bart plouvier Genezijde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "bart plouvier Genezijde"

Transcriptie

1 Genezijde

2

3 bart plouvier Genezijde

4 De auteur ontving voor het schrijven van dit boek een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds Uitgeverij Manteau / WPG Uitgevers België nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen en Bart Plouvier Vertegenwoordiging in Nederland WPG Uitgevers België Herengracht 370/372 NL-1016 CH Amsterdam Eerste druk januari 2012 Omslagontwerp: Dominic Van Heupen Opmaak binnenwerk: Ready2Print Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. isbn d/2012/0034/241 nur 300

5 O, death, o death Won t you spare me over till another year. Well what is this that I can t see, With ice cold hands takin hold of me. Traditional gezongen door o.a. Ralph Stanley

6

7 Inhoud Hand in hand 9 Winter boven Luik 35 De Grote Dood 45 Matroos 61 Op de top van de berg 75 Het eindstation 91 De wentelaar 117 Tusker 141 Firenze zien

8

9 Hand in hand Richt uw blik niet op de dood voordat u daar aan toe bent, en zie niet naar het afsterven totdat het zich bij u aandient. Sir Thomas Browne

10

11 Constanze Hoeprich was allesbehalve vredig gestorven. Jozef sloot haar ogen en vreesde dat zijn echtgenote, net voor het verscheiden en ondanks zijn hartverwarmende verhalen en opgehaalde vrolijke herinneringen, de oorlogsgewonden uit haar verpleegstersjaren in Antwerpen had weergezien. Heel lang had ze met geen woord over die tijd, over de spoken in haar hoofd gerept, maar de laatste dagen praatte ze veel over hen, over de cyclopen en de eenbenigen, over de doofgeknalde Emil Klein en de pianist zonder vingers, de sergeant zonder lippen en de Berlijner met de weggeschoten billen, de beurs, blauw en bultig geklopte mannen uit het kamp van Breendonk, overgebracht om, op enkele uitzonderingen na, delirerend onder haar ogen te sterven. Ze zal voor de laatste keer stil naast hun bed gestaan hebben om nog één keer te bedenken hoe het geweest was. Ze had het jammer gevonden dat ze niet méér had kunnen doen voor de mannen die aan haar zorgen waren toevertrouwd. Heel haar lange leven had ze bijna dagelijks aan hen gedacht, verwonderd vaak over de helderheid van haar geheugen, de scherpte van de beelden die zich ongevraagd aandienden. Haar fantoompijn was een van de weinige dingen waarover ze nooit met haar man had gepraat. De huisarts had Jozef, op diens ongeruste vragen, onlangs 11

12 gemeld dat zijn vrouw mogelijk aan een weliswaar licht traumatisch stresssyndroom leed en jaren het daaraan gelinkte vermijdingsgedrag had vertoond. Jozef zei niets tegen Constanze, hij wist dat eens demonen een naam, een identiteit gekregen hadden, ze haast nooit meer te verdrijven waren. En over hun zolderkamer, ook daar had ze over gepraat, Constanzes en Jozefs nest, waar het gegil en gesteun niet doordrong, overstemd werd door gehijg en gefluister en dat ze misschien voor al die gewonden een paar keer per week een stukje viool had moeten spelen. Die onnodige, dwingelandse gedachte had mee de laatste dagen van een ondanks alles gelukkig leven helpen vergallen. Waar had ze de tijd nog moeten vinden, dacht Jozef. Het werk van alle dagen en de liefde waren veeleisend geweest. Op hun uren samen kon niet afgedongen worden, ze hadden ze nodig gehad om zich opnieuw op te laden, om s anderdaags weer aan de slag te kunnen. Maar toch, met de dood in zicht waren, heviger dan ooit, twijfels en schuldgevoelens komen opzetten. Jozef had zich wel iets kunnen voorstellen bij wat er zich in haar afspeelde, hoe haar verleden onstuitbaar opschoof naar de grens van wat komen ging. Haar tijd verschrompelde, ging steeds kleinere rondjes draaien en toen hij zichzelf op de staart trapte stierf Constanze. Jozef had uren aan haar bed gezeten en de dingen verteld die hij dacht dat ze graag horen wou, hij had poëzie voorgelezen en zelfs, met zijn wat onvast en bibberig geworden oudemannenstem, aria s geneuried uit haar favoriete Mozartopera s, onderwijl haar voorhoofd deppend met grote witte, met eau de cologne besprenkelde zakdoeken. Twee keer per dag poetste hij zo goed en zo kwaad als hij kon haar tanden. Nu leek het of haar gezicht door een onderhuidse beving getroffen was. Meanders gebeitelde rimpels, deels gevuld 12

13 met zweet en woedetranen, haastten zich naar hals en nek, de ingevallen oogkassen deden Jozef denken aan verre kraters op de bodem van een lavastenen zonk. Het linkerjukbeen leek gebroken en haar neus hing naar die kant over, slap maar bleker dan een hanenkam boven de kleurloze lippen van de scheefgetrokken mond. Een blikkerstreepje matwitte tanden was zichtbaar gebleven en een spuugdraad stond als een harpsnaar tussen mondhoek en schouder. Twee zware parels trokken de talkbleke lelletjes van haar grote oren tot op het hoofdkussen. Haar lokken, precies zo grijs als de parels, plakten als natte eindjes uitgeplozen touw tegen haar slapen en een aangestifte tache de beauté stak zwart af tegen de snel verkleurende rechterwang. In Jozefs darmen draaide traag een betonmolen, gevuld met stijfselpap en hoekige kiezelstenen, zijn borst voelde als gebarsten, alsof hij elk moment kon verscherven en voor zijn geestesoog verdrong zich zoveel verleden dat het leek of zijn hoofd in tienduizend beelden uit elkaar ging spatten. Ze droeg een blauw gebloemd slaapkleed, romig geel als een geschilde aardappel. Van haar ooit weelderige boezem restte niet eens een vermoeden en haar halsketting had ze in een laatste stuiptrekking stukgetrokken. De paarlemoeren bolletjes waren tot in de hoeken van de kamer gerold, eentje was in het putje tussen de twee sleutelbeenderen blijven liggen. In het gevecht met de dood had ze de dekens van zich afgeworpen en nu pas, de strijd gestreden, kon Jozef ze terugleggen. Constanze voelde nog warm aan, ze leek zelfs een beetje te gloeien. Haar vinger- en teennagels had ze eergisteren door hem zwart laten lakken en de albastkleurige linkerhand lag in kramp naast haar heup, als nam ze met haar pink een hoge noot op de vioolhals. De rechterhand, met de strijkstok op weg naar haar schouder, was halverwege slapgevallen op haar holle buik. Jozef probeerde haar 13

14 broze knekelvingers in elkaar te vlechten en haar handen op haar borst te leggen maar ze gleden telkens weer van haar af. Na een paar pogingen bond hij ze met een zakdoek samen en drukte ze aan. De laatste lucht ontsnapte aan Constanzes longen en Jozef schrok zó dat hij reflectorisch een stap achteruit zette en over het bijgeschoven tafeltje viel waarop de cd-speler stond. De eerste viool van Mozarts strijkkwartet in F-majeur wipte van het andante naar het menuetto en de pijn schoot van zijn staartbeen naar zijn achterhoofd, alsof er een ijzerdraad door zijn ruggenmerg werd getrokken. Het bleef een poosje zwart voor zijn ogen. Dan kroop hij nog duizelig weer overeind en herstelde met een druk op de knop de compositie. Hij wierp een wat schichtige, schuldige blik op Constanze en hoorde hoe de beiaardier in de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal De vier weverkens aansloeg en Mozart even overstemde. Constanze was in 1922 geboren in Wenen en was tijdens de oorlog een poos als verpleegster in het door de Duitsers bezette militaire hospitaal in Antwerpen aan de slag geweest. Jozef, één jaar jonger, was er verplicht tewerkgesteld en knapte de vuile klussen op: bedpannen legen, smerige verbanden vervangen, toiletten reinigen, bebloede lakens wassen. Hij deed zijn werk op automatische piloot en bande mismoedigheid en medelijden uit zijn gedachten. Hij dagdroomde over straks, over thuiskomen, over de aardappeltaarten die zijn moeder bakte, over de geur van de zondagse varkenslappen, over het boek dat hij voor de derde keer las en hoe híj Louis, de zoon van boer Vermeulen, zou aanpakken, over het einde van de oorlog en over wat hij dan zou gaan doen: het ouderlijk huis verlaten en een kamer met zicht op de Schelde proberen te vinden, gedichten schrijven, reizen naar palmboomstranden en tijgerjungles, naar ondergesneeuwde bergdorpen en ronddrijvende eilanden. 14

15 Constanze had het moeilijker. Haar empathisch vermogen was groot, ze voelde de wanhoop en de snerpende littekenpijnen, die zich aanpasten en verplaatsten naargelang bij wiens bed ze stond. Ze deelde in de angsten van de soldaten, in hun idee dat bepaalde verwachtingen nooit meer vervuld zouden worden, in hun ontgoocheling. Ze reisde met hen naar Hamburg of Berlijn, naar Braunschweig of Wilhelmshaven, leerde de namen van hun kinderen uit het hoofd en liet zich brieven dicteren. Ze zette, tegen de regels in, op verzoek koffie van gebrande gerst, bracht huisgebakken taarten mee en ging in de stad op zoek naar geschikte lectuur. Op een aangename manier wegdromen lukte haar niet, zeker niet wanneer ze het hard probeerde. Het enige wat haar af en toe wél lukte was de vioolpartijen die ze die avond zittend op de rand van haar bed zou spelen, te laten opklinken onder het galmdak van haar schedel. Haar instrument was haar grote liefde en ze had nooit gedacht dat er in haar hart en hoofd nog voor iets of iemand anders plaats zou zijn. Constanze en Jozef hadden weinig contact, enkel werkmatig, ze wisselden dagelijks niet meer dan een paar woorden, noodzakelijkheden. Maar elkaar zien deden ze wél. Al sloegen ze, seconden nadat hun blikken elkaar kruisten, de ogen neer. Wát ze in zo n korte tijdspanne zagen realiseerden ze zich niet, drong niet door, leidde niet tot weten en tot het trekken van conclusies, slechts tot een vaag waarneembare lichamelijke sensatie, als een bries die door hen heen trok, als een koude rilling na een heet bad. Ze herkenden de voortekens niet. Zij kreeg geen rol in zijn dagdromen en aanvankelijk milderde zijn aanwezigheid haar pijnen niet. Ze aten in aparte ruimtes, hij ging na twaalf uur werken naar huis, zij naar haar kamer. Vaak hoorde hij Constanze 15

16 vioolspelen en al was hij toen nog helemaal geen muziekkenner, een paar keer per week soms had hij zijn jas al aan sloop hij op kousenvoeten een eindje naar boven en bleef, tot een halfuur toe, op de trap staan luisteren. De viool zong zijn dagdromen weg, had op hem hetzelfde effect als de twee borrels jenever die hij elke avond tussen eten en slapengaan dronk, maakte zijn hoofd leeg en veranderde het in een concertzaal waar elke noot een rondje maakte, verdween en op notenbalken opgeslagen werd in een leeg gebleven kelder onder de vloer van zijn geheugen later zou blijken dat hij in staat was alle destijds gehoorde melodieën weer naar boven te halen. Jozef werd er, zonder een moment slaperig te worden, onwaarschijnlijk rustig van. Op een avond besloot hij helemaal tot boven te sluipen. Het leek wel of hij steeds meer nood kreeg aan Constanzes muziek en dat de opengebroken kelder oneindig groot en diep was, niet te vullen. Al had hij zijn schoenen uitgetrokken, de bovenste treden kraakten alsof hij over dode takken liep. Hij schrok, maar het was te laat. Constanze had iemand horen komen, liep op haar tippen vioolspelend naar de deur, gooide ze met een zwaai open en betrapte hem in het halfduister, waar hij onhandig stommelend van plan was geweest te blijven luisteren. Als Constanze al verbaasd was, liet ze dat op geen enkele manier blijken. Ze trok hem bij zijn mouw naar binnen al was dit eigenlijk voor hem verboden terrein, vroeg of hij dan zoveel van Mozart hield, zoveel dat hij stond te luistervinken op een plek waar hij niet wezen mocht, en dat nog wel in zijn vrije tijd, terwijl hij op weg naar huis had moeten zijn. Jozef wist amper wie Mozart was en haalde verlegen zijn schouders op, een geste die zij abusievelijk interpreteerde als een teken van onverschilligheid. Even stond ze op het punt hem de kamer weer uit te gooien, maar, al wist ze niet precies waarom, ze blies 16

17 de uitgedoofde melodie weer aan. Ze had nog een halfuur, dan moest het, volgens het huisreglement, stil worden op zolder. Ze keken elkaar lang aan en er begon iets te dagen, ze herkenden, beseften wat ze zo lang al gezien hadden, wat ze hadden moeten weten, wat ze wisten. Hij zat op de enige stoel en durfde haast niet te bewegen, al was het af en toe moeilijk zijn voeten in het ritme van sommige passages stil te houden. Constanze speelde alle stukken uit het hoofd en legde, onwetend nog, de basis voor Jozefs latere, encyclopedische kennis van Mozarts muziek. Toen is alles wat nu, zeventig jaar later, ten einde was gelopen begonnen, toen zij om halftien de lamp doofde, de liefde hen omvademde en ze zich ten volle bewust werden van wat ze, beneden tussen de ziekenbedden en de smerige lakens, van en in elkaar gezien hadden. Die lange nacht werd woordeloos besloten het stadium van het verliefd zijn over te slaan. Dat hadden ze al achter de rug. Oppermachtig manifesteerde zich de liefde, ze verbaasde hen slechts even. Meteen vormden ze het middelpunt van het universum, werden goden die rond en rond tolden tot ze buik op buik, als een wezen met twee hoofden en in elkaar verstrengelde vingers en ledematen, de tijd dienden te nemen om op adem te komen. De liefde was teder soms, schaamteloos vaak. Pas toen de zon als een brandend schip boven de stad verscheen, trok Jozef, zich niet in het minst bekommerend om de krakende trap, huiswaarts. Ze bleven, maanden nog, plichtsbewust hun werk doen, maar de oorlog en het nieuws, de pijn en de smerigheid verloren hun misselijkmakende macht, veroorzaakten hoop noch wanhoop, verdriet noch somberte noch medeleven. De liefde was gulzig en hard, maar ook vanzelfsprekend en bij tijden vermakelijk. Haar kamer was een hemel geworden, hoger dan de maan boven de hel beneden. 17

18 Net voor de bevrijding van Antwerpen doken Jozef en Constanze, bang voor het al te uitbundige gepeupel, roezige straatschuimers en met tondeuses gewapende matrones, onder bij een voormalig kampslachtoffer, een destijds vanuit Breendonk naar Antwerpen overgebrachte politieke gevangene die zonder Constanzes zorgen, extra rantsoenen vlees, bouillon en af en toe een ei, aan zijn hongeroedeem gestorven zou zijn. Zodra de volksgemoederen ietwat bedaard waren, leenden ze van hun gastheer een Gillet 720 met sidecar en gingen ze, slalommend tussen bomkraters en houten kruisen, omgevallen kerktorens en puinakkers, door Europa zwerven. De vraag naar verplegend personeel was groot, en al konden ze geen diploma s en wilden ze geen papieren voorleggen, overal raakten ze makkelijk aan de slag. Jozef had al zijn plannen opgeborgen en zijn dagdromen zonder hartzeer terzijde geschoven alleen gedichten schrijven, dat deed hij telkens als hij de kans kreeg en er de tijd voor vond, verzen over de dingen van alle dagen: een sneeuwlandschap, een zwerm ganzen, hun Gilletmotor, paarden in de mist, de liefde. En het huis met zicht op de Schelde, ook dat kwam er, later, veel later. Voorlopig leefden ze op gemeubelde kamers of in goedkope hotelletjes, aten brood met kaas en gedroogde abrikozen en dronken er een zuinig glaasje zoete wijn bij. Twee keer per week gingen ze naar een restaurant en kozen wat de streek te bieden had, pasta met tomatensaus, boeuf bourguignon of tortilla. Constanze kocht een oefenviool, een ebbenhouten hals zonder klankkast, zodat ze, na een dagtaak, naar hartenlust kon spelen zonder de buren op stang te jagen. Jozef vormde haar eenkoppig en trouw publiek en vond haar de beste violiste ooit. Constanze bleef heel haar leven lang, overtuigd van haar middelmatigheid, twijfelen aan zichzelf en nooit ondernam ze stappen om zich bij een kwartet of orkest aan te sluiten. 18

19 Hun nachten waren kort maar verkwikkend en áls ze in slaap vielen deden ze dat in elkaars armen, een slaaphouding die ze volhielden tot ze zo oud en stram waren geworden dat ze s ochtends een kwartier nodig hadden om zichzelf te ontwarren en hun ledematen weer in de juiste positie te wringen. Ze konden uren bij elkaar zitten zwijgen, en als ze wat deden of zeiden was alles altijd even vanzelfsprekend en tóch verrassend en onvoorspelbaar. En al was hun toekomst in die dagen in ruime mate onzeker, toch leek hun leven volgens een plan te verlopen, een plan waarvan zich elke ochtend en nooit eerder een nieuwe dag ontvouwde. Dan volgden ze stippellijnen door de tijd of de wind tussen twee dagen, de slagrichting van de regen of de omleiding van ergens naar nergens. En toch liepen ze nooit verloren, tenzij, af en toe, in elkaar. Later, de motor weer ingeleverd, na 1955, reisden ze vaak vanuit Antwerpen, vanuit het appartement aan de Ernest Van Dijckkaai 6, dat ze meer dan vijfenvijftig jaar zouden huren, naar Wenen. Constanzes demonen werden om de tuin geleid en vonden haar pas op het einde van haar leven, stokoud en ziek en niet meer in staat zich te verweren, in een bed in de kamer met zicht op de Schelde. Jozef ging naast haar staan, kamde met twee vingers voorzichtig de lokken achter haar oren, probeerde haar mond te sluiten en de verbeten grijns uit haar wangen te boetseren. Zijn pogingen scoorden weinig resultaat, Constanze was niet te vermurwen. Hij streelde de strijkstokhand en even verwachtte hij dat ze haar ogen zou opslaan en vragen of alles nog goed was. Hij draaide de verwarming omlaag, schonk zich een kop koffie in, smeerde een boterham met veel boter en rozenbottelconfituur en liet zich uitgeteld, voorzichtig en langzaam door zijn benen buigend, in de 19

20 zetel bij het raam glijden. Het was beginnen te sneeuwen. Op het dak van de loods tussen de Ernest Van Dijckkaai en de Schelde lag nog een restje van de bevroren sneeuw die verleden week al gevallen was, en langs de buiten gebruik gestelde spoorlijn slenterde een man met een hondje, niet groter dan een dwergkonijn. Het beestje wist Jozef een glimlach te ontlokken. Een zware duwbak voer traag stroomopwaarts. Achter hem schakelde het Franz Schubert Quartet of Vienna over naar Hoffmeister, een stuk in D-majeur. Hij had het Constanze de laatste week alle dagen laten horen. De viool klom langs de sporten van cello- en basnoten de toonladders op en af, liet zich een keer vallen, bleef soms even zitten. Constanze had het ook gekund, zo zuiver spelen. Ze wás geen matig getalenteerde violiste geweest, ze had in de verkeerde tijd en op de verkeerde plaats geleefd. Pech gehad, zonder ten minste een kleine dosis geluk kom je nergens, dat gaven zelfs grote artiesten toe. En zo had Jozef het altijd bekeken. Hij was zo moe dat zelfs kauwen hem zwaar viel. Zijn vrouw was oud geworden, op drie dagen na negentig, en haar einde had zich maanden van tevoren aangekondigd. Medicijnen hadden geen baat meer gebracht, haar maag rotte weg en haar adem stonk als gekookte-ingewandenworst, haar darmen groeiden dicht. Ze had de laatste weken nog nauwelijks gegeten. Boven op de morfinetabletten kreeg ze dagelijks een door de huisarts intraveneus toegediende extra dosis. Zo werd de pijn draaglijk gehouden, veranderde ze in vervelend gezoem op de achtergrond van haar bewustzijn een lage do volgens haar. In Jozefs dromen was Constanze al vaak gestorven, zó vaak dat hij nu, bij tussenpozen, aan de werkelijkheid ging twijfelen. Dan, als om zichzelf te overtuigen, draaide hij zich om en wierp een blik op het ingestorte gezicht boven de dekens van het 20

21 weken geleden naar de woonkamer verrolde bed. Constanzes weerstand was zinloos geweest maar Jozef had haar wanhoop wel begrepen; begrepen waaraan het haar ontbrak, wat ze nog zo graag gewild had en niet meer had gekund. Hij had, naast haar zittend, verteld wat hij vertellen kon, zacht, en ondanks zijn pijn, op een onderhoudende, soms zelfs vrolijke toon. Mét de sneeuw was het ijlen begonnen en had de Dood zich gemeld. Hij was, zolang het sterven duurde, als vertrouwde Hij de zaak niet, als zou ze Hem mogelijk nog kunnen ontsnappen, wakend aan haar voeteinde blijven zitten. Jozef had cd na cd van Mozart opgelegd. In de korte stilte die viel bij het verwisselen van de schijfjes werd Constanze ongeduldig en streek Hij hars aan de paardenharen van zijn strijkstok om dan net op tijd weer in te vallen. Constanze had haar echtgenoot attent gemaakt op Zijn ongewone vingerzetting en Jozef had welwillend en goedkeurend geknikt. Hij gunde haar alles en alles beaamde hij: dat het witte haar van de Dood zo mooi boven zijn oren krulde, dat het rode vestje zijn waarschijnlijke magerte goed verborg, dat zijn irissen zwart waren als zijn pupil en dat ze daarom nooit wist of Hij naar haar keek, dat Hij zo n strakke mond had, een mond die niets verried. Jozef beaamde alles. Eén keer zat ook de dove Emil Klein aan haar voeteinde en twee keer achter elkaar de pianist zonder vingers en de jongens uit Breendonk met hun potloodarmen en hun koppen kaal en bleek als struisvogeleieren. Na een dag had ze Jozef haar eigen instrument gevraagd en met Hem, uitdagend strijkend, het Concerto voor twee violen gespeeld. Ze had nog weinig kracht en nam de noten onzuiver, ze kriepten als gierzwaluwen op een late zomeravond. De Dood had geen haast, maar Constanze was steeds verder weggezakt in het drijfzand van haar somberte en in de opstekende kwaad- 21

22 heid waar haar man aanvankelijk geen raad mee wist. Nog drie keer had ze de viool ter hand genomen en een duel met de Dood aangegaan. Het laatste stukje, een fragment uit Ein musikalischer Spaß, had zo afschuwelijk geklonken dat Jozef ongewild ging tandenknarsen. In haar halfslaap zong Constanze, met een kopstem, haarzuiver de moeilijkste partituren. Jozef vroeg zich af of ze, weer stilgevallen en ingedommeld, van de soldaten in het hospitaal droomde, en alsof hij die dromen wilde overstemmen, wegwissen, stukslaan, vertelde hij Constanze over Wenen, haar geboortestad waar ze altijd zo graag ééns had willen concerteren, waar ze zo graag nog een laatste keer op pelgrimage was geweest. Plannen door de Dood verijdeld. Taxiënd naar de juiste terminal stuurde de piloot, alsof hij ons wilde laten weten dat we wel degelijk op het juiste vliegveld waren geland, An der schönen blauen Donau door het luidsprekertje boven ons hoofd. Weet je dat nog? En hoe we gelachen hebben omdat onze voorspelling opnieuw uitkwam, de meeste piloten deden het. Of de steward... eigenlijk is dat waarschijnlijker. In bussen hadden we de laatste jaren geen zin meer... zeulen met koffers... We namen een taxi naar de binnenstad, kilometers door wat eens het jachtdomein van de Habsburgers was. Er restten van de bossen en weilanden niet meer dan een paar plekken groen. Allerlei fabrieken hebben zich er in de loop der jaren gevestigd, een onontwarbare wirwar van kilometers buizen werd tussen silo s en hangars geweven. Jij beweerde altijd dat je die stukken land nog wild en ongerept gekend had, wat ík, als onderdeel van ons spel, weigerde te geloven. Jij fantaseerde everzwijnen en herten met reusachtige geweien tussen de lelijke gebouwen... ruiters ook, die over de buizen, bestelwagens en stapels palletten sprongen, stee- 22

23 vast gekleed in kostuums uit de tijd van Karel VI. Jij wees naar een plek tussen de rommel, ik keek dan belangstellend en reikhalzend de aangegeven richting uit, maar was altijd net te laat, altijd was het hert net om een hoek verdwenen. Ik zag nooit wat, probeerde teleurgesteld te kijken en de taxichauffeurs wisten niet waar we om lachten. Als we het Donaukanaal overstaken, dan waren we pas waar we wezen wilden... maar de hele Ringstraße aflopen, dat lukte niet meer... vroeger deden we het vaak, je werd er helemaal blij van... vertrekkend bij die gekke generaal te paard die volgens jou totaal in de war was en de auto s schouwde als waren het zijn troepen, zijn cavalerie die in eindeloze colonnes de stad rondtrok; bij de huizen die tegen elkaar op pronkten, als oude dames met hun haarspelden, broches en parelsnoeren. De laatste keer hebben we de Ringtram genomen en zijn we bij elke halte uitgestapt, hebben we rondgelopen en -gekeken en zijn we weer ingestapt. Een keer of tien, denk ik. Jij zal het nog wel heel precies weten, jij onthoudt zulke dingen. Het was vroeg in de herfst, de bladeren twijfelden nog tussen hangen en vallen... maar koud was het niet... in het Stadtpark waren jongens een balletje aan het trappen. Jij bent nooit zo n Straussliefhebber geweest, maar we liepen, zoals altijd, toch even langs zijn standbeeld; kitscherig wel, verguld, fiedelend onder een boog van sierlijk rond hem zwevende, schaars geklede dames. De goudfazant noemde je hem, omdat die vogels altijd trots en pronkerig door hun ren lopen, dat hadden we in de Antwerpse Zoo gezien. En altijd stonden er dozijnen toeristen rond de walskoning, elk jaar meer, fototoestel in de aanslag, alsof ze verwachtten dat hij op een gegeven moment werkelijk zou gaan spelen. Volgens jou deed hij dat ook wel... s nachts. Dan vormde hij met zijn stenen en bronzen buren, Franz Schubert, Anton Bruckner en Johan Stollz een kwartet. We probeerden ons 23

24 dan voor te stellen hoe dat zou klinken en hoe die vier de bladeren van de bomen zouden spelen en dat er s ochtends van zijn strijkstok gevallen goudstof op Strauss sokkel zou liggen. Jij kon je wel iets voorstellen bij die melodieën en liep dan te neuriën. God... wat hadden wij, en vooral jij, een fantasie... sjoemelen met de tijd, zijn loop scheeftrekken, hem uit zijn bedding lichten, we deden niets liever: Mahler tegenkomen op straat en hem zo uitgebreid groeten dat alle omstanders bleven stilstaan; naar Madame Butterfly gaan kijken en ons inbeelden dat het 1900 was en we de Weense première bijwoonden terwijl Puccini de opera toen nog niet eens geschreven had; in een koffiehuis welgestelde, langgerokte en ingesnoerde dames met fleurige bloempothoeden Wiener Eiskaffee zien drinken; lachen om hun mannen die in overhemd met staande, stijve boord allemaal aan een nekhernia leken te lijden; stilstaan op de stoep en zo iedereen hinderen telkens als er een door lippizaners getrokken koets voorbijreed; in restaurant Frauenhuber uit eten gaan en ons voorstellen dat Mozart er voor de zoveelste keer zijn laatste pianorecital gaf, niet dan maar wel daar; in het Kunsthistorisch Museum ons verbeelden dat Vermeer op het doek waarop de schilder zichzelf schilderend schilderde, toch weer een beetje gevorderd was sinds ons laatste bezoek. Die wandeling door het park was eigenlijk al best vermoeiend. Bij een kiosk hebben we twee Frankfurter worsten met scherpe mosterd en zuurdesembrood gegeten. Verrukkelijk hoe die worstjes, als te hard opgeblazen binnenbandjes, knappen tussen je tanden. Het equivalent van jullie friet met mayonaise, zo noemde jij zo n snelle hap. Tram op tram af, tot bij de twee gezworen vrienden, Goethe en Schiller, ieder aan zijn kant van de Ring, gescheiden door het lawaai van zoveel auto s. Onze plannen om ze s nachts weer bij elkaar te brengen waren gedoemd te 24

25 mislukken. Ze wogen allebei een paar ton. Je wou hun dan ieder een mobiele telefoon kopen. Weet je nog hoeveel overredingskracht ik nodig had om je dat idee uit het hoofd te praten? Onze spelletjes... we hebben er later vaak om gelachen. Jozef dacht wel dat Constanze hem hoorde. In het halfdonker van de kamer, waar slechts wat straatlicht binnenviel, meende hij af en toe, nauwelijks merkbaar, haar aangezichtsspieren te zien trekken zijn woorden die langs haar wangen streken? Maar een glimlach was het in geen geval, al leek, voor de duur van zijn vertelling, haar woede enigszins af te nemen, alsof de Dood geen vrolijkheid verdroeg en uit haar gezichtsveld verdween. Hijzelf ervoer de herinneringen als veelkantig, hij kon er telkens opnieuw en opnieuw doorheen lopen, andere accenten leggen, dingen ontdekken en herontdekken, en als hem dat zo uitkwam de gebeurtenissen een beetje naar zijn hand zetten de waarheid mocht, op hun leeftijd, vrijelijk worden ingekleurd. Maar het Nu verleggen, speels de lijnen van de Tijd buigen zoals hij en Constanze dat zo vaak en met zoveel plezier gedaan hadden, tot ze zelf geloofden dat ze waren waar ze nooit konden geweest zijn, dat was voor altijd afgelopen. Herinneringen konden nog groeien in de breedte, niet meer in de lengte. Constanzes tijd was op, de zijne had zich honderdtachtig graden gedraaid en hij was er, argeloos, frontaal tegen aangelopen. En de pijn zou blijven. En altijd, ook de laatste keer, nam je je viool mee naar Wenen we sloten er telkens een dure verzekering voor af en nóóit heb je het instrument uit zijn koffer gehaald, niet in Wenen. Eén keer had ik je bijna zover gekregen, in het tot café verbouwde station van U-bahnhalte Karlsplatz... we 25

26 hadden toen bijna twee flessen grüner veltliner gedronken bij en na het eten snoekbaars in een groene rieslingsaus... dat weet ik nog omdat je het gerecht zo vaak bestelde, thuis vond je de vis toen zelden op een menukaart. Het moet minstens vijfentwintig jaar geleden zijn. De laatste keer dat we daar zaten, zouden twee glázen al te veel geweest zijn! Je ging toen we hadden al een paar keer geklonken op Otto Wagners artistiek-aristocratische kop, op zijn grijs baardje zelfs, méér dan lichtjes beschonken, een ode brengen aan de architect, aan de vele mooie stationnetjes die hij ontworpen had... geen stationnetjes om langs te rijden maar om naartoe te rijden. Zo zei jij dat en we kwamen vaak op de Karlsplatz. Mozart zou het worden, uiteraard, een stukje uit zijn Vioolconcert n 3. Ik zou rondgaan met een asbak die ik met mijn zakdoek al had schoongemaakt en geld ophalen bij de andere cafégasten iets wat ik in nuchtere toestand nooit zou durven. Met de opbrengst zouden we nog meer wijn drinken. Zulke dingen deden wij toen, of tenminste, we overwogen ze. Weet je nog dat je, snikkend lachend, je koffer opende? Er waren een paar mensen die al applaudisseerden, en ik triomfeerde... even. Maar de lach op je gezicht brak, viel aan scherven in de koffer en ging mét het instrument achter slot en grendel. Zomaar, plots. Verkeerde tijd, verkeerde plek, zei je, schijnbaar eensklaps nuchter. Maar wel de juiste muziek, antwoordde ik. Faalangst? Je haalde even je schouders op. Zelden heb ik je het lachen zo snel zien vergaan. Een mens moet weten wat hij kan en wat hij niet kan, mompelde je nog en ik zei dat het daar juist om ging: dat je dat niet wist. Niet wou weten. Nooit hebt willen weten. Het was zomer en we gingen lopen, tot op de Maria-Theresien-Platz, waar een Mozartiaans geklede en geschminkte jongeman het stuk stond te spelen dat jij aan de Karlsplatz had willen brengen. Je luisterde even, schud- 26

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Voor Cootje. de vuurtoren

Voor Cootje. de vuurtoren Voor Cootje de vuurtoren De Koos Meinderts vuurtoren Lemniscaat & Annette Fienieg Nederlandse rechten Lemniscaat b.v. Rotterdam 2007 isbn 978 90 5637 909 4 Tekst: Koos Meinderts, 2007 Illustraties: Annette

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn

Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Het tweede avontuur van Broer Vos en Broer Konijn Oom Remus bron. Z.n., z.p. ca. 1950 Zie voor verantwoording: http://www.dbnl.org/tekst/remu001twee01_01/colofon.php 2010 dbnl / erven J.C. Harries 2 [Het

Nadere informatie

10. Gebarentaal [1/3]

10. Gebarentaal [1/3] 10. Gebarentaal [1/3] 1 Gebarentalen Stel, je kunt niets horen. Je bent doof. Hoe praat je dan met andere mensen? Je kunt liplezen, maar dat is moeilijk en je mist dan toch nog veel van het gesprek. Bovendien

Nadere informatie

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever.

NAAM. Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Vos en Waar is Haas het ijs? NAAM Uil kijkt in een boek. Het is een boek over dieren. Er staan plaatjes in. Van elk dier één. Uil ziet een leeuw. En een pauw. En een bever. Wat een raar beest! lacht Uil.

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks

De kerker met de vijf sloten. Crista Hendriks De kerker met de vijf sloten Crista Hendriks Schrijver: Crista Hendriks Coverontwerp: Pluis Tekst & Ontwerp ISBN: 9789402126112 Crista Hendriks 2014-2 - Voor Oscar... zonder jou zou dit verhaal er nooit

Nadere informatie

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice.

Door het raam ziet ze Bea, de benedenbuurvrouw. Ze veegt de sneeuw weg van het pad voor de flat. Uitslover, denkt Alice. Alice ligt in bed. Heel langzaam wordt ze wakker. Haar lichaam ontspannen, haar hoofd leeg. De vertrouwde geur van haar man Jules hangt in de slaapkamer. Een geur van alcohol, nootmuskaat en oude man.

Nadere informatie

Oud wit Prins de Vos. Ik wil je.

Oud wit Prins de Vos. Ik wil je. Oud wit Prins de Vos Ik wil je. Het is het eerste berichtje dat ik vandaag van hem ontvang. De uren waarin het stil blijf zijn ondragelijk. Pas als ik de trilling in mijn broekzak voel begint mijn hart

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Dubbelspel. Alan Durant

Dubbelspel. Alan Durant Dubbelspel Dubbelspel maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Het lam. Arna van Deelen

Het lam. Arna van Deelen Het lam Arna van Deelen Hij leunde vermoeid op zijn staf, starend over de eindeloze velden. De kudde lag verspreid onder de bomen, die op deze tijd van de dag voor wat schaduw zorgden. Hij legde zijn hand

Nadere informatie

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders

Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1. Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 1 Brieven aan bijna niemand anders Ahlberg en Tellegen 13-12-11 14:29 Pagina 2 ander werk van toon tellegen Theo Thijssenprijs 1997 Hendrik de Vriesprijs 2006

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

DE INBREKER Rikus Koops 2014

DE INBREKER Rikus Koops 2014 DE INBREKER Rikus Koops 2014 In de dagen dat ik nog een jongeman was, werd ik geregeld wakker in een vreemd bed of op een onbekende bank. Na verloop van tijd had ik er een gewoonte van gemaakt om na het

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes.

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Rust nu maar uit, je hebt je strijd gestreden. Je hebt het als een moedig man gedaan. Wie kan begrijpen hoe je hebt geleden en wie kan voelen,

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl ROSANNE Rosanne, ik weet dat er heel veel mannen zijn Elke keer weer een ander en mij doet 't pijn Want jou liefde waarmee jij mij soms verblijdt Wil ik liever, liever, liever, liever voor altijd Als ik

Nadere informatie

D Artagnan gaat naar Parijs

D Artagnan gaat naar Parijs D Artagnan gaat naar Parijs Artagnan reed op zijn oude paard, een uitgeputte knol met een trieste blik. Ook al was zijn paard op zijn minst vreemd te noemen en ook al waren de kleren die hij droeg verbleekt,

Nadere informatie

Liturgie voor de Gezinsdienst. Thema: In de wolken!

Liturgie voor de Gezinsdienst. Thema: In de wolken! Liturgie voor de Gezinsdienst op 26 oktober 2014 om 10,00 uur in De Ark Thema: In de wolken! Met medewerking van: Elly Maarsingh Renny Post Leden van de KiWi Voor de dienst zingt Ludgrut: Wees welkom allemaal

Nadere informatie

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1

LEZEN FICTIE BK 1 LEKKER LEZEN PERRON 1 LEZEN FICTIE BK LEKKER LEZEN PERRON Lekker lezen Daar lag de molen. Donker en dreigend lag hij daar in de sneeuw, als een sterk, gevaarlijk dier dat loert op zijn prooi. Ik hoef er helemaal niet heen,

Nadere informatie

Van de liefde wil ik zingen

Van de liefde wil ik zingen Van de liefde wil ik zingen TOON HERMANS liefde Van de wil ik zingen ZIJN MOOISTE LIEFDESTEKSTEN Een als je echt van iemand houdt iemand alles toevertrouwt een die echt weet wie je bent ook je zwakke

Nadere informatie

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help!

Zondag 16 februari 2014. Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Zondag 16 februari 2014 Protestantse Gemeente Biddinghuizen THEMA: Ho, stop, help! Voorganger: ds. Bram Bregman Organist: dhr. Klaas Keimpema Pianist en dirigent schoolkoor: dir. Adriaan Stuij Welkom -

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

Liturgie voor de viering op 24 april 2016 om 10.00 uur in de Lichtkring met de Catechesegroep Gehandicapten Hoofddorp

Liturgie voor de viering op 24 april 2016 om 10.00 uur in de Lichtkring met de Catechesegroep Gehandicapten Hoofddorp Liturgie voor de viering op 24 april 2016 om 10.00 uur in de Lichtkring met de Catechesegroep Gehandicapten Hoofddorp Ouderling van dienst is Burg Anker Diaken is Alma van Hengel De piano wordt bespeeld

Nadere informatie

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Parabel geschreven door Neale Donald Walsch Ergens in de tijd was er een Zieltje, dat tegen God zei: Ik weet wie ik ben! God zei: Dat is heel mooi. Wie ben

Nadere informatie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie

Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Er zijn mensen nodig met nieuwe fantasie Ervaringen, belevenissen, vragen in woorden gevangen om die woorden weer vrij te laten in nieuwe ervaringen, belevenissen, vragen. Marcel Zagers www.meerstemmig.nl

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet.

De eekhoorn. œ œ œ œ œ. Ó Œ œ œ. œ œ œ œ. œ j. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ. œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ. œ J. - hoorn, de eek - hoorn eet. oktober 2010 tekst: Joke de Klerck muziek: Ton Kerkhof De eekhoorn Refrein Intro Ó Œ œ œ J œ œ œ œ eek stapelen: œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ œ Œ Al - hoorn, de eek - hoorn eet zich vol en rond. œ œ œ œ

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

do van ranst Eline wordt een ster

do van ranst Eline wordt een ster do van ranst Eline wordt een ster 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Do Van Ranst Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be - info@manteau.be Deze reeks

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20

Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Ontmoetingskerk - Laren NH, 5 april 2015 - Pasen Johannes 20 Zal ik mijn man nog tegenkomen na de dood? Zullen we elkaar herkennen? Dat vroeg een vrouw me, enkele weken geleden. De vraag klinkt niet voor

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Jezus was moe. Hij had het helemaal gehad. Het begon er allemaal mee toen sommige van de schiftgeleerden zagen hoe wij, zijn leerlingen, een stuk brood

Nadere informatie

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen

E C C E H O M O. Weekoverweging. Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen WEEK 18 1 Weekoverweging E C C E H O M O Ziet de mens *** in de oorsprong werd de mens twee om door lichamelijke eenwording nieuwe mensen voort te brengen in de ontplooiing worden mensen twee om door geestelijke

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

Het geluk van de sprinkhaan

Het geluk van de sprinkhaan Het geluk van de sprinkhaan Ander werk van Toon Tellegen Theo Thijssenprijs 1997 Hendrik de Vriesprijs 2006 Constantijn Huygensprijs 2007 Misschien wisten zij alles (verzamelde dierenverhalen, 1995, 2007)

Nadere informatie

Tussen koppensnellers en krokodillen

Tussen koppensnellers en krokodillen Tussen koppensnellers en krokodillen Eerste druk, mei 2012 2012 Karien van Ditzhuijzen Illustraties en coverontwerp: Anneke van de Langkruis isbn: 978-90-484-2392-7 nur: 282 Uitgever: Free Musketeers,

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Het verhaal van. de bomen

Het verhaal van. de bomen Het verhaal van de bomen 24 Mr finney liep fluitend het bos in. Hij snoof een paar keer heel diep. Niets ruikt lekkerder dan een bos waar het net geregend heeft! Pinky Pepper zou het hier vast mooi vinden.

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

workshop bij Rodica en Dodica

workshop bij Rodica en Dodica workshop bij Rodica en Dodica vier gedichten van Paul van Ostaijen met tekeningen van Paul Verrept taijen, met bij elk zins morgens de dingen, de que nègre, en Rodica en r al met groot succes ansee. Nu

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Jezus geeft zijn leven voor de mensen

Jezus geeft zijn leven voor de mensen Eerste Communieproject 38 Jezus geeft zijn leven voor de mensen Niet iedereen gelooft in Jezus In les 5 hebben we gezien dat Jezus vertelt over de Vader. God houdt van de mensen. Hij vergeeft je zonden.

Nadere informatie

Het. Boekenliefje. Helen Docherty & Thomas Docherty. Clavis

Het. Boekenliefje. Helen Docherty & Thomas Docherty. Clavis Het Boekenliefje Helen Docherty & Thomas Docherty Clavis Het Boekenliefje Helen Docherty & Thomas Docherty 3 Precies op dat moment kwam een klein wezentje het dorp binnengevlogen. Het werd langzaam donker

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama

Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Boek 1 De jongen in de gestreepte pyjama Zakelijke gegevens: 1. Titel van het boek: De jongen in de gestreepte pyjama. 2. Het boek heeft geen ondertitel. 3. De auteur van het boek is John Boyne 4. Het

Nadere informatie

Deze reeks kwam tot stand in samenwerking met Wablieft Wablieft Kardinaal Mercierplein 1 2800 Mechelen www.wablieft.be boeken@wablieft.

Deze reeks kwam tot stand in samenwerking met Wablieft Wablieft Kardinaal Mercierplein 1 2800 Mechelen www.wablieft.be boeken@wablieft. Liefde en lef 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Marita de Sterck Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be - info@manteau.be Deze reeks kwam tot stand

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

Het kasteel van Dracula

Het kasteel van Dracula Uit het dagboek van Jonathan Harker: Het kasteel van Dracula 4 mei Eindelijk kom ik bij het kasteel van Dracula aan. Het kasteel ligt in de bergen. Er zijn geen andere huizen in de buurt. Ik ben moe. Het

Nadere informatie

-23- Geen medelijden

-23- Geen medelijden -22- Graniet Hoeveel keer was de vrachtwagen al gestopt? Innocent was de tel kwijtgeraakt. Telkens als de truck halt hield, werden er een paar jongens naar binnen geduwd. Maar nu bleef de deur van de laadruimte

Nadere informatie

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI AVI E4* Alcoholisme, ruzie, bang zijn Midden in de nacht rinkelt de telefoon. Anna weet wat dat betekent. Ze moet vluchten, alweer. Ze rent de donkere nacht in. De volgende dag valt Anna in de klas in

Nadere informatie

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl

Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Via-Art. Door Shantella de Visser, Via-Art.nl Een therapeutisch voorleesverhaal voor jonge kinderen van gescheiden ouders. Door Shantella de Visser,.nl Vooraf: Je kunt dit verhaal aan je kind voorlezen wanneer je zelf in staat bent om met de emoties

Nadere informatie

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets.

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets. Stomme trutten Kijk, die stomme trutjes zijn er weer. Kelly wijst naar buiten. Sanne kijkt nieuwsgierig uit het raam. Voor het huis aan de overkant staan twee meisjes. Meisjes met blonde paardenstaartjes.

Nadere informatie

Andrea Voigt. Augustus in Parijs. Uitgeverij De Geus

Andrea Voigt. Augustus in Parijs. Uitgeverij De Geus Andrea Voigt Augustus in Parijs Uitgeverij De Geus I Loretta deed de deur open. Ze was op haar pantoffels. De roze lippenstift klonterde een beetje om haar mond en haar ogen waren zwartomlijnd. - Dat is

Nadere informatie

GAAT ER OP UIT. Balder

GAAT ER OP UIT. Balder Balder GAAT ER OP UIT H et was die ene nacht van het jaar dat de tijd stil lijkt te staan voor het merendeel van de mensen, maar voor EEN persoon ging die nog altijd veel te snel. Er was nooit genoeg tijd

Nadere informatie

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam.

Laura zelf heeft bijna nooit ruzie met haar moeder. De moeder van Laura komt uit Peru. Yasmina vindt haar lief, zacht en zorgzaam. 1. Yasmina doet het tuinhekje achter zich dicht. Hoe kan ze zo stom zijn niet aan de verjaardag van haar moeder te denken? Haar moeder blijft woedend achter. Yasmina voelt zich even rot, maar na drie stappen

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24.

LES 10. Sluipaanval. Doe Lees 1 Samuël 24. LES Sluipaanval Ben je wel eens gepest? Is er iemand die altijd vervelend tegen jou doet? Heb je ooit geprobeerd om die persoon terug te pakken? (Zie 1 Samuël 24; Patriarchen en Profeten, blz. 603-615)

Nadere informatie

Ankie. het meisje uit de bossen van Karoetsja. Antoon Kersten ooit geschreven voor zijn kleindochter Karin. blad 1

Ankie. het meisje uit de bossen van Karoetsja. Antoon Kersten ooit geschreven voor zijn kleindochter Karin. blad 1 Ankie het meisje uit de bossen van Karoetsja Antoon Kersten ooit geschreven voor zijn kleindochter Karin blad 1 In een ver land, wel duizend kilometer hier vandaan, woonde Angelina. Haar moeder noemde

Nadere informatie