Stroomversnelling Koopwoningen Prestatiesturing

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stroomversnelling Koopwoningen Prestatiesturing"

Transcriptie

1 Stroomversnelling Koopwoningen Prestatiesturing 30 oktober 2014 Over de ontwikkeling van een Nul op de Meter (NoM) concept moet niet te licht worden nagedacht. In tegenstelling tot huidige de huidige bouwpraktijk, waarin vooraf beloofde of berekende prestaties niet of nauwelijks gecontroleerd worden, geldt in de Stroomversnelling Koopwoningen dat de prestatie niet alleen gegarandeerd moet worden voor een termijn van 30 jaar, maar ook dat de prestaties zeer eenvoudig gecontroleerd kunnen en zullen! worden door de eindgebruiker, de bewoners. Op het moment namelijk dat de bewoner de jaarafrekening van de energieleverancier krijgt, en deze staat niet op nul, zal deze direct aan de bel trekken. Om bewustwording te creëren bij de conceptontwikkelaars is een dag georganiseerd waarin verschillende experts het belang van en de verschillende aspecten bij kwaliteitssturing en borging hebben toegelicht aan een gezelschap van verschillende conceptontwikkelaars. De experts die een lezing gaven waren (in chronologische volgorde): Ivo Opstelten programmaregisseur Energiesprong Niels Sijpheer projectleider bij Energiesprong en mede-oprichter adviesbureau EnergyGO Willem Koppen Koppen Vastgoed, bouwkundig expertise bureau Hans Kerkhof BAM, ontwikkelaar binnen Stroomversnelling Huur Nico Scholten Expertisecentrum Regelgeving Bouw Bij het dimensioneren van het NoM concept is het zeer belangrijk inzicht te hebben in het energieverbruik van de afnemer, de bewoner. Afhankelijk van de doelstellingen van de aanbieder, de technische uitwerking van het concept en het energieverbruik van de bewoner, kan een aanbod gedaan worden gebaseerd op een van de volgende drie uitgangspunten: 1. One size fits average. Hierbij wordt het concept en bijbehorende energieopwekking gedimensioneerd op de gemiddelde gebruiker. 2. One size fits all. Om iedereen een NoM oplossing te kunnen bieden, moet het concept worden overgedimensioneerd, zodat een overschot aan energie ontstaat voor de meeste gebruikers. 3. One size fits you. In dit geval wordt het concept afgestemd op het energieverbruik van een specifieke gebruiker en wordt het concept op maat gemaakt. Opgegeven prestatie vs. werkelijke prestatie Er is een verschil tussen berekende prestatie en werkelijke prestatie van een product (zoals een warmtepomp) of woning in zijn geheel. Dit verschil kan ontstaan door rooskleurige aannames tijdens het ontwerpproces, theoretische prestaties van producten opgegeven door leveranciers die afwijken van werkelijke prestaties, onzorgvuldigheden tijdens de bouw, of andere redenen. Het gevolg van al deze zaken is echter, dat de beloofde prestatie van het product dat huiseigenaren afnemen een NoM renovatie niet behaald wordt, dus niet wordt voldaan aan de garantie, en er een kostbaar traject wordt ingegaan om de fouten te achterhalen en herstellen (indien mogelijk) om toch maar de beloofde prestatie te halen. Bij het berekenen van de prestaties is het dus zaak uit te gaan van realistische waarden, waarbij goed aandacht geschonken moet worden aan de specifieke situatie waarvoor ontwikkeld wordt.

2 Bij de rendementsberekening van een grondgebonden warmtepomp, maakt het nogal uit van welke CoP (coefficient of performance) uitgegaan wordt. Wordt de waarde aangehouden die de toeleverancier opgeeft, of wordt gerekend met waarden die uit de praktijk blijken? De realiteit wijkt nogal eens af van de theorie omdat bijvoorbeeld de bodem nog in balans moet komen de eerste jaren of er kan interferentie optreden met andere bronnen van buren. Ook de warmtecapaciteit in W/m van de bodem kan verschillen van locatie tot locatie, wat weer invloed heeft op de kosten van de warmtepomp (en dus ook het gehele concept). Bij de keuze van een lucht/water warmtepomp heeft vergelijkbare complicaties: hoe betrouwbaar is de bron die gebruikt wordt? Retour ventilatielucht is niet constant gedurende de dag of het jaar; mensen gebruiken hun woning in de zomer anders dan in de winter. Als er ook nog een WTW aanwezig is in de woning, is de temperatuur van de retourlucht nog maar enkele graden boven de buitenluchttemperatuur, en daardoor ontoereikend als de beoogde bron. Het heeft dan ook geen zin om het rendement van de lucht/water warmtepomp te stapelen op het rendement van de WTW installatie. Ivo Opstelten Het optellen van deelrendementen geeft geen systeemrendement. Bij de berekening van de prestatie van een NoM concept moet daarom het integrale ontwerp als geheel worden berekend, niet slechts een opsomming van de afzonderlijke onderdelen die het concept vormen. Realistisch gebruik bewoners De uiteindelijke prestatie moet Nul op de Meter zijn. Of de propositie uiteindelijk all-electric of met gebruik van gas zal zijn is daarbij irrelevant. Het resultaat moet NoM zijn. Indien daarbij gebruik wordt gemaakt van gas, moet de elektrische opwekking voldoende overschot genereren om het gasgebruik (vertaald naar kwh) volledig te compenseren. Bij de ontwikkeling van een propositie voor bewoners, kan worden uitgegaan van drie uitgangspunten: one size fits average, all, of you (zie ook kader vorige bladzijde). Uitgaande van de average, of gemiddelde, moet rekening gehouden worden met een verbruik, en dus ook vrij besteedbaar opgewekt vermogen, van minimaal 2500 kwh per jaar per huishouden. Hoewel een kleine groep propositie-afnemers, de klanten, interesse hebben in energie-neutraal wonen en wellicht een hoger dan gemiddelde belangstelling en kennis hebben van energie en energiebesparing, is het een verkeerde benadering om er vanuit te gaan dat hun energieverbruik daarom lager zal zijn. De meeste mensen zijn niet geïnteresseerd in NoM, ze willen gewoon een comfortabelere woning. Wil de NoM renovatie succesvol worden als product, dan moet het mensen niet belemmeren in hun dagelijkse gang van zaken, en dus ook niet ongemakkelijke beperkingen stellen aan de energieconsumptie. De NoM renovatie zal in de meeste concepten de gebouwgebonden energiebehoefte zo veel mogelijk minimaliseren. Het gebruikersgebonden energieverbruik zal vervolgens zelf moeten worden opgewekt, samen met een eventuele aanvullende energievraag vanuit het gebouwgebonden gebruik. De gemiddelde (elektriciteits-) energierekening van de bewoners over de afgelopen drie jaar is daarbij een goede eerste indicatie van het gebruik. Energiebalans berekening Om de energiebalans van een woning te kunnen berekenen, is een Excel document beschikbaar gesteld (te vinden op Projectplace). Bij het maken van de energiebalans, is allerlei informatie nodig van het te berekenen object: gevel-, dak-, vloer- en raamoppervlaktes, elektriciteitsverbruik, gasverbruik, volume, gezinssamenstelling, Rc-waarden, U-waarden, oriëntatie, etc. Met al die gegevens kan vervolgens worden berekend waar de energierekening aan opgaat: welk deel is gebouwgebonden, welk deel is

3 gebruikergebonden, welk deel is voor warm tapwater, welk voor ruimteverwarming, etc. Er kan zo een energiehandtekening worden opgesteld, waarin zichtbaar wordt hoeveel warmtewinst er is, hoeveel warmteverlies, en welke zaken in de woning het grootste verbruik c.q. meest kansrijke verbeterpunten zijn. Uit een tweetal toegelichte voorbeelden op basis van voorlopige concepten blijkt dat het nog niet zo eenvoudig is: voldoende energie besparen, en voldoende opwekken, in combinatie met een aantrekkelijke propositie voor een gemiddelde gebruiker. Aan de hand van een voorbeeldwoning met een gemiddeld gezin, werden twee concepten van Dealpartijen die al enige tijd aan het ontwikkelen zijn, doorgerekend. Op basis van de voorgestelde verbeteringen (meer isolatie, warmtepompen, collectoren en PV) met bijbehorende CoPs bleek dat het oorspronkelijke (equivalente) gebruik van ca kwh per jaar weliswaar met 88% en 81% kon worden teruggedrongen, maar dat de eigen opwekking door PV onvoldoende was om de resterende 12 resp. 19% op te wekken èn ook nog een comfortabel gebruik voor de bewoners mogelijk te maken. Niels Sijpheer Informatie verzamelen helpt om te toetsen of je concept werkt in de praktijk. Het is noodzakelijk te weten voor wie je een propositie maakt. Onjuiste of onvolledige informatie kan ervoor zorgen dat je je belofte van NoM niet kan nakomen. Prestatie-eisen waarborgen Natuurlijk heeft het ontwerpen met bepaalde prestaties voor ogen geen enkele zin als deze in de praktijk niet gerealiseerd worden. Dit klinkt als een open deur, maar uit onderzoek blijkt dat 75% van de nieuw opgeleverde gebouwen niet voldoet aan het bouwbesluit of de EPC berekening aan de hand waarvan een omgevingsvergunning is verkregen (terwijl het Bouwbesluit de minimale eisen weergeeft). Het is van groot belang zeer zorgvuldig te bouwen, detailleren en construeren. Isolatiemateriaal moet volledig en overal aansluiten, kieren mogen niet voorkomen of moeten voldoende worden afgesloten, tochtbanden moeten mee ontworpen worden (en geplaatst), etc. Vanzelfsprekend natuurlijk, maar in de praktijk blijkt het nog te vaak fout te gaan. Het is niet zo dat onzorgvuldigheden of zelfs fouten bewust worden gemaakt, maar onder druk van tijd ( vrijdagmiddag, nog even snel dit wandje afmaken en dan lekker naar huis ), het weer (isolatie aanbrengen in de regen), financiële overwegingen (afdichting die 10% goedkoper is, maar half zo lang meegaat) of gewoon onwetendheid van een persoon ( voor dat kleine stukje ga ik geen nieuw pak openmaken ) komt het vaak voor dat de beoogde prestatie niet behaald wordt. In elke stap van het proces moet worden gestuurd op prestatie, zo niet, dan gaat het mis. Willem Koppen q v;10 waarde halen is makkelijk, maar waar is het lekje? Is het bedoeld, zoals door een ventilatierooster, of onbedoeld door onvoldoende nauwkeurig afdichten? Bij het sturen op prestatie is het van groot belang inzicht te hebben hoe wordt gebouwd. Als bijvoorbeeld het doel is te bouwen met een q v;10 waarde van 0,6 dm 3 /s.m 2, hoe wordt dat dan gerealiseerd? En als je deze wil verlagen naar 0,4 dm 3 /s.m 2, welke aanvullende maatregelen neem je dan? En verder naar 0,15 dm 3 /s.m 2, wat doe je dan? Wil je prestatiegericht kunnen bouwen, dan moet je hier op kunnen antwoorden. Te allen tijde gaat het erom de functionaliteit voor ogen te houden: het zit er wel, het werkt niet is een treffende beschrijving van veel situaties waar bijvoorbeeld wel isolatie in een gevel- of dakelement zit, maar waar de isolatie niet kierdicht verwerkt is, waardoor er nog steeds koudebruggen, condensatie en andere problemen optreden. Het is niet voldoende te vertrouwen op KOMO attesten of productgaranties. De eerste waardeert bijvoorbeeld alleen de aanwezigheid van isolatie, niet

4 de prestatie ervan. En een productgarantie van bijvoorbeeld een kunststof kozijn is nutteloos indien het onzorgvuldig kierdicht geplaatst wordt, en het gewoon om het kozijn heen tocht. Willem Koppen Passiefhuis kwaliteit bouwen kan zonder meerkosten vergeleken met het Bouwbesluit. Als je dat niet doet is dat pure arrogantie, dat je tegen de bewoner zegt: Betaal jij maar 200 m 3 gas per jaar extra omdat ik niet deugdelijk luchtdicht bouw. De prijs van onbewuste onbekwaamheid is hoog en komt door een gebrek aan prestatiesturing. Veel aannemers denken dat goed luchtdicht bouwen geld kost. Echter, als je bouwt en achteraf de luchtdichtheid controleert, en blijkt dat deze onvoldoende is, dan moet je alsnog gaan afplakken en dichtkitten. Prestatie waarborgen vooraf en tijdens de constructie is een andere benadering die uiteindelijk minder geld kost. Erkende Technische Oplossing (ETO) De politieke doelstellingen op het gebied van bouwregelgeving voor de komende jaren kan worden samengevat tot drie punten: 1. Versterken van de positie van de opdrachtgever/eindgebruiker. 2. Realisatie door vergunninghouder van gegarandeerde kwaliteit bij ingebruikname. 3. Vermindering bouwkosten als gevolg van vermijden van onnodige faalkosten. Bij het ontwikkelen van een propositie is het dus zinvol om bovenstaande doelstellingen in het achterhoofd te houden, om alvast vooruit te lopen op toekomstige regelgeving. Het is een streven van de overheid om een nieuw gebouw van een overdrachtsdocument te laten voorzien, met daarin een beschrijving hoe het gebouw opgeleverd is. Dit document moet verzekerbaar worden. De prestatie van het gebouw wordt zo gegarandeerd. Om tot deze garantie te komen, is het praktisch om met ETO (Erkende Technische Oplossing) te werken. Een ETO kan een volledig product beschrijven, inclusief maten, hoe te verwerken, wie het mag verwerken etc. Alles staat er in gedocumenteerd en gaat zo veel verder dan een bestekbeschrijving. Het voordeel van een ETO is dat alles is gedocumenteerd en vastgelegd, inclusief de prestatie. Hierdoor hoeft geen vergunning meer aangevraagd worden voor hetgeen in de ETO beschreven staat. Circa 80% van de bouw is standaard werk en te documenteren. De overige 20% is maatwerk. Bij de huidige ontwikkeling van een concept wordt een vergunning verleend als alles voldoet aan de wet- en regelgeving. Als die vergunningaanvraag en verlening vervolgens wordt omgezet in een ETO, hoeft bij de verdere uitrol en verkoop van het concept aan nieuwe klanten niet iedere keer weer het volledige vergunningtraject worden doorlopen. In de ETO kunnen voorschriften worden opgenomen hoe met de bestaande woning waar het concept op gericht is omgegaan dient te worden, inclusief voorschriften voor sloop, gebruikte materialen en gereedschappen, etc. Op deze wijze wordt alle ruimte voor interpretatie weggenomen en wordt het product en de werkwijze gestandaardiseerd, met bijbehorende prestatie en garantie. Nico Scholten De truc is het aan de voorkant zó te bedenken dat je aan de achterkant geen risico loopt. Door de standaardisatie worden bouwkosten lager door vermindering van faalkosten. De prestaties worden makkelijker gegarandeerd, waardoor de eindgebruiker een beter product tot zijn beschikking krijgt. De ETO is op deze manier een logische manier om tot de drie politieke doelstellingen (zie vorige kolom). Gezamenlijk ontwikkelen Bij de uitwerking van een technisch concept is het verstandig te richten op een bepaald woningtype

5 en/of doelgroep. Dit heeft niet alleen een marketingtechnisch voordeel, maar juist ook bij de technische uitwerking van het concept heeft het voordelen. In de huidige fase van ontwikkeling staan veel propositieontwikkelaars nog op een vergelijkbaar niveau, en worstelen dus met dezelfde vraagstukken. Vanuit Energiesprong komt dan ook het advies om elkaar zoveel mogelijk op te zoeken. In deze fase is er nog geen concurrentie, en parallel dezelfde vragen uitzoeken is een verspilling van tijd en energie. Door onderling te praten over plannen ontstaat een kruisbestuiving van ideeën, waar iedereen beter van wordt.

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar?

2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar? Erik Franke Franke Architekten 1 oktober 2008 Den Haag 2008: 7 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar! 2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar? 2020: 4,3 miljoen

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Hoe komt energielabel tot stand Relatie (of niet!)

Nadere informatie

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015

SBRCURnet Bouwlokalen. Samen Nul op de meter, bij woning renovatie. Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1. 31 maart 2015 1 SBRCURnet Bouwlokalen Samen Nul op de meter, bij woning renovatie Henk Wegkamp 14-4-2015 vs1.1 Wat betekent Nul-op-de-meter? 4 Veel termen in gebruik Energieneutraal Energie-nota-nul EPC = 0 nzeb (nearly

Nadere informatie

ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen

ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen Ir. Harm Valk Nieman Groep Platform ZEN 10 december 2015 Routekaart BENG 9-12-2015 2 BENG wat gaat er veranderen Bijna EnergieNeutrale Gebouwen

Nadere informatie

Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars. tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken.

Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars. tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken. Eteck gaat voor 0. Want de 0 is zo dicht bij, dat het verboden zou moeten zijn om er niet voor te gaan Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars en woningcorporaties om nieuwbouwwoningen

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017 Duurzaam verwarmen met Waterstage Programma Green Igloo Wet en regelgeving Subsidie en rente tarieven EnMosy voor prestatie garantie Green Igloo Care voor kwaliteitsborging Green Igloo Concept Totaalconcept

Nadere informatie

DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN. Arie Kalkman

DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN. Arie Kalkman DUURZAAM WAGENINGEN PRESENTATIE LUCHT-WATER WARMTEPOMPEN Arie Kalkman DuurzaamWageningen: Bewonersinformatie warmtepompen Over TNO: TNO is een onafhankelijke not-for-profit onderzoeksorganisatie (voor

Nadere informatie

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Energie besparing en woning verbetering voor VvE s sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Onderzoek doen en experimenteren met als doel: Mensen prettig laten wonen, leven en werken Experiment:

Nadere informatie

Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2

Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2 Wat is een nul-op-de-meter woning? Versie 1.2 Bij een nul-op-de-meter woning zijn alle in- en uitgaande energiestromen op jaarbasis in balans. Dat wil zeggen dat de woning op jaarbasis voldoende energie

Nadere informatie

Bouw je eigen huis aan de Tweeboomlaan

Bouw je eigen huis aan de Tweeboomlaan eeboomlaan tw t 6 kav oor el s sp kave lp a n or KAVELPASPOORTEN gemeente h o Bouw je eigen huis aan de Tweeboomlaan Luchtfoto van de locatie Impressie van de locatie eeboomlaan tw t 6 kav oor el s sp

Nadere informatie

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd EERST NOM PROJECT 2013 RIJSWIJK Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch

Nadere informatie

Energieneutraal wonen: het kan! Een initiatief van 040energie

Energieneutraal wonen: het kan! Een initiatief van 040energie Energieneutraal wonen: het kan! Een initiatief van 040energie Wat/wie is De vereniging wil burgers helpen met energiebesparing en opwekking van betaalbare duurzame energie door een netwerk van vrijwilligers.

Nadere informatie

Energieneutraal via de Passief bouwen route

Energieneutraal via de Passief bouwen route Energieneutraal via de Passief bouwen route ing. J.J.P. (Jan Pieter) van Dalen Slotsymposium 14 september 2015 Verbouw monument Verbouw van een monument Monument als bedoeld in art. 1 onder d (Monumentenwet

Nadere informatie

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis ZEN Platformbijeenkomst Bouw op onze kennis Even voorstellen Patrick Harting Projectmanager Werkzaam sinds: 2007 "De uitdaging van mijn werk is niet het stapelen van de stenen, maar het inzetten van ieders

Nadere informatie

Verder na Dekker Innovatie van de bouwregelgeving

Verder na Dekker Innovatie van de bouwregelgeving BOUWREGELWERK.ORG Dr. ir. N.P.M. Scholten Verder na Dekker Innovatie van de bouwregelgeving Politieke doelstelling PAGINA 2 1. Versterken van de positie van de opdrachtgever/eindgebruiker 2. Realisatie

Nadere informatie

Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst!

Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst! Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst! December 2014 Toolkit Selectietool Per 1 januari 2015 gaan we de volgende stap maken naar een EPC van 0,4 om uiteindelijk eind

Nadere informatie

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland?

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? We hebben veelal nog verouderde woningen waarbij ongeveer een kwart van de huiseigenaren een hypotheekschuld heeft boven de huidige marktwaarde.

Nadere informatie

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas.

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas. Project: woningen Maasbommel Datum: april 2014 Onderwerp: jaarrapportage nr. 4 Inleiding Eind februari 2013 zijn de drie woning in Maasbommel opgeleverd aan de huurders van Woonstichting De Kernen. Deze

Nadere informatie

Bij het opstellen van deze notitie zijn de volgende relevante documenten als uitgangspunten gehanteerd:

Bij het opstellen van deze notitie zijn de volgende relevante documenten als uitgangspunten gehanteerd: Project: Brede School Rijswijk Projectnr.: 6.053 Datum: 20 februari 2017 Betreft: Startnotitie Duurzaamheid en Installatieconcept 1. UITGANGSPUNTEN Bij het opstellen van deze notitie zijn de volgende relevante

Nadere informatie

+HUIS renovatie. Het beste energieneutraal renovatieconcept voor de Sparrenhoeven

+HUIS renovatie. Het beste energieneutraal renovatieconcept voor de Sparrenhoeven +HUIS renovatie Het beste energieneutraal renovatieconcept voor de Sparrenhoeven Dirk de Vroome Door Zon en Wind Atelier 10/15 Zehnder J.E.StorkAir GeoEnergie Datum: 11 november 2013 1 +HUIS renovatie

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over zonnepanelen

Veel gestelde vragen over zonnepanelen Veel gestelde vragen over zonnepanelen Hieronder treft u de antwoorden aan op veel gestelde vragen over zonnepanelen 1. Opbrengsten zonnepanelen 2. Huurverhoging en energiekosten 3. Terug levering 4. Techniek

Nadere informatie

Versterken naar nul-op-de-meter

Versterken naar nul-op-de-meter Versterken naar nul-op-de-meter Inhoudsopgave 1. Goed wonen voor iedereen... 2 2. Ons plan in tien stappen 3 3. Nul-op-de-meter: wat is dat? 4 4. Hoe doen we dat? 5 5. Wat kost dat? 6 2 1. Goed wonen voor

Nadere informatie

Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen

Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen Effect installatieopties op energielabel voorbeeldwoningen Samenvatting resultaten, april 2010 Inleiding Het effect van verschillende installatieopties op het energielabel van SenterNovem voorbeeldwoningen

Nadere informatie

Conceptoplossingen door samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten

Conceptoplossingen door samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Conceptoplossingen door samenwerking Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Waarom bouwen we zoveel muren en slaan we zo weinig bruggen? Brink Climate Systems 1903 Smederij te Assen 2013 Fabrikant

Nadere informatie

Conceptoplossingen en samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten

Conceptoplossingen en samenwerking. Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Conceptoplossingen en samenwerking Albert van Lohuizen Manager Installatieconcepten Waarom bouwen we zoveel muren en slaan we zo weinig bruggen? Brink Climate Systems 1903 Smederij te Assen 2013 Fabrikant

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

Presentatie Samen Nul op de meter Veranderingen energie denken. Carl-peter Goossen Ontwerpmanager. 24 maart 2015

Presentatie Samen Nul op de meter Veranderingen energie denken. Carl-peter Goossen Ontwerpmanager. 24 maart 2015 1 Presentatie Samen Nul op de meter Veranderingen energie denken Carl-peter Goossen Ontwerpmanager 2 Samen naar Nul op de meter Veranderingen energie denken en comfort 14 regio s in 11 landen 3 DNA in

Nadere informatie

Projectgegevens. Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222 E. info@openbaarbelang.nl. Projectteam PROJECT

Projectgegevens. Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222 E. info@openbaarbelang.nl. Projectteam PROJECT Energieconcept Projectgegevens PROJECT De groene verbinding Nieuwbouw 15 duurzame woningen Pallandtmarke te Zwolle OPDRACHTGEVER Openbaar Belang Binnengasthuisstraat 1 8022 NH, Zwolle T. (038) 45 67 222

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Ik ben de allergroenste

Ik ben de allergroenste Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars en woningcorporaties om nieuwbouwwoningen tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken. Ik ben de allergroenste 1 van 5 Bouwbesluit

Nadere informatie

Presentatie Het morfologisch ontwerpproces in het project Vroomshoop Carl-peter Goossen

Presentatie Het morfologisch ontwerpproces in het project Vroomshoop Carl-peter Goossen Oog voor samenhang In samenwerking met Presentatie Het morfologisch ontwerpproces in het project Vroomshoop Carl-peter Goossen 1 22 Zorgappartementen te Vroomshoop 3 Duurzaamheid Moeten we het glas verduurzamen

Nadere informatie

De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier.

De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier. De aanvraag bestaat uit twee delen; De Achterhoek Bespaart 2009. Gemeente Doetinchem. Aanvraagformulier. Deel a: aanvraagformulier Deel b: offerte uitvoering maatregelen en/of beschrijving van de werkzaamheden

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

E + Revital. voor duurzame woonwaarde-ontwikkeling

E + Revital. voor duurzame woonwaarde-ontwikkeling aanbieder (geen aannemer) woonwaarde ontwikkeling directeur Bouwbedrijf EBU Verduurzamen bestaande (huur)woningen: COMPLEX DUUR OVERLAST WAT LEVERT HET OP? Integraal Slim & Snel Ketenintegratie Trias Energetica

Nadere informatie

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0 Energieneutraal wonen Ulft De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt energielabel A++ EPC = 0,0 22 energieneutrale twee-onder-een-kap koopwoningen Plan Bomenbuurt.

Nadere informatie

Energie neutrale Gebiedsontwikkeling

Energie neutrale Gebiedsontwikkeling Energie neutrale Gebiedsontwikkeling Dag van de Projectontwikkeling Pieter Hameetman, directeur 23 mei 2013 Koninklijke BAM Groep nv Energie neutrale gebiedsontwikkeling Energienota = 0 Betekend communiceren

Nadere informatie

Energie Prestatie Vergoeding

Energie Prestatie Vergoeding Energie Prestatie Vergoeding handleiding Status Concept Auteur Ewald Hafkenscheid, Zelziuz BV - Werkgroep Prestatiegarantie Revisie historie 0.2a 29-1-2015 eerste concept met voorbeelden 0.5 9-2-2015 uitbreiding

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Passiefhuis gecertificeerd & Energieneutraal

Passiefhuis gecertificeerd & Energieneutraal Passiefhuis gecertificeerd & Energieneutraal Sportpark Kilder Meer betrokkenheid Meer keuze Meer kwaliteit MeerWaarde Het consortium Het consortium van Campen heeft reeds meerdere energetisch hoogwaardige

Nadere informatie

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua

Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Edwin Waelput Tempas Bouwmanagement bv Breda DuurSaam cooperatie ua Het hoofddoel is: het omlaag brengen van uw energierekening door gedragsinvloeden & techniek én het produceren van duurzame energie;

Nadere informatie

3-6-2013. Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot Energielabel Nieuwbouw) Project dossier Energielabel Nieuwbouw voorbeeld: isolatie

3-6-2013. Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot Energielabel Nieuwbouw) Project dossier Energielabel Nieuwbouw voorbeeld: isolatie Ontwikkelingen in 2013-2014: Doorontwikkeling Bouwtransparant (en in relatie tot ) Vrijwillige invoering naar verwachting 1 september 2013. Uiteindelijk zal dit worden verplicht gesteld. Doel: weergave

Nadere informatie

Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk

Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk Advies aan Minister Kamp Robbert van Rijswijk Merosch Inhoud 1. Voorstellen 2. RijswijkBuiten 3. Kwantitatieve bevindingen 4. Advies aan Minister Kamp

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

Uw hoogbouw SLIM renoveren De nieuwe, revolutionaire methode om al uw hoogbouw moeiteloos te verduurzamen!

Uw hoogbouw SLIM renoveren De nieuwe, revolutionaire methode om al uw hoogbouw moeiteloos te verduurzamen! Uw hoogbouw SLIM renoveren De nieuwe, revolutionaire methode om al uw hoogbouw moeiteloos te verduurzamen! snelle realisatie in duurzame renovatie snelle realisatie in duurzame renovatie De béste prestatie

Nadere informatie

All-electric woningconcept

All-electric woningconcept All-electric woningconcept Kwalitatieve en kwantitatieve vergelijking tussen 3 energieconcepten Robbert van Rijswijk Merosch Inhoud 1. Voorstellen 2. Vergelijking energieconcepten 3. Uitwerking all-electric

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over:

Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over: Veel gestelde vragen over zonnepanelen gaan over: 1. Opbrengst zonnepanelen 2. Huurverhoging en energiekosten 3. Teruglevering 4. Techniek 5. Plaatsing 6. Gebruik 7. De slimme meter 1. Opbrengst zonnepanelen

Nadere informatie

Bestaat dé balans tussen isolatie en ventilatie?

Bestaat dé balans tussen isolatie en ventilatie? Bestaat dé balans tussen isolatie en ventilatie? Even voorstellen Simon van der Kamp Brink Climate Systems Adviseur installatieconcepten Brink Customize Lizette Koorn IsoBouw Systems Project manager woningbouw

Nadere informatie

Toelichting AIF aanvraag ODA Elisabeth Wolffstraat 50. Aanvraag AIF tender - Vereniging Ons Dorp Amsterdam 1

Toelichting AIF aanvraag ODA Elisabeth Wolffstraat 50. Aanvraag AIF tender - Vereniging Ons Dorp Amsterdam 1 Toelichting AIF aanvraag ODA Elisabeth Wolffstraat 50 Aanvraag AIF tender - Vereniging Ons Dorp Amsterdam 1 Beste Maarten en Vera, Bij deze willen we jullie alvast hartelijk bedanken voor jullie inzet,

Nadere informatie

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP

DE WERKING VAN DE WARMTEPOMP De duurzame energiebron is onuitputtelijk, maar heeft een te laag temperatuurniveau om de CV rechtstreeks op aan te kunnen sluiten. De temperatuur zal dus eerst verhoogd moeten worden, waardoor wij onze

Nadere informatie

Kenniscentrum InfoMil Energiebesparing bij een sportclub

Kenniscentrum InfoMil Energiebesparing bij een sportclub Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Energiebesparing bij een sportclub 23 januari 2017 Inhoudsopgave Energiebesparing bij een sportclub 3 Energiezuinige sportveldverlichting 3 Opwekken

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie

BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie BENG de nieuwe energieprestatie en de kansen voor bodemenergie Ir. Harm Valk Nieman Groep 6 12 2016 BENG: op weg naar energieneutraliteit BENG => Bijna Energie Neutrale Gebouwen = nzeb => nearly Zero Energy

Nadere informatie

Energie Index berekening (EI)

Energie Index berekening (EI) 1 Energie berekening (EI) Tussenwoning Molenwijk Malden: schuine woningen, 138 stuks. Wat is een Energie : Het berekent het energieverbruik van de woning en geeft dat aan met een getal tussen de 0 en 5.

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

Duurzaam Castricum 2030. Door vanuit ons vakgebied en met onze kennis de woningen in Castricum energie op te laten wekken in plaats van te laten

Duurzaam Castricum 2030. Door vanuit ons vakgebied en met onze kennis de woningen in Castricum energie op te laten wekken in plaats van te laten Duurzaam Castricum 2030. Door vanuit ons vakgebied en met onze kennis de woningen in Castricum energie op te laten wekken in plaats van te laten verbruiken. Hoe we werken De woning krijgt als het ware

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Energiebesparende voorzieningen zijn in meerdere opzichten interessant: Structurele besparing tot 30% op

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie 1 Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie Wij willen Betaalbare, Duurzame, Eigen Energie in Oosterhout 3 Waarom ONE Betaalbaar Duurzaam Eigen Samen Goedkoper dan de markt Winsten

Nadere informatie

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden Iwan Arjen Goodijk Bisschopstraat Bisschopstraat 24 Leeuwarden 8921AZ Leeuwarden Inleiding Je hebt online de energiebespaarscan van jouw huis aangevraagd. Je wilt dus weten hoe jij kunt besparen op energiekosten.

Nadere informatie

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Het kan minder! ing. P. Hameetman Het kan minder! ing. P. Hameetman manager innovatie BAM Vastgoed bv Inleiding Afbakening: Presentatie is toegespitst op woningbouw Verdieping van technische mogelijkheden 2 Klimaatakkoord Gemeenten en

Nadere informatie

Bouwkavels De Watertuinen

Bouwkavels De Watertuinen Bouwkavels De Watertuinen Spreken water, ruimte en zelf een huis bouwen je aan? Wil je graag wonen en werken met weids uitzicht op De Groote Wielenplas? Dan is dit de kans om je droom te verwezenlijken.

Nadere informatie

Energiesprong concepten

Energiesprong concepten Energiesprong concepten Aan: Van: Martijn Winnen Kamiel Jansen Datum: 29 09 11 Betreft:: Concepten energiesprong A damse School woningen Uitgangssituatie Voor de energiesprong berekeningen zijn we uitgegaan

Nadere informatie

Rapport. Energievisie ontwikkeling Haagstede Maarssen. projectnaam Haagstede Maarssenbroek te Maarssen projectnummer

Rapport. Energievisie ontwikkeling Haagstede Maarssen. projectnaam Haagstede Maarssenbroek te Maarssen projectnummer Rapport Aveco de Bondt Energievisie ontwikkeling Haagstede Maarssen bezoekadres postbus postcode telefoon e-mail internet Burgemeester van der Borchstraat 2 64 7450 AB Holten (0)548 85 3333 holten@avecodebondt.nl

Nadere informatie

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen

Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen KLIMAATGARANT Een nieuwe woning in Zoetermeer 42 woningen De Blauwe Tuinen De energie van morgen vandaag in huis Project in Rijswijk Een energieneutrale woning: het kan! Binnenkort start de verkoop van

Nadere informatie

Energie Index berekening (EI)

Energie Index berekening (EI) 1 Energie berekening (EI) 2onder1 kap woningen Molenwijk Malden: Randwijksingel, 32 stuks. Wat is een Energie : Het berekent het energieverbruik van de woning en geeft dat aan met een getal tussen de 0

Nadere informatie

Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie

Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie Op weg naar bijna energieneutrale gebouwen, met gezonde ventilatie Themabijeenkomst De Nieuwe Standaard In Ventileren ing. G.A. (Gerton) Starink Nieman Raadgevende Ingenieurs B.V. 22-5-2015 2 1 Op weg

Nadere informatie

Energiebesparende maatregelen in de Fruitbuurt

Energiebesparende maatregelen in de Fruitbuurt informatie JANUARI januari 2014 2013 nr 1 Energiebesparende maatregelen in de Fruitbuurt Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Dit jaar wil Intermaris bij alle 40 woningen in de Fruitbuurt

Nadere informatie

Nadere subsidieregels "Nul op de Meter 2015"

Nadere subsidieregels Nul op de Meter 2015 Nadere subsidieregels "Nul op de Meter 2015" Besluit van burgemeester en wethouders van Zoetermeer d.d. 10 februari 2015, nr. 2015-000474 tot vaststelling van de nadere subsidieregels Nul op de Meter 2015.

Nadere informatie

7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS:

7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS: TANGRAMHUIS 7 STAPPEN VOOR ENERGIEBESPARING IN EEN TANGRAMHUIS: 1 - ZON - Maak gebruik van de zon, de enige kostenloze energieleverancier! Onze woningen worden naar de zon georiënteerd, dat wil zeggen

Nadere informatie

Bouwfysisch rekenen. voorspelt resultaten

Bouwfysisch rekenen. voorspelt resultaten 1 Bouwfysisch rekenen Passiefhuis Specialist European certified passive house designer voorspelt resultaten Passiefhuis Veranderingen energie denken Van EPG naar NZEB 6-8 oktober 2015 Carl-peter Goossen

Nadere informatie

Gebieden Energie Neutraal

Gebieden Energie Neutraal Gebieden Energie Neutraal Kennismaken met het programma GEN Liesbeth Schipper 27 september 2012 Inhoud Achtergrond Opzet GEN programma GEN Nieuwbouw Energieconcept Ontwikkel en businessmodel Omgeving GEN

Nadere informatie

Duurzame woningverbetering

Duurzame woningverbetering Duurzame woningverbetering Op weg naar energieneutraal Houten, 20 februari 2017 Kees Stap Gemiddelde energierekening Maandrekening Gemiddeld energieverbruik jaar 15% 1500 m3 aardgas 5% 80% verwarming warmwater

Nadere informatie

Energiebesparing Industrie. Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen

Energiebesparing Industrie. Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen nergiebesparing Industrie Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen cvketel cvketel cvketel cvketel cvketel gas elektric iteit cvketel cvketel cvketel Huidige situatie portiekflat Portiek

Nadere informatie

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Passief Bouwen: waarom en hoe? Passief Bouwen: waarom en hoe? Ontwerpen en bouwen vanuit een visie ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Passief Bouwen Kenmerken o hoogwaardige thermische schil o goed comfort

Nadere informatie

Samenvatting. Een Ecovat INFRASTRUKTUUR is een plug and play :

Samenvatting. Een Ecovat INFRASTRUKTUUR is een plug and play : Introductie Aris de Groot Energie-, Installatie- en Bouw BV Postbus 2 5400 AA Uden Ing. A.W. (Aris) de Groot. Directeur/eigenaar Bezoekadres: Loopkantstraat 7a Uden Mobiel 0651.386511 Samenvatting Een

Nadere informatie

Bijlage bij uw huurovereenkomst (project EGW Arnhem Presikhaaf) versie 1.3 03-11-2015 tussenwoning

Bijlage bij uw huurovereenkomst (project EGW Arnhem Presikhaaf) versie 1.3 03-11-2015 tussenwoning Bijlage bij uw huurovereenkomst (project EGW Arnhem Presikhaaf) versie 1.3 03-11-2015 tussenwoning Naam huurder: Adres: Huurcontractnummer: Ingangsdatum huur: U heeft een overeenkomst met Portaal voor

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Woningen energieneutraal renoveren: hoe doe je dat? Leer hoe bestaande woningen energieneutraal te renoveren zijn. Met als belangrijkste ingrediënten: terugdringen van de energiebehoefte

Nadere informatie

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding Inleiding s Ochtends word je gewekt door je smartphone. Je doet een lamp aan en zet de verwarming een graadje hoger. Snel onder de douche, haar föhnen. Dan kopje thee zetten of een glas melk uit de koelkast

Nadere informatie

DE NIEUWKOOPSE EILANDEN

DE NIEUWKOOPSE EILANDEN Contact: ev@vinkbouw.nl DE NIEUWKOOPSE EILANDEN FASE 1: 12 WONINGEN AAN DE PRACHTIGE NIEUWKOOPSE PLASSEN Ruimte om van te dromen INLEIDING Ook altijd graag aan het water willen wonen op een unieke plek,

Nadere informatie

Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool?

Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool? Grip op je energieprestaties -wat doet de NZEB-tool? Masterclass door Clarence Rose, DNA in de Bouw / Azimut Bouwbureau en Carl-peter Goossen, DNA in de Bouw / BouwNext 2 Masterclass Introductie NZEB-tool

Nadere informatie

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013

K I N J O Y K I N R O O I. 14 februari 2013 K I N J O Y K I N R O O I 14 februari 2013 I N D E X 1. LOCATIE 1.1 ligging projectgebied 1.2 locatie 1.3 bestaande situatie 1.5 ligging waterwoningen 2. EILAND 2.1 eiland 3. WATERWONING 3.1 situatie

Nadere informatie

Trias energetica. Verdiepende opdracht

Trias energetica. Verdiepende opdracht 2015 Trias energetica Verdiepende opdracht Inleiding; In dit onderdeel kun je meer leren over de Trias energetica, een strategie voor het bereiken van een zo duurzaam mogelijke energievoorziening. Pagina

Nadere informatie

Voorbeeldstraat 99 in Voorbeelddorp

Voorbeeldstraat 99 in Voorbeelddorp Voorbeeldstraat 99 in Voorbeelddorp Klantnummer 19999MJ99 Contactpersoon Gregory Correia E-mailadres uw.adviseur@maakjehuishoom.nl Datum 9-9-2014 Beste heer/mevrouw Voorbeeld, Voor u ligt uw persoonlijke

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO)

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO) Energieprestatie Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector Kees Arkesteijn (ISSO) Programma 1. Inleiding Energieprestatie gebouwen 2. Methoden bepaling Energieprestatie 3. Wet en

Nadere informatie

Buiten windkracht 7. Binnen bladstil. zen. wonen

Buiten windkracht 7. Binnen bladstil. zen. wonen Buiten windkracht 7 Binnen bladstil zen Wonen op je blote voeten. Wat is een ZEN-huis? ZEN IN NOBELHORST ZEN in Nobelhorst in een duurzaam en comfortabel ZEN-huis. Zie jij het al voor je? De huizen worden

Nadere informatie

PASSIEF BOUWEN. Regio Gelderland. 2 juni 2014

PASSIEF BOUWEN. Regio Gelderland. 2 juni 2014 PASSIEF BOUWEN Regio Gelderland 2 juni 2014 PASSIEF BOUWEN (en renoveren) de beste optie met alleen maar voordelen comfortabeler: ir. Chris Zijdeveld voorzitter gezonder: ir. Chris Zijdeveld voorzitter

Nadere informatie

Nul-op-de-Meter. Waardevolle ontwikkeling voor ontwikkelaars. Stroomversnelling

Nul-op-de-Meter. Waardevolle ontwikkeling voor ontwikkelaars. Stroomversnelling Nul-op-de-Meter Waardevolle ontwikkeling voor ontwikkelaars Dr. Ivo J. Opstelten Lector Nieuwe Energie in de Stad Expert PIAF Wonen Hogeschool Utrecht Stroomversnelling Wat betekend COP21/Parijs voor Energieambities

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Woningen energieneutraal renoveren: hoe doe je dat? Leer hoe bestaande woningen energieneutraal te renoveren zijn. Met als belangrijkste ingrediënten: terugdringen van de energiebehoefte

Nadere informatie

DUCO SEMINARS 2015. Natuurlijk naar nul-op-de-meter. juni 2015 Jérôme Eijsackers

DUCO SEMINARS 2015. Natuurlijk naar nul-op-de-meter. juni 2015 Jérôme Eijsackers AKOESTIEK EN BOUWFYSICA LAWAAIBEHEERSING MILIEUTECHNOLOGIE BRANDVEILIGHEID DUCO SEMINARS 2015 Natuurlijk naar nul-op-de-meter juni 2015 Jérôme Eijsackers auteur ZOETERMEER - MOOK - GRONINGEN - DÜSSELDORF

Nadere informatie

Luchtdicht bouwen in de praktijk

Luchtdicht bouwen in de praktijk Luchtdicht bouwen in de praktijk Guus Coumans sr. projectmanager Jan Gerards hoofduitvoerder Nuth 2 april 2014 Programma BAM Woningbouw Nieuwbouw - 19 (bijna) energie neutrale woningen Savelbergstraat

Nadere informatie

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U.

ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP. Dirk Saelens. Afdeling Bouwfysica, Departement Burgerlijke Bouwkunde, K.U. NAV STUDIENAMIDDAG MASSIEF PASSIEFBOUW IN DE PRAKTIJK: AANPAK VAN ONTWERP TOT REALISATIE NAAR EEN PASSIEVE WONING OP BASIS VAN TRADITIONELE BOUWMETHODES ROL VAN INSTALLATIETECHNIEKEN EN IMPACT OP UW ONTWERP

Nadere informatie