Maatschappelijk herstel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maatschappelijk herstel"

Transcriptie

1 Maatschappelijk herstel van mensen met ernstige psychische aandoeningen Jaap van Weeghel Tilburg, 14 februari 2014 Kenniscentrum Phrenos

2 Het begrip herstel Dimensies (Dröes & Plooy, 2010): Herstel van gezondheid Herstel van persoonlijke identiteit Herstel van maatschappelijke rollen (Herstel van het dagelijks leven) Herstel maatschappelijke rollen het minst uitgewerkt Gevaar van de vaste volgtijdelijkheid: eerst., pas dan

3 Maatschappelijk herstel volgens mensen met (psychische) beperkingen Geaccepteerd en erkend als individuen die meer zijn dan hun beperkingen Persoonlijke relaties met familie, vrienden en kennissen Actief in vrijetijdsbesteding en andere sociale activiteiten Fatsoenlijke huisvesting Werk/onderwijs Voldoende formele (professionele) en informele ondersteuning (Hall, 2009)

4 Capabilities benadering Verwante begrippen Maatschappelijk herstel Maatschappelijke integratie Sociale inclusie Herstel van sociale rollen Participatie Rehabilitatie Sociaal kapitaal

5 Herstel en rehabilitatie Two of a kind Overeenkomsten: Overeenkomstige basisideeën emancipatie, empowerment, zelfbepaling Risico's nemen hoort erbij ('the dignity of risk'): verantwoord en onverantwoord goede timing (Wilma Boevink) mountain climbing (John Strauss) Actieve acceptatie van beperkingen

6 Rehabilitatie en herstel world pole and self pole Verschillen: Rehabilitatie uit geneeskunde, herstel uit cliëntenbeweging 'Herstellen doe je zelf' Partieel versus veelomvattend Eindige trajecten versus langdurige processen Verwachting en hoop Uitkomsten en hun meetbaarheid (olie en water, of olie en azijn?)

7 Herstelondersteuning vertalen naar rehabilitatiepraktijk Uitgangspunten HoZ: De hulpverlener heeft een attitude van hoop en optimisme; is aandachtig aanwezig en gebruikt zijn professionele referentiekader op een terughoudende en bescheiden wijze maakt ruimte voor, ondersteunt maken van en sluit aan bij eigen verhaal cliënt herkent en stimuleert het benutten van eigen kracht van cliënt (empowerment) zowel individueel als collectief erkent, benut en stimuleert ontwikkeling van ervaringskennis van cliënt erkent, benut en stimuleert ondersteuning van cliënt door belangrijke anderen is gericht op verlichten van lijden en vergroten van eigen regie/autonomie. In de rehabilitatie:

8 Uitvoering: Trimbos-instituut, in samenwerking met LP GGZ, NIVEL en Kenniscentrum Phrenos Representatieve groep mensen met ernstige psychische aandoeningen in Nederland (plm. 900) Doel: feiten, meningen en behoeften over zorg, participatie en andere belangrijke thema s verzamelen

9 Participatie: eenzaamheid 9

10 Participatie: (vrijwilligers)werk PPG CBS Betaald werk 12 uur, jaar Vrijwilligerswerk >18 jaar (PPG/CBS) >14 jaar (NPCG)

11 Participatiewens voor Meer contact: 64% Een baan: 36% Meer activiteiten: 65% 11

12 Maar: belemmeringen 81% bij sociale contacten 84% bij activiteiten 89% bij vrijwilligerswerk 93% bij betaald werk 12

13 Sociale uitsluiting Achtergronden/oorzaken: Last van hinderlijke symptomen Gebrek aan sociale ervaring en vaardigheden Ontoegankelijke instanties en omgevingen Financiële beperkingen Sociale afwijzing (stigmatisering en anticipatie daarop) Geen contact met positieve rolmodellen 13

14 Subtiele en minder subtiele vormen van afwijzing Ervaren discriminatie: Gebeurtenissen waarin werkelijk (negatieve) discriminatie wordt ervaren Geanticipeerde discriminatie: Uit angst voor afwijzing gaat men bij voorbaat niets meer ondernemen zoals niet meer solliciteren of geen vriendschappen aangaan ( Why try? ) Mentalism en micro-aggressions: Dagelijkse, vaak subtiele vormen van stereotypering en uitsluiting, waar je per afzonderlijke gebeurtenis moeilijk de vinger op kunt leggen (Deegan, 2013) Stereotype threat: De dreiging te worden bekeken door de lens van een negatief stereotype, of de angst om iets te doen dat per ongeluk dat stereotype bevestigt. (Claude Steele: Whistling Vivaldi) Baumeister (2005) over afwijzing: Erbij horen is zo belangrijk dat het een schok voor het hele systeem is als je wordt afgewezen. De geest werkt niet langer goed. Het is te vergelijken met wanneer je gewond bent. Dan ben je verdoofd en voel je de pijn niet meteen

15 Bent u de afgelopen 12 maanden oneerlijk behandeld..? Meer dan de helft (53%) van de panelleden voelt zich oneerlijk behandeld op één of meer gebieden 36% 12% 18% 32% 24% bij het maken van vrienden op het gebied van huisvesting op het gebied van opleiding bij het zoeken naar werk of op het werk in zijn of haar sociale leven

16 Heeft u de afgelopen 12 maanden ervan afgezien om 73% van de panelleden heeft dingen gelaten op 1 of meer gebieden 51% 48% 60% te solliciteren naar werk een opleiding of cursus te gaan volgen een nauwe persoonlijke relatie aan te gaan 67% van de panelleden heeft psychische problemen verzwegen of verborgen

17 Herstellen is behalve een individueel ook een sociaal proces Herstellen van sociale uitsluiting, isolement en de gevolgen daarvan Maatschappelijk herstel is proces waarin cliënten herstelverhalen construeren, eigen sociale betekenissen creëren, ervaringen herinterpreteren en naar manieren zoeken om een waardevol sociaal leven te leiden 'Bonding' (in eigen kring) en 'bridging' (naar andere netwerken)

18 Instrumenten om maatschappelijk herstel te bevorderen 1. Monitoring sociale participatie en evaluatie ondersteuningsaanbod 2. Interventies voor maatschappelijk ondersteuning (rehabilitatie) 3. Antistigma en discriminatie initiatieven 4. Beleid en wetgeving Cobigo & Stuart, 2010

19 Rehabilitatie in NL: diversiteit in de delta In jaren 80 en 90 geïnspireerd door: Social and independent living skills (SILS; Liberman c.s.) Boston University approach (Anthony c.s.): IRB Britse benadering: Douglas Bennett and Geoff Shepherd Later ook door: Strengths model (bv. in SRH) IPS (en andere EBPs, zoals ACT, IMR) Begrip herstel

20 Kennissynthese Rehabilitatie (Michon & Van Weeghel, 2010) Effectief NL: IRB, ACT en lotgenotengroepen (IPS er bij gekomen) Effecten bescheiden Effectief in core business Geen replicatiestudies Veel meer kennis over arbeid dan over de andere levensgebieden Opvallend weinig kennisontwikkeling in: Herstel in relatie tot maatschappelijke participatie stigma en discriminatie (wel in opkomst ) Onderzoek rehabilitatie & verslaving zeer schaars

21 In de GGz-praktijk zien we: Brede rehabilitatiebenaderingen: Liberman Modules en andere vaardigheidstrainingen De Individuele Rehabilitatie Benadering (IRB) (RCT afgerond) Het Systematisch Rehabilitatiegericht Handelen (SRH), waarin opgenomen het Strengths Model (RCT gestart) Illness management and Recovery (IMR) (RCT gestart)

22 De IRB Ontwikkeld in de VS (jaren tachtig); Anthony & Farkas Aansluiten bij persoonlijke doelen van de cliënt Wonen, werken, leren & sociale contacten Individueel, planmatig & systematisch Drie fasen: 1 Doelvaardigheid bepalen en doel stellen 2 Rehabilitatieplan maken met aandacht voor ontwikkeling van benodigde vaardigheden en gebruik van hulpbronnen 3 Interventies uitvoeren (vaardigheden trainen / hulpbronnen benutten)

23 Onderzoek naar effectiviteit IRB (Swildens,Van Busschbach, Michon e.a., 2011) Aanleiding brede verspreiding IRB (internationaal en in Nederland), maar geen gerandomiseerde studies Gerandomiseerd gecontroleerd experiment Drie metingen (baseline, 1 en 2 jaar), op vier locaties Uitkomsten: Primaire uitkomstmaat: IRB na 1 jaar en na 2 jaar succesvoller: meer cliënten behalen rehabilitatiedoel Secundaire uitkomstmaten: IRB succesvoller in maatschappelijke participatie Geen andere effecten IRB op 5 andere secundaire maten: zelfstandiger wonen, kwaliteit van leven, functioneren, empowerment, zorgbehoeften

24 Naar meer sociale participatie met IRB voor mensen met EPA: een kosteneffectiviteit studie Financier: ZonMw Altrecht UMCG Promenscare Dijk en Duin Maatschappelijke participatie en het managen van risico s op victimisatie bij mensen met EPA (VICTORIA) Financier: NWO GGz-E Dijk en Duin Tranzo Rehabilitatie 92

25 In de rehabilitatiepraktijk zien we ook interventies Per levensgebied: Wonen Dagbesteding Werken Leren Sociale contacten

26 Is werk goed voor de psychische gezondheid? Ja, maar met enkele slagen om de arm: For most people, most of the time, good work is beneficial for mental health (Henderson, 2011)

27 Individuele Plaatsing & Steun (IPS) Hoofdkenmerken Regulier betaald werk is het centrale doel Iedere cliënt die baan wil, wordt in traject genomen ( zero exclusion ) Snel zoeken naar echte baan ( place-then-train ) Voorkeuren van de cliënt centraal Ondersteuning op lange termijn Doorlopende, systematische inschatting van arbeidsmogelijkheden Integratie met GGZ-hulp (trajectbegeleider lid van ambulant, multidisciplinair team) Individuele begeleiding bij uitkeringskwesties ( benefit counseling ) Presentatie IPS

28 IPS bewezen effectief Eerst in USA, later ook in Canada, Australië, Nieuw Zeeland, Hongkong, vijf Europese landen (o.a. Marshall e.a., 2014; Burns e.a., 2007) Cliënten met reguliere baan: 40% tot 60% via IPS-programma s 20% tot 30% via andere arbeidsrehabilitatie (trajectbegeleiding, arbeidstraining, beschutte werkplaatsen, etc.) IPS ook op langere termijn (8 á 12 jaar na instroom in programma) effectief (Salyers e.a. 2004; Becker e.a. 2007) Na verloop van tijd vaak stijgende lijn in carrière (Becker e.a. 2008) Positieve invloed op inkomen, zelfachting, kwaliteit van leven, sociale inclusie en symptoommanagement Ook effectief in Nederland?

29 Research team Scion A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open employment in the Netherlands J. van Busschbach & H Michon (project supervisors) M. van Vugt, D. Stant (Core team, economic evaluation) L. Aerts Roorda, N. van Erp, H Kroon Advisors J. van Weeghel, H. Kroon, D. Wiersma Data coordinating from staff at the four Mental health Agencies Grant: UWV (add. funding for T30 by ZonMw ) RGOc-University medical center Groningen; Trimbos-instituut; Kenniscentrum Phrenos. GGzEindhoven, Lentis-UCP (Groningen), Parnassia-Bavogroep / Pameijer (Rotterdam), Dimence (Deventer / Almelo). Artikel wordt in 2014 gepubliceerd in Psychiatric Rehabilitation Journal

30 Follow-up 30 months main outcome (competitive work)

31 BAKES -instrument (Behaviors, Attitude and Knowledge of Employment Specialists) onderzoek bij 153 trajectbegeleiders (in NL en Canada) 12 subschalen (bv. Omgaan met stigma, of Aanpassen van de werkplek) Beste voorspellers voor succesvolle plaatsingen van IPSdeelnemers: 1. Relaties met werkgevers en leidinggevenden 2. Steun verlenen en een cliëntgerichte benadering Nederlandse trajectbegeleiders scoren systematisch lager op de BAKES: minder goed opgeleid in IPS? M. Corbière, E. Brouwers, N. Lanctôt, J. van Weeghel.Employment specialist competencies needed to help people with a severe mental illness enrolled in supported employment programs. Journal of Occupational Rehabilitation (accepted)

32 IPS als kerstboom (toegevoegde interventies) In de VS worden nieuwe combinaties onderzocht: IPS plus moderne psychofarmaca IPS plus motiverende gespreksvoering IPS plus cognitieve gedragstherapie IPS plus cognitieve vaardigheidstraining IPS plus Work Place Fundamentals ( Omgaan met werk ) IPS plus zelfmanagement symptomen IPS plus begeleid leren IPS plus sociale steun IPS en WRAP (NL) IPS en disclosure beslissingshulp

33 Best Practice in psychiatrische rehabilitatie 1. Empowerment, zelfstandigheid bevorderen 2. Rehabilitatie vanaf dag één 3. Vaardigheden in maatschappelijke omgeving, gerelateerd aan persoonlijk doel 4. Specificiteit: trajecten per rol of omgeving 5. Naast vaardigheden aanleren ook steun bieden 6. Zo snel mogelijk in gewenste omgeving ('place-then-train') 7. Integratie rehabilitatie en behandeling 8. Onderdeel van maatschappelijk steunsysteem 9. MH impliceert vaak aanpassen van wetten en regels 10. Stigmabestrijding is noodzakelijk complement rehabilitatie

34 Antistigma programma s om publiek stigma te bestrijden NB: in Nederland onderontwikkeld en nauwelijks geïmplementeerd

35 Tegengaan zelfstigma Duidelijke relatie tussen tegengaan zelfstigma en individuele rehabilitatie (werken aan competenties, positiever zelfbeeld; overwinnen van afwijzingsangst) Daarnaast zijn herstelinitiatieven voor en door cliënten belangrijk bij bestrijden zelfstigma Ook behandelinterventies kunnen veel bijdragen, met name cognitieve gedragstherapie en herstelgerichte psycho-educatie

36 Tegengaan publiek stigma Vijf principes: Contact maken is cruciaal bij bestrijding van publiek stigma Contacten moeten gericht zijn op belangrijke groepen in de samenleving Locale ontmoetingsprogramma s zijn effectiever Contacten moeten geloofwaardig zijn (cliënten in hoofdrol) Contacten moeten continu karakter hebben (Corrigan, 2011)

37 Jezelf bekend maken ( disclosure ) Vijf strategieën: 1. Sociale vermijding 2. Geheim houden 3. Selectief onthullen 4. Onthullen zonder onderscheid 5. Bewust je ervaringen uitdragen (Corrigan, 2008) Iedere strategie heeft eigen voor- en nadelen COnceal or ReveAL (CORAL) (Henderson, 2012

38 CORAL (Conceal Or ReveAL) Beslissingshulp in ontwikkeling (Henderson et al., 2013) Openheid op het werk over psychische aandoening Zes thema s: 1. voor- en nadelen van openheid 2. Persoonlijke behoefte aan openheid 3. Persoonlijke waarden hieromtrent 4. Wanneer ga je openheid geven 5. Tegen wie 6. Op welke manier ga je het vertellen

39 Handboek Stigmabestrijding: recente inzichten over werkzame interventies Begin 2014: digitale Wegwijzer Antistigma-interventies, die inspirerende interventies beschrijft Wegwijzer antistigma interventies De Wegwijzer: samenwerking tussen Phrenos, Samen sterk tegen Stigma en GGZ Drenthe. Eerste stap op weg naar een in de GGZ bruikbare toolkit Naar werkplaats anti-stigmainterventies: Hier worden antistigma interventies verzameld, getest en gedeeld

40 Rehabilitatie Veranderingen op vier dimensies (Van Weeghel, 2012) Niet alleen: Door professionals aangeboden Maar ook: Door zelfhulp en eigen kracht te benutten In het traditionele GGz-domein Door andere maatschappelijke actoren Op het individu gerichte gerichte interventies (gesprekstechniek) Op de maatschappelijke omgeving gerichte interventies (sociale technologie) Eigenstandige interventies Geïntegreerd met behandelinterventies

41 Geloof in (arbeids)mogelijkheden Jeroen Knaeps e.a., 2013 Generiek werkende reïntegratieprofessionals (dichtbij de gemeente) geloven minder vaak dan gespecialiseerde reïntegratieprofessionals (dichterbij GGz ) dat werkzoekenden met psychiatrische problematiek baat hebben bij reguliere baan (meer integratie, zelfstandigheid en zelfvertrouwen) Gespecialiseerde reïntegratieprofessionals ervaren beduidend minder hindernissen en meer competentie bij werken aan arbeidsperspectieven van deze doelgroep Gezamenlijke training en betere communicatie tussen GGz en integratiesector kunnen leiden tot meer consistentie in de aanpak van gespecialiseerde en generieke reïntegratie-inspanningen

42 Belangrijke boodschap voor beleidsmakers Niet alle heil verwachten van: De vermaatschappelijking van het proces Vooral prioriteit geven aan: Vermaatschappelijking van het doel (betaalde arbeid voor deze doelgroep) en vervolgens het meest effectieve proces daarop inrichten (onderdeel integrale aanpak)

43 Hoe verder met rehabilitatie? (UK and NL) Helen Killaspy & Jaap van Weeghel Kader van herstel blijven gebruiken om rehabilitatiepraktijk verder te ontwikkelen, mede door inzet van ervaringsdeskundigen Blijven werken aan een grote evidence base voor rehabilitatie Inzetten op implementatie interventies van bewezen waarde Ontwikkelen rehab-online programma s (zelfmanagement in de rehabilitatie, met rehabilitatieprofessionals als back-ups) Ontwikkelen specifieke interventies (zoals illness management in werk) om rehabilitatiedoelen te bereiken (zoals baanbehoud ) Laat je horen bij politici en beleidsmakers!

44 Het goede doel.sociale inclusie is géén illusie

Maatschappelijk herstel van psychiatrische patiënten

Maatschappelijk herstel van psychiatrische patiënten Maatschappelijk herstel van psychiatrische patiënten Stand van kennis en perspectief Jaap van Weeghel LUMC, Jelgersma lezing Leiden, 10 september 2013 Kenniscentrum Phrenos Inhoud De doelgroep: mensen

Nadere informatie

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Bestemming: werk Supported employment en herstel H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Inhoud Mensen met ernstige psychische aandoeningen Arbeidsparticipatie Arbeidsre-integratie

Nadere informatie

Individuele Plaatsing en Steun

Individuele Plaatsing en Steun Individuele Plaatsing en Steun Cris Bergmans (cbergmans@kcphrenos.nl) Stafmedewerker IPS kenniscentrum Phrenos IPS trajectbegeleider etips.nl Presentatie Werkatelier Utrecht Belang betaald werk voor mensen

Nadere informatie

Arbeidsrehabilitatie en herstel

Arbeidsrehabilitatie en herstel Arbeidsrehabilitatie en herstel Ontwikkelingen in kennis H. Michon, symposium GGNET Alternatief; werken aan perspectief 11 oktober 2011 Inhoud Arbeidsparticipatie Arbeidsrehabilitatie Herstel Gezamenlijk

Nadere informatie

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) Het werkt! Jaap van Weeghel Utrecht, 29 november 2017

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) Het werkt! Jaap van Weeghel Utrecht, 29 november 2017 Individuele Plaatsing en Steun (IPS) Het werkt! Jaap van Weeghel Utrecht, 29 november 2017 Geaccepteerd en erkend als individuen die meer zijn dan hun beperkingen Persoonlijke relaties met familie, vrienden

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Ellen Otto IPS projectcoördinator Kenniscentrum Phrenos docent IPS leergang Phrenos Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV)

Nadere informatie

Wat werkt bij het bevorderen van maatschappelijk herstel?

Wat werkt bij het bevorderen van maatschappelijk herstel? Wat werkt bij het bevorderen van maatschappelijk herstel? Jaap van Weeghel Bunnik symposium over psychosen Utrecht, 8 maart 2013 Kenniscentrum Phrenos Disclosure Jaap van Weeghel Speaker fees received

Nadere informatie

Individual Placement & Support (IPS) Zó werkt het

Individual Placement & Support (IPS) Zó werkt het Individual Placement & Support (IPS) Zó werkt het Jaap van Weeghel Startsymposium AWAG Psychische gezondheid, werk en duurzame inzetbaarheid Tilburg, 17 april 2015 Inhoud Betekenis van werk Wat is IPS?

Nadere informatie

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open SCION employment Netherlands Effectiviteit IPS in Nederland H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 Inhoud Individuele

Nadere informatie

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Geen belangen Disclosure Persbericht 15 oktober 2014 Veranderend zorglandschap vraagt om vernieuwde

Nadere informatie

Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie?

Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie? Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie? Hans Kroon Studiedag NEDKAD 1 juli 2010 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Drie rehabilitatiegoeroes "Over rehabilitatie bij chronische depressie

Nadere informatie

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) zó werkt het!

Individuele Plaatsing en Steun (IPS) zó werkt het! Individuele Plaatsing en Steun (IPS) zó werkt het! Jaap van Weeghel Dag van de Inhoud Rotterdam, 29 september 2016 Kenniscentrum Phrenos Maatschappelijk herstel volgens mensen met (psychische) beperkingen

Nadere informatie

Arbeidsintegratie van mensen met psychische aandoeningen. Jaap van Weeghel Kenniscentrum Phrenos

Arbeidsintegratie van mensen met psychische aandoeningen. Jaap van Weeghel Kenniscentrum Phrenos Arbeidsintegratie van mensen met psychische aandoeningen Jaap van Weeghel Kenniscentrum Phrenos Arbeidsintegratie van mensen met psychische aandoeningen Dat doen we samen! Jaap van Weeghel Samenwerking

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Randomised Controlled Trial. IPS and WRAP. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

Randomised Controlled Trial. IPS and WRAP. Improving Mental Health by Sharing Knowledge Improving Mental Health by Sharing Knowledge Randomised Controlled Trial O IPS and WRAP Harry Michon, Marianne van Bakel, Dienke Boertien, Nicole van Erp, Harry Michon, Manja van Wezep, & Hans Kroon Advice

Nadere informatie

Multidisciplinaire richtlijn Werk en Ernstige Psychische Aandoeningen Kick off MMMensen met mogelijkheden 10 oktober 2013

Multidisciplinaire richtlijn Werk en Ernstige Psychische Aandoeningen Kick off MMMensen met mogelijkheden 10 oktober 2013 Multidisciplinaire richtlijn Werk en Ernstige Psychische Aandoeningen Kick off MMMensen met mogelijkheden 10 oktober 2013 Ellen Otto & Daniëlle van Duin Kenniscentrum Phrenos Ontwikkeling Richtlijn Achtergrond

Nadere informatie

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat hgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht benaderen visie op de cliënt inleiding1.5 1 > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht

Nadere informatie

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL VZW De Hulster Leuven UZ Leuven campus Sint- Jozef Kortenberg 1 Inleiding Ontstaan Polparol Succesfactoren Polparol Polparol en herstel Rol van hulpverlener

Nadere informatie

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg

IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg IRB in de Sociale Verslavingszorg. Eerste ervaringen. Cees Witsenburg 1 Uit de missie van Brijder: De wensen en mogelijkheden van onze patiënten, hun omgeving en onze expertise vormen de bouwstenen van

Nadere informatie

IPS bijeenkomst Ribw s

IPS bijeenkomst Ribw s IPS bijeenkomst Ribw s 10.00 uur 1. Opening en mededelingen 10.05 uur 2. Wat is IPS? 10.35 uur 3. IPS onderzoeksregeling UWV 11.10 uur Korte pauze 11.20 uur 4. Ervaringen met IPS binnen RIBW s - Guus van

Nadere informatie

Arbeidsintegratie van mensen met psychische beperkingen Zo werkt het!

Arbeidsintegratie van mensen met psychische beperkingen Zo werkt het! Arbeidsintegratie van mensen met psychische beperkingen Zo werkt het! Jaap van Weeghel Menatwork1 Congres Psychologen voor Werken naar Vermogen Zeist, 1 juni 2012 Inhoud Over de doelgroep Betekenis van

Nadere informatie

Supported Employment modelgetrouwheid in Vlaamse arbeidsrehabilitatieprogramma s Knaeps J. & Van Audenhove Ch. GGZ-congres, 2012 Overzicht Inleiding Onderzoek Onderzoeksvragen Methode Analyse Resultaten

Nadere informatie

Arbeidsintegratie van mensen met ernstige psychische aandoeningen Jaap van Weeghel UWV najaarscongres Amsterdam, 3 november 2011

Arbeidsintegratie van mensen met ernstige psychische aandoeningen Jaap van Weeghel UWV najaarscongres Amsterdam, 3 november 2011 Arbeidsintegratie van mensen met ernstige psychische aandoeningen Jaap van Weeghel UWV najaarscongres Amsterdam, 3 november 2011 Menatwork1 Inhoud Over de doelgroep Betekenis van werk Multidisciplinaire

Nadere informatie

SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open employment in the Netherlands

SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open employment in the Netherlands SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open employment in the Netherlands Effectonderzoek IPS en Reguliere arbeidsbegeleiding Resultaten na 18 maanden Jooske van Busschbach (RGOc-UMCG) Harry

Nadere informatie

Maatschappelijke steunsystemen: van probleem naar perspectief

Maatschappelijke steunsystemen: van probleem naar perspectief Maatschappelijke steunsystemen: van probleem naar perspectief Voordracht Geestdrift Symposium 17 september 2010 door Jos Dröes Stichting Rehabilitatie 92 Definitie Maatschappelijk Steunsysteem Een maatschappelijk

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Dr. Hanneke van Gestel-Timmermans Dr. Evelien Brouwers Dr. Marcel van Assen Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen Herstellen doe je zelf Ontwikkeld

Nadere informatie

In scholing of werk maken cliënten zich sterk. Jaap van Weeghel Eindhoven, 26 mei 2009

In scholing of werk maken cliënten zich sterk. Jaap van Weeghel Eindhoven, 26 mei 2009 In scholing of werk maken cliënten zich sterk Jaap van Weeghel Eindhoven, 26 mei 2009 Inhoud Relatie leren en werken Belang en betekenis werken Stigma(verwachtingen) IPS: kenmerken & resultaten Werken

Nadere informatie

Regionaal werkatelier Psychische kwetsbaarheid. Meer mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk

Regionaal werkatelier Psychische kwetsbaarheid. Meer mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk Regionaal werkatelier Psychische kwetsbaarheid Meer mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk PROGRAMMA 13.00 14.10 uur: Plenair programma: - Welkom door wethouder Ko Scheele (gemeente Ommen) -

Nadere informatie

Arbeidsintegratie bij psychische aandoeningen: zó werkt het!

Arbeidsintegratie bij psychische aandoeningen: zó werkt het! Arbeidsintegratie bij psychische aandoeningen: zó werkt het! Jaap van Weeghel VMDB Den Bosch, 17 september 2016 Kenniscentrum Phrenos Inhoud Arbeid en Psyche Betekenis van werk IPS: zo werkt het Bewijskracht

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Arbeidsre-integratie Personen met psychische problemen Arbeidstrajectbegeleiders Hulpverleners. PhD-verdediging Knaeps Jeroen 6 maart 2015

Arbeidsre-integratie Personen met psychische problemen Arbeidstrajectbegeleiders Hulpverleners. PhD-verdediging Knaeps Jeroen 6 maart 2015 Arbeidsre-integratie Personen met psychische problemen Arbeidstrajectbegeleiders Hulpverleners PhD-verdediging Knaeps Jeroen 6 maart 2015 Probleemstelling Een op drie werkzoekenden heeft psychische problemen

Nadere informatie

2 Lijfsbehoud, levenskunst en lessen om (van) te leren 37

2 Lijfsbehoud, levenskunst en lessen om (van) te leren 37 Inhoudsopgave Inleiding 17 Deel 1 Theorie 1 Rehabilitatie en herstel 25 Jos Dröes, Tom van Wel & Lies Korevaar 1.1 Inleiding 25 1.2 Definities 26 1.2.1 Rehabilitatie 26 1.2.2 Herstel 28 1.3 Doelgroep en

Nadere informatie

Workshop herstel- en kracht- gericht werken

Workshop herstel- en kracht- gericht werken Workshop herstel- en kracht- gericht werken Studiedag beschermd wonen, 15 april 2014 Ursula Drexhage coördinator herstel (RIWIS), gemeenteraadslid berkelland, ervaringsdeskundige Diana Koolman, cliënt

Nadere informatie

10 jaar Lectoraat Rehabilitatie

10 jaar Lectoraat Rehabilitatie 10 jaar Lectoraat Rehabilitatie Overzicht Goede Tijden, Slechte Tijden Onderweg naar Morgen Goede Tijden Lectoraat Rehabilitatie, Hanzehogeschool Groningen Willem Marrie Jannie Ben Caroline Peter Hanny

Nadere informatie

Herstelondersteunend behandelen. Door Jos Dröes, psychiater np Stichting Rehabilitatie 92 Utrecht

Herstelondersteunend behandelen. Door Jos Dröes, psychiater np Stichting Rehabilitatie 92 Utrecht Herstelondersteunend behandelen Door Jos Dröes, psychiater np Stichting Rehabilitatie 92 Utrecht Wat is herstel? Herstel is opkrabbelen na of bij ziekte Herstel is een proces van de cliënt Herstel is niet

Nadere informatie

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Charlotte de Heer, Hanzehogeschool Loes Winkel, GGZ Friesland Innovatiewerkplaats Maatschappelijke participatie van mensen met een psychische beperking Inhoud

Nadere informatie

Peter van der Ende. Senior-onderzoeker Lectoraat Rehabilitatie Hanzehogeschool Groningen.

Peter van der Ende. Senior-onderzoeker Lectoraat Rehabilitatie Hanzehogeschool Groningen. Peter van der Ende Senior-onderzoeker Lectoraat Rehabilitatie Hanzehogeschool Groningen p.c.van.der.ende@pl.hanze.nl Website: www.ouderschap-psychiatrie.nl Strategieën voor ouderschap voor mensen met een

Nadere informatie

Illness Management & Recovery Ervaringen met de modelgetrouwe implementatie van IMR

Illness Management & Recovery Ervaringen met de modelgetrouwe implementatie van IMR Illness Management & Recovery Ervaringen met de modelgetrouwe implementatie van IMR GGZ Groep Europoort Trimbos-instituut instituut 9 september 2005 Bronnen Evidence-based practice implementation resource

Nadere informatie

Beter in beeld over het stigma bij ernstige psychische aandoeningen

Beter in beeld over het stigma bij ernstige psychische aandoeningen Beter in beeld over het stigma bij ernstige psychische aandoeningen Jaap van Weeghel Den Bosch, 22 maart 2014 Kenniscentrum Phrenos Goede zorg en ondersteuning bij EPA in de nieuwe tijd Zes grote verschuivingen:

Nadere informatie

ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement

ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement 1 Wie zijn wij en wat gaan wij vertellen? Begeleiden (visie en werkwijze, ook in vergelijking met behandelen)

Nadere informatie

Arbeidsparticipatie van mensen met psychische aandoeningen. Zó werkt het!

Arbeidsparticipatie van mensen met psychische aandoeningen. Zó werkt het! Arbeidsparticipatie van mensen met psychische aandoeningen Zó werkt het! Jaap van Weeghel Bestuurlijke bijeenkomst Meer mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk Ede, 3 februari 2016 Kennis delen

Nadere informatie

Inhoud. Persoonlijk-professionele hulpverlening. Een integrale rehabilitatiebenadering. Ten geleide...11. Voorwoord...15.

Inhoud. Persoonlijk-professionele hulpverlening. Een integrale rehabilitatiebenadering. Ten geleide...11. Voorwoord...15. Inhoud Ten geleide...11 Voorwoord...15 Hoofdstuk 1 Een integrale rehabilitatiebenadering 1.1 Een korte historie...19 1.2 De rehabilitatiebenadering: een rijke vijver...21 1.3 Definities en richtingen...23

Nadere informatie

Informatie over de individuele rehabilitatiebenadering. en de resultaten. Een wens in vervulling. Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB)

Informatie over de individuele rehabilitatiebenadering. en de resultaten. Een wens in vervulling. Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) Een wens in vervulling Informatie over de individuele rehabilitatiebenadering en de resultaten Een uitgave van de IRB-onderzoeksgroep met ondersteuning van IRB

Nadere informatie

GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB

GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB GGZ Friesland in beweging: Implementatie van de IRB Charlotte de Heer, c.de.heer@pl.hanze.nl Sanne van der Zee, sanne.van.der.zee@mind-up.nl Hilda van der Eems, hilda.van.der.eems@ggzfriesland.nl Workshop

Nadere informatie

Effecten van een herstelprogramma van/voor mensen met psychische handicaps

Effecten van een herstelprogramma van/voor mensen met psychische handicaps Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effecten van een herstelprogramma van/voor mensen met psychische handicaps Hans Kroon Onderzoeksteam Wilma Boevink Hans Kroon Maaike van Vugt Philippe Delespaul

Nadere informatie

Werk, participatie en gezondheid

Werk, participatie en gezondheid Werk, participatie en gezondheid Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Coordinator academische werkplaats CEPHIR ism Dr Merel Schuring Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg,

Nadere informatie

Rehabilitatie & Herstel

Rehabilitatie & Herstel Symposium Rehabilitatie & Herstel Welkom Groningen 27 juni 2011 Betoging in Den Haag tegen de bezuinigingen in de GGz Teken de petitie!! http://www.ggznederland.nl/actueel/nieuwslijsten/petitie.html Lectoraat

Nadere informatie

Onze visie is gebaseerd op literatuur, ervaringen van cliënten en de vele ontmoetingen met allerlei mensen, instellingen, onderwijs, gemeenten etc.

Onze visie is gebaseerd op literatuur, ervaringen van cliënten en de vele ontmoetingen met allerlei mensen, instellingen, onderwijs, gemeenten etc. Inleiding Het Zwarte Gat en Herstelgroep Nederland hebben een gezamenlijke visie ontwikkeld over herstel en herstelondersteuning. Met deze visie willen beide een discussie opstarten binnen de publieke

Nadere informatie

IPS arbeidsintegratie voor mensen met psychische aandoening

IPS arbeidsintegratie voor mensen met psychische aandoening IPS arbeidsintegratie voor mensen met psychische aandoening 18 september Klaas Pieter Derks 1 Urgentie Psychische gezondheidsklachten behoren tot de belangrijkste oorzaken voor uitval uit de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Op zoek naar herstel

Op zoek naar herstel Op zoek naar herstel Herstel en herstelondersteunende zorg voor mensen met moeilijk verstaanbaar gedrag en hun begeleiders Door Jos Dröes Stichting Rehabilitatie 92 Het probleem (?) mijn cliënten zijn

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN en regulier betaald werk

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN en regulier betaald werk INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN en regulier betaald werk Cris Bergmans (stafmedewerker IPS) Kennisdag VNG Beschermd wonen en maatschappelijke opvang 29-11-2017 IPS in het gemeentelijke domein Psychische

Nadere informatie

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Karin Proper Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO+ Instituut, VUmc, Amsterdam Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

3/12/2014 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG. Fundamentele component van kwaliteitsvolle therapie en zorg

3/12/2014 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG. Fundamentele component van kwaliteitsvolle therapie en zorg 1 DE THERAPEUTISCHE RELATIE Procesbevorderend Herstelgericht Zingevend Walter Krikilion Studiedag Geel 04/12/14 DE THERAPEUTISCHE RELATIE UITGANGSPUNTEN IN 2005 EN VANDAAG Fundamentele component van kwaliteitsvolle

Nadere informatie

Uitleg Rehabilitatieplan

Uitleg Rehabilitatieplan Uitleg Rehabilitatieplan GGZ Friesland heeft Rehabilitatie en herstelondersteunende zorg speerpunt gemaakt in het zorgaanbod voor mensen met Ernstige Psychiatrische Aandoeningen (EPA). Rehabilitatie gaat

Nadere informatie

Herstel gericht werken Een gezamenlijk item bij de SGGZ (Dimence) en BGGZ (Mindfit)

Herstel gericht werken Een gezamenlijk item bij de SGGZ (Dimence) en BGGZ (Mindfit) Herstel gericht werken Een gezamenlijk item bij de SGGZ (Dimence) en BGGZ (Mindfit) Yvonne van den Broek & Anne Varenbrink 2 Wat is herstel Herstel is het unieke, persoonlijke proces waarin iemand met

Nadere informatie

(Concept) Functieomschrijving ervaringsdeskundige in reguliere beroepspraktijk

(Concept) Functieomschrijving ervaringsdeskundige in reguliere beroepspraktijk (Concept) Functieomschrijving ervaringsdeskundige in reguliere beroepspraktijk Versie: 6 september, Paulina Sedney (Who knows?! project) Voor deze functieomschrijving is een weergave van doelen, taken,

Nadere informatie

Bouwstenen voor effectieve reintegratie

Bouwstenen voor effectieve reintegratie Bouwstenen voor effectieve reintegratie voor mensen met een beperking Luuk Mallee - Regioplan Michiel Sebel Werkse! Delft Robert Nijmands Werkse! Delft Het onderzoek Effectiviteit re-integratie arbeidsbeperkten.

Nadere informatie

Regionaal werkatelier Psychische kwetsbaarheid. Meer mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk

Regionaal werkatelier Psychische kwetsbaarheid. Meer mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk Regionaal werkatelier Psychische kwetsbaarheid Meer mensen met psychische kwetsbaarheid aan het werk PROGRAMMA 14.00 15.10 uur: Plenair programma (met dagvoorzitter Cees Kiene): - Welkom en opening door

Nadere informatie

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1 De stichting bestaat uit het Fonds Psychische Gezondheid, GGZ NL, het Landelijk Platform GGZ, NVvP. En er wordt samen gewerkt met o.a. Kenniscentrum Phrenos, Landelijk Steunpunt Kwartiermaken, Parnassia

Nadere informatie

Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon

Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon Je takken worden weggerukt, Hard en meedogenloos, Even lijkt het leven niet meer te

Nadere informatie

Stigmatisering door de professional. 16 november 2016

Stigmatisering door de professional. 16 november 2016 Stigmatisering door de professional 16 november 2016 Labeling https://www.youtube.com/watch?v=jbr8kvlwd3m Presenteren, spanning, sociale uitsluiting en evolutie.. : Wat heeft dat nu met elkaar en met stigma

Nadere informatie

Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één

Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één 30% meer herstel is alleen te bereiken door samen te werken met patiënten, naasten en externe collega s! Eén groep, diverse mogelijkheden Waarom

Nadere informatie

Maatschappelijke steunsystemen een plaatsbepaling. Jaap van Weeghel, Trimbos-instituut

Maatschappelijke steunsystemen een plaatsbepaling. Jaap van Weeghel, Trimbos-instituut Maatschappelijke steunsystemen een plaatsbepaling Jaap van Weeghel, Trimbos-instituut NVSPV, 28 november 2002 Vermaatschappelijking Doel: Bevorderen dat mensen met psychische beperkingen kunnen deelnemen

Nadere informatie

Werken naar vermogen bij Sunny Tom een kwestie van de juiste mix: persoon, situatie en begeleiding

Werken naar vermogen bij Sunny Tom een kwestie van de juiste mix: persoon, situatie en begeleiding Werken naar vermogen bij Sunny Tom een kwestie van de juiste mix: persoon, situatie en begeleiding Persoon Jongeren met een beperking die moeilijk plaatsbaar zijn op de arbeidsmarkt Situatie Tuinbouwbedrijf

Nadere informatie

Maatschappelijk herstel en de GGZ. Zorgzaam en soms bemoeizuchtig. Rene Keet

Maatschappelijk herstel en de GGZ. Zorgzaam en soms bemoeizuchtig. Rene Keet Maatschappelijk herstel en de GGZ Zorgzaam en soms bemoeizuchtig Rene Keet 21-6-2017 Disclosure: belofte Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen Ik zal de gezondheid bevorderen

Nadere informatie

Elementen van de IMR training die bijdragen aan het herstel van cliënten met EPA: een kwalitatieve studie

Elementen van de IMR training die bijdragen aan het herstel van cliënten met EPA: een kwalitatieve studie Elementen van de IMR training die bijdragen aan het herstel van cliënten met EPA: een kwalitatieve studie Wilma J.M. van Langen, Titus A.A. Beentjes, Betsie G.I. van Gaal, Maria W.G.Nijhuis-van der Sanden,

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt

Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen. Promenzo werkt Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven en de Kempen Promenzo werkt Promenzo begeleidt en ondersteunt mensen met ernstige psychiatrische of psychische problemen bij het zoeken naar, vinden en behouden van

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Petri Embregts Inhoud Waarom een kans in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking? Inzetbaarheid en effectiviteit

Nadere informatie

Van Jonge Leu en Oale Groond

Van Jonge Leu en Oale Groond Van Jonge Leu en Oale Groond De toepassing van het Krachtenmodel bij Ouderen Dirk den Hollander Verpleegkundige / Sociaal Pedagoog Hoofdopleider Krachtenmodel en SRH Rinogroep Centrum Opleidingen Langdurige

Nadere informatie

De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen. Lectoraat Rehabilitatie Groningen

De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen. Lectoraat Rehabilitatie Groningen De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen Peter van der Ende Senior-onderzoeker Lectoraat Rehabilitatie Hanzehogeschool Groningen p.c.van.der.ende@pl.hanze.nl Website: www.ouderschap-psychiatrie.nl

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Herstel en empowerment bij ernstige psychische aandoeningen

Herstel en empowerment bij ernstige psychische aandoeningen Herstel en empowerment bij ernstige psychische aandoeningen Jaap van Weeghel, Conferentie Kwetsbaarheid en veerkracht 2.0 Amsterdam, 22 januari 2016 Kennis delen over herstel, behandeling en participatie

Nadere informatie

Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen

Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen Catherine van Zelst Nicole van Erp Trimboscongres Een te gekke wijk 8 november 2017 Inhoud workshop Wat is MHFA? Het belang van MHFA Onderzoek

Nadere informatie

Samenwerking UWV- GGZ NHN. Nia de Wit Susan van der Heide Connie van Breugel

Samenwerking UWV- GGZ NHN. Nia de Wit Susan van der Heide Connie van Breugel Samenwerking UWV- GGZ NHN Nia de Wit Susan van der Heide Connie van Breugel Wat betekent werk? Meer tevredenheid over eigen leven Structuur Sociale contacten Inkomen: zelfstandigheid en onafhankelijkheid

Nadere informatie

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge HEE in de praktijk Improving Mental Health by Sharing Knowledge inhoud Wat is HEE Wat doet HEE Wie is HEE Waar is HEE Herstel Empowerment Wat is HEE Ervaringsdeskundigheid HEE geeft invulling aan deze

Nadere informatie

De psychiatrische cliënt in beeld Terugkeer in de maatschappij Psychiatrisch stigma bekeken vanuit client, familie en samenleving Job van t Veer Wat is het psychiatrisch stigma? Psychiatrisch stigma Kennis

Nadere informatie

HERSTELLEN KAN JE ZELF Hoopvol leven met een psychische kwetsbaarheid

HERSTELLEN KAN JE ZELF Hoopvol leven met een psychische kwetsbaarheid HERSTELLEN KAN JE ZELF Hoopvol leven met een psychische kwetsbaarheid Prof. dr. Chantal Van Audenhove Dr. Joke Vanderhaegen KU Leuven, LUCAS, Centrum voor zorgonderzoek en consultancy Gent, 18 november

Nadere informatie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Gezondheid van uitkeringsgerechtigden

Nadere informatie

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden

Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz. Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Wegwijzer Stigmabestrijding in de ggz Gids naar praktijken die werken. Lessen, praktijken en voorbeelden Colofon Opdrachtgevers Stuurgroep Toolkit Antistigma-interventies: Kenniscentrum Phrenos, Stichting

Nadere informatie

Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) Een wens in vervulling

Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) Een wens in vervulling Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) Een wens in vervulling Informatie over werkwijze en resultaten van de individuele rehabilitatiebenadering Inhoud De Individuele Rehabilitatiebenadering De Individuele

Nadere informatie

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014 NAH & Ervaringsdeskundigheid Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014 Korte introductie Drs. J. (Jeroen) Kwak Manager zorgconsumenten Zorgbelang Brabant (o.a. NAH-Cafés en hersenletselnetwerken) Manager

Nadere informatie

Destigmatisering van psychische aandoeningen en arbeidsparticipatie. Samenvatting

Destigmatisering van psychische aandoeningen en arbeidsparticipatie. Samenvatting Kenniscentrum Phrenos, 11 mei 2016 Destigmatisering van psychische aandoeningen en arbeidsparticipatie Samenvatting Hoewel psychische aandoeningen vaak voorkomen, bestaan hierover veel vooroordelen. Mensen

Nadere informatie

Zelfmanagement ondersteuningsbehoeften. Bij mensen met EPA. Titus Beentjes Nationaal Congres GGz Verpleegkunde 16 juni 2016

Zelfmanagement ondersteuningsbehoeften. Bij mensen met EPA. Titus Beentjes Nationaal Congres GGz Verpleegkunde 16 juni 2016 Zelfmanagement ondersteuningsbehoeften Bij mensen met EPA Titus Beentjes Nationaal Congres GGz Verpleegkunde 16 juni 2016 Zelfmanagement ondersteuning behoeften & EPA Introductie Methode Bevindingen Discussie

Nadere informatie

Ga je mee verdwalen? Weet jij de weg?

Ga je mee verdwalen? Weet jij de weg? 13-11- 12 Kenniscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie Ga je mee verdwalen? Weet jij de weg? Herstelverlenen Drs. I. Schaap Lectoraat herstelondersteunende zorg en cliëntempowerment Saxion Kom verder.

Nadere informatie

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte.

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Bespreking artikel Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Auteurs: P.C. Van der Ende, MSc, J.T. van Busschbach, phd, J. Nicholson, phd, E.L.Korevaar, phd & J.van Weeghel,

Nadere informatie

ernstige psychische aandoeningen (EPA)

ernstige psychische aandoeningen (EPA) 1/3 minder ernstige psychische aandoeningen (EPA) 1/3 meer herstel Kan dat eigenlijk wel? Jaap van Weeghel, Conferentie ESPRi Rotterdam, 26 november 2015 Kennis delen over herstel, behandeling en participatie

Nadere informatie

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg

Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Historiek en vermaatschappelijking van de geestelijke gezondheidszorg Info avond SEL Waasland 24 mei 2012 Sint-Niklaas Stefaan Baeten Directeur psychiatrisch centrum Sint-Hiëronymus Historische context

Nadere informatie

Steinmetz de Compaan voor Werk

Steinmetz de Compaan voor Werk Steinmetz de Compaan voor Werk Kennismarkt VG 26 mei 2011 Missie Steinmetz de Compaan Steinmetz de Compaan ondersteunt mensen met een beperking om hun leven vorm te geven volgens eigen wensen en toekomstbeelden

Nadere informatie

Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen

Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen Publicaties vanaf 1992, Dr J. Dröes, op datum van verschijnen Dröes, J.T.P.M. (1992) Het proceskarakter van deïnstitutionalisering. In: H. Beijers, H. Henkens, K.Klein Ikkink (Red.) Psychiatrie als sociale

Nadere informatie

Stigma en de Benadering van Werkgevers

Stigma en de Benadering van Werkgevers Stigma en de Benadering van Werkgevers Dorien Verhoeven, Projectmanager Stigma & Werk' Thea Heijnen, Ambassadeur Stigma & Werk Noortje Zomer, Stagiaire Stigma & Werk Samen Sterk zonder Stigma - Stigma

Nadere informatie

Characteristics of recovery supporting care

Characteristics of recovery supporting care Herstelondersteunende zorg Recovery supporting care 29 juni 2011 Jos Dröes Herstel Een herstelproces omvat altijd * Eigen verhaal maken * Empowerment vergroten * Ervaringskennis vergroten en gebruiken

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Het kan binnen de RIBW! Marit Kos Guus van Maurik Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV) voorafgaand aan plaatsing in echte

Nadere informatie

introductie workshop ACT Frits Bovenberg & Gijs Francken Stichting GGZ+

introductie workshop ACT Frits Bovenberg & Gijs Francken Stichting GGZ+ introductie workshop ACT Frits Bovenberg & Gijs Francken Stichting GGZ+ inhoud historie doelgroep methodiek evidentie & onderzoek ACT implementeren historie ACT gestart in Mendota Mental Health Institute,

Nadere informatie

Studiedagen en trainingen IRB

Studiedagen en trainingen IRB Studiedagen en trainingen IRB Informatie over studiedagen en trainingen in 2013 De studiedagen en trainingen IRB De Individuele Rehabilitatiebenadering (IRB) is ontwikkeld ten behoeve van mensen met ernstige,

Nadere informatie

Herstelondersteunende interventies voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen

Herstelondersteunende interventies voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen Herstelondersteunende interventies voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen Addendum bij het EFP-zorgprogramma voor forensisch psychiatrische patiënten met psychotische stoornissen

Nadere informatie

Implementatie Begeleid Leren in afdelingen en teams

Implementatie Begeleid Leren in afdelingen en teams Implementatie Begeleid Leren in afdelingen en teams 1. Introductie: het implementatietraject Een GGz- of onderwijsinstelling heeft het besluit genomen Begeleid Leren (Kiezen- Verkrijgen-Behouden model)

Nadere informatie

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN

DE KRACHT VAN SAMENWERKEN SUCCESVOL OP HET GEBIED VAN ERVARINGS: DAT DOEN WIJ ALS ZES ORGANISATIES IN DE REGIO TILBURG/BREDA. Succesvol samenwerken op het gebied van Recovery van ervaringsdeskundigheid: College dat doen wij als

Nadere informatie

Ambulant werken met kwetsbare mensen

Ambulant werken met kwetsbare mensen Ambulant werken met kwetsbare mensen UMC St Radboud Judith Wolf & Dorieke Wewerinke Van asiel & beschermen naar herstel & participeren Zelfstandig wonen Transmuraal wonen Nachtopvang Inloop Flexibele ondersteuning

Nadere informatie

CONGRES GGZ- 25 MAART 2015 ALLES WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT

CONGRES GGZ- 25 MAART 2015 ALLES WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT CONGRES GGZ- 25 MAART 2015 ALLES WAT JE AANDACHT GEEFT GROEIT WAT IS HERSTEL? Herstel? Verlies van wat betekent dat? www.pccaritas.be 2 WAT IS HERSTEL? ik ben schizofreen Ik ben x en heb leren leven met

Nadere informatie