Samenvatting Energie en Installaties

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting Energie en Installaties"

Transcriptie

1 Samenvatting Energie en Installaties 3 Courante energiebronnen in een woning 3.1 Overzicht 3.2 Elektriciteit Opwekking van elektriciteit via het inductieprincipe Principe Wat is het principe? Magneet creëert een magnetisch veld Dat magnetisch veld ligt aan de basis van een aantal inductie verschijnselen Wat is inductiespanning? De spanning over de spoel, die onstaat door de beweging van de magneet t.o.v. de spoel De generator Wat is de generator? Bestaat uit een vast gedeelte(stator), waarin de spoel onder de vorm van windingen wordt aangelegd. Binnen het vast gedeelte draai de magneet (rotor) Wat is het principe van de generator? Door het draaien van de rotor liggen de windingen van de stator is een wisselend magnetisch veld, waardoor een wisselende spanning in de windingen wordt opgewekt. Wat gebeurt er bij een alternator met 1 statorontwikkeling? Opwekking van éénfasige wisselspanning normaal 3 identieke spoelen verdeeld over de cilindervormige stator waardoor we 3 fasige wisselspanning verkrijgen Wat bestaat er naast klassieke elektriciteitscentrales? Generatoren om lokaal elektriciteit te produceren Vb. Noodgenerator (dikwijls aangedreven door diesel motor aangevuld met ups) Wat is ups? Uninterruptible power supply (groep batterijen)

2 Klassieke thermische elektriciteitscentrale Wat is het principe van de klassieke thermische centrale? Verbranding fossiele brandstoffen (olie, gas, kolen) in stoomketel productie stoom krachtige stoomstroom laat stoomturbine draaien levert mechanische energie aan alternator productie elektriciteit Rendement: 40% Wat is rendement? Toevoegde energie via fossiele brandstof / uitkomende elektrische energie Hoe is het globaal energie omzettingsschema? chemisch e thermische e mechanische e elektrische energie STEG-Centrale Wat is het principe? Verbranden aardgas verbrandingsgassen drijven gasturbine aan koppeling aan alternator productie elektrische energie uitlaatgassen: 450 C bij verlaten turbine werking produceren in recuperatiestoomketel stoom klassieke Rendement: 50% Kerncentrale Wat is een kerncentrale? Verbranding van fossiele brandstoffen is vervangen door splijting uraniumatomen Wat is het principe? Identiek als in klassieke thermische, behalve manier van warmte produceren: In reactor splijting uraniumatomen kettingreactie die zichzelf in stand houdt warmte (elektriciteit) en straling (radioactiviteit) Waarom is dit zo belangrijk? Produceren meer dan 50% energie uit ons net Wat is een nadeel van kerncentrale? Duurt dagen om stil te leggen Meningen sterk verdeeld over veiligheid Stoppen met kernenergie is geen uitgemaakte zaakt

3 Warmtekrachtkoppeling Wat is een warmtekrachtkoppeling? Eerste instantie een centrale die elektriciteit aan het net levert maar ook de restwarmte(stoom) levert aan een nabijgelegen industrie of instelling Wat is het principe? Principe is in eerste deel gelijk aan klassieke of STEG centrale STEG-centrale: na gasturbine productie stoom (=thermische energie): omzetting in elektrisch energie en restwarmte wordt geleverd aan nabijgelegen afnemer thermische energie wordt direct na de gasturbine geleverd aan nabijgelegen afnemer Beperking: afnemer moet in de onmiddellijke buurt gelegen zijn moet stabiel en intensief warmtegebruik hebben Rendement van 80%! Hernieuwbare energiebronnen: Algemene beschouwingen Wat is er niet goed met voorgaande methodes? Ze vertrekken bij de productie van fossiele brandstoffen, dit zijn voorraden Wat is een nadeel? Milieurisico s Niet eindig Vraag wordt steeds groter PROBLEEM! Wat zijn 2 prioriteiten om dit probleem op te lossen.? 1. Minder energie verbruiken(rol FM) 2. Aanwenden hernieuwbare bronnen Verschil tussen stromen(energie v. water, zon enz) en voorraden(steenkool,gas)? Voorraden -Verbranding: impact op milieu -Restproduct: kernenergie niet hernieuwbaar, uitputbaar Stromen - betrouwbaarheid: leveren niet voldoende elektriciteit op het gewenste moment - energiedensiteit: laag - kwaliteitsfactor: laag hernieuwbaar, onuitputbaar

4 Waterkrachtcentrale Wat is het principe? Principe bestaat al zeer lang Stromend of neerstortend water wordt gebruikt om een turbine in beweging te brengen. Deze turbine zet een generator in werking en levert zo de nodige elektriciteit aan het net. Het vermogen hangt af van het waterdebiet en de valhoogte. Vandaar grotewaterkrachtcentrales zich in het hooggebergte bevinden. Wat zijn kenmerken van de krachtcentrale? Groot potentieel: vandaag 10% geëxploiteerd Mogelijkheden in afrika België zeer beperkt( vooral reserve) Voordelen: onuitputbaar niet schadelijk voor het milieu groot potentieel Nadelen: beperkte ligging Windturbines Wat is het principe van een windturbine? Windenergie wordt rechtstreeks omgezet in elektrische energie door het aandrijven via de rotor in een alternator. Voordelen: vermindering milieuvervuiling verminderde afhankelijkheid van olieproducerende landen Vermogen tot 2,5MW en meer Nadelen: wind is niet constant, 1/3 tijd draaiend productiekost is 2x zo hoog veel ruimte nodig omdat ze op grote afstand van elkaar moeten staan milieubelasting op visueel gebied vermogen per turbine is klein

5 Geothermische centrales Wat is het geothermische energie? Warmte proberen benutten die in de aarde zit opgeslagen. Dit kan op grote schaal worden toegepast maar ook in woningen Opwekking van elektriciteit via scheikundige weg Wat zijn de verschillende soorten? Natte batterijen Droge batterijen- niet oplaadbaar Droge batterijen- oplaadbaar Wat zijn natte batterijen? Actueel meestal met gel Toepassing in auto s Lood en zwavelzuur waren standaardstoffen Onderzoek naar nikkel-cadmium Toekomst: Lithiumbatterijen voor grote toepassingen Wat zijn droge batterijen niet oplaadbaar? Basismateriaal: zink-mangaandioxide-koolstof-koper Betere uitvoering: alkaline batterijen ( milieubelastend) Alternatief: zilveroxide i.p.v. kwikoxide Allerhande vormen Speciale uitvoering: lithiumbatterijen voor peacemaker Wat zijn droge batterijen oplaabaar? Basismateriaal: nikkel-cadmium Nadeel: geheugeneffect Oplossing: nikkel-metaalhybrides Beter: lithiumbatterijen zijn sneller en kleiner met zelfde capaciteit duurder bv. GSM Opwekking van elektriciteit via licht/zonnestraling Inleiding Wat doen fotovoltaische systemen? Produceren een vorm van duurzame energie door zonlicht in 1 stap om te zetten in elektriciteit Kenmerkend voor de systemen? Duur maar subsidies maken veel goed

6 Hoe is de toekomst? Speciale technieken met folie, verf enz Werking van een zonnecel Wat is de werking van een zonnecel? Bovenaan zitten metalen contactstroken, die samen met het achtercontact zorgen voor de afvoer van de opgewekte elektrische stroom. Daartussen zit een negatieve laag, een scheidingslaag en een positieve laag. Het dunne plaatje silicium komt onder invloed van het licht paren van positieve en negatieve ionen worden gevormd Door de scheidingslaag worden deze paren gescheiden en opgenomen in de negatieve en positieve laag. Bij verbinding met beide contacten komt via een verbruiker elektrische stroom tot stand. Er bestaan een 3-tal commercieel beschikbare types: 1. Monokristallijn= geordende siliciumatomen in een groot kristal met een levensduur van ong. 20jaar 2. Polykristallijnen= samenstelling van willekeurig geordende kristallen waardoor rendement ong. 2% lager ligt 3. Amorf silicium = zonder ordening met veel lager rendement en kortere levensduur goedkoper vb. Rekenmachines, horloges Een fotovoltaïsch zonnecelsysteem Uit wat bestaat zo n systeem? Aantal zonnepanelen Regelaar Batterij Verbruiker Invertor( als verbruiker op wisselstroom werkt)

7 Wat is een zonnepaneel? = verschillende modules, bestaan op hun beurt uit zonnecellen. Schakelen van de cellen: vermogen verhogen Cellen in serie: spanning verhoogt Cellen parallel: stroomsterkte verhoogt Wat is de functie van een regelaar? = beschikbare energie zo goed mogelijk aanwenden Wat als: Geen belasting op het systeem: opgewekte elektrische E naar batterij leiden tot deze voldoende geladen is Wel belasting op het systeem: opgewekte elektriciteit energie naar verbruiker leiden. verbruik > aanbod: batterij zorgt voor verschil. aanbod > verbruik: regelaar voert verschil naar batterij Wat is functie van de batterij? Opslag opgewekte elektrische energie, heeft bepaalde capaciteit. Produceert gelijkstroom. Wanneer gerbuiken we een Invertor? Aankoppeling aan het net Verbruiker/belasting heeft wisselstroom nodig Figuur:

8 Het vermogen van de zonnecellen Het vermogen van de zonnecellen word uitgedrukt in: Watt-Piek Wat zijn de optimale condities? Loodrecht invallend zonlicht Vermogen van 1000W/m² Moduletemperatuur Systeem van 1Kwp produceert 850 kwh Hoeveel kost zo n installatie en hoeveel oppervlakte beslaat die? 3000 EUR per kwpiek 1kWp is ongeveer 7m² Hoeveel kost een installatie(5wp) om te kunnen voldoen aan een elektrisch jaarverbruik van 400kWh? Figuur:

9 3.2.4 Transport van elektriciteit Transformatoren Wat is een transformator? Toestel dat een wisselspanning met bepaalde frequentie omzet in een andere wisselspanning met een hogere of lagere spanningswaarde MAAR! dezelfde frequentie -Geen transport van grote vermogens zonder transformator( P =U x I) Hoe werkt een transformator? Inductieprincipe: In ijzeren kern ontstaat magnetisch veld wanneer door de primaire spoel een stroom vloeit, die ook door de secundaire spoel gaat. Aangesloten spanning is een wisselspanning en levert wisselstroom magnetisch veld wisselt in spoel inductiespanning. Grootte spanning: afhankelijk aantal windingen Hoe noemt de verhouding tussen Up /Us? Up Aantal windingen primaire spoel ---- = Us Aantal windingen secundaire spoel Vermogen blijft aan beide zijden gelijk, toon dit aan? Pp = Ps Up x Ip= Us x Is!Dit heeft gevolgen voorde kabeldikte! Distributienetten Welke soorten distributienetten hebben we en leg uit? International transportnet 380 kv: Bevoorrading bij problemen, zonder teveel eigen reserveopstellingen Transportnetten 30 tot 220 kv: Energietransport vanuit internationale transportnetten en vanuit meeste centrales naar transformatieposten of grote industriële klanten. Verdeelnetten 1 kv tot 30 kv: Voeding van lokale transformatoren en meeste ondernemingen

10 Distributienetten minder dan 1kV: Verdere distributie naar huishoudelijke gebruikers enkmo s die relatief weinig elektrische energie gebruiken Vermogen Wat is de productiecapaciteit van België? MW 1/3 is uit kerncentrales levert 50 % energie VB. 100 watt- 33 kern x 300 h= wh -66 Rest x 150 h= wh wh Besluit: Beperkt deel van de productie door andere bronnen Werken met wisselstroom Frequentie en effectieve spanning Hoe wordt de grootte van de spanning bepaald? De sterkte van het magneetveld Het aantal windingen van de spoel Wat is de frequentie? Het aantal perioden per seconde of de frequentie is het omgekeerde van de periode tijd Wat is de periodetijd? De tijd waarin 1 periode doorlopen wordt 1periode= 0,02 sec Figuur:

11 Wat is de eenheid van frequentie? Hertz (hz) Frequentie wisselspanning Europees net? 50hz Wat is de effectieve waarde van wisselspanning? De waarde van een gelijkspanning die hetzelfde effect zou hebben bij het leveren van arbeid Ueff= UMax of U eff= 0,707 x Umax 2 Figuur: Driefasige wisselspanning Leg uit 3fasige spanning? De drie spanningen bereiken hun topwaarde niet gelijktijdig en ze zijn t.o.v. elkaar 1/3 van de periode tijd verschoven. De som van de spanning is op elk moment = 0

12 Drie fasen met nulleider Leg uit 3fasen met nulleider? In een driefasige alternator met in ster geschakelde statorspoelen, waarbij sterpunt naar buiten gebracht via nulleider. 2 spanningen Welke 2spanningen treffen we aan? 1. Fasespanning = spanning in 1 statorspoel tussen lijndraad en sterpunt (of nulleider). 2. Lijnspanning = tussen 2 lijndraden(een net). Maximum spanningsverschil steeds 1,73. 1,73 * fasespanning = Lijnspanning 1,73* 230V = 400 V Het vermogen bij wisselstroom/ wisselspanning Hierbij kennen we 2 belastingen? Calorisch vermogen Mechanisch vermogen Bij calorisch vermogen spreken we van de ohmse weerstand: P= U x I => 9200 W = 230 V * 40 A Leg uit? De stroom en de spanning zijn met elkaar in fase waardoor het product de vermenigvuldiging is van de spanning en de stroom Bij een mechanisch vermogen hebben we een grotere stroom nodig hoe komt dit? De spanning en de stroom in de tijd t.o.v. elkaar verschoven zijn In een elektromotor heeft men eerst spanning magnetische werking stroom de stroom komt dus later : naijlende stroom Leg uit schijnbaar en werkelijk vermogen Werkelijk vermogen = op de wattmeter Schijbaar vermogen= product van spanning en stroom( U xi) Wat is de arbeidsfactor? Werkelijk vermogen = cos (phi) of arbeidsfactor Schijnbaar vermogen Of Pw= U x I x cos(phi)

13 Bij de ohmse belasting is de cos phi =1 Wat heeft een slechte arbeidsfacor als nadeel? Centrales voor een groter vermogen moeten geconstrueerd worden en dat er hogere jouleverliezen zijn. Meerprijs als cos phi <0,90 boete boven 0,60 Hoe vermijden verbruikers dit met veel inductieve stroom? Condensator zorgt ervoor dat stroom voorijlt Wat is een condensator? 2 geleidende platen die t.o.v. elkaar staan en gescheiden zijn door een dunne isolator Werking? Slaat eerst hoeveelheid lading op vooraleer er tussen de platen een spanningsverschil ontstaat. De stroom ijlt voort compenseert probleem waardoor cos φ bij 1 komt 3.3 Aardgas Aardgas van oorsprong tot distributie Oorsprong Welke soorten aardgas kunnen we onderscheiden? 1. Nat of geassocieerd gas = gas vindt zijn oorsprong in de zee en komt samen voor met aardolie (hoog calorisch) 2. Droog of niet-geassocieerd aardgas = gas ontstaan op het vaste land (laag calorisch) Vb. Slochterengas Het transport Op welke manieren gebeurt het transport? Via pijplijn Druk van ong. 70 bar in buizen van 140cm Per tanker Gas wordt gekoeld tot -162 c volume 6 x kleiner Gas in België? Fluxis verzorgt transport, Aankoop is vrij Overdruk op het net = 100mbar Overdruk bij de afnemer= 21 mbar

14 3.3.2 Wat zijn de eigenschappen? Algemeen Uit wat bestaat aardgas? Methaan Slochterengas =81% Rijk gas= 90 % Verbranding Bij aardgas reageert 1 molecule methaan met 2 moleculen(di)zuurstof tot 1 molecule koolstof dioxide + 2 moleculen waterdamp CH4 + 2O² ---> CO2 + 2H2O + warmte Is er te weinig zuurstof dan verandert CO2 naar CO onvolledige verbranding Voorkomen door overmaat aan lucht toe te voegen Uitleg bij reactie: Water wordt gevormd Water verdampt door hitte De warmte die nodig is om het water te verdampen is verloren Oplossing condensatie ketel Wat is het principe van condensatie ketel? Warmte stijgt op Vormt druppels door botsing tegen de buizen Druppels worden gerecupereerd Bij de verbranding komen rookgassen vrij. Die bevatten ook waterdamp, waarin nog een aanzienlijke hoeveelheid energie zit. Via het principe van condensatie komt hier extra warmte vrij. De vrijgekomen warmte wordt via een warmtewisselaar gerecupereerd en gebruikt om het afgekoelde water dat van de radiatoren terugkeert, voor te verwarmen zodat het op een hogere temperatuur opnieuw van de ketel naar de radiatoren kan vertrekken. Deze voorverwarming van het water betekent dan ook de energiewinst ten opzichte van een niet condenserende ketel.

15 Wat is de verbrandingswaarde of bovenwaarde? Hoeveelheid energie(kj) die vrijkomt bij het verbranden van 1m³ gas of (1kg andere brandstoffen) Wat is de latente of verdampingswarmte? Hoeveelheid energie(kj) dat nodig is om tijdens het verbrandingsproces het gevormde water te verdampen Wat is de stookwaarde of onderwaarde? Verbrandingswaarde- verdampingswarmte VB. Rijk aardgas Bovenwaarde= 42,4 MJ/m³ Stookwaarde van = 38,2 MJ/m³ Hoeveel kwh is de bovenwaarde? 42,4 MJ= j (ws) / = 11, 78 kwh 3.4 Stookolie Herkomst Wat is stookolie? Een overblijfsel van miljoenen jaren afzetting van organische, plantaardige en dierlijke organismen op de bodem. Onder druk= vluchtige(aardgas) en vloeibare( aardolie) bestandsdelen Productie Wat zijn de kenmerken van stookolie? Eerste olie in VS 1859 Vervoer met pijpleidingen of tankers Via destillatie (verschillende temperaturen) komen verschillende producten vrij Maateenheid = barrel of 159 liter Stookwaarde(verbrandingswaarde) = 40 MJ/ liter

16 3.5 Andere energiebronnen Zonnecollector Principe 1. Zwakke concentratie aanvaarden en installaties bouwen die werken bij lage temperaturen. (tot 90 C) Schema zonnecollector p Straling concentreren met spiegels om hoge temperaturen te krijgen. (200 tot 1000 C) Spiegelcollectoren verzamelen zonlicht afvoeren warmte levering elektriciteit via stoom Wat is een standaard zonnecollector? Goed geïsoleerde bak met glasplaat Opslagvat Naverwarming Transportsysteem Toepassing Waar wordt het gebruikt? Zwembadverwarming Warmwaterboilers Wat doen we met een tijdsverschil tussen productie en verbruik? Warm water kan opslagen worden in ondoordringbare lagen Warmtepompen Inleiding Bekendste voorbeeld is een koelkast Warmte opnemen uit koelruimte en afgeven aan de woning Principe Uit wat bestaat het circuit? Compressor Condensor Smoorkraan Verdamper Waarop is het principe gebaseerd? Een verandering van kooktemperatuur van een vloeistof bij de verandering van druk.

17 Wat is het principe? Een werkvloeistof circuleert in het systeem Drukverandering door compressor en smoorklep Warmteopname en afgifte door verdamper en condensor In wat wordt druk uitgedrukt? Pascal 1 bar = Pa of 1 mbar= 100 pascal Wat is de druk op de zeeniveau? 1013 hpa Water kookt op? 100 C bij 1013 hpa(1bar) bij verandering in druk = verandering in kookpunt Leg uit kookpunt is afhankelijk van soort koelmiddel CFK s (choolfluorkoolwaterstoffen) zijn koelmiddelen die hun kookpunt lager hebben dan 0 C bij een druk van 1013 hpa Verboden door problemen met de ozonlaag Basisregels bij de warmtepomp? Koken= verdampen op grote schaal is er veel energie nodig energie uit omgeving Condenseren= (gas vloeistof) warmte afgegeven aan de omgeving!!! Wat is het basisprincipe van een warmtepomp? Door het spelen met druk gaan we condenseren of verdampen warmte-energie opnemen en afgeven Vb. frigo, diepvriezer, airco In warmtepompen wordt een stof rond gepompt waarbij men vloeistof op de ene plaats door drukverlaging en toevoeging van energie uit de omgeving laat koken en terwijl men op een andere plaats door drukverhoging en een mogelijkheid tot afgifte van warmte de vloeistof(gas) laat condenseren Wat gebeurt er met gas? Als gas in een omgeving komt met een lagere temperatuur, zal het gas condenseren energie afgeven

18 Bespreek hoe de druk het kookpunt beïnvloedt? Door te veranderen van druk via de compressor en het smoorventiel wijzigt het kookpunt van een koelmiddel Hoge druk - Na compressor kookpunt hoog -Punt hoger dan omgeving gas condenseren warmte afgeven Lage druk -Na smoorventiel kookpunt laag -Punt lager dan omgeving koel middel verdampen -Warmte-energie nodig om te verdampen energie uit de omgeving zo opgenomen en verplaatst warmtepomp Hoe werkt een compressor? Druk het gas samen Temp stijgt, Druk wordt verhoogt Kost elektrische energie Hoe gaat het koelmiddel naar de verdamper? Via de smoorkraan( verlagen van druk) het kookpunt van de werkvloeistof verlaagt en de temperatuur daalt onder die van de natuurlijke warmtebronnen aan de verdamper Druk van 2 à 3 bar Verdamper staat buiten het gebouw in contact met: De lucht De grond Het waterreservoir Als de temperatuur van de omgeving groter is dan dat van de werkingsvloeistof dan: Verdampt de vloeistof neemt energie op het gas gaat naar compressor Wat is de verdampingswarmte? Wordt aan de omgeving ontrokken in de verdamper Wat gebeurt er met condensatiewarmte? Wordt aan de omgeving afgegeven in de condensor Rendement en kostprijs Leg het rendement uit? Energie toevoegen aan compressor relatief weinig t.o.v. energie die opgenomen wordt door via de omgeving in de verdamper

19 Hoeveel bedraagt winstfactor? Afh. van installatie tot installatie 3à 4 Klassieke verwarming: factor 0,8 à 0,98 Leg uit winstfactor 4 1 eenheid komt uit de input aan de compressor(te betalen) en 3 eenheden van de omgeving Koude-Warmte opslag Wat is het principe? 2 putten in watervoerende lagen op 100m à 150 m van elkaar op 50m en 150 m diep Leg het verschil uit tussen zomer en winter? Zomer -Koud water oppompen(put1) en via warmtewisselaar warme lucht uit burelen enz.. afkoelen -Opgewarmd water terugbrenen in put 2 Winter -Warm water oppompen(put 2) en via warmtewisselaar koude buitenlucht voorverwarmen. - Afgekoeld water terug in bodem brengen(put1) Bio-Energie Wat is bio-energie? Energie die opgewekt is uit plantaardige materialen: Snoeiafval Afvalhout uit industrie GFT Agrarische residuen Slib Wat gebeurt er met de bio-massa? Omgezet tot energie door middel van verbranding, vergassing, of omzetting naar vloeibare stoffen recyclage van energie uit afvalstoffen

20 4 Toepassingen/verbruikers 4.1 Algemeen 4.2 Energieomzetting en rendement Geef enkele voorbeelden van energieomzetting aan de verbruikerszijde? Elektrische energie via motor mechanische energie Elektrische energie via kooktoestel thermische energie Elektrische energie via lamp licht Hierbij zijn er ook steeds een aantal verliezen Elektromotor ondervindt wrijving van de lagers wrijving wordt warmte aan buitenkant te voelen Water verwarmen in kooktoestel warmte aan de buitenkant voelen Lamp wordt na korte tijd warm warmte wordt niet omgezet in licht verlies In FM is het belangrijk dat we weten wat de verliezen zijn we stellen de vraag? Wat houden we(wat is nuttig) over t.o.v. wat we verbruiken( betalen) Hoe meer we overhouden hoe beter het: RENDEMENT Wat is het rendement? De verhouding tussen de nuttige en de toegevoegde waarde Formule: 4.3 Verlichten Algemeen Wat zijn de basiskenmerken? N=Wn Pn x t X 100% OF Rendement= Wt Pt x t Zelfstandige lichtgevende lichamen( gloeilamp) Secundaire lichtbron(weerkaatsing licht op tafel) Wat gebeurt er in een lichtbron? Er wordt een voor het oog niet waarneembare vorm van energie omgezet in licht energie

21 Leg de 2 wijzen van lichtstraling uit: 1. Temperatuurstraling: bij het opwarmen van een stuk metaal wordt een deel van de toegevoegde energie omgezet in lichtenergie 2. Luminescentiestraling: chemische of elektrische energie wordt, zonder eerst de tussenstap van warmte-energie, omgezet in lichtenenergie Eigenschappen van het licht Algemeen INFORMATIEF Kleurtemperatuur Wat is kleurtemperatuur? Voorwerp geleidelijk aan opwarmen Hoe hoger de temperatuur, hoe witter het licht De temperatuur in Kelvin(K) waarop we een zwart lichaam moeten verwarmen om dezelfde kleurindruk te hebben als die van de lamp Kleurweergaveindex Wat is deze index? Internationaal systeem voor de bepaling kwaliteit van de kleur weergave Geef een vb? RA geeft aan hoe groot de over- en onderwaardering van bepaalde kleuren is. Hoe groter de afwijking, hoe kleiner de index RA <80: beperkte kleurweergave RA 80-89: goede weergave RA : zeer goede weergave Hoe wordt dit gebruikt op een TL-Lamp? 18 W/930= Vermogen 18 W Index hoger dan 90 Kleurtemperatuur van Grootheden van het licht Welke begrippen zullen worden besproken? De totale lichtstroom De lichtsterkte die een bepaalde lichtbron in een bepaalde richting aflevert De verlichtingssterkte in een ruimte op een bepaald vlak

22 Lichtstroom Wat is de eenheid? Lumen(lm) Gloeilampen? 40 w = 400 lm 100 W= 1400 lm 200 W= 3000 lm 1000W= lm Hoe wordt de specifieke lichtstroom weergegeven? Lumen per watt Cijfers? Gloeilamp = 10 à 14 lm/w TL Lamp= 80lm/w Kwiklamp= 60lm/w Natriumlamp= 180lm/w Lichtsterkte en lichtsterktediagram Wat is de eenheid? Candela (cd) Symbool I Wat is 1 candela? 1lumen in de eenheid van een ruimtehoek DUS 1 cd= 1 lumen! Wat is een lichtsterktediagram? Lichtsterkte (cd) per 1000 lm van het diagram omrekenen Verlichtingsterkte Wat is de verlichtingsterkte? Hoeveelheid licht (of lichtstroom) per m² op een oppervlak E = ф / A of lux = lumen / m² aanduiding voor de sterkte van de verlichting op een bepaald vlak

23 Verlichtingssterkte in een punt Wat is de formule? Epunt = lichtsterkte (cd) OF Epunt = I/r² afstand tot lichtbron in het kwadraat Oefening? Gloeilamp van 100 W vermogen op 1 en 2 meter 100 w= 1400 lumen 1000 lumen = 182 cd 182 x 1,4 = 255 cd EPunt= 255/ (1)^2= 255 lux Epunt= 255/(2)^2= 64 lux Samenvatting! Grootheid Symbool Eenheid Symbool lichtstroom ф(phi) Lumen Lm Lichtsterkte I Candela cd Verlichtingssterkte E Lux Lux!! Verlichtingsterkte afstand tot een punt tot ^ Hoe weten we dit? Welke instrumenten gebruiken we? Lux-meter: seleniumlaag met dun laagje platina Lichtinval elektronen vrij elektrische stroom Ampèremeter geeft verlichtingsterkte aan in lux Wanneer is het werkblad gelijk verdeeld? Gelijkmatig verlicht: E minimum / E maximum > 0,7 >0,5 kantoorruimtes Vereiste hoeveelheid licht Wat is de vereiste hoeveelheid licht? 300 lux Verlichtingssystemen Kantoorbeheer

24 4.3.7 De soorten verlichting lampen Overzicht 1. Temperatuurstralers Gloeilampen Halogeenlampen 2. Gasontladingslampen Langwerpige fluoriscentielampen Compacte fluorescentielampen Hogedruk kwiklampen Hogedruk metaalhalogenidelampen Hogedruk natriumlampen Lagedruk natriumlampen Temperatuurstralers gloeilampen Leg de gloeilamp uit Werking: luchtledige glazen bol met wolfraamdraad die tot gloeien wordt gebracht dmv droomdoorgang. Lamp is gevuld met inert gas. Doel gas: verdamping gloeidraad tegengaan Nadeel: warmteverlies Gebruik: algemene residentiële verlichting in lokalen met lage gebruiksduur Eigenschappen: - Laag rendement - Korte levensduur - Perfecte kleurweergave - Lage investering Temperatuurstralers- Halogeenlampen Leg de halogeenlampen uit Werking: Lamp is gevuld met gas uit de groep van de halogenen Doel gas: De verdampte wolfraamdeeltjes naar de gloeidraad terugbrengt glas wordt niet langer zwart en kan hogere temperatuur aan Opmerking: hoge temperatuur kwartsglas nodig geen aanraking: vingerdrukken bij hoge temp. veranderen de kristallijne structuur vh glas

25 Wat zijn de 2 soorten halogeenlampen? 1. Lage spannings halogeenlampen( 6, 12, 24 Volt) transformator nodig aandacht voor draadsectie om overbelasting(brand) en hoge spanningsval te vermijden Gebruik: accentverlichting (reclame, autolamp, projectorlamp) 2. Normale spannings halogeenlampen(230 V) staafvormige lampen Gebruik: verstralers voor grote oppervlakten (opritten, grote verlichting in tuin) Eigenschappen: - laag rendement - lage levensduur - goede kleurweergave Gasontladingslampen- fluorescentielampen- buizen Wat is een fluorescentielamp? = TL-Lamp Lamp met kwikdamp op een lage druk met aan de binnenzijde fluorescentie poeder zet onzichtbare(ultraviolet straling) om in straling met zichtbaar gebied (380 tot 780 nm) Waarom is er van klassiek overgeschakeld naar elektrische voorschakelapparatuur? Klassiek: starter+ begrenzer is verantwoordelijk voor relatief hoog verbruik Elektrisch: daalt verbruik en verhoogt levensduur Welke soorten hebben we? Allemaal veelvouden van 1/8 inch T12 (uit assortiment) : 38 mm T8: 26 mm T5: 16 mm Vermogen en lichtopbrengst afh. van lengte en diameter Enkele weetjes: -T8 tov T12 besparing van 30% energie en 23 % meer licht -T5 zijn korter aanpassing set kost 30 à 40 euro

26 Eigenschappen van de buisvormige fluorescentielampen: hoog rendement hoge levensduur goede kleurweergave niet duur Gebruik: algemene verlichting in tertiaire sector (kantoren) en industrie Gasontladingslampen- Fluorescentielampen- compact Wat zijn compacte? Spaarlampen, een compacte uitvoering van de TL- lamp. ontworpen om gloeilamp te ontvangen met of zonder ingebouwde voorschakelapparatuur Wat zijn de eigenschappen: - hoog rendement - hoge levensduur - goede kleurweergave - duurder dan gloeilamp hogere investering wordt snel gecompenseerd door minder verbruik Andere gasontladingslampen Kwikontladingslampen lagedruk (blauwig) = gasontladingslampen fluorescentielampen Kwikontladingslampen hogedruk Toepassing: Industrie Kwikontladingslampen hogedruk metaalhalogeenidelamp Gebruik: algemene verlichting in industrie Natriumlampen lagedruk (geelig) Gebruik: openbare verlichting Neonlampen Gebruik: lichtreclame op gevels

27 4.4 Verwarmen Algemeen Wat is warmte? Energie uitwisseling Vb. ijsblokje in cola Grootheid Symbool Eenheid Symbool Warmte-Energie of Q Joule J warmtehoeveelheid Soortelijke warmte Wat is de soortelijke warmte? Soortelijke warmte (c) = hoeveelheid warmte nodig om de massa-eenheid van een stof(kg) 1 graad te laten stijgen(c of K) Van wat is de soortelijke warmte afhankelijk? Massa van de stof in kg Temperatuurverschil in C/K of T Het soort stof Formule! (hoeveelheid warmte) Q = m. c. T (in Joule) c = J/kg K Verschil tussen KELVIN en CELSIUS? O c = 273 K Logaritmische schaal 50 C = 323 K Faseovergangen Wat gebeurt er? Er is een andere hoeveelheid energie nodig dan voor het stijgen van 1 graad van een bep. Stof Welke zijn belangrijk VAST VLOEIBAAR : Smelten VLOEIBAAR VAST: Stollen GAS VLOEIBAAR: Condenseren VLOEIBAAR GAS: Verdampen

28 Smelten-Stollen Eigenschappen vaste stoffen: Tussen de moleculen is de onderlinge afstand klein en is er relatief weinig lege ruimte De moleculen hebben weinig bewegingsvrijheid Orde Eigenschappen vloeibare stoffen Verlaten van voorkeurspositie Bewegingsvrijheid is groter(grote cohesiekracht) Wanorde Wat gebeurt er bij opwarming van een vaste stof? Stijgt de temperatuur Moleculen bewegen sneller Onderlinge afstand wordt iets groter Stof warmt geleidelijk op Wat gebeurt er bij smelten? Alle energie wordt gebruikt om los te komen Uit vaste structuur Temperatuur blijft gelijk tot vast vloeibaar is geworden Wat is de specifieke smelwarmte Ls? De hoeveelheid energie, nodig om 1kg vaste stof om te zetten in 1kg vloeistof bij de smelttemperatuur. Formule: Q= m x Ls Eenheid = Joule/kg Ls is gegeven!! Verdampen en condenseren Wat is de verdampingswarmte? Specifieke verdampingswarmte (Lv) = hoeveelheid warmte die men moet toevoegen om 1 kg vloeistof om te zetten in verzadigde damp bij een constante temperatuur Formule? Q = m. Lv Lv = J/kg

3 Courante energiebronnen in een woning, kantoor, instelling

3 Courante energiebronnen in een woning, kantoor, instelling 2 Energie Factoren bij omzettingsprocessen: - rendement - kosten - milieu impact - leverbaarheid - hernieuwbaarheid - potentiële gevaren 3 Courante energiebronnen in een woning, kantoor, instelling P 13

Nadere informatie

[Samenvatting Energie]

[Samenvatting Energie] [2014] [Samenvatting Energie] [NATUURKUNDE 3 VWO HOOFDSTUK 4 WESLEY VOS 0 Paragraaf 1 Energie omzetten Energiesoorten Elektrisch energie --> stroom Warmte --> vb. de centrale verwarming Bewegingsenergie

Nadere informatie

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning Cursus/Handleiding/Naslagwerk Driefase wisselspanning INHOUDSTAFEL Inhoudstafel Inleiding 3 Doelstellingen 4 Driefasespanning 5. Opwekken van een driefasespanning 5.. Aanduiding van de fasen 6.. Driefasestroom

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte.

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte. 1 Materie en warmte Onderwerpen - Temperatuur en warmte. - Verschillende temperatuurschalen - Berekening hoeveelheid warmte t.o.v. bepaalde temperatuur. - Thermische geleidbaarheid van een stof. - Warmteweerstand

Nadere informatie

1 Warmteleer. 3 Om m kg water T 0 C op te warmen heb je m T 4180 J nodig. 4180 4 Het symbool staat voor verandering.

1 Warmteleer. 3 Om m kg water T 0 C op te warmen heb je m T 4180 J nodig. 4180 4 Het symbool staat voor verandering. 1 Warmteleer. 1 De soortelijke warmte is de warmte die je moet toevoeren om 1 kg van een stof 1 0 C op te warmen. Deze warmte moet je ook weer afvoeren om 1 kg van die stof 1 0 C af te koelen. 2 Om 2 kg

Nadere informatie

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit

Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit Fiche 7 (Analyse): Begrippen over elektriciteit 1. Gelijkstroomkringen (DC) De verschillende elektrische grootheden bij gelijkstroom zijn: Elektrische spanning (volt) definitie: verschillend potentiaal

Nadere informatie

Flipping the classroom

Flipping the classroom In dit projectje krijg je geen les, maar GEEF je zelf les. De leerkracht zal jullie natuurlijk ondersteunen. Dit zelf les noemen we: Flipping the classroom 2 Hoe gaan we te werk? 1. Je krijgt of kiest

Nadere informatie

Warmte. Hoofdstuk 2. Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte

Warmte. Hoofdstuk 2. Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte Warmte Hoofdstuk 2 Warmte is Energie Vaak zetten we Chemische energie om in Warmte Brandstoffen verbranden: Brandstof Zuurstof voldoende hoge temperatuur (ontbrandingstemperatuur) 1 Grootheid Symbool Eenheid

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting branders luchttoevoer brandstoftoevoer koelwater condensator stoomturbine generator transformator regelkamer stoom water ketel branders 1 Energiesoort Omschrijving

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING VERBRANDEN EN VERWARMEN

NASK1 SAMENVATTING VERBRANDEN EN VERWARMEN NASK1 SAMENVATTING VERBRANDEN EN VERWARMEN Een verbranding is de reactie tussen zuurstof en een andere stof, waarbij vuurverschijnselen waarneembaar zijn. Bij een verbrandingsreactie komt warmte vrij.

Nadere informatie

BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK

BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 2 VERLICHTINGSTECHNIEK INHOUDSOPGAVE 1 TECHNIEK VERLICHTING... 3 2 DAGLICHT EN KUNSTLICHT... 3 3 ENKELE TECHNISCHE BEGRIPPEN... 4 3.1 Lichtstroom... 4

Nadere informatie

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer Technische Kennis Dag 2014 Zonne-energie Henk Meijer Zonne-energie Wat gaan we behandelen? Energie van de zon Indirect gebruik zonne-energie Direct gebruik zonne-energie Zonnepanelen en collectoren Passieve

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van "herwinbare" energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van herwinbare energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water Module 4 Energie Vraag 1 Wat hoort bij het indirect energieverbruik van een apparaat? Kies het BESTE antwoord A] De energie wat het apparaat nuttig verbruikt. B] De energie die het apparaat niet nuttig

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming H01N2a: Energieconversiemachines- en systemen Academiejaar 2010-2011 Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming Professor: Martine Baelmans Assistent: Clara

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

Basisprincipes 6 Zonne-energie in stroom omzetten 6 Zonne-energiemodellen met een zonne-energiemodule 7

Basisprincipes 6 Zonne-energie in stroom omzetten 6 Zonne-energiemodellen met een zonne-energiemodule 7 Welkom in de wereld van de fischertechnik PROFI-lijn 3 Energie in het dagelijkse leven 3 Olie, kolen, kernenergie 4 Water en wind 4 Zonne-energie 5 De Energie 5 Zonne-energie 6 Basisprincipes 6 Zonne-energie

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Energie Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting Grootheid Energie; eenheid Joule afkorting volledig wetenschappelijke notatie 1 J 1 Joule 1 Joule 1 J 1 KJ 1 KiloJoule 10 3 Joule 1000 J 1 MJ 1 MegaJoule

Nadere informatie

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing.

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Opgave 2 Aardwarmte N2-2002-I -----------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Module 3: ENERGIETECHNIEK 3.0 Inleiding. Opleiding tot EPB-adviseur

Module 3: ENERGIETECHNIEK 3.0 Inleiding. Opleiding tot EPB-adviseur Module 3: ENERGIETECHNIEK 3.0 Inleiding 3.0 Inleiding Werkwijze In de technische ondersteuningsmodules komen zes verschillende aspecten aan bod: 1. Energieverbruik 2. Warmte-isolatie 3. Ventilatie 4. Bescherming

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie Hoofdstuk 4: Arbeid en energie 4.1 Energiebronnen Arbeid: W =............. Energie:............................................................................... Potentiële energie: E p =.............

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

Project 5 TEE: Wetenschappelijk onderzoek rond de werking van een inductiekookplaat.

Project 5 TEE: Wetenschappelijk onderzoek rond de werking van een inductiekookplaat. Project 5 TEE: Wetenschappelijk onderzoek rond de werking van een inductiekookplaat. Bepaling van het energieverbruik en rendement van een inductiekookplaat. Een studie gerealiseerd door de studenten van

Nadere informatie

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement 6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement Opgave 9 Het rendement bereken je met E nuttig en E in. E nuttig is de hoeveelheid energie die nodig is het water op te warmen. E in is de hoeveelheid energie

Nadere informatie

Inhoud. 1 Inleiding 13. 1 energie 19

Inhoud. 1 Inleiding 13. 1 energie 19 Inhoud 1 Inleiding 13 1 onderzoeken van de natuur 13 Natuurwetenschappen 13 Onderzoeken 13 Ontwerpen 15 2 grootheden en eenheden 15 SI-stelsel 15 Voorvoegsels 15 3 meten 16 Meetinstrumenten 16 Nauwkeurigheid

Nadere informatie

Theorie: Temperatuur meten (Herhaling klas 2)

Theorie: Temperatuur meten (Herhaling klas 2) heorie: emperatuur meten (Herhaling klas 2) Objectief meten Bij het meten van een grootheid mag je meting niet afhangen van toevallige omstandigheden. De temperatuur die je ervaart als je een ruimte binnenkomt,

Nadere informatie

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet Energieomzetting We maken veel gebruik van elektrische energie. Aan elektrische energie hebben we niet zoveel. Elektrische energie is maar een tussenvorm van energie. Bij een elektrische verwarming, willen

Nadere informatie

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties!

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties! Centrale Verwarmingssysteem Uitwerking van de deelvragen 1 ) Wat zijn de Energietransformaties in het systeem? De Energietransformaties die optreden in het CV-systeem zijn a. Boven de brander c.q. in de

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen.

Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen. Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen. Inhoud _ Eisen op het niveau van Energieprestatie en Binnenklimaat _ K-peil of isolatiepeil van gebouwen _ E-peil of energieprestatiepeil

Nadere informatie

Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch

Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch Naam: Klas: Practicum soortelijke warmte van water Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch Doel van de proef Het bepalen van de soortelijke warmte van water

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie 4M versie 1 Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Zan Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen,

Nadere informatie

Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen

Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen Fotovoltaïsche installaties Autonome systemen Autonome PV systemen Het principe van een autonoom PV systeem baseert zich op onderstaand schema: Regelaar Junction box principe Junction box + Junction box

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 27 mei totale examentijd 3 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 27 mei totale examentijd 3 uur natuurkunde 1,2 Examen VWO - Compex Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Vrijdag 27 mei totale examentijd 3 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 17. In dit deel staan de vragen waarbij de computer

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens.

LED en Verlichting. Van fakkel naar oled. Pieter Ledeganck Charlotte Claessens. LED en Verlichting Pieter Ledeganck Charlotte Claessens energieconsulent@gezinsbond.be Van fakkel naar oled Natuurlijk licht Vuur -400.000-13000 400 1500 1816 1814 1783 Elektrisch licht 1809 1959 1879

Nadere informatie

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem

Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem http://glasreg.khk.be/ www.kvlt.be Mogelijke oplossingen voor het energieprobleem Studiedag: Toekomst voor de glastuinbouw? 1 december 2006 Herman Marien Energieprobleem: van kennis tot besparing 1. Kennis

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

Elementen Thema 5 Wonen

Elementen Thema 5 Wonen Toetstermen Energiebronnen Energieopwekking en transport Elektromagnetisme Drie energiebronnen noemen voor het verwarmen van een stoomketel (elektriciteitscentrale) Twee energiebronnen noemen voor het

Nadere informatie

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Vooraf : expectation management 1. Verwachtingen van deze presentatie (inhoud, diepgang) U = R= R. I = 8 Ω. 0,5 A =

Nadere informatie

HEREXAMEN EIND MULO tevens IIe ZITTING STAATSEXAMEN EIND MULO 2009

HEREXAMEN EIND MULO tevens IIe ZITTING STAATSEXAMEN EIND MULO 2009 MNSTERE VAN ONDERWJS EN VOLKSONTWKKELNG EXAMENBUREAU HEREXAMEN END MULO tevens e ZTTNG STAATSEXAMEN END MULO 2009 VAK : NATUURKUNDE DATUM : VRJDAG 07 AUGUSTUS 2009 TJD : 7.30 9.30 UUR DEZE TAAK BESTAAT

Nadere informatie

Een radiotoestel met bakelieten behuizing (zie figuur 11). Bakeliet kent talloze toepassingen, zoals:

Een radiotoestel met bakelieten behuizing (zie figuur 11). Bakeliet kent talloze toepassingen, zoals: Toepassingen Fig 11 Radiotoestel Fig 12 Lampen Een radiotoestel met bakelieten behuizing (zie figuur 11) Bakeliet kent talloze toepassingen zoals: A Tussenlaag in geleiders als elektrische isolatie bijvoorbeeld

Nadere informatie

In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw.

In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw. De basis van isolatie en hoe INSULd8eco werkt in uw gebouw In dit document leggen we uit hoe isolatie werkt en hoe INSUL8eco werkt in uw gebouw. Om de werking van onze isolatie oplossing goed te begrijpen,

Nadere informatie

Minder, anders en efficiënter

Minder, anders en efficiënter De Zonne-arc vzw Energiezuinig anders De warmtepomp, de natuur als bron van verwarming. Willy Lievens, Z.O.T. (Zacht Onthechte Technoloog) N.U.L. (Niet Uitgebluste Leraar) Minder, anders en efficiënter

Nadere informatie

Onderwijs op maat voor uitdaging en motivering Rendement2

Onderwijs op maat voor uitdaging en motivering Rendement2 1. De Keukenboiler Makkelijk zo n elektrisch boilertje onder het aanrecht. Nooit meer wachten tot er warm water uit de kraan komt. En je hoeft geen warm water te delen met iemand uit de badkamer. a. Welke

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Condenserende Ketels Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Vorlage 1 05/2008 Viessmann Werke Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Maar ook : Reserve van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec)

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec) Elektrische energie In huishoudens is elektrische energie de meest gebruikte vorm van energie. In Nederland zijn bijna alle huizen aangesloten op het netwerk van elektriciteitskabels. Achter elk stopcontact

Nadere informatie

HeatMaster 25 C 25 TC 35 TC 45 TC 70 TC 85 TC 120 TC

HeatMaster 25 C 25 TC 35 TC 45 TC 70 TC 85 TC 120 TC made in Belgium With the future in mind HeatMaster 25 C 25 TC 35 TC 45 TC 70 TC 85 TC 120 TC Condenserende gasketel met dubbele functie HeatMaster condensatie op CV HeatMaster condensatie op CV en sanitair

Nadere informatie

natuurkunde 1,2 Compex

natuurkunde 1,2 Compex Examen HAVO 2007 tijdvak 1 woensdag 23 mei totale examentijd 3,5 uur natuurkunde 1,2 Compex Vragen 1 tot en met 17 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. Bij

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 10 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: 20 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gentse steenweg 10 bus 5 9300 gemeente Aalst bestemming appartement type - bouwjaar 1971 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 351 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes!

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! PROEFWERK NATUURKUNDE KLAS 5 ROEFWERK H10 + H6 10/3/2009 Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave

Nadere informatie

Power Factor Cos phi Harmonischen THD-... Iedereen spreekt er over maar weten we waarover we spreken? ECL 2011 LearnShop - 22 september 2011

Power Factor Cos phi Harmonischen THD-... Iedereen spreekt er over maar weten we waarover we spreken? ECL 2011 LearnShop - 22 september 2011 Power Factor Cos phi Harmonischen THD-... Iedereen spreekt er over maar weten we waarover we spreken? ECL 2011 LearnShop - 22 september 2011 Wouter Ryckaert Wouter.Ryckaert@kahosl.be 09 265 87 13 KAHO

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.000 / BW / 07-2003 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Warmte Inleiding In de hedendaagse

Nadere informatie

Verwarming en ventilatie

Verwarming en ventilatie Verwarming en ventilatie Gebouwen met hoge energieprestaties Mei 2013 Christophe Delmotte, Ir Laboratorium Luchtkwaliteit en ventilatie WTCB Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Bladzijde

Nadere informatie

385 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

385 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Bist 33 bus 7 2610 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1958 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 385 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje Zonne-energie Inleidende proef Doelstelling Het is de bedoeling om kort maar bondig de werking van een zonnepaneel uit te leggen. Daarna wordt de werking vlug gedemonstreerd wordt aan de hand van een kleine

Nadere informatie

326 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

326 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Ertbruggelaan 49 bus 4 2100 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1957 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 326 De energiescore laat toe om de

Nadere informatie

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen

Warmtepompen en warmtebronnen. Warmtepompen Warmtepompen en warmtebronnen (augustus 2006) Warmtepompen Wat is een warmtepomp? Warmtepompen zijn duurzame energiesystemen die energie uit de omgeving, zoals buitenlucht, bodem of grondwater, omzetten

Nadere informatie

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 74 bus 103 8420 gemeente De Haan bestemming appartement type - bouwar 1991 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 194 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Herentalsebaan nummer 596 bus 1VRe bestemming appartement type - bouwar 1990 softwareversie 9.9.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 279

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

Elektriciteit. Wat is elektriciteit

Elektriciteit. Wat is elektriciteit Elektriciteit Wat is elektriciteit Elektriciteit kun je niet zien, niet ruiken, niet proeven, maar wel voelen. Dit voelen kan echter gevaarlijk zijn dus pas hier voor op. Maar wat is het dan wel? Hiervoor

Nadere informatie

Energieprestatie. metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw. 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst. door Peter Vierveijzer

Energieprestatie. metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw. 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst. door Peter Vierveijzer Energieprestatie metalen gevelelementen in EP berekening Ubouw 3, 10 en 17 november 2008 VMRG bijeenkomst door Peter Vierveijzer aanleiding Denkt u projecten te missen doordat houten en kunststof kozijnen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Eugeen Leenlaan 3 bus 12 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 406 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur).

In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). 2.1 Wat is licht? In de figuur hieronder zie je een Elektromagnetische golf: een golf die bestaat uit elektrische en magnetische trillingen.(zie figuur). Licht is een elektromagnetische golf. Andere voorbeelden

Nadere informatie

ZX Ronde zondag 5 oktober 2014

ZX Ronde zondag 5 oktober 2014 ZX Ronde zondag 5 oktober 2014 Verhaaltje..Tussen Watt en Lumen Dit een verhaaltje gaat over de verschillen tussen de lichtopbrengst van lichtbronnen wat aansluit op het verhaalt over licht en lichtbronnen

Nadere informatie

Kinderuniversiteit (Groene) energie?

Kinderuniversiteit (Groene) energie? Kinderuniversiteit (Groene) energie? Johan Driesen, Elektrotechniek Lieve Helsen, Werktuigkunde Leuven, 15 oktober 2011 Transport 15.10.2011 Kinderuniversiteit (Groene) Energie? 2 Transport 15.10.2011

Nadere informatie

Licht- en Verlichtingstechnieken : Grondslagen elektriciteit, licht en visuele omgeving : Deel Elektrotechniek

Licht- en Verlichtingstechnieken : Grondslagen elektriciteit, licht en visuele omgeving : Deel Elektrotechniek Licht- en Verlichtingstechnieken : Grondslagen elektriciteit, licht en visuele omgeving : Deel Elektrotechniek Examenvragen Hoofdvragen 1) Leid de uitdrukkingen van het elektrisch vermogen af voor sinusvormige

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Verwarming en sanitair warm water: ontwerp en regeling Leefmilieu Brussel Overzicht van de belangrijkste warmteopwekkers Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie

Nadere informatie

Energie in de glastuinbouw

Energie in de glastuinbouw Energie info glastuinbouw 22-11-2004 Energie in de glastuinbouw Eenheden Voelbaar / niet voelbaar Brandstof Benutte deel Prijs energiekost Alternatieve energie BBT Serre verliezen Energieproductie Vermogen

Nadere informatie

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect.

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect. LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Informatieblad Begrippen Biobrandstof Brandstof die gemaakt wordt van biomassa. Als planten groeien, nemen ze CO 2 uit de lucht op. Bij verbranding van de biobrandstof komt

Nadere informatie

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Louis Dhont 24 bus 9 9800 gemeente Deinze bestemming appartement type - bouwar 1994 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 227 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht.

Hoe kunnen we dat probleem oplossen? Door er zelf een te maken! Wij maken in dit project een bloem die reageert op het licht. Bloemen hebben zonlicht nodig om te bloeien, sommigen gaan zelfs dicht als het donker wordt. We moeten ze ook steeds kunnen verzetten zodat ze kan geplaatst worden in de tuin, op de vensterbank, op het

Nadere informatie

272 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

272 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 14 bus 2 8560 gemeente Wevelgem bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 272 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo 1 Arbeid verrichten 1 a) = 0 b) niet 0 en in de richting van de beweging c) =0 d) niet 0 e tegengesteld aan de beweging 2 a) De wrijvingskracht

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Lange Leemstraat nummer 60 bus 3 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 277

Nadere informatie

VERLICHTINGSWIZARD Bespaar energie met de juiste lamp!

VERLICHTINGSWIZARD Bespaar energie met de juiste lamp! VRLIHTINGSWIZR espaar energie met de juiste lamp! Per 1 september 2012 is de import van energie- en milieu onvriendelijke lampen stopgezet. Hierdoor is de gloeilamp langzaam maar zeker uit de schappen

Nadere informatie

Warmte in de koudetechniek, een hot item

Warmte in de koudetechniek, een hot item Wijbenga info sheet 5: Warmte in de koudetechniek, een hot item In het ontwerp van een koelinstallatie wordt steeds meer aandacht besteed aan het energieverbruik. Dit kan bereikt worden door een zo hoog

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Keizerstraat nummer 7 bus 21 bestemming appartement type - bouwar 1982 softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 297 De

Nadere informatie

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Celestijnenlaan 9 bus 31 3001 gemeente Leuven bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 156 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Donklaan nummer 188B bus 1 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.10.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 430 De

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Ooievaar 8 bus 2 2060 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1965 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 353 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie