegkundige JGZ 0-4 Klaske Klaver, verpleegkundige JGZ 0-4 Ella van der Wal, verpleegkundige JGZ 4-19 Christa Kruze, arts JGZ 0-4 Veerle Heeren, arts JGZ 4-19 Wieke Boersma, cb-assistente Marja Braaksma, assistente JGZ Martina Hut, pedagoog 4

5 Gemeentelijke beleidsspeerpunten ten aanzien van jeugd en gezondheid In het Collegeprogramma houdt de gemeente een pleidooi voor preventie: Preventie in al zijn facetten is belangrijk. Preventie vertaalt zich in de stellingname: Voorkomen is beter dan genezen!. Aandacht voor preventie komt onder meer terug in tal van ontwikkelingen op het terrein van gezondheid (gezonde leefstijl), wonen en ouder worden (levensloopbestendig wonen), sport (fitter zijn) en hulp aan huis (burenhulp/ klussendienst). De gemeente houdt met dit gegeven dus rekening in haar beleidsvorming. Verder wil de gemeente dat het alcohol- en drugsgebruik wordt aangepakt: Bij de overlast van groepen jongeren speelt alcohol- en drugsgebruik een belangrijke rol en daar zal de aanpak zich op moeten richten. Wij verwachten bij deze beleidsvoornemens aan te (blijven) sluiten, evenals bij de beleidsvoornemens op andere terreinen, zoals bij de kadernotitie De jeugd als middelpunt. 5

6 Monitor jeugdgezondheid In de afgelopen jaren informeerde de monitor jeugdgezondheid u over de gezondheid van de jeugd in de gemeente Kollumerland c.a. in het voorafgaande kalenderjaar. Deze monitor jeugdgezondheid informeert u over de gezondheid van schoolgaande kinderen en jongeren in de schooljaren , en De informatie is verzameld tijdens gezondheidsonderzoeken bij leerlingen van groepen 2 en 7 basisonderwijs, klassen 1 en 3 vmbo en klas 2 havo/vwo. De informatie over gezondheid van de jeugd in de gemeente Kollumerland c.a. wordt gepresenteerd als het totaal van deze drie schooljaren en wordt vergeleken met provinciale percentages over dezelfde periode. Hierbij is geen onderscheid gemaakt tussen jongens en meisjes. In de monitor zijn ook gegevens opgenomen afkomstig van de in 2009 afgenomen vragenlijst Stevig Ouderschap. Deze vragenlijst wordt kort na de geboorte van een kind aan ouders voorgelegd. Trends worden op provinciaal niveau gepresenteerd. De aantallen onderzochte kinderen/ jongeren zijn op gemeenteniveau helaas veelal te klein om hieruit een trend te kunnen samenstellen. Gezond gewicht Kinderen en jongeren met overgewicht hebben een aanzienlijke kans op overgewicht op volwassen leeftijd. Daarnaast hebben zij een grotere kans om later suikerziekte, hoge bloeddruk, hartvaatziekten, kanker of gewrichtsproblemen te ontwikkelen. Dit geldt in versterkte mate bij kinderen en jongeren met ernstig overgewicht (obesitas). Op jonge leeftijd kan het overgewicht ook problemen geven: klachten van voeten, knieën, benen of rug, gepest worden, niet goed mee kunnen doen met gymnastiek, sport- en spelactiviteiten en weinig zelfwaardering. In onderstaande figuren wordt het percentage kinderen en jongeren met overgewicht in de gemeente Kollumerland c.a. vergeleken met de rest van Fryslân. De Body Mass Index ( BMI) is als maat voor het gewicht gebruikt. 3 Overgewicht en ernstig overgewicht (obesitas) Gemeente Kollumerland C.A. 25% 4% 2 15% 2% 1 5% 3% 8% 13% 21% 13% ernstig overgew icht (obesitas) (matig) overgew icht Groep 2 Groep 7 Klas1 vmbo Klas2 havo/vw o 6

7 2 Overgewicht en ernstig overgewicht (obesitas) Provincie Fryslân 4% 15% 2% 1 5% 2% 8% 12% 15% 2% 9% ernstig overgew icht (obesitas) (matig) overgew icht Groep 2 Groep 7 Klas1 vmbo Klas2 havo/vw o Bij vrijwel alle kinderen en jongeren met overgewicht wordt door de JGZ actie ingezet in de vorm van advies, begeleiding of verwijzing naar huisarts, diëtist of kinderarts. De verpleegkundigen en artsen JGZ hebben een training motiverende gespreksvoering gevolgd om in de contacten met kind, ouder of jongere het onderwerp gezond gewicht bespreekbaar te maken. Trend overgewicht In onderstaande figuur is het percentage kinderen en jongeren met overgewicht in Fryslân gedurende de afgelopen drie schooljaren gepresenteerd. In het basisonderwijs stabiliseert het aantal kinderen met overgewicht. In het voortgezet onderwijs zijn de verschillen opmerkelijk tussen vmbo-leerlingen en havo/vwo-leerlingen. In het VMBO is de toename van overgewicht het meest uitgesproken. Bovendien is in het schooljaar het percentage jongeren met obesitas (ernstig overgewicht) in klas 1 vmbo gestegen naar 4%. 25% Trend overgewicht 2007/2010 groep 7 BaO, klas 1 vmbo en klas 2 havo/vwo Provincie Fryslân 2 15% Groep 7 Klas 1 vmbo Klas 2 havo/vw o 1 5% 2007/ / /2010 7

8 Lid van een sportclub Sporten in clubverband kan positieve effecten hebben op de (sociale) ontwikkeling en de gezondheid (onder andere gewicht) van kinderen en jongeren. Door sport ontwikkelen kinderen ook andere talenten zoals de sociale omgang, organisatievermogen, verantwoordelijkheidsgevoel en leiderschap. Op Fries niveau is 78% van de leerlingen groep 7 basisonderwijs lid van een sportclub. In de onderbouw van het voortgezet onderwijs is dit percentage afgenomen tot 69%. In de afgelopen drie schooljaren is op Fries niveau het percentage kinderen en jongeren dat lid is van een sportvereniging, stabiel gebleven. In bijgaande figuur is het percentage kinderen (groep 7 basisonderwijs) en jongeren (klassen 1 en 2 voortgezet onderwijs) uit de gemeente Kollumerland c.a. dat lid is van een sportvereniging, vergeleken met de rest van Fryslân. 10 Lid van sportclub groep 7 BaO en onderbouw VO 75% 5 77% 78% 66% 69% 25% groep 7 BaO Gemeente Kollumerland C.A. klas 1/2 VO Overige gemeenten Fryslân Voor kinderen en jongeren die opgroeien in een gezin met een smalle beurs, kunnen de financiën een belemmering vormen om te sporten. Onderstaande figuur toont op Fries niveau voor specifieke risicogroepen het percentage kinderen/jongeren met een lidmaatschap van een sportvereniging in vergelijking tot leeftijdsgenoten die niet tot een risicogroep horen. 8

9 10 Lid van sportvereniging van leerlingen groep 7 BaO en onderbouw VO Friese percentages voor drie belangrijke doelgroepen 89% 75% 79% 79% 5 68% 54% 68% 68% 59% 55% 69% 62% 75% 25% éénouder anders Nederlands Niet w esters laag hoog gezinssamenstelling etniciteit opleidingsniveau blauw =ouders/groen=leerling Groep 7 BaO Onderbouw VO Genotmiddelen In de afgelopen jaren is duidelijk geworden dat de jeugd in Fryslân veel alcohol drinkt. Vanwege de gevolgen voor de openbare orde (agressie en vandalisme) en de gezondheidsrisico s (o.a. vermindering van de hersenfuncties aandacht en geheugen, onveilig vrijen en verslaving), zetten veel gemeenten in op het terugdringen van het alcoholgebruik door jongeren. Zoals bekend verhoogt roken de kans op hart- en vaatziekten en longkanker. Jongeren die op jonge leeftijd roken kunnen makkelijk verslaafd blijven. Op jonge leeftijd vormen de jongeren uit het vmbo hierbij een belangrijke risicogroep. Om alcoholgebruik en het roken in kaart te brengen zijn voorafgaand aan de gezondheidsonderzoeken de jongeren uit klas 1 vmbo en klas 2 havo/vwo schriftelijk bevraagd naar het alcoholgebruik tijdens de afgelopen week, het drinken van tenminste 5 glazen alcohol bij tenminste een gelegenheid in de afgelopen vier weken en het dagelijks of wekelijks roken. In onderstaande tabel worden het alcoholgebruik en het roken door de jongeren in de onderbouw van het voortgezet onderwijs in de gemeente Kollumerland c.a. vergeleken met hun leeftijdsgenoten elders in Fryslân. 9

10 12% Roken en drinken in klas 1 VMBO 11% 8% 8% 7% 4% 5% 2% 3% rookt w ekelijks / dagelijks Gemeente Kollumerland C.A. alcohol gedronken in afgelopen 4 w eken meer dan 4 glazen per keer in afgelopen 4 w eken Totaal Fryslân 18% Roken en drinken in klas 2 HAVO / VWO 12% 15% 12% 6% 6% 1% rookt w ekelijks / dagelijks alcohol gedronken in afgelopen 4 w eken 4% meer dan 4 glazen per keer in afgelopen 4 w eken Gemeente Kollumerland C.A. Totaal Fryslân 10

11 Trend alcoholgebruik en roken De onderstaande figuur laat op provinciaal niveau een bemoedigende trend zien voor het alcoholgebruik door jongeren uit de onderbouw van het voortgezet onderwijs: in het algemeen is het alcoholgebruik in de afgelopen drie schooljaren afgenomen. Uit landelijk onderzoek blijkt dat ouders alerter zijn geworden op het alcoholgebruik van hun kind. In Fryslân is in de onderbouw van het voortgezet onderwijs het verschil in alcoholgebruik tussen leerlingen van vmbo en van havo/vwo afgenomen. Het percentage jongeren dat tenminste wekelijks rookt blijft stabiel. De nieuwste inzichten over de risico s op hersenbeschadiging door alcoholgebruik hebben geleid tot de volgende richtlijnen voor jongeren: Beneden de 16 jaar: Drink geen alcohol. 16 jaar of ouder: Drink alleen in het weekend en daarnaast maximaal nog twee dagen per week. Jongens maximaal twee standaardglazen alcohol op die dagen. Meisjes maximaal 1 standaardglas alcohol op die dagen. Trend roken en drinken in de onderbouw van het voortgezet onderwijs provincie Fryslân 15% Rookt w ekelijks / dagelijks VMBO 1 5% Rookt w ekelijks / dagelijks HAVO/VWO Alcohol gedronken in afgelopen 4 w eken VMBO Alcohol gedronken in afgelopen 4 w eken HAVO/VWO Meer dan 4 glazen per keer in afgelopen 4 w eken VMBO Meer dan 4 glazen per keer in afgelopen 4 w eken HAVO/VWO Overmatig alcoholgebruik en ongewenst gedrag De jongeren uit klas 3 vmbo (14-16 jaar) die in de afgelopen vier weken tenminste vijf glazen alcohol bij tenminste een gelegenheid hebben gedronken (binge drinken) zijn vergeleken met leeftijdsgenoten van het vmbo die niet of weinig alcohol drinken. Jongeren die bovenmatig alcohol drinken (binge drinken) scoren in vergelijking met leeftijdsgenoten die niet of weinig alcohol drinken, bovenmatig op recent gebruik van hasj/ wiet, ooit gebruik van XTC, cocaïne of speed, het bekladden of vernielen van dingen en het pikken van dingen van anderen of uit winkels. Zie onderstaande figuur. 11

12 3 Ongewenst gedrag in relatie tot (binge)drinken 28% % 12% Gebruikt hasj of wiet 1% 2% Heeft wel eens XTC, cocaïne of speed gebruikt bovenmatige drinker Bekladt of vernielt wel eens dingen niet of w einig drinker 6% 1% Pikt wel eens dingen van anderen of uit winkels Alcoholgebruik stijgt met de leeftijd Onderstaande figuur illustreert hoe alcohol- en drugsgebruik onder jongeren toeneemt met het stijgen van de leeftijd. 9 Alcohol en drugsgebruik naar leeftijd 6 Alcohol gedronken in afgelopen maand Vijf of meer drankjes met alcohol bij één gelegenheid 3 Drinkt wel eens meer dan 20 glazen alcohol per week Gebruikt hasj of wiet Heeft wel eens XTC, cocaïne of speed gebruikt 14 jaar (of jonger) 15 jaar 16 jaar en ouder 12

13 Opvoeden en opgroeien De meeste kinderen groeien op in goede omstandigheden. Vergeleken met andere Europese landen geven Nederlandse kinderen en jongeren relatief vaak aan, gelukkig te zijn. En ook veel ouders zijn tevreden over het verloop van de opvoeding. Maar opgroeien en opvoeden gaat niet vanzelf. Ouders kunnen opvoedingsvragen hebben of het gevoel hebben de opvoeding niet goed aan te kunnen. Door voorlichting en advisering, ondersteuning en begeleiding kan voorkomen worden, dat opvoedingsvragen tot opvoedingsproblemen of tot een opvoedingscrisis leiden. Ook jongeren kunnen worstelen met opgroeivragen, onzekerheden, faalervaringen, onzeker toekomstperspectief, sociaal isolement of de groepsdruk van leeftijdsgenoten. Ondersteuning en begeleiding dichtbij de jongere kunnen helpen opgroeiproblemen te voorkomen. Indicatie Stevig Ouderschap In de eerste week na de geboorte legt een verpleegkundige van de JGZ aan ouders een vragenlijst Stevig Ouderschap voor. Met deze vragenlijst worden risicofactoren voor opvoedingsproblematiek in kaart gebracht. De verpleegkundige JGZ bepaalt met behulp van de vragenlijst of ouders de interventie Stevig Ouderschap krijgen aangeboden. Stevig Ouderschap is een programma voor opvoedingsondersteuning aan ouders met een verzwaarde belasting voor het ouderschap. De figuur toont het percentage gezinnen in de gemeente Kollumerland c.a., dat in 2009 in aanmerking kwam voor Stevig Ouderschap. 2 Percentage ouders met indicatie voor Stevig Ouderschap 15% 1 11% 12% 5% Gemeente Kollumerland C.A. Overige gemeenten Fryslân Een van de risicofactoren die worden bevraagd is het ervaren van een sociaal isolement. Opvallend is dat van de ouders die een indicatie hebben voor Stevig Ouderschap, een derde deel aangeeft een sociaal isolement te ervaren. Opvoedingsadvies, opvoedingsondersteuning en gespecialiseerde hulpverlening vanwege gedrag of opgroeiomstandigheden Wanneer kinderen of jongeren door hun gedrag niet goed kunnen functioneren in sociale situaties thuis, op school of tussen leeftijdsgenoten, dan is sprake van een psychosociaal probleem. Deze problematiek hangt vaak samen met omgevingsfactoren zoals verwaarlozing, mishandeling, echtscheiding of gepest worden of hangt samen met kindfactoren zoals bijvoorbeeld ADHD, moeilijk temperament, contactstoornis of een ontwikkelingsstoornis. Psychosociale problemen bij kind of jongere verzwaren de opvoedingstaak van ouders. Vaak is dan hulp en ondersteuning bij de opvoeding nodig. Bij ongunstige opgroeiomstandigheden is meestal hulp of opvoedingsondersteuning nodig. 13

14 De JGZ registreert tijdens de vaste contactmomenten het voorkomen van psychosociale problemen en het voorkomen van ongunstige opgroeiomstandigheden. De arts of verpleegkundige bepaalt in deze situaties of er behoefte is aan opvoedingsadvies, opvoedingsondersteuning (door bijvoorbeeld pedagoog, verpleegkundige of maatschappelijk werk), of behoefte aan gespecialiseerde hulpverlening (door bijvoorbeeld Bureau Jeugdzorg, AMK, GGZ-jeugd). Deze indeling sluit aan op functies die in het kader van de WMO bij gemeenten zijn belegd. Onderstaande figuren tonen het percentage kinderen en jongeren waarbij arts of verpleegkundige JGZ tijdens een gezondheidsonderzoek opvoedingsvoorlichting, opvoedingsondersteuning of gespecialiseerde hulpverlening nodig vond. De gemeente Kollumerland c.a. wordt hierbij vergeleken met de rest van Fryslân. 6 Psychosociale problematiek gemeente Kollumerland C.A % 12% 5% 7% 4% 33% 1 27% 13% 1% groep 2 groep 7 klas1 vmbo klas 2 havo/vw o gespecialiseerde hulpverlening opvoedingsondersteuning opvoedingsadvies 5 Psychosociale problematiek provincie Fryslân % 7% 25% 4% 4% 9% 9% 2 2 1% 4% 12% gespecialiseerde hulpverlening opvoedingsondersteuning opvoedingsadvies groep 2 groep 7 klas1 vmbo klas 2 havo/vw o 14

15 4 Ongunstige opgroeiomstandigheden gemeente Kollumerland C.A % 3% 15% 6% 7% 13% 17% 11% 3% groep 2 groep 7 klas1 vmbo klas 2 havo/vw o gespecialiseerde hulpverlening opvoedingsondersteuning opvoedingsadvies 4 Ongunstige opgroeiomstandigheden provincie Fryslân 3 1% 2 6% 2% 2% 6% 6% gespecialiseerde hulpverlening 1 16% 14% 14% 3% 9% opvoedingsondersteuning opvoedingsadvies groep 2 groep 7 klas1 vmbo klas 2 havo/vw o Gebruik van vragenlijsten voor signaleren psychosociale problematiek Om psychosociale problematiek sneller te signaleren gebruikt de JGZ tijdens de vaste gezondheidsonderzoeken gevalideerde vragenlijsten over gedrag. Afhankelijk van de leeftijd vult de ouder of de jongere zelf voorafgaand aan het gezondheidsonderzoek de vragenlijst in. In groep 7 van het basisonderwijs gebruikt de JGZ de SDQ-vragenlijst. De score op de SDQ-vragenlijst geeft een indicatie voor geen psychosociale problematiek, mogelijk psychosociale problematiek (borderline score) of 95% kans op psychosociale problematiek (klinische score). In het gesprek met ouder en kind wordt nagegaan of er een psychosociaal probleem is en wordt advies gegeven of zo nodig verwezen. Onderstaande figuur toont het percentage kinderen uit groep 7 van het basisonderwijs met een borderline score en met een klinische score op de SDQ-vragenlijst. De percentages in de gemeente Kollumerland c.a. zijn vergeleken met de rest van Fryslân. 15

16 Percentages SDQ scores van - door ouder(s) gesignaleerde - psychosociale problematiek 2 15% 1 9% 9% klinische score (w aarschijnlijk probleem) 5% 8% 7% borderline score (mogelijk probleem) Gemeente Kollumerland C.A. Overige gemeenten Fryslân Depressieve gevoelens bij jongeren Een depressie houdt in dat iemand zich voor langere tijd neerslachtig voelt en zijn interesse en plezier in gewone dagelijkse dingen heeft verloren. Naar schatting 5 procent van de Nederlandse jongeren tussen de 13 jaar en 17 jaar heeft het afgelopen half jaar een depressieve stoornis gehad. Jongeren met uitgesproken depressieve gevoelens hebben een verhoogde kans op een depressie op volwassen leeftijd. Een depressie op jongere leeftijd kan de sociale omgang met leeftijdsgenoten en de schoolprestaties verminderen. Jongeren die zich soms of vaak depressief of somber voelen rapporteren ook op andere gedragsterreinen opvallend veel problematiek. In onderstaande figuur zijn jongeren uit klas 3 vmbo die zich soms (7,8%) of vaak (1,4%) depressief of somber voelen, vergeleken met leeftijdsgenoten die aangeven geen problemen van depressieve aard te hebben (90,8%). (Fryslân afgelopen drie schooljaren) 5 4 Indicatieve antwoorden op vragen uit de KIVPA van jongeren in relatie tot depressiviteit 4 44% % 22% 2 18% 15% 14% 17% 16% 1 6% 8% Eigen gezondheid niet (zo) goed Thuis niet leuk Niet goed kunnen praten met ouders Weinig vrienden Niet tevreden met uiterlijk Wordt gepest Onvrijwillige seksuele ervaring M oe of lusteloos Hoofdpijn vanwege spanningen Problemen met eten Onbestemd verdrietig Eenzaam somber of depressief geen problemen van depressieve aard 16

17 In Fryslân zetten veel gemeenten in het kader van gemeentelijk gezondheidbeleid in op depressiepreventie. De JGZ ondersteunt dit beleid met extra zorg voor de jongeren met deze klachten door middel van een risicotaxatie, ondersteunen van zelfzorg van de jongere, versterken van het eigen sociale netwerk van de jongere met leeftijdsgenoten. Daarnaast kan in samenwerking met het Zorg Advies Team van de school, de mentor de jongere extra ondersteunen. Zo nodig wordt verwezen naar gespecialiseerde hulpverlening. Ontwikkeling Op jonge leeftijd hangt de ontwikkeling van een kind (psychosociaal, cognitief, sociaal, motoriek en spraak en taal) samen met de in aanleg aanwezige mogelijkheden van een kind, de opgroeisituatie, de lichamelijke groei en gezondheid en de zintuigen. Meisjes ontwikkelen zich op jong leeftijd gemiddeld wat sneller dan jongens. Jonge kinderen kunnen een licht ongelijkmatig ontwikkelingsprofiel hebben waarbij lichte achterstanden later kunnen worden ingelopen. Vanaf de geboorte wordt de ontwikkeling van een kind nauwkeurig gevolgd door de JGZ en vindt zo nodig advies of verwijzing naar bijvoorbeeld CB+ of VTO-team plaats. Tijdens het gezondheidsonderzoek in groep 2 van de basisschool wordt de ontwikkeling van een kind door de arts JGZ beoordeeld in samenhang met lichamelijke gezondheid, zintuigen en opgroeisituatie. In onderstaande figuur staat het percentage kinderen uit groep 2 van de basisschool bij wie de arts JGZ een achterstand in de motorische ontwikkeling, de spraak- en taalontwikkeling of de algemene ontwikkeling signaleert. - Motoriek: ontwikkeling van grove motoriek tenminste zes maanden achter ten opzichte van de leeftijd en/óf sterk afwijkende handmotoriek; - Spraak en taal: taalontwikkeling tenminste zes maanden achter ten opzichte van leeftijd en/óf matig tot ernstige articulatieproblemen; - Algemeen: achterstand van 1 jaar of meer op tenminste twee van de volgende gebieden: motoriek, spraak/taal, lichamelijke rijping, emotionele en psychosociale ontwikkeling, cognitief functioneren. Ontwikkelingsachterstand groep 2 BaO 2 15% 16% 1 5% 12% 9% 1 7% 5% motoriek spraak/taal algemeen Gemeente Kollumerland C.A. Overige gemeenten Fryslân 17

18 Kinderen afkomstig uit eenoudergezinnen, gezinnen met een laag opleidingsniveau van de moeder en eenoudergezinnen hebben een verhoogd risico op ontwikkelingsachterstanden. Onderstaande figuur laat zien dat een achterstand in de spraak- en taalontwikkeling relatief veel voorkomt bij vijfjarige kinderen van moeders met een laag opleidingsniveau (16%) en vijfjarigen met niet westerse allochtone ouders( 18%). 2 Ontwikkelingsachterstand groep 2 BaO Friese percentages voor drie belangrijke doelgroepen 18% 16% 1 13% 11% motoriek 1 9% 9% 9% 9% 5% 9% 5% 8% 8% 12% 5% 6% spraak/taal algemeen éénouder anders Nederlands Niet w esters laag hoog 2% gezinssamenstelling etniciteit opleidingsniveau ouders Risicogroepen opgroeien en opvoeden Sociaaleconomische status en gezondheid Een lagere sociaaleconomische status heeft effecten op de gezondheid, opgroeien en opvoeden. Een lage SES geeft op de kinderleeftijd meer risico op overgewicht, ongevallen, luchtwegklachten, behoefte aan opvoedingsondersteuning, onvoldoende tandzorg, alcoholgebruik, roken en gedragsproblemen. Meisjes vertonen vaker depressieve klachten terwijl jongens meer agressie laten zien. Kinderen kunnen geïsoleerd raken omdat ze niet kunnen meedoen met culturele en/of recreatieve activiteiten of niet de juiste kleding dragen en daardoor worden uitgesloten door een groep. Kinderen uit gezinnen met armoede blijken vaker de huisarts te bezoeken in verband met luchtwegklachten. Armoede komt vooral voor bij eenoudergezinnen, allochtonen en in gezinnen met ouders met een laag opleidingsniveau. Onderstaande figuur toont de percentages kinderen uit groep 2 basisonderwijs met een laag opgeleide moeder, niet westerse allochtone achtergrond of afkomstig uit een eenoudergezin voor de gemeente Kollumerland c.a. en voor de overige gemeenten in Fryslân. De cijfers zijn afkomstig van de afgelopen drie schooljaren. 18

19 3 Belangrijke doelgroepen Opgroeien en Opvoeden 2 22% 19% 1 Laag opleidingsniveau moeder 6% 8% Eénoudergezin Gemeente Kollumerland C.A. 3% 7% Niet-Westers Overige gemeenten Fryslân Preventie van infectieziekten Namens uw gemeente voert de afdeling JGZ het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit. Voor kinderen van 0-4 jaar vindt dat plaats tijdens de consulten op het consultatiebureau; voor de 9-jarigen tijdens zogenaamde massavaccinaties op één locatie per gemeente. In 2009 is de vaccinatie tegen het HPV voor meisjes vanaf 13 jaar opgenomen in het RVP. Een vaccinatiegraad van 9 is goed en een vaccinatiegraad van 95% is zeer goed. In Fryslân is de vaccinatiegraad met uitzondering van HPV voor alle vaccinaties tot 10 jaar gemiddeld meer dan 95%. Naast het RVP zijn in 2009 een groot aantal kinderen gevaccineerd tegen de Mexicaanse griep. Bijgaand een overzicht van de in de gemeente Kollumerland c.a. in 2009 uitgevoerde vaccinaties in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma. Vaccinatie Kollumerland Fryslân Nederland c.a. DKTP zuigelingen ,3% 96,7% 95, Hib Zuigelingen ,3% 97,1% 95,6% BMR zuigelingen ,3% 98, 96,2% MenC zuigelingen ,3% 97,8% 96,1% Pneumo zuigelingen , 96,3% 94,4% D(K)TP kleuters , 98,3% 91,7% DTP schoolkinderen ,2% 97, 93,4% BMR schoolkinderen ,2% 97, 93,1% 19

20 Activiteiten en interventies jeugdgezondheidszorg GGD Fryslân en in het bijzonder de JGZ voert een groot aantal activiteiten en interventies uit gericht op het gezond en veilig opgroeien van de jeugd. Voor een deel vinden deze plaats tijdens de contactmomenten op de consultatiebureaus en op de scholen, tijdens huisbezoeken en spreekuren. Daarnaast zijn er activiteiten en interventies, die gericht zijn op een specifiek (gezondheids)probleem. In dit hoofdstuk worden deze beschreven aan de hand van de thema s uit de monitor jeugdgezondheid in het vorige hoofdstuk. De activiteiten en interventies hebben betrekking op 2009 en het eerste halfjaar van Gezond gewicht In het collegeprogramma houdt de gemeente Kollumerland c.a. een pleidooi voor preventie, o.a. door het bevorderen van een gezonde leefstijl. In deze gemeente hebben de JGZ GGD Fryslân en andere organisaties de volgende activiteiten/ interventies uitgevoerd gericht op het voorkomen en bestrijden van overgewicht. Borstvoeding stimuleren Borstvoeding werkt preventief op het ontstaan van overgewicht. De gemeente Kollumerland c.a. wil ouders stimuleren om borstvoeding te geven en te continueren. Zij doet dit door ouders tijdens de zwangerschap een cursus borstvoeding aan te bieden. De JGZ GGD Fryslân kan vervolgens op het consultatiebureau ouders stimuleren en ondersteunen om door te gaan met borstvoeding Begeleidingsconsulten overgewicht In het aanvullend pakket biedt de JGZ GGD Fryslân de mogelijkheid van drie extra begeleidingsconsulten voor elk kind en jongere waarbij tijdens een vast contactmoment overgewicht wordt vastgesteld. De verpleegkundige JGZ sluit in haar begeleiding aan op de motivatie van kind of jongere voor een leefstijlverandering. Naast informatie over energierijke voeding en bewegen is de begeleiding gericht op opvoedingsondersteuning (ouders) en opgroeiondersteuning (jongeren). Big Fun 4 Kids Big Fun 4 Kids is een beweegprogramma voor kinderen van 7-14 jaar met obesitas en hun ouders. Onder leiding van een kinderfysiotherapeut, diëtist en pedagoog wordt er gewerkt aan een gezonder gewicht en een gezondere leefstijl. De medewerkers JGZ kunnen kinderen naar dit beweegprogramma verwijzen. Genotmiddelen De gemeente Kollumerland c.a. wil het alcohol- en drugsgebruik door jongeren aanpakken. Bij genotmiddelen gaat het om preventie van schadelijk alcoholgebruik, roken en drugsgebruik. De interventies kunnen gericht zijn op genotmiddelen in het algemeen of specifiek op één genotmiddel, bv. alcohol of roken. Alcohol voorlichting tijdens contactmoment JGZ in groep 7 basisonderwijs De verpleegkundige JGZ geeft tijdens dit contactmoment individuele voorlichting aan ouder en kind. Het vaste contactmoment wordt per kind met 5 minuten uitgebreid. Tot het 16e jaar geen alcohol drinken, is hierbij de boodschap. Op alle basisscholen in Kollumerland c.a. is deze boodschap met ouders en kinderen besproken. 20

21 Actie Tegengif Actie Tegengif is een klassikale niet-roken wedstrijd voor alle 1e en 2e klassen van het voortgezet onderwijs. Het doel van Actie Tegengif is voorkomen dat jongeren beginnen met roken en terugdringen van het aantal jongeren dat experimenteert met roken De Actie is aanvullend op de lessen die op school worden gegeven over de gevolgen van roken en het oefenen in nee zeggen tegen een sigaret. Schoolklassen spreken met elkaar af een half jaar niet te roken. In de gemeente Kollumerland c.a. heeft één school meegedaan aan Actie Tegengif. Opvoeden en opgroeien De JGZ GGD Fryslân probeert tijdens de reguliere contactmomenten en met specifieke interventies een bijdrage te leveren aan het gezond en veilig opgroeien van de jeugd in Fryslân. Stevig Ouderschap Stevig Ouderschap is gericht op het voorkómen van ontwikkelings-, opvoedings- en gedragsproblematiek. De doelgroep bestaat uit ouders van kinderen van 0-1½ jaar, waarbij één of meer risicofactoren zijn geconstateerd. Ouders worden ondersteund door middel van informatie over de ontwikkelingsfasen van kinderen, vergroten van opvoedingscompetentie en zelfvertrouwen van de ouders, stimuleren van hechting en responsief gedrag van de ouders en het helpen vergroten van sociale steun. Stevig Ouderschap tijdens de zwangerschap Stevig Ouderschap tijdens de zwangerschap is gericht op zwangere vrouwen, die door hun eigen problematiek een hoog risico hebben op een verminderde draagkracht ten aanzien van het ouderschap. Door hen al tijdens de zwangerschap ondersteuning en begeleiding aan te bieden in de vorm van huisbezoeken door een verpleegkundige JGZ kunnen deze risico s beperkt worden. De prenatale huisbezoeken kunnen voortgezet worden met de huisbezoeken, die de verpleegkundige JGZ brengt in het kader van Stevig Ouderschap. Pedagogische thuisbegeleiding Pedagogische thuisbegeleiding is een vorm van opvoedondersteuning. Doel is de ouderlijke opvoedvaardigheden te verbeteren en problemen bij het opvoeden en opgroeien in een vroeg stadium te verminderen of op te lossen. Daarmee draagt pedagogische thuisbegeleiding bij aan de preventie van stoornissen in de sociaal-emotionele ontwikkeling en van gedragsproblemen van kinderen. In de gemeente Kollumerland c.a. is de pedagogische thuisbegeleiding gericht op ouders van kinderen van 0-12 jaar. Themabijeenkomsten en cursussen Tijdens een themabijeenkomst of ouderavond kan met ouders en/of leerkrachten aandacht besteed worden aan opvoedingsvragen en -problemen. Thema s zijn o.a.: eten, slapen, zindelijkheid; taalontwikkeling; druktemakers; waarde(n)vol opvoeden en weerbaarheid. Daarnaast zijn er cursussen Peuter in zicht en Positief omgaan met kinderen. In de gemeente Kollumerland c.a. is de volgende bijeenkomst gehouden: Themabijeenkomst over opvoeden voor leidsters kinderopvang. 21

Gezond opgroeien in Franekeradeel

Gezond opgroeien in Franekeradeel Gezond opgroeien in Franekeradeel 2009/2010 Inhoudsopgave jaarrapportage JGZ 2009-2010 Vooraf... 3 Medewerkers gemeentelijk JGZ-team... 4 Gemeentelijke beleidsspeerpunten ten aanzien van jeugd en gezondheid...

Nadere informatie

Gezond opgroeien in AMELAND 2012

Gezond opgroeien in AMELAND 2012 Gezond opgroeien in AMELAND 2012 Inhoudsopgave jaarrapportage JGG Inleiding... 3 Medewerkers gemeentelijk JGZ team Ameland... 4 Monitor jeugdgezondheid... 5 Gezond gewicht... 5 Genotmiddelen... 8 Opvoeden

Nadere informatie

Gezond opgroeien in KOLLUMERLAND 2012

Gezond opgroeien in KOLLUMERLAND 2012 Gezond opgroeien in KOLLUMERLAND 2012 Inhoudsopgave jaarrapportage JGZ Inleiding... 3 Medewerkers gemeentelijk JGZ team Kollumerland c.a... 4 Monitor jeugdgezondheid... 5 Gezond gewicht... 5 Genotmiddelen...

Nadere informatie

Blik op de gezondheid. van de jeugd in. Heerenveen

Blik op de gezondheid. van de jeugd in. Heerenveen Blik op de gezondheid van de jeugd in GGD Fryslân/ Jeugdgezondheidszorg februari 2010 Voorwoord De afdeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van GGD Fryslân helpt kinderen en jongeren om zo gezond mogelijk op

Nadere informatie

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR EEN GEZONDE JEUGD HEEFT DE TOEKOMST Kinderen zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal voortdurend in ontwikkeling. Bij de meeste kinderen gaat dit zonder al te grote problemen.

Nadere informatie

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR INFORMATIE VOOR OUDERS / VERZORGERS Een gezonde jeugd heeft de toekomst Kinderen zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal voortdurend in ontwikkeling. Bij de meeste kinderen

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Zwolle [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 420 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Kampen

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Kampen [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 424 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Raalte

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Raalte [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente 460 ouders van kinderen van ½- tot twaalf jaar gaven inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen

Kindermonitor 2013. Gemeentelijke Factsheet. Ommen [Geef tekst op] Kindermonitor 2013 Gemeentelijke Factsheet [Geef tekst op] Kindermonitor 2013: Gemeente In de gemeente gaven 478 ouders van ½- tot 12 jaar inzicht in de gezondheid, leefstijl en opvoeding

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar GGD Kennemerland. Een gezonde jeugd heeft de toekomst

Jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar GGD Kennemerland. Een gezonde jeugd heeft de toekomst Jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar GGD Kennemerland Een gezonde jeugd heeft de toekomst 2 Een brochure voor samenwerkingspartners van Jeugdgezondheidszorg GGD Kennemerland In deze brochure leest u over de

Nadere informatie

Gezondheid telt! Jeugdgezondheidszorg. voor alle kinderen tot 19 jaar. Folder voor ouder(s)/verzorger(s)

Gezondheid telt! Jeugdgezondheidszorg. voor alle kinderen tot 19 jaar. Folder voor ouder(s)/verzorger(s) Gezondheid telt! Jeugdgezondheidszorg voor alle kinderen tot 19 jaar Folder voor ouder(s)/verzorger(s) U wilt het beste voor uw kind: een onbezorgde jeugd en een goede gezondheid. Als ouder speelt u daarbij

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

4.2.2. Shantala babymassage (individuele begeleiding)

4.2.2. Shantala babymassage (individuele begeleiding) 4.2. Aanbod voor ouders van het jonge kind Dit aanbod is veelal gericht op ouders met kinderen tot 4 jaar. Een aantal producten zijn inzetbaar voor een bredere doelgroep. De producten Home-Start, Vroegtijdige

Nadere informatie

Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014)

Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014) Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014) Inhoud Advies Commissie De Winter Opmerkingen uit standpunt staatssecretaris Van Rijn Zat al in BTP Zat nog niet in BTP, maar deed JGZ al Nieuw

Nadere informatie

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken Het Centrum voor Jeugd en Gezin is er voor iedereen Kinderen zijn voortdurend in ontwikkeling. Zowel lichamelijk, geestelijk

Nadere informatie

Leeuwarden Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008

Leeuwarden Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008 Leeuwarden Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008 2 Inhoudsopgave samen zorgen voor de jeugd in de gemeente Leeuwarden Hoofdstuk Pagina - Inhoudsopgave 3 - Vooraf 4 1. 2008: Op weg naar één jeugdgezondheidszorg

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Waarom Jeugdgezondheidszorg? Op de basisschool maken kinderen een enorme ontwikkeling door. Dat is niet alleen lichamelijk maar ook op sociaal

Nadere informatie

Het adviseren bij mogelijke leerplichtontheffingen van jeugdigen van 5 tot 18 jaar met (langdurig) schoolverzuim. Aantal jeugdigen. Jeugdarts.

Het adviseren bij mogelijke leerplichtontheffingen van jeugdigen van 5 tot 18 jaar met (langdurig) schoolverzuim. Aantal jeugdigen. Jeugdarts. 4.4. Aanbod jongeren Dit aanbod is gericht op jongeren op het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) tot 23 jaar. De doelgroep van het eerste product, Advisering leerplichtontheffing,

Nadere informatie

Ooststellingwerf Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008

Ooststellingwerf Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008 Ooststellingwerf Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008 2 Inhoudsopgave samen zorgen voor de jeugd in de gemeente Ooststellingwerf Hoofdstuk Pagina - Inhoudsopgave 3 - Vooraf 4 1. 2008: Op weg naar één jeugdgezondheidszorg

Nadere informatie

Gemeente Westervoort. Tabellenboek Kindermonitor 2009

Gemeente Westervoort. Tabellenboek Kindermonitor 2009 Tabellenboek Kindermonitor 2009 Gemeente Toelichting: In de eerste kolommen worden de bevindingen in de gemeente weergegeven, uitgesplitst naar leeftijd en opleidingsniveau van de moeder. De laatste twee

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 4-19 jarigen

Jeugdgezondheidszorg 4-19 jarigen Jeugdgezondheidszorg 4-19 jarigen Jeugdgezondheidszorg 4-19 jarigen Kinderen zijn voortdurend in ontwikkeling. Zowel lichamelijk, geestelijk als sociaal. De meeste kinderen groeien zonder al te grote problemen

Nadere informatie

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT IJsselland VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT Jongerenmonitor 2015 77% ontbijt dagelijks 10.3 jongeren School 13-14 jaar 15- jaar 76% een gezond gewicht 15% beweegt voldoende Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool

Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg op de basisschool Waarom Jeugdgezondheidszorg? Op de basisschool maken kinderen een enorme ontwikkeling door, niet alleen lichamelijk maar ook op sociaal en emotioneel

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Onderbouwing Opvoedingsondersteuning in de JGZ De JGZ-medewerker heeft een taak bij het schatten van de opvoedingscompetentie en opvoedingsonmacht van ouders.

Nadere informatie

Gemeente Vlieland. Zorg voor Jeugd 2007. Jaarrapportage GGD Fryslân

Gemeente Vlieland. Zorg voor Jeugd 2007. Jaarrapportage GGD Fryslân Gemeente Vlieland Zorg voor Jeugd 27 Jaarrapportage GGD Fryslân Inhoudsopgave Zorg voor jeugd in de gemeente Vlieland 1. Vooraf... 3 2. Integrale jeugdgezondheidszorg -19 jaar in Fryslân... 4 3. Medewerkers

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg (4-19 jaar)

Jeugdgezondheidszorg (4-19 jaar) Jeugdgezondheidszorg (4-19 jaar) Folder voor ouders/verzorgers Welkom bij de GGD West-Brabant! Uw partner bij de gezonde groei en ontwikkeling van kinderen van 4 t/m 19 jaar Uw kind is of wordt binnenkort

Nadere informatie

Kinderen in Zuid gezond en wel?

Kinderen in Zuid gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Zuid gezond en wel? 1 Wat valt op in Zuid? Voor Zuid zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar. Het voortgezet onderwijs & de Jeugdgezondheidszorg

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar. Het voortgezet onderwijs & de Jeugdgezondheidszorg Samen werken aan een gezond en veilig schooljaar Het voortgezet onderwijs & de Jeugdgezondheidszorg 2015/2016 Het voortgezet onderwijs EN de Jeugdgezondheidszorg Gezonde leerlingen die lekker in hun vel

Nadere informatie

Protocol Vroegsignalering VVE Alle doelgroepkinderen in beeld

Protocol Vroegsignalering VVE Alle doelgroepkinderen in beeld Protocol Vroegsignalering VVE Alle doelgroepkinderen in beeld Inleiding In het kader van het OnderwijsKansenbeleid 1 heeft de gemeente de wettelijke taak om alle kinderen met een (risico op een) taalachterstand

Nadere informatie

Taakherschikking binnen de Jeugdgezondheidszorg

Taakherschikking binnen de Jeugdgezondheidszorg Taakherschikking binnen de Jeugdgezondheidszorg door de commissie JGZ van de NVDA Taakherschikking NVDA cie. JGZ mei 2009 1 Inhoud 1. Doel 2. Aanleiding 3. Jeugdgezondheidszorg 4. JGZ afdelingen in Nederland

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

Kinderen in Centrum gezond en wel?

Kinderen in Centrum gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Centrum gezond en wel? 1 Wat valt op in Centrum? Voor Centrum zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van

Nadere informatie

Schoolrapport. Amadeus Lyceum. Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek. Inleiding

Schoolrapport. Amadeus Lyceum. Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek. Inleiding Schoolrapport Resultaten EURO-URHIS 2 jeugdonderzoek Amadeus Lyceum Inleiding De GG&GD Utrecht neemt deel aan een Europees project over gezondheid in grote steden, het EURO-URHIS 2 project. In dit onderzoek

Nadere informatie

Littenseradiel Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008

Littenseradiel Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008 Littenseradiel Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar 2008 2 Inhoudsopgave samen zorgen voor de jeugd in de gemeente Littenseradiel Hoofdstuk Pagina - Inhoudsopgave 3 - Vooraf 4 1. 2008: Op weg naar één jeugdgezondheidszorg

Nadere informatie

Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders

Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Informatiefolder voor ouders 2012 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Jeugd Toeleidingsactiviteiten Mijn kind is groep 3 Naschoolse activiteiten Weerbaarheid Opvoeden doe je niet

Nadere informatie

Kinderen in West gezond en wel?

Kinderen in West gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in West gezond en wel? 1 Wat valt op in West? Voor West zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R PSYCHOSOCIALE GEZONDHEID Jeugd 2010 4 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

Startpunt voor. gezond en veilig. opgroeien

Startpunt voor. gezond en veilig. opgroeien Startpunt voor gezond en veilig opgroeien GGD Fryslân Jeugdgezondheidszorg is het startpunt voor gezond en veilig opgroeien van Friese kinderen van 0 tot 18 jaar. We volgen de gezondheid en ontwikkeling

Nadere informatie

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 0-4 JAAR

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 0-4 JAAR JEUGDGEZONDHEIDSZORG 0-4 JAAR GEZONDE JEUGD Kinderen zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal voortdurend in ontwikkeling. Bij de meeste kinderen gaat dit zonder al te grote problemen. Bij sommige kinderen

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Sociale kaart preventie en behandeling van overgewicht bij kinderen Zwolle

Sociale kaart preventie en behandeling van overgewicht bij kinderen Zwolle Sociale kaart preventie en behandeling van bij kinderen Zwolle eerste uitgave, oktober 2009 Toelichting bij de gegevens op de sociale kaart. Op deze sociale kaart staan interventies die gericht zijn op

Nadere informatie

Totaal screening vo2 West-Brabant. 10 % % heeft soms

Totaal screening vo2 West-Brabant. 10 % % heeft soms 214 215 onderzoek onderzoeksperiode totaal aantal leerlingen klas 2 klas 2 sept 214 - juni 215 7857 aantal afwezig aantal aantal vragenlijsten tijdens screening vervolgonderzoeken ingevuld 336 288 7521

Nadere informatie

Volgens hetzelfde artikel moet het Platform Jeugdgezondheidszorg (JGZ) deze helderheid geven.

Volgens hetzelfde artikel moet het Platform Jeugdgezondheidszorg (JGZ) deze helderheid geven. 1. Inleiding Op 1 januari 2003 is het Basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg (BTP) van kracht geworden. Dit Basistakenpakket is gebaseerd op de Wet collectieve preventie volksgezondheid (WCPV). Het BTP

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

De jeugd heeft de toekomst,

De jeugd heeft de toekomst, Datum 28-01-2014 1 De jeugd heeft de toekomst, maar minder voor de een dan voor de ander Greetje Timmerman, Hoogleraar Jeugdsociologie Rijksuniversiteit Groningen Datum 28-01-2014 2 Uitkomsten Gezond Opgroeien

Nadere informatie

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks Vanessa Peters, GGD Gelderland Midden Marinka de Feijter, GGD N-O Gelderland Ineke van der Vlugt, Rutgers WPF 1

Nadere informatie

Samen zorgen voor jeugd Wûnseradiel 2007

Samen zorgen voor jeugd Wûnseradiel 2007 Samen zorgen voor jeugd Wûnseradiel 2007 Jaarrapportage JGZ 0 19 jaar Vooraf Met enige trots bieden wij u deze gezamenlijke rapportage van Thuiszorg Zuidwest Friesland en GGD Fryslân aan. De rapportage

Nadere informatie

Uw kind en GGD Fryslân Jeugdgezondheidszorg

Uw kind en GGD Fryslân Jeugdgezondheidszorg Uw kind en GGD Fryslân Jeugdgezondheidszorg Als GGD Fryslân Jeugdgezondheidszorg houden wij ons, in de meest brede zin van het woord, bezig met de gezondheid van de Friese jeugd van 0 tot 19 jaar. We volgen

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Hellendoorn GGD Twente Drs. C. Smit Drs.

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Noaberkracht

Nadere informatie

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede

E-MOVO 2011/2012. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede E-MOVO 2011/2012 Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in gemeente Enschede GGD Twente Drs. C. Smit Drs. M.

Nadere informatie

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar

Samen werken aan een. gezond en veilig. schooljaar Samen werken aan een gezond en veilig schooljaar Het basisonderwijs & de Jeugdgezondheidszorg 2015/2016 Het basisonderwijs EN de Jeugdgezondheidszorg Gezonde leerlingen die lekker in hun vel zitten, presteren

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

Integrale aanpak kinderen met overgewicht in Enschede en Almelo

Integrale aanpak kinderen met overgewicht in Enschede en Almelo Integrale aanpak kinderen met overgewicht in Enschede en Almelo Voorstellen Marlie Cerneus GGD Regio Twente Jeugdgezondheidszorg 0-19! Wie zijn jullie? Gemeente Enschede en Almelo Waar gaat deze presentatie

Nadere informatie

Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ

Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ Inleiding ondersteunt JGZ-organisaties bij de implementatie In 2015 wordt het nieuwe Basispakket JGZ van kracht. van het Basispakket JGZ. Het past

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R VOEDING, BEWEGING EN GEWICHT K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Jeugd 2010 6 Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD

Nadere informatie

HOE GEZOND IS ONZE JEUGD?

HOE GEZOND IS ONZE JEUGD? HOE GEZOND IS ONZE JEUGD? Resultaten van de Jeugdgezondheidsmonitor voor leerlingen van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs in de regio Midden-Nederland 2011/2012 Lokale Schoolkrachtcijfers op www.ggdatlas.nl

Nadere informatie

Yunio: Jeugdgezondheidszorg

Yunio: Jeugdgezondheidszorg Yunio: Jeugdgezondheidszorg Meer dan alleen het consultatiebureau Yunio is onderdeel van YOG 3020-01'15 JGZ v2.indd 1. 20-01-15 10:01 Yunio, een goed begin Yunio ondersteunt (aanstaande) ouders in de ontwikkeling

Nadere informatie

> Jeugdgezondheidszorg, daar groei je mee op. Informatieboekje voor ouders met kinderen van 0 tot 4 jaar

> Jeugdgezondheidszorg, daar groei je mee op. Informatieboekje voor ouders met kinderen van 0 tot 4 jaar > Jeugdgezondheidszorg, daar groei je mee op Informatieboekje voor ouders met kinderen van 0 tot 4 jaar > Jeugdgezondheidszorg, daar groei je mee op Meander Jeugdgezondheidszorg volgt, samen met u als

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013 Samenvatting Twente Versie 2, oktober 2013 Twente varieert naar stad en platteland In Twente wonen 626.500 mensen waarvan de helft woont in één van de drie grote steden. Tot 2030 zal de Twentse bevolking

Nadere informatie

Uw kind ook onze zorg

Uw kind ook onze zorg Uw kind ook onze zorg Veelzijdig in zorg Jeugdgezondheidszorg Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten. In elke levensfase kunt u op Vérian vertrouwen. Thuis en in uw

Nadere informatie

Resultaten screening. Boxmeer. 9 % % heeft soms 2014-2015. klas 2 VO 2014-2015. Medische problemen. gewicht. aandachtsleerlingen. ernstig ondergewicht

Resultaten screening. Boxmeer. 9 % % heeft soms 2014-2015. klas 2 VO 2014-2015. Medische problemen. gewicht. aandachtsleerlingen. ernstig ondergewicht 214-215 onderzoek onderzoeksperiode klas 2 VO 214-215 aantal mogelijke aandachtsleerlingen aantal vragenlijsten ingevuld 14 32 Medische problemen zien horen 9 heeft soms moeite met horen 17 2 ook met gehoorapparaat

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente

E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente GGD Twente is onderdeel van Regio Twente Internet ggdtwente.nl E-MOVO 2011: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Twente

Nadere informatie

Voorschoolse voorzieningen Ommen

Voorschoolse voorzieningen Ommen Voorschoolse voorzieningen Ommen Ommen, november 2012 Voorschoolse voorzieningen Ommen Peuterontwikkeling in Ommen; in het belang van peuters Uw kind gaat naar een peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de rol binnen de scholen

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de rol binnen de scholen Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de rol binnen de scholen t Erica Idema, jeugdarts Hanneke Woestenburg en Jolanda Gijzenberg, jeugdverpleegkundige Presentatie op een studiedag voor internbegeleiders

Nadere informatie

Voorschoolse voorzieningen Ommen

Voorschoolse voorzieningen Ommen Voorschoolse voorzieningen Ommen Ommen, juni 2012 Wat is Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Voor- en Vroegschoolse Educatie is bedoeld voor kinderen vanaf ongeveer 2½ jaar. Sommige kinderen in die leeftijd

Nadere informatie

Tabellenboek kindermonitor regio Noord- en Oost-Gelderland GGD Noord- en Oost-Gelderland, juni 2014

Tabellenboek kindermonitor regio Noord- en Oost-Gelderland GGD Noord- en Oost-Gelderland, juni 2014 Tabellenboek kindermonitor regio GGD, juni 2014 Toelichting: In de eerste negen kolommen worden de bevindingen in de regio in 2013 weergegeven. Daarna volgt een kolom met de bevindingen in de regio NOG

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 12-19 jaar

Jeugdgezondheidszorg 12-19 jaar Regio Nijmegen Jeugdgezondheidszorg 12-19 jaar Informatie voor ouders Op de basisschool is uw zoon/dochter voor het laatst bij een medewerker van de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) geweest. Ook in het voortgezet

Nadere informatie

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Versie 1, oktober 2013 Bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen 47.279

Nadere informatie

Gemeente Zaanstad en Molenwerf

Gemeente Zaanstad en Molenwerf Gemeente en Molenwerf Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Begrotingswijziging 2015

Begrotingswijziging 2015 Begrotingswijziging 2015 Inleiding Als GGD Fryslân voeren wij de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) uit met een basispakket dat wettelijk is omschreven en uniform is voor alle Friese gemeenten. Daarnaast bieden

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen

Richtlijn JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen Richtlijn JGZ-richtlijn Vroeg en/of small voor gestational age (SGA) geboren kinderen Inleiding Aanleiding In Nederland werden in 2008 in totaal 13.649 kinderen (7,7% van alle pasgeborenen) te vroeg (zwangerschapsduur

Nadere informatie

VROEGSIGNALERING EN TOELEIDING VVE ARNHEM

VROEGSIGNALERING EN TOELEIDING VVE ARNHEM VROEGSIGNALERING EN TOELEIDING VVE ARNHEM Verwijsprocedure doelgroepkinderen Consultatiebureau en voorschoolse voorzieningen Inleiding Peuterspeelzalen en kinderdagverblijven bieden jonge kinderen een

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland 1. Individuele sociale vaardigheidstraining 2. Sociale vaardigheidstraining groep 12-/12+ 3. Gezinsbegeleiding (6+) 4. Gezinsbegeleiding (0-6 jaar) 5. Individuele

Nadere informatie

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid OInleiding 1 c Depressie is één van de belangrijkste psychische stoornissen waar met preventie gezondheidswinst is te behalen. Depressie is daarom als landelijk speerpunt gekozen. In deze factsheet zal

Nadere informatie

Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg)

Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg) Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg) Deze bijlage is een eerste aanzet. Aan de hand van het nieuwe productenboek van de GGD Zuid - Limburg zal het jaarprogramma

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

Functiebeschrijving Wijkverpleegkundige Jeugdgezondheidszorg

Functiebeschrijving Wijkverpleegkundige Jeugdgezondheidszorg Functiebeschrijving Wijkverpleegkundige Jeugdgezondheidszorg Organisatie: Regionale Thuiszorg Oude en Nieuwe Land Afdeling: Jeugdgezondheidszorg (JGZ) Functie: Integraal manager: Regiomanager Maatschappelijke

Nadere informatie

Stichting Kinderopvang Alkmaar. Pedagogisch Beleid. Peuterspeelzalen

Stichting Kinderopvang Alkmaar. Pedagogisch Beleid. Peuterspeelzalen Stichting Kinderopvang Alkmaar Pedagogisch Beleid Peuterspeelzalen Inhoudsopgave 1. INLEIDING...3 2. DOEL VAN HET BELEID...3 2.1 ALGEMEEN...3 2.2 BIJDRAGE AAN ORGANISATIEDOELEN...3 2.3 ROLLEN EN VERANTWOORDELIJKHEDEN...4

Nadere informatie

Je bent van harte welkom! Voor vragen over opvoeden, opgroeien en gezondheid

Je bent van harte welkom! Voor vragen over opvoeden, opgroeien en gezondheid Je bent van harte welkom! Voor vragen over opvoeden, opgroeien en gezondheid Gezond en veilig opgroeien, dat wensen we voor alle kinderen! Daarom ziet het Centrum voor Jeugd en Gezin hen regelmatig. Vanaf

Nadere informatie

Factsheet pedagogische hulp in Haaglanden 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid?

Factsheet pedagogische hulp in Haaglanden 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid? Factsheet pedagogische hulp in Haaglanden 2013: welke plaats in het nieuwe jeugdbeleid? Inleiding Met de invoering van de nieuwe Jeugdwet in 2015 is er veel veranderd in het jeugdbeleid van gemeenten.

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Alcohol

GO Jeugd 2008 Alcohol GO Jeugd 2008 Alcohol Samenvatting alcohol Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 63% van de Friese 12 t/m 18 jarigen wel eens alcohol heeft, 51% nog in de vier voorafgaand aan het

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100%

0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% B. PEUTERSPEELZALEN Helemaal niet mee eens Helemaal mee eens 5.De peuterspeelzaal heeft meerwaarde naast de kinderopvang 6.Het is belangrijk dat de peuterspeelzaal en het kinderdagverblijf afzonderlijk

Nadere informatie

Naar huis... De overgang naar de thuissituatie

Naar huis... De overgang naar de thuissituatie Naar huis... Na lang wachten wordt uw kind uit het ziekenhuis ontslagen. Veel ouders krijgen dan pas tijd en ruimte om stil te staan bij wat er allemaal is gebeurd. Allerlei vragen kunnen dan naar boven

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Edam-Volendam Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de

Nadere informatie

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Wat is E-MOVO q Onderzoek onder 2 e en 4 e klassers, nu 3 e keer q Vragenlijst wordt digitaal in klas ingevuld

Nadere informatie

Informatiefolder Voor ouders 2014 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders

Informatiefolder Voor ouders 2014 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Informatiefolder Voor ouders 2014 Activiteiten voor kinderen van 0 tot 12 jaar en hun ouders Jeugd 1. Opvoedingsondersteuning 2. Opstap 3. Naschoolse activiteiten 4. Rots en Water, weerbaarheidsproject

Nadere informatie

Lokaal Gezondheidsbeleid Ten Boer. Kadernota 2012 2016. Edward Mackenzie, beleidsadviseur

Lokaal Gezondheidsbeleid Ten Boer. Kadernota 2012 2016. Edward Mackenzie, beleidsadviseur Lokaal Gezondheidsbeleid Ten Boer Kadernota 2012 2016 Edward Mackenzie, beleidsadviseur Lokaal Gezondheidsbeleid (LGb) Wettelijke verplichting voor gemeenten: Wet Publieke Gezondheid (WPG) Minister geeft

Nadere informatie

KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014

KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014 KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014 De waarden die in de tabellen worden weergegeven zijn percentages, tenzij anders aangegeven. Noordwijkerhout totaal geslacht leeftijd

Nadere informatie

Kindermonitor 2009. Samenvatting van een grootschalig onderzoek onder 0 tot 12 jarige kinderen uit de Gemeente Westervoort

Kindermonitor 2009. Samenvatting van een grootschalig onderzoek onder 0 tot 12 jarige kinderen uit de Gemeente Westervoort Kindermonitor 2009 Samenvatting van een grootschalig onderzoek onder 0 tot 12 jarige kinderen uit de Gemeente Westervoort H u l p v e r l e n i n g G e l d e r l a n d M i d d e n Gezondheid niet voor

Nadere informatie