Les groep aug. sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Les groep aug. sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli"

Transcriptie

1 Lesaanbod De Blijde Wei Les groep aug. sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Alles voor een pannenkoek* 1/2 X X X Wauw, het leeft** 1/2 X X X Ganzenspel* 1/2 X X X Froeteltuin 1/2 LF! Kabouterpad* 1/2 X X Kikkerpad* 1/2 X X Maan, Roos, Vis * 3 X X Melk** 3/4 X X In de sloot, uit de sloot** 3/4 X X X Ra, ra, wie ben ik?* 4 X X Paddenstoelen* 5/6 X X Knaagdieren** 5/6 X X Schooltuinieren 6 X X X X X X X CO2, wat is daarmee?*** 6 X X Leven van de natuur** 7 X X Bijen** 7-8 X X Ommoordse veld* 8 X X X * Les wordt door leerkracht zelf gegeven ** Les gegeven door educatief medewerker en leerkracht samen *** Deze les wordt bij u op school gegeven door een educatief medewerker samen met de leerkracht Let op : U mag uw groep voor meerdere lessen inschrijven. Wij streven ernaar iedere groep minimaal 1x uit te nodigen voor een les.

2 Beschrijving van de lessen Alles voor een pannenkoek Periode : November, december, januari Lesduur : 90 minuten : De leerlingen ervaren dat we voor ons dagelijks voedsel afhankelijk zijn van dieren en planten. Ze weten waar melk, meel en eieren vandaan komen. Beschrijving : Na een korte introductie over wat er nodig is om pannenkoeken te bakken, gaan de leerlingen op de boerderij de ingrediënten hiervoor verzamelen. Terug in het lokaal wordt er beslag gemaakt. Na enkele bakvoorschriften en veiligheidsaanwijzingen, gaan de leerlingen onder leiding van een begeleider zelf hun eigen pannenkoek(en) bakken. Uiteraard ligt de nadruk van deze les op de herkomst en het gebruik van de ingrediënten die nodig zijn voor een pannenkoek. Aanwijzingen : Per 5 à 6 kinderen is een actieve begeleider noodzakelijk. Er kunnen maximaal 6 groepjes gemaakt worden. Er wordt op twee data een voorbereidende bijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst kunt u de lesinrichting bekijken en vragen stellen over de inhoud van de les. Ook kunt u zien waar op de boerderij de melk en de eieren gehaald kunnen worden. Wauw, het leeft Periode : Maart, april, mei Te geven door : Educatief medewerker Blijde Wei; buitenopdracht aan het eind leerkracht zelf : Doordat de leerlingen tijdens de les levend en niet levend materiaal voorzichtig mogen voelen, bekijken en benoemen, ervaren de leerlingen het verschil tussen levend en niet levend materiaal. Beschrijving : Bij de les Wauw, het leeft staat verwondering van (jong) leven centraal. Bij iedere opdracht krijgen de leerlingen o.a. de volgende vragen: Is het een dier? Is het een plant? Als het geen dier is en ook geen plant, dan leeft het niet. Aanwijzingen : In verband met het werken in kleine groepjes, is extra begeleiding (1 begeleider per 5 à 6 leerlingen) noodzakelijk. Ganzenspel Periode : Augustus, september, oktober Locatie : Kinderboerderij De Blijde Wei : De leerlingen maken op een speelse manier kennis met de dieren die op de boerderij wonen en met de werkzaamheden die op de kinderboerderij gedaan moeten worden. Beschrijving : Grote namaakganzen met gekleurde opdrachtkaarten staan verspreid over het terrein van de kinderboerderij. Een kleurendobbelsteen geeft aan naar welke gans de leerlingen moeten gaan. De opdrachtkaarten maken duidelijk wat er van de leerlingen wordt verwacht. De opdrachten zijn niet alleen gericht op de dieren van de boerderij, maar ook op de verschillende werkzaamheden. Het dragen van klompen is één van de vele activiteiten die de leerlingen tijdens deze les kunnen doen. Aanwijzingen : In verband met het werken in kleine groepjes, is extra begeleiding (1 begeleider per 5 à 6 leerlingen) noodzakelijk. Er kunnen maximaal 6 groepjes gemaakt worden.

3 Froeteltuin; Konijn en de verdwenen wortels van Lekker Fit! scholen Periode : September 2015 (aantal plekken is beperkt!) Lesduur : 90 minuten. Te geven door : Educatief medewerker tuin. Locatie : Educatieve Tuin Lieven de Key : Deze les heeft tot doel dat kleuters - op een speelse manier kennis maken met de natuurlijke groei en bloeiwijze van groenten. - door middel van het stimuleren van alle zintuigen groenten en kruiden op een positieve manier beleven en ontdekken. - meer ervaring opdoen met het proeven van verschillende groenten. Aan het einde van de les hebben de kleuters : - kennis gemaakt met de schooltuin. - verschillende groenten en kruiden ontdekt. - ervaren hoe verschillende groenten en kruiden buiten groeien. - ontdekt dat voor deze planten gezorgd moet worden. - minstens 3 soorten groenten en/of kruiden aangeboden gekregen om te proeven. - minstens 5 soorten groenten en/of kruiden geroken en gevoeld. Lesbeschrijving : Deze les is bedoeld voor kleuters van Lekker Fit! scholen. Tijdens deze les maken de kleuters kennis met Konijn. Konijn lust heel graag wortels! Maar er is een probleem. De wortels zijn op en Konijn kan ze nergens vinden. Zijn ze verdwenen? Op speelse wijze gaan de kleuters op zoek naar de wortels van Konijn. Tijdens hun zoektocht worden ze uitgedaagd de schooltuin met al hun zintuigen te ontdekken. Alles wat wordt geoogst tijdens de les wordt klaargemaakt tot een lekkere en gezonde maaltijd die geproefd mag worden aan het einde van de les. Aanwijzingen : Tijdens de les gaan de kleuters in groepjes uiteen. Ieder groepje heeft een begeleider nodig ter ondersteuning. Kabouterpad en Kikkerpad Periode : Maart, april Lesduur : 60 minuten Locatie : Kabouterpad op ET Geelkruid. Kikkerpad op ET Lieven de Key : Het vergroten van natuurbeleving Beschrijving : De groep wordt ontvangen door een medewerker van de Educatieve Tuin. Rondom de akker zijn opdrachten uitgezet omtrent het voorjaar, waarbij de kinderen al hun zintuigen gaan gebruiken : ruiken aan bloemen, een slakje op de hand, bladeren verzamelen, etc. Voor de ideeën hebben we gebruik gemaakt van het Vier-Seizoenenboek van Marja Roozen. Aanwijzingen : Voor een goed verloop van de les is het noodzakelijk dat ieder groepje een eigen begeleider heeft. Maan, roos, vis op de boerderij Groep : 3 Periode : Oktober, november Locatie : Kinderboerderij De Blijde Wei : De leerlingen komen in contact met de kinderboerderij en de dieren die daar wonen. Maar zeker ook ter ondersteuning van het leesonderwijs. Beschrijving : Aan de hand van 24 structuurwoorden uit de taal-methode veilig leren lezen leren de kinderen, op speelse wijze van alles over de kinderboerderij. De echte spullen worden gebruikt en de herkenbare afbeeldingen en woorden zijn over de gehele boerderij verspreid. De opdrachten zijn leesbaar voor de leerlingen met een kleine leesvoorsprong. Aanwijzingen : Per groepje leerlingen is een begeleider nodig ter ondersteuning. Er kunnen maximaal 8 groepjes gemaakt worden.

4 Melk Groep : 3 en 4 Periode : Februari, maart Lesduur : 90 minuten Te geven door : Educatief medewerker; buitenopdracht aan het eind leerkracht zelf : De leerlingen verwonderen zich over de herkomst van dierproducten, het gebruik en de verwerking hiervan. Zij ontdekken welk dier op de boerderij een zoogdier is en welk dier niet. Beschrijving : Indien mogelijk start de les op de boerderij met het melken van een geit. Tijdens een kringgesprek in het lokaal wordt de herkomst van melk behandeld. Ook wordt besproken waarom koeien (en andere zoogdieren) melk geven. Daarna gaan de leerlingen in kleine groepjes aan de slag met gevarieerde doe-en kijkopdrachten. Na afloop van de les binnen, gaan de leerlingen onder leiding van een begeleider op de boerderij op zoek naar wel/geen zoogdieren. Aanwijzingen : In verband met het werken in kleine groepjes, is extra begeleiding (1 begeleider per 5 à 6 leerlingen) noodzakelijk. Er kunnen maximaal 6 groepjes gemaakt worden. In de sloot, uit de sloot Groep : 3 en 4 Periode : Mei, juni, juli Te geven door : Educatief medewerker en sloten rondom de kinderboerderij : De leerlingen maken kennis met de grote verscheidenheid aan dieren in de sloot. Beschrijving : Bij aankomst op de kinderboerderij worden de leerlingen direct meegenomen naar één van de sloten in de omgeving van de boerderij. Bij de sloot volgt een korte introductie over de beste manier om diertjes te vangen en over veiligheid. Met behulp van een schepnet gaan de leerlingen in tweetallen diertjes vangen uit de sloot. De dieren worden meegenomen naar het lokaal, waar zij goed bekeken kunnen worden en eventueel op naam worden gebracht. Uiteraard worden de dieren na de les door de leerlingen weer vrijgelaten. Aanwijzingen : Het is verstandig als de leerlingen kleren en schoenen aan hebben die vies mogen worden. Extra begeleiding is wenselijk. Ra, ra wie ben ik? Groep : 4 Periode : September en oktober Locatie : Kinderboerderij De Blijde Wei : Door gerichte observaties en vragen doen de leerlingen kennis op over de boerderijdieren. De leerlingen leggen relaties tussen de lichaamsbouw van dieren en het eigen lichaam. Beschrijving : Aan de hand van detailfoto s van dieren,gaan de leerlingen op zoek op de boerderij naar deze dieren. Door middel van vragen, denk- en tekenopdrachten komen de leerlingen meer te weten over de dieren en zichzelf. Aanwijzingen : In verband met het werken in kleine groepjes, is extra begeleiding (1 begeleider per 5 à 6 leerlingen) noodzakelijk. Er kunnen maximaal 8 groepjes gemaakt worden. Paddenstoelen Groep : 5 en 6 Periode : September, oktober Locatie : Leslokaal en tuin op kinderboerderij De Blijde Wei : De leerlingen verwonderen zich over hoeveelheid verschillende soorten paddenstoelen. Ze kennen de levenscyclus van de paddenstoel en weten wat de rol is in de voedselkringloop. Beschrijving : De voorbereidende les op school betreft een aantal eenvoudige proefjes over de omstandigheden waaronder schimmels voorkomen. Tijdens de les in het Centrum voor NME wordt hier verder op ingegaan. Na het kringgesprek gaan de leerlingen met behulp van een opdrachtkaart aan de slag. Aanwijzingen : Vooraf ontvangt u een handleiding met informatie over de les. Uiteraard bieden wij u de mogelijkheid om de lesinrichting te bekijken en eventuele vragen over de inhoud van de les te stellen.

5 Knaagdieren Groep : 5 en 6 Periode : Januari, februari Te geven door : Educatief medewerker : De leerlingen ervaren dat knaagdieren bijzondere dieren zijn. Ze kunnen een aantal kenmerken van knaagdieren herkennen en benoemen. De leerlingen krijgen inzicht in een (simpele) voedselpiramide. Beschrijving : In het leslokaal zijn verschillende soorten knaagdieren aanwezig. Tijdens een kringgesprek wordt hun plaats in het dierenrijk besproken en komen hun specifieke kenmerken aan bod. Met behulp van allerlei opdrachten bij de verschillende dieren en een opdrachtkaart, komen de leerlingen meer te weten over de knaagdieren. CO2; wat is daarmee? Groep : 6 Periode : November en december Lesduur : ca. 90 minuten Te geven door : Een educatief medewerker samen met de leerkracht Locatie : Bij u op school : Na afloop van deze les weten de leerlingen dat CO2 een overal aanwezig gas is; weten de leerlingen wat de gevolgen zijn als er te veel CO2 in de lucht komt; weten de leerlingen hoe zij zelf, binnen hun mogelijkheden, de CO2-uitstoot kunnen beperken. Beschrijving : Iedereen hoort over CO2, dus ook kinderen. Het is overal en altijd en we ademen het zelf uit. Maar wat is CO2 nu eigenlijk? En wat is nu het probleem met CO2? Tijdens deze les leren de kinderen wat CO2 is en wat het probleem is met teveel CO2. Aan de hand van een eigen experiment zien zij de temperatuurstijging ten gevolge van veel CO2. Daarnaast bedenken de kinderen kleine dingen om de CO2-uitstoot met hun mogelijkheden te verminderen. Deze les wordt door een educatief medewerker van De Blijde Wei in samenwerking met u gegeven bij u op school, in uw lokaal. De les werd ontwikkeld in opdracht van het Rotterdam Climate Initiative. Deze les is een goede introductie om later met de lessenserie Energieke Scholen aan de slag te gaan. Vraag hiernaar bij de educatief medewerkers van De Blijde Wei. Ook geeft deze les aansluiting op het Frisse Scholen -programma van de GGD. Aanwijzingen : De ruimte waarin deze les gegeven wordt, moet voorzien zijn van stroomaansluitingen, vensterbanken of tafels bij een raam en de ramen dienen geopend te kunnen worden. Schooltuinieren Groep : 6 (en afronding tot de herfstvakantie in groep 7) Periode : Binnenlessen starten in januari 2016 bij u op school. De tuinlessen starten in april 2016 t/m november Lesduur : 90 minuten. Te geven door : Educatief medewerker tuin in samenwerking met de leerkracht. Locatie : Educatieve tuin Lieven de Key of Educatieve tuin Geelkruid. : Met de tuinlessen die wij geven, gaan de leerlingen echt natuur beleven. Beschrijving : Bij het schooltuinieren leren de leerlingen over de cyclus van planten door zelf te zorgen voor een tuin (een eigen tuintje en/of een groepstuin, afhankelijk van de programmamogelijkheden op uw schooltuin). De leerlingen leren hoe ze moeten zaaien, wat ze moeten doen om hun plantjes te laten groeien en hoe ze die moeten verzorgen tot de tijd daar is om te oogsten. Bij het verwerken van de oogst van de groepstuin ervaren de leerlingen de relatie tussen de producten van de tuin en ons voedsel. De oogst uit eigen tuin mogen de leerlingen ook mee naar huis nemen. Zo voelen de leerlingen zich trots op het resultaat van hun eigen harde werk en wordt hen zorg en waardering voor de natuur bijgebracht. Extra informatie : Onze schooltuinen bieden verschillende tuinprogramma s aan, variërend in intensiteit. Op die manier bent u in de gelegenheid het programma te kiezen wat het beste past bij uw school en groep. In alle programma s staat de cyclus van het zaaien en planten tot het oogsten en verwerken centraal.

6 Lesprogramma Aantal lessen en lesduur Tuin indeling Onderwerpen die tijdens de lessen worden behandeld Schooltuinieren Rotterdam Past naadloos in het programma Lekker Fit omdat de leerlingen tijdens het schooltuinieren veel leren over gezonde voeding, veel buiten zijn en veel bewegen. Het programma is onderwijsvervangend. Totaal 22 lessen: 4 voorbereidende lessen op school (75 minuten per les) 18 lessen op de tuin (90 minuten per les) Totaal 32 uur onderwijs : Ieder kind een eigen tuin van 5m² Een gezamenlijke groepstuin voor iedere groep van 15m² Compost Zintuigen Bomen Grond Kieming Bloemen Zaden Vruchten Insecten Meten Speurtocht Gedichten Zaadverspreiding Seizoenen Regenworm Zaaien Bodemdiertjes Oogsten Plant in delen Onkruid Diverse kringlopen Levenscyclus planten Verwerkingslessen met de oogst Presentatie 1 uurs- tuinieren Het programma is onderwijsondersteunend. Totaal 19 lessen: 1 voorbereidende les op school (60 minuten) 18 lessen op de tuin (60 minuten per les) Ieder kind een eigen tuin van 5 m² Zaaien Oogsten Seizoenen Levenscyclus planten Verwerkingsles van oogst Totaal 19 uur onderwijs Basisprogramma Het programma is onderwijsondersteunend. Totaal 10 lessen: 3 voorbereidende lessen op school (75 minuten per les) 6 à 7 lessen op de tuin (120 minuten per les) Totaal 17 uur onderwijs Een gezamenlijke groepstuin voor iedere groep van 25m 2 Kieming Compost Bodemdiertjes Bloembouw Insecten Zaaien Oogsten Verwerkingslessen met de oogst Vruchten Presentatie. Op het inschrijfformulier kunt u uw interesse in schooltuinieren kenbaar maken. Een van de educatief medewerkers zal contact met u opnemen over welke variant het beste bij uw groep past. Wilt u vooraf al meer informatie, dan kunt u contact opnemen met: Educatieve tuin Geelkruid Telefoonnummer: (010) Educatieve Tuin Lieven de Key Telefoonnummer: (010)

7 Leven van de natuur Groep : 7 Periode : September en oktober Lesduur : ca. 150 minuten Te geven door : Educatief medewerker samen met de leerkracht Locatie : Terrein op kinderboerderij De Blijde Wei : Kinderen door middel van ervaringen de afhankelijkheid van natuurlijke bronnen laten beleven. Beschrijving : Door middel van een spelsituatie belanden we zogenaamd in het Tatragebergte in Polen. Het kan wel drie dagen duren voordat er hulp is. Vandaar dat we ons grondig voorbereiden op een survival in de natuur. Aan de hand van een amulet, die vooraf op school is gemaakt, doorlopen de leerlingen een programma. Hierbij wordt een grote diversiteit aan kennis en vaardigheden opgedaan. Niet alleen cognitieve kennis en praktische vaardigheden komen aan bod, want er is juist veel te leren op sociaal gebied tijdens deze boeiende les. Aanwijzingen : Deze buitenles gaat onder alle weersomstandigheden door. Zorg er dus voor dat de leerlingen en uzelf geschikte buitenkleding dragen die vies mag worden. Een extra hulp met survival mentaliteit is welkom tijdens deze les. Bijen Groep : 7 en 8 Periode : Mei, juni, juli Te geven door : Educatief medewerker : De leerlingen maken kennis met de sociale aspecten van een bijenvolk. De leerlingen weten wat het belang is van een goede bijenstand voor mens en natuur. Beschrijving : Aan de hand van beeldend materiaal wordt een educatief leergesprek gehouden. Vervolgens gaan de leerlingen met behulp van een opdrachtkaart verschillende opdrachten uitvoeren, waaronder het observeren van een echt bijenvolk in een observatiekast. De les wordt afgesloten met het beantwoorden van vragen van leerlingen. Als verwerking zijn op het werkblad vragen opgenomen die de leerlingen op school kunnen doen. Ommoordse veld (vernieuwd) Groep : 8 Periode : Mei, juni en juli Locatie : Het Ommoordse veld : De leerlingen maken kennis met verschillende facetten van de natuur in het Ommoordse veld. Beschrijving : De groep wordt ontvangen door een educatief medewerker van De Blijde Wei. Na enige uitleg gaan de leerlingen in groepjes van diverse opdrachten uitvoeren in het Ommoordse veld. Een koffer met diverse materialen maakt het mogelijk op aangegeven plaatsen waarnemingen te doen. Aanwijzingen : Voor een goed verloop van de les is het noodzakelijk dat ieder groepje een eigen begeleider heeft.

Les groep sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli

Les groep sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Lesaanbod 2015-2016 De Enk Les groep sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Monkie * 1-2 X X Kabouterpad * 1-2 X X X X Froeteltuin 1-2 LF! X Kleine Beestjespad * 4-5 X X X X X X X X X X X Schooltuinieren

Nadere informatie

groep aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli

groep aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Lesaanbod 2016-2017 Bokkesprong Les groep aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Kleine beestjes 1/2 X X X Alles voor een pannenkoek 1/2 X X Melk 3/4 X X X In de sloot, uit de sloot 3/4 X X

Nadere informatie

Blijde Wei. Lesaanbod 2016-2017

Blijde Wei. Lesaanbod 2016-2017 Lesaanbod 2016-2017 Blijde Wei Les groep aug sept okt nov dec jan feb mrt apr mei juni juli Beestenboel 1/2 X X Kleine Beestjes 1/2 X X X In de sloot, uit de sloot 3/4 X X X Huisdieren 3/4 X X Amfibieën

Nadere informatie

1. Inleiding... 3. Doelgroep...3 Doelstelling...3. 2. Relatie met de kerndoelen... 4. 3. Voorbereiding op school... 6. 4. De les op de tuin...

1. Inleiding... 3. Doelgroep...3 Doelstelling...3. 2. Relatie met de kerndoelen... 4. 3. Voorbereiding op school... 6. 4. De les op de tuin... Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 Doelgroep...3 Doelstelling...3 2. Relatie met de kerndoelen... 4 3. Voorbereiding op school... 6 4. De les op de tuin... 6 Introductie leslokaal of overkapping (15 min):...6

Nadere informatie

De Blijde Wei. Leskisten 2015-2016. Omschrijving van de leskisten

De Blijde Wei. Leskisten 2015-2016. Omschrijving van de leskisten Leskisten 2015-2016 De Blijde Wei Deze kisten met boeken, dvd s, cd-roms, achtergrondinformatie en les- en/of onderzoeksmateriaal, kunnen gebruikt worden in of buiten de school om uw natuuronderwijslessen

Nadere informatie

Groep: 1-2 Lesduur: ± 1 uur Periode: september - oktober (Heksenpad) en april - juni Dora- en Diegopad

Groep: 1-2 Lesduur: ± 1 uur Periode: september - oktober (Heksenpad) en april - juni Dora- en Diegopad OMSCHRIJVING LESSEN Dora- en Diegopad / Heksenpad Groep: 1-2 Lesduur: ± 1 uur Periode: september - oktober (Heksenpad) en april - juni Dora- en Diegopad In het voorjaar en de zomer wijzen Dora en Diego

Nadere informatie

Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2013 / 2014

Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2013 / 2014 Stichting Natuur & Landschap Zwijndrechtse Waard (SN&LZW) zet zich in voor behoud en verbetering en duurzaamheid van Natuur en Landschap in de Zwijndrechtse Waard. De IVN-schoolgidsen verzorgen natuur-

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

Avonturenpad: Er waren eens twee kikkertjes

Avonturenpad: Er waren eens twee kikkertjes Avonturenpad: Er waren eens twee kikkertjes docentenhandleiding Inhoud 1 Omschrijving Er waren eens twee kikkertjes... 2 2 Lessuggesties bij Er waren eens twee kikkertjes... 4 2.1 Voorbereiding... 4 2.2

Nadere informatie

Primair Onderwijs Gemeente Lingewaard

Primair Onderwijs Gemeente Lingewaard Programma natuur educatie 2012-2013 Primair Onderwijs Gemeente Lingewaard Centrale locatie Dijkmagazijn Waaldijk 4 6681 KH Bemmel Postadres: Meander 58 6681TE Bemmel secretaris@lingewaardnatuurlijk.nl

Nadere informatie

Aanbod NME voorjaar 2014

Aanbod NME voorjaar 2014 Aanbod NME voorjaar 2014 Natuur- en milieueducatie (NME) Heemtuin Muntendam biedt een aanvulling op het reguliere schoolprogramma. We richten ons in de lessen vooral op zaken die in de klas minder snel

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Aanbod NME schooljaar 2015/2016

Aanbod NME schooljaar 2015/2016 Aanbod NME schooljaar 2015/2016 Natuur- en milieueducatie (NME) Heemtuin Muntendam is een aanvulling op het reguliere schoolprogramma. We richten ons in de lessen vooral op zaken die in de klas minder

Nadere informatie

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD

NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD NATUUR- EN MILIEU EDUCATIE ZWIJNDRECHTSE WAARD Natuuractiviteiten voor Basisscholen 2015/2016 Inhoud Algemeen Extra aandachtspunten Natuuractiviteiten 2015/2016 Slecht weer beslissing Dagdelen natuuractiviteiten

Nadere informatie

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel

Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Lesbrief Bodemdiertjes favoriete voedsel Doelgroep: Groep 6 t/m 8 Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Werkvorm: Groepjes Duur: ± 30 minuten Doel van de opdracht: Leerlingen leren wat het favoriete voedsel

Nadere informatie

Stichting Visiria. Voorjaar 2014. OnzeSchooltuin Catalogus 2014. Overzicht van de beschikbare producten voor de schooltuin.

Stichting Visiria. Voorjaar 2014. OnzeSchooltuin Catalogus 2014. Overzicht van de beschikbare producten voor de schooltuin. Stichting Visiria Voorjaar 2014 OnzeSchooltuin Catalogus 2014 Overzicht van de beschikbare producten voor de schooltuin. Pagina 2 Geachte docent, Hierbij ontvangt u de OnzeSchooltuin catalogus voor het

Nadere informatie

Buitenles THEMA-handleiding Ribbeltje is zijn geheugen kwijt Groep 3 en 4

Buitenles THEMA-handleiding Ribbeltje is zijn geheugen kwijt Groep 3 en 4 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Buitenles THEMA-handleiding Ribbeltje is zijn geheugen kwijt

Nadere informatie

Het kikkerpad. veldwerk - onderbouw

Het kikkerpad. veldwerk - onderbouw Het kikkerpad veldwerk - onderbouw Inhoud: korte omschrijving opbouw en organisatie kikkertjeslied lessuggesties kopieerbladen: kleurplaat met versje handleiding begeleiding/ouders Milieu Educatie Centrum

Nadere informatie

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec Handleiding Naam opdracht De omgeving met andere ogen bekeken Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec zeer geschikt ongeschikt Benodigde materialen opdrachtenbladen pen

Nadere informatie

BIOLABO NAVERWERKING

BIOLABO NAVERWERKING BIOLABO NAVERWERKING INHOUD 1. Inleiding 2. Biodiversiteit, wat levert het op? 2.1 Inleiding 2.2 Voorbereiding 2.3 Opdracht 2.4 Afsluiter 2.5 Nuttige links 1. Inleiding Biodiversiteit is belangrijk voor

Nadere informatie

Filmlinks. Voorbereiding op de lessen

Filmlinks. Voorbereiding op de lessen Stadswerken Filmlinks www.utrecht.nl/nmc Voorbereiding op de lessen Korte informatieve filmpjes op internet als eenvoudige voorbereiding op de boerderij- en tuinlessen op de NMC-locaties. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Aanbod NME schooljaar 2014/2015

Aanbod NME schooljaar 2014/2015 Aanbod NME schooljaar 2014/2015 Natuur- en milieueducatie (NME) Heemtuin Muntendam is een aanvulling op het reguliere schoolprogramma. We richten ons in de lessen vooral op zaken die in de klas minder

Nadere informatie

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan?

Handleiding docent Waar komt ons eten vandaan? Waar komt ons eten vandaan? Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15

Nadere informatie

Ontdek je mee het leven in vijver en sloot? Zeg niet gewoon vis tegen een vis. Visinitiatie en Visdeterminatie voor de 3 de graad

Ontdek je mee het leven in vijver en sloot? Zeg niet gewoon vis tegen een vis. Visinitiatie en Visdeterminatie voor de 3 de graad Ontdek je mee het leven in vijver en sloot? Zeg niet gewoon vis tegen een vis. Visinitiatie en Visdeterminatie voor de 3 de graad Opdrachten voor de 3 de graad Wil je met je klas meer leren over vissen?

Nadere informatie

Te veel, te rijk, te weinig. Waterpark Lankheet

Te veel, te rijk, te weinig. Waterpark Lankheet Waterpark Lankheet Erfgoed/NME project voor groep 8 Handleiding leerkracht Opdrachtgever: Waterpark Lankheet en Commissie Culturele Vorming Haaksbergen Bronmateriaal: Waterpark Lankheet/Historische Kring

Nadere informatie

cnme maastricht en regio

cnme maastricht en regio cnme maastricht en regio dit is een uitgave van cnme maastricht en regio tel: o43-321 99 41 www.cnme.nl info@cnme.nl oorspronkelijke tekst en tekeningen: sies willems Leerkracht/ouder Schooltuinboek Leerling

Nadere informatie

Alles voor een Pannenkoek

Alles voor een Pannenkoek uder-amstel n-o -U me ith o Die De regio zit vol energie! 0 Aa lsmeer - Amstelve en - Groep 1 t/m 3 Energien traal 204 eu orn Informatieblad + Docentenhandleiding Alles voor een Pannenkoek www.natuurmilieuweb.nl

Nadere informatie

N a t u u r e n t a a l

N a t u u r e n t a a l N a t u u r e n t a a l Thema / onderwerp Deze les staat in het teken van mondeling taalonderwijs: het uitbrengen van een verslag. Het onderwerp is voedsel van dieren. De groepjes bestaan uit 3 a 4 leerlingen.

Nadere informatie

Handleiding docent De koe in de kringloop

Handleiding docent De koe in de kringloop De koe in de kringloop Inleiding Via de lessen van Boerderijeducatie Gooi en Vechtstreek worden leerlingen uitgenodigd kennis te maken met een boerderij in de Gooi en Vechtstreek. Er zijn totaal 15 deelnemende

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 3We

Steekkaart: nummer 3We Steekkaart: nummer 3We Onderwerp De groei van tuinkers vaststellen, verwoorden en vastleggen met behulp van het digitaal fototoestel Leeftijd/Doelgroep 3 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding

Waar groeit mijn eten? handleiding Waar groeit mijn eten? handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens Redactie/layout: Hans Wilschut, Marijntje van

Nadere informatie

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4

De lessen LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vier lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. De lessen duren ongeveer 35 minuten. Les 1: Het

Nadere informatie

MOESTUINIEREN. Dat kan iedereen met een Smakelijke Moestuin!

MOESTUINIEREN. Dat kan iedereen met een Smakelijke Moestuin! MOESTUINIEREN Dat kan iedereen met een Smakelijke Moestuin! GEBRUIK DEZE OMSLAG OOK OVER DE VOLGENDE BLADZIJDEN! AUGURKEN PEULEN ZONNEBLOEM TOMATEN MAIS SJALOTTEN WORTELEN BIESLOOK DOPERWTEN GOUDSBLOEM

Nadere informatie

Natuur & Milieu Educatie

Natuur & Milieu Educatie Natuur & Milieu Educatie Groep 5 Tuinieren op de m² Materiaalpakket Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Leerdoelen, doelgroep, samenvatting 3. Lesschema 4.

Nadere informatie

Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar

Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar Maak een feestmaaltijd voor de dieren in het bos. Voor kinderen van 4 tot 8 jaar Benodigde materialen Knuffels of plaatjes van: een vos een konijn een eekhoorn een egel 4 etensborden 4 (linnen) tasjes

Nadere informatie

Portfolio Natuurtalenten

Portfolio Natuurtalenten Portfolio Natuurtalenten Naschoolse Activiteiten van Natuur en Milieu Educatie Het NME heeft een breed aanbod van naschoolse cursussen waarbij Natuur en Milieu centraal staan, maar de werkvormen zeer divers

Nadere informatie

EBLOK LENT -2013 2012

EBLOK LENT -2013 2012 LENTEBLOK 2012-2013 LENTEBLOK 2012-2013 WAT DOEN WE IN DE LENTE? Al lijkt het er met alle sneeuw en kou nog niet op, de lente is toch echt in aantocht. Soms zie je al wat groene puntjes van de bloembollen

Nadere informatie

Aanbod natuurlessen. schooljaar 2013-2014. Scholenwerkgroep van het IVN de Maasdorpen

Aanbod natuurlessen. schooljaar 2013-2014. Scholenwerkgroep van het IVN de Maasdorpen Aanbod natuurlessen schooljaar 2013-2014 Scholenwerkgroep van het IVN de Maasdorpen Coördinator: Cora Oostendorp Broekeindweg 20, 5971 NZ Grubbenvorst Tel. 077-3270026 E-mail: cora@bourgonjon.nl Inhoudsopgave

Nadere informatie

Leskisten Natuur. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl

Leskisten Natuur. adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl Leskisten Natuur &Milieu Educatie 2013-2014 adres Duinvlietweg 6 4356 ND Oostkapelle 0118-588088 www.terramaris.nl info Nicole Vermorken bereikbaar dinsdag en vrijdag tussen 9-17 uur reserveren nvermorken@terramaris.nl

Nadere informatie

Introduceren thema Voeding en Bewegen. Wat doe je als leerkracht? Omschrijving van de opdracht: Thema: Voeding en bewegen

Introduceren thema Voeding en Bewegen. Wat doe je als leerkracht? Omschrijving van de opdracht: Thema: Voeding en bewegen Natuur & Techniek Mijn lijf: Voeding en bewegen Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Voeding en bewegen In dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal rondom voeding en bewegen:

Nadere informatie

Les 5 Een goede bodem

Les 5 Een goede bodem Pagina 1 Les 5 Een goede bodem 1 Bodemsoorten-/Composthooples Er zijn verschillende soorten grond in Nederland. Elke soort grond is anders. Sommige planten houden van arme, voedingsloze grond en anderen

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles

Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Waar groeit mijn eten? handleiding opwarmles Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding, opwarmles Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl Redactie/layout:

Nadere informatie

OK ZOMERBL

OK ZOMERBL ZOMERBLOK 0-0 WAT DOEN WE IN DE ZOMER? Nu de zon wat meer gaat schijnen, kunnen we met de Brede School ook weer vaker naar buiten. Wie heeft daar nu geen zin in? Grijp je kans want dit is alweer het laatste

Nadere informatie

Informatieboerderij Zorgvrij

Informatieboerderij Zorgvrij Informatieboerderij Zorgvrij Programma 2013-2014 Middenin Spaarnwoude vind je boerderij Zorgvrij. De naam zegt het al; hier kan klein en groot zorgeloos genieten van het boerenleven. Koeien aaien, lachen

Nadere informatie

Handleiding Leskist bomen groep 7

Handleiding Leskist bomen groep 7 Handleiding Leskist bomen groep 7 Inhoud pagina Inleiding 3 1. Doelgroep 4 2. Doelstelling 4 3. Relatie met kerndoelen en natuurmethoden 4 3.1. Kerndoelen 4 3.2. Natuurmethoden 4 4. Het aanbieden van de

Nadere informatie

ik zou hier wel nooit meer weg willen Het Bewaarde Land Een ervaring voor het Leven!

ik zou hier wel nooit meer weg willen Het Bewaarde Land Een ervaring voor het Leven! ik zou hier wel nooit meer weg willen Het Bewaarde Land Een ervaring voor het Leven! Onbekend maakt onbemind! Onbekend maakt ook onachtzaam! Ooit was de natuur dicht bij huis, maar nu is dat anders. De

Nadere informatie

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Doelgroep: Groep 6,7 en 8 Leerstofgebied: Natuur en techniek Werkvorm: Buiten in groepjes van 3 leerlingen Duur: 45 minuten buiten + 30 minuten nabespreken in

Nadere informatie

Lang leve de buitenkids!

Lang leve de buitenkids! Contact Bezoekerscentrum Oisterwijk Natuurmonumenten van Tienhovenlaan 5 5062 SK Oisterwijk Tel. 013-5231800 @ i bc.oisterwijk@natuurmonumenten.nl www.natuurmonumenten.nl facebook.com/natuurmonumenten

Nadere informatie

ONTRAFEL MET JE KLAS DE VELE GEHEIMEN VAN DE NATUUR! EDUCATIEVE PROJECTEN BASISONDERWIJS

ONTRAFEL MET JE KLAS DE VELE GEHEIMEN VAN DE NATUUR! EDUCATIEVE PROJECTEN BASISONDERWIJS ONTRAFEL MET JE KLAS DE VELE GEHEIMEN VAN DE NATUUR! EDUCATIEVE PROJECTEN BASISONDERWIJS OP STAP MET TRUISJE DE BOSMUIS VERNIEUWD! EXPLORER De kleuters leren de leefwereld van een bosmuis kennen: uiterlijke

Nadere informatie

MOESTUINIEREN. Dat kan overal in de stad......met een LABje grond van BuurtLAB!

MOESTUINIEREN. Dat kan overal in de stad......met een LABje grond van BuurtLAB! MOESTUINIEREN Dat kan overal in de stad......met een LABje grond van BuurtLAB! GEBRUIK DEZE OMSLAG OOK OVER DE VOLGENDE BLADZIJDEN! SPERZIEBONEN PEULEN ZONNEBLOEM TOMATEN MAIS SJALOTTEN WORTELEN BIESLOOK

Nadere informatie

Ik wens je veel succes met het vinden van een leuke stageplaats en veel plezier bij het stage lopen.

Ik wens je veel succes met het vinden van een leuke stageplaats en veel plezier bij het stage lopen. Beste leerling, Ben je dit schooljaar op zoek naar een leuke en leerzame maatschappelijke stageplaats? Kijk dan snel in deze folder. Je vindt er stageplaatsen dichtbij de natuur. Je kunt als stagiair meehelpen

Nadere informatie

Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers

Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers Bloemen en hun bezoekers geneeskrachtige planten en smaakmakers veldwerk - bovenbouw Inhoudsopgave Korte omschrijving... 1 Organisatie... 3 Het leerlingenwerkboekje... 3 Lessuggesties ter voorbereiding

Nadere informatie

Ontdekdoos Zaden. groep 5 en 6. docentenhandleiding

Ontdekdoos Zaden. groep 5 en 6. docentenhandleiding Ontdekdoos Zaden groep 5 en 6 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Zaden Docentenhandleiding De ontdekdoos Zaden is voor groep 5 en 6 Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden

Nadere informatie

Visie wereldoriëntatie Als Freinetschool willen wij binnen ons wo onderwijs werken met onderwerpen vanuit een betekenisvolle context, binnen een

Visie wereldoriëntatie Als Freinetschool willen wij binnen ons wo onderwijs werken met onderwerpen vanuit een betekenisvolle context, binnen een Visie wereldoriëntatie Als Freinetschool willen wij binnen ons wo onderwijs werken met onderwerpen vanuit een betekenisvolle context, binnen een interactieve schoolomgeving. Het verbinden van de zaakvakken

Nadere informatie

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Doelgroep: Midden- en bovenbouw basisonderwijs: groep 5-8 Jaargetijde: Herfst, winter, lente en een stukje zomer. Plaats:

Nadere informatie

(omgeving) kleuters Graad 1 Graad 2 Graad 3 kleuters Graad 1 Graad 2 Graad 3 verzamelen + info opzoeken waarneming van bomen

(omgeving) kleuters Graad 1 Graad 2 Graad 3 kleuters Graad 1 Graad 2 Graad 3 verzamelen + info opzoeken waarneming van bomen Algemeen Actieplan Thema Afvalpreve entie sept. okt. nov. dec. jan. feb. maart april MOS-ACTIES (schoolniveau) de groene omgeving, een milieubewuste school bijsturing van de tetrabrik, sensibilisering

Nadere informatie

Obs. de Tolter. Projecttitel Speuren naar kleuren. Geschikte periode: 2002-01, OBS De Tolter, Meppel 1

Obs. de Tolter. Projecttitel Speuren naar kleuren. Geschikte periode: 2002-01, OBS De Tolter, Meppel 1 Projecttitel Speuren naar kleuren School Obs. De Tolter Thema Plant, dier, omgeving, elementen, materialen Omgeving Groep Groep 1 8 Buiten Ja schoolomgeving Lesomvang project Begeleiding Ja (groep 1-2)

Nadere informatie

De Boerderijschool: leren

De Boerderijschool: leren De Boerderijschool: leren Bij de start van de Boerderijschool stelden we ons één doel: het onderwijs verlevendigen. We wilden dat de kinderen op een boerderij, op fietsafstand van school, van voorjaar

Nadere informatie

Zaden en Kiemplanten

Zaden en Kiemplanten Zaden en Kiemplanten Lesbrief groep 5 t/m 7 Inhoud Inleiding... 1 Les 1: zaden en kiemplanten... 2 Les 2: Lekker... 4 Werkblad 1 Onderzoek: het zaad... 6 Werkblad 2 Proefje: kiemplanten... 7 Milieu Educatie

Nadere informatie

Lang leve de buitenkids!

Lang leve de buitenkids! Contact Bezoekerscentrum Oisterwijk Natuurmonumenten Van Tienhovenlaan 4 5062 SK Oisterwijk Tel. (013) 591 5000 @ bc.oisterwijk@natuurmonumenten.nl i www.natuurmonumenten.nl/bcoisterwijk facebook.com/oisterwijksebossenenvennen

Nadere informatie

Het konijnenpad van Lars en Lineke. docentenhandleiding

Het konijnenpad van Lars en Lineke. docentenhandleiding Het konijnenpad van Lars en Lineke docentenhandleiding Inhoud 1 Omschrijving het konijnenpad van Lars en Lineke... 1 2 Lessuggesties bij het konijnenpad van Lars en Lineke... 3 2.1 Voorbereiding... 3 2.2

Nadere informatie

Overzicht educatieve pakketten

Overzicht educatieve pakketten 1 Kasteel Wijnendale & Wijnendalebos Natuureducatieve pakketten Bezoek Kasteel Wijnendale en Wijnendalebos met je klas. Maak kennis met de natuur Toerisme Torhout Ravenhofstraat 5 8820 Torhout 050 22 07

Nadere informatie

Een eigen verbouwing. Omdat ik het leuk vind om te verbouwen en leuk dat elk groepje een eigen verbouwing had. 19 maart 2015, Anne Remmerswaal

Een eigen verbouwing. Omdat ik het leuk vind om te verbouwen en leuk dat elk groepje een eigen verbouwing had. 19 maart 2015, Anne Remmerswaal Een eigen verbouwing Omdat ik het leuk vind om te verbouwen en leuk dat elk groepje een eigen verbouwing had. 19 maart 2015, Anne Remmerswaal Educatie- en Competentiestudies (ECS), Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8

Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8 Plant in de klas Instructieblad leerkracht Groep 6/7/8 Colofon Titel: Plant in de klas - Instructieblad leerkracht, groep 6/7/8 Auteurs: Nienke van den Berg Hilde Spitters (NIGZ) Redacteuren: John Luteijs

Nadere informatie

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc

Stadswerken. Dierverzorgen. Foto: Hans Kraaijkamp. Informatieblad en handleiding. Groep 5 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc Stadswerken Dierverzorgen Foto: Hans Kraaijkamp www.utrecht.nl/nmc Informatieblad en handleiding Groep 5 t/m 8 Dierverzorgen Met je laarzen aan in het stro staan, een konijntje voorzichtig uit zijn hok

Nadere informatie

Smaaklessen kan een verdieping of een verbreding zijn op de lessen die u al geeft. Smaaklessen kan ook een bestaande les vervangen.

Smaaklessen kan een verdieping of een verbreding zijn op de lessen die u al geeft. Smaaklessen kan ook een bestaande les vervangen. www.smaaklessen.nl Welkom! sen zijn leuk en belangrijk, maar hoe past dit in het lescurriculum? Deze kreet is een veel gehoorde uitspraak van leerkrachten. De handleiding geeft u een beeld hoe u sen kunt

Nadere informatie

Jaarprogramma Natuur, milieu, duurzaamheid schooljaar 2015/2016

Jaarprogramma Natuur, milieu, duurzaamheid schooljaar 2015/2016 Jaarprogramma Natuur, milieu, duurzaamheid schooljaar 2015/2016 Gemeente Delft in samenwerking met Stichting Duurzaamheidscentrum De Papaver Duurzaamheids centrum De Papaver Natuur- en milieucentrum De

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les

Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding - afsluitende les Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl

Nadere informatie

Introduceren thema Het menselijk lichaam. Thema: Het (menselijk) lichaam. centraal: 1. Maak een vergelijking tussen het menselijk lichaam en het

Introduceren thema Het menselijk lichaam. Thema: Het (menselijk) lichaam. centraal: 1. Maak een vergelijking tussen het menselijk lichaam en het Natuur & Techniek Het (menselijk) lichaam Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Het (menselijk) lichaam Introduceren thema Het menselijk lichaam In deze lessen staan

Nadere informatie

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes

1 Actief in de natuur. Bodemgespuis en kriebeldiertjes Bodemgespuis en kriebeldiertjes Overal vind je kriebeldiertjes, als je maar goed kijkt. Zullen we eens samen gaan kijken of er hier ook diertjes zijn? Als je een diertje gevonden hebt, mag je roepen. Dan

Nadere informatie

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark

NME-leerroute Kabouters in het Westerpark NME-leerroute Kabouters in het Westerpark 1 Groep Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen In het Westerpark woont een kaboutervolk. Dat weten niet zoveel mensen, maar voor deze ene keer hebben

Nadere informatie

HIERIN VINDT U DE OPBOUW VAN HET PROGRAMMA EN DE GANG VAN ZAKEN IN DE PRAKTIJK

HIERIN VINDT U DE OPBOUW VAN HET PROGRAMMA EN DE GANG VAN ZAKEN IN DE PRAKTIJK COMPLETE DOCENTENINFORMATIE: HIERIN VINDT U DE OPBOUW VAN HET PROGRAMMA EN DE GANG VAN ZAKEN IN DE PRAKTIJK DE TIJDSWINKEL VOOR GROEP 3-4 HET LEVEN VAN MENSEN IN VERSCHILLENDE TIJDSPERIODEN AAN DE HAND

Nadere informatie

6.3 GEURENLOTTO. basistaak DOEL MATERIAAL ORGANISATIE VERLOOP. intro. intro

6.3 GEURENLOTTO. basistaak DOEL MATERIAAL ORGANISATIE VERLOOP. intro. intro 6.3 GEURENLOTTO basistaak MATERIAAL ORGANISATIE - luisteren: begrijpen van vragen, opmerkingen en reacties over een handelingsopdracht - instructies begrijpen over de uitvoering van een handelingsopdracht

Nadere informatie

Al het natuur- en milieuaanbod in Holland Rijnland onder één dak. Samen Duurzaam wordt mogelijk gemaakt door de gemeenten in Holland Rijnland.

Al het natuur- en milieuaanbod in Holland Rijnland onder één dak. Samen Duurzaam wordt mogelijk gemaakt door de gemeenten in Holland Rijnland. 13 mei 2015 nummer 2/2015 Al het natuur- en milieuaanbod in Holland Rijnland onder één dak. Samen Duurzaam wordt mogelijk gemaakt door de gemeenten in Holland Rijnland. Bijen special Dit keer staat de

Nadere informatie

Centrum voor natuur- en milieueducatie De Rollen leren over duurzaamheid

Centrum voor natuur- en milieueducatie De Rollen leren over duurzaamheid Centrum voor natuur- en milieueducatie, rondom natuur en milieu voor jong en oud. De leeractiviteiten zijn gericht op meer kennis, interesse en respect voor de eigen leefomgeving. Dat leidt tot meer betrokkenheid

Nadere informatie

Maak van je tuin, een levende tuin!

Maak van je tuin, een levende tuin! Maak van je tuin, een levende tuin! Ontdek hoe je van jouw tuin een duurzame tuin kan maken. 2 Samen bouwen aan meer leven in de tuin. Gewoonweg door een paar stenen in jouw tuin te vervangen door groen.

Nadere informatie

Thema Zintuigen. BSO in 2 nature Bushraft activiteit. www.in2nature.eu info@in2nature.eu. stichting in2nature. www.in2nature.eu info@in2nature.

Thema Zintuigen. BSO in 2 nature Bushraft activiteit. www.in2nature.eu info@in2nature.eu. stichting in2nature. www.in2nature.eu info@in2nature. BSO in 2 nature Bushraft activiteit www..eu info@.eu Thema Zintuigen www..eu info@.eu Johan en Sandra Van der Wielen Verbindingsweg 22 3921DM Elst (ut) 0318-471974 Triodos: 390288675 KvK: 30264584 Inleiding

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Voorbereiding post 5 Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Iedere vogel zijn eigen plekje, voor groep 4 t/m 8. Inhoud:

Nadere informatie

In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente.

In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. LESBRIEF VOOR DE LEERKRACHT - GROEP 3/4 In deze lesbrief staan vijf lessen die u kunt gebruiken binnen het thema de boerderij, zuivel, koeien of de lente. Les 1: Het leven op de boerderij Les 2: Waar zorgt

Nadere informatie

De scholen regelen zelf het vervoer naar de locatie.

De scholen regelen zelf het vervoer naar de locatie. l Veel kinderen eten slecht, weten niet waar hun eten vandaan komt en hebben zo verhoogde kans op Obesitas. Met dit project gaan we met de kinderen naar de plek waar het eten vandaan komt. Groenten- en

Nadere informatie

Onderbouw. Ontdektocht Jonge dieren op Zorgvrij. Speurtocht Op handen en voeten. Op schoolreisje naar Zorgvrij

Onderbouw. Ontdektocht Jonge dieren op Zorgvrij. Speurtocht Op handen en voeten. Op schoolreisje naar Zorgvrij Onderbouw Ontdektocht Jonge dieren op Zorgvrij Onderwerp In deze tijd zijn er op Zorgvrij veel jonge dieren. De kinderen kunnen met de begeleiders (zelf voor de begeleiding zorgen a.u.b!) gebruik maken

Nadere informatie

Opdrachten thema. Veluwe

Opdrachten thema. Veluwe Opdrachten thema Schema groepjes en opdrachten bij vorm 2: elke opdracht vaste begeleider Groepje 1: schaatsenrijders Groepje 2: beekprikken Groepje 3: schrijvertjes Groepje 4: bloedzuigers Groepje 5:

Nadere informatie

Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk

Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk Inleiding 1 PLANTEN 1.1 Indeling van het plantenrijk 1.1.1 De groene wereld van de planten 1.1.2 Wieren (algen) 1.1.3 Mossen 1.1.4 Paardenstaarten 1.1.5 Varens

Nadere informatie

Terugkerende activiteiten in de peuterbouw van De Groene Ring

Terugkerende activiteiten in de peuterbouw van De Groene Ring Terugkerende activiteiten in de peuterbouw van De Groene Ring Uw kind komt misschien binnenkort in de peutergroep van onze basisschool. Welkom! Wij willen u graag op deze manier informeren over wat u en

Nadere informatie

Groep 4 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Bijen. www.natuurmilieuweb.nl

Groep 4 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Bijen. www.natuurmilieuweb.nl Energieneutraal 2040 Aalsmeer - Amstelveen - Diemen - Ouder-Amstel - Uithoorn Groep 4 t/m 8 Informatieblad + Docentenhandleiding De regio zit vol energie! www.natuurmilieuweb.nl Overzicht Informatieblad:

Nadere informatie

Boer in Beeld Ontwikkelingsdoelen voor type 8

Boer in Beeld Ontwikkelingsdoelen voor type 8 Boer in Beeld Deze onderstaande ontwikkelingsdoelen gelden voor alle thema s. De meer specifieke ontwikkelingsdoelen per thema vind je onder de naam van het thema. Algemene ontwikkelingsdoelen. 2 Varkens

Nadere informatie

Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg

Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg Lesbrief Bij, wesp, hommel of zweefvlieg Doelgroep: Groep 4 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Werkvorm: Groepjes of alleen Leerstofgebied: Wereldoriëntatie Doel van de opdracht: Het leren herkennen van een bij,

Nadere informatie

DE HERFST: KLEURRIJK SEIZOEN

DE HERFST: KLEURRIJK SEIZOEN DE HERFST DE HERFST: KLEURRIJK SEIZOEN vanaf 2de graad lager onderwijs. x vak: muzische vorming x duur: halve dag GRIEZELBOS HET KLEINE VIEZE BEESTJES- ONDERZOEK! verloop: x verdeel de klas in verschillende

Nadere informatie

VEILIG DE WERELD ROND EVALUATIEFORMULIER

VEILIG DE WERELD ROND EVALUATIEFORMULIER EILIG DE WERELD ROND ELUTIEFORMULIER NM N DE LEERLING: Thema eilig de ctiviteiten Evalueren van attitudes, vaardigheden en kennis -- Observaties - opmerkingen - datum 1. De tijd Hoek: Hoe lang nog? Hoekopdrachten

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten

Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten Onderzoek op de Boerderij 2010 Buitenopdrachten paard sporen stap draf Paarden hebben hoefijzers. Pak eens een hoefijzer uit de emmer en bekijk hem goed. 1 Waar zijn de gaatjes voor? Waar zijn hoefijzers

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

VERKORTE DOCENTENHANDLEIDING VAN WIE IS DIE KOFFER? Project voor groep 1 en 2

VERKORTE DOCENTENHANDLEIDING VAN WIE IS DIE KOFFER? Project voor groep 1 en 2 VERKORTE DOCENTENHANDLEIDING VAN WIE IS DIE KOFFER? Project voor groep 1 en 2 COLOFON Erfgoed Nederland heeft Van wie is die koffer? als pilotproject (laten) ontwikkelen in samenwerking met de gemeente,

Nadere informatie

Samen maken we het groen!

Samen maken we het groen! Samen maken we het groen! 10 tips voor meer natuur in je omgeving Een groene omgeving is leuk om naar te kijken, maar ook gezonder om in te leven en wonen en beter voor het klimaat. Planten en bomen houden

Nadere informatie

Het vak biologie kennis MN001 Een biologische tekening maken praktijk MN005 Werken met een loep praktijk MN008

Het vak biologie kennis MN001 Een biologische tekening maken praktijk MN005 Werken met een loep praktijk MN008 Biologie Over Bloqs Wie is Bloqs? Bloqs is een educatieve uitgeverij die innovatieve producten en diensten aanbiedt. Bloqs staat voor bouwen aan leren. Onze visie is dat u als docent of school zelf het

Nadere informatie

Samenwerking 4. Algemeen 5. Werkwijze 6. Materialen en activiteiten 7. Leergebieden 8. Activiteitenschema s per groep 9. Activiteiten groep 1 en 2 15

Samenwerking 4. Algemeen 5. Werkwijze 6. Materialen en activiteiten 7. Leergebieden 8. Activiteitenschema s per groep 9. Activiteiten groep 1 en 2 15 Inhoudsopgave Voorwoord 3 Samenwerking 4 Algemeen 5 Werkwijze 6 Materialen en activiteiten 7 Leergebieden 8 Activiteitenschema s per groep 9 Activiteiten groep 1 en 2 15 Activiteiten groep 3 en 4 21 Activiteiten

Nadere informatie

Leren hoe het werkt (begrijpen)

Leren hoe het werkt (begrijpen) Afval (inhoudelijke focus) () Kleine beestjes Angst wegnemen Afval sorteren Cirkels Paddenstoelen Afvalgedrag waarnemen Kleine beestjes en wat eten ze? Afvalgedrag Afvalscheiding Wat leeft er in de composthoop?

Nadere informatie

' Educatieve dienst 2013 'een geestig bos' ' Een Geestig bos

' Educatieve dienst 2013 'een geestig bos' ' Een Geestig bos Een Geestig bos doelstellingen cognitief in groepsverband het bos ontdekken planten, dieren en zwammen leren waarnemen kunnen determineren met zoekkaarten het bos zien als een samenlevingsvorm affectief

Nadere informatie

dieren in de dierentuin

dieren in de dierentuin dieren in de groep 4-5 Geachte leerkracht, Dit lespakket ondersteunt u bij het voorbereiden van uw schoolreisje naar Burgers Zoo. Daarnaast kan het ook prima worden ingezet als u een thema over en of exotische

Nadere informatie

Activiteiten o.l.v. Gidsen van Gidsenbureau

Activiteiten o.l.v. Gidsen van Gidsenbureau Activiteiten o.l.v. Gidsen van Gidsenbureau vanuit de Jeugherberg van Malmedy 1 Inhoudstafel I. Fauna II. Habitats III. Wildcraft & Oriëntatie IV. Kunstenaarshoek V. Outdoor Bijlage I: Activiteiten / Seizoenen

Nadere informatie