Parkinson behandeling met medicatie. Parkinson Café West-Brabant 4 februari 2016 T. van Strien neuroloog

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Parkinson behandeling met medicatie. Parkinson Café West-Brabant 4 februari 2016 T. van Strien neuroloog"

Transcriptie

1 Parkinson behandeling met medicatie Parkinson Café West-Brabant 4 februari 2016 T. van Strien neuroloog

2 Inhoud meneer Parkinson mechanisme Parkinson medicatie beloop van de ziekte geavanceerde therapieën DBS apomorfine Duodopa

3 James Parkinson

4 James Parkinson 11 APRIL DECEMBER APRIL WERELD PARKINSONDAG

5 Ziekte van Parkinson 0,3 % v/d bevolking patiënten in Nederland gemiddelde leeftijd jaar mannen = vrouwen meestal oorzaak onbekend omgevingsfactoren erfelijke factoren

6 Mechanisme Parkinson hersenen controleren beweging gevoel emotie gedrag

7 Mechanisme Parkinson de hersenen bestaan uit zenuwen

8 Mechanisme Parkinson de hersenen bestaan uit zenuwen zenuwen communiceren onderling met chemische stofjes

9 Mechanisme Parkinson de hersenen bestaan uit zenuwen zenuwen communiceren onderling met chemische stofjes dopamine acetylcholine

10 Mechanisme Parkinson midden in de hersenen een kleine structuur

11 Mechanisme Parkinson midden in de hersenen een kleine structuur substantia nigra maakt dopamine

12 Mechanisme Parkinson bij Parkinson afname zenuwen in substantia nigra precieze oorzaak onbekend minder dopamine

13 Mechanisme Parkinson parkinson verschijnselen bradykinesie minder bewegen rigiditeit stijfheid rusttremor trillen posturale instabiliteit vallen

14 Behandeling met medicatie Pramipexol (Sifrol, Glepark ) Rasagiline (Azilect ) Ropinirol (Requip, Adartel ) Rotigotine (Neupropleister ) Levodopa/Carbidopa (Sinemet ) Levodopa/Benseraside (Madopar ) Levodopa/Carbidopa/Entacapon (Stalevo ) Rasagiline (Azilect ) Selegiline (Eldepryl ) Apomorfine (Apo-go ) Bromocriptine (Parlodel ) Pergolide (Permax ) Entacapon (Comtan, Comtess ) Tolcapon (Tasmar ) Amantadine (Symmetrel ) Biperideen (Akineton ) Trihexyfenidyl (Artane )

15 Behandeling met medicatie dopamine-agonist binden met post-synaptische dopaminereceptoren indicatie: begin ziekte en latere fase producten Pramipexol (Sifrol, Mirapexin, Glepark ) Ropinorol (Requip, Adartrel ) Rotigotine (Neupro-pleister ) Apomorfine (Apo-go )

16 Behandeling met medicatie dopamine-agonist bijwerkingen slaperigheid tot slaapaanvallen hallucinaties lage bloeddruk (orthostase) impulsbeheersing waarschuwing: psychose of dementie

17 Behandeling met medicatie levodopa levodopa wordt in de hersen omgezet in dopamine (decarboxylase) maar dit gebeurt ook buiten de hersenen dus toevoeging decarboxylaseremmer carbidopa benserazide

18 Behandeling met medicatie levodopa indicatie: late fase maar ook eerder producten Levodopa/carbidopa (Sinemet, Duodopa ) Levodopa/benseraside (Madopar )

19 Behandeling met medicatie levodopa bijwerkingen maag en darmklachten slaperigheid verwardheid wearing off dyskinesiën = stijf voordat nieuwe pil werkt = overbeweeglijk

20 Behandeling met medicatie MAO-B remmer remt de afbraak van dopamine indicatie: begin ziekte maar vooral schommelingen producten Rasagiline (Azilect ) Selegiline (Eldepryl )

21 Behandeling met medicatie MAO-B remmer bijwerkingen slapeloosheid misselijkheid verwardheid en hallucinaties

22 Behandeling met medicatie COMT-remmers remt de afbraak van levodopa indicatie: wearing off producten Entacapon (Comtan, Comtess ) Tolcapon (Tasmar ) Levodopa/carbidopa/entacapon (Stalevo )

23 Behandeling met medicatie COMT-remmers bijwerkingen versterken bijwerkingen levodopa overbeweeglijkheid maag-darmklachten

24 Behandeling met medicatie Amantadine NMDA-receptorantagonist indicatie: aan het begin ziekte, overbeweeglijkheid (dyskinesieën) producten Symmetrel

25 Behandeling met medicatie Amantadine Bijwerkingen Enkeloedeem Stemmingsstoornis Hallucinaties Slaapstoornissen

26 Behandeling met medicatie parasympathicolytica indicatie: tremoren, dystonie Producten Biperideen (Akineton ) Trihexyfenidyl (Artane )

27 Behandeling met medicatie parasympathicolytica bijwerkingen problemen met geheugen of gedrag hallucinaties slaperigheid droge mond, obstipatie

28 Medicatie strategie jonge patiënt met hinderlijke tremor Anticholinergicum Propranolol jonge patiënt met een hypokinetisch-rigidesyndroom Amantadine MAO-B-remmer Dopamineagonist levodopa oudere patiënt met een hypokinetischrigidesyndroom levodopa

29 Beloop van de ziekte progressieve ziekte geleidelijke afname dopamine geleidelijke toename van parkinson klachten meer tijd off minder tijd on = meer klachten parkinson = minder klachtenvrij meer medicatie nodig

30 Beloop van de ziekte begin van de ziekte dopamine-agonist levodopa MAO-B remmer amantadine parasympaticolyticum

31 Beloop van de ziekte begin van de ziekte dopamine-agonist levodopa MAO-B remmer amantadine parasympaticolyticum uiteindelijk levodopa

32 Beloop van de ziekte complicaties na enkele jaren wearing-off = de werkingsduur neemt af peak-dose dyskinesiën = overbeweeglijk na inname levodopa fluctuaties = schommelen tussen on en off freezing = onvoorspelbaar off

33 Beloop van de ziekte

34 meer levodopa Oplossing voor complicaties

35 meer levodopa Oplossing voor complicaties

36 Oplossing voor complicaties meer levodopa toevoegen agonist comtan amantadine etc.

37 Oplossing voor complicaties meer levodopa toevoegen agonist comtan amantadine etc.

38 Oplossing voor complicaties meer levodopa toevoegen agonist comtan amantadine etc. vaker levodopa

39 Oplossing voor complicaties meer levodopa toevoegen agonist comtan amantadine etc. vaker levodopa

40 Oplossing voor complicaties Maar wat als dit niet meer lijkt te werken?

41 Oplossing voor complicaties Maar wat als dit niet meer lijkt te werken? Dan wordt het tijd om over een geavanceerde behandeling na te denken!

42 Geavanceerde behandelingen DBS Apomorfine Duodopa

43 DBS Deep Brain Stimulation Diepe Brein Stimulatie Diepe Hersen Stimulatie

44 DBS voordelen het verminderen van de tijd off dyskinesieën (overbeweeglijk) fluctuaties (schommelingen) het verminderen van de tabletten levodopa geen uitwendig apparaat

45 DBS nadelen gerelateerd aan operatie hersenbloeding infectie verschuiving electrode gerelateerd aan stimuleren gedragsveranderingen achteruitgang geheugen depressie tabletten levodopa blijven nodig

46 DBS procedure poliklinische evaluatie in Tilburg geplande opname voor verschil met/zonder levodopa MRI van de hersenen operatie metalen frame aan het hoofd haar deels scheren, huid verdoven gaatje in schedel geleidingsdraad stimuleren op proef (wakker) algehele verdoving verlengkabel en neurostimulator

47 Apomorfine Dopamine-agonist Apomorfine-pen hinderlijke en onvoorspelbare off-perioden therapie kortwerkend

48 Apomorfine Dopamine-agonist Apomorfine-pomp

49 Apomorfine voordelen het verminderen van de tijd off dyskinesieën (overbeweeglijk) fluctuaties (schommelingen) het verminderen van de tabletten levodopa

50 Apomorfine nadelen naald onderhuids wisselen misselijkheid met braken verwardheid lage bloeddruk hoofdpijn huidreacties tabletten levodopa blijven nodig uitwendig apparaat

51 Duodopa Duodenum Dopamine = levodopa = twaalfvingerige darm cassette met gel levodopa pomp slangetje (PEG-sonde) begin dunne darm

52 Duodopa voordelen het verminderen van de tijd off dyskinesieën (overbeweeglijk) fluctuaties (schommelingen) geen levodopa meer nodig als DBS en apomorfine-pomp niet mogelijk

53 Duodopa nadelen complicaties gerelateerd aan de PEG-sonde irritatie huid ontsteking zelden verwardheid hoge kosten uitwendig apparaat

54 Wat is de eerste keus? bespreek het met uw neuroloog bespreek het met de parkinson-verpleegkundige bespreek het met andere patienten informatiemateriaal

55 Parkinson behandeling met medicatie EINDE

Medicatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson

Medicatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson Neurologie Patiënteninformatie Medicatie voor patiënten met de ziekte van Parkinson Inhoud Inleiding De medicijnengroep dopamineagonisten Pramipexol (Sifrol ) Ropinirol (Requip ) Rotigotine (Neupro transdermale

Nadere informatie

Als een pilletje niet meer genoeg is

Als een pilletje niet meer genoeg is Als een pilletje niet meer genoeg is Jeroen van Vugt Medisch Spectrum Twente Iets over Parkinson n Verstoorde motoriek Trillen (tremor) Stijve spieren Trager Starre mimiek Onduidelijker spreken Moeilijker

Nadere informatie

Universitair Medisch Centrum Groningen Neurologie. Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson

Universitair Medisch Centrum Groningen Neurologie. Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Inleiding Als u de ziekte van Parkinson heeft komt er een moment dat uw behandelend neuroloog medicijnen gaat voorschrijven. Dit kan bijvoorbeeld het moment zijn wanneer de klachten uw dagelijks functioneren

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting: Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson

Patiëntenvoorlichting: Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Afdeling Neurologie Patiëntenvoorlichting: Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Inleiding Als u de ziekte van Parkinson heeft, komt er een moment dat uw behandelend neuroloog medicijnen gaat voorschrijven.

Nadere informatie

Parkinson. Parkinsonismen Vereniging. Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson

Parkinson. Parkinsonismen Vereniging. Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Parkinson Parkinsonismen Vereniging Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Als u de ziekte van Parkinson heeft komt er een moment dat uw behandelend neuroloog

Nadere informatie

Medicijngebruik Ziekte van Parkinson

Medicijngebruik Ziekte van Parkinson Patiënteninformatie Voor de behandeling van de ziekte van Parkinson komt er een moment dat uw behandelend neuroloog medicijnen gaat voorschrijven. Vaak gebeurt dit wanneer de klachten u beperken in het

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson. Informatie over verschillende medicijnen, regels voor het innemen en de bijwerkingen

Patiënteninformatie. Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson. Informatie over verschillende medicijnen, regels voor het innemen en de bijwerkingen Patiënteninformatie Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Informatie over verschillende medicijnen, regels voor het innemen en de bijwerkingen Inhoudsopgave Bladzijde Medicijngebruik 4 Algemene

Nadere informatie

Algemene vaststellingen

Algemene vaststellingen De ziekte van Parkinson : Een hersenziekte? Prof.Dr.P.Santens Bewegingsstoornissen Neurologie UZ Gent Algemene vaststellingen Prevalente ziekte : 30000 Belgen, 1% van 65-plussers Kennis van de ziekte en

Nadere informatie

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Patiënteninformatie Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Informatie over verschillende medicijnen, regels voor het innemen en de bijwerkingen Medicijngebruik Als u de ziekte van Parkinson heeft,

Nadere informatie

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Inleiding Als u de ziekte van Parkinson heeft komt er een moment dat uw behandelend neuroloog medicijnen gaat voorschrijven. Dit kan bijvoorbeeld het moment

Nadere informatie

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Algemene regels voor het innemen van medicijnen... 2 3 Bijwerkingen medicijnen... 3 4 Hulpmiddelen om de medicijnen niet te

Nadere informatie

DERDELIJNS BEHANDELING VAN DE ZIEKTE VAN PARKINSON J.M.J. KRUL, NEUROLOOG

DERDELIJNS BEHANDELING VAN DE ZIEKTE VAN PARKINSON J.M.J. KRUL, NEUROLOOG DERDELIJNS BEHANDELING VAN DE ZIEKTE VAN PARKINSON J.M.J. KRUL, NEUROLOOG WAAR GAAN WE OVER SPREKEN?.De premotore fase van de ziekte van Parkinson.De klachten en verschijnselen.de behandeling

Nadere informatie

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson

Medicijngebruik bij de ziekte van Parkinson Voor de behandeling van de ziekte komt er een moment dat uw behandelend neuroloog medicijnen gaat voorschrijven. Vaak gebeurt dit wanneer de klachten u beperken in het dagelijkse leven. Bij de ziekte is

Nadere informatie

Een logisch gevolg hiervan is dat medicijngebruik een centrale plaats inneemt in het leven van iedere patiënt met de ziekte van Parkinson.

Een logisch gevolg hiervan is dat medicijngebruik een centrale plaats inneemt in het leven van iedere patiënt met de ziekte van Parkinson. Neurologie Medicijngebruik Bij de ziekte van Parkinson Inleiding Bij u is de ziekte van Parkinson vastgesteld. Er komt een moment dat uw behandelend neuroloog medicijnen gaat voorschrijven. Uw neuroloog

Nadere informatie

Medicatie bij M. Parkinson

Medicatie bij M. Parkinson Medicatie bij M. Parkinson Onderwijs: AIOS klinische geriatrie, 19-06-2013, 14.15-15.00 uur Spreker: dr. H.L. Koek, klinisch geriater, UMC Utrecht Onderwerpen: Inleiding: epidemiologie, pathofysiologie,

Nadere informatie

Geneesmiddelen bij de ziekte van Parkinson

Geneesmiddelen bij de ziekte van Parkinson Geneesmiddelen bij de ziekte van Parkinson Parkinson café de Biechten Dinsdag 10 februari 2015 Henk Nooijens, apotheker BENU apotheek de Croonprins Zenuwstelsel Glasvezel netwerk in het lichaam Boodschappen

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson Wie krijgt de ziekte van Parkinson? De ziekte van Parkinson is geen zeldzame ziekte. Precieze getallen ontbreken, maar Parkinson komt in Nederland voor bij ongeveer 40.000 mensen.

Nadere informatie

FTO Parkinson. Rachel Bouwsma Annet Bruggeman 14-mei 2013

FTO Parkinson. Rachel Bouwsma Annet Bruggeman 14-mei 2013 FTO Parkinson Rachel Bouwsma Annet Bruggeman 14-mei 2013 Inhoud: Parkinson Motorische symptomen Geneesmiddelen + keuze Medicatie bij mentale stoornis Voorschrijfcijfers Conclusies/afspraken Ziekte van

Nadere informatie

Nascholingsdag Parkinson-verpleegkundigen Nederland. De medicamenteuze behandeling

Nascholingsdag Parkinson-verpleegkundigen Nederland. De medicamenteuze behandeling Nascholingsdag Parkinson-verpleegkundigen Nederland De medicamenteuze behandeling Cantharel woensdag 25 mei 201 Erik van Wensen, neuroloog Gelre Ziekenhuizen, Apeldoorn Inhoud Introductie Parkinson Behandeling:

Nadere informatie

Deep Brain Stimulation

Deep Brain Stimulation Deep Brain Stimulation He althy Ageing: moving to the next generation WAT IS DEEP BRAIN STIMULATION? Deep Brain Stimulation (DBS), in het Nederlands diepe-hersenkernstimulatie, is een therapie waarbij

Nadere informatie

DERDELIJNS BEHANDELING VAN DE ZIEKTE VAN PARKINSON deel 2 J.M.J. KRUL, NEUROLOOG

DERDELIJNS BEHANDELING VAN DE ZIEKTE VAN PARKINSON deel 2 J.M.J. KRUL, NEUROLOOG DERDELIJNS BEHANDELING VAN DE ZIEKTE VAN PARKINSON deel 2 J.M.J. KRUL, NEUROLOOG . Deze methode van behandeling kan worden ingezet als men met medicatie alleen niet goed meer uitkomt. Derde DERDE lijns

Nadere informatie

De medicamenteuze behandeling van de ziekte van Parkinson

De medicamenteuze behandeling van de ziekte van Parkinson De medicamenteuze behandeling van de ziekte van Parkinson Dr. Ad Hovestadt, neuroloog, Meander Medisch Centrum, Amersfoort Inleiding De ziekte van Parkinson is een langzaam progressieve neuropsychiatrische

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Wat is dat?

De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Wat is dat? De ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Wat is dat? Geschiedenis In 1817 beschreef de Londense arts James Parkinson voor het eerst de verschijnselen van de ziekte van Parkinson in zijn boek

Nadere informatie

farmacologie van medicatie bij de ziekte van Parkinson Clementine Stuijt, apotheker, MSc Maart 2017

farmacologie van medicatie bij de ziekte van Parkinson Clementine Stuijt, apotheker, MSc Maart 2017 farmacologie van medicatie bij de ziekte van Parkinson Clementine Stuijt, apotheker, MSc Maart 2017 Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson

Ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson Historie Ontstaanswijze Verschijnselen Behandeling Dr. E.S. Louwerse, neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis s-hertogenbosch Progressieve neurologische ziekte Oorzaak onbekend Geen genezing

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. 6 juni 2012 Ben Jansen, neuroloog TweeSteden ziekenhuis Tilburg/Waalwijk

Ziekte van Parkinson. 6 juni 2012 Ben Jansen, neuroloog TweeSteden ziekenhuis Tilburg/Waalwijk Ziekte van Parkinson 6 juni 2012 Ben Jansen, neuroloog TweeSteden ziekenhuis Tilburg/Waalwijk indeling parkinson/-isme behandeling late fase complicaties, delier responsfluctuaties, on-off, wearing

Nadere informatie

Behandelmogelijkheden. bij de ziekte van Parkinson

Behandelmogelijkheden. bij de ziekte van Parkinson Behandelmogelijkheden bij de ziekte van Parkinson Behandelmogelijkheden bij de ziekte van Parkinson Colofon Behandelmogelijkheden bij de ziekte van Parkinson Aan deze uitgave werkten mee: Mw. dr. A. Winogrodzka,

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming

Ziekte van Parkinson. 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming Ziekte van Parkinson 'shaking palsy' ofwel 'schudverlamming Aantal patienten Naar schatting zijn er op dit moment tussen de 40.000 en 45.000 mensen in Nederland die aan de ziekte van Parkinson lijden.

Nadere informatie

parkinson DE NOODZAAK VAN EEN BREDE BEHANDELING EN AANPAK

parkinson DE NOODZAAK VAN EEN BREDE BEHANDELING EN AANPAK parkinson DE NOODZAAK VAN EEN BREDE BEHANDELING EN AANPAK ONDERWERPEN PARKINSON, OORZAAK EN ONTSTAAN GETALLEN: HOE VAAK KOMT DEZE ZIEKTE VOOR? KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BELOOP THERAPIE CONSEQUENTIES VOOR

Nadere informatie

De rol van de Parkinson verpleegkundige op de poli. Ellen Askes/Sylvia van Gorkom Neurologie/Neurochirurgie

De rol van de Parkinson verpleegkundige op de poli. Ellen Askes/Sylvia van Gorkom Neurologie/Neurochirurgie De rol van de Parkinson verpleegkundige op de poli Ellen Askes/Sylvia van Gorkom Neurologie/Neurochirurgie 2 Programma: -Informatie over de ziekte van Parkinson -De functie van Parkinson verpleegkundige

Nadere informatie

NON MOTORE KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BIJ PARKINSON. Jean-Michel Krul, neuroloog

NON MOTORE KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BIJ PARKINSON. Jean-Michel Krul, neuroloog NON MOTORE KLACHTEN EN VERSCHIJNSELEN BIJ PARKINSON Jean-Michel Krul, neuroloog WAAR GAAN WE OVER SPREKEN?.De premotore fase van de ziekte van Parkinson.De motore klachten en verschijnselen.de non

Nadere informatie

ziekte van Parkinson en ziekte van Huntington

ziekte van Parkinson en ziekte van Huntington Samenvatting 1/6 Stijve stramme spieren, langzaam bewegen en trillen. Dit zijn typerende kenmerken bij de ziekte van Parkinson. Bij de zijn juist grote ongecontroleerde bewegingen typerend. Je zou dus

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson = ZvP. Chris Bavinck, ouderenpsychiater

Ziekte van Parkinson = ZvP. Chris Bavinck, ouderenpsychiater Ziekte van Parkinson = ZvP Chris Bavinck, ouderenpsychiater Inhoud Wat is ziekte van Parkinson? Wat kan er aan voorafgaan? Wat kan er bijkomen? Psychose Depressie en angst Dementie ZvP 1817: James Parkinson

Nadere informatie

Diepe hersenstimulatie bij de ziekte van Parkinson

Diepe hersenstimulatie bij de ziekte van Parkinson Diepe hersenstimulatie bij de ziekte van Parkinson Deze informatiefolder is voor iedereen die informatie wil over behandeling met DBS, diepe hersenstimulatie, bij de ziekte van Parkinson in het Academisch

Nadere informatie

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Medicijnen bij de ziekte van Parkinson z Medicijnen bij de ziekte van Parkinson 1 Als u de ziekte van Parkinson hebt, komt er

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. 1dd 1mg bij parkinson

Patiëntenbrochure. 1dd 1mg bij parkinson Patiëntenbrochure 1dd 1mg bij parkinson Inhoud Wat is de ziekte van Parkinson? 3 Wat zijn de klachten bij de ziekte van Parkinson? 4 Waar wordt de ziekte van Parkinson door veroorzaakt en hoe vaak komt

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Parkinsonzorg in het LLZ en Zoetermeer

Patiënteninformatie. Parkinsonzorg in het LLZ en Zoetermeer Parkinsonzorg in het LLZ en Zoetermeer Inleiding De ziekte van Parkinson U heeft de diagnose van Parkinson. De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening.. Door een verstoring

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Parkinsonzorg in het LangeLand Ziekenhuis en Zoetermeer

Patiënteninformatie. Parkinsonzorg in het LangeLand Ziekenhuis en Zoetermeer Parkinsonzorg in het LangeLand Ziekenhuis en Zoetermeer Inleiding De ziekte van Parkinson U heeft de diagnose van Parkinson. De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening. Door

Nadere informatie

Ik heb parkinson wat nu? informatie voor patiënten

Ik heb parkinson wat nu? informatie voor patiënten Ik heb parkinson wat nu? informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAT IS DE ZIEKTE VAN PARKINSON? 4 WAT ZIJN DE SYMPTOMEN VAN PARKINSON? 5 Motorische symptomen Niet-motorische symptomen OP WELKE LEEFTIJD

Nadere informatie

Parkinson en parkinsonisme

Parkinson en parkinsonisme Parkinson en parkinsonisme Afdeling neurologie Inhoudsopgave De ziekte van Parkinson pag. 2 wat is de ziekte van Parkinson oorzaak symptomen diagnose omgaan met de ziekte Parkinsonisme pag. 4 1. multi

Nadere informatie

WELKE BEHANDELINGSMOGELIJKHEDEN HEB IK?

WELKE BEHANDELINGSMOGELIJKHEDEN HEB IK? WELKE BEHANDELINGSMOGELIJKHEDEN HEB IK? Aanpak van de ziekte van Parkinson www.parkinsonpoly.com Deze serie folders is tot stand gekomen in samenwerking met de European Parkinson s Disease Association

Nadere informatie

Verpleegkundige aandachtspunten bij een parkinsonpatiënt. Delaere Griet

Verpleegkundige aandachtspunten bij een parkinsonpatiënt. Delaere Griet Verpleegkundige aandachtspunten bij een parkinsonpatiënt Delaere Griet Verpleegkundige aandachtspunten inhoud: 1. Medicatie 2. Mobiliteit 3. Voeding 4. Uitscheiding 5. Slaappatroon 6. Psychische en cognitieve

Nadere informatie

LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers

LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers Geachte heer/ mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek. U beslist zelf

Nadere informatie

Geavanceerde therapieën bij de ziekte van Parkinson

Geavanceerde therapieën bij de ziekte van Parkinson Regionale Zorgaanpak Geavanceerde Parkinson Geavanceerde therapieën bij de ziekte van Parkinson Inhoud 3 1. Inleiding 4 2. Over uw medicijnen, keuze en doel van de behandeling 7 3. Overzicht van behandelingen

Nadere informatie

Eldepryl Part IB2: Patiëntenbijsluiter

Eldepryl Part IB2: Patiëntenbijsluiter tabletten page 1 of 6 Uw arts heeft u Eldepryl tabletten voorgeschreven. Dit is een middel dat gebruikt wordt bij de ziekte van Parkinson. In deze bijsluitertekst vindt u informatie over het gebruik van

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. Internet: www.apotheekzorg.nl Telefoon: 0800-766 74 636 (0800-POMPINFO) E-mail: apogo@apotheekzorg.nl.

Patiëntenbrochure. Internet: www.apotheekzorg.nl Telefoon: 0800-766 74 636 (0800-POMPINFO) E-mail: apogo@apotheekzorg.nl. Patiëntenbrochure Internet: www.apotheekzorg.nl Telefoon: 0800-766 74 636 (0800-POMPINFO) E-mail: apogo@apotheekzorg.nl Versie: Datum: APO112502 25 februari 2011 Aan deze brochure kunnen geen rechten worden

Nadere informatie

JONG EN PARKINSON. ParkinsonNet congres Bart Post & Mark Douwma

JONG EN PARKINSON. ParkinsonNet congres Bart Post & Mark Douwma JONG EN PARKINSON ParkinsonNet congres Bart Post & Mark Douwma Mark Douwma ParkinsonNet jaarcongres 2015 - Bart Post & Mark Douwma 2 Bart Post ParkinsonNet jaarcongres 2015 - Bart Post & Mark Douwma 3

Nadere informatie

Duodopa/Continue Levodopa Infusie (CLI) behandeling bij de ziekte van Parkinson

Duodopa/Continue Levodopa Infusie (CLI) behandeling bij de ziekte van Parkinson Duodopa/Continue Levodopa Infusie (CLI) behandeling bij de ziekte van Parkinson Deze informatiefolder is voor iedereen die informatie wil over behandeling met Duodopa/Continue Levodopa Infusie (CLI) bij

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie

Ziekte van Parkinson. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Ziekte van Parkinson Informatie over (de oorzaken van) de ziekte van Parkinson, waar u dan last van kunt hebben, hoe we de diagnose stellen en wat u er zelf aan kunt doen Ziekte van

Nadere informatie

Patiëntenbrochure ApoGo pomp

Patiëntenbrochure ApoGo pomp Patiëntenbrochure ApoGo pomp Inleiding Dit patiëntenboekje is bedoeld voor mensen met de ziekte van Parkinson die behandeld worden met de Apo-Go pomp. Dit boekje ondersteunt u bij het juiste gebruik van

Nadere informatie

Parkinson en voeding. Melissa van der Plaats, diëtist Meander Medisch Centrum, voorheen ook Norschoten

Parkinson en voeding. Melissa van der Plaats, diëtist Meander Medisch Centrum, voorheen ook Norschoten Parkinson en voeding Melissa van der Plaats, diëtist Meander Medisch Centrum, voorheen ook Norschoten Wie ben ik? Diëtist Norschoten te Barneveld / Meander Medisch Centrum te Amersfoort Sinds 2012 aangesloten

Nadere informatie

Parkinson en Psychoses

Parkinson en Psychoses Parkinson en Psychoses Inleiding Mensen met de ziekte van Parkinson kunnen last krijgen van ongewone belevingen die niet overeenkomen met de werkelijkheid. Dit zijn psychotische belevingen die de vorm

Nadere informatie

Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten

Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten Slaap en de ziekte van Parkinson vijanden èn bondgenoten Dr. Sebastiaan Overeem, arts-somnoloog Afd. Neurologie, Donders Instituut, UMC St Radboud, Nijmegen Centrum voor Slaapgeneeskunde Kempenhaeghe,

Nadere informatie

Diagnose en therapie van de ziekte van Parkinson:

Diagnose en therapie van de ziekte van Parkinson: Diagnose en therapie van de ziekte van Parkinson: state-of-the-art en de centrale rol van de huisarts Dr. Bruno Bergmans, MD, PhD Dienst Neurologie AZ St-Jan Brugge-Oostende AV, Campus Brugge Navorming

Nadere informatie

Wie screenen?

Wie screenen? 29/09/16 COGNITIEVE STOORNISSEN : WAAROM cognitief screenen via online testen? De gecombineerde testing ( SMS -OLD -CVST 24 ) helpt u de patiënten te selecteren voor verwijzing naar neuroloog of geriater

Nadere informatie

Dr. Teus van Laar UMC Groningen. 25 November 2011, Den Bosch

Dr. Teus van Laar UMC Groningen. 25 November 2011, Den Bosch Dr. Teus van Laar UMC Groningen 25 November 2011, Den Bosch Waarom? Voor wie? Welke mogelijkheden? Resultaten! heden: 50.000 (RIVM) 2005-2025: 47% toename 2025: 73.500 patienten Proc, September 2002,

Nadere informatie

ziekte van Parkinson informatie voor patiënten

ziekte van Parkinson informatie voor patiënten ziekte van Parkinson informatie voor patiënten Wat is de ziekte van Parkinson? De ziekte van Parkinson is een van de meest voorkomende ziekten van het zenuwstelsel en treft zowel mannen als vrouwen. De

Nadere informatie

Diagnose Morbus Parkinson

Diagnose Morbus Parkinson Disclaimer 1 januari 2015 De Richtlijnen van de afdeling Neurologie Erasmus MC zijn met zorg samengesteld op basis van de stand van de wetenschap ten tijde van het vaststellen van de Richtlijn. Deze Richtlijnen

Nadere informatie

Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson

Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson Geachte Heer/Mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om deel te nemen

Nadere informatie

Vroege behandeling met levodopa bij de ziekte van Parkinson

Vroege behandeling met levodopa bij de ziekte van Parkinson Klinische les Vroege behandeling met levodopa bij de ziekte van Parkinson Vincent J.J. Odekerken, Bart Post, Constant V.M. Verschuur en Rob M.A. de Bie Gerelateerd artikel: Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:A512

Nadere informatie

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: Tremor

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: Tremor Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: Tremor (Deep Brain Stimulation) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom een hersenoperatie? 1 Screening geschiktheid DBS 1 Bezoek

Nadere informatie

Version 3.0, 04/2013 BIJSLUITER

Version 3.0, 04/2013 BIJSLUITER Version 3.0, 04/2013 BIJSLUITER 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER ELDEPRYL 5 mg tabletten ELDEPRYL 10 mg tabletten selegiline hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Clinical Patterns in Parkinson s disease

Clinical Patterns in Parkinson s disease Clinical Patterns in Parkinson s disease Op 28 november 2012 promoveerde Stephanie van Rooden aan de Universiteit van Leiden op haar proefschrift Clinical Patterns in Parkinson s disease. Haar promotor

Nadere informatie

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: M. Parkinson

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: M. Parkinson Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: M. Parkinson (Deep Brain Stimulation) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom een hersenoperatie? 1 Screening geschiktheid DBS 1

Nadere informatie

Genetica bij Parkinson

Genetica bij Parkinson Genetica bij Parkinson Wat is er bekend en wat is de toekomst? Landelijke werkgroep 12 juni 2013 Janneke Rood Arts-onderzoeker GPS Genetische Parkinson Studie Inhoud Overervingspatronen Genetica en kliniek

Nadere informatie

LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers

LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers LEVODOPA BIJ PATIËNTEN MET VROEGE ZIEKTE VAN PARKINSON informatie voor deelnemers Geachte heer/ mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek. U beslist zelf

Nadere informatie

Hersenoperatie bij bewegingsstoornissen

Hersenoperatie bij bewegingsstoornissen De stereotactische operatie Inleiding In verband met uw klachten heeft u met uw arts gesproken over een hersenoperatie. Patiënten ervaren een hersenoperatie vaak als een ingrijpende operatie. U wordt door

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 januari 2006 Farmatec/P 2649986 4 april 2006

Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 januari 2006 Farmatec/P 2649986 4 april 2006 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 6 januari 2006 Farmatec/P 2649986 4 april 2006 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Schizofrenie/psychotische stoornis: dopaminergica 3434

Schizofrenie/psychotische stoornis: dopaminergica 3434 Schizofrenie/psychotische stoornis: dopaminergica 3434 Datum literatuursearch: 13 maart 2017 CONCLUSIE Verschillende studies laten het ontstaan van psychoses zien bij het toevoegen van dopaminerge middelen

Nadere informatie

BETER WETEN. THEMA: parkinson

BETER WETEN. THEMA: parkinson BETER WETEN Cliëntenkrant Gezondheidscentrum Merenwijk, Leiden THEMA: parkinson De ziekte van Parkinson Slikklachten en spraakproblemen bij Parkinson De neurologie-verpleegkundige bij Parkinson Geneesmiddelen

Nadere informatie

Neupro Pleister plakinstructies

Neupro Pleister plakinstructies Neupro Pleister plakinstructies Meer informatie over de Neupro Pleister vindt u in de bijsluitertekst. Lees deze goed door voordat u de pleister gaat gebruiken. Neupro wordt in Nederland in de handel gebracht

Nadere informatie

Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson

Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson INVEST studie Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson Geachte Heer/Mevrouw, Wij vragen u vriendelijk

Nadere informatie

Ziekte van Parkinson

Ziekte van Parkinson Ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een chronische aandoening van de hersenen die progressief is. In deze folder leest u meer over deze ziekte en over de polikliniek Neurologie van het Havenziekenhuis.

Nadere informatie

Wetenschappelijke evidentie (EBM) = generaliserend en protocollair Palliatieve zorg = individualiserend & creatief. p.vandomburg@orbisconcern.

Wetenschappelijke evidentie (EBM) = generaliserend en protocollair Palliatieve zorg = individualiserend & creatief. p.vandomburg@orbisconcern. Wetenschappelijke evidentie (EBM) = generaliserend en protocollair Palliatieve zorg = individualiserend & creatief p.vandomburg@orbisconcern.nl Palliatief Parkinson Kwaliteit i.p.v. genezen Dood is natuurlijk

Nadere informatie

ParkinsonNet in cijfers. juli 2014

ParkinsonNet in cijfers. juli 2014 ParkinsonNet in cijfers juli 2014 MariëttaEimers MartenMunneke BasBloem MirtevanGalen RobindeVries ParkinsonNet ParkinsonNet ParkinsonNet Vektis Vektis ParkinsonNetincijfers rapportage2012 Inhoud 1Inleiding...3

Nadere informatie

Nieuwe middelen voor de behandeling van de ziekte van Parkinson

Nieuwe middelen voor de behandeling van de ziekte van Parkinson N E U R O F A R M A C O L O G I E Nieuwe middelen voor de behandeling van de ziekte van Parkinson A. Hovestadt, H.W. Berendse, B.R. Bloem, A.J.W. Boon, J.J. van Hilten, M.A.J. de Koning-Tijssen, T. van

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20183 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Rooden, Stephanie Maria van Title: Clinical patterns in Parkinson s disease Date:

Nadere informatie

ZIEKTE VAN PARKINSON dr. Paul Bourgeois az groeninge Kortrijk HERFST 2015

ZIEKTE VAN PARKINSON dr. Paul Bourgeois az groeninge Kortrijk HERFST 2015 ZIEKTE VAN PARKINSON dr. Paul Bourgeois az groeninge Kortrijk HERFST 2015 Meest voorkomende aandoening van het extrapyramidaal systeem 100-200 per 100.000 Ongeveer 30.000 Parkinson patiënten in België

Nadere informatie

Planetree en de Late-Fase ziekte van Parkinson

Planetree en de Late-Fase ziekte van Parkinson Planetree en de Late-Fase ziekte van Parkinson Disclosure belangen sprekers Geen (potentiële) belangenverstrengelingen Nee Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties Nee Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Het onderzoek naar Parkinson was tot meer dan10 jaar geleden alleen gericht op motorische problemen zoals,

Het onderzoek naar Parkinson was tot meer dan10 jaar geleden alleen gericht op motorische problemen zoals, Parkinson en niet motorische verschijnselen. Door mevr. B. van Harten Neuroloog in MCL Leeuwarden. De ziekte van Parkinson Het onderzoek naar Parkinson was tot meer dan10 jaar geleden alleen gericht op

Nadere informatie

Diepe hersenstimulatie bij de ziekte van Parkinson

Diepe hersenstimulatie bij de ziekte van Parkinson Diepe hersenstimulatie bij de ziekte van Parkinson informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAT IS DIEPE HERSENSTIMULATIE? 4 WIE KOMT IN AANMERKING VOOR DIEPE HERSENSTIMULATIE? 4 DE OPERATIE 8 BIJREGELEN

Nadere informatie

Inhoud workshop PARKINSON EN DEMENTIE. Braak stadia. Pathologie parkinson. Wat is parkinson? 12-11- 15

Inhoud workshop PARKINSON EN DEMENTIE. Braak stadia. Pathologie parkinson. Wat is parkinson? 12-11- 15 Inhoud workshop Wat is Parkinson Symptomen Motorische klachten Psychose Dementie Depressie PARKINSON EN DEMENTIE Danny Hommel, AIOTO specialisme ouderengeneeskunde Marieke van Tilburg, VS / parkinsonverpleegkundige

Nadere informatie

Myoclonus Dystonie. Elze Timmers. 20 mei2017

Myoclonus Dystonie. Elze Timmers. 20 mei2017 Myoclonus Dystonie Elze Timmers 20 mei2017 Inhoud 1. Wat is Myoclonus Dystonie? 2. Welke onderzoeken zijn er verricht in de Nederlandse MyoclonusDystonie patiënten en in de wereld? 3. Wat voor onderzoek

Nadere informatie

Publiekslezing : Rusteloze benen. Thom Timmerhuis neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis 16-2-2016

Publiekslezing : Rusteloze benen. Thom Timmerhuis neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis 16-2-2016 Publiekslezing : Rusteloze benen. Thom Timmerhuis neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis 16-2-2016 rusteloze benen syndroom = restless legs syndroom Google search: restless legs : 1.560.000 hits!! Inhoud presentatie:

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Psychose Inhoudsopgave Inleiding 4 Psychose 4 Oorzaak 5 Door de ziekte van Parkinson 5 Door het gebruik van anti-parkinsonmedicatie 5 Door een lichamelijke aandoening

Nadere informatie

Medtronic DBS. Developed in association with

Medtronic DBS. Developed in association with Medtronic DBS voor bewegingsstoornissen Developed in association with Hoe ziet de neurostimulator eruit? Net zoals een pacemaker voor het hart, genereert de neurostimulator continu elektrische prikkels

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson Ons doel: de ziekte van Parkinson voorkomen of genezen Inhoud 1. Inleiding pagina 3 2. pagina 4 3. Symptomen van Parkinson pagina 6 4. Oorzaken van Parkinson pagina 8 5. Verloop van de ziekte pagina 9

Nadere informatie

Patiëntenbrochure ApoGo pen

Patiëntenbrochure ApoGo pen Patiëntenbrochure ApoGo pen 1 Inleiding Dit patiëntenboekje is bedoeld voor mensen met de ziekte van Parkinson die behandeld worden met de Apo-Go pen. Dit boekje ondersteunt u bij het juiste gebruik van

Nadere informatie

Niet-motorische verschijnselen bij Parkinson

Niet-motorische verschijnselen bij Parkinson Geriatrie Neurologie Niet-motorische verschijnselen bij Parkinson i Patiënteninformatie Wat kan de geriater voor u betekenen? Slingeland Ziekenhuis Algemeen De ziekte van Parkinson wordt vooral gezien

Nadere informatie

Informatiebrochure. Duodopabehandeling. I Autonome verzorgingsinstelling

Informatiebrochure. Duodopabehandeling. I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Duodopabehandeling I Autonome verzorgingsinstelling IIInhoudsopgave Voorwoord 5 Wat is duodopa? 6 Wie komt voor duodopa in aanmerking? 7 Starten met duodopa 8 - de evaluatiefase 8 -

Nadere informatie

Periodieke beenbewegingen in de slaap

Periodieke beenbewegingen in de slaap Periodieke beenbewegingen in de slaap Periodieke beenbewegingen in de slaap (Periodic limb movement disorder (PLMD)) is een slaapstoornis. Tijdens de slaap treden schokkende bewegingen op in de benen.

Nadere informatie

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: de operatieroute Tremor

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: de operatieroute Tremor Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: de operatieroute Tremor (Deep Brain Stimulation) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Belangrijk voor opname 1 De diepe hersenstimulatie-operatie

Nadere informatie

De ziekte van Parkinson

De ziekte van Parkinson Ziekte van Pa 44 ziekte van Parkinson replace head Switchen tussen on en off Diepe hersenstimulatie, duodopa- of apomorfinetherapie: bij parkinsonpatiënten worden soms geavanceerde therapieën toegepast

Nadere informatie

Informatie. Medicatie bij dementie

Informatie. Medicatie bij dementie Informatie Medicatie bij dementie Inleiding Het beloop van dementie is in sommige gevallen te beïnvloeden met medicatie, zoals bij de ziekte van alzheimer. Dit medicijn wordt, als u daarvoor in aanmerking

Nadere informatie

SELEGILINE HCL 5 PCH tabletten 2. WANNEER MAG U DIT MIDDEL NIET GEBRUIKEN OF MOET U ER EXTRA VOORZICHTIG MEE ZIJN?

SELEGILINE HCL 5 PCH tabletten 2. WANNEER MAG U DIT MIDDEL NIET GEBRUIKEN OF MOET U ER EXTRA VOORZICHTIG MEE ZIJN? 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Selegiline HCl 5 PCH, 5 mg selegilinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want

Nadere informatie

De pijplijn van de ziekte van Parkinso. Jorrit Hoff

De pijplijn van de ziekte van Parkinso. Jorrit Hoff De pijplijn van de ziekte van Parkinso Jorrit Hoff Disclosure Advies aan/voordrachten voor en/of congresbezoek met Boehringer Ingelheim, Novartis, Teva Pharma, Medtronic, UCB en Abbvie San Diego Pijplijn

Nadere informatie

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: de operatieroute M. Parkinson

Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: de operatieroute M. Parkinson Diepe hersenstimulatie bij bewegingsstoornissen: de operatieroute M. Parkinson (Deep Brain Stimulation) Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Belangrijk voor opname 1 De diepe hersenstimulatie-operatie

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson Vereniging

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson Vereniging Parkinsonismen Vereniging Parkinson Vereniging Inhoudsopgave De Parkinson Vereniging 4 Dit zijn de verschijnselen 4 Dopamine 5 Behandeling van symptomen 5 Bijwerkingen en operaties 5 Verenigingsactiviteiten

Nadere informatie

Palliatieve Zorg bij Parkinson. Paul Smit Spec. Ouderengeneeskunde Kaderarts Palliatieve Zorg Hospice-arts Zorggroep Apeldoorn

Palliatieve Zorg bij Parkinson. Paul Smit Spec. Ouderengeneeskunde Kaderarts Palliatieve Zorg Hospice-arts Zorggroep Apeldoorn Palliatieve Zorg bij Parkinson Paul Smit Spec. Ouderengeneeskunde Kaderarts Palliatieve Zorg Hospice-arts Zorggroep Apeldoorn ZvP sinds 20 jaar Hr. A. 82 jr. Eindstadium (Hoehn & Yahr 5) Rolstoel, passief

Nadere informatie