Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting"

Transcriptie

1 Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting Voedsel en Waren Autoriteit, Projectnummer: ZD05K101 September

2 Samenvatting Eén van de beleidsdoelstellingen van de minister van VWS is dat in 2010 meer mensen eten volgens de Richtlijnen Goede Voeding (RGV). Dit betekent dat hun voeding moet voldoen aan de voedingsnormen voor onder andere verzadigde vetzuren en transvetzuren. Vast vet bevat ten opzichte van vloeibaar vet verhoudingsgewijs meer verzadigde vetzuren en transvetzuren. Transvetzuren zijn een groep onverzadigde vetzuren die net als verzadigde vetzuren de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Daarom wordt er door het Voorlichtingsbureau Margarine, Vetten en Oliën (MVO) en Koninklijk Horeca Nederland (in opdracht van de Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling) een campagne Verantwoord Frituren uitgevoerd. Hiermee willen zij het gebruik van vloeibaar vet in de horeca stimuleren. In 2004 heeft de VWA een nulmeting uitgevoerd bij snackbars/cafetaria om de overstap van vast naar vloeibaar vet te volgen. Bij elke ondernemer werd een brochure achtergelaten waarin informatie werd gegeven over de voordelen van het gebruik van vloeibaar frituurvet. Uit deze inspecties bleek dat 33% van de bezochte ondernemers vloeibaar vet gebruikte. In een aantal gevallen gebruikten ondernemers, ondanks dat ze aangaven gezond te frituren, toch vast vet. De rapportage van het onderzoek in 2004 is met een begeleidend schrijven naar de bezochte ondernemers gestuurd. Om inzicht te krijgen in de effectiviteit van alle inspanningen die verricht worden door diverse instanties heeft de VWA in 2005 wederom een bezoek gebracht aan dezelfde ondernemers. Uit de resultaten blijkt nu dat 45% van diezelfde groep ondernemers vloeibaar vet gebruikt. Het gebruik van vloeibaar vet is ten opzichte van 2004 gestegen. 94 van de 607 bezochte ondernemers zijn sinds het vorige bezoek overgestapt van vast vet naar vloeibaar vet. Publiciteit en het VWA bezoek in 2004 worden door de ondernemers genoemd als de belangrijkste redenen om over te stappen naar vloeibaar vet. Uit resultaten van het onderzoek blijkt verder dat 13 ondernemers naar de consument kenbaar maken te frituren in vloeibaar vet, terwijl vast vet wordt gebruikt. Hiertegen is door de VWA opgetreden. Tijdens het bezoek is tevens een monster vet uit de oven om snacks in te bereiden genomen ter controle van het DPTG gehalte. Hoewel het DPTG gehalte in vloeibaar vet hoger is dan in vast vet blijft het gemiddelde gehalte in vloeibaar vet ruim onder de Warenwettelijke norm van 16%. Het maximaal toegestane gehalte DPTG werd slechts in enkele gevallen overschreden. 2

3 1 Inleiding en doelstelling Eén van de beleidsdoelstellingen van de Minister van VWS is dat in 2010 meer mensen eten volgens de Richtlijnen Goede Voeding (RGV). Dit betekent dat hun voeding moet voldoen aan de voedingsnormen voor onder andere verzadigde vetzuren en transvetzuren. Vast vet bevat ten opzichte van vloeibaar vet verhoudingsgewijs meer verzadigde vetzuren en transvetzuren. Transvetzuren zijn een groep onverzadigde vetzuren die net als verzadigde vetzuren de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Als alle horecaondernemers in vloeibaar frituurvet zouden bakken, krijgt de consument per portie 5 gram transvetzuren minder en meer onverzadigde vetzuren binnen. Beide effecten tezamen resulteren volgens berekeningen van Wageningen Universiteit in een verlaging van de kans op hart- en vaatziekten met ongeveer 5%. Dit komt in Nederland overeen met jaarlijks 1000 sterfgevallen minder 1. Om de doelstelling van het ministerie van VWS te realiseren is een aantal instanties actief. Het Voorlichtingsbureau Margarine, Vetten en Oliën (MVO) en Koninklijk Horeca Nederland voeren (in opdracht van de Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling) de campagne Verantwoord Frituren uit. Hiermee willen zij het gebruik van vloeibaar vet in de horeca stimuleren. De Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling is een samenwerkingsverband tussen aanbieders en afnemers van plantaardige oliën en vetten. Controleurs van de VWA hebben in 2004 ongeveer 700 snackbars/cafetaria bezocht en geïnventariseerd welk soort frituurvet werd gebruikt. Uit deze inspecties bleek dat eenderde van de bezochte ondernemers vloeibaar vet gebruikte. Door ondernemers die vast vet gebruikten werden vooral prijs, smaak en geur als argument aangevoerd om niet over te stappen op vloeibaar vet. In een aantal gevallen gebruikten ondernemers, ondanks dat ze aangaven gezond te frituren, toch vast vet. Bij elke ondernemer werd een brochure achtergelaten waarin informatie wordt gegeven over de voordelen van het gebruik van vloeibaar frituurvet. Deze brochure was een gezamenlijke uitgave van het Voedingscentrum, de VWA en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. In februari 2005 heeft iedere bezochte ondernemer de resultaten van het onderzoek met een begeleidende brief en het stappenplan Verantwoord overstappen op vloeibaar vet van het voorlichtingsbureau MVO toegestuurd gekregen. In die brief werd ook gemeld dat ieder bedrijf in 2005 weer door de VWA bezocht zou worden. Om inzicht te krijgen in de effectiviteit van alle inspanningen die door de diverse instanties worden verricht, heeft de VWA in 2005 wederom een bezoek gebracht aan de ondernemers die in 2004 zijn bezocht en geïnventariseerd welk soort vet er gebruikt werd. De resultaten van deze inventarisatie zijn vergeleken met de resultaten uit 2004, die bij deze analyse als nulmeting beschouwd worden. Tijdens het bezoek in 2005 werden twee monsters vet genomen: een monster vet uit de oven die in gebruik was om friet af te bakken en een monster uit de oven die in gebruik was om snacks te bereiden. Deze monsters werden geanalyseerd op respectievelijk vetzuursamenstelling en dimere en polymere triglyceriden (DPTG). Tevens werd aan de ondernemer een aantal vragen gesteld omtrent het gebruikte vet. Onder vloeibaar vet werd in dit onderzoek verstaan: olie, gel, mengsel van vast en vloeibaar vet en vloeibaar vet. 2 Resultaten In mei en juni 2005 werden in totaal 646 snackbars/cafetaria bezocht. Van dit aantal maakten 607 ondernemers ook deel uit van de nulmeting in Onderstaande resultaten hebben betrekking op deze 607 ondernemers. Het aantal bezochte bedrijven was ongeveer 10% van het totaal aantal snackbars/cafetaria en in 2004 een representatieve steekproef van het totale bedrijvenbestand snackbars/cafetaria van de VWA. In 2005 was de steekproef niet representatief voor snackbars/cafetaria in Nederland omdat ondernemers beïnvloed zijn met het bezoek van de VWA in 2004 en een herbezoek van de VWA in 2005 was aangekondigd. 2.1 Gebruik van vloeibaar vet 1 3

4 Van de 607 bezochte ondernemers gebruikte nu 45% vloeibaar vet. Het gebruik van vloeibaar vet is ten opzichte van 2004 significant gestegen. Toen werd door 33% van diezelfde groep ondernemers vloeibaar vet gebruikt. Op het moment dat het onderzoek werd uitgevoerd was 24% van de 334 ondernemers die vast vet gebruiken wel en 52% niet bereid om over te stappen op vloeibaar vet, terwijl 24% het niet wist. Tijdens het bezoek in 2004 waren er meer gebruikers van vast vet (n=406) en was 22% wel en 47% niet bereid om over te stappen. Van de ondernemers die vast vet gebruiken wordt het percentage dat in 2004 en 2005 bereid was over te stappen naar het gebruik van vloeibaar frituurvet weergegeven in Figuur 1. Figuur 1 Bereidheid van vast vet gebruikers om over te stappen naar vloeibaar vet. Een vergelijking tussen 2004 en 2005 (n2004=406;n2005=334) % bereid niet bereid weet niet De toename van ondernemers die in 2005 niet bereid zijn om over te stappen naar vloeibaar vet is niet significant. Het aantal ondernemers die vast vet gebruiken is gedaald ten opzic he van In tegenstelling tot het onderzoek in 2004 is nu niet gevraagd naar de motieven van ondernemers om niet over te stappen naar het gebruik van vloeibaar vet. Uit resultaten van het onderzoek bleek dat 22 (4%) van de 607 bezochte ondernemers die in 2004 vloeibaar vet gebruikten nu in 2005 vast vet gebruikten. Er is geen informatie beschikbaar over de beweegreden van deze ondernemers om weer terug te gaan naar het gebruik van vast vet. Daarentegen zijn er 94 ondernemers die tijdens het bezoek van de VWA in 2004 vast vet gebruikten en in 2005 vloeibaar vet. Tijdens het bezoek in 2005 werd naar de belangrijkste motieven van de ondernemer gevraagd om over te stappen van vast naar vloeibaar vet. In figuur 2 worden de belangrijkste redenen voor de overstap weergegeven. 4

5 Figuur 2 Belangrijkste redenen om over te stappen van vast naar vloeibaar vet. De getallen achter de balken verwijzen naar het aantal ondernemers. Redenen om over te stappen Publiciteit 24 VWA bezoek 17 Info producent 11 Info groothandel 9 VWA-brief Anders 8 8 Klanten 7 Geen 5 Info MVO Uit bovenstaande figuur blijkt dat media-aandac ht (krant, televisie en internet) rondom het verschijnen van het rapport Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca, gevolgd door het VWA bezoek in 2004 als belangrijkste redenen werden genoemd voor de gemaakte overstap van vast naar vloeibaar vet. 2.2 Vetzuursamenstelling frituurvet In figuur 3 wordt de mediaan van de vetzuursamenstelling weergegeven van het bemonsterde vet uit de oven waarin friet wordt afgebakken. Het gaat om resultaten van analyses bij de groep ondernemers die in 2004 en in 2005 zijn bezocht (n=607). 5

6 Figuur 3 Mediaan vetzuursamenstelling bemonsterde vast en vloeibare vet in 2004 en 2005 (n=607). eov = enkelvoudig onverzadigd vet, mov = meervoudig onverzadigd vet, trans = transvet, vv = verzadigd vet % vast 2004 vast 2005 vloeibaar 2004 vloeibaar eov mov trans vv Uit bovenstaande figuur blijkt dat de vetzuursamenstelling van de gebruikte vloeibare vetten in 2004 en 2005 nagenoeg gelijk gebleven is. In vaste vetten die in 2005 gebruikt werden is het opvallend dat het transvetzuurgehalte lager is(p<0,05) dan in In 2004 werd bij 27 van de 158 ondernemers die vloeibaar vet gebruikten een transvetzuurgehalte gemeten tussen de 5% en 34%. Een mogelijke verklaring werd gezocht in het gebruik van mengsels van vast en vloeibaar vet. Uit antwoorden op vragen van de controleur aan de ondernemer in 2005 blijkt dat 4% (22) van de bezochte ondernemers inderdaad een mengsel van vloeibaar en vast vet gebruikte. Het transvetzuurgehalte van de gebruikte mengsels liep uiteen van 1% tot 25%. De mediaan voor het transvetzuurgehalte van deze mengsels was 9%. In figuur 4 wordt het gemiddelde van de transvetzuurgehaltes voor de middelste 50% van de waarnemingen per provincie weergegeven nadat alle gemeten transvetzuurhoeveelheden per provincie zijn gerangschikt naar toenemend gehalte. De resultaten van 2004 en 2005 worden hier met elkaar vergeleken. 6

7 Figuur 4 Gemiddeld percentage van de middelste 50% waarnemingen transvetzuurgehalte per provincie. Een vergelijking tussen 2004 en Ten opzichte van 2004 lijken meer ondernemers frituurvetten te gebruiken met een lager transvetzuurgehalte. Hierdoor zal waarschijnlijk de gemiddelde inname van transvetzuren met friet en snacks door de Nederlandse populatie in 2005 zijn gedaald. 2.3 Verantwoord en Gezond frituren Naast de campagne Verantwoord frituren zijn er ook (aparte) acties die gevoerd worden door bijvoorbeeld de frituurvetproducent Romi. Snackbars/cafetaria die gezonde frituurvetten gebruiken ontvangen een certificaat dat men zichtbaar in de verkooppunten kan aanbrengen. Via de websites (Romi) en (MVO) kan de klant zoeken op postcode en woonplaats naar de dichtstbijzijnde gezonde cafetaria. Bij 137 van de 646 bezochte ondernemers (21%) werd het gebruik van gezond frituurvet kenbaar gemaakt naar de consument in de cafetaria of snackbar zelf. Dit is een significante toename ten opzichte van 2004, toen bij 14% van de bezochte ondernemers het gebruik van gezond frituurvet kenbaar werd gemaakt. Uit resultaten van het onderzoek kan worden geconcludeerd dat 2 van deze 137 gezonde ondernemers toch vast vet gebruikten. Het transvetzuurgehalte van deze vaste frituurvetten was respectievelijk 11% en 12%. In 2004 waren er 15 ondernemers die vast vet gebruikten terwijl ze naar de consument het gebruik van vloeibaar vet kenbaar maakten. Bij 112 van de 646 bezochte ondernemers (17%) werd het gezond frituren kenbaar gemaakt via internet. In 2004 was dit 10% van de bezochte ondernemers. De ondernemers waren via hun postcode of woonplaats op hierboven genoemde sites terug te vinden. Van deze 112 gezonde ondernemers gebruikten 11 ondernemers toch vast vet. Het transvetzuurgehalte van dit vaste vet varieerde van 12% tot 40%. Van de 11 ondernemers stonden er 5 op gezondfrituren.nl en 6 op friturenindehoreca.nl. In 2004 gebruikten 3 van deze 11 ondernemers wel vloeibaar vet. Mogelijk hebben deze ondernemers zich uit de campagne teruggetrokken, maar is deze verandering niet doorgevoerd op de website. 7

8 De VWA is opgetreden tegen ondernemers die het gebruik van gezond frituurvet kenbaar maakten in cafetaria, snackbar of op internet maar daarentegen toch vast vet gebruikten. 2.4 DPTG Elke keer dat frituurvet gebruikt wordt, loopt de kwaliteit van vet een beetje terug. Bij te lang en te hoog verhitten van olie of vet kunnen reactie-producten ontstaan die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Een indicator voor de versheid van vet is het gehalte DPTG. De maximaal toegestane DPTG-waarde wordt genoemd in de Warenwet (Warenwetbesluit Bereiding en behandeling van levensmiddelen, Artikel 9, lid 1) en is 16%. Bij overschrijding van deze grens moet het desbetreffende vet als schadelijk voor de gezondheid worden beschouwd. Het gehalte DPTG is bepaald in frituurvet uit ovens die in gebruik waren om snacks te bereiden. Het DPTGgehalte is in dit vet bepaald, omdat het vet volgens de gebruikelijke werkwijze waarschijnlijk eerst afkomstig is uit de oven waarin friet wordt gebakken. Dit vet is dus langer in gebruik waardoor het mogelijk een hoger DPTGgehalte heeft. In tabel 1 wordt een overzicht gegeven van de gemeten DPTG-waardes en vergeleken met DPTG-waardes die gemeten zijn in 2004 van vet uit de oven waarin friet werd afgebakken. Tabel 1: DPTG waardes van frituurvet in 2004 en DPTG Vast frituurvet DPTG Vloeibaar frituurvet Vet uit oven waarin friet werd afgebakken in 2004 Vet uit oven waarin snacks werden afgebakken in Het gemiddelde gehalte DPTG van vast vet was 3,2%, met een maximum van 12,5%. Het gemiddelde gehalte DPTG van vloeibaar vet was met 5,2%, met een maximum van 25,7%. Het DPTG gehalte van vloeibaar vet was significant hoger dan het DPTG gehalte van vast vet. In 2004 is het DPTG gehalte gemeten in de oven waarin friet werd gebakken. Het gemiddelde DPTG gehalte in vast vet in 2004 was significant lager dan in Ook was het DPTG gehalte in vloeibaar vet lager in 2004 (4,2%;P<0,05). Het onderschrijft dus de veronderstelling dat het vet uit de oven waarin snac ks worden bereid langer in gebruik is. Hoewel het DPTG gehalte in vloeibaar vet hoger is dan in vast vet blijft het gemiddelde gehalte in vloeibaar vet ruim onder de Warenwettelijke norm van 16%. De Warenwettelijke norm werd slechts in 8 vloeibare vetten overschreden. Door de VWA is hiertegen opgetreden. Het DPTG-gehalte bij normaal gebruik van vet is geen probleem als overgestapt wordt van vast naar vloeibaar vet. Wel dient vloeibaar vet zoals wordt aangegeven door het Voorlichtingsbureau Margarine Vetten en Oliën, afhankelijk van het gebruik, iets eerder te worden vervangen dan vast vet. 3. Conclusies Van de 607 ook in 2004 bezochte ondernemers gebruikte 45% vloeibaar vet. Het gebruik van vloeibaar vet bij deze ondernemers is ten opzichte van 2004 gestegen. Deze conclusie geldt voor een steekproef van bedrijven die in 2004 zijn bezocht door de VWA, toen specifieke informatie hebben gekregen over het gebruik van vloeibaar frituurvet en een aankondiging voor herbezoek van de VWA in Van de 607 ondernemers zijn 94 ondernemers sinds het vorige bezoek van de VWA overgestapt van vast naar vloeibaar vet. Publiciteit en het VWA bezoek in 2004 zijn de belangrijkste redenen om over te stappen naar vloeibaar vet. De vetzuursamenstelling van de gebruikte vaste en vloeibare vetten in 2004 en 2005 is nagenoeg gelijk gebleven. Het transvetzuurgehalte van vaste vetten die in 2005 gebruikt worden is lager dan in

9 Ten opzichte van 2004 lijken meer ondernemers frituurvetten te gebruiken met een lager transvetzuurgehalte, waardoor de gemiddelde inname van transvetzuren uit friet en snacks door de Nederlandse populatie waarschijnlijk is gedaald. Bij 21% van de bezochte ondernemers werd het gebruik van gezond frituurvet kenbaar gemaakt in de cafetaria of snackbar zelf. Bij 17% van de ondernemers werd het gezond frituren kenbaar gemaakt via internet. Desondanks gebruikten 13 gezonde ondernemers toch vast vet. De VWA heeft hiervoor maatregelen genomen. Het DPTG-gehalte van vloeibaar frituurvet is significant hoger dan van vast frituurvet, maar de Warenwettelijke norm wordt zelden overschreden. Tot slot Dank aan controleurs van de food teams voor het uitvoeren van de inspecties en de analisten van de regionale dienst Noord-West voor het uitvoeren van de analyses. Laurens Zwakhals van de werkgroep Nationale Atlas Volksgezondheid van het RIVM wordt bedankt voor zijn bijdrage aan de totstandkoming van dit rapport. 9

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Auteurs: Erik Konings, Joke Sens, Linda van Rooij-van den Bos, Martin Kooijman. Voedsel en Waren Autoriteit / Keuringsdienst van Waren, regio Zuid

Nadere informatie

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca (3)

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca (3) Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca (3) Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid (Deel)projectnummer: ZD06D230 Thema Voeding & Gezondheid December

Nadere informatie

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in cafetaria s en snackbars, nummer 5

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in cafetaria s en snackbars, nummer 5 Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in cafetaria s en snackbars, nummer 5 Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid (Deel)projectnummer: ZD08 1622 Thema Voeding

Nadere informatie

Transvetzuurgehalte in chips verlaagd

Transvetzuurgehalte in chips verlaagd Transvetzuurgehalte in chips verlaagd Projectnummer: ZD 04 K102 Datum: maart 2006 1 Samenvatting Het streven van de Minister van VWS is dat in 2010 meer mensen eten volgens de Richtlijnen Goede Voeding

Nadere informatie

Nutritionele kwaliteit kant-en-klaarmaaltijden (2)

Nutritionele kwaliteit kant-en-klaarmaaltijden (2) Nutritionele kwaliteit kant-en-klaarmaaltijden (2) Voedsel en Waren Autoriteit Thema Voeding & Gezondheid Augustus 2007 Samenvatting In 2006 heeft de VWA een rapport gepubliceerd over de nutritionele kwaliteit

Nadere informatie

no.1 in Gezond Frituren

no.1 in Gezond Frituren no.1 in Gezond Frituren A healthy story Kan een nieuw product een bewezen succes zijn? Ja. Romi introduceerde als eerste Gezond Frituren en werd daarmee voortrekker van een succesvolle trend. Een trend

Nadere informatie

Vetzuursamenstelling van bakkerijmargarines in Nederland in 2008

Vetzuursamenstelling van bakkerijmargarines in Nederland in 2008 Voedingsmiddelenanalyses van de Afdeling Humane Voeding Deel 15 Vetzuursamenstelling van bakkerijmargarines in Nederland in 2008 Paul JM Hulshof, Truus Kosmeyer Maart 2009 Afdeling Humane Voeding Wageningen

Nadere informatie

De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks - groot. Datum 8 april 2014

De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks - groot. Datum 8 april 2014 De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks - groot Datum 8 april 2014 De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks (groot) 28 augustus 2013 Inhoud Samenvatting... 4 Inleiding... 6 Doel...

Nadere informatie

De wetenschap achter de richtlijn voor vet

De wetenschap achter de richtlijn voor vet De wetenschap achter de richtlijn voor vet Marianne Geleijnse Hoogleraar Voeding en Hart- en Vaatziekten Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit MVO Netwerkevent 31 maart 2016 Subsidies van voedingsindustrie

Nadere informatie

Geïnspireerd door de natuur. Overgang naar pure zonnebloemolie voor Fact aardappelspecialiteiten No. 1

Geïnspireerd door de natuur. Overgang naar pure zonnebloemolie voor Fact aardappelspecialiteiten No. 1 Geïnspireerd door de natuur Overgang naar pure zonnebloemolie voor Fact aardappelspecialiteiten No. 1 Het eerste complete assortiment vriesverse aardappelspecialiteiten bereid met pure zonnebloemolie Onze

Nadere informatie

Kies gezond vet! Wetenschap en praktijk! Gerard Hornstra,"

Kies gezond vet! Wetenschap en praktijk! Gerard Hornstra, Kies gezond vet! Wetenschap en praktijk! Gerard Hornstra," emeritus hoogleraar " Experimentele Voedingskunde" Universiteit Maastricht" " Voorzitter MVO stuurgroep" Kies gezond vet! Kies gezond vet!! Vet

Nadere informatie

Handhaving voedingclaims 2010. Datum: oktober 2010

Handhaving voedingclaims 2010. Datum: oktober 2010 Handhaving voedingclaims 2010 Datum: oktober 2010 Samenvatting In de tweede helft van 2010 heeft de nvwa een handhavingsactie uitgevoerd op het gebruik van voedingsclaims. Voor voedingsclaims gelden de

Nadere informatie

De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten. Datum 7 oktober 2013

De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten. Datum 7 oktober 2013 De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten Datum 7 oktober 2013 De vetzuursamenstelling van producten vleesbereiding en vleesproducten 27 februari 2013 Inhoud Samenvatting...

Nadere informatie

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE E-book WAT IS VET? VET IS EEN VOEDINGSSTOF DIE ZIT IN BIJVOORBEELD HALVARINE, OLIE, VLEES, KAAS EN IN KOEK, SNACKS EN SAUZEN. VET IS ALTIJD EEN MENGSEL VAN VETZUREN.

Nadere informatie

Vetten Minder verzadigd vet, meer onverzadigd vet

Vetten Minder verzadigd vet, meer onverzadigd vet Vetten Minder verzadigd vet, meer onverzadigd vet In voeding zitten twee soorten vet: verzadigd vet en onverzadigd vet. Als je verzadigd vet vervangt door onverzadigd vet heeft dat een positief effect

Nadere informatie

7 Samenvatting Inleiding

7 Samenvatting Inleiding Samenvatting 7 159 160 7 Samenvatting Inleiding Het onderzoek is gestart met als verwachting dat de ontwikkeling van kinderen beter wordt wanneer er zogenaamde lange keten meervoudig onverzadigde vetzuren

Nadere informatie

NBOV: Gebruik margarine en roomboter in de bakkerssector

NBOV: Gebruik margarine en roomboter in de bakkerssector www.vetzuursamenstelling.nl NBOV: Gebruik margarine en roomboter in de bakkerssector De NBOV heeft een enquête uitgevoerd om te onderzoeken of bakkers gebruik maken van roomboter of margarine in 6 verschillende

Nadere informatie

Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen

Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen Begin 2016 heeft de NVWA verschillende meldingen ontvangen waarin de NVWA gewezen werd op het feit dat er voedingssupplementen met vitamine D op de Nederlandse

Nadere informatie

Vet- en vetzuursamenstelling van industrieel bereide levensmiddelen

Vet- en vetzuursamenstelling van industrieel bereide levensmiddelen Vet- en vetzuursamenstelling van industrieel bereide levensmiddelen Analyse van snacks, koek & gebak, chips & zoutjes en brood Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid

Nadere informatie

Dia 1. Dia 2 Wat is voeding: Dia 3. Voeding - Alles over voeding - Voeding in de praktijk - Voedingsschema. Koolhydraten

Dia 1. Dia 2 Wat is voeding: Dia 3. Voeding - Alles over voeding - Voeding in de praktijk - Voedingsschema. Koolhydraten Dia 1 Voeding - Alles over voeding - Voeding in de praktijk - Voedingsschema Dia 2 Wat is voeding: Voeding = alle organische stoffen die je als mens of organisme nodig hebt om energie op te wekken in je

Nadere informatie

VETTEN EN GEZONDHEID INGEBORG A BROUWER, PHD HOOGLERAAR VOEDING VOOR GEZOND LEVEN VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM

VETTEN EN GEZONDHEID INGEBORG A BROUWER, PHD HOOGLERAAR VOEDING VOOR GEZOND LEVEN VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM VETTEN EN GEZONDHEID INGEBORG A BROUWER, PHD HOOGLERAAR VOEDING VOOR GEZOND LEVEN VRIJE UNIVERSITEIT AMSTERDAM ACHTERGROND Geregistreerd voedingswetenschapper: Nederlandse Academie van Voedingswetenschappen

Nadere informatie

Friet. Piet. van BETER MILIEU PUNTEN VOOR EEN. Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Friet. Piet. van BETER MILIEU PUNTEN VOOR EEN. Maatschappelijk verantwoord ondernemen MVO Folder 2012 Friet 6 PUNTEN VOOR EEN BETER MILIEU Bewuste Product keuzes Verantwoord Frituren Eko Verpakkingen Gebruik van plastic zakjes Klein bedrag? Pinnen mag! Afvalscheiding door FvP van Piet Maatschappelijk

Nadere informatie

Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca winter 2010/2011

Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca winter 2010/2011 Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca winter /11 Per 1 juli 8 is binnen de horeca, sport en kunst en cultuursector het rookverbod ingevoerd. De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nvwa) wil graag

Nadere informatie

Monitoring verzadigd vetgehalte in levensmiddelen

Monitoring verzadigd vetgehalte in levensmiddelen Monitoring verzadigd vetgehalte in levensmiddelen Onderzoek van 414 levensmiddelen in 2015 Aanleiding De Nederlandse overheid streeft ernaar dat consumenten een bewuste keuze kunnen maken voor gezonder

Nadere informatie

Claims bij levensmiddelen (2)

Claims bij levensmiddelen (2) Claims bij levensmiddelen (2) Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid (Deel)projectnummer: ZD06D250 Thema Voeding & Gezondheid oktober 2007 Samenvatting Per 1 juli 2007

Nadere informatie

Wat zijn vetten? Soorten vetten Onverzadigde vetten Verzadigde vetten Transvetten Vetpercentages Tips

Wat zijn vetten? Soorten vetten Onverzadigde vetten Verzadigde vetten Transvetten Vetpercentages Tips Vetten 1 Onderwerpen Wat zijn vetten? Soorten vetten Onverzadigde vetten Verzadigde vetten Transvetten Vetpercentages Tips 2 Wat zijn vetten? Vetten zijn naast eiwitten en koolhydraten, een van de drie

Nadere informatie

Voor op brood (kuipjes 41 % totaal vet) Voor op brood (kuipjes > 41 % vet) Twenty Four Brio Light Becel pro.activ Calorie Light

Voor op brood (kuipjes 41 % totaal vet) Voor op brood (kuipjes > 41 % vet) Twenty Four Brio Light Becel pro.activ Calorie Light INFOKAART n van margarine-, halvarine- en bak- en braadproducten December 2016 - Het assortiment margarineproducten wordt steeds groter en sluit steeds beter aan op de wensen en eisen van de consument.

Nadere informatie

Betere vetzuursamenstelling in producten met plantaardige oliën en vetten

Betere vetzuursamenstelling in producten met plantaardige oliën en vetten Betere vetzuursamenstelling in producten met plantaardige oliën en vetten Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling 23-21 De Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling heeft tussen 23 en 21 door zelfregulering

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 598 Besluit van 15 november 2012, houdende wijziging van het Warenwetbesluit Meel en brood inzake het maximale zoutgehalte van brood 0 Wij Beatrix,

Nadere informatie

Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen

Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit Augustus 2008 Projectnummer: ZD07 1227 Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488 E-mail: info@vwa.nl Internet: www.vwa.nl

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2007 209 Besluit van 24 mei 2007, houdende wijziging van het Warenwetbesluit Vlees, gehakt en vleesproducten inzake het vetgehalte van gehakt en mager

Nadere informatie

Samenvatting. Voedingsmiddelengebruik en maaltijdpatroon

Samenvatting. Voedingsmiddelengebruik en maaltijdpatroon Samenvatting Sinds 1987 vindt in Nederland eens in de vijf jaar een peiling van de voedselconsumptie van de bevolking plaats. In dit advies worden de belangrijkste ontwikkelingen in de voedselconsumptie

Nadere informatie

Zesde Landelijke Steekproef Zoutgehalte in Brood 2015. NVB Wageningen

Zesde Landelijke Steekproef Zoutgehalte in Brood 2015. NVB Wageningen Zesde Landelijke Steekproef Zoutgehalte in Brood 2015 NVB Wageningen NVB Postbus 360 6700 AJ WAGENINGEN Referentie: KC-21417-ZsPr/JeSa/361010 Wageningen, 26 mei 2015 Rapport betreffende Zesde Landelijke

Nadere informatie

Inspectieresultaten Rookvrije Horeca; juli t/m november 2008

Inspectieresultaten Rookvrije Horeca; juli t/m november 2008 Inspectieresultaten Rookvrije Horeca; juli t/m ember 2008 Inleiding Sinds 1 januari 2004 moet iedere werkgever een rookvrije werkplek garanderen voor zijn medewerkers. Voor de voor publiek bestemde horecadelen

Nadere informatie

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS. Advies over Jakobskruiskruid in diervoeders

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS. Advies over Jakobskruiskruid in diervoeders > Retouradres Postbus 19506 2500 CM Den Haag Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL Den Haag Postbus 19506 2500 CM

Nadere informatie

Besluit van 7 september 1993 (Warenwetbesluit Voedingswaardeinformatie

Besluit van 7 september 1993 (Warenwetbesluit Voedingswaardeinformatie (Tekst geldend op: 05-01-2005) Besluit van 7 september 1993 (Warenwetbesluit Voedingswaardeinformatie levensmiddelen) Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau,

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties document D034098/02.

Hierbij gaat voor de delegaties document D034098/02. Raad van de Europese Unie Brussel, 22 juli 2014 (OR. en) 12140/14 DEEG 135 AGRI 512 SAN 296 BEGELEIDENDE NOTA van: ingekomen: 22 juli 2014 aan: Nr. Comdoc.: D034098/02 Betreft: de Europese Commissie het

Nadere informatie

ALLES OVER VERANTWOORD FRITUREN GRATIS MEENEMEN. pag. 02. pag. 03. pag. 05. pag. 06. pag. 07. Een goed frietje, wat is dat eigenlijk?

ALLES OVER VERANTWOORD FRITUREN GRATIS MEENEMEN. pag. 02. pag. 03. pag. 05. pag. 06. pag. 07. Een goed frietje, wat is dat eigenlijk? GRATIS MEENEMEN met kinderpagina ALLES OVER VERANTWOORD FRITUREN Een goed frietje, wat is dat eigenlijk? 02 Vast - Vloeibaar Verantwoord? 03 Aantal cafetaria s aangesloten bij Verantwoord Frituren 05 Allergenen

Nadere informatie

Jaarrapportage Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling 2008

Jaarrapportage Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling 2008 www.vetzuursamenstelling.nl redactieadres: info@vetzuursamenstelling.nl Postbus 3095-2280 GB Rijswijk Jaarrapportage Task Force Verantwoorde Vetzuursamenstelling 2008 1 Jaarrapportage Task Force Verantwoorde

Nadere informatie

Verificatie van "vrij van" additieven declaraties op levensmiddelen. Datum 17 augustus 2011

Verificatie van vrij van additieven declaraties op levensmiddelen. Datum 17 augustus 2011 Verificatie van "vrij van" additieven declaraties op levensmiddelen Datum 17 augustus 2011 verificatie van "vrij van" additieven declaraties op levensmiddelen 17 augustus 2011 DE AID, PD EN VWA BOUWEN

Nadere informatie

Jaarresultaat en plan van aanpak

Jaarresultaat en plan van aanpak Jaarresultaat en plan van aanpak Januari 2008 Bond van Nederlandse Margarinefabrikanten Vereniging voor de Aardappelverwerkende industrie (VAVI) Activiteiten 2007 Vanaf eind jaren negentig heeft de aardappelverwerkende

Nadere informatie

Bevindingen inspecties in centrale keukens en afdelingskeukens in ziekenhuizen 2007-2008

Bevindingen inspecties in centrale keukens en afdelingskeukens in ziekenhuizen 2007-2008 Bevindingen inspecties in centrale keukens en afdelingskeukens in ziekenhuizen 2007-2008 Factsheet Domein Ziekenhuizen Voedsel en Waren Autoriteit Juni 2008 (Deel)projectnummer: Thema: ZD07C270 Veilig

Nadere informatie

Nieuwe Richtlijnen Goede Voeding

Nieuwe Richtlijnen Goede Voeding Nieuwe Richtlijnen Goede Voeding Wat zijn de nieuwe voedingsaanbevelingen vanuit de wetenschap? Prof. Edith Feskens, edith.feskens@wur.nl Inhoud Voedingsonderzoek is moeilijk! Hoe komen Richtlijnen tot

Nadere informatie

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking Samenvatting De zogeheten Richtlijnen goede voeding zijn bedoeld om de overheid steun te bieden bij het ontwikkelen van een voedingsbeleid en bij het volgen van de effecten van dat beleid. Het advies vormt

Nadere informatie

Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca najaar 2010

Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca najaar 2010 Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca najaar Per 1 juli 8 is binnen de horeca, sport en kunst en cultuursector het rookverbod ingevoerd. De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nvwa) wil graag meer

Nadere informatie

natuurlijke oorsprong

natuurlijke oorsprong PALMOLIE Palmolie is de meest gebruikte plantaardige olie in de wereld en een belangrijke bron van vetten in onze voeding. Palmolie is een ingrediënt in margarines, koekjes en ijs, maar ook in non-food

Nadere informatie

Oliën en vetten kies gezond en lekker

Oliën en vetten kies gezond en lekker Meer weten? Op www.vettefeiten.nl vind je nog veel meer informatie over de rol van oliën en vetten in ons dagelijks leven. Volg ons ook op twitter: @MVOvettefeiten Contact MVO - de ketenorganisatie voor

Nadere informatie

MINDER SUIKER BETER VET UITDAGINGEN VOOR DE VOEDINGSINDUSTRIE

MINDER SUIKER BETER VET UITDAGINGEN VOOR DE VOEDINGSINDUSTRIE MINDER SUIKER BETER VET UITDAGINGEN VOOR DE VOEDINGSINDUSTRIE WIE IS FLANDERS FOOD? VZW 2005 Vlaamse voedingsbedrijven + Fevia Vlaanderen WAT IS ONZE MISSIE? Flanders FOOD ondersteunt en faciliteert competitieve,

Nadere informatie

Meldingsplicht diervoederlaboratoria Verplichtingen uit Wet dieren en Diervoederhygiëneverordening bekend?

Meldingsplicht diervoederlaboratoria Verplichtingen uit Wet dieren en Diervoederhygiëneverordening bekend? Meldingsplicht diervoederlaboratoria Verplichtingen uit Wet dieren en Diervoederhygiëneverordening bekend? In de Wet dieren, die sinds 1 januari 2013 in werking is getreden, is in artikel 5.15 een meldingsplicht

Nadere informatie

Speelgoed met magneten : verkenning 2008

Speelgoed met magneten : verkenning 2008 Speelgoed met magneten : verkenning 2008 Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit (Deel)projectnummer: zw08221e Toezichtarrangement 22: Producten voorzien van CE markering Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488

Nadere informatie

Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines. marktbeeld februari 2014

Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines. marktbeeld februari 2014 Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines marktbeeld 2013 22 februari 2014 Marktonderzoek migratie lood en cadmium uit tajines 22 februari 2014 Colofon Projectnaam Marktonderzoek migratie lood

Nadere informatie

Besluit van 7 september 1993 (Warenwetbesluit Voedingswaardeinformatie

Besluit van 7 september 1993 (Warenwetbesluit Voedingswaardeinformatie (Tekst geldend op: 23-07-2010) Besluit van 7 september 1993 (Warenwetbesluit Voedingswaardeinformatie levensmiddelen) Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau,

Nadere informatie

Goede Vetten Slechte Vetten

Goede Vetten Slechte Vetten Goede Vetten VS Slechte Vetten Leef Puurr/http://eerlijkoverbuikspieren.nl Pagina 1 Soorten vetzuren Voordat je een goed beeld kunt krijgen van wat goede en slechte vetten zijn en in welke producten deze

Nadere informatie

Zout (NaCl) gehalte van diverse levensmiddelen op de. Nederlandse markt (2004-2007)

Zout (NaCl) gehalte van diverse levensmiddelen op de. Nederlandse markt (2004-2007) Zout (NaCl) gehalte van diverse levensmiddelen op de Nederlandse markt (2004-2007) Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid Thema Voeding & Gezondheid Augustus 2008 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Voedselveiligheidsinspecties 2007 binnen de ambachtelijke sector, horeca, detailhandel en zorginstellingen

Voedselveiligheidsinspecties 2007 binnen de ambachtelijke sector, horeca, detailhandel en zorginstellingen Voedselveiligheidsinspecties 2007 binnen de ambachtelijke sector, horeca, detailhandel en zorginstellingen Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit November 2008 Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488 E-mail:

Nadere informatie

Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten

Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten Inspecties en monsteronderzoek 2008 Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid Deelprojectnr.:

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten, rozijnen, gedroogde pruimen en andere gedroogde zuidvruchten bevatten veel gezonde vetten, vezels, vitamines en mineralen. Uit

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten E-learning module vetten en gezondheid Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor goede vetten Hoofdstuk 1 gaat over de rol van vetten in een gezond voedingspatroon. Na bestudering van dit hoofdstuk weet

Nadere informatie

MEMO. Bijdrage van voedingsmiddelengroepen aan de inneming van mono- en disachariden en energie. Resultaten van VCP 2007-2010.

MEMO. Bijdrage van voedingsmiddelengroepen aan de inneming van mono- en disachariden en energie. Resultaten van VCP 2007-2010. MEMO Bijdrage van voedingsmiddelengroepen aan de inneming van mono- en disachariden en energie Resultaten van VCP 2007-2010 Pagina 1 van 19 Colofon RIVM 2013 Delen uit deze publicatie mogen worden overgenomen

Nadere informatie

Verhitte frituurvetten

Verhitte frituurvetten Verhitte frituurvetten 034 1 Verhitte frituurvetten Inleiding Gefrituurde etenswaren zijn in onze samenleving niet meer weg te denken. Het nog steeds toenemende gebruik ervan gaat echter met enige zorg

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Samenvatting, conclusies en aanbevelingen In publiceerde de toenmalige oedingsraad de Nederlandse voedingsnormen. Deze waren hoofdzakelijk gericht op de preventie van deficiëntieverschijnselen. De laatste

Nadere informatie

VOEDINGSVETTEN EN -OLIEN

VOEDINGSVETTEN EN -OLIEN VOEDINGSVETTEN EN -OLIEN p.1/5 Verantwoord frituren. Hoe omgaan met vetten en oliën? Heden worden er een aantal stellingen vooropgesteld in verband met oliën en vetten, via verschillende media en reclame

Nadere informatie

Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers)

Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers) Tabel 41 Dagelijkse inname van energie en voedingsstoffen door diverse bevolkingsgroepen naar locatie (berekening inclusief nulgebruikers) Project : basis rapportage VCP (SAS) Weergave: Gewogen, vast aantal

Nadere informatie

Onderwerp Reactie Consumentenbond op Nota Gezondheidsbeleid

Onderwerp Reactie Consumentenbond op Nota Gezondheidsbeleid E-mail Datum huitslag@consumentenbond.nl 13 december 2011 Doorkiesnummer 070-4454236 Doorkiesnummer telefax 070-4454591 Uw kenmerk Ons kenmerk HU/71124 Tweede Kamer der Staten-Generaal Vaste Commissie

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3. Gezonde voeding

GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3. Gezonde voeding GEZONDHEIDSKUNDE-AFP LES 3 Gezonde voeding 1 INLEIDING Thema 3 hoofdstuk Gezonde voeding blz. 149 Onderwerpen: -Persoonlijke verschillen -Voeding en levensfasen -Voedingsmiddelen en voedingsstoffen -Richtlijnen

Nadere informatie

De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks - klein. Datum 18 september 2014

De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks - klein. Datum 18 september 2014 De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks - klein Datum 18 september 2014 De vetzuursamenstelling van producten hartige snacks - klein 18 september 2014 Inhoud Samenvatting... 3 Inleiding...

Nadere informatie

DGV rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering in 2007 DGV NEDERLANDS INSTITUUT VOOR VERANTWOORD MEDICIJNGEBRUIK

DGV rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering in 2007 DGV NEDERLANDS INSTITUUT VOOR VERANTWOORD MEDICIJNGEBRUIK DGV rapport Cardiovasculair risicomanagement Simvastatine: keuze en dosering in 2007 DGV NEDERLANDS INSTITUUT VOOR VERANTWOORD MEDICIJNGEBRUIK Colofon Auteur drs. Geert Westerhuis DTP Ellen Wiggemansen

Nadere informatie

Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN

Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN Infobundel Week van de diëtist THEMA VETTEN Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 f 014 24 61 26 www.azherentals.be Inhoudsopgave Vetten in de actieve voedingsdriehoek... 3 Zichtbaar en onzichtbaar

Nadere informatie

PRODUCTEN VOOR DE FOODSERVICE

PRODUCTEN VOOR DE FOODSERVICE Creative with oils & fats PRODUCTEN VOOR DE FOODSERVICE A.1. ONS GAMMA FRITUURVETTEN Product Omschrijving Kenmerken FRIBEL 4x2,5 kg en 12,5 kg Het goudgele uitzicht en de niet te evenaren smaak blijven

Nadere informatie

Factsheet Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010. Datum Februari 2011

Factsheet Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010. Datum Februari 2011 Factsheet Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010. Datum Februari 2011 Colofon Projectnaam Speciesonderzoek wild en wildproducten 2010 Projectnummer OT1012 AB Versienummer 1.0 (extern) Productmanager

Nadere informatie

2. Vetten in je voeding

2. Vetten in je voeding 2. Vetten in je voeding Regelmatig kun je lezen dat veel mensen te dik zijn en dat dik zijn slecht is voor je gezondheid. In de basisstof heb je geleerd dat je dagelijks wel vet moet binnenkrijgen, maar

Nadere informatie

VEranTwoord. Voor meer informatie: Redactieadres: Postbus 3095-2280 GB Rijswijk info@vetzuursamenstelling.nl www.vetzuursamenstelling.

VEranTwoord. Voor meer informatie: Redactieadres: Postbus 3095-2280 GB Rijswijk info@vetzuursamenstelling.nl www.vetzuursamenstelling. Bond van Nederlandse Margarinefabrikanten Voor meer informatie: Redactieadres: Postbus 395-228 GB Rijswijk info@vetzuursamenstelling.nl www.vetzuursamenstelling.nl VEranTwoord Betere vetzuursamenstelling

Nadere informatie

Metrologische Reglementering

Metrologische Reglementering K_740423.doc - 2000-01-28 MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN Bestuur Kwaliteit en Veiligheid Afdeling Metrologie Metrologische Dienst Metrologische Reglementering Koninklijk besluit van 23 april 1974 betreffende

Nadere informatie

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein

Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Veiligheid van speeltoestellen op het schoolplein - Inspectieresultaten 2010 31 augustus 2011 Colofon Projectnaam

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Warenwetregeling Vrijstelling vitaminepreparaten wordt als volgt gewijzigd:

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Warenwetregeling Vrijstelling vitaminepreparaten wordt als volgt gewijzigd: STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 40994 20 november 2015 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 12 november 2015, 854424-143049-VGP,

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal POSTBUS EA DEN HAAG. Datum 30 september 2010 Betreft Dioxine in paling

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal POSTBUS EA DEN HAAG. Datum 30 september 2010 Betreft Dioxine in paling > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal POSTBUS 20018 2500 EA DEN HAAG Directie Agroketens en Visserij Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag Postbus

Nadere informatie

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 44 t/m Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers.

Rapport monitor Opvang asielzoekers. week 44 t/m Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers. Rapport monitor Opvang asielzoekers week 44 t/m 47 2015 Onderzoek naar houding van Nederlanders t.a.v. de opvang van asielzoekers 23 november 2015 Projectnummer: 20645 Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting

Nadere informatie

Vetten en cardiovasculaire gezondheid: juist en fout uit elkaar houden!

Vetten en cardiovasculaire gezondheid: juist en fout uit elkaar houden! Vetten en cardiovasculaire gezondheid: juist en fout uit elkaar houden! Brussel, december 2015 - De Belgische Cardiologische Liga wilde alles op een rijtje zetten over vetten en hun rol bij hart- en vaataandoeningen.

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1999 428 Besluit van 22 september 1999, houdende het Warenwetbesluit Smeerbare vetproducten Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden,

Nadere informatie

Speeltoestellen in de Kinderopvang

Speeltoestellen in de Kinderopvang Speeltoestellen in de Kinderopvang Een onderzoek naar het veiligheidsniveau van speeltoestellen in kinderdagverblijven en peuterspeelzalen Auteur: ir. L. Lammers Senior Veiligheids- en trendonderzoeker

Nadere informatie

JAARVERSLAG. Koninklijke Horeca Nederland (KHN)

JAARVERSLAG. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) AAN : Deelnemers Netwerk HP VAN : Secretariaat Netwerk HP DATUM : 30 november 2012 ONDERWERP : Overzicht voortgang 2012 deelnemers Netwerk HP Inleiding Eind 2011 hebben diverse brancheorganisaties met

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting. Fieke Franken Ellen Selten

Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting. Fieke Franken Ellen Selten Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting Fieke Franken Ellen Selten Titel: Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Ondertitel: Nalevingsonderzoek

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar...

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006 Resultaten eindmeting, januari 2006 O&S Nijmegen januari 2006 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 5 2.1 Eerste gedachte bij de stad Nijmegen 5 2.2 Bekendheid met gegeven dat Nijmegen de

Nadere informatie

Original GEBRUIK TIP BIJ FRITUREN

Original GEBRUIK TIP BIJ FRITUREN Original Original GEBRUIK Vandemoortele Original heeft alle kwaliteiten van een goede frituurolie. Heerlijk frituren begint dan ook bij deze olie. U moet deze olie pas om de 10 bakbeurten vervangen. INGREDIËNTEN

Nadere informatie

Stichting reclame code : uitspraken zoeken

Stichting reclame code : uitspraken zoeken Page 1 of 6 NIEUWS RECLAME VAN SIMPEL VOOR INSTELLEN BELPLAFOND DOOR OUDERS MISLEIDEND Datum: 28 april 2011 Dossiernr: 2010/00672 Uitspraak: Aanbeveling Product / dienst: Gezondheid Motivatie: Misl. Voornaamste

Nadere informatie

Microbiologisch onderzoek in levensmiddelen 2006

Microbiologisch onderzoek in levensmiddelen 2006 Microbiologisch onderzoek in levensmiddelen 2006 Augustus 2007 Voedsel en Waren Autoriteit Zuid Signalering & Ontwikkeling VWA Pagina 1 van 8 Samenvatting en conclusie Deze rapportage geeft de resultaten

Nadere informatie

Voedingsclaims en voorwaarden voor gebruik

Voedingsclaims en voorwaarden voor gebruik Voedingsclaims en voorwaarden voor gebruik Lage energetische waarde Uw product bevat maximaal 40 kcal (170 kj) per 100 gram. Verlaagde energetische waarde De hoeveelheid energie per 100 gram is met minimaal

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten

Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Hoofdstuk 1 - Gezond eten met aandacht voor vetten Dit hoofdstuk bevat zeven vragen Hoofdstuk 1 gaat over het belang van een gezond voedingspatroon en de rol van vetten hierin. Na bestudering van dit hoofdstuk

Nadere informatie

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008:

KlasseLunch. Over gezond eten 1. Docentenhandleiding KlasseLunch 2008: Over gezond eten 1 WAAROM IS GEZOND ETEN BELANGRIJK? Je bent nu in de groei. Je lichaam is nog lang niet klaar. Goed en gezond eten is daarom erg belangrijk. Want alleen dan krijg je voldoende voedingsstoffen

Nadere informatie

Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet

Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Gezonde basisvoeding met de Schijf van Vijf Factsheet De Schijf van Vijf is het voorlichtingsmodel dat het Voedingscentrum

Nadere informatie

Tabellen inname voedingsstoffen

Tabellen inname voedingsstoffen TNO-rapport TNO 2014 R11714 De Eet Compleet Test Bijlage D D Tabellen inname voedingsstoffen Inname voedingsstoffen 1/38 Groep : Totale populatie, 1526 personen Energie kcal 1281 228 403 2306 927 996 1272

Nadere informatie

Ontwikkeling leerlingaantallen

Ontwikkeling leerlingaantallen Ontwikkeling leerlingaantallen Elk jaar wordt op 1 oktober het leerlingaantal van elke basisschool geregistreerd door de Dienst Uitvoering Onderwijs (). Op basis van deze leerlingtelling wordt de bekostiging

Nadere informatie

Ongekoelde presentatie

Ongekoelde presentatie Ongekoelde presentatie Een klant die ziek wordt van een heerlijke rijstevlaai of een pizzabroodje u moet er niet aan denken. Om risico s voor de volksgezondheid te voorkomen, mogen bederfelijke producten

Nadere informatie

JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG 2010 VOEDINGSCENTUM

JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG 2010 VOEDINGSCENTUM JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG 2010 VOEDINGSCENTUM 1/5 JURYRAPPORT HBO-PRIJSVRAAG VOEDINGSCENTRUM 4 juni 2010 De Hbo-prijsvraag Voedingscentrum Het Voedingscentrum hecht er grote waarde aan, dat toekomstige

Nadere informatie