MIP3-project FlexCold

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MIP3-project FlexCold"

Transcriptie

1 12/10/2011 MIP3-project FlexCold Projectoverzicht

2 Topics» VITO, onderzoekspartner in FlexCold» Project FlexCold» Smart Grids Flanders: VIS-traject 12/10/2011 2

3 Topics» VITO» Project FlexCold» Smart Grids Flanders: VIS-traject 12/10/2011 3

4 Korte voorstelling van VITO» Toonaangevend Europees, onafhankelijk onderzoeks- en adviescentrum gevestigd in Vlaanderen» Actief in duurzame technologieën op het vlak van» energie» milieu» materialen» aardobservatie» Resulterend in» intelligente en kwalitatieve oplossingen competitief voordeel voor bedrijven» objectief onderzoek, studie en advies toekomstig beleid voor industrie en overheid» Samenwerking met» onderzoeksinstellingen zoals universiteiten, onderzoekscentra,...» industrie en sectororganisaties» overheden op regionaal, nationaal en internationaal niveau» NV met autonome Raad van Bestuur» > 600 medewerkers 12/10/2011 4

5 Sites Greenbridge» FCA» West-Vlaanderen Gent» KMO» Oost- Vlaanderen Berchem» MIP2» VBBV» VBAV Mol» Hoofdkantoor» Transitie, Milieu, Materialen, Aardobservatie» KMO Limburg, Antwerpen, Vlaams-Brabant EnergyVille» Duurzame energie 12/10/2011 5

6 Samenwerkingsmodellen Strategische projecten Samenwerkingsmodellen Contractonderzoek Technologietransfer Open innovatie 12/10/2011 6

7 8 Activiteitsdomeinen Milieurisico & gezondheid Transitie energie & milieu Activiteitsdomeinen Milieanalyse & technologie Materiaaltechnologie Aardobservatie Ruimtelijke milieuaspecten Energietechnologie Scheidingsen conversietechnologie 12/10/2011 7

8 Energietechnologie 1. Intelligente gebouwen 2. Thermische opslag 3. Intelligente PhotoVoltaics & Elektrische opslagtechnieken 4. Grid connected vehicles 5. Energy management - Intelligator 6. E-market 7. ICT voor Smart Grids => Slimme energie (elektrisch en thermisch) in smart grids: flexibiliteit! 12/10/2011 8

9 Topics» VITO» Project FlexCold» Smart Grids Flanders: VIS-traject 12/10/2011 9

10 FlexCold» Haalbaarheidsstudie: Intelligente inzet van de flexibiliteit van koel- en vriesopslag voor een optimaal gebruik van hernieuwbare energie => afstemming tussen groene energieproductie en de energievraag van het koel- en vrieshuis» Flexibiliteit = flexibele energiebuffer capaciteit = gebruik van de thermische massa om tijdelijk koude in op te slaan 12/10/

11 Probleemstelling 12/10/

12 Probleemstelling Koel & Vriessector verbruikt zeer veel energie Energiekosten zijn belangrijkste kostenfactor Wegen op concurrentiepositie v/d sector + lage marges Gevaar voor uitvlagging activiteiten naar FR, NL & DE EU doelstellingen: 13% hernieuwbare energie tegen 2020 in België Aandeel elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen zal toenemen Wind- en zonne-energie Lagere voorspelbaarheid Moeilijk controleerbaar Problemen bij evenwichtsverantwoordelijken: hoger onbalansrisico bij hernieuwbare energie Congestieproblemen op de netten 12/10/

13 Voorgestelde oplossing Betere afstemming tussen vraag en aanbod enorm belangrijk Verschuiven of uitstellen van elektriciteitsverbruik bij koel- en vrieshuizen: enorme thermische buffer / thermische massa, vooral door gestockeerde producten temperatuurvenster (vb tussen -18 C en -22 C) tijdelijke koude-opslag soms reeds toegepast: verschuiving van normale uren naar stille uren Case: cluster van sectoren met veel koel- en vrieshuizen onbalans hernieuwbare energieproductie van Scholt Energy Control 12/10/ pagina 013 I 12/10/2011

14 Antwoord op vragen (1)» Welke onbalans tussen vraag naar en aanbod van elektriciteit stelt er zich momenteel en hoe groot wordt deze onbalans bij uitbreiding van de productie van hernieuwbare energie? Hoe fluctueert deze onbalans in functie van de tijd? Zijn er periodes met hogere kansen op onbalans? Welke kosten zijn er momenteel verbonden aan onbalans? Wat kan gedaan worden om de onbalans in eerste instantie te reduceren zonder te raken aan de doelstelling om tegen 2020 aanzienlijk meer hernieuwbare energie op de netten te plaatsen?» Welke flexibiliteit kan een koel- of vriesopslagruimte aanleveren? Kan het verbruik van de koelcompressoren verschoven worden naar periodes met een hoog aanbod aan hernieuwbare energie en kunnen de installaties gereduceerd werken of uitgeschakeld worden tijdens periodes met lage productie aan hernieuwbare energie? 12/10/ pagina 014 I 12/10/2011

15 Antwoord op vragen (2)» Welke parameters bepalen de flexibiliteit van een koel- en vriesopslagruimte? Binnen welk temperatuurvenster dient de opslagruimte gehouden te worden om geen afbreuk te doen aan de productkwaliteit? Is er een relatie tussen het type product en het venster waarbinnen de temperatuur moet blijven? Speelt de belading van de opslagruimte een belangrijke rol bij de bepaling van de flexibiliteit?» Hoe wordt de koudefactor (verhouding van de koudeproductie en het elektriciteitsverbruik van de koelinstallatie, een maat voor de efficiëntie van de koelinstallatie) beïnvloedt door het flexibel aansturen van de koelinstallatie? Wat is het eventuele meerverbruik indien dieper dan nodig gekoeld wordt? Kan dit meerverbruik gecompenseerd worden door een lagere productie via klassieke fossielgestookte centrales, waardoor de totale CO2-uitstoot lager wordt vergeleken met een klassieke aansturing van de koelinstallatie? 12/10/ pagina 015 I 12/10/2011

16 Antwoord op vragen (3)» Hoe groot moet een cluster van koel- en vriesopslag zijn om een deel van of de volledige onbalans van een energieleverancier weg te werken? Kan een kleine cluster al toegevoegde waarde leveren of moet er een grote cluster geselecteerd worden? Hoe kan de afstemming gebeuren tussen bedrijven in een cluster? Met welke randvoorwaarden binnen een bedrijf moet hierbij rekening gehouden worden?» Hoe kan een win/win situatie ontstaan tussen een energieleverancier met een (groot) aandeel hernieuwbare energie in zijn gamma en de sector van koel- en vriesopslag? Wat is de toegevoegde waarde van het slim aansturen van de betreffende energieverbruikers? Hoe kan de afstemming gebeuren tussen productie van hernieuwbare energie en het flexibel gebruik van deze energie? 12/10/ pagina 016 I 12/10/2011

17 Antwoord op vragen (4)» Welk business model dient ontwikkeld te worden om de concepten uit het project te realiseren? Welke actoren (elektriciteitsleverancier, elektriciteitsproducenten, bedrijven uit de koel- en vrieshuisindustrie, ) zijn allemaal betrokken bij dit business model? Welke uitwisselingen moet gebeuren tussen deze actoren? Is het business model economisch haalbaar, m.a.w. hebben alle actoren voordeel bij het business model? Wat zijn de baten en kosten voor de verschillende actoren? Hoe kan de toegevoegde waarde van het aanwenden van de flexibiliteit uit koel- en vriesopslag verdeeld worden over de verschillende marktpartijen?» - Welke investeringen zijn er nodig om een dergelijke afstemming tussen energieleverancier en flexibele verbruikers te realiseren? Wat is er nodig aan hard-, software en communicatiemiddelen? Wat zijn mogelijke andere praktische punten waarop gelet moet worden bij de implementatie van een dergelijk systeem? 12/10/ pagina 017 I 12/10/2011

18 Antwoord op vragen (5)» Wat zijn eventuele technische en niet-technische hinderpalen om dit te realiseren? Welke aanbevelingen kunnen geformuleerd worden om met de barrières om te gaan? 12/10/ pagina 018 I 12/10/2011

19 Werkpakketten WP1 Analyse van de mogelijke flexibiliteit van koel- en vriesopslag WP2 Analyse van de onbalans bij hernieuwbare energieproductie WP3 Technische en economische haalbaarheid van de inzet van de flexibiliteit van koel- en vriesopslag WP4 Barrières voor de implementatie en aanbevelingen WP5 Business Modellering WP6 Coördinatie en disseminatie 12/10/ pagina 019 I 12/10/2011

20 Werkpakket 1 WP1 Analyse van de mogelijke flexibiliteit van koel- en vriesopslag 1. Selectie van vijf koel- en vriesopslagruimtes (type, grootte, type product, temperatuurvenster, meetgegevens, ) 2. Analyse van parameters die impact hebben op flexibiliteit (type koelinstallatie, type product, belading, verpakkingsmethode,.) 3. Analyse van mogelijke flexibiliteit (uitstel, geforceerd inschakelen) 4. Analyse van de impact van het flexibel aansturen van de koel- en vriesopslagruimtes op energieverbruik en energieefficiëntie 5. Productlijst met bewaartemperatuur en mogelijke toelaatbare variatie in temperatuur 12/10/ pagina 020 I 12/10/2011

21 Werkpakket 2 WP2 Analyse onbalans bij hernieuwbare energieproductie 1. Bepaling typische portofolio van een evenwichtsverantwoordelijke 2. Bepaling van drie mogelijke scenario s (beperkt, gemiddeld en maximaal aandeel oncontroleerbare hernieuwbare energie) 3. Bepaling van hoeveelheid onbalans (D-1, D) D-1 (dag op voorhand): voorspelde afname/injectie op kwartierbasis van de gekozen portfolio voor de drie scenario s D (dag zelf): werkelijke afname/injectie op kwartierbasis van de gekozen portfolio voor de drie scenario s 12/10/ pagina 021 I 12/10/2011

22 Werkpakket 3 WP3 Technische en economische haalbaarheid van de inzet van de flexibiliteit van koel- en vriesopslag 1. WP1 en WP2 vormen de basis voor dit werkpakket 2. Analyse van vraag naar flexibiliteit en aanbod aan flexibiliteit via koel- en vriesopslag 3. Bepaling van de grootte van de cluster voor de drie scenario s 4. Bepaling toegevoegde waarde van het intelligent aansturen van koel- en vriesopslag 5. Bepaling van de Capex en Opex 12/10/ pagina 022 I 12/10/2011

23 Werkpakketten 4, 5, 6 WP4 Barrières voor de implementatie & aanbevelingen 1. Oplijsting van mogelijke technische barrières 2. Oplijsting van mogelijke niet-technische barrières 3. Mogelijke aanbevelingen 4. Mogelijke steunmechanismen WP5 Business Modellering 1. Identificatie van en interactie tussen de betrokken actoren 2. Kosten-batenanalyse voor elk van de actoren 3. Traditionele investeringsanalyse 4. Nieuw business model voor de drie scenario s WP6 Coördinatie en disseminatie 12/10/ pagina 023 I 12/10/2011

24 Partners» BVBVK Beroepsvereniging der Belgische Vries- en Koelnijverheid» FGBB Federatie van Grote Bakkerijen van België» VIP Industriële Pluimveeslachterijen» Fenavian Nationale federatie der fabrikanten van vleeswaren en vleesconserven» Febev Federatie Belgisch Vlees» Scholt Energy Control» SKT» Datapolis» EnergyICT» VITO 12/10/

25 Toepassingsmogelijkheden Sectorfederaties koel- en vriesopslag: Hoog verbruik aan elektriciteit => gebruik maken van flexibiliteit Verduurzaming van de activiteiten beperking milieuimpact Optimale afstemming tussen verbruik en hernieuwbare energie productie Energieleverancier: Hoog aandeel aan duurzame energieproductie Verbetering van de optimale afstemming tussen productie en verbruik beperking van de onbalans Marktconformere tarieven voor hernieuwbare energie producenten 12/10/ pagina 025 I 12/10/2011

26 Toepassingsmogelijkheden Systeemintegrator koel- en vriessystemen: Inspelen op vragen van klanten naar flexibel aansturen van koel- en vriessystemen Inspelen op vragen van klanten naar energieefficiëntieverhoging en verduurzaming van de activiteiten Systeemintegrator industriële processen: Inspelen op vragen van klanten naar flexibel aansturen van industriële processen Momenteel reeds afstemming van individuele pv-installatie en koelcompressoren Systeemintegrator smart grid systemen: Sluit aan bij activiteiten rond Energy Management Systems Toevoegen van Active Demand Side Management verhoging rechtstreeks gebruik hernieuwbare energie Installatiebedrijven 12/10/ pagina 026 I 12/10/2011

27 Planning Start project (01/01/2012) Werkpakketten WP1 Analyse van de mogelijke flexibiliteit van koel- en vriesopslag WP2 Analsyse van de onbalans bij hernieuwbare energieproductie WP3 Technische en economische haalbaarheid WP4 Barrières voor de implementatie en aanbevelingingen WP5 Business Modellering WP6 Coördinatie en disseminatie Maand /10/

28 Verdere stappen Haalbaarheidsstudie = FlexCold Indien haalbaar: Proefprojecten Implementatie op grotere schaal => volgen implementatie van smart grids 12/10/ pagina 028 I 12/10/2011

29 Topics» VITO» Project FlexCold» Smart Grids Flanders: VIS-traject 12/10/

30 Smart Grids Flanders (SGF)» Smart grids: slimme energienetten» Drie themagroepen:» Grid Intelligence: slimme netten» Grid Connected Vehicles: slimme voertuigen» Home Intelligence: slimme huizen» +70 leden 12/10/

31 Smart Grids Flanders: VIS-traject» IWT subsidie: VIS-traject => kennisverspreiding in groep van bedrijven/organisaties» Vraaggedreven» In te dienen tegen 01-dec-2011» Voorstel onderwerp:» Slimme toestellen (HVAC, thermisch energetische toestellen) inkoppelen in de smart grid => kennis van smart grids en gerelateerde informatica en telecommunicatie naar HVACsector (installatie, onderhoud, vervanging) 12/10/

32 Smart Grids Flanders: VIS-traject» De fabrikanten leggen een traject af om hun producten te verruimen van klassieke producten naar smart grid ready producten» De installateurs leggen een traject af om hun business te verruimen van klassieke HVACinstallateur naar een installatiebedrijf dat multitechnieken aanbiedt en alsdusdanig een soort van one-stop-shopping concept kan aanbieden aan zijn klanten (zowel residentieel als daarbuiten) => Is dit interessant voor u en uw bedrijf? 12/10/

33 Vragen? Erik De Schutter Smart Grids Innovation Developer VITO NV Boeretang 200, 2400 MOL, België Tel GSM Bezoek onze website: 12/10/

IWT TETRA-PROJECT NANOGRIDS IN DE PRAKTIJK. Startvergadering 25/03/2013 15u Geel

IWT TETRA-PROJECT NANOGRIDS IN DE PRAKTIJK. Startvergadering 25/03/2013 15u Geel IWT TETRA-PROJECT NANOGRIDS IN DE PRAKTIJK Startvergadering 25/03/2013 15u Geel Eestermans Bart Lector - Onderzoeker Thomas More Kempen Kenniscentrum Energie 1 Smart Grid Microgrid Nanogrid WHAT'S IN A

Nadere informatie

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011

Energiedag voor lokale besturen VVSG. Heidi Lenaerts 26/10/2011 Energiedag voor lokale besturen VVSG Heidi Lenaerts 26/10/2011 Agenda 1. Huidig energiesysteem + evoluties 2. Wat zijn smart grids? 3. Link naar gebruikers & gebouwen 4. Wie is Smart Grids Flanders? Huidig

Nadere informatie

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012 24/02/2012 VITO ICT-strategie MOVI studieavond 16 februari 2012 Onderzoeksorganisatie Onafhankelijk Klantgericht RTO cf. IMEC, VIB, IBBT, TNO, Fraunhofer, VTT, Complementair aan universiteiten en industrie

Nadere informatie

Wat is VITO. » Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. » Vision on Technology 01/10/2013 2 2013, VITO NV

Wat is VITO. » Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. » Vision on Technology 01/10/2013 2 2013, VITO NV Wim Cardinaels Wat is VITO» Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek» Vision on Technology 01/10/2013 2 2013, VITO NV Onderzoek op maatschappelijke uitdagingen Minder afhankelijk fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Project SAVE. Slim Aansturen Van Elektriciteit. Smart Building Congress Lamot Mechelen, 5 maart 2015

Project SAVE. Slim Aansturen Van Elektriciteit. Smart Building Congress Lamot Mechelen, 5 maart 2015 Project SAVE Slim Aansturen Van Elektriciteit Smart Building Congress Lamot Mechelen, 5 maart 2015 Laurens Vandelannoote, Innovatiesteunpunt Projectleider SAVE 9/03/2015 1 Algemeen SAVE = Slim Aansturen

Nadere informatie

Uitdagingen en opportuniteiten in een smart grid omgeving Een zoektocht naar flexibiliteit? 13/10/2015 Helena Gerard

Uitdagingen en opportuniteiten in een smart grid omgeving Een zoektocht naar flexibiliteit? 13/10/2015 Helena Gerard Uitdagingen en opportuniteiten in een smart grid omgeving Een zoektocht naar flexibiliteit? 13/10/2015 Helena Gerard Inhoud Inhoud Deel I Deel II Deel III Deel IV EnergyVille Uitdagingen in onze huidige

Nadere informatie

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Thierry Van Craenenbroeck First Belgian Smart Grid Day 18/10/2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Kader

Nadere informatie

Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag

Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag 18/12/2012 Flexibele koude productie door toepassing van korte termijn koude opslag Dries Vos Inhoud» Inleiding» Case study: datacenter van» Conclusie 18/12/2012 2 Inleiding Toelichting» Ontkoppelen van

Nadere informatie

Vlaamse Complementariteit. SET5Y Ronnie Belmans

Vlaamse Complementariteit. SET5Y Ronnie Belmans Vlaamse Complementariteit SET5Y Ronnie Belmans EnergyVille en Campus EnergyVille EnergyVille = samenwerking tussen VITO, KUL en IMEC in onderzoek, ontwikkeling en valorisatie Geïmplementeerd via samenwerkingsovereenkomsten

Nadere informatie

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009

Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer. Géry Vanlommel 30 maart 2009 Workshop Decentrale energievoorziening onder lokaal beheer Géry Vanlommel 30 maart 2009 Taken distributienetbeheerder takenpakket van DNB s niet langer beperken tot louter doorvoeren van elektriciteit

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator - faciliteert de ontwikkeling/optimalisatie van uw technologie - helpt uw energietechnologie succesvol in de markt zetten voor (startende) bedrijven:

Nadere informatie

Mijnwater Heerlen Symposium: Smart Cities op wankele bodem

Mijnwater Heerlen Symposium: Smart Cities op wankele bodem 1 Mijnwater BV 2012 Mijnwater Heerlen Symposium: Smart Cities op wankele bodem Smart Cities door slim gebruik van energienetwerken: Mijnwater 3.0 7 René Verhoeven (r.verhoeven@mijnwater.com) Cluster Manager

Nadere informatie

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010

Welkom. Smart Grids Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 Welkom Slimme netten? of Netten voor slimme mensen? 20 oktober 2010 : probleemstelling Meer lokale productie Lokale injectie zorgt voor opwaartse stroom Fluctuerend en weinig controleerbaar Het netwerk

Nadere informatie

Inhoud. Hernieuwbare energie voor gebouwen 18/09/2012

Inhoud. Hernieuwbare energie voor gebouwen 18/09/2012 18/09/2012 Hernieuwbare energie voor gebouwen Meetcampagne op DX warmtepomp met verticale boringen Inhoud» VITO» met verticale boringen» DX warmtepomp» Beschrijving meetcampagne» Resultaten meetcampagne»»

Nadere informatie

ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN

ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN Griet Janssen KENNISCENTRUM ENERGIE (KCE) Thomas More OMC Ecoproduction 27 maart 2014 INHOUD Voorstelling KCE Aspecten energiebeheer in gebouwen Optimalisatiestrategie:

Nadere informatie

Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel

Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel Compteurs évolués Beschouwingen over de invoering van smart metering in Brussel Michel Quicheron Seminarie BRUGEL 1 april 2009 01/04/2009 1 Samenvatting 1. De slimme meter (smart meter): definitie, wettelijke

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

Onderzoeksproject Slimme Meters. VREG Brussel, 12 april 2010

Onderzoeksproject Slimme Meters. VREG Brussel, 12 april 2010 Onderzoeksproject Slimme Meters VREG Brussel, 12 april 2010 Eandis staat voor significante uitdagingen op het niveau van regelgeving, markttendensen en kostenefficiëntie Overzicht uitdagingen organisatie

Nadere informatie

Smart Grid School 13, 14 en 15 oktober 2015

Smart Grid School 13, 14 en 15 oktober 2015 Smart Grid School 13, 14 en 15 oktober 2015 Een uniek & intensief opleidingstraject Neem deel aan de Smart Grid School van Smart Grids Flanders en verwerf op drie dagen tijd een brede basiskennis over

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Energie-efficiëntie en Energie-flexibiliteit in 2014: een jaar vol nieuwigheden

Energie-efficiëntie en Energie-flexibiliteit in 2014: een jaar vol nieuwigheden Energie-efficiëntie en Energie-flexibiliteit in 2014: een jaar vol nieuwigheden Greenbridge, Oostende, 21 januari 2014 Erik De Schutter, Business Relations Industry Greenbridge en EnergyVille EnergyVille:

Nadere informatie

Brugproject: Economie-Onderwijs 4 februari 2014. Het elektrisch net, een spannend web

Brugproject: Economie-Onderwijs 4 februari 2014. Het elektrisch net, een spannend web Brugproject: Economie-Onderwijs 4 februari 2014 Het elektrisch net, een spannend web Situering "Hernieuwbare stroom niet altijd even groen (De Morgen - 09/10/12) "Netvergoeding voor eigenaars zonnepanelen

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten

Nadere informatie

De slimme woning wordt werkelijkheid?

De slimme woning wordt werkelijkheid? De slimme woning wordt werkelijkheid? Dominic Ectors Onderzoeker VITO/EnergyVille 1 VITO, KU Leuven, imec Onderzoek naar duurzame energie en intelligente energiesystemen 200 tal onderzoekers www.energyville.be

Nadere informatie

Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers. SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013

Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers. SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013 Demand response: een opportuniteit voor professionele gebruikers SGF Smart Energy Solutions BASF 22 January 2013 Overzicht 1. Wie is EDF Luminus 2. De uitdaging 3. De oplossing Corporate Presentation -

Nadere informatie

Inhoud. 1. Wat zijn Smart Grids? 2. Wie is Smart Grids Flanders? 3. Wat doet Smart Grids Flanders? 1. Technisch inhoudelijk 2.

Inhoud. 1. Wat zijn Smart Grids? 2. Wie is Smart Grids Flanders? 3. Wat doet Smart Grids Flanders? 1. Technisch inhoudelijk 2. Inleiding Inhoud 1. Wat zijn Smart Grids? 1. Technisch inhoudelijk 2. Betrokken actoren 2. Wie is Smart Grids Flanders? 1. Historiek 2. Partners 3. Leden en deelnemers 3. Wat doet Smart Grids Flanders?

Nadere informatie

Beheersing piekverbruik

Beheersing piekverbruik Beheersing piekverbruik Cis Vansteenberge Smart Building Congres 5 maart 2015 Beheersing piekverbruik 5/3/2015 1 Inhoud Inleiding Congestie Windprofiel Profiel zonne-energie Oplossingen DSM Opslag Besluit

Nadere informatie

http://techniline.sirris.be/s/p.exe/wservice=wo/webextra/prg/olarticleprint?vwebse...

http://techniline.sirris.be/s/p.exe/wservice=wo/webextra/prg/olarticleprint?vwebse... Page 1 of 5 Techniline v3 27-08-2010 Mechatronics Machines verbruiken minder energie door slimme keuze elektrische aandrijving (27-08-2010) Nr. 0 Ecologische en economische motieven, zoals nieuwe machinenormen

Nadere informatie

Inpassing van duurzame energie

Inpassing van duurzame energie Inpassing van duurzame energie TenneT Klantendag Erik van der Hoofd Arnhem, 4 maart 2014 doelstellingen en projecties In de transitie naar duurzame energie speelt duurzame elektriciteit een grote rol De

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H Presentatie EVEN VOORSTELLEN WAT DOET INNAX LINK NAAR HET ENDIS CONCEPT ENERGIE MANAGEMENT DUURZAME ENERGIE VOORZIENING Even voorstellen PHILIP BLAAUW

Nadere informatie

GreenBridge (1): duurzame voedingsbodem voor succesvol technologisch ondernemen

GreenBridge (1): duurzame voedingsbodem voor succesvol technologisch ondernemen GreenBridge (1): duurzame voedingsbodem voor succesvol technologisch ondernemen ondersteunen van technologiebedrijven met groeiambitie actieve kennispool in domein duurzame en hernieuwbare energie GreenBridge

Nadere informatie

YERA sectorinterview

YERA sectorinterview YERA sectorinterview Gerrit Jan Schaeffer VITO YERA ging aankloppen bij VITO, VITO staat voor: Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek. We spraken er met Gerrit Jan Schaeffer, directeur van de

Nadere informatie

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014 TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid Programmalijnen en speerpunten 2014 Programmalijnen en aandachtspunten 1. Energiemanagement voor fleibiliteit van energiesysteem 2. Informatie en control

Nadere informatie

Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst

Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst Slimme energie-oplossingen bij Colruyt vandaag en in de toekomst Thomas Decamps Startevent Smart Energy Solutions 4 december 2012 Het energiebeleid bij Colruyt Group WE POWER Het energiebeleid bij Colruyt

Nadere informatie

Studievoormiddag Provincie Vlaams-Brabant Warmtenetten: hoe, wat, waarom?

Studievoormiddag Provincie Vlaams-Brabant Warmtenetten: hoe, wat, waarom? Studievoormiddag Provincie Vlaams-Brabant Warmtenetten: hoe, wat, waarom? Erik De Schutter Vlaams energieonderzoek door VITO Energietechnologie Duurzame stedelijkheid KU Leuven Elektrotechniek Bouwfysica

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Themaochtend zonne-energie

Themaochtend zonne-energie Themaochtend zonne-energie UNETO-VNI streeft naar een vitale marktpositie en een optimaal economisch en financieel handelsklimaat voor de leden: ondernemers in de installatiebranche en in de elektrotechnische

Nadere informatie

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD?

IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? IS ENERGIEOPSLAG HET ANTWOORD? JA! DE VOLGENDE STAP NAAR MEER ONAFHANKELIJKHEID WAAROM? 1. Eigen energie voorziening Geen impact meer van prijsstijgen en zelf in controle van je eigen elektriciteit, dag

Nadere informatie

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee

Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Het Energieatol Energieopslag in de Noordzee Dr. Walter Mondt, ECOREM 26 november 2013 1 Inhoud Voorstelling Ecorem NV Context van de studie Werkingsprincipe van het energieatol Opbouw van het energieatol

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

PERSDOSSIER. Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer

PERSDOSSIER. Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer PERSDOSSIER Slimme energie voor A1 Bedrijvenpark Deventer Inleiding De gemeente Deventer heeft de ambitie een energieneutraal bedrijvenpark te ontwikkelen aan de A1 ten zuiden van Deventer. Op vrijdag

Nadere informatie

Zonnecellen 2.0. Oktober 2013 Beurs Elektrotechniek 2013

Zonnecellen 2.0. Oktober 2013 Beurs Elektrotechniek 2013 Zonnecellen 2.0 Oktober 2013 Beurs Elektrotechniek 2013 Innovatiereis 0-energieomgeving De toekomst van zonne-energie Oktober 2013 3 Inhoud Commerciële haalbaarheid Zonne-cellen 2.0 Smart grid Rexel Nederland

Nadere informatie

Loont kiezen voor Cleantech innovatie?

Loont kiezen voor Cleantech innovatie? Loont kiezen voor Cleantech innovatie? Investeren in Cleantech biedt de mogelijkheid om economische meerwaarde te creëren in combinatie met milieuvoordelen. Een Cleantech productiemodel dient in staat

Nadere informatie

Slim omgaan met je PV-installatie

Slim omgaan met je PV-installatie Slim omgaan met je PV-installatie Alex Polfliet, voorzitter PV Vlaanderen Jo Neyens, secretaris PV Vlaanderen Intersolution conference Gent, 23 mei 2012 1 Slim omgaan met PV Intersolution 2014 1 1. Probleemstelling

Nadere informatie

Lokale initiatieven en projecten gelinkt aan Smart Grids: een overzicht. Heidi Lenaerts 20 juni 2011

Lokale initiatieven en projecten gelinkt aan Smart Grids: een overzicht. Heidi Lenaerts 20 juni 2011 Lokale initiatieven en projecten gelinkt aan Smart Grids: een overzicht. Heidi Lenaerts 20 juni 2011 Smart Grids Flanders Industrieel platform met als doel commerciële doorbraken & een internationaal competitief

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Macro-economische impact van hernieuwbare energie productie in België

Macro-economische impact van hernieuwbare energie productie in België Macro-economische impact van hernieuwbare energie productie in België SAMENVATTING Context van het onderzoek september 2014 Hernieuwbare energie is één van de belangrijkste oplossingen die door de beleidsmakers

Nadere informatie

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015

Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 Het Slimme energienet..zx ronde 25 januari 2015 De laatste tijd worden we overspoeld door marketing verhalen over de slimme meter en het slimme energienet. Men stelt dat met de komst van de slimme meter

Nadere informatie

Investeringen in Conventioneel Vermogen

Investeringen in Conventioneel Vermogen Investeringen in Conventioneel Vermogen Situatieschets, Verwachtingen en Perspectieven op Aanpassingen Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, 21 Mei 2014 Frans Rooijers, Bettina Kampman, Sebastiaan

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel?

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? Duurzaam ondernemen in Vlaanderen Studienamiddag Roeselare Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? 18 juni Michel Davidts warmteontwikkelingen Kader Restwarmtegebruik maakt

Nadere informatie

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele

Regio-overleg milieu. HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding. Ingelmunster 14 maart 2013. Dominiek Vandewiele Regio-overleg milieu HERNIEUWBARE ENERGIE EN KLIMAAT Inleiding Ingelmunster 14 maart 2013 Dominiek Vandewiele agenda 8:30 onthaal en inleiding 8:45 Inleiding: Europese, Vlaamse en lokale beleidsprioriteiten

Nadere informatie

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd Regelingen en voorzieningen CODE 5.1.4.22 Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd bronnen vraag en antwoord ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), 23.2.2011, www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Energieopslag en flexibiliteit - kansen en onzekerheden

Energieopslag en flexibiliteit - kansen en onzekerheden Energieopslag en flexibiliteit - kansen en onzekerheden Early morning toast kiemt Hoenderloo 8-10-2014 www.ecn.nl R&D programma s ECN Policy Studies Energy Engineering Environment Energy Efficiency & CCS

Nadere informatie

HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE

HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE Ir.L.François HOE GELD VERDIENEN MET ENERGIE UIT EIGEN BODEM? ONDIEPE GEOTHERMIE: DE DUURZAME ENERGIE-OPLOSSING 4 NOVEMBER 2014 ZWIJNAARDE Programma 17u00 Smart Geotherm-project: Potentieel, EPB-verloop,

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Lokale productie en opslag: een realiteit! SMA Solar Technology AG

Lokale productie en opslag: een realiteit! SMA Solar Technology AG Lokale productie en opslag: een realiteit! Inhoud 1 Marktverwachtingen en motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Marktverwachtingen en motivatie 2 Lokaal

Nadere informatie

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG

Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! SMA Solar Technology AG Energiebeheer en opslag: de kern van de energierevolutie! Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag in het netwerk 3 Oplossingen van SMA 2 Inhoud 1 Motivatie 2 Lokaal energiebeheer en opslag

Nadere informatie

Figuur 1: De ontwikkeling van de kostprijs van zonne-energie en batterijen versus de consumentenprijs van elektriciteit

Figuur 1: De ontwikkeling van de kostprijs van zonne-energie en batterijen versus de consumentenprijs van elektriciteit Energiebedrijven op zoek naar toegevoegde waarde De transitie naar een hernieuwbaar en deels decentraal energielandschap zal zich doorzetten. De vervanging van de centrale elektriciteitsproductie door

Nadere informatie

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6.1 Aanpassingen van de infrastructuur in Nederland De energietransitie kan ingrijpende gevolgen hebben voor vraag en aanbod van energie en voor de netwerken

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Smart Heat Pumps vs. Smart Grids

Smart Heat Pumps vs. Smart Grids Smart Heat Pumps vs. Smart Grids Laurent Vercruysse Technical Director Energie toekomst =? Verwarming - Elektriciteit Blz. 3 September 2013 Energie toekomst =? We zullen ons nieuwe vragen moeten stellen

Nadere informatie

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020 Danielle Raspoet Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid Vlaams Innovatienetwerk, Gent 1 Technologie & Innovatie in Vlaanderen: Prioriteiten

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Smart Grids. Ernst ten Heuvelhof 10-1-2011. Challenge the future. Delft University of Technology

Smart Grids. Ernst ten Heuvelhof 10-1-2011. Challenge the future. Delft University of Technology Smart Grids Ernst ten Heuvelhof Smart Grids Twee-richtingsverkeer stroom in laagspanningsnet Real time prijzen stroom zichtbaar voor afnemers Taskforce Smart Grids Ingesteld door Minister van EZ Secretariaat

Nadere informatie

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer

Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Regulering van en toezicht op het distributienetbeheer Duurzame energienetten in Vlaanderen 23/03/2010 Dirk Marginet Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Inhoudsopgave Rol decentrale

Nadere informatie

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12 Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT Chris Block 5/3/12 De KMO heeft veel vraagtekens over ICT Onze informatica is onvoldoende aangepast aan onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

FRIS Duurzame Energie. Trekkers: EnergyVille

FRIS Duurzame Energie. Trekkers: EnergyVille FRIS Duurzame Energie Trekkers: EnergyVille Voorstelling FRIS werkgroep Duurzame Energie Leden FRIS werkgroep Trekker Bouwstenen FRIS-cluster IncubaThor met stimuleringsprogramma KIC InnoEnergy (pre-seed)

Nadere informatie

Match van vraag en aanbod

Match van vraag en aanbod Match van vraag en aanbod Globale verkenning van oplossingen, kosten en markt (bijgewerkte versie) Denktank Structurele veranderingen Energiemarkt, maart 2014 Frans Rooijers, Bettina Kampman Groei fluctuerend

Nadere informatie

Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort

Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort Open Data Estafette Duurzame Energie, 11 juni 2014, Amersfoort Gaston Halders (Enexis) Arjan van Diemen (TNO) Derek Rodenberg (KPN) Energie Informatie Agenda Introductie sprekers Projectachtergrond Het

Nadere informatie

De slimme meter. Informatiebijeenkomst / Energiecafé Zummerepower. Klok & Peel Museum Asten 26 juni 2014

De slimme meter. Informatiebijeenkomst / Energiecafé Zummerepower. Klok & Peel Museum Asten 26 juni 2014 De slimme meter Informatiebijeenkomst / Energiecafé Zummerepower Klok & Peel Museum Asten 26 juni 2014 Extern gebruik Mary van der Torre (senior adviseur Slimme meters) Hein van Roij (technisch projectmanager

Nadere informatie

Is flexibiliteit het nieuwe goud?

Is flexibiliteit het nieuwe goud? Is flexibiliteit het nieuwe goud? Presentatie Congres Duurzaam Gebouwd 13 november 2014 Enexis Elektriciteit: 2,7 miljoen aangeslotenen 135,000 km MS / LS 53,000 stations Gas: 2,1 miljoen aangeslotenen

Nadere informatie

2013-2015 TECHNOLOGIE IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG

2013-2015 TECHNOLOGIE IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG 2013-2015 TECHNOLOGIE IN EEN EXTREEM KLIMAAT PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION AAN DE SLAG VRAAG 01 / 10 WAT MAAKT DAT DE PRINCESS ELISABETH ANTARCTICA STATION DE EERSTE ZERO EMISSIE POOLSTATION IS?

Nadere informatie

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U.

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U. NAV STUDIENAMIDDAG MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK: AANPAK VAN ONTWERP TOT REALISATIE NAAR EEN PASSIEVE WONING OP BASIS VAN TRADITIONELE BOUWMETHODES ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP

Nadere informatie

DE VLOEI: VAN DUURZAAM NAAR SLIM ENERGIECONCEPT

DE VLOEI: VAN DUURZAAM NAAR SLIM ENERGIECONCEPT Roel.DeConinck@3E.eu - Roel.DeConinck@mech.kuleuven.be ie-net Intelligente gebouwen voor intelligente steden 16/11/2012 DE VLOEI: VAN DUURZAAM NAAR SLIM ENERGIECONCEPT OVERZICHT Doelstelling studie Eerste

Nadere informatie

Slimme netten net wel, of net niet? Presentatie Smart Grids MVO Bijeenkomst Oostburg Zeeland. Cofely Energy & Infra

Slimme netten net wel, of net niet? Presentatie Smart Grids MVO Bijeenkomst Oostburg Zeeland. Cofely Energy & Infra Slimme netten net wel, of net niet? Presentatie Smart Grids MVO Bijeenkomst Oostburg Zeeland Cofely Energy & Infra INHOUD Voorstellen Waarom eigenlijk Smart Grids? De transitie naar Smart Grids Verschillende

Nadere informatie

SMART GRID ALBERT MOLDERINK

SMART GRID ALBERT MOLDERINK SMART GRID ALBERT MOLDERINK WIE BEN IK Albert Molderink (http://www.utwente.nl/ctit/energy/people/molderink_a.php) www.utwente.nl www.ipsumenergy.com Computer Architectures for Embedded Systems Discrete

Nadere informatie

Leveringszekerheid. Wat als morgen het licht uitgaat?

Leveringszekerheid. Wat als morgen het licht uitgaat? Leveringszekerheid Wat als morgen het licht uitgaat? Inhoudstafel Samenvatting Enkele definities Net voldoende aanbod Leveringszekerheid Wat kunnen wij doen? Wat kan u doen? Conclusie Samenvatting Een

Nadere informatie

Warmtenetten strategisch energiebeleid

Warmtenetten strategisch energiebeleid Warmtenetten strategisch energiebeleid Stadsontwikkeling - EMA 8 mei 2013 Stedelijk beleid Noodzaak en warmtebronnen Pijlers van het beleid Plannen Warmtenetten strategisch energiebeleid 1 Stedelijk Beleid

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

MIP-event Energie ligt op de straat Energie-wegen, Hoe warmte opslaan en gebruiken?

MIP-event Energie ligt op de straat Energie-wegen, Hoe warmte opslaan en gebruiken? MIP-event Energie ligt op de straat Energie-wegen, Hoe warmte opslaan en gebruiken? H.Hoes, TERRA ENERGY 1 Energie-wegen, Hoe warmte opslaan en gebruiken? De straat als zonnecollector Van geothermie naar

Nadere informatie

HISTORIE Van steenkool naar mijnwater

HISTORIE Van steenkool naar mijnwater HISTORIE Van steenkool naar mijnwater Jaar Tot 1974 Actie Steenkoolwinning 1974 2003 Mijngangen vulden zich met grondwater, natuurlijke opwarming door aarde 2003 Diep gelegen water = warm (28 graden),

Nadere informatie

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability

DaVinc 3 i. Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability DaVinc 3 i Dutch Agricultural Virtualized International Network with Consolidation, Coordination, Collaboration and Information availability Prof dr ir Jack van der Vorst, Wageningen University Kenmerken

Nadere informatie

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling Universiteit Gent www.steunpunttrado.be Omschrijving van het onderzoek Bijdrage

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Opportuniteiten en nieuwe

Opportuniteiten en nieuwe Opportuniteiten en nieuwe tendensen voor een lager verbruik Kurt Stockman Hogeschool West-Vlaanderen, Kortrijk Winst door energie-efficiëntie: ook voor KMO s? Agoria workshop 12 juni 2012 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

OPEN PRODUCTIE CONCEPT. BioRaf 24/10/2013 Johan Verbruggen

OPEN PRODUCTIE CONCEPT. BioRaf 24/10/2013 Johan Verbruggen OPEN PRODUCTIE CONCEPT BioRaf 24/10/2013 Johan Verbruggen Ambitie OMC 1. Ter beschikking stellen infrastructuur 2. Ter beschikking stellen van productietechnologieën/-methoden 3. Ontwikkeling van nieuwe

Nadere informatie

Eandis smart metering uitdaging en uitrol

Eandis smart metering uitdaging en uitrol Eandis smart metering uitdaging en uitrol Agenda 2 Visionair Seminarie 2010 10 05 Eandis Cijfers Eandis actief in 239 gemeenten 1.5 milljoen LP gasaansluitingen 2.5 milljoen LV elektriciteitsaansluitingen

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie