De Permanent Magneet Motor: Thierry Dejaegere. Thinnov Lomolenstraat Aalter Lotenhulle België

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Permanent Magneet Motor: Thierry Dejaegere. Thinnov Lomolenstraat 2 9880 Aalter Lotenhulle België www.thinnov.be"

Transcriptie

1 De Permanent Magneet Motor: door: Thierry Dejaegere Thinnov Lomolenstraat Aalter Lotenhulle België

2 I. Voorwoord De zoektocht naar alternatieve energiebronnen is reeds lange tijd aan de gang. Door de voortdurende belasting van het milieu door het gebruik van vervuilende energiebronnen zoals fosiele brandstoffen (steenkool, aardolie), kernenergie,... is de roep naar niet vervuilende brandstoffen steeds luider gaan klinken. In het volgende boek ga ik proberen om de werking van een motor uit te leggen die enkel en alleen werkt met PERMANENTE MAGNETEN. Om dit te doen vertrekken ik van elektromagnetisme. De werking van de Permanent Magneet Motor is immers gebaseerd op de werking van een elektromotor. Na het lezen van dit boek moet de werking van deze motor voor iedereen duidelijk zijn. Alvast veel leesgenot toegewenst. II.De gelijkstroom elektromotor In dit hoofdstuk wordt de werking van een elektromotor kort besproken. We gaan niet goochelen met formules om koppel, vermogen en verliezen te berekenen. Het gaat er immers om het werkingsprincipe. We vertrekken van het magnetisch veld bij een stroomvoerende geleider, een bekrachtigde spoel en een permanente magneet. Hierna behandelen we het effect van een magnetisch veld op een stroomvoerende geleider, een bekrachtigde spoel en een permanente magneet. A.Het magnetisch veld bij een stroomvoerende geleider Rondom een stroomvoerende geleider krijgen we altijd een magnetisch veld. Aan de hand van de kurketrekkerregel of de rechterhandregel is het heel eenvoudig om de richting van de magnetische veldlijnen te bepalen. In nevenstaande figuur worden de magnetische veldlijnen weergegeven bij twee stroomvoerende geleiders (de geleiders liggen hier mooi naast elkaar). Dit effect wordt bij meerdere stroomvoerende geleiders herhaald. Wat ons uiteindelijk brengt bij een spoel of solenoïde. Hier moeten we ook nog bijkomende opmerking maken: Wanneer de stroom door de geleiders in dezelfde richting vloeit trekken de geleiders elkaar aan, wanneer de stroom in tegengestelde richting vloeit stoten ze elkaar af. Dit wordt voorgesteld in de figuur. De geleiders worden voorgesteld door een cirkeltje waar ofwel een bolletje of een kruis in getekend wordt. Bij de voorstelling met het bolletje wordt de stroomrichting uit het blad komend bedoelt (de top van een pijlpunt), bij de voorstelling met het kruis is dit in het blad gaand (de achterzijde van de pijl). Kurketrekkerregel: Draai zo aan de kurketrekker dat hij in de richting van de stroom gaat, de draairichting bepaalt de richting van de veldlijnen.

3 Rechterhandregel: hou de duim in de richting van de stroomzin, neem de geleider vast, de vingers volgend de richting van de veldlijnen. B.Het magnetisch veld bij een bekrachtigde spoel Eerst bekijken we een spoel gevormd door slechts één winding. Dit doen we omdat de vergelijking met een rechte stroomvoerende geleider eenvoudig te maken is. Hier zie je al dat het magnetisch veld een duidelijke richting (N-Z) krijgt. Een spoel met meerdere windingen gaan we vergelijken met de meerdere stroomvoerende evenwijdige geleiders en de voorgaande spoel die bestond uit slechts één winding. Deze spoel heeft een zeer duidelijk magnetisch veld. Ook de veldlijnen zijn duidelijk geconcentreerder. C.Het magnetisch veld bij een permanente magneet Een permanente magneet zoals voorgesteld in de figuur kan je het best gaan vergelijken met een spoel. Zie punt B. Beide figuren geven een gelijk magnetisch veld. D.Een stroomvoerende geleider in een magnetisch veld Bij een bespreking van de werking van een elektromotor hoort ook het gedrag van een stroomvoerende geleider in een magnetisch veld. Een stroomvoerende geleider ondervindt in een magnetisch veld namelijk een kracht, de lorentzkracht genoemd. Deze kracht zorgt er voor dat alle elektrische motoren kunnen werken. Aan de hand van enkele eenvoudige figuren geven we een korte uitleg van wat de lorentzkracht eigenlijk is. Deze figuur toont de invloed van het magnetisch veld op een stroomvoerende geleider. De geleider wordt hier naar links uit het magnetisch veld gedrukt. Met de linkerhands regel kan men eenvoudig de richting van de lorentzkracht bepalen. De linkerhandsregel: hou de richting de duim van de linkerhand loodrecht op de richting van de vingers, laat de veldlijnen van de palm van de hand naar de rug van de hand gaan, de vingers in de richting van de stroom, de duim duidt nu de richting aan van de lorentzkracht. In vorige figuur zagen we het effect op een stroomvoerende geleider. In deze figuur wordt het effect op een stroomvoerende winding getoond die draaibaar opgesteld staat. De winding wil onder invloed van het magnetisch veld ronddraaien. Het principe van de elektromotor.

4 Niet alleen elektromotoren werken op dit principe, ook de meeste analoge meetinstrumenten werken op dit principe. De naald van het meettoestel wordt verbonden met de windingen (het draaispoeltje). Het moment, de lorentzkracht op de windingen, werkt hier tegen de spankracht van een veer in waardoor de spoel en daarmee ook de naald verdraait. E. Gelijkstroommotoren In gelijkstroommotoren wordt het effect van een magnetisch veld op stroomvoerende geleiders gebruikt om elektrische energie om te zetten in mechanische energie. In vorige paragraaf staat vermeld dat een stroomvoerende winding, die draaibaar opgesteld is, onder invloed van het magnetisch veld rond wil draaien. Het magnetisch veld dat de winding beïnvloed wordt in de praktijk gevormd door elektromagneten of bij kleinere motoren permanente magneten. In bovenstaande figuur zie je wat gebeurt met de bekrachtigde winding. Links hebben we het maximale draaimoment. In het midden het draaimoment bij een verdraaiing van de winding onder een hoek van 30. Rechts hebben we het moment bij een verdraaiing van 90. Bij de verdraaiing onder een hoek van 90 staat het magnetisch veld van de winding in lijn met het veld van het beïnvloedende veld. Dit geeft ons op dit ogenblik een moment dat gelijk is aan nul. De winding draait niet verder. (Kan onder invloed van de traagheid van de winding (het anker) nog wat weg en weer wiegen.) Hieruit blijkt dat, om dit te gebruiken als elektromotor, er nog een aanpassing nodig is. Hiervoor heeft men als oplossing de commutator. In deze figuur wordt weergegeven wat de commutator nu juist doet. Wanneer de winding draait komt ze op een bepaald ogenblik op het punt dat het koppel wegvalt (in de grafiek bij 0 en 80 en wanneer een volledige omwenteling uitgevoerd is). Om nu te zorgen dat de winding verder draait wordt de commutator gebruikt. De commutator wordt gevormd door de halve manen en de koolborstels. Zoals je kan zien in de figuur wordt, op het ogenblik dat het moment van de winding gelijk is aan 0, de winding omgekeerd bekrachtigd. Omdat het moment van de winding hier enkele keren volledig wegvalt is dit voor een motor niet ideaal. Om het koppel gelijkmatiger te laten verlopen worden meerdere windingen toegepast. Zoals je ziet in de figuur is het aantal contacten van de commutator navenant gewijzigd. In de figuur zie je drie windingen met zes contactpunten (twee contactpunten per winding).

5 F. Gelijksstroommotor met meerdere poolparen In voorgaande figuren werd altijd vertrokken van één poolpaar. Omdat de Permanent Magneet Motor geconstrueerd wordt met twee poolparen wordt in de figuur getoond hoe dit opgebouwd wordt bij elektromotoren. III.De Permanent Magneet Motor Nu de werking van een gelijkstroom elektromotor zijn geheimen prijsgegeven heeft is de stap naar de Permanent Magneet Motor niet groot. In dit hoofdstuk wordt deze motor verder besproken. Deze figuur toont ons een magneetpool (stator) en een rotormagneet. Zoals de magneten nu ten opzichte van elkaar geplaatst zijn wil de rotormagneet linksom (tegen uurwijzerzin) draaien. Net zoals een spoel bij een elektromotor. In deze tekening zien we een tandwielcombinatie. Deze wordt gebruikt om het verdraaien van de rotormagneet ten opzichte van de magneetpool (stator) te regelen en aldus onder controle te houden. De rotormagneet is vast bevestigd met het zonnewiel (het tandwiel gelegen op de buitenste cirkel). Het statortandwiel (het centrale tandwiel) is vast met de magneetpool verbonden. Opmerking: Dit tandwiel wordt wel verdraaid om de stand van de rotormagneten te beïnvloeden wat we later nog zullen behandelen. Het tussentandwiel vormt een verbinding tussen het zonnewiel en het statortandwiel. Het tussentandwiel en het zonnewiel zijn bevestigd op de rotor van de motor. Het tussentandwiel is bevestigd op een as op de rotor. Het zonnewiel is op de as bevestigd van de rotormagneet. In de rotor draait de rotormagneet. Uit het voorgaande kunnen we het volgende besluiten. De rotormagneet wil ronddraaien. Doordat hij vast aan het zonnewiel hangt gaat de rotormagneet ook verplaatst worden. Dit gaat als volgt: Het zonnewiel wil linksom draaien. Door de koppeling, door middel van het tussenwiel, aan het statortandwiel (staat vast) gaat de rotor draaien. De rotor neemt nu op zijn beurt het tussenwiel, het zonnewiel en de rotormagneet mee waardoor de positie van de rotormagneet wijzigt.

6 In de figuren op de volgende bladzijde worden verschillende standen weergegeven (blauw = noord ; rood = zuid). Opmerking: het magnetisch veld is omgekeerd aan het magnetisch veld dat weergegeven werd in de eerste figuur van deze paragraaf ; hieruit volgt dat de rotatierichting van de rotormagneten rechtsom (wijzerzin) is in plaats van linksom. Links zien we de startstand. In het midden zien we een stand wanneer de rotor 5 verdraaid is (linksom). Rechts zien we een stand waarbij de rotor 30 verdraaid is (linksom). In de volgende figuren kan je zien hoe de magnetische velden van de statormagneten en de rotormagneten elkaar beïnvloeden. De simulaties werden bekomen met behulp van het simulatieprogramma FEMM versie 4.2. De figuren zijn zo geplaatst dat ze het volgende weergeven: De tweede rij heeft het statorveld weer. Hiervoor werd de kern als lucht beschouwd. De derde rij heeft het rotorveld weer. Hierbij werden de statormagneten als lucht beschouwd. De vierde rij heeft de twee magnetische velden over elkaar zonder onderlinge beïnvloeding. Dit werd bekomen door middel van photoshop elements 6.0 waarbij beide figuren over elkaar werden geplaatst en één ervan voor de helft doorzichtig gemaakt werd. De vijfde rij heeft de twee magnetische velden weer met onderlinge beïnvloeding. Het is duidelijk zichtbaar dat de magnetische velden zo goed als loodrecht op elkaar staan. Dit is absoluut noodzakelijk willen we bekomen dat de rotormagneten gaan ronddraaien. Om de motor te starten en te stoppen verdraaien we het statortandwiel. Hierdoor kunnen we het magnetisch veld van de rotormagneten in dezelfde richting brengen als het magnetisch veld van de statormagneten. Hierdoor krijgen we een maximale aantrekkingskracht en willen de rotormagneten niet meer verder draaien. De motor staat stil en kan eventueel zelfs gebruikt worden als rem. Door het statortandwiel vanuit stilstand in de één of de andere richting te verdraaien kan men ook de draairichting van de motor bepalen. De hoekverdraaiing bepaalt ook nog het geleverde koppel, vermogen van de motor. Nu alles besproken is kan er overgegaan worden naar de effectieve constructie van de Permanent Magneet Motor. Op de volgende bladzijden worden de verschillende constructietekeningen weergegeven. Met deze plannen kan de Permanent Magneet Motor volledig nagebouwd worden.

7 Rotor 0 verdraaid Rotor 5 verdraaid Rotor 30 verdraaid

8 IV.Stuktekeningen: Bij deze stuktekeningen vind je de verschillende specificaties en opmerkingen zoals: Materiaal Opmerkingen omtrent toleranties Opmerkingen omtrent afmetingen Het toestel waarvan deze tekeningen een onderdeel zijn is een prototype. De bedoeling is dit prototype te bouwen en controleren of het ontwerp beantwoord aan de verwachtingen. Het belangrijkste dat voor ogen gehouden wordt is dat het mechanisch zo gemaakt is dat de onderdelen, zoals voorzien, zonder problemen kunnen bewegen. A.Rotor- en statormagneet Samarium Cobalt Statormagneet 4 Rotormagneet 8

9 B.As rotormagneet St37 6 h6 = niet direct van belang zoals besproken (er worden wel kogellagers op gemonteerd) Schroefdraad M4 minimum 0mm diep 8

10 C.Centrale as St37 Ø20 h7 = zoveel mogelijk benaderen Ø9 g6 = zoveel mogelijk benaderen (montage van lager) Schroefdraad M2 minimum 25mm diep D.Steunas centrale as St37 Ø20 h6 = zoveel mogelijk benaderen Ø5h6 = zoveel mogelijk benaderen Schroefdraad M4 minimum 0mm diep

11 E. Lagerklem St37 F. Afstandsringen Stuk Stuk 2 Stuk 3 St37 Stuk : Stuk 2: Stuk 3: 8 6

12 G.Motorhuis St37

13 H.Rotormagneethouder Rechts Aluminium Ø 20 h7 = zoveel mogelijk benaderen Ø9 P7 = zoveel mogelijk benaderen 6 JS9 = zoveel mogelijk benaderen Vooral de aangeduide afwijkingstolerantie is belangrijk

14 I. Rotormagneethouder links Aluminium Ø 20 h7 = zoveel mogelijk benaderen Ø9 P7 = zoveel mogelijk benaderen 6 JS9 = zoveel mogelijk benaderen Vooral de aangeduide afwijkingstolerantie is belangrijk

15 J. Rotormagneethouder kern dynamoblik Ø20 H7 = zoveel mogelijk benaderen 6 JS9 = zoveel mogelijk benaderen 86 (Wordt voorlopig niet gemaakt)

16 K.Lagerbus tussentandwiel koper Ø 6 h6 = zoveel mogelijk benaderen (er wordt een tandwiel op gemonteerd dat moet kunnen draaien) 5 L. Statormagneet klem koper Afmetingen 3, 6, 8 en 6 kunnen met vrij grote tolerantie de hoek is wel belangrijk 4

17 M.Motorhouder links aluminium Diameters 40 en 20 moeten zoveel mogelijk concentrisch Afmeting 2,5 minimum

18 N.Motorhouder rechts aluminium Zoveel mogelijk benaderen Diameters 30 en 32 moeten zoveel mogelijk concentrisch

19 O.Motordeksel aluminium

20 P.Worm (te bewerken) Dit stuk wordt aangekocht enkel de groef dient nog gedraaid te worden.

21 Q.Positiehendel aluminium, St 37 (naar keuze) R.Afstandsring eind St37

22 S.Lange afstandsring St37 vooral de ondergrens behouden T. Andere onderdelen De onderdelen die hiervoor beschreven werden zijn de onderdelen die gemaakt of bewerkt moeten worden. De standaardonderdelen die gebruikt worden, zoals tandwielen, lagers enz. worden aangekocht. U.Montage Een montagehandleiding en eventuele lijst met de aan te kopen onderdelen kunnen altijd aangevraagd worden via Indien u dit ontwerp wil bouwen en uittesten wens ik u alvast veel succes toe.

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting

Newton - HAVO. Elektromagnetisme. Samenvatting Newton - HAVO Elektromagnetisme Samenvatting Het magnetisch veld Een permanente magneet is een magneet waarvan de magnetische werking niet verandert Een draaibare kompasnaald draait met zijn noordpool

Nadere informatie

SYNCHRONE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten

SYNCHRONE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten ELEKTRICITEIT THEORIE SYNCHRONE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten versie:30/05/2005 1 SYNCHRONE MOTOREN...2 1.1 Bepaling...2 1.2 Samenstelling...2 1.3 Werkingsprincipe...2 1.4 Werkingsprincipe synchrone

Nadere informatie

Mkv Magnetisme. Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar.

Mkv Magnetisme. Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar. Mkv Magnetisme Vraag 1 Twee lange, rechte stroomvoerende geleiders zijn opgehangen in hetzelfde verticale vlak, op een afstand d van elkaar. In een punt P op een afstand d/2 van de rechtse geleider is

Nadere informatie

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen)

Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Repetitie magnetisme voor 3HAVO (opgavenblad met waar/niet waar vragen) Ga na of de onderstaande beweringen waar of niet waar zijn (invullen op antwoordblad). 1) De krachtwerking van een magneet is bij

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT-Stappenmotoren

ELEKTRICITEIT-Stappenmotoren ELEKTRICITEIT-Stappenmotoren 1 Stappenmotoren...1 1.1 Inleiding....1 1.2 Wat is nu juist een stappenmotor?... 2 1.3 Waar vinden we stappenmotoren?... 3 1.4 Soorten stappenmotoren?... 3 1.5 Permanente magneet

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme

Hoofdstuk 6: Elektromagnetisme Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 6: lektromagnetisme Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. lektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige

Nadere informatie

MAGNETISME & ELEKTRICITEIT

MAGNETISME & ELEKTRICITEIT Hoofdstuk 1 MAGNETISME & ELEKTRICITEIT 1.1 Doelstelling In tegenstelling tot praktisch alle handboeken start je met elektromagnetisme. De reden is eenvoudig omdat alle elektrische toepassingen steeds gepaard

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Opstellen van een octrooiaanvrage (deel A) elektrotechniek/werktuigkunde 6 oktober 2014 09.00 13.00 uur 1 TENTAMENOPGAVE OPSTELLEN VAN EEN OCTROOIAANVRAGE (A) E/W

Nadere informatie

7 Elektriciteit en magnetisme.

7 Elektriciteit en magnetisme. 7 Elektriciteit en magnetisme. itwerkingen Opgae 7. aantal 6, 0 9,60 0 8 elektronen Opgae 7. aantal,0 0,0 0 A,60 0 s 9,5 0 6 elektronen/s Opgae 7. O-atoom : +8-8 0 O-ion : +8-0 - Lading O-ion - x,6 0-9

Nadere informatie

Magnetisme. Hoofdstuk 4. 4.1 Inleiding. Doelstellingen

Magnetisme. Hoofdstuk 4. 4.1 Inleiding. Doelstellingen Hoofdstuk 4 Magnetisme Doelstellingen 1. Weten welke magnetische grootheden bestaan en de verbanden ertussen kennen 2. Weten dat er verschillende soorten magnetisme bestaan 3. Weten wat inductie is 4.

Nadere informatie

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 7 Elektromagnetisme (12-12-2012) Pagina 1 van 12 Opgaven 7.1 Magneten en elektromagneten 1 a Ongelijke polen trekken elkaar aan. De noordpool van een kompas wordt

Nadere informatie

Vermogen Elektronica : Stappenmotor

Vermogen Elektronica : Stappenmotor Naam : Sven Martens / Rob Nijs Nr : 07 /09 Datum : 8/12/04 Vermogen Elektronica : Stappenmotor 1 1 De stappenmotor De stator bevat een aantal spoelen en om de rotor te laten draaien moeten deze spoelen

Nadere informatie

AC-inductiemotoren en BLDC-motoren lijken erg op elkaar. Het grootste verschil ligt in de constructie van de rotor.

AC-inductiemotoren en BLDC-motoren lijken erg op elkaar. Het grootste verschil ligt in de constructie van de rotor. Pneumatische pompen vormen al vele jaren de steunpilaar van de verfcirculatiewereld en daar zijn goede redenen voor. Ze zijn eenvoudig, betrouwbaar en dankzij de langzame heenen-weer gaande beweging beschadigen

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT THEORIE versie:9/05/2004 EENFAZE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten

ELEKTRICITEIT THEORIE versie:9/05/2004 EENFAZE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten ELEKTRICITEIT THEORIE versie:9/05/2004 EENFAZE MOTOREN I. Claesen / R. Slechten 1 Eenfaze motoren... 2 1.1 Bepaling... 2 1.2 Eenfaze inductiemotoren... 2 1.2.1 Eenfaze statorwikkeling... 2 1.3 De spleetpoolmotor...

Nadere informatie

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet

N 200.664 Elektromotor met permanente magneet Elektromotor met permanente magneet Naam: Groep/klas: Inhoud: enodigd gereedschap: 1 triplex 200 x 70 x 10 mm potlood, liniaal, passer 1 triplex 190 / 20 x 10 mm,, 2 x boormachine 1 latje 150 x 10 x 5

Nadere informatie

Wisselspanningen. Maximale en effectieve waarde. We gaan de wisselspanning aansluiten op een weerstand. U R. In deze situatie geldt de wet van Ohm:

Wisselspanningen. Maximale en effectieve waarde. We gaan de wisselspanning aansluiten op een weerstand. U R. In deze situatie geldt de wet van Ohm: Wisselen Maximale en effectieve waarde We gaan de wissel aansluiten op een weerstand. I I G In deze situatie geldt de wet van Ohm: I = We zien een mooie sinusvormige wissel. De hoogste waarde word ook

Nadere informatie

V 10.10.23 M.JACOBS INHAALCURSUS SLPL Paardenmarkt Antwerpen

V 10.10.23 M.JACOBS INHAALCURSUS SLPL Paardenmarkt Antwerpen Magnetisme p. 2 INHOUD 17. Magnetisme... 3 17.1. Natuurlijke en kunstmatige magneten... 3 17.2. Soorten magneten... 3 17.3. Enkele begrippen... 4 17.4. Krachtwerking van een magneet... 4 17.5. Magnetisch

Nadere informatie

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l

Opgave 1. Voor de grootte van de magnetische veldsterkte in de spoel geldt: = l Opgave 1 Een kompasnaald staat horizontaal opgesteld en geeft de richting aan van de horizontale r component Bh van de magnetische veldsterkte van het aardmagnetische veld. Een spoel wordt r evenwijdig

Nadere informatie

A ROTOR INLEIDING. Hoe men met primitieve middelen een elektromotor maakt. MATERIALEN. 1 As

A ROTOR INLEIDING. Hoe men met primitieve middelen een elektromotor maakt. MATERIALEN. 1 As INLEIDING De theoretische achtergrond van de moderne elektromotor is zeker niet eenvoudig. Terwijl de natuurkrachten waarop de werking berust in wezen even verwonderlijk en feitelijk nog even onbegrepen

Nadere informatie

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010)

TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) TENTAMEN ELEKTROMAGNETISME (8N010) 25 april, 2008, 14.00-17.00 uur Opmerkingen: 1. Dit tentamen bestaat uit 4 vragen met in totaal 18 deelvragen. 2. Het is toegestaan gebruik te maken van bijgeleverd formuleblad

Nadere informatie

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1.

oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen vt vwo5 h6 Elektromagnetisme Opgave 1. Elektrisch veld In de vacuüm gepompte beeldbuis van een TV staan twee evenwijdige vlakke metalen platen

Nadere informatie

Inhoudsopgave. www.freewebs.com/nick_electronics - 2 -

Inhoudsopgave. www.freewebs.com/nick_electronics - 2 - Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Generatoren... 3 Project:... 4 Werking...4 Berekeningen...4...4...4 Schema... 4 Tip... 4 Componentenlijst... 5...5...5 Datasheets...5...5...5 Afbeeldingen...

Nadere informatie

De dynamo De collector De gelijkstroomdynamo De shuntdynamo

De dynamo De collector De gelijkstroomdynamo De shuntdynamo Elektra De dynamo De werking van de dynamo berust op elektromagnetische inductie. Als we namelijk een geleider bewegen in een magnetisch veld, wordt in de geleider een inductiestroom opgewekt. De geleider

Nadere informatie

Schriftelijk examen 2e Ba Biologie Fysica: elektromagnetisme 2011-2012

Schriftelijk examen 2e Ba Biologie Fysica: elektromagnetisme 2011-2012 - Biologie Schriftelijk examen 2e Ba Biologie 2011-2012 Naam en studierichting: Aantal afgegeven bladen, deze opgaven niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de

Nadere informatie

Spijkermotor. Dit moet hem worden:

Spijkermotor. Dit moet hem worden: Spijkermotor Dit moet hem worden: Dit heb je nodig: materialen blok hout (15 bij 15 bij 1,8 cm) twee hoekijzers 18 m koperdraad (gelakt, 0,5) 4 spijkers (65 mm) 1 spijkers (90 mm) 2 spijkers (80 mm) 6

Nadere informatie

Opgaven elektrische machines ACE 2013

Opgaven elektrische machines ACE 2013 Opgaven elektrische machines ACE 2013 1a. Geef de relatie tussen koppel en stroom bij een gelijkstroommachine 1b. Geef de relatie tussen hoeksnelheid en geïnduceerde spanning van een gelijkstroommachine

Nadere informatie

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet

warmte en licht energie omzetting elektriciteit In een lamp wordt energie omgezet Energieomzetting We maken veel gebruik van elektrische energie. Aan elektrische energie hebben we niet zoveel. Elektrische energie is maar een tussenvorm van energie. Bij een elektrische verwarming, willen

Nadere informatie

Examen HAVO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 13. In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt.

Examen HAVO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 13. In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. Examen HVO 2008 tijdvak 1 vrijdag 23 mei totale examentijd 3 uur natuurkunde 1,2 Compex Vragen 1 tot en met 13 In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. ij dit examen

Nadere informatie

NATUURKUNDE 8 29/04/2011 KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK

NATUURKUNDE 8 29/04/2011 KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK NATUURKUNDE KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSTUK 8 29/04/2011 Deze toets bestaat uit 3 opgaven (32 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave 1: Afbuigen van geladen

Nadere informatie

Deze Informatie is gratis en mag op geen enkele wijze tegen betaling aangeboden worden. Vraag 1

Deze Informatie is gratis en mag op geen enkele wijze tegen betaling aangeboden worden. Vraag 1 Vraag 1 Twee stenen van op dezelfde hoogte horizontaal weggeworpen in het punt A: steen 1 met een snelheid v 1 en steen 2 met snelheid v 2 Steen 1 komt neer op een afstand x 1 van het punt O en steen 2

Nadere informatie

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning Cursus/Handleiding/Naslagwerk Driefase wisselspanning INHOUDSTAFEL Inhoudstafel Inleiding 3 Doelstellingen 4 Driefasespanning 5. Opwekken van een driefasespanning 5.. Aanduiding van de fasen 6.. Driefasestroom

Nadere informatie

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator

Alternator 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator 2. De werking/ basisprincipe van de wisselstroomgenerator Alternator In dit hoofdstuk zal ik het vooral hebben over de functie is van de alternator in de wagen. En hoe het basisprincipe is van deze generator. 1. De functie van de wisselstroomgenerator of de alternator

Nadere informatie

1 Overzicht theorievragen

1 Overzicht theorievragen 1 Overzicht theorievragen 1. Wat is een retrograde beweging? Vergelijk de wijze waarop Ptolemaeus deze verklaarde met de manier waarop Copernicus deze verklaarde. 2. Formuleer de drie wetten van planeetbeweging

Nadere informatie

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3.

Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. Opgave 5 Een verwarmingselement heeft een weerstand van 14,0 Ω en is opgenomen in de schakeling van figuur 3. figuur 3 De schuifweerstand is zo ingesteld dat de stroomsterkte 0,50 A is. a) Bereken het

Nadere informatie

Schroefdraad tappen en schroefdraad snijden. Wat is schroefdraad:

Schroefdraad tappen en schroefdraad snijden. Wat is schroefdraad: Schroefdraad tappen en schroefdraad snijden Wat is schroefdraad: Schroefdraad is een groef in een gat die in een spiraalvorm loopt. Wanneer je die groef volgt ga je steeds rond door het gat en hierbij

Nadere informatie

Werkbladen voor leerlingen

Werkbladen voor leerlingen Magneetpolen Leerdoel: Begrijpen hoe de positieve en negatieve magnetische polen duw- en trekkrachten kunnen aantonen. 1 1. Noem vijf voorwerpen die een magneet aantrekt. 2. Hoe worden de uiteinden van

Nadere informatie

Katholieke Hogeschool Kempen Campus HIKempen Geel Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek 4 EM ET. Labo Elektrotechniek

Katholieke Hogeschool Kempen Campus HIKempen Geel Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek 4 EM ET. Labo Elektrotechniek Katholieke Hogeschool Kempen Campus HIKempen Geel Departement Industrieel Ingenieur en Biotechniek 4 EM ET Marijn Roels 3 November 2005 Labo Elektrotechniek Driefasige ASM C A M P U S Geel Docent: Segers

Nadere informatie

I A (papier in) 10cm 10 cm X

I A (papier in) 10cm 10 cm X Tentamen: Fysica en Medische Fysica 2 Tijd: 15:15-18:00 uur, donderdag 28 mei 2009 Plaats: TenT blok 4 (met bijlage van formules, handrekenmachine is toegestaan) Docent: Dr. K.S.E. Eikema Puntentelling:

Nadere informatie

Voorkennistoets De Bewegende Aarde Voorkennis voor het basisdeel H1, H2, H3

Voorkennistoets De Bewegende Aarde Voorkennis voor het basisdeel H1, H2, H3 Voorkennistoets De Bewegende Aarde Voorkennis voor het basisdeel H1, H2, H3 A. wiskunde Differentiëren en primitieve bepalen W1. Wat is de afgeleide van 3x 2? a. 3x b. 6x c. x 3 d. 3x 2 e. x 2 W2. Wat

Nadere informatie

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit.

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. VTI Aalst: een school van techniek en toegepaste wetenschappen. De Beer Gino, http://users.telenet.be/laboee/

Nadere informatie

Reparatie. Reparatie. 1.1 Vervangen van schakelkabels bij eendelige asring

Reparatie. Reparatie. 1.1 Vervangen van schakelkabels bij eendelige asring . Vervangen van schakelkabels (0,9mm specialerohloff kabel). Vervangen van schakelkabels bij eendelige asring Bij vervanging van versleten of geknapte schakelkabels moeten twee mogelijke asringversies

Nadere informatie

DEEL 1 - INLEIDING WAT IS NU EEN OVERBRENGING? Welke soorten overbrengingen zijn er?

DEEL 1 - INLEIDING WAT IS NU EEN OVERBRENGING? Welke soorten overbrengingen zijn er? 2 DEEL 1 - INLEIDING Wanneer je een pretpark bezoekt zie je ze vaak Het zijn die dingen op een achtbaan die ervoor zorgen dat ons wagonnetje niet naar beneden tuimelt als we over de kop gaan. Maar ook

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Elektro-akoestische omzetters

Hoofdstuk 5: Elektro-akoestische omzetters Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 5: Elektro-akoestische omzetters In dit korte hoofdstuk is het enkel de bedoeling enkele elektro-akoestische basisprincipes aan bod te

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

10 Had Halley gelijk: worden de maanden korter?

10 Had Halley gelijk: worden de maanden korter? 10 Had Halley gelijk: worden de en korter? Dit is de laatste module. We kunnen nu (eindelijk!) terugkomen op de vraag waar we twee jaar geleden mee begonnen. Terugblik In 1695 had de Engelse astronoom

Nadere informatie

Inhoud. Inhoud 1. Voorwoord 2. Hoe haalt een windmolen zijn energie uit de wind 3. Bij welke invalshoek van de wind is de energieopbrengst maximaal?

Inhoud. Inhoud 1. Voorwoord 2. Hoe haalt een windmolen zijn energie uit de wind 3. Bij welke invalshoek van de wind is de energieopbrengst maximaal? Inhoud Inhoud 1 Voorwoord 2 Hoe haalt een windmolen zijn energie uit de wind 3 Bij welke invalshoek van de wind is de energieopbrengst maximaal? 5 Wat is de invloed van het toerental op de energieopbrengst?

Nadere informatie

Windturbine. Bouwplan

Windturbine. Bouwplan Windturbine Bouwplan Bouwplan Om onderstaande windturbine te maken kun je de aanwijzingen volgen die op deze pagina s staan. Deze turbine wordt een Savonius windturbine genoemd. Natuurlijk kan je bij elke

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

1 Je moet weten welke stand een staafmagneet inneemt, als je hem zó ophangt dat hij vrij kan draaien. [P1, T1]

1 Je moet weten welke stand een staafmagneet inneemt, als je hem zó ophangt dat hij vrij kan draaien. [P1, T1] LEERDOELEN 1 Je moet weten welke stand een staafmagneet inneemt, als je hem zó ophangt dat hij vrij kan draaien. [P1, T1] 2 Je moet de noord- en zuidpool van een staafmagneet kunnen bepalen. [P1, T1] 3

Nadere informatie

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing)

ipad 1. Als je in dit projectboekje een QR code ontdekt kan je deze inscannen met QR scan app (application = toepassing) Nico Goddé Inhoud Inhoud 1 ipad 2 1. Probleemstelling 3 2. Technische realisatie 5-10 3. De stroomkring van onze boot 11-12 4. Serie-Parallelschakeling 13-16 5. Voorbeelden van een realisatie in beeld

Nadere informatie

Oefeningenexamen Fysica 2 1ste zit 2006-2007

Oefeningenexamen Fysica 2 1ste zit 2006-2007 Oefeningenexamen 2006-2007 12 januari 2007 Naam en groep: Aantal afgegeven bladen, dit blad niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de vermelding 12/01/2007 alsook

Nadere informatie

Aanwijzingen bij het gebruik van dit bestand.

Aanwijzingen bij het gebruik van dit bestand. en differentieel Inhoudsopgave Blz. 1 en differentieel Het planeetwiel-mechanisme Automatische versnelling Overeenkomsten? Blz. 2 Het differentieel Werking Vraagje Blz. 3 Porsche Cayenne Doorsnede-tekening

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Magnetisme 1. magneten trekken de volgende stoffen aan (zet een cirkel om de goede antwoorden): A. hout B. ijzer C. plastic D.kurk E.staal F. koper G. porselein

Nadere informatie

Tandwielen. Katrollen

Tandwielen. Katrollen Met tandwielen kun je beweging van het ene apparaat overbrengen op een ander. Er zijn veel verschillende soorten tandwielen en de meeste apparaten maken er gebruik van. Met het aantal tandwielen kun je

Nadere informatie

Figuur 4. lagerpunt iets verdraaid. lagerpunt goed uitgelijnd. extra wrijving

Figuur 4. lagerpunt iets verdraaid. lagerpunt goed uitgelijnd. extra wrijving Tips voor een goede werking van de slingerklok. Nadat het artikel over de staande klok in het clubblad van november 0 was verschenen, kreeg ik van iemand de vraag: ik heb de klok nagebouwd en zelfs met

Nadere informatie

Wedstrijd alternatieve vormen van energie voor leden en niet-leden van de K VIV

Wedstrijd alternatieve vormen van energie voor leden en niet-leden van de K VIV Wedstrijd alternatieve vormen van energie voor leden en niet-leden van de K VIV Voorstel Wind 03 : Windturbines met flexibeler opbrengst door Eddy Thysman Tweede document met bijkomende informatie (Een

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013

Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Draaistroom en frequentie regelaars.. ZX ronde 8 september 2013 Drie fasen spanning zijn drie gelijktijdig opgewekte wisselspanningen die ten opzichte van elkaar 120 in fase verschoven zijn. De spanningen

Nadere informatie

gaterinzageiegging 7904882

gaterinzageiegging 7904882 Octrooiraad gaterinzageiegging Nederland (19) NL 0 Inrichting voor het maken van een panoramische röntgenopname van de kaak en het gebit van een patiënt. lnt.ci 3.: A61B6/14, G03B41/16. @ @ Aanvrager:

Nadere informatie

Wedstrijd alternatieve vormen van energie voor leden en niet-leden van de K VIV

Wedstrijd alternatieve vormen van energie voor leden en niet-leden van de K VIV Wedstrijd alternatieve vormen van energie voor leden en niet-leden van de K VIV Voorstel Wind 07 : Windturbines met meer dan dubbele opbrengst door Eddy Thysman Tweede document met bijkomende informatie

Nadere informatie

TENTAMEN NATUURKUNDE

TENTAMEN NATUURKUNDE CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN NATUURKUNDE TENTAMEN NATUURKUNDE tweede voorbeeldtentamen CCVN tijd : 3 uur aantal opgaven : 5 aantal antwoordbladen : 1 (bij opgave 2) Iedere opgave dient op een afzonderlijk

Nadere informatie

1.4.5. Contactoren: 1.4.5.1. Omschrijving:

1.4.5. Contactoren: 1.4.5.1. Omschrijving: 1.4.5. Contactoren: 1.4.5.1. Omschrijving: Contactoren zijn niet vergrendelde, op afstand bediende schakelaars met een elektromagnetische aandrijving. De schakeling kan grote vermogens in- en afschakelen.

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Verdedigen van een octrooiaanvrage (deel B) elektrotechniek/werktuigkunde 6 oktober 14 13.4 17.4 uur 1 TENTAMENOPGAVE VERDEDIGEN VAN EEN OCTROOIAANVRAGE (B) E/W 14

Nadere informatie

MAGNETISME. 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren

MAGNETISME. 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren MAGNETISME 1 Magneten 2 Magnetische veldlijnen 3 Elektromagneten 4 Inductiespanning 5 Inductiestroom 6 Transformatoren 1 Magneten Magneten Magneten hebben de eigenschap dat ze drie stoffen kunnen aantrekken,

Nadere informatie

HULP VOOR INSTALLATIE DRAAIBARE SCHOTEL

HULP VOOR INSTALLATIE DRAAIBARE SCHOTEL 1 van 6 19-1-2014 16:55 Onderwerp: draaibaar Van: "Openboxshop.nl" Datum: 19-1-2014 16:40 Aan: info@openboxshop.nl HULP VOOR INSTALLATIE DRAAIBARE SCHOTEL De rotor accessoires kit

Nadere informatie

VWO. Magnetische velden

VWO. Magnetische velden Inhoud... 2 Magnetische inductie... 3 Magnetische veldlijnen... 4 Richting van veldlijnen in het geval van een spoel en een stroomdraad... 4 Magnetische influentie... 5 Opgave: Permanente magneten... 6

Nadere informatie

punten toekenning: richting veldlijnen - vervorming tgv. stuk ijzer - veldlijnen snijden elkaar niet - geen andere fouten.

punten toekenning: richting veldlijnen - vervorming tgv. stuk ijzer - veldlijnen snijden elkaar niet - geen andere fouten. Magnetisme PERMNENTE MGNEET Tussen de polen van een hoefijzermagneet leggen we een stuk weekijzer. Schets het veld zoals je dat verwacht. De veldlijnen lopen van N(rood) naar zuid (groen-wit) Het asymmetrisch

Nadere informatie

Om paint te openen volgen we dezelfde weg als bij de rekenmachine:

Om paint te openen volgen we dezelfde weg als bij de rekenmachine: Paint is een éénvoudig tekenprogramma. Vele functies hiervan komen later terug bij diverse foto- en tekenprogramma s. Om paint te openen volgen we dezelfde weg als bij de rekenmachine: rechtbovenaan zoeken

Nadere informatie

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING

2 ELEKTRISCHE STROOMKRING 2 ELEKTRISCHE STROOMKRING Om elektrische stroom nuttig te gebruiken moet hij door een verbruiker vloeien. Verbruikers zijn bijvoorbeeld een gloeilampje, een motor, een deurbel. Om een gloeilampje te laten

Nadere informatie

Jabsco Lobben - en impellerpompen. Verdringerpompen

Jabsco Lobben - en impellerpompen. Verdringerpompen Jabsco Lobben - en impellerpompen Verdringerpompen 175 Jabsco Lobbenpompen De lobbenpomp is van oorsprong ontwikkeld als sanitaire verdringerpomp voor het verpompen van voedingsmiddelen. Door het hygiënische

Nadere informatie

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science 1 2 3. 9 8 7 E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Wat je nodig hebt: Voor de motorhouder: Voor de ventilator: 1 grote houten schijf

Nadere informatie

INHOUD LEERDOELEN W4 21. HERHAALSTOF H1 Nieuwe begrippen 22 H2 Magneten 24 H3 Velden en veldlijnen 26

INHOUD LEERDOELEN W4 21. HERHAALSTOF H1 Nieuwe begrippen 22 H2 Magneten 24 H3 Velden en veldlijnen 26 INHOUD BASISSTOF T1 Magneten 8 W1 10 T2 Het magnetisch veld 11 W2 12 T3 Magnetisme en elektrische stromen 14 W3 16 T4 Toepassingen van elektromagneten 18 W4 21 HERHAALSTOF H1 Nieuwe begrippen 22 H2 Magneten

Nadere informatie

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A:

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A: Meting zonnepaneel Om de beste overbrengingsverhouding te berekenen, moet de diodefactor van het zonnepaneel gekend zijn. Deze wordt bepaald door het zonnepaneel te schakelen aan een weerstand. Een multimeter

Nadere informatie

MOMENT VAN EEN KRACHT KOPPEL VAN KRACHTEN

MOMENT VAN EEN KRACHT KOPPEL VAN KRACHTEN III - 1 HOODSTUK 3 MOMENT VAN EEN KRACHT KOPPEL VAN KRACHTEN De kennis vn het moment vn een krcht is nodig voor het herleiden vn een krcht en een krchtenstelsel, voor het (nlytisch) smenstellen vn niet-snijdende

Nadere informatie

Pot & Elektromagneten

Pot & Elektromagneten Driven by magnetism since 199 Goudsmit agnetic Supplies Goudsmit agnetic Supplies behoort tot de internationale Goudsmit agnetics Group, met meer dan 0 jaar ervaring een van de meest vooraanstaande magneetleveranciers

Nadere informatie

Veiliger werken. BD AutoShield Duo. Veiligheidspennaald met dubbele automatische naaldbescherming 0,30mm (30G) x 5mm

Veiliger werken. BD AutoShield Duo. Veiligheidspennaald met dubbele automatische naaldbescherming 0,30mm (30G) x 5mm Veiligheidspennaald met dubbele automatische naaldbescherming 0,30mm (30G) x 5mm is de enige veiligheidspennaald die beschikbaar is in 5mm, 30G met dubbele automatische naaldbescherming. BD AutoShield

Nadere informatie

HOE IK EEN BALG MAAK

HOE IK EEN BALG MAAK HOE IK EEN BALG MAAK Gespreid over verschillende jaren, bouwde ik houten camera s. De grootste uitdaging was het zelf maken van een balg. Om het geheim hiervan te achterhalen, ontlede ik enkele oude balgen.

Nadere informatie

Graphics. Small Basic graphics 1/6

Graphics. Small Basic graphics 1/6 Small Basic graphics 1/6 Graphics Naast het werken met tekst kan je in Small Basic ook werken met grafische elementen: lijnen, vormen en kleuren. Hierbij gebruik je het grafische venster met de witte achtergrond.

Nadere informatie

Inhoud. 1. Veiligheidsinstructies

Inhoud. 1. Veiligheidsinstructies 1 2 Inhoud 1. Veiligheidsinstructies... 3 2. Gebruik volgens de voorschriften... 4 3. Omschrijving... 4 4. Toepassingstabel... 4 5. Montage... 4 5.1 Omschrijving van de onderdelen... 5 5.2 Meeneemring

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. natuurkunde 1,2

Examen HAVO - Compex. natuurkunde 1,2 natuurkunde 1,2 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 24 mei totale examentijd 3 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding Leerlingenbundels Technologische Opvoeding 1 Thema: Energie Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. 2 1 Energie experimenten Science 1.1 Inleidende opdracht rond energie Als je zegt: "Ik heb vandaag geen energie.

Nadere informatie

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme 2009-2010

Schriftelijk examen: theorie en oefeningen Fysica: elektromagnetisme 2009-2010 Schriftelijk examen: theorie en oefeningen 2009-2010 Naam en studierichting: Aantal afgegeven bladen, dit blad niet meegerekend: Gebruik voor elke nieuwe vraag een nieuw blad. Zet op elk blad de vermelding

Nadere informatie

Tentamen E&M 13-mei-2004

Tentamen E&M 13-mei-2004 E&M Tentamen E&M 3-mei-2004 Boller, Offerhaus, Verschuur E&M 40305 Aanwijzingen De toets bestaat uit twee delen, waarvan het eerste deel binnen 60 minuten moet worden ingeleverd. In het eerste deel worden

Nadere informatie

Montagehandleiding. Voordat u start met het plaatsen van het Twist-Fix lijnsysteem, controleer of de volgende artikelen aanwezig zijn:

Montagehandleiding. Voordat u start met het plaatsen van het Twist-Fix lijnsysteem, controleer of de volgende artikelen aanwezig zijn: Montagehandleiding Het Twist-Fix lijnsysteem is conform de EN-795C voor platte daken en geschikt voor vier gebruikers tegelijkertijd. Het lijnsysteem wordt middels ankerpunten mechanisch bevestigd aan

Nadere informatie

Diffractie door helix structuren (Totaal aantal punten: 10)

Diffractie door helix structuren (Totaal aantal punten: 10) Pagina 1 van 6 Diffractie door helix structuren (Totaal aantal punten: 10) Inleiding De Röntgen diffractie foto van DNA (Figuur 1), gemaakt in het laboratorium van Rosalind Franklin, staat bekend als Photo

Nadere informatie

Halfgeleiders LDR. experiment -1. gemakkelijk middelmatig moeilijk. demonstratie-experiment leerlingenpracticum

Halfgeleiders LDR. experiment -1. gemakkelijk middelmatig moeilijk. demonstratie-experiment leerlingenpracticum experiment -1 Halfgeleiders LDR 3de graad - Halfgeleiders Onderwerp: LDR LDR, multimeter Meet de weerstand van de LDR zonder dat die afgedekt is. Meet de weerstand als je de LDR afdekt. Waar zou je een

Nadere informatie

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand:

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand: Lespakket wrijving Inleiding Wrijving is een natuurkundig begrip dat de weerstandskracht aanduidt, die ontstaat als twee oppervlakken langs elkaar schuiven, terwijl ze tegen elkaar aan gedrukt worden.

Nadere informatie

Poolcoördinaten (kort)

Poolcoördinaten (kort) Poolcoördinaten (kort) WISNET-HBO update juli 2013 Carthesiaanse coördinaten In het algemeen gebruiken we voor de plaatsbepaling in het platte vlak de gewone (Carthesiaanse) coördinaten voor, in een rechthoekig

Nadere informatie

9 1, 0 1, 0 r. 10 el 0,80. = 0,59 kg r = de afstand tussen de middens = 80 cm 3,9 10

9 1, 0 1, 0 r. 10 el 0,80. = 0,59 kg r = de afstand tussen de middens = 80 cm 3,9 10 Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 6 6.1 Elektrische velden Opgave 1 a De staaf was positief geladen en had dus een elektronentekort. Geleidingselektronen uit de knop van de elektroscoop zullen naar de positief

Nadere informatie

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur

Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur EINDEXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1977 Vrijdag 19 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Uitleg. Welkom bij de Beverwedstrijd 2006. Je krijgt 15 vragen, die je in maximaal 45 minuten moet beantwoorden.

Uitleg. Welkom bij de Beverwedstrijd 2006. Je krijgt 15 vragen, die je in maximaal 45 minuten moet beantwoorden. Uitleg Welkom bij de Beverwedstrijd 2006 Je krijgt 15 vragen, die je in maximaal 45 minuten moet beantwoorden. Je krijgt 5 vragen van niveau A, 5 vragen van niveau B en 5 vragen van niveau C. Wij denken

Nadere informatie

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector

Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector De verpakking bevat volgende stukken: Omschrijving: Multifunctionele detector Metaal- en stroomdetector 1) Kantelbare metaaldetector 6) Metalen plaat voor gelijkstroomtest 2) Batterijvak 7) Controlelampje

Nadere informatie

GEBRUIKSAANWIJZING PLASTIMO KOMPASSEN

GEBRUIKSAANWIJZING PLASTIMO KOMPASSEN GEBRUIKSAANWIJZING PLASTIMO KOMPASSEN U bent nu de gelukkige eigenaar van een Plastimo kompas. Dit instrument is het resultaat van onze meer dan 40 jaar ervaring in het ontwikkelen en vervaardigen van

Nadere informatie

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat.

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat. We hebben geprobeerd om de woordenlijst zo begrijpelijk mogelijk te maken zonder ingewikkelde vergelijkingen en lange verklaringen. Voor een gedetailleerder beeld van ingewikkelde begrippen als Kracht,

Nadere informatie

Montage Handleiding Ahrend Essa Slinger-Bureau 200 x 120

Montage Handleiding Ahrend Essa Slinger-Bureau 200 x 120 Montage Handleiding Ahrend Essa Slinger-Bureau 200 x 120 INLEIDING In deze handleiding wordt, aan de hand van foto s en begeleidend schrijven, uitgelegd hoe een Ahrend Essa hoek-bureau met slingersysteem

Nadere informatie

Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys

Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys Hefkolommen Óók voor: Werktafels OP MAAT Hoogte verstelbare werktafels Schuifladekasten en indelingen Stoelen Trolleys Werkbanken Er is altijd een oplossing! Wij doen nog aan ouderwetse service! 2 Hefkolommen

Nadere informatie