Adil El Boujdaini & Daan Groenewoud Dhr. Leeuwerink 5H5. Profielwerkstuk Zonne-energie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adil El Boujdaini & Daan Groenewoud Dhr. Leeuwerink 5H5. Profielwerkstuk Zonne-energie"

Transcriptie

1 Adil El Boujdaini & Daan Groenewoud Dhr. Leeuwerink 5H5 Profielwerkstuk Zonne-energie

2 Inhoudsopgave Inleiding pag. 3 Wat is een PV-cel? pag. 4 - Wat is een PV-cel? - Hoe werkt een PV-cel? - Wat is de bestaande opbrengst van een PV-cel? - Factoren die een rol spelen bij de opbrengst Hoe moeten we de zonnecellen plaatsen? pag. 6 - Hoe groot is de Paneelhoek? - Wat is de optimale tussenruimte? Wat zijn de mogelijk terreinen voor het plaatsen van de zonnecellen? pag. 8 - Waar moet rekening mee gehouden worden? - Optimale locatie zonnepanelen Wat is het energieverbruik van Schiphol per jaar? pag Elektriciteitsverbruik - Wanneer terugverdient? - Enkele voordelen Hoe wordt de energie opgeslagen en hoe gaan we het vervoeren? pag Stroomkabels - Serie of parallel? Conclusie pag. 14 Nawoord pag. 15 Bronvermelding pag. 16 Logboeken pag. 17 2

3 Inleiding Schiphol is met zijn 6 start/landingsbanen een van de grootste luchthavens ter wereld. Schiphol blijft draaien, zowel dag als nacht. Met haar vele vliegtuigen en winkels, kost het een hoop energie voor Schiphol om alles draaiende te houden. Het is dan ook niet zo gek dat de energierekening van Schiphol per jaar dik in de miljoenen euro s komt. Schiphol is al een langere tijd bezig met energie besparen, wat goed lukt. Maar toch kan het altijd nog zuiniger. Wij vroegen ons af of het mogelijk is om de energierekening helemaal naar 0,- terug te brengen? Met als doel Schiphol volledig te voorzien van zelfopgewekte groene energie, begonnen wij aan dit onderzoek. Wij denken dat je in dit project eerst flink moet investeren, maar dat Schiphol na een langere tijd de vruchten er van plukt. Het scheelt Schiphol per jaar namelijk een heleboel geld, wat ze dan goed kunnen gebruiken voor het uitbreiden van de luchthaven en toebehoren. Dit project heeft ook nog eens andere voordelen. Het is namelijk ook nog eens beter voor het milieu. Wij zijn gaan onderzoeken of het mogelijk is om de energierekening van Schiphol naar 0,- terug te brengen door middel van het plaatsen van zonnepanelen rondom Schiphol. Adil El Boujdaini & Daan Groenewoud Profielwerkstuk Zonne- energie 3

4 Wat is een PV-cel? Wat is een PV-cel? Een zonnepaneel is een paneel dat zonlicht omzet in bruikbare energie. Dat gebeurt door middel van een heleboel PV-cellen die gemonteerd zijn op het paneel. Een PV-cel is de meest gebruikte cel in de wereld wanneer het gaat over zonnecellen. De naam van een PV-cel komt uit het Engels Photo-Voltaiccel Een PV-cel bevat een dun stuk halfgeleidend materiaal. In de meeste gevallen is dit een dunne plak silicium van ongeveer 3mm dik en een diameter van 10 cm. Er wordt een stuk halfgeleidend materiaal gebruikt omdat dit materiaal een kruising van een geleider en een isolator is. Halfgeleiders kunnen makkelijk tot geleiding worden gebracht, waarbij de elektrische eigenschappen goed manipuleerbaar zijn. Hoe werkt een PV-cel? In een PV-cel zit een elektrische stroom. De cel is zo gemaakt dat deze stroom maar één richting op kan lopen. Wanneer er zonlicht (elektromagnetische straling) op valt, zorgt deze straling ervoor dat de elektronen los gestoten worden. Deze elektronen gaan zich in de gewenste richting bewegen. De beweging van alle los gestoten elektronen samen is de elektrische stroom die door de cel heen loopt. Wat is de opbrengst van de bestaande PV-cellen? Bij een zonnecel wordt altijd gekeken naar het rendement. Hoe hoger het rendement, hoe beter de zonnecel. Het rendement is de verhouding tussen de uitgaande energie en de ingaande energie. Het rendement van een cel is te berekenen door middel van de volgende formule. Hierin is N het rendement, Enuttig de energie die gebruikt kan worden en Etotaal de totale energie die een zonnecel opvangt. In Nederland is gemiddelde instraling van de zon per m² 1000 kwh per jaar. Een goed geplaatst zonnepaneel (zie deelvraag Hoe moeten we de zonnecellen gaan plaatsen? ) van 1m² heeft een gemiddeld rendement van 16% en kan deze instraling van 1000 kwh omzetten in ongeveer 160 kwh nuttige energie. In Noord-Holland is de gemiddelde instraling ongeveer 1055 kwh per m². Dit zou betekenen dat als je hier een goed geplaatst zonnepaneel (zie deelvraag Hoe moeten we de 4

5 zonnecellen gaan plaatsen? ) neerzet dat je de 1055 kwh kunt omzetten 206 kwh bruikbare energie. Factoren die een rol spelen bij de opbrengst. De opbrengst van de bestaande PV-cellen is afhankelijk van een aantal factoren. Zo is de oriëntatie en de hellingshoek van de zonnepanelen van belang voor de opbrengst van energie. Andere factoren zijn de temperatuur, beschaduwing, weerstand van de stroomkring en de intensiteit van de zon. De temperatuur is een belangrijke factor die de opbrengst kan beïnvloeden. Een hoge temperatuur zorgt ervoor dat de opbrengst daalt. Deze factor beïnvloedt vooral de geleiding. De negatieve werking gaat als volgt: De geleidbaarheid van de halfgeleiders neemt toe wanneer het warmer wordt. Doordat de halfgeleiders meer gaan geleiden, verstoort dit de balans in de cel tussen de geleidbaarheid, het elektrische veld en de elektronen. Doordat het elektrische veld bij de grenslaag in de cel niet meer goed functioneert, blijven de geladen deeltjes niet langer gescheiden en zal de spanning tussen de twee lagen dalen. Elke graad boven de 25 C vermindert de opbrengst met 0,5%. De opbrengst van een pv-zonnepaneel is dus het hoogst bij een warme dag met koele wind. Schaduw is ook een factor die ervoor zorgt dat de opbrengst minder wordt. Wanneer er minder lichtstralen op de cellen vallen, zorgt dit ervoor dat de weerstand en de spanning over de beschaduwde zonnecel negatief wordt. Bovendien zal op de plaats waar de schaduw valt de cel opwarmen. Hierbij wordt de gevormde energie omgezet in warmte: het hot spot effect. Gebeurt dit regelmatig, dan kan de module (het paneel) hierdoor schade oplopen. In PV-modules worden daarom zogenaamde bypass-diodes ingebouwd. Dit zijn elektrische omwegen waarlangs de stroom toch voorbij een beschaduwde serie van zonnecellen kan. Het is dus uiteraard aangeraden om zonnecellen zo min mogelijk schaduw te laten vangen. De oriëntatie van de zonnepanelen speelt ook een rol bij de opbrengst. In Nederland zorgt een paneel dat een hoek van 36 graden heeft voor de hoogste opbrengst op jaarbasis. Het is van belang dat de weerstand van de stroomkring zo laag mogelijk is. Met de wet van Ohm is het verklaarbaar dat als de weerstand verandert ook de stroomsterkte en de spanning verandert. De zonnepanelen werken het best wanneer er een goede verhouding is tussen de stroomsterkte (A) en de spanning (V). Het nadeel hiervan, is dat de zonnecellen op een spanningstroomsterktepunt gaan werken dat afwijkt van het ideale maximum power point. Dit zorgt voor vermindering van de totale energie opbrengst. Intensiteit van de zon is ook van belang. Hoe feller de zon schijnt hoe meer energie opgewekt kan worden. In de lente en de zomer is de zon het felst en in de winter en herfst minder fel, dit zorgt ervoor dat de opbrengst in de wintermaanden minder is dan in de zomer en de lente. 5

6 Hoe moeten we de zonnecellen gaan plaatsen? Hoe groot is de optimale paneelhoek De zonnepanelen in Nederland functioneren zeer goed als er vrij zicht op is op het zuiden. Afwijken mag natuurlijk, en uit metingen blijkt dat het verschil verwaarloosbaar is tussen de standen zuidzuidoost en zuidzuidwest. Om de panelen goed te laten beschijnen door de zon worden panelen op een plat dak vaak op een hoek van 36 geïnstalleerd. Hiermee worden de zonnestralen loodrecht op de silicium vlakken gestraald, wat een optimale situatie geeft, en waarmee het maximale vermogen kan worden behaald. Instralingdiagram Het instralingdiagram toont de gemiddelde jaarlijkse zoninstraling voor verschillende vaste hellingshoeken en oriëntaties, uitgedrukt in percentages van de maximale instraling. Zo is af te lezen dat de instraling op een plat vlak (het middelpunt van de cirkel) ongeveer 85% van de maximale instraling bedraagt. In Nederland wordt het maximum, ruim 1100 W/m², bereikt onder een hoek van 36 op het zuiden. Verder moeten de pv-panelen zo neergezet worden dat ze 5 graden ten westen van het zuiden liggen. Bij een hellingshoek van 36 graden en een ligging van 5 graden ten westen van het zuiden heb je de optimale stand in Nederland. Als je optimale stand per maand wil, dan zou je elke maand de hoek van de panelen moeten veranderen, of er moet gebruik worden gemaakt van de meedraaiende zonnepanelen. Van elk maand is er bekend hoe de zon staat. Als de hoek bekend is die zon maakt bij een bepaalde breedtegraad is het mogelijk om de hoek van het paneel per maand uit te rekenen. Bijvoorbeeld de hoek van de zon in mei is 58 graden. Maximale hoek is 90 graden dus moet je de zonnepanelen onder een hoek van 90-58=32 graden zetten. 6

7 Bij 52ºNB geldt deze tabel Maand Zon Hoek Paneel Hoek Paneel richten naar het JAN Zuiden FEB Zuiden MAA Zuiden APR Zuiden MEI Zuiden JUN Zuiden JUL Zuiden AUG Zuiden SEP Zuiden OCT Zuiden NOV Zuiden DEC Zuiden Tabel 1 Optimale tussenruimte Ook belangrijk om te weten is hoe moeten de zonnepanelen worden geplaatst, want je kan niet zomaar zonnepanelen gaan neerleggen. Bij het plaatsen van zonnepanelen moet je ook denken aan het voorkomen van schaduwvorming. Schaduwvorming zorgt namelijk voor een lagere energieopbrengst. Niet alleen schaduwvorming kan zorgen voor een lagere energie opbrengst, maar ook als onvoldoende gebruik wordt gemaakt van de beschikbare ruimte zal de opbrengst dalen. Dus moet er optimale gebruik worden gemaakt van de beschikbare ruimte. Optimale afstand tussen pv-arrays Hellingshoek (a) Verhouding Array-afstand (d)/ paneellengte (l) Met behulp van een tabel 2 en een formule kunnen we de optimale afstand berekenen van pv-panelen met verschillinde groottes. Tabel 2 Hieronder staat een berekening Er wordt gebruik gemaakt van pv-panelen van een lengte met 1 meter en de ideale hoek voor het gehele jaar is 36 graden. Volgens de tabel zou de verhouding tussen de lengte en afstand 3,1 zijn. Dus 1 x 3,1 = 3,1 meter. Deze afstand geldt voor de onderzijden van de zonnepanelen. 7

8 Wat zijn de mogelijke terreinen voor het plaatsen van de zonnecellen Om Schiphol te kunnen voorzien van groene energie, moet je zonnecellen plaatsen. Deze zonnecellen moeten op een grote oppervlakte geplaatst worden. Het is niet mogelijk om overal zonnecellen te plaatsen in verband met toestemming van de eigenaren van de mogelijke terreinen. Een van de beschikbare mogelijke terreinen is het langwerpige deel van pier C. Dit deel van de pier is geschikt omdat het een groot oppervlakte heeft (19800m²) en een plat dak waardoor het gemakkelijk is om zonnepanelen onder een hoek van 36 te zetten. Bovendien is het mogelijk om de zonnepalen kijkend richting zuidwest te plaatsen, waardoor er nog steeds 95% van het rendement(16%) te behalen is. Na enige berekeningen en het maken van een schaal model op de computer met behulp van Google SketchUp, zijn we tot een conclusie gekomen dat op deze pier 550 zonnepanelen van 1m² geplaatst kunnen worden, rekening houdend met de manier van plaatsing ( zie deelvraag Hoe moeten we de zonnecellen gaan plaatsen? ). Pier C Doormiddel van Google Earth is het mogelijk om de beschikbare terreinen rondom Schiphol snel in kaart te brengen. Ook is het gemakkelijk om via Google Earth de oppervlaktes van deze terreinen op te meten. In tabel 3 zijn de oppervlaktes te vinden met het bijbehorende nummers van de beschikbare terreinen. Tabel 3 8

9 Waar moet rekening mee gehouden worden? Bij het zoeken naar terreinen hebben we speciaal gekeken naar terreinen die dichtbij elkaar liggen. Waardoor het makkelijker is om de zonnecellen met elkaar te verbinden zijn door middel van stroomkabels, maar ook moeten de terreinen dichtbij Schiphol zelf liggen zodat er minder stroomkabels geplaatst hoeven worden geplaatst. Als de terrein aan deze eisen voldoen is de uitgave aan stroomkabels minder, dan wanneer het niet voldoet aan de eisen. Ook zijn we gaan letten op de schaduwvorming van gebouwen, als er namelijk te veel schaduwvorming plaats vindt gaat dit ten koste van de energieopbrengst. Bij een gebrek aan ruimte voor de zonnepanelen is het ook mogelijk om een bestaande parkeerplaats te overdekken en het oppervlakte te gebruiken van het dak om zonnepanelen te gebruiken. Deze overdekking van de parkeerruimte geeft ook meteen voordelen voor de gebruikers van de parkeerruimte, namelijk bescherming van de auto tegen slecht weer en ook tegen verhitting van je auto bij warm weer (als je auto parkeert tijdens de zomer). Optimale locatie zonnepanelen Zonnepanelen kunnen meer energie opleveren door rekening te houden met de stand van de zon, de hoogte van huizen, het weer en in welke windrichting de daken van huizen staan. Het ICT-bedrijf Logica heeft een computer programma ontwikkelt genaamd Geo Solar. Dit programma maakt met gebruik van gegevens uit het Actueel Hoogbestand Nederland een digitale hoogtekaart. Op deze kaart is te zien op welke plekken de zonintensiteit het hoogste is per jaar. Deze gebieden kleuren rood op de kaart. In de Utrechtse wijk Lombok is het programma getest. Op de kaart is aangegeven waar de zonintensiteit het hoogst is. Deze aangegeven punten zijn de meest voor aan de hand liggende locaties om zonnepanelen te plaatsen. Deze manier van zoeken naar locaties is zeer efficiënt en kostenbesparend. De Utrechtse wijk Lombok Bij Schiphol zou het handig zijn om Geo Solar te gebruiken, omdat Schiphol een groot oppervlak heeft en het dus moeilijk is om de beste locaties voor zonnepanelen te bepalen. 9

10 Wat is het energieverbruik van Schiphol per jaar? De luchthaven Schiphol is behalve een luchthaven ook nog eens een treinstation, winkelcentrum en je kan er blijven slapen in de hotels. Deze faciliteiten verbruiken dagelijks stroom. Nu zou één winkel niet zo veel energie verbruiken, maar als je over heel Schiphol gaat praten kom je al gauw uit op grote getallen. Elektriciteitsverbruik In de afgelopen jaren schommelde het verbruik van Schiphol rond de 170 miljoen kwh. Bij een gemiddelde energieleverancier is de energieprijs 0,22 per kwh. Deze 170 miljoen kwh zou dan garant staan voor een gemiddelde prijs van 37,4 miljoen euro op jaarbasis. Volgens een eerder besproken deelvraag zou een goedgeplaatst zonnepaneel van 1m² op jaarbasis ongeveer 205 kwh opleveren. Om de (in het geval van 2009) 175 miljoen kwh te compenseren zou je ongeveer zonnepanelen moeten plaatsen. Eén zonnecel moet geplaatst worden op een stuk van 3.1m x 1m, dus 3.1m². Om al deze zonnepanelen te plaatsen zou je over een oppervlakte van m² moeten beschikken. Volgens de deelvraag over de beschikbare terreinen is er een oppervlakte van m² beschikbaar, dus er is niet genoeg ruimte om alle energiekosten te dekken. Er kan maar 28% gedekt worden. Wanneer terugverdient? Een zonnepaneel van het merk Kyocera, type KD135GH-2PU heeft 135 Watt piek. Dat wil zeggen dat het een opbrengst heeft van 205 kwh per jaar, bij de perfecte omstandigheden. Dit zonnepaneel heeft een oppervlakte van 1m², kost 515,- en is een van de beste in zijn prijsklasse. Er moesten ongeveer panelen geplaatst worden, op een oppervlakte van m², wat het bedrag voor de panelen alleen al brengt op 440 miljoen. Er is slechts ruimte voor panelen omdat we maar een oppervlakte van m² konden bezetten met zonnepanelen. Nu gaat deze investering slechts 123,2 miljoen kosten. Desondanks deze investering, scheelt het per jaar ongeveer 28% van de 34,7 miljoen. Dit betekent dat het per jaar 9,7 miljoen bespaart. Dit wil zeggen dat je deze investering na 13 jaar hebt terug verdiend. Een zonnepaneel heeft een levensduur van minimaal 30 jaar. Er kan dus nog 17 jaar winst worden gemaakt door de zonnepanelen. 10

11 Enkele voordelen De Nederlandse overheid geeft tegenwoordig ook subsidie op het aanschaffen van zonnepanelen. Deze subsidie is alleen verkrijgbaar wanneer er een aanvraag wordt gedaan. Er worden ook eisen gesteld wanneer je een subsidie aanvraagt op zonnepanelen. Aan de volgende eisen moet voldaan worden: - Het systeem moet werken met zonnecellen. De subsidie is niet bedoeld voor zonneboilers of zonnecollectoren. - Het systeem moet nieuw zijn. Er mogen geen tweede hands onderdelen inzitten en het mag niet voor 1 april 2008 geïnstalleerd zijn. - Het systeem waarvoor de aanvraag is gedaan moet binnen 3 jaar gaan beginnen met het produceren. - Het systeem moet tussen de 1000 en de 1500 Watt piek leveren. - De panelen moeten zijn geplaatst op of tegen een gebouw waar een woningbouwvergunning voor is uitgegeven. Aangezien Schiphol instaat is om aan al deze eisen te voldoen, zijn er geen problemen die Schiphol in de weg staan voor de subsidie. De huidige regel over het subsidiëren van grote projecten is dat de grootte van de subsidie afhangt van de geproduceerde kwh. Volgens deze regel zou Schiphol 0,35 krijgen per geproduceerde kwh. De subsidie zou in dit geval (bij een dekking van 28% is de opbrengst 49 miljoen kwh) ongeveer 17,2 miljoen zijn. Ondanks dat deze prijs ver boven het budget van de overheid is, kan er vast een uitzondering worden gemaakt voor Schiphol. Schiphol is immers van groot belang voor de Nederlandse economie. Verder is het ook nog mogelijk voor Schiphol om een deal te sluiten met de leverancier van de zonnepanelen. De leverancier kan vast ook nog wel iets aan het totale bedrag doen waardoor Schiphol er eerder winst mee gaat maken. Het is immers een grote aankoop. Deze beide factoren hebben een invloed op het aantal jaren waarna Schiphol profijt begint te krijgen van deze investering. Hoe eerder Schiphol winst begint te maken van de zonnepanelen, hoe beter. 11

12 Hoe wordt de energie opgeslagen en hoe gaan we het vervoeren? Stroomkabels De weerstand in een snoer (kabel) neemt omgekeerd evenredig af of toe met de lengte of doorsnee van de kabel. Een kort snoer wat wel dik is, heeft weinig weerstand. Een lang dun snoer heeft veel weerstand. Wanneer we stroom door een draad laten lopen zal deze stroom weerstand van de draad ondervinden. Hierdoor ontstaat een spanningsverlies. Hoeveel weerstand de stroom ondervindt is afhankelijk van het soort materiaal van de draad. Ieder materiaal bezit een eigen soortelijke weerstand. Dit is een constante waarde. Wanneer we de precieze weerstand van een kabel van een bepaalde lengte en dikte willen weten, moeten we de waarde van de soortelijke weerstand(in Ohm) vermenigvuldigen met de lengte van een kabel (in meters) en delen met de doorsnede (in mm²). Wanneer er te veel energie wordt opgebracht zijn er verschillende mogelijkheden wat je met de overmaat aan energie kan doen. Één van deze mogelijkheden is het opslaan in grote accu's. Deze accu's zijn vaak net als de zonnecellen geplaatst op het dak en zijn verbonden met alle geplaatste zonnepanelen, zodat deze hun omgezette energie kunnen vervoeren naar de accu s. Het opslaan van de overmaat van energie heeft zijn voordelen, voor bijvoorbeeld de winterperiode wanneer de zon minder schijnt. Er wordt dan minder energie opgewekt. De overmaat van energie kan dan uit de accu's worden gehaald om vervolgens verbruikt te worden. Wat ook mogelijk is, is dat de accu aan het elektriciteitsnet wordt gekoppeld. Het voordeel hiervan is dat de overmaat aan energie direct wordt teruggestuurd naar de energiemaatschappij(salderen). Hierdoor zal de energiemeter ook teruglopen. Je kan deze 2 mogelijkheden ook koppelen. Dan wordt pas de energie teruggestuurd wanneer de accu s vol zijn. Op deze manier zit Schiphol nooit zonder stroom en wanneer de accu s vol zijn kunnen ze het terugsturen naar de energiemaatschappij. De accu's moeten in z n geheel dichtbij Schiphol worden geplaatst. Er moet namelijk een centraal punt zijn waar de energie opgeslagen wordt. Als er een centraal punt is waar alle accu's liggen is het ook makkelijker om de stroomkabels overzichtelijk onder de grond te plaatsen. Een voordeel hiervan is dat het onderhoud van stroomkabels heel gemakkelijk gaat, want de kabels liggen onder de grond zodat niemand er last van heeft. De stroomkabels liggen ook onder de grond ter bescherming voor het weer. In Nederland is het vaak wisselvallig weer dus het regent vaak. De kabels worden doordat ze onder de grond liggen niet zo snel aangetast door de regenval. 12

13 De energie die ontstaat door de zonnepanelen wordt eerst omgezet doormiddel van een omvormer naar wisselstroom van 230 volt. Want de spanning van een zonnecel is te laag om te gebruiken, namelijk een halve Volt. Bovendien is deze halve Volt gelijkstroom, terwijl het elektriciteitsnet uit wisselstroom bestaat, van 230 Volt. Als de stroom eenmaal wordt vervoerd door de stroomkabels gaat deze naar de accu's of naar de energiemaatschappij waardoor de energiemeter terugloopt. Per gesaldeerde(teruggestuurde) kwh kun je een bedrag ontvangen van 0, Tijdens het vervoeren van de elektriciteit treedt er net als bij hoogspanningskabel energieverlies op. De grootste oorzaak hiervan is de Ohmse weerstand die de kabel bezit. Het energieverlies is zo klein dat het te verwaarlozen is. Serie of parallel Voor het rendement van zonnepanelen is het belangrijk om te weten of de zonnepanelen in serie of in parallel zijn geschakeld. De zonnecellen in een zonnepaneel zijn veelal al serie geschakeld, maar wanneer de zonnepanelen ook in serie geschakeld worden, kan het rendement sterk dalen bijvoorbeeld, wanneer er schaduw op een zonnepaneel valt, zal dit ten koste gaan van de opbrengst van alle andere zonnepanelen die in dezelfde stroomkring geplaatst zijn. Dit geldt ook wanneer er een zonnepaneel defect gaat of vervuild wordt, bijvoorbeeld door zwarte sneeuw van de uitlaatgassen op Schiphol. Het is dus beter wanneer de zonnepanelen parallel wordt geplaatst omdat dit geen rendement verlies geeft en dus veel energie bespaart. 13

14 Conclusie Met het afronden van ons profielwerkstuk zijn wij een heel stuk wijzer geworden over Schiphol, zonnepanelen en zonne-energie. Met al deze wijsheid en gegevens op zak, zijn we uiteindelijk tot de conclusie gekomen, dat het idee om Schiphol voor 100% te voorzien van hun eigen opgewekte groene energie voor nu nog niet realistisch is. Het plaatsen van zonnepanelen is het probleem niet, maar er is niet voldoende oppervlakte bij Schiphol waar je ze zou kunnen plaatsen. Tot nu toe kan er op de door ons aangewezen locaties maar 28% van het totale verbruik worden opgewekt door zonnepanelen. Het is dus niet gelukt om Schiphol voor 100% te voorzien van hun eigen opgewekte groene energie, maar het is nog steeds mogelijk om winst te maken uit de zonnepanelen. Deze gaan minimaal 30 jaar mee en zijn al na 13 jaar terug verdiend. Er kan dus nog 17 jaar volop winst worden gemaakt dankzij de zonnepanelen. Kortom, ondanks dat Schiphol niet voor 100% de energiekosten kan dekken, blijft het nog steeds een goed idee om de beschikbare oppervlaktes toch te benutten en deze vol te plaatsen met zonnepanelen. 14

15 Nawoord Adil Bij het maken van ons profielwerkstuk was er sprake van een hele goede taakverdeling, hierdoor verliep het maken van de profielwerkstuk gemakkelijk. Verder was het contact tussen ons heel goed, was spraken bij elkaar af thuis en werkten in tussenuren op school verder aan onze werkstuk. Soms was het informatie zoeken lastig, vooral de energierekening van Schiphol was moeilijk te vinden, maar uiteindelijk is het wel gelukt door ons. Als we iets niet begrepen dan stuurde we bijvoorbeeld s of gingen we verschillende fora raadplegen, want sommige natuurkundige informatie begrepen we niet altijd even goed. Het maken van de profielwerkstuk was heel erg leerzaam en gaf ons het gevoel alsof we in opdracht voor een bedrijf werkten en onderzoek moesten doen. Daan Het maken van ons profielwerkstuk liep als een geoliede machine. Dit kwam niet alleen door onze goede communicatie, maar ook door de realistische taakverdeling die we hadden gemaakt. We hebben meerdere malen bij elkaar afgesproken om zo op een dag een grote vooruitgang te maken. Ook hebben we op school gewerkt wanneer we beide een tussenuur hadden. Hiermee pakten we steeds een kleine uurtjes, die zeer productief waren. Niet alle informatie was op het internet te vinden, maar na wat mailtjes naar diverse energieleveranciers, contact met Schiphol en wat geplaatste berichten op verschillende fora zijn we een stuk meer te weten gekomen. Het maken van dit profielwerkstuk heeft mij een stuk wijzer gemaakt. Ook weet ik nu een beetje hoe het voelt om in een bedrijf een grootschalig onderzoek te doen. 15

16 Bronvermelding Wikipedia, Fotovoltaïsche cel. 26 oktober Wikipedia, Zonnepaneel. 26 oktober Zonnepanelen-info, Rendement. 15 oktober InfoNu, Zelf plaatsen van zonnepanelen. 10 februari InfoNu, Zonnepanelen in school. 6 oktober Stroomwerk, Solarbasics. 26 november Solaracces, Zonnestroomalmanak. 26 november Passiefhuismarkt, Zonnepaneel levert meer door slimme dienst. 12 mei Schiphol, Energie. 27 december id/energie1.htm Zonnepanelen-info, Subsidie. 4 januari Sharp, Solar in Nederland. 28 novemer Zonnepanelen, Hoe werkt een zonnepaneel? 1 december Zonnecellen jouwweb, Temperatuur. 2 december Alter Electra, Energieopbrengst. 9 februari

17 Lijst van gebruikte programma s: - Google Earth - Google SketchUp - Microsoft Word - Microsoft Excel - Microsoft PowerPoint - Adobe Photoshop Logboeken 17

18 18

De toekomst is zeker. met Nefit Zonnestroom. Begrippenlijst

De toekomst is zeker. met Nefit Zonnestroom. Begrippenlijst N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m De toekomst is zeker met Nefit Zonnestroom Begrippenlijst Autonoom systeem (standalone) - op zichzelf staand systeem bestaand uit zonnepanelen, regelunit en

Nadere informatie

Jij en energie: zonne-energie

Jij en energie: zonne-energie De oneindige bron: Zonne-energie Passieve zonne-energie Een soort zonne-energie zal je al snel kunnen bedenken en dat is passieve zonne-energie. Passieve zonne-energie is energie waar je niets voor hoeft

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje

Fig1.9 Zonne-energie: voorbeeldproefje Zonne-energie Inleidende proef Doelstelling Het is de bedoeling om kort maar bondig de werking van een zonnepaneel uit te leggen. Daarna wordt de werking vlug gedemonstreerd wordt aan de hand van een kleine

Nadere informatie

Infogids zonnepanelen

Infogids zonnepanelen Infogids zonnepanelen Inhoudstabel Wat zijn zonnepanelen?... 1 De werking van zonnepanelen... 2 Waarmee moet u rekening houden?... 2 De kostprijs van zonnepanelen... 3 Financiële steun bij aankoop zonnepanelen...

Nadere informatie

Eindexamen vwo natuurkunde 2013-I

Eindexamen vwo natuurkunde 2013-I Opgave 2 Stad van de Zon De nieuwbouwwijk Stad van de Zon in Heerhugowaard dankt zijn naam aan het grote aantal zonnepanelen dat geïnstalleerd is. Deze kunnen samen een piekvermogen van 3,75 MW leveren.

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepaneleninstallatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA

ZONNE ENERGIE. Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA ZONNE ENERGIE Woensdag 4 maart 2015 Oude Leije GERKE DRAAISTRA Onderwerpen introductie zonne energie in Nederland uitleg werking zonnestroom installaties plaatsing op verschillende daken financiële aspecten

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

Solar Frontier productinformatie

Solar Frontier productinformatie Solar Frontier productinformatie De hoogste opbrengst, zelfs onder zware omstandigheden In veel situaties zijn de omstandigheden voor een zonne-energiesysteem niet 100% optimaal. Maar wat wordt nu precies

Nadere informatie

Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!!

Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!! Nu ook zonnepanelen mogelijk op west, oost en noord georiënteerde daken!!!! Tot voor kort was het alleen mogelijk en rendabel om zonnepanelen te monteren op zuid georiënteerde daken. Daken aan de west,

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering!

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad Woningen stoten veel broeikasgassen uit. Nieuwbouw moet vanaf 2020 energieneutraal zijn. Maar hoe maken we bestaande

Nadere informatie

I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 :

I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 : I. Vragen en antwoorden over zonnepanelen 1 : 1. Hoe werken zonnepanelen? 2. Hoe groot is een zonnepaneel, en kan ik kiezen uit verschillende uitvoeringen? 3. Is mijn dak geschikt voor zonnepanelen? 4.

Nadere informatie

PV-Systemen. Introductie. De Installatie. PV-Systemen 1/10

PV-Systemen. Introductie. De Installatie. PV-Systemen 1/10 PV-Systemen 1/10 PV-Systemen Introductie In afgelegen gebieden waar geen elektriciteit ter beschikking staat kunnen PV-installaties worden toegepast. PV is een afkorting van Photo Voltage. Door middel

Nadere informatie

Performance Ratio. De Performance Ratio is één van de belangrijkste criteria voor de beoordeling van het rendement van een PVinstallatie.

Performance Ratio. De Performance Ratio is één van de belangrijkste criteria voor de beoordeling van het rendement van een PVinstallatie. Performance Ratio Een kwaliteitscriterium voor uw PV-installatie Inhoud De Performance Ratio is één van de belangrijkste criteria voor de beoordeling van het rendement van een PVinstallatie. Concreet verwijst

Nadere informatie

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430

Bespaartips. 1 persoon 2317 2 personen 3424 3 personen 4092 4 personen 4604 5 personen 5292 6 personen 5430 Zonnepanelen Agenda Bespaartips Wat zijn de materialen in zonnepanelen Wattpiek Dakoriëntatie Uitgangspunten aanschaf zonnepanelen Teruglevering (salderen) Wanneer betaal je niet teveel Wat betaal je als

Nadere informatie

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 ZONNE - PANELEN INFORMATIE Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 www.bruggink-bv.nl Oktober 2012 ZONNE - PANELEN 1. Algemene informatie Inhoud 2. Landelijke subsidieregeling, afkomstig

Nadere informatie

5-3-2015 WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015. Zie de leidraad op www.zondeventer.nl

5-3-2015 WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015. Zie de leidraad op www.zondeventer.nl WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 03-03-2015 Zie de leidraad op www.zondeventer.nl Waarom zonne-energie Wat is zonne-energie Kengetallen Opbrengst zonne-energie Stappenplan Componenten Plaatsing Turnkey

Nadere informatie

De zon in het zwembad

De zon in het zwembad De zon in het zwembad Inleiding Het zwembad Aquarius staat in de gemeente Tienhuizen. Toen het zwembad in 1963 gebouwd werd speelde de energiekosten en het milieu nog niet zo n belangrijke rol. Inmiddels

Nadere informatie

Warmwater collectorsystemen

Warmwater collectorsystemen Warmwater collectorsystemen Warmwater collectorsystemen. Warmwater collectorsystemen zijn vloeistof gevulde installaties waar vloeistof door de buizen in de collector stroomt. Om de buizen in de collector,

Nadere informatie

Harderwijk in de zon

Harderwijk in de zon Harderwijk in de zon Informatieavond zonne-energie Veluwe Duurzaam samen met Gemeente Harderwijk 17 juni 2014 ir. A.D. Hekstra Handicom Solar solar@handicom.nl 0341-412629 Vanavond Zonnestraling -> warmte

Nadere informatie

Duurzaam Soesterkwartier

Duurzaam Soesterkwartier Duurzaam Soesterkwartier Inhoudsopgave: Zonne-energie overzicht dia 1) Zonnepaneel installatie 2) Opstelling zonnepanelen 3) Opbrengst installatie 4) Opbrengst voor eigen gebruik 5) Panelen onderhouden

Nadere informatie

Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP

Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP Zonnepanelen HAAL HET BESTE UIT DE ZON WEK UW EIGEN ELEKTRICITEIT OP ZONN ZONNE-ENERGIE IS SCHONE ENERGIE; ER KOMT BIJ DE OPWEKKING VAN DE ELEKTRICITEIT GEEN CO2 UITSTOOT VRIJ. DE ZON ALS BRON Investeren

Nadere informatie

Notitie Potentieel dakoppervlak voor zonnestroompanelen (PV) in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Potentieel dakoppervlak voor zonnestroompanelen (PV) in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Potentieel dakoppervlak voor zonnestroompanelen (PV) in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door beoordeeld door Erwin Mikkers Corina Onderstijn

Nadere informatie

Vermindert structureel uw water- en energieverbruik! Brochure zonnepanelen

Vermindert structureel uw water- en energieverbruik! Brochure zonnepanelen Brochure zonnepanelen Hoe werkt een solar-systeem De basis van een solar systeem is een zonnecel bouwsteen die onder invloed van licht direct elektriciteit levert. Polykristallijne silicium Bij het stolproces

Nadere informatie

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines Welkom HERNIEUWBARE ENERGIE IZEN biedt iedere consument de beste hernieuwbare energie oplossing met kwaliteitsvolle producten en vanuit een ondernemende organisatie. Offerte op maat Aanbod van technologieën

Nadere informatie

ZonneEnergie voor Thuis

ZonneEnergie voor Thuis ZonneEnergie voor Thuis Programma 20:00 22:00 Welkom Introductie ReestdalEnergie ZonneEnergie: het hoe en waarom Pauze ZonneEnergie van ReestdalEnergie Afsluiting Vragenvuur Reestdal Duurzame Energie

Nadere informatie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie EEN FOTOVOLTAÏSCHE INSTALLATIE VERDIENT ZICHZELF TERUG! Op momenten dat het systeem meer opwekt dan u zelf verbruikt, draait de elektriciteitsteller

Nadere informatie

Antwoorden op veel gestelde vragen versie 14 mei 2014

Antwoorden op veel gestelde vragen versie 14 mei 2014 Antwoorden op veel gestelde vragen versie 14 mei 2014 1 Antwoorden op veel gestelde vragen Inhoudsopgave 1 Waarom zonnepanelen en wat is zonne-energie?... 3 1.1 Waarom bieden woningcorporaties zonnepanelen

Nadere informatie

Elektrische energie en elektrisch vermogen

Elektrische energie en elektrisch vermogen Elektrische energie en elektrisch vermogen Grootheid Symbool Eenheid Lading Q C: Coulomb Spanning U V: Volt Stroomsterkte I A: Ampère Energie E J: Joule Weerstand R Ω: Ohm Spanning: noodzakelijk om lading

Nadere informatie

Installatiebedrijf Walraven & Zn. Tel.: 0172-611626 info@walravenenzn.nl Zuidzijde 11 Fax.: 0172-616458 www.walravenenzn.nl 2411 RP Bodegraven

Installatiebedrijf Walraven & Zn. Tel.: 0172-611626 info@walravenenzn.nl Zuidzijde 11 Fax.: 0172-616458 www.walravenenzn.nl 2411 RP Bodegraven Installatiebedrijf Walraven & Zn. Tel.: 0172-611626 info@walravenenzn.nl Zuidzijde 11 Fax.: 0172-616458 www.walravenenzn.nl 2411 RP Bodegraven PV-systemen Groene energie is de laatste jaren aanzienlijk

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

OVERAL, variatie vanuit de kern. LES- BRIEF 3v/4hv. De zonne-energiecentrale van Fuentes de Andalucía

OVERAL, variatie vanuit de kern. LES- BRIEF 3v/4hv. De zonne-energiecentrale van Fuentes de Andalucía OVERAL, variatie vanuit de kern LES- BRIEF 3v/4hv De zonne-energiecentrale van 1 Zonne-energie is in overvloed beschikbaar maar het is nog niet zo eenvoudig om die om te zetten naar elektrische energie.

Nadere informatie

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 E6 Na regen komt zonneschijn! Zonne-energie Wat? Waarom? Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 uitstoten dan in 1990. Dat kan alleen als we investeren in hernieuwbare energie.

Nadere informatie

Zonne-energie. Grevenbicht 28 februari 2012

Zonne-energie. Grevenbicht 28 februari 2012 Grevenbicht 28 februari 2012 Zonne-energie. De zon is natuurlijke de grote energieleverancier van onze aarde. Zonder de zon is geen leven op aarde mogelijk, zou er wellicht geen aarde bestaan. De goedkoopste

Nadere informatie

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk

Zonnepanelen. Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks. Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Zonnepanelen Riethoven 15/10/2012 G. Theuws en Jan Hoeks Giuseppe.Theuws@theuws.biz gtheuws2@csc.com Weebosch 84 5571NH Bergeijk Agenda Waarom? Werking Wat heb je nodig? Wat kost energie? Wat levert het

Nadere informatie

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement 6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement Opgave 9 Het rendement bereken je met E nuttig en E in. E nuttig is de hoeveelheid energie die nodig is het water op te warmen. E in is de hoeveelheid energie

Nadere informatie

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer Technische Kennis Dag 2014 Zonne-energie Henk Meijer Zonne-energie Wat gaan we behandelen? Energie van de zon Indirect gebruik zonne-energie Direct gebruik zonne-energie Zonnepanelen en collectoren Passieve

Nadere informatie

V.v.E. INSULINDE. De Schutspatroon 4-60 3813 GJ AMERSFOORT. Rapport:

V.v.E. INSULINDE. De Schutspatroon 4-60 3813 GJ AMERSFOORT. Rapport: V.v.E. INSULINDE De Schutspatroon 4-60 3813 GJ AMERSFOORT Rapport: Haalbaarheidsonderzoek plaatsing zonnepanelen op het dak van het appartementencomplex INSULINDE Groeidocument start januari 2015 R. Böhm

Nadere informatie

ZONNEPANELEN VOOR THUIS. de duurzaam winkel. maakt uw woning klaar voor de toekomst

ZONNEPANELEN VOOR THUIS. de duurzaam winkel. maakt uw woning klaar voor de toekomst ZONNEPANELEN VOOR THUIS de duurzaam winkel maakt uw woning klaar voor de toekomst HOE HET WERKT Salderen Monitoring Hoe werkt een zonneinstallatie? Een zonnestroominstallatie (ook wel PV-installatie genoemd,

Nadere informatie

Alles over. zonnestroom systemen AABOSOLAR. Achtseweg-Noord 12C 5651 GG Eindhoven T 024 6782475 F 040 2570055. Info@aabosolar.nl www.aabosolar.

Alles over. zonnestroom systemen AABOSOLAR. Achtseweg-Noord 12C 5651 GG Eindhoven T 024 6782475 F 040 2570055. Info@aabosolar.nl www.aabosolar. Alles over zonnestroom systemen AABOSOLAR Achtseweg-Noord 12C 5651 GG Eindhoven T 024 6782475 F 040 2570055 Info@aabosolar.nl www.aabosolar.nl Hoe werkt een zonnestroominstallatie? De kern van een zonnestroominstallatie

Nadere informatie

PV-Systemen. PV-systemen 1/11. Freddy Alferink, 2003

PV-Systemen. PV-systemen 1/11. Freddy Alferink, 2003 PV-systemen 1/11 PV-Systemen Freddy Alferink, 2003 In afgelegen gebieden waar geen elektriciteit ter beschikking staat kunnen PV-installaties worden toegepast. PV is een afkorting van Photo Voltage. Door

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over:

Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over: Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over: 1. Opbrengst zonnepanelen 2. Huurverhoging en energiekosten 3. Teruglevering 4. Techniek 5. Plaatsing 6. Gebruik 7. De slimme meter 1. Opbrengst zonnepanelen

Nadere informatie

WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 20-04-2016. Zie de leidraad op

WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 20-04-2016. Zie de leidraad op WERKGROEP TECHNIEK EN AANBESTEDING 20-04-2016 Zie de leidraad op www.zondeventer.nl Waarom zonne-energie Wat is zonne-energie Kengetallen Opbrengst zonne-energie Stappenplan Componenten Plaatsing Turnkey

Nadere informatie

Zonnestroom in Enspijk

Zonnestroom in Enspijk Zonnestroom in Enspijk Waarom zonnestroom? Wat is zonnestroom? Wat levert zonnestroom op? Hoe begin ik er aan? De zon straalt in 1 uur evenveel energie op aarde als het jaarlijkse wereldwijde energieverbruik

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 1 informatie MOLENBUURT FASE 1 NOVEMBER 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 20 woningen aan de Stellingmolen, Weidemolen en

Nadere informatie

Zonneweide resultaten t/m 2013

Zonneweide resultaten t/m 2013 Zonneweide resultaten t/m 2013 Auteur: Joanneke Spruijt Acrres Wageningen maart 2014 PPO-589 Zonneweide resultaten t/m 2013 Auteur: Joanneke Spruijt ACRRES-Wageningen UR Maart 2014 PPO nr. 589 2014 Wageningen,

Nadere informatie

2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen

2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen Experiment 2 2. Factoren onderzoeken die invloed hebben op het vermogen van de zonnecellen Inleiding In deze experimentenreeks ga je onderzoeken welke factoren een effect hebben op het geleverde vermogen

Nadere informatie

Zo werkt mijn zonnestroominstallatie!

Zo werkt mijn zonnestroominstallatie! Gebruikershandleiding Zo werkt mijn zonnestroominstallatie! Gefeliciteerd, u profiteert nu van goedkope zonnestroom van eigen dak. Hoe werkt mijn zonnestroominstallatie? Een zonnestroominstallatie zet

Nadere informatie

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing.

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Opgave 2 Aardwarmte N2-2002-I -----------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Waar gaat het over? Léon Bruinen

Waar gaat het over? Léon Bruinen H i e r o o k e e n p r o j e c t v a n : M A A K T Z O N N E - E N E R G I E R E N D A B E L E m m a s t r a a t 1 1 5-2 6 4 1 E D - P ijn a c k e r - T. + 3 1 ( 0 ) 8 5-8 7 8 0 6 8 4 w w w. s o ls o

Nadere informatie

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A:

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A: Meting zonnepaneel Om de beste overbrengingsverhouding te berekenen, moet de diodefactor van het zonnepaneel gekend zijn. Deze wordt bepaald door het zonnepaneel te schakelen aan een weerstand. Een multimeter

Nadere informatie

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading.

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. itwerkingen Opgave Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. Opgave 2 Een geleider kan de elektrische stroom goed geleiden. Metalen, zout water, grafiet. c. Een isolator kan de

Nadere informatie

Algemene informatie zonnepanelen

Algemene informatie zonnepanelen Algemene informatie zonnepanelen 20 augustus 2012 www.bureauheijmerink.nl tel. 0343-514002 1 Inhoudsopgave Algemene informatie over zonnepanelen... 3 Algemene werking... 3 Grootte en vermogen... 3 Levensduur,

Nadere informatie

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE Waarom gebruik maken van zonne-energie? Fotovoltaïsche systemen produceren een vorm van duurzame energie door zonlicht in één stap om te zetten in

Nadere informatie

Zonnepanelen op uw woning veel gestelde vragen

Zonnepanelen op uw woning veel gestelde vragen Zonnepanelen op uw woning veel gestelde vragen Inhoud 1 Waarom zonnepanelen en wat is zonne-energie?... 4 1.1 Waarom biedt Mijande Wonen zonnepanelen aan?... 4 1.2 Kom ik in aanmerking voor zonnepanelen?...

Nadere informatie

Agenda: Tuinwijk in het Zonnetje

Agenda: Tuinwijk in het Zonnetje Agenda: Tuinwijk in het Zonnetje 1) welkom & algemene introductie en uitgangspunten (Jan Willem) 2) voorbeeld en uitleg koopwoning (Steven) 3) toelichting huurwoningen (Steven) 4) informatie vanuit de

Nadere informatie

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket

Handleiding. Ulitium solar verlichtingspakket. Inhoud Ulitium solar verlichtingspakket Handleiding Ulitium solar verlichtingspakket Index 1. overzicht 2. hoe werkt het 3. aan de slag 4. aansluiten van elektriciteitsbron (pv paneel) 5. aansluiten Hub4-aansluitdoosje 6. aansluiten van Ulitium

Nadere informatie

Mac-Solar Stralingsmeter (SLM18c-2) met geïntegreerde sensor, energierendement van zonne-installaties

Mac-Solar Stralingsmeter (SLM18c-2) met geïntegreerde sensor, energierendement van zonne-installaties Mac-Solar Stralingsmeter (SLM18c-2) met geïntegreerde sensor, energierendement van zonne-installaties De zonnestralingsmeter Mac-Solar is een ideaal, handmatig apparaat voor zonneingenieurs, architecten

Nadere informatie

Korte handleiding zonnepanelen

Korte handleiding zonnepanelen Korte handleiding zonnepanelen Gefeliciteerd met de zonnepanelen die u via huurt Bouwinvest via Waterweg op Wonen. uw dak In heeft onderstaande liggen. In afbeelding onderstaande ziet afbeelding u schematisch

Nadere informatie

Begrippenlijst Zonnepanelen

Begrippenlijst Zonnepanelen Begrippenlijst Zonnepanelen U bent: Air mass factor Invloed van de afstand die zonlicht door de atmosfeer aflegt. In winter als de zon laag staat, moet zonlicht een relatief lange weg door de atmosfeer

Nadere informatie

Informatieavond Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar

Informatieavond Zonne energie. Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar Informatieavond Zonne energie Wilko Kistemaker in samenwerking met: Johan Overvest, Pieter Biewenga NewSolar 28 januari 2015 Informatie Zonne energie Aanleiding Groen Zonnig Wijk bij Duurstede Zonnepanelen:

Nadere informatie

ZONNEPANELENPROJECT WEZEP

ZONNEPANELENPROJECT WEZEP ZONNEPANELENPROJECT WEZEP Wezep krijgt zonnepanelen. MELD U DIRECT AAN VIA: ZONNEPLAN.NL/WEZEP Wij verdienen honderden euro s per jaar aan de zon. EINDELIJK. ZONNEPANELEN IN WEZEP! Deze maand start er

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

SolarEdge maakt uw PV-panelen intelligenter. 2014 SolarEdge

SolarEdge maakt uw PV-panelen intelligenter. 2014 SolarEdge SolarEdge maakt uw PV-panelen intelligenter Overzicht van een PV-systeem Zonnepanelen zetten zonlicht om in elektriciteit Een omvormer zet de door de panelen opgewekte DC- stroom om naar net-conforme AC-stroom

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2 informatie MOLENBUURT FASE 2 JANUARI 2016 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 40 woningen aan de Paltrokmolen in Purmerend de vloer

Nadere informatie

Besparen met zonne-energie

Besparen met zonne-energie Besparen met zonne-energie De zonnige besparing! Voor niks gaat de zon op. Waarom zouden we er dan geen gebruik van maken? Steeds meer Nederlanders ontdekken de voordelen van zonne-energie. En we hebben

Nadere informatie

Waarom kiest u voor Olasol?

Waarom kiest u voor Olasol? Waarom kiest u voor Olasol? Olasol is een jonge onderneming in een dynamische markt. Sinds 2010 zijn we actief en onderscheiden we ons door betrouwbaar advies, een transparante werkwijze en kwalitatief

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

Belangrijke vragen over zonnepanelen

Belangrijke vragen over zonnepanelen Persoonlijk advies? Bent u benieuwd naar de mogelijkheden voor uw situatie? Neem geheel vrijblijvend contact op via mail: info@sygosolar.nl, of bel 0183-565308. Belangrijke vragen over zonnepanelen Met

Nadere informatie

De zon als energiebron!

De zon als energiebron! De zon als energiebron! Zelf elektriciteit opwekken met de zon? Door middel van (diverse) subsidie(s) is het zéér rendabel! Met zonnepanelen verlaagt u uw energiekosten. Deze besparing wordt alleen maar

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

Eric Jansseune EH 2. O Erkend lid van VIBE vzw ONNECELLEN: p. 1. zonnecellen: stroom uit de zon - VIBE vzw - oktober 2002

Eric Jansseune EH 2. O Erkend lid van VIBE vzw ONNECELLEN: p. 1. zonnecellen: stroom uit de zon - VIBE vzw - oktober 2002 Eric Jansseune EH 2 O Erkend lid van VIBE vzw ZONNECELLEN ONNECELLEN: STROOM UIT DE ZON p. 1 1. INLEIDING Nog niet lang geleden werd elektriciteit uit zonlicht alleen maar in de ruimtevaart toegepast.

Nadere informatie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie 1 Bosch Solar zonne-energie 2 Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag uit. Huishoudelijke apparaten,

Nadere informatie

De zon schijnt ook in Duurzaam Ommerkanaal

De zon schijnt ook in Duurzaam Ommerkanaal Progamma - Uitleg Tender regeling Provincie Overijssel - Zon energie Hoe en wat? - pauze - Terugverdientijd/investering - Wijze van aanpak gezamenlijk aanvraag - Vragen? - Meenemen en/of Invullen intentieverklaring

Nadere informatie

Veel Gestelde Vragen Project Zon Thuis voor Huurders Complex 105 en 141 Versie 28 januari 2015 / JKO pagina 1 van 5

Veel Gestelde Vragen Project Zon Thuis voor Huurders Complex 105 en 141 Versie 28 januari 2015 / JKO pagina 1 van 5 Versie 28 januari 2015 / JKO pagina 1 van 5 Waarom doet SWZ dit aanbod? Om de woonlasten voor onze huurders te beperken willen wij zonne-energie voor onze huurders beschikbaar maken. Kosten voor het gebruik

Nadere informatie

Zonnestroom installatie in Overasselt

Zonnestroom installatie in Overasselt Zonnestroom installatie in Overasselt Overzicht Voor wie is het interessant? Toelichting Zonnecellen Principewerking zonnecellen Verschillende PV technieken Autonome- of net gekoppelde systemen Systemen

Nadere informatie

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8

VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 SAMNVATTING LKTICITIT VWO 4 kernboek B hoofdstuk 8 HOVLHID LADING Symbool Q (soms q) enheid C (Coulomb) Iedereen heeft wel eens gemerkt dat voorwerpen elektrische eigenschappen kunnen krijgen. Als je over

Nadere informatie

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden College Onderwerp Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden OORJV004 Collegevoorstel Inleiding In Oudheusden ontwikkelt Woonveste samen met de gemeente Heusden het plan Castellum. Er worden

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Het zwakste paneel" bepaalt het maximale stroom vermogen

Het zwakste paneel bepaalt het maximale stroom vermogen Montage Deze zonnepanelen worden in een serie geschakeld. Omvormer Serie schakeling Parallel schakeling minder gevoelig Het zwakste paneel" bepaalt het maximale stroom vermogen Wij controleren uw zonnepanelen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen complex 105 en 141 pagina 1 van 5

Veelgestelde vragen complex 105 en 141 pagina 1 van 5 pagina 1 van 5 Waarom doet SWZ dit aanbod? Energielasten bepalen voor een groot deel uw woonlasten. Wij doen dit aanbod voor het plaatsen van zonnepanelen om uw woonlasten te beperken. Door het plaatsen

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Groene energie maakt het mooie weer!

Groene energie maakt het mooie weer! zonne-energie systemen Groene energie maakt het mooie weer! 2 Monier en jij: een duurzame relatie De zon is overal. Ze geeft ons licht en warmte. Gratis propere energie! In tegenstelling tot de klassieke

Nadere informatie

Een nieuwe tool om meer te weten te komen over fotovoltaïsche zonne-energie De 9 referentiedocumenten van Leefmilieu Brussel Ontwikkeld in het kader van een openbare aanbesteding in 2008 door Leefmilieu

Nadere informatie

Werking van zonnepanelen Zon-instraling Inleiding Zonnestraling volle zon totale jaarlijkse zonaanbod daggemiddelde Hellingshoek

Werking van zonnepanelen Zon-instraling Inleiding Zonnestraling volle zon totale jaarlijkse zonaanbod daggemiddelde Hellingshoek Werking van zonnepanelen Zon-instraling Inleiding De opbrengst, de hoeveelheid geproduceerde elektriciteit, van een PV-paneel hangt af van de instraling die het zonnepaneel op kan vangen. Die wordt niet

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen

Veel gestelde vragen Over zonnepanelen Veel gestelde vragen In de projecten waarin we zonnepanelen plaatsen, krijgen wij verschillende vragen. In deze lijst met veel gestelde vragen hebben we de belangrijkste vragen met de bijbehorende antwoorden

Nadere informatie

Zonnepanelen op uw woning Veelgestelde vragen. Inhoud

Zonnepanelen op uw woning Veelgestelde vragen. Inhoud Zonnepanelen op uw woning Veelgestelde vragen Inhoud 1 Waarom zonnepanelen en wat is zonne-energie?...2 1.1 Waarom biedt deltawonen zonnepanelen aan?...2 1.2 Wat is zonne-energie?...2 1.3 Hoe ontstaat

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015

ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 ENERGIEPLEIN GROESBEEK HAND-OUT ZONNEPANELEN JUNI 2015 TECHNIEK Wat is een zonnepaneel? Een zonnepaneel zet daglicht om in elektriciteit. De opbrengst hiervan is het hoogst op zonnige dagen, maar ook op

Nadere informatie

6 wetenswaardigheden over zonnepanelen.

6 wetenswaardigheden over zonnepanelen. . Heeft u maandelijks een aderlating op uw rekening door het energiebedrijf? Wilt u ook actief uw steentje bijdragen aan een beter milieu? De afgelopen jaren is de energierekening tot recordhoogte gestegen.

Nadere informatie

Brochure Zoek de zon op april 2012

Brochure Zoek de zon op april 2012 Brochure april 2012 Hieronder vindt u informatie over zonnepanelen in het algemeen, en waar nodig toegespitst op het project.... Op de laatste pagina staat precies welke stappen u doorloopt als u meedoet

Nadere informatie