HANDLEIDING. Jamie s Kitchen: Leiderschap. TFC TrainingsMedia

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HANDLEIDING. Jamie s Kitchen: Leiderschap. TFC TrainingsMedia"

Transcriptie

1 HANDLEIDING Jamie s Kitchen: Leiderschap TFC TrainingsMedia

2 Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Jamie s Kitchen: Fifteen Lessons on Leadership Programme footage from Jamie s Kitchen 2004 FremantleMedia Limited, Fresh One Productions and Channel 4. Based on the television programme Jamie s Kitchen. Licensed by FremantleMedia Licensing Worldwide. In Nederland en België uitgebracht door: TFC TrainingsMedia, Velp (Nederland) / Bestelnummer handleiding: Handleiding voor het gebruik van het TFC-programma nr.: 3552 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de uitgever. 2 Jamie s Kitchen: Leiderschap

3 Inhoud Blz. 1. Inleiding... 5 Jamies visie... 5 Jamies team... 5 Jamies leiderschap... 6 Leren van Jamies leiderschap Voorbereiding... 7 Inleiding... 7 Het programma en de leerpunten... 7 Uw trainingsprogramma voorbereiden Trainingsopzetten... 9 Suggesties voor trainingsopzetten Discussies Leiderschap Wat leiders zijn Wat leiders doen Uitwerking van de trainingsopzetten Training van anderhalf uur Training van een dagdeel Training van een dag Cursistenmateriaal Groepsdiscussies Leiderschap Wat leiders zijn Wat leiders doen De leerpunten Neem de leiding Het goede voorbeeld Geloof in hen Jamie s Kitchen: Leiderschap 3

4 Delegeren Los het op Leer en wees creatief...49 Leer en wees creatief...51 Lof moet: Persoonlijkheidstransplantaties Jamie s Kitchen: Leiderschap

5 1. Inleiding Jamies visie Jamie Oliver had een visie: van vijftien Londense werklozen zonder kookervaring in een restaurant een topteam van chef-koks maken. Nadat ze getraind waren, wilde hij een restaurant zonder winstoogmerk openen Fifteen genaamd waar zij de keuken zouden bemannen. En, net als in de beste sprookjes, had dit verhaal een happy end. Het is hem gelukt. Leiders variëren van stijl naar gelang de situatie waarmee ze te maken krijgen. Jamies team De jongeren die gekozen werden voor Jamie s Kitchen moesten werkeloos zijn en geen opleiding volgen. Ze hoefden niet te kunnen koken. Maar waar was Jamie dan wel naar op zoek? Hij zei: Het is alsof je een nieuw gerecht gaat bereiden. De ingrediënten moeten goed zijn. ik wil dat ze een instinct ontwikkelen voor koken. Dat ze het voelen. Ze moeten er echt van genieten. Jamie s Kitchen: Leiderschap 5

6 Voor de basisingrediënten moest Jamie kiezen uit honderden sollicitanten. Degenen die de eindronde haalden waren heel enthousiast. Maar ze kenden elkaar niet. Ze hadden nog nooit in een team gewerkt. Ze wisten niet hoeveel druk en stress er in de keuken van een restaurant kan zijn. En de meesten van hen konden nog geen ei koken. Jamies leiderschap Onder leiding van Jamie veranderde dit groepje ongekwalificeerde, onervaren jongeren in een team dat met hun vaardigheden indruk maakte op een aantal van de meest kritische restaurantcritici en professionele chef-koks. Jamie inspireerde hen, hij coachte hen, hij bood hen uitdagingen, hij ging om met hun frustraties en hun probleemgedrag, hij beschermde hen voor de problemen van het project de stijgende kosten, de bouwproblemen, het effect dat falen zou hebben op zijn eigen professionele reputatie. Hij leidde hen. Leren van Jamies leiderschap Het goede nieuws is, dat u om een betere leider te zijn geen Jamie Oliver hoeft te worden. Het is zelfs heel belangrijk dat u dit niet probeert. Leiderschap is geen type persoonlijkheid. En het is ook geen positie. Het is een activiteit. Om te kunnen leren van Jamies leiderschap, moet u eerst begrijpen wat hij deed met de jonge mensen die hij in chef-koks veranderd heeft Neem de leiding; Het goede voorbeeld; Geloof in hen; Los het op; Leer en wees creatief. Vervolgens moet u bepalen hoe u zijn aanpak gaat toepassen op de taken en teams waarbij u verantwoordelijk bent voor het bieden van leiderschap. Daar gaat dit programma over. 6 Jamie s Kitchen: Leiderschap

7 2. Voorbereiding Inleiding Een trainingsprogramma is net een heerlijke maaltijd. Het succes is afhankelijk van het kiezen van de juiste ingrediënten en het besteden van voldoende tijd en aandacht aan de voorbereiding. Leiderschap is geen type persoonlijkheid of een positie, het is een activiteit. Het programma en de leerpunten Bekijk het programma en neem de uitwerking van de trainingsopzetten op pagina 21 door. Uw trainingsprogramma voorbereiden Het programma Jamie s Kitchen: Leiderschap is bedoeld om een groep teamleiders inzicht te geven in wat leiders doen en de lessen van hoe Jamie Oliver zijn team leidt toe te passen op hun eigen teams. Jamie s Kitchen: Leiderschap 7

8 Wat voor trainingsprogramma u voorbereidt en houdt op basis van dit programma hangt af van de samenstelling van de deelnemersgroep, hun specifieke leiderschapsverantwoordelijkheden en de beschikbare tijd. Daarom bevat deze handleiding een aantal trainingsopzetten. Zo kunt u de duur van uw training kiezen, en welke oefeningen en overheadsheets u gaat gebruiken. Er vindt veel discussie plaats; daarom geeft een groepsgrootte van zes tot twaalf deelnemers de beste resultaten. 8 Jamie s Kitchen: Leiderschap

9 3. Trainingsopzetten Suggesties voor trainingsopzetten De leiding nemen kent twee aspecten: details en visie. Jamie s Kitchen: Leiderschap 9

10 5 minuten Introductie 25 minuten Vertoning programma Training van anderhalf uur Kijk hoe Jamie zijn team leidt 20 minuten Wat Jamie doet De vijf lessen 35 minuten Doen wat Jamie doet Neem de leiding. Het goede voorbeeld. Geloof in hen. Los het op. Leer en wees creatief. Kleine groepjes. 5 minuten Afsluiting van de training Actieplannen 10 Jamie s Kitchen: Leiderschap

11 10 minuten Introductie 25 minuten Vertoning programma Training van een dagdeel Kijk hoe Jamie zijn team leidt 30 minuten Wat Jamie doet De vijf lessen 20 minuten Neem de leiding In het detail zit het venijn. Groepsdiscussie. 25 minuten Het goede voorbeeld De zichtbare man of Rotklusjes Kleine groepjes. 25 minuten Geloof in hen Loslaten Kleine groepjes. 20 minuten Los het op De feiten op tafel leggen Kleine groepjes. 30 minuten Leer en wees creatief Het hangt er maar van af Kleine groepjes. 10 minuten Afsluiting van de training Actieplannen Jamie s Kitchen: Leiderschap 11

12 Training van een dag 30 minuten Introductie Wat is het verschil? Groepsdiscussie 25 minuten Vertoning programma Kijk hoe Jamie zijn team leidt 40 minuten Wat Jamie doet De vijf lessen 60 minuten Neem de leiding In het detail zit het venijn. Met beide benen op de grond Kleine groepjes. 60 minuten Het goede voorbeeld De zichtbare man of Rotklusjes Wat kunnen ze leren? Kleine groepjes. 60 minuten Geloof in hen Loslaten Prijs me, prijs me!! Kleine groepjes. 60 minuten Los het op Privé-zorgen; publiek gezicht Kleine groepjes. De feiten op tafel leggen Groepsdiscussie. 60 minuten Leren en aanpassen Het hangt er maar van af Lessen over leiderschap Kleine groepjes. 10 minuten Afsluiting van de training Actieplannen Elk van deze sessies wordt verderop in de handleiding uitgebreider beschreven. 12 Jamie s Kitchen: Leiderschap

13 4. Discussies Wat is het verschil? Soort Gebruikt in Beschrijving Groepsdiscussie Training van een dag Dit is een korte discussie met de hele groep. Vraag de deelnemers Winston Churchill, Jamie Oliver en een manager bij een kerncentrale met elkaar te vergelijken. Het zijn allemaal leiders. Wat is het verschil? Het leerpunt van deze oefening is, dat er leiders in alle soorten en maten zijn. U moet niet proberen anderen na te doen. Leiderschap is een activiteit, geen type persoonlijkheid of een positie. Doen wat Jamie doet Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in kleine groepjes Training van anderhalf uur Verdeel de deelnemers in vijf groepjes. Vraag elk groepje één van de vijf leiderschapsactiviteiten Neem de leiding; Het goede voorbeeld; Geloof in hen; Lost het op; Leer en wees creatief te bespreken. Elk lid van elk groepje moet één specifiek voorbeeld benoemen van hoe hij de specifieke activiteit die zijn groepje bespreekt toepast in zijn eigen team. Stimuleer de deelnemers tijdens de feedbackdiscussie om minimaal één idee van hun collega s te lenen dat ze kunnen toepassen in hun eigen team. In het detail zit het venijn Soort Gebruikt in Beschrijving Groepsdiscussie (training van een dagdeel); discussie in groepjes (training van een dag) Training van een dagdeel en training van een dag Vraag de deelnemers om voorbeelden van specifieke details van het werk van hun team waarvan het essentieel is dat die goed gebeuren. Achterhaal waarom dit belangrijk is. Jamie s Kitchen: Leiderschap 13

14 Met beide benen op de grond Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dag Op een bepaald moment in het programma, nadat het team het inkopen van vlees volledig verpest heeft, praat Jamie met hen over zijn visie van Wij gaan een restaurant openen. Gaan we koken of lekker koken? Heel lekker.. Terwijl hij dit doet, verbindt hij die visie aan een voorbeeld van wat het team, specifiek, moet doen om het echt te maken alleen ingrediënten in ontvangst nemen als ze precies weten waar de ingrediënten waar ze die dag mee gaan koken vandaan komen. Het doel van deze discussie is, om te zorgen dat de deelnemers hetzelfde gaan doen in de context van hun eigen werk. Vraag hen voorbeelden te geven van hoe zij hun teams helpen om het verband te zien tussen specifieke aspecten van hun werk en de visie van waar het team heengaat. Dit toont hen het helikoptereffect in actie. De zichtbare man Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dagdeel en training van een dag Leiders moeten het tegenovergestelde zijn van De onzichtbare man! Voor sommige leiders is dit geen probleem omdat zij fysiek aanwezig zijn op dezelfde plek als hun teams, maar anderen moeten moeite doen om regelmatig informeel en persoonlijk te communiceren met degenen aan wie ze leiding geven. Dit is natuurlijk nog moeilijker voor leiders met teams die, bijvoorbeeld, veel onderweg zijn of verspreid zitten over een groot gebouw. Tijdens de trainingsperiode van zijn team had Jamie het heel druk. Hij moest erg zijn best doen om er voor hen te zijn. Vraag de groepjes om specifieke beschrijvingen van hoe en hoe vaak en wanneer ze communiceren met hun team. Wees alert op deelnemers die zeggen per ! Als de groep die u traint op dezelfde plek werkt als hun team, kunt u ervoor kiezen om de alternatieve discussie Rotklusjes te gebruiken in plaats van deze. Rotklusjes Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dagdeel en training van een dag Vraag de groepjes om voorbeelden van rotklusjes die volgens hen hun verantwoordelijkheid zijn, ook al zouden ze deze kunnen vermijden als ze wilden. Het voorbeeld van Jamie die midden in de nacht opstaat om een aantal van zijn teamleden te helpen met brood bakken is het soort antwoord waar u naar op zoek bent. 14 Jamie s Kitchen: Leiderschap

15 Loslaten Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dagdeel en training van een dag Er bestaat een simpel delegeermodel dat leiders kunnen gebruiken om het werk van hun team in te delen in vier categorieën taken die teamleden kunnen doen zonder het de teamleider te vragen of vertellen; taken die ze kunnen doen, zolang ze het achteraf maar wel aan de teamleider vertellen; taken waarvoor ze van tevoren toestemming moeten vragen; en taken die ze niet mogen doen. Het model ziet er als volgt uit (het staat ook op Overheadsheet 6). Doen Doen en vertellen Vragen en doen Niet doen Vraag de groepjes om specifieke taken te benoemen die in elk van de kwadranten thuishoren. Tijdens de feedbackdiscussie moet u om voorbeelden vragen van activiteiten die de deelnemers graag van het ene kwadrant naar het andere willen verplaatsen. Wat kunnen ze leren? Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dag Coachen is natuurlijk een fundamenteel onderdeel van Hen laten zien hoe het moet. Vraag de groepjes van welke specifieke vaardigheden en kennis zij het hun verantwoordelijkheid vinden om deze door te geven aan hun team. Vraag tijdens de feedbacksessie om voorbeelden van hoe ze dit gaan doen. Prijs me, prijs me!! Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dag Na een korte discussie over hoe ze lof moeten geven, vraagt u de groepjes om voorbeelden van recent goed werk dat is uitgevoerd door hun team of door individuele teamleden. Achterhaal hoe ze de verantwoordelijken prijzen. Jamie s Kitchen: Leiderschap 15

16 Privé-zorgen; publiek gezicht Soort Gebruikt in Beschrijving Presentatie in groepjes Training van een dag Verdeel de deelnemers in drie groepjes. Vraag elk groepje om in tien minuten een korte presentatie voor te bereiden over één voorbeeld van een privé-zorg iets over het werk van hun team wat ze niet met hen zouden delen en waarom ze zouden besluiten die informatie voor zichzelf te houden. De feiten op tafel leggen Soort Gebruikt in Beschrijving Groepsdiscussie Training van een dagdeel en training van een dag Vraag om voorbeelden van problemen waarbij Los het op betekent onaanvaardbaar gedrag aanpakken. Dat hangt er maar vanaf Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dagdeel en training van een dag Leiders passen hun stijl aan de situatie aan. Ze doen dit door de hoeveelheid sturing en ondersteuning die ze bieden te variëren, wat de vier hieronder genoemde basisstijlen oplevert. Ondersteuning Aanmoediging Delegeren Coaching Instructie Sturing Vraag de groepjes om de situatie en individuen te beschrijven waarvoor elk van de stijlen geschikt is. Vraag tijdens de feedbackdiscussie om voorbeelden. Lessen over leiderschap Soort Gebruikt in Beschrijving Discussie in groepjes Training van een dag Vraag de groepjes om een specifieke ervaring te benoemen waarvan ze iets belangrijks over leiderschap geleerd hebben. 16 Jamie s Kitchen: Leiderschap

17 5. Leiderschap Wat leiders zijn Wanneer mensen nadenken over hun eigen rol als leider, vooral wanneer ze manieren willen vinden om een betere leider te worden, beginnen ze vaak met het benoemen van uitstekende leiders om na te doen. Dit kan nogal een deprimerende aanpak zijn. Proberen te ontdekken hoe u zichzelf kunt veranderen in Nelson Mandela is zo n overweldigende taak dat het ertoe kan leiden dat het hele idee u gaat tegenstaan! Het is belangrijk dat u begrijpt waarom de persoonlijkheidstransplantatie -aanpak een doodlopende weg is. Het is niet alleen zo dat het onmogelijk is om Jamie Oliver te worden of Mahatma Gandhi of Winston Churchill. Er zijn nog vier andere redenen waarom deze aanpak niet werkt. Ten eerste, verschillende omstandigheden. De eigenschappen van een oorlogsleider zullen heel anders zijn dan die van de dirigent van een symfonieorkest. Sommige leiders, waaronder Jamie, werken in een omgeving met zeer veel druk en crises. Anderen, zoals managers van kerncentrales, werken in een omgeving die heel kalm en routinematig gehouden moet worden. Ten tweede, verschillende mensen. De groep die u Jamie ziet leiden is heel anders dan bijvoorbeeld een professionele sportploeg of wetenschappers die werken aan een geneesmiddel voor kanker. Ten derde, verschillende persoonlijkheden. Zelfs binnen hetzelfde soort werk kunt u succesvolle leiders vinden die heel erg van elkaar lijken te verschillen. Tot slot, sommige succesvolle leiders zijn betere voorbeelden dan anderen. Sommige leiders runnen een heel land, maar zijn wellicht niet het soort mens voor wie de meesten van ons willen werken. Betekent dit dat u niets kunt leren van uitstekende leiders als Jamie? Nee, natuurlijk niet. Maar de truc is om u niet te richten op wat hij is, maar op wat hij doet. Omdat leiderschap geen type persoonlijkheid of een positie is. Het is een activiteit. Jamie s Kitchen: Leiderschap 17

18 Wat leiders doen 1. Neem de leiding Dit kent twee aspecten details en visie. Leiders zorgen ervoor dat iedereen die voor hen werkt duidelijk weet wat er van hen verwacht wordt, wat hun rol is, welke taken ze moeten uitvoeren en de details van wat echt belangrijk is. Alle goede chef-koks zijn geobsedeerd door details. Ze zullen nooit zeggen het is niet veel soeps, maar we doen het er maar mee. Visie is het tweede aspect van sturing en goede leiders gebruiken wat ook wel het helikoptereffect genoemd wordt. Ze hebben een duidelijke visie van waar ze willen dat hun organisatie heengaat. Om die visie te ontwikkelen moeten ze het dagelijkse werk overstijgen en in de toekomst kijken. Maar, nadat ze dat gedaan hebben, zijn ze in staat om weer met beide benen op de grond te komen en die visie aan de rest uit te leggen in termen die ze kunnen begrijpen en in hun eigen werk in praktijk kunnen brengen. 2. Het goede voorbeeld Mensen luisteren min of meer beleefd naar wat hun baas zegt. Maar ze letten veel meer op wat hun baas doet. Om het goede voorbeeld te geven, moeten leiders zichtbaar zijn. En Jamie illustreert dat heel goed. Hij staat zoveel mogelijk op de voorgrond. Het goede voorbeeld geven betekent ook dat u rotklusjes niet uit de weg gaat. Wanneer Jamie de lastigste studenten nachtdienst laat draaien in een bakkerij, laat hij ze niet bungelen. Hij werkt zelf mee. Jamie zei: Kennis overdragen is zo mooi. De beste leiders houden ervan om de leden van hun team te coachen en te trainen. Ze vinden het echt te gek om hen te helpen hun vaardigheden en zelfvertrouwen te ontwikkelen. 3. Geloof in hen Goede leiders hebben veel geloof in mensen en hun vermogens. Jamie is hier een extreem voorbeeld van, aangezien het hele Fifteen-project gebaseerd was op zijn overtuiging dat hij met jonge mensen kon werken die niemand anders wou aannemen. Maar Geloof in hen is een filosofie die in praktijk gebracht moet worden. Jamie doet dat door middel van een hele praktische, positieve aanpak voor individuele leden van zijn team. Hij coacht hen. Hij geeft hen verantwoordelijkheid. Hij is doorlopend alert op dingen om te prijzen en geeft direct complimenten als hij iets ziet. Dat is belangrijk, aangezien complimenten slechts een korte levensduur hebben. Zelfs wanneer ze voor problemen staan reageert hij recht voor z n raap, maar impliceert niet dat het nooit goed komt. In tegendeel. Zijn boodschap is: Je kunt het en je zult het ook doen. En wanneer Jamie voelt dat zijn werk resultaat heeft, durft hij te delegeren. 18 Jamie s Kitchen: Leiderschap

19 4. Los het op Leiders nemen verantwoordelijkheid. Delegeren is hier een voorbeeld van. Wanneer leiders delegeren en alles goed gaat, krijgt degene die de taak gedaan heeft alle lof. Wanneer het mis gaat, neemt de leider de verantwoordelijkheid op zich. In het geval van Jamie is het hele project een enorme verantwoordelijkheid, op persoonlijk, professioneel en financieel vlak. Twijfels over of zijn team erin zal slagen het niveau te bereiken dat nodig is om te koken in de keuken van Fifteen is niet zijn enige zorg. Het budget wordt overschreden. Er zijn grote technische problemen met het gebouw. Zijn vrouw is zwanger van hun tweede kind. Maar dit zijn problemen die hij voor zichzelf houdt. Bij het team is hij vrolijk, positief en gericht op de toekomst. Dit evenwicht tussen zijn privé-zorgen en publieke gezicht is er één dat alle leiders moeten zien te vinden. Aan de ene kant is het een vergissing om het team helemaal niets te vertellen, zodat ze werken in een soort droomwereld. Aan de andere kant kan het hen demoraliseren als u hen opzadelt met problemen waarover ze geen controle hebben. Los het op betekent ook problemen binnen het team aanpakken zodra ze ontstaan. In de keuken van Jamie gebeurt dat vaker dan in de meeste teams. De kwaliteit van het eten hangt net zozeer af van hoge gedragsnormen als van kwalitatief goede ingrediënten en Jamie onderneemt direct stappen wanneer die normen in het gedrang komen. 5. Leer en wees creatief Goede leiders passen hun stijl aan de situatie aan. Ze weten wanneer ze een stapje terug moeten doen en hun team gewoon hun gang laten gaan. Maar ze nemen de boel over in een crisis, zoals de dessertramp tijdens het liefdadigheidsdiner. Ze coachen sommige medewerkers en geven anderen instructies. Als de ene oplossing niet werkt, probeert u een andere. En leiders leren, van alle goede en slechte dingen die ze meemaken. Zoals Jamie zegt: Je moet fouten kunnen maken in dit project. Als ik rust in mijn leven wil, moet ik gaan rentenieren. Jamie s Kitchen: Leiderschap 19

20 20 Jamie s Kitchen: Leiderschap

21 6. Uitwerking van de trainingsopzetten Training van anderhalf uur Introductie 5 minuten Deel Handout 1 uit. Hierop kunnen de deelnemers aantekeningen maken tijdens de diverse oefeningen en discussies. Toon Overheadsheet 1 en leg de deelnemers aan de hand hiervan uit dat deze korte sessie gebaseerd is op het programma Jamie s Kitchen: Leiderschap dat toont hoe Jamie Oliver een groep werkeloze jonge Londenaren veranderd heeft in professionele chef-koks voor zijn restaurant Fifteen. Bekijken hoe Jamie zijn team leidt, helpt hen om: Te erkennen dat leiderschap een activiteit is, geen type persoonlijkheid of een positie. Begrijpen wat leiders doen. Specifieke manieren te benoemen om de lessen toe te passen op het leiden van hun eigen team. Vertoning van het programma 25 minuten Vertoon Jamie s Kitchen: Leiderschap zonder onderbrekingen. Wat Jamie doet 20 minuten Bespreek in het kort de vijf elementen van wat leiders doen: Neem de leiding. Jamie praat met het team zowel over zijn visie voor het restaurant Jamie: Onze ingrediënten zijn top, de bediening is top en deze plek is top. Jamie s Kitchen: Leiderschap 21

22 als over de zeer belangrijke details die de visie in de praktijk brengen bijvoorbeeld alleen ingrediënten in ontvangst nemen als ze precies weten waar de ingrediënten waar ze die dag mee gaan koken vandaan komen. Het goede voorbeeld. Jamie geeft zijn team een voorbeeld door zichtbaar te zijn en rotklusjes niet te vermijden hij staat midden in de nacht op om de bakkerijploeg te helpen. En hij coacht en traint hen bij elke gelegenheid. Geloof in hen. Zijn geloof dat zij kunnen slagen is groot. Hij geeft hen verantwoordelijkheid Elisa bij het liefdadigheidsdiner bijvoorbeeld. Hij zoekt naar kansen om hen te prijzen. En zelfs wanneer ze er een potje van maken is zijn kritiek positief en opbouwend. Los het op. Het team is niet Jamies enige zorg. Het budget wordt overschreden. Er zijn enorme technische en planningsproblemen met het gebouw. En zijn vrouw staat op het punt te bevallen van hun tweede kind. Maar hij houdt deze problemen voor zichzelf en blijft positief en vrolijk bij het team. En wanneer het niveau van hun werk daalt, is hij niet bang om de confrontatie met hen aan te gaan. Leer en wees creatief. Jamie past zijn stijl aan de situatie aan. Hij weet wanneer hij een stapje terug moet doen en zijn team hun gang moet laten gaan. Maar hij grijpt in en geeft orders wanneer er een crisis is, zoals de dessertramp tijdens het liefdadigheidsdiner. En, naarmate het project zich ontwikkelt, leert hij van wat er gebeurt, zowel goed als slecht. Doen wat Jamie doet 35 minuten Verdeel de deelnemers in vijf groepjes. Vraag elk groepje één van de vijf leiderschapsactiviteiten te nemen Neem de leiding; Het goede voorbeeld; Geloof in hen; Los het op; Leer en wees creatief. Vraag elk lid van elk groepje om één specifiek voorbeeld te noemen van hoe hij de specifieke activiteit die ze bespreken in zijn eigen team toepast. Stimuleer elke deelnemer tijdens de feedbackdiscussie om minstens één idee te lenen van zijn collega s dat hij kan toepassen in zijn eigen team. Afsluiting van de training 5 minuten Vraag de deelnemers om voorbeelden te geven van de actiepunten die zij benoemd hebben. Deel Handout 2 uit. Hierop worden de leerpunten van de training nog eens samengevat. 22 Jamie s Kitchen: Leiderschap

23 Training van een dagdeel Introductie 10 minuten Deel Handout 1 uit. Hierop kunnen de deelnemers aantekeningen maken tijdens de diverse oefeningen en discussies. Toon Overheadsheet 1 en leg de deelnemers aan de hand hiervan uit dat deze korte sessie gebaseerd is op het programma Jamie s Kitchen: Leiderschap dat toont hoe Jamie Oliver een groep werkeloze jonge Londenaren veranderd heeft in professionele chef-koks voor zijn restaurant Fifteen. Bekijken hoe Jamie zijn team leidt, helpt hen om: Te erkennen dat leiderschap een activiteit is, geen type persoonlijkheid of een positie. Begrijpen wat leiders doen. Specifieke manieren te benoemen om de lessen toe te passen op het leiden van hun eigen team. Vertoning van het programma 25 minuten Vertoon Jamie s Kitchen: Leiderschap zonder onderbrekingen. Wat Jamie doet 30 minuten Bespreek in het kort de vijf elementen van wat leiders doen aan de hand van Overheadsheet 2: Neem de leiding. Jamie praat met het team zowel over zijn visie voor het restaurant Jamie: Onze ingrediënten zijn top, de bediening is top en deze plek is top. als over de zeer belangrijke details die de visie in de praktijk brengen bijvoorbeeld alleen bezorgingen aannemen als ze precies weten waar de ingrediënten waar ze die dag mee gaan koken vandaan komen. Het goede voorbeeld. Jamie geeft zijn team een voorbeeld door zichtbaar te zijn en rotklusjes niet te vermijden hij staat midden in de nacht op om de bakkerijploeg te helpen. En hij coacht en traint hen bij elke gelegenheid. Geloof in hen. Zijn geloof dat zij kunnen slagen is groot. Hij geeft hen verantwoordelijkheid Elisa bij het liefdadigheidsdiner bijvoorbeeld. Hij zoekt naar kansen om hen te prijzen. En zelfs wanneer ze er een potje van maken is zijn kritiek positief en opbouwend. Los het op. Het team is niet Jamies enige zorg. Het budget wordt overschreden. Er zijn enorme technische en planningsproblemen met het gebouw. En zijn vrouw staat op het punt te bevallen van hun tweede kind. Maar hij houdt deze problemen voor zichzelf en blijft positief en vrolijk bij het team. En wanneer het niveau van hun werk daalt, is hij niet bang om de confrontatie met hen aan te gaan. Jamie s Kitchen: Leiderschap 23

24 Leer en wees creatief. Jamie past zijn stijl aan de situatie aan. Hij weet wanneer hij een stapje terug moet doen en zijn team hun gang moet laten gaan. Maar hij grijpt in en geeft orders wanneer er een crisis is, zoals de dessertramp tijdens het liefdadigheidsdiner. En, naarmate het project zich ontwikkelt, leert hij van wat er gebeurt, zowel goed als slecht. Neem de leiding 20 minuten Leid een korte discussie over In het detail zit het venijn. Vraag om voorbeelden van specifieke details van het werk van hun team waarvan het essentieel is dat die goed gebeuren. Achterhaal waarom dit belangrijk is. Toon Overheadsheet 3 en leg aan de hand hiervan uit dat goede leiders een verband leggen tussen de visie van waar ze willen dat hun team heen gaat en de details van hoe ze dat voor elkaar moeten krijgen door gebruik te maken van wat ook wel het helikoptereffect genoemd wordt. Om hun visie te ontwikkelen moeten ze het dagelijkse werk overstijgen en in de toekomst kijken. Maar ze zijn in staat weer met beide benen op de grond te belanden en die visie aan de rest uit te leggen in termen die zij kunnen begrijpen en in hun eigen werk in praktijk kunnen brengen. Het goede voorbeeld 25 minuten Gebruik Overheadsheet 4 om de deelnemers eraan te herinneren dat Het goede voorbeeld draait om: Zichtbaarheid Rotklusjes Coaching Houd ofwel de De zichtbare man-discussie ofwel de Rotklusjes-discussie Geloof in hen 25 minuten Gebruik Overheadsheet 5 om de deelnemers eraan te herinneren dat Goede leiders een groot geloof in mensen hebben Ze hun team zoveel mogelijk verantwoordelijkheid geven Ze doorlopend alert zijn op kansen om hun medewerkers te prijzen Delegeren is een voor de hand liggende manier om medewerkers meer verantwoordelijkheid te geven maar u mag het niet verwarren met afstand nemen. Leiders kunnen niet alles weggeven. Gebruik Overheadsheet 6 om een simpel model van delegeren te introduceren. Dit model verdeelt werk in vier categorieën: Doen Doen en vertellen 24 Jamie s Kitchen: Leiderschap

25 Vragen en doen Niet doen Houd de Loslaten-discussie. Los het op 20 minuten Gebruik Overheadsheet 7 om de deelnemers eraan te herinneren dat Los het op kan inhouden: Privé-zorgen. Er is een aantal problemen dat leiders voor zichzelf moeten houden. Publiek gezicht. Wanneer het lastig wordt blijven goede leiders positief en vrolijk, hoe ze zich vanbinnen ook voelen. Confrontatie. Het is belangrijk om problemen binnen het team aan te pakken zodra ze ontstaan en niet de andere kant op te kijken. Houd de De feiten op tafel leggen-discussie. Leer en wees creatief 30 minuten Gebruik Overheadsheet 8 om uit te leggen dat leiders hun stijl aanpassen aan verschillende omstandigheden, en de behoeften van verschillende individuen, door de hoeveelheid sturing en ondersteuning die ze bieden te variëren. Ze weten wanneer ze een stapje terug moeten doen en hun team gewoon hun gang laten gaan. Maar ze grijpen in en geven orders wanneer er een crisis is, zoals de dessertramp tijdens het liefdadigheidsdiner. Ze coachen sommige individuen en geven anderen instructies. Wanneer de ene aanpak voor een probleem niet werkt, proberen ze een andere. Het variëren van sturing en ondersteuning creëert verschillende stijlen zoals het diagram op Overheadsheet 9 illustreert. Dit zijn: Instructie Coaching Aanmoediging Delegeren Houd de Het hangt er maar vanaf-discussie. Gebruik Overheadsheet 10 om het laatste onderdeel van Leer en wees creatief te behandelen leren. Afsluiting van de training 10 minuten Vraag de deelnemers om manieren te benoemen voor het toepassen van de lessen uit Jamie s Kitchen in hun eigen team. Jamie s Kitchen: Leiderschap 25

26 Vat de doelstellingen van deze training van een dagdeel samen aan de hand van Overheadsheet 11. Deel Handout 2 uit. Hierop worden de leerpunten van de training nog eens samengevat. 26 Jamie s Kitchen: Leiderschap

HANDLEIDING. Functioneringsgesprekken: de droom van elke medewerker. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Functioneringsgesprekken: de droom van elke medewerker. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Functioneringsgesprekken: de droom van elke medewerker TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Performance Review 2 In Nederland

Nadere informatie

HANDLEIDING. Vergaderingen: lastige types. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Vergaderingen: lastige types. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Vergaderingen: lastige types TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Going to a Meeting 2: Meeting Menaces In Nederland en

Nadere informatie

HANDLEIDING. Vergaderingen: verzieken kan iedereen. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Vergaderingen: verzieken kan iedereen. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Vergaderingen: verzieken kan iedereen TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Going to a Meeting 1: Messing up a Meeting

Nadere informatie

HANDLEIDING. Zelfverzekerd presenteren. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Zelfverzekerd presenteren. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Zelfverzekerd presenteren TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: I Wasn t Prepared For That In Nederland en België uitgebracht

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

HANDLEIDING. Beoordelen, beoordelen. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Beoordelen, beoordelen. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Beoordelen, beoordelen TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: How Am I Doing? In Nederland en België uitgebracht door: TFC

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

HANDLEIDING. Lastige situaties in communicatie. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Lastige situaties in communicatie. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Lastige situaties in communicatie TFC TrainingsMedia American Media Incorporated Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Communication Nightmares: Solutions to

Nadere informatie

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL In dit document vind je 12 situaties waarop je verschillend kunt reageren. Omcirkel de aanpak die voor jou het meest voor de hand ligt. Situaties 1. De laatste tijd gaat het

Nadere informatie

HANDLEIDING. Coachen doe je zo. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Coachen doe je zo. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Coachen doe je zo TFC TrainingsMedia CRM Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: When the Coach Is You! In Nederland en België uitgebracht door: TFC TrainingsMedia,

Nadere informatie

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Inleiding De checklist Gesprek voeren 2F is ontwikkeld voor leerlingen die een gesprek moeten kunnen voeren op 2F. In deze handleiding wordt toegelicht hoe de

Nadere informatie

De macho en het muurbloempje

De macho en het muurbloempje Onderwijsbehoefte Zorgverbreding Team De macho en het muurbloempje Tamara Wally Over de auteur Tamara Wally, MSc. is onderwijs- en ontwikkelingspsycholoog. Zij is werkzaam bij de CED- Groep. Zij geeft

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Ik-Wijzer Naam: Sander Geleynse Datum: 27 januari 2016

Ik-Wijzer Naam: Sander Geleynse Datum: 27 januari 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Jouw uitslag... 4 Pagina 2 van 8 1. Inleiding Hallo Sander, Dit is de uitslag van jouw Ik-Wijzer. Hierin staat wat jij belangrijk vindt en wat je minder belangrijk vindt.

Nadere informatie

Handleiding bij het invullen

Handleiding bij het invullen O L A 4243 North Sherry Drive Marion, IN 46952 jlaub@indwes.edu (765) 677-2520 Organizational Leadership Assessment Beoordeling van Leiderschap in Organisaties Handleiding bij het invullen Het doel van

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

Bent u Stressbestendig?

Bent u Stressbestendig? Bent u Stressbestendig? Het E- book geschreven door een professional, zijn remedies worden al vanaf het begin gebruikt voor stressbestendigheid, dit zijn de enige remedies die zullen helpen voor u succes

Nadere informatie

HANDLEIDING. Communicatie is de basis. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Communicatie is de basis. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Communicatie is de basis TFC TrainingsMedia Video Visions Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Talk I$n t Cheap In Nederland en België uitgebracht door: TFC

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Talentrapportage 2 Inleiding De wereld en de arbeidsmarkt zijn constant in beweging. Maar waarheen? Niemand weet exact hoe het werkveld er

Nadere informatie

HANDLEIDING. Goed gedaan! TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Goed gedaan! TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Goed gedaan! TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Performance Matters: The Importance of Praise In Nederland en België

Nadere informatie

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager

Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager Gesprekstechniek voor de manager met o.a. The one minute manager 1 Executive Leadership Foundation - ELF 2005-2011 Dit materiaal mag vrij gebruikt worden, mits netjes de bron wordt vermeld Lastige dingen

Nadere informatie

POLIKLINISCHE BLAASTRAINING ADVIEZEN OUDERS

POLIKLINISCHE BLAASTRAINING ADVIEZEN OUDERS POLIKLINISCHE BLAASTRAINING ADVIEZEN OUDERS 1097 Inleiding Uw kind start binnenkort of is reeds gestart met een blaastraining. Uw kind wordt hierbij begeleid door de urotherapeut. De kans dat de training

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Sales: een nieuw inzicht

Sales: een nieuw inzicht Vergeet IQ-tests: het werkgeheugen is een betere voorspeller voor een succesvolle carrière dan het IQ. Dit nieuwe inzicht is een van de belangrijke vindingen van psychologisch onderzoek uit de afgelopen

Nadere informatie

Leiderschapsstijlen Voorwoord

Leiderschapsstijlen Voorwoord Leiderschapsstijlen Voorwoord In dit verslag zal ik de vier stijlen die behandeld zijn in de lessen gaan vergelijken met de ervaringen die ik als leidinggevende heb gehad in mijn managementstage op mijn

Nadere informatie

Checklist Presentatie geven 2F - handleiding

Checklist Presentatie geven 2F - handleiding Checklist Presentatie geven 2F - handleiding Inleiding De checklist Presentatie geven 2F is ontwikkeld voor leerlingen die een presentatie moeten kunnen geven op 2F. In deze handleiding wordt toegelicht

Nadere informatie

HOE LAAT IK MEDEWERKERS

HOE LAAT IK MEDEWERKERS MANAGEMENT Een zelfstandige medewerker is een tevreden medewerker HOE LAAT IK MEDEWERKERS ZELFSTANDIG FUNCTIONEREN? De ene mens is de andere niet. Sommigen zijn blij met een chef die aan hen geducht leiding

Nadere informatie

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl

Zorg voor je carrière. Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Neem gerust contact op of maak een afspraak. Telefoon: (030) 602 94 25 of e-mail: zorg@matchcare.nl Hoe presenteer ik mijzelf? Wat wil ik? Zorg voor je carrière Door het dagelijkse contact met mijn coach

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden

Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden Test over resultaatgericht managen en coachend leidinggevenden zeker gedeeltelijk niet 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Voor discussies heb ik geen tijd, ík beslis. Medewerkers met goede voorstellen

Nadere informatie

boosheid onder controle? Hoe krijg ik die Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met boosheid & frustratie

boosheid onder controle? Hoe krijg ik die Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met boosheid & frustratie Hoe krijg ik die boosheid onder controle? Vaardigheden en technieken om je te helpen omgaan met boosheid & frustratie Raychelle Cassada Lohmann Vertaald door Els Musterd-de Haas 02 Maak een plan Je moet

Nadere informatie

Ontwikkellijn 1: Ik zorg ervoor dat ik aan het werk ga en blijf!

Ontwikkellijn 1: Ik zorg ervoor dat ik aan het werk ga en blijf! Ontwikkellijn 1: Ik zorg ervoor dat ik aan het werk ga en blijf! Het gaat erom dat je laat merken dat jij zélf verantwoordelijk bent voor het leren: jij kiest de opdrachten, workshops en klussen zélf,

Nadere informatie

copyright www.candocoaching.nl 1

copyright www.candocoaching.nl 1 1 De Gids voor jouw succes en jouw uniekheid door Margje van der Lei CanDo Coaching www.candocoaching.nl Door het zetten van specifieke intenties wordt je geholpen op de weg waar je naar toe wilt. Wanneer

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Light up your fire voordat burnout toeslaat Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Wat is jouw droom? Vuur - energie Waarden, zaken die voor jou belangrijk zijn in je leven

Nadere informatie

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma BE HAPPY 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma Alle rechten voorbehouden. Geen deel van dit boek mag worden gereproduceerd op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Nadere informatie

Competenties verbonden aan het ComPas

Competenties verbonden aan het ComPas Competenties verbonden aan het ComPas 5 kerncompetenties en 8 erg waardevol competenties 1. Kunnen samenwerken... 2 2. Contactvaardig zijn... 3 3. Inlevingsvermogen/empathie bezitten... 4 4. Zelfreflectie...

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

OPEN TRAINING. Situationeel Leiderschap DRIE DAAGSE

OPEN TRAINING. Situationeel Leiderschap DRIE DAAGSE DRIE DAAGSE OPEN TRAINING Situationeel Leiderschap II Ceresstraat 13 4811 CA Breda Blanchard International Tel: 076 7676338 / 06 51528617 www.blanchardinternational.nl Situationeel Leiderschap II DOEL

Nadere informatie

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach Instructieboek Koken Voor de Mpower-coach juni 2014 Mpower-coach Instructieboek Versie 1.2014 blz. 2 Inhoud: Inhoudsopgave blz. 3 Mpower-coach blz. 5 Thema koken : blz. 7 Module 0: Beginnen met koken blz.

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

HANDLEIDING. Alweer ziek? Omgaan met kort verzuim. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Alweer ziek? Omgaan met kort verzuim. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Alweer ziek? Omgaan met kort verzuim TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Absence Minded In Nederland en België uitgebracht

Nadere informatie

H A N D L E I D I N G. Feedback geven emotionele intelligentie in actie

H A N D L E I D I N G. Feedback geven emotionele intelligentie in actie H A N D L E I D I N G Feedback geven emotionele intelligentie in actie Supernova Learning Solutions Ltd Nederlandstalige bewerking: TFC Training Facilities Center Oorspronkelijke titel: Giving Feedback:

Nadere informatie

De werknemer De jonge baas De werknemer De jonge baas

De werknemer De jonge baas De werknemer De jonge baas WOENSDAG 23 JULI 2014 De werknemer De jonge baas De werknemer De jonge baas De beste baas is vooral níét bazig Hij wil dat je meedenkt Hij is open en duidelijk Verwacht van mij geen hapklaar antwoord Ik

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

Executieve functies in de klas: interventies

Executieve functies in de klas: interventies Executieve functies in de klas: interventies Door Wijnand Dekker, gezondheidszorgpsycholoog Anneke Dooyeweerd, pedagoog/coach Inleiding In de vorige nieuwsbrief omschreven we wat er wordt verstaan onder

Nadere informatie

1 Soms vermijd ik situaties die me in contact brengen met mensen waar ik problemen mee heb.

1 Soms vermijd ik situaties die me in contact brengen met mensen waar ik problemen mee heb. De SOS test Uw Stijl Onder Stress test Hoe goed kent u uzelf? Een goede manier om uw zelfinzicht te vergroten is om uw Stijl Onder Stress te verkennen. Hoe reageert u wanneer een gesprek echt moeilijk

Nadere informatie

Les 1. Inleiding effectief leiderschap

Les 1. Inleiding effectief leiderschap Inleiding Leiderschap is de goede dingen doen, management is de dingen goed doen. P. Drucker Hartelijk welkom bij het 1op1 programma Effectief Leiderschap. Zoals de titel van het programma al suggereert,

Nadere informatie

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1

Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 Informatie en tips voor het voeren van goede gesprekken 1 De manier waarop je met elkaar omgaat en hoe je met elkaar in gesprek gaat is belangrijk in het dagelijks werk. Het helpt je elkaar beter te begrijpen

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Jij als leider!

Hoofdstuk 3: Jij als leider! Kijk eens in de spiegel Hoofdstuk 3: Jij als leider Elke dag als je opstaat, sta je waarschijnlijk een moment voor de spiegel. Misschien let je er niet meer bewust op, maar als je voor de spiegel staat

Nadere informatie

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg. Voor iedereen, door iedereen

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg. Voor iedereen, door iedereen Hand-out behorende bij de training Werkoverleg Voor iedereen, door iedereen Itasc Nederland B.V. Itasc Nederland B.V. Strijp-S, Videolab 3.038 WTC Amsterdam Torenallee 20 Toren C, level Level 14 5617 BC

Nadere informatie

Training. Zakelijk communiceren

Training. Zakelijk communiceren Training Zakelijk communiceren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Trefwoorden Leiderschapsstijl Leidinggeven Verzuim JORINDE MOEKE SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Waarom wordt er binnen het ene bedrijf of op die ene afdeling veel meer verzuimd dan bij een andere

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

HANDLEIDING. Oog voor talent. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Oog voor talent. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Oog voor talent TFC TrainingsMedia Video Arts Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Talent Management: How to Retain Your Best People In Nederland en België

Nadere informatie

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst

Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Oefening: Profiel en valkuilen vragenlijst Dit is een korte vragenlijst die bedoeld is om een aantal van je denkbeelden, attitudes en gedrag in werksituaties in kaart te brengen. Wees zo eerlijk mogelijk

Nadere informatie

EN ALS HIJ KAN LEZEN, STUUR IK M NAAR DE CHINESE LES.

EN ALS HIJ KAN LEZEN, STUUR IK M NAAR DE CHINESE LES. 3 1 2 EN ALS HIJ KAN LEZEN, STUUR IK M NAAR DE CHINESE LES. Realistisch kijken naar wat kinderen wel en niet kunnen. WAT KAN JE KIND (AL)? Natuurlijk verwacht je veel van je kind. Dat het snel nieuwe dingen

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie

Voorwoord. Martin Sykes www.storiesthatmovemountains.com www.facebook.com/storiesthatmovemountains www.overtuigenmetstorytelling.

Voorwoord. Martin Sykes www.storiesthatmovemountains.com www.facebook.com/storiesthatmovemountains www.overtuigenmetstorytelling. Voorwoord Ik was al vijf jaar bezig met het ontwikkelen en toepassen van de ideeën in dit boek voordat ik ze in 2006 voor het eerst in het openbaar presenteerde tijdens de zevende jaarlijkse Europese conferentie

Nadere informatie

Basistraining Voorlichting geven Hand-out

Basistraining Voorlichting geven Hand-out Basistraining Voorlichting geven Hand-out Welkom bij de basistraining Voorlichting geven. Leuk dat je je hebt opgegeven om meer te weten te komen over voorlichting geven, voorlichtingen voorbereiden en

Nadere informatie

Situationele Tools in de context van Maatwerkbedrijven

Situationele Tools in de context van Maatwerkbedrijven Situationele Tools in de context van Maatwerkbedrijven Workshop = Samen op zoek gaan naar toepassing van Situationele tools in jouw organisatie door - Korte kennismaking met SiSO - Selectie en Ontwikkelingstools

Nadere informatie

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1

IJSHOCKEY SPORTLEIDER 1 AANLEREN VAN VAARDIGHEDEN In uw rol als teambegeleider/sportleider staat u vaak model voor de jeugd. Vooral de jongere jeugd kan tegen u opkijken en helemaal als u (in hun ogen) goed bent in de sport.

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten)

Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten) Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten) Inleiding Introductie Hier ben ik Beginopstelling: Kring Deze dramales "Hier ben ik" voor groep 5/6 maakt onderdeel uit van de lessenserie over omgaan met pesten.

Nadere informatie

Cursus. Leren kun je leren

Cursus. Leren kun je leren Cursus Leren kun je leren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn Leren

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft!

150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft! Scott de Jong http://www.positiefleren.nl - 1 - Je leest op dit moment versie 2.0 van het Ebook: 150 Tips om kinderen te laten zien dat je om ze geeft.

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Adviesgesprek Van contact naar contract

Adviesgesprek Van contact naar contract Adviesgesprek Van contact naar contract Het doel van het eerste adviesgesprek is het om het eens te worden over de vraag van de opdrachtgever en over de werkwijze van de adviseur. Het resultaat is een

Nadere informatie

Wat is leercoaching?

Wat is leercoaching? Wat is leercoaching? 2 zelfstandig sturen Leercoaching is een programma dat als doel heeft leren en ontwikkelen te stimuleren. Diegene die leert, wordt begeleid door een coach. De coach onderzoekt samen

Nadere informatie

Ik als begeleider van de begeleiders. Keuzewerkwinkel inspiratiedag IJD Hasselt

Ik als begeleider van de begeleiders. Keuzewerkwinkel inspiratiedag IJD Hasselt Ik als begeleider van de begeleiders Keuzewerkwinkel inspiratiedag IJD Hasselt Ben ik de stuurder of de motivator van mijn begeleidingsploeg? Welke stijl van leiding geven, ligt in mijn natuur? Deze vragen

Nadere informatie

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN

VERBETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN VERETERINGSGERICHT LEIDINGGEVEN Rob ertels 1 SITUATIE Leidinggeven aan verandering - of beter gezegd: continue verbetering - vraagt van de manager van vandaag het vermogen om zowel krachtig te sturen op

Nadere informatie

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap.

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. EET PALEO 3 Inhoudsopgave Inleiding 6 Mijn Paleo verhaal 8 De 7 stappen in het kort 12 Stap 1 Richt je op de praktijk 14

Nadere informatie

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable?

Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Het ontwikkelen van de vastgestelde Competenties van Crisis Management Teamleden: wat is trainable? Niet alle competenties zijn even gemakkelijk te trainen. Ook zijn ze niet allemaal op dezelfde wijze

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

Daarnaast hebben deskundigen van HO hebben gezamenlijk presentaties voor ouders ontworpen te geven door decanen VO of deskundigen HO.

Daarnaast hebben deskundigen van HO hebben gezamenlijk presentaties voor ouders ontworpen te geven door decanen VO of deskundigen HO. Handleiding training mentor en ouders, partners in studiekeuze De training mentor en ouders, partners in studiekeuze is zodanig ontworpen dat een decaan de training zelfstandig uit kan voeren. Alle leden

Nadere informatie

Heeft trainen zin? De coachende benadering in trainingen

Heeft trainen zin? De coachende benadering in trainingen Heeft trainen zin? De coachende benadering in trainingen Training is voor een groot deel verspilde energie! Dat was de boodschap van een kort artikel dat ik onlangs vertaalde voor de Nieuwsbrief van de

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers Wmo-werkplaats Twente Scholingshandleiding voor cursist en trainer Samenwerken met vrijwilligers De vrijwilliger als vanzelfsprekende partner in zorg en welzijnswerk juli 2011 Saxion. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Arrangement 1 De Luisterthermometer

Arrangement 1 De Luisterthermometer Arrangement 1 De Luisterthermometer DEEL 1 De manager Naam: Organisatie: Datum: Luisterprincipe 1 Luisteren begint met luisteren naar jezelf 1.1 Inventariseren van stemmen Vertel eens van een situatie

Nadere informatie

Aangaan. Feedback kan maken maar ook breken

Aangaan. Feedback kan maken maar ook breken Op basis van wetenschappelijk onderzoek is psychologe Carol Dweck tot het inzicht gekomen dat niet iemands IQ, vaardigheden en talenten bepalend zijn voor succesvol leven, maar vooral de waarmee mensen

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

HANDLEIDING. De ongeorganiseerde manager. Hulp van boven. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. De ongeorganiseerde manager. Hulp van boven. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING De ongeorganiseerde manager Hulp van boven TFC TrainingsMedia Video Arts Limited Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: The Unorganised Manager Part 3: Divine

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008

COLUMN VERBINDEND EN ONDERWIJSKUNDIG LEIDERSCHAP NATIONAAL ONDERWIJSDEBAT 9 OKTOBER 2008 HARRIE AARDEMA, CONCEPT 071008 Ik zie mijn inleiding vooral als een opwarmer voor de discussie. Ik ga daarom proberen zo veel mogelijk vragen op te roepen, waar we dan straks onder leiding van Wilma Borgman met elkaar over kunnen gaan

Nadere informatie

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM In het FLL World Class SM Project zal jullie team: Een onderwerp kiezen waar jullie enthousiast over zijn of altijd al meer over hebben willen weten. Een innovatieve oplossing

Nadere informatie

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten

Susanne Hühn. Het innerlijke kind. angst loslaten Susanne Hühn Het innerlijke kind angst loslaten Inhoud Inleiding 7 Hoe ontstaat angst? 11 Wegen uit de angst 19 Het bange innerlijke kind leren kennen 35 Meditatie Het bange innerlijke kind leren kennen

Nadere informatie

HANDLEIDING. Excellent onderhandelen. TFC TrainingsMedia

HANDLEIDING. Excellent onderhandelen. TFC TrainingsMedia HANDLEIDING Excellent onderhandelen TFC TrainingsMedia CMI Nederlandstalige bewerking: TFC TrainingsMedia Oorspronkelijke titel: Getting to Yes In Nederland en België uitgebracht door: TFC TrainingsMedia,

Nadere informatie

Periode: CBT examens 15 april t/m 30 april 2014

Periode: CBT examens 15 april t/m 30 april 2014 Periode: CBT examens 15 april t/m 30 april 2014 1. Doet u dit examen voor de eerste keer of gaat het om een herexamen? Eerste keer 279 70% Herexamen 104 26% Niet beantwoord 16 4% Totaal 399 2. Als de voorlopige

Nadere informatie

PAD informatie voor ouders

PAD informatie voor ouders PAD informatie voor ouders De Kiem Roelofarendsveen, januari 2015 Beste ouders/verzorgers, Hierbij willen we u graag informeren over het PAD leerplan, dat bij ons op de Kiem gebruikt wordt om het sociaal

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Winnen en behouden van nieuwe cliënten

Winnen en behouden van nieuwe cliënten Winnen en behouden van nieuwe cliënten Dat is de kracht van het zelfstandig ondernemerschap in tegenstelling tot de grote bedrijven. Alles draait om het vertrouwen van jouw cliënt in jouw professionaliteit.

Nadere informatie