Jaargang 2 nummer 1 16 dec 2010

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaargang 2 nummer 1 16 dec 2010"

Transcriptie

1 Jaargang 2 nummer 1 16 dec 2010 Inhoudsopgave: Inleiding Minisymposium LVG en Verslaving De belangrijkste problemen volgens hulpverleners De ervaringen van cliënten De ervaringen van verwanten Vervolgstappen programma Inleiding Het programma LVG en Verslaving van hogeschool Inholland is nu ruim een jaar gaande. Tijdens dit eerste jaar hebben we onderzoek gedaan naar de problemen in de behandeling en begeleiding van LVG ers met verslavingsproblematiek. In deze nieuwsbrief vindt u de resultaten van de probleemanalyse tot nu toe. Om recht te doen aan de complexe aard van de problematiek, hebben we drie verschillende perspectieven onderzocht. Het eerste perspectief is de kant van de hulpverlener. Deze hebben we onderzocht via een landelijke enquête. Het tweede is het perspectief van de cliënt en het derde de ervaringen van de ouders van de LVG ers. Deze laatste twee perspectieven hebben we verkend via interviews. We danken alle mensen die zich hebben ingezet voor de enquête en de interviews! Client Ouders Hulpverleners Figuur 1: Drie gebruikte perspectieven in het programma LVG en Verslaving 1

2 Minisymposium LVG en Verslaving Op 11 november hebben we een minisymposium georganiseerd waar de onderzoeksresultaten zijn gepresenteerd. Neuropsycholoog Jaap Schijf (Brijder Verslavingszorg) hield een inleidende presentatie over de werking van het brein van LVG ers met verslavingsproblemen. Daarna werden de resultaten uit ons onderzoek gepresenteerd en werd er gediscussieerd over de implicaties van deze resultaten voor het te ontwikkelen hulpverleningsprogramma. Er was veel belangstelling vanuit de meewerkende zorgorganisaties. Ook studenten en docenten waren aanwezig. In totaal waren er bijna 150 belangstellenden. De presentaties van de inleiders vindt u op de website: De enquête onder hulpverleners Met twaalf professionals uit de verslavingszorg en VG-sector hebben wij een rondetafelgesprek gehouden. De gegevens uit dit gesprek, gecombineerd met een literatuuronderzoek, hebben geleid tot 76 stellingen die wij landelijk met een enquête hebben voorgelegd aan professionals uit beide sectoren. Van hen hebben 345 gereageerd, waarvan 227 ingevulde enquêtes bruikbaar waren. Hiervan zijn er 155 ingevuld door professionals uit de VG-sector en 72 uit de verslavingszorg. 70 procent van hen is vrouw, de gemiddelde leeftijd 40 jaar, ruim 50% heeft een HBO-opleiding gevolgd en bijna 70% heeft een functie in de directe begeleiding van LVG ers die middelen misbruiken. Met deze enquete hebben wij achterhaald welke problemen professionals uit de verslavingsen gehandicaptenzorg als belangrijk ervaren in de begeleiding en behandeling van LVG ers met verslavingsproblematiek. Bovendien zijn we geïnteresseerd in de verschillen tussen beide sectoren. In tabel 2 ziet u een rangorde met de tien belangrijkste problemen. Nr. 1 Belangrijkste problemen die door professionals gezamenlijk ervaren worden De cliënt is sterk beïnvloedbaar door de sociale omgeving 2 oorzaken en gevolgen met elkaar in verband te brengen 3 Er is geen gemeenschappelijk beleid van instellingen 4 eerder geleerde zaken toe te passen in nieuwe situaties 5 De cliënt staat onder invloed van andere gebruikers 6 De cliënt vertoont crimineel gedrag 7 De behandelmethodes sluiten niet aan op het cognitieve niveau van de cliënt Belangrijkste problemen in de gehandicaptenzorg De cliënt is sterk beïnvloedbaar door de sociale omgeving Er is geen gemeenschappelijk beleid van instellingen oorzaken en gevolgen met elkaar in verband te brengen De cliënt staat onder invloed van andere gebruikers De cliënt vertoont crimineel gedrag De cliënt prostitueert zich Er bestaan visieverschillen tussen verslavingszorg en gehandicaptenzorg over 2 Belangrijkste problemen in de verslavingszorg oorzaken en gevolgen met elkaar in verband te brengen eerder geleerde zaken toe te passen in nieuwe situaties De cliënt is sterk beïnvloedbaar door de sociale omgeving Er is geen gemeenschappelijk beleid van instellingen De cliënt staat onder invloed van andere gebruikers Een standaard screening op het sociaal-emotionele niveau van de cliënt ontbreekt bij de intake De behandelmethodes sluiten niet aan op het cognitieve niveau van de cliënt

3 8 gemaakte afspraken uit te voeren 9 De cliënt prostitueert zich 10 De cliënt heeft schulden behandeling en begeleiding De cliënt heeft schulden gemaakte afspraken uit te voeren eerder geleerde zaken toe te passen in nieuwe situaties gemaakte afspraken uit te voeren Een standaard screening op het cognitieve niveau ontbreekt bij de intake Een standaard screening gericht op beperkingen van de cliënt ontbreekt bij de intake Figuur 2: Belangrijkste problemen die professionals ervaren in de begeleiding en behandeling van LVG ers die middelen misbruiken Wanneer we stellingen combineren, dan blijkt dat professionals problemen in hun werk ervaren met het beperkte sociale aanpassingsvermogen van cliënten, een kenmerkende eigenschap van LVG ers. Hierbij gaat het ondermeer over het sterk beïnvloedbaar zijn door de sociale omgeving, het onder invloed staan van andere gebruikers en eenzaam zijn. Ook hebben professionals problemen met een ander belangrijk kenmerk van de LVG er, namelijk de beperkte executieve functies van de cliënten. Dit blijkt ondermeer uit het feit dat cliënten moeite hebben oorzaak en gevolg met elkaar in verband te brengen, eerder geleerde zaken toe te passen in nieuwe situaties en met het nakomen van gemaakte afspraken. Naast deze problemen op cliëntniveau, ervaren professionals organisatorische problemen. Men heeft er ondermeer problemen mee dat er geen gemeenschappelijk beleid is tussen instellingen en dat er visieverschillen bestaan over de begeleiding en behandeling. Kijkend naar de verschillen tussen de gehandicapten- en verslavingszorg, dan kunnen we twee belangrijke tendensen constateren. In de gehandicaptenzorg hebben de professionals significant meer problemen met kennis en houding van/bij middelen. Dit blijkt uit stellingen als middelengebruik accepteren en terugval accepteren. In de verslavingszorg hebben de professionals weer significant meer problemen met kennis, houding en vaardigheden van/bij verstandelijke beperking. Dit wordt geïllustreerd door de stellingen over het overvragen van cliënten, het aansluiten op het niveau van cliënten en het formuleren van haalbare doelen. Interviews met cliënten Na verkregen toestemming van de Medisch Ethische Toetsingscommissie (METC) voor de uitvoering van het onderzoek, zijn we aan de slag gegaan met de interviews met cliënten. Via Esdege-Reigersdaal, s Heeren Loo en Brijder Verslavingszorg zochten we vijftien cliënten die met ons in gesprek wilden gaan. We vroegen hen wat zij belangrijk vinden in de behandeling en begeleiding. Hun wensen, evenals hun positieve en negatieve ervaringen kwamen ter sprake. In deze nieuwsbrief leest u een samenvatting van de resultaten van de eerste vijf interviews. De cliënten hebben de leeftijd van 19 tot 41 jaar. Drie van hen wonen zelfstandig, één van hen verblijft op een woongroep en een ander woont in een appartement met steunpunt. Naast middelenproblematiek (voornamelijk cannabis of alcohol) heeft een aantal van hen te maken met psychiatrische problematiek. Daarnaast hebben zij veel meegemaakt in hun leven, inclusief 3

4 negatieve ervaringen met de hulpverlening. Op het moment van het gesprek gaven de cliënten aan dat de huidige situatie relatief goed beviel. We hebben dan ook niet alleen gekeken naar de behandeling van de verslaving, maar naar de totale ondersteuning van de cliënt. De cliënten gaven aan de medicatie en de individuele gesprekken te waarderen. Over het effect van de hulp zijn ze echter minder positief: de behandeling heeft volgens hen niet of onvoldoende geholpen. Uit de interviews kwam naar voren dat cliënten het belangrijk vinden dat praktische zaken goed geregeld zijn: zelfstandig wonen, geldzaken, werk of een andere daginvulling. Verder is het voor hen cruciaal dat ze de begeleiders kunnen vertrouwen. Belangrijk hierin is de wijze van communiceren van de begeleiders: betrokken, positief, respectvol, zonder betutteling of dwang. In het verlengde hiervan vinden cliënten het belangrijk dat ze invloed kunnen uitoefenen op de behandeling. Het is tot slot essentieel voor hen dat het tempo waarmee zij geholpen worden wordt aangepast aan hun mogelijkheden en wensen. Zo wordt overbelasting voorkomen. Interviews met ouders Via Esdégé-Reigersdaal en MEE hebben we zes interviews gehouden met ouders van LVG ers met middelenproblematiek: vier moeders en twee echtparen. Hun kind had naast de verstandelijke beperking en de middelenproblematiek vaak ook nog een derde diagnose: PDD- NOS, autisme of schizofrenie. De middelen die misbruikt werden waren alcohol, cannabis en soms medicatie of cocaïne. We realiseren ons dat de geïnterviewde ouders niet representatief zijn voor alle ouders van LVG ers, onder andere door de wervingsmethode. Toch zijn wij erg tevreden met de resultaten. Voor zover ons bekend is er vrijwel geen wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het perspectief van verwanten. Zij zijn onmisbare experts in het onderzoek en in de ondersteuning, omdat zij veel meegemaakt hebben met hun kind en met de hulpverlening. Uit de verhalen van de ouders blijkt een sterke betrokkenheid bij het welzijn van hun kind. De ouders hebben jarenlang gevochten voor hun kind en zijn vaak gaandeweg overbelast en overspannen geraakt. Ze hebben veel strijd geleverd: met hun kind, maar ook met hulpverleners. Het spanningsveld tussen afstand en nabijheid komt in alle gesprekken terug. De ouders willen meer afstand nemen en vooral leuke dingen doen met hun kind. Het valt hen echter zwaar om afstand te nemen, omdat de ondersteuning in hun ogen vaak tekort schiet waardoor de last die op hun schouders terecht komt groot wordt. De ouders hebben weinig contact met hulpverleners uit de verslavingszorg, waardoor hun kennis over de wijze van behandeling beperkt is. De ouders ervaren de behandeling van de verslaving niet als erg effectief: ouders zagen hun kind dikwijls terugvallen in het oude gedrag. Ook het taalgebruik werd genoemd als struikelblok bij de behandeling. Volgens de ouders gebruikten de behandelaren bijvoorbeeld te moeilijke woorden. 4

5 Een belangrijke conclusie uit de gesprekken met de ouders is dat zij het belangrijk vinden dat ze serieus genomen worden door hulpverleners en dat ze samen met hen een team kunnen vormen. Daarnaast vinden ze het van belang dat de hulpverleners de juiste competenties hebben om hun kind goed te kunnen ondersteunen (kennis, vaardigheden en houding). Ze wensen dat er daardoor meer ontspanning komt in de relatie met hun zoon of dochter. Vervolgstappen programma In het komende jaar staat de ontwikkeling van het behandel- en begeleidingsprogramma centraal. Als basis gebruiken wij het volgende schema: Voorwaarden en proces Voorwaarden Organisatie Collaborative care Casemanagement Attitude proces Assessment Interventie- en zorgplanning Evaluatie Programma s 11 Figuur 3: Schematische weergave van de voorwaarden en het proces van behandeling en begeleiding Wanneer we de bevindingen uit de drie onderzoeken hierin betrekken, dan moeten we in de ontwikkeling rekening houden met de volgende aspecten: 5

6 Implicaties programma Voorwaarden Organisatie problemen Kennis en houding bij middelen Organisatie Collaborative care Casemanagement Attitude Samenwerkingswens verwanten Eigenheid VB Assessment/ Intake Programma s Attitude wensen netwerk en cliënten Housing first 12 Figuur 4: Schematische weergave van de implicaties van het onderzoek voor de voorwaarden van behandeling en begeleiding We willen u graag op de hoogte houden van de vervolgstappen die we gaan zetten. Met een adviesgroep gaan we beoordelen welke interventies we gaan aanpassen voor LVG ers. We zullen ons verder richten op de attitude van hulpverleners die bijdraagt aan de effectiviteit van de zorg. Verder zal er aandacht worden geschonken aan organisatorische randvoorwaarden voor goede zorg, waaronder een goede samenwerking tussen verslavingszorg en gehandicaptenzorg. Wordt vervolgd! 6

Ervaren problemen door professionals

Ervaren problemen door professionals LVG en Verslaving Lectoraat GGZ-Verpleegkunde Ervaren problemen door professionals Kennisdeling 11 november 2010, Koos de Haan, deel 2 1 Wat komt aan bod? Onderzoek naar problemen door professionals ervaren

Nadere informatie

Lectoraat GGZ-Verpleegkunde. LVG en Verslaving. s Heerenloo 30 juni 2010

Lectoraat GGZ-Verpleegkunde. LVG en Verslaving. s Heerenloo 30 juni 2010 Lectoraat GGZ-Verpleegkunde LVG en Verslaving s Heerenloo 30 juni 2010 1 Wat komt aan bod? Overzicht programma LVG en verslaving Prevalentiegegevens Casus Brijder en s Heerenloo Discussie nav casuïstiek

Nadere informatie

Leefstijltraining-PLUS

Leefstijltraining-PLUS Drs. Koos de Haan Froukje Wielenga, MSc. Dr. Berno van Meijel Hogeschool Inholland, Domein Gezondheid, Sport & Welzijn Lectoraat GGZ-verpleegkunde Juli 2012 2012 Hogeschool Inholland/Brijder Verslavingszorg

Nadere informatie

De trekthermometer. Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ GGZ Drenthe Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ

De trekthermometer. Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ GGZ Drenthe Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ De trekthermometer Over het begeleiden van craving bij cliënten met triple-problematiek Carin Wiering Carin Wiering Verpleegkundig Specialist GGZ GGZ Drenthe carin.wiering@ggzdrenthe.nl GGZ Drenthe Verpleegkundig

Nadere informatie

De rol van de gedragskundige. LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013

De rol van de gedragskundige. LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013 De rol van de gedragskundige LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013 Spin in het web? Agenda Korte uiteenzetting LVB en verslaving Functie-eisen Rol gedragskundige Discussie

Nadere informatie

LVB en verslaving Een (on)beperkte relatie

LVB en verslaving Een (on)beperkte relatie LVB en verslaving Een (on)beperkte relatie Brijder Verslavingszorg Inholland, Lectoraat GGZ-verpleegkunde Simone Bakker Koos de Haan Scholing, Advies en Projecten Ede 12 juni 2013 2 Agenda 1. Kenmerken

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Dr. Hanneke van Gestel-Timmermans Dr. Evelien Brouwers Dr. Marcel van Assen Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen Herstellen doe je zelf Ontwikkeld

Nadere informatie

Zorgpad Autisme Spectrum Stoornissen

Zorgpad Autisme Spectrum Stoornissen Zorgpad Autisme Spectrum Stoornissen Wanneer u autisme heeft, ondervindt u problemen in het contact met anderen. Het kan zijn dat u geen contact maakt of juist veel aandacht vraagt. U kunt zich moeilijk

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Effectiviteit van de Wiet-Check

Effectiviteit van de Wiet-Check Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectiviteit van de Wiet-Check FADO 17 november 2011 Anouk de Gee Cannabis gebruik & jongeren Actueel gebruik (laatste maand) 5,3 % van 12-16 jarigen 20,7

Nadere informatie

Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten

Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten GECOMBINEERDE BEHANDELING BIJ DUBBELE DIAGNOSE Onderdeel van Arkin Hebt u, naast een verslavingsprobleem, last van psychische klachten, zoals

Nadere informatie

14-12-2011. Programma. Problematisch middelengebruik voorkomen bij mensen met LVB. Alcohol- en drugsgebruik bij LVB. Definitie LVB

14-12-2011. Programma. Problematisch middelengebruik voorkomen bij mensen met LVB. Alcohol- en drugsgebruik bij LVB. Definitie LVB Problematisch middelengebruik voorkomen bij mensen met LVB Marijke Dijkstra Trimbos instituut Focus op onderzoek Utrecht, 2 december 2011 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Programma Middelengebruik

Nadere informatie

Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten

Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten GecombinEErde behandeling bij dubbele diagnose Onderdeel van Arkin Hebt u, naast een verslavingsprobleem, last van psychische klachten, zoals

Nadere informatie

Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problemen en/of Verslavingsproblematiek

Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problemen en/of Verslavingsproblematiek Presentatie Stichting Landelijke Koepel Familieraden Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problemen en/of Verslavingsproblematiek Ton Bellemakers Preventiewerker VICTAS & Annemiek Baak-Wilbrink Orthopedagoog

Nadere informatie

LVB en Verslaving. Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013

LVB en Verslaving. Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013 Samenwerken, het kan! Lisette Bloemendaal Erna Mensen 5 februari 2013 Binnenplein Casus Methodieken 2 Binnenplein Onderdeel van Aveleijn (VG) Gericht op verstandelijke beperking en verslaving Ambulant

Nadere informatie

Richtlijn Effectieve Interventies LVB. Jolanda Douma Onderzoekscoördinator Landelijk Kenniscentrum LVG. Focus op Onderzoek 1 december 2011

Richtlijn Effectieve Interventies LVB. Jolanda Douma Onderzoekscoördinator Landelijk Kenniscentrum LVG. Focus op Onderzoek 1 december 2011 2 Richtlijn Effectieve Interventies LVB Jolanda Douma Onderzoekscoördinator Landelijk Kenniscentrum LVG Focus op Onderzoek 1 december 2011 Achtergrond Weinig interventies ontwikkeld voor jeugdigen met

Nadere informatie

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts

Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Petri Embregts Ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking Petri Embregts Inhoud Waarom een kans in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking? Inzetbaarheid en effectiviteit

Nadere informatie

Ondersteuningsaanbod op het terrein van mensen met een licht verstandelijke beperking die middelen gebruiken

Ondersteuningsaanbod op het terrein van mensen met een licht verstandelijke beperking die middelen gebruiken Ondersteuningsaanbod op het terrein van mensen met een licht verstandelijke beperking die middelen gebruiken Interventies 2 Meetinstrument SumiD-Q 2 Open en Alert 2 Kennis 2 Kennisplein gehandicaptensector

Nadere informatie

Brochure voor ouders/verzorgers en begeleiders van kinderen met het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS).

Brochure voor ouders/verzorgers en begeleiders van kinderen met het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS). Brochure voor ouders/verzorgers en begeleiders van kinderen met het Foetaal Alcohol Syndroom (FAS). Deze brochure richt zich op kinderen met FAS tussen de 4 en 14 jaar. Hierin worden vooral de begeleidingsbehoeften

Nadere informatie

Inhoud. deel i de omvang en aard van het probleem 19. Voorwoord 1 1

Inhoud. deel i de omvang en aard van het probleem 19. Voorwoord 1 1 Voorwoord 1 1 deel i de omvang en aard van het probleem 19 1 Psychiatrische comorbiditeit van verslaving in relatie tot criminaliteit 2 1 Arne Popma, Eric Blaauw, Erwin Bijlsma 1.1 Inleiding 2 2 1.2 Psychiatrische

Nadere informatie

Leefstijltraining-PLUS

Leefstijltraining-PLUS Drs. Koos de Haan Froukje Wielenga, MSc. Dr. Berno van Meijel Hogeschool Inholland, Domein Gezondheid, Sport & Welzijn Lectoraat GGZ-verpleegkunde Juni 2012 2012 Hogeschool Inholland/Brijder Verslavingszorg

Nadere informatie

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering

Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering. Thema s voor de focusgroepen activering Bijlage 11: Stellingen voor focusgroepen activering Thema s voor de focusgroepen activering Tekst door inleider : De thema s waarover in de focusgroep gediscussieerd wordt, zijn weergegeven in een overzicht.

Nadere informatie

Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek

Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek Zorgpad Persoonlijkheidsproblematiek Iedereen heeft zo zijn eigenaardigheden. Echter, soms heeft iemand extreme persoonlijke eigenschappen en vertoont hij hinderlijk gedrag. Dit kan zo ernstig zijn dat

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Doelgroep s Heeren Loo, Almere: Alle leeftijden: kinderen, jongeren & volwassenen (0 100 jaar) Alle niveaus van verstandelijke

Nadere informatie

Minor Licht Verstandelijk Beperkt

Minor Licht Verstandelijk Beperkt Minor Licht Verstandelijk Beperkt Academie voor Sociale Studies Inleiding De minor Licht Verstandelijk Beperkt biedt een inspirerend en intensief half jaar deskundigheidsbevordering op het gebied van werken

Nadere informatie

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst De basis van In voor zorg! Voor wie is JeugdzorgPlus? Door een gebrek aan aansluitende zorg vielen voorheen veel jongeren tussen wal en schip. Dit verkleinde hun

Nadere informatie

Tips bij het in gesprek gaan met een burger met een licht verstandelijke beperking

Tips bij het in gesprek gaan met een burger met een licht verstandelijke beperking Tips bij het in gesprek gaan met een burger met een licht verstandelijke beperking S.N. Kuik (2014, ongepubliceerd) Inleiding Het in Gesprek gaan met iemand met een LVB vergt nogal wat van Gespreksvoerders.

Nadere informatie

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First?

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First? Housing First Wat is Housing First? Het aanbieden van een individuele woonst én langdurige begeleiding aan mensen die chronisch dakloos zijn en kampen met een verslavings en/of psychiatrische problematiek.

Nadere informatie

De effectiviteit van preventieve. voorlichting aan migrantenouders in. Rotterdam over ggz problematiek en. licht verstandelijke beperking

De effectiviteit van preventieve. voorlichting aan migrantenouders in. Rotterdam over ggz problematiek en. licht verstandelijke beperking Nuray Dogan Nadia el Gharnati Erasmus Universiteit 19-11-2015 De effectiviteit van preventieve voorlichting aan migrantenouders in Rotterdam over ggz problematiek en licht verstandelijke beperking De Rotterdamse

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting

Samenvatting Samenvatting Samenvatting Jaarlijks doen vele jeugdigen met een lichte verstandelijke beperking In Nederland een beroep op de hulpverlening. Een aanmerkelijk aantal van hen krijgt deze hulp van een LVG-instituut.

Nadere informatie

Uitkomsten verbeterproject LVB en verslaving 16 april 2013

Uitkomsten verbeterproject LVB en verslaving 16 april 2013 Uitkomsten verbeterproject LVB en verslaving 16 april 2013 Alcohol en drugs in de gehandicaptenzorg Op twee momenten gepeild: vragenlijst aan begin en einde projectperiode Vragen over o.a.: - middelengebruik

Nadere informatie

Leefstijltraining PLUS. LEDD 27 november Tonko Hoffman, Psycholoog Petra Pols, GGZ Verpleegkundig Specialist i.o. Forensisch FACT-LVB Palier

Leefstijltraining PLUS. LEDD 27 november Tonko Hoffman, Psycholoog Petra Pols, GGZ Verpleegkundig Specialist i.o. Forensisch FACT-LVB Palier Leefstijltraining PLUS LEDD 27 november 2014 Tonko Hoffman, Psycholoog Petra Pols, GGZ Verpleegkundig Specialist i.o. Forensisch FACT-LVB Palier Agenda Voorstellen Achtergrond team F-FACT-LVB Achtergrond

Nadere informatie

Verslaving en comorbiditeit

Verslaving en comorbiditeit Verslaving en comorbiditeit Wat is de evidentie? Dr. E. Vedel, Jellinek, Arkin 18 november 2014 Comobiditeitis hot 1 Jellinek onderzoek comorbiditeit Verslaving & persoonlijkheid, 1997 Verslaving & ADHD,

Nadere informatie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie 21 sept 2012 3 e congres GGzE Centrum autisme volwassenen Ervaringen met Autisme Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie Kenmerken Casemanagement is een vorm van hulpverlening.cliënten

Nadere informatie

Informatieleaflet voor werkgevers

Informatieleaflet voor werkgevers Informatieleaflet voor werkgevers Werk en verslaving Het aantal verslaafden aan alcohol, drugs en medicijnen in Nederland groeit. Het merendeel van deze mensen heeft een baan en kampt met de verslaving

Nadere informatie

Vroegsignalering bij middelengebruik! En dan? Brijder en Brijder Jeugd Leontien Los & Margriet Katoen

Vroegsignalering bij middelengebruik! En dan? Brijder en Brijder Jeugd Leontien Los & Margriet Katoen Vroegsignalering bij middelengebruik! En dan? Brijder en Brijder Jeugd Leontien Los & Margriet Katoen Programma Brijder en Brijder Jeugd Wie zit er in de zaal? Middelengebruik en GGZ Wat is verslaving?

Nadere informatie

5 juni 2012 ONDERZOEK BEPERKT WEERBAAR

5 juni 2012 ONDERZOEK BEPERKT WEERBAAR 5 juni 2012 ONDERZOEK BEPERKT WEERBAAR HET ONDERZOEK In opdracht van het ministerie van volksgezondheid, welzijn en sport Uitgevoerd door onderzoekers van Rutgers WPF en Movisie Hoofdvragen Hoe vaak komt

Nadere informatie

Licht verstandelijk beperking? Hoe herken je mensen met een licht verstandelijke beperking. Hoe kom je samen verder?

Licht verstandelijk beperking? Hoe herken je mensen met een licht verstandelijke beperking. Hoe kom je samen verder? Licht verstandelijk Hoe herken je mensen met een licht verstandelijke beperking. Hoe kom je samen verder? Wat gaan we doen: Signalen van een licht verstandelijke beperking Wat is een licht verstandelijke

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie

Welkom bij IrisZorg. Informatie voor cliënten

Welkom bij IrisZorg. Informatie voor cliënten Welkom bij IrisZorg Informatie voor cliënten IrisZorg is er voor u Het kan zijn dat uw leven anders loopt dan u wilt. Bijvoorbeeld door een verslaving of problemen op het gebied van wonen, werken en financiën.

Nadere informatie

REFLECTIEVE PRACTITIONER WETENSCHAPPELIJKE CLINICUS MISSIE SCIENTIST-PRACTITIONER NISPA. Hoe wordt je een scientist-practitioner?

REFLECTIEVE PRACTITIONER WETENSCHAPPELIJKE CLINICUS MISSIE SCIENTIST-PRACTITIONER NISPA. Hoe wordt je een scientist-practitioner? REFLECTIEVE PRACTITIONER Hoe wordt je een scientist-practitioner? 29 januari 2016 Boukje Dijkstra Inituïtie, fingerspitzengefühl, patiënt en zijn verschillen staan centraal, patiënt is uniek, geen standaard

Nadere informatie

Autisme en een verstandelijke beperking 20 september 2016

Autisme en een verstandelijke beperking 20 september 2016 Autisme en een verstandelijke beperking 20 september 2016 Cecile Blansjaar: orthopedagoog/autisme specialist Gedragskundige Stichting de Waerden Mede oprichter De Sociale Bron Wat is Autisme? In Nederland

Nadere informatie

Stimulering van loopbaanflexibiliteit

Stimulering van loopbaanflexibiliteit Stimulering van loopbaanflexibiliteit Expert begeleider: Richard van der Loo Studenten: Sabina Brammer Edith van Dijssel Cis Groen Yvette Kokee Martin Kraak Cognitieve flexibiliteit Meta cognitie = Leren

Nadere informatie

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

Nadere informatie

Verbinding in perspectieven. Jelle de Vos Petri Embregts

Verbinding in perspectieven. Jelle de Vos Petri Embregts Verbinding in perspectieven Jelle de Vos Petri Embregts Inhoud Voorstellen: waarom doen we dit? Empowerment, autonomie en zelfbepaling: hoe kom ik in mijn kracht, hoe leer ik zelf te bepalen? Competentie:

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

De rol van HR diensten in de beweging naar meer eigenaarschap van onderwijsteam over onderwijskwaliteit

De rol van HR diensten in de beweging naar meer eigenaarschap van onderwijsteam over onderwijskwaliteit De rol van HR diensten in de beweging naar meer eigenaarschap van onderwijsteam over onderwijskwaliteit Reader ten behoeve van bestuurstafels Kwaliteitsnetwerk mbo op 15 en 16 maart 2017 Uitnodigingstekst

Nadere informatie

Ouderen met autismespectrumstoornissen.

Ouderen met autismespectrumstoornissen. Ouderen met autismespectrumstoornissen. Frédérique Geven, gezondheidszorgpsycholoog, cognitief gedragstherapeut VGCt, fem.geven@ggze.nl Rosalien Wilting, klinisch psycholoog psychotherapeut, rmhj.wilting@ggze.nl

Nadere informatie

De resultaten van het project

De resultaten van het project De resultaten van het project Project (On)Beperkte Opvang Mensen met Licht Verstandelijke Beperkingen in de Maatschappelijke Opvang Peter van den Broek Landelijk projectleider Agenda Het project De instrumenten

Nadere informatie

CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14

CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14 CarePower Cliënttevredenheidsonderzoek CarePower 2013/14 Datum : 01-02-2014 Auteur : Jaap Noorlander, Joris van Nimwegen Versie : 2 1 Inhoudsopgave Inleiding... Pagina 3 Vraagstelling... Pagina 3 Methode

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid Stichting Thuiszorg Groot Limburg. Inleiding. 1. Doel

Mantelzorgbeleid Stichting Thuiszorg Groot Limburg. Inleiding. 1. Doel 1 Mantelzorgbeleid Stichting Thuiszorg Groot Limburg Inleiding Mantelzorgers zijn onmisbaar voor de cliënt en verdienen ondersteuning en begeleiding bij het uitvoeren van hun zorg- en ondersteuningstaken.

Nadere informatie

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen?

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Richtlijnen Casus IDDT Richtlijnen, wat zeggen ze niet! Richtlijnen Dubbele Diagnose, Dubbele hulp (2003) British

Nadere informatie

De begeleider cliënt relatie vragenlijst

De begeleider cliënt relatie vragenlijst De begeleider cliënt relatie vragenlijst De relatie begeleider cliënt meten John Roeden, Anno Velema, Baalderborg Groep Introductie Positieve relatie tussen cliënt en begeleider belangrijk Levert een bijdrage

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Langdurig ziekteverzuim is een erkend sociaal-economisch en sociaal-geneeskundig probleem op nationaal en internationaal niveau. Verschillende landen hebben wettelijke maatregelen genomen

Nadere informatie

Wetenschap en praktijk: door co-creatie verbonden. Petri Embregts

Wetenschap en praktijk: door co-creatie verbonden. Petri Embregts Wetenschap en praktijk: door co-creatie verbonden Petri Embregts 11 april 2013 Kwaliteit van zorg- en hulpverlening vindt in de meest wezenlijke vorm plaats in een betekenisvolle relatie tussen de cliënt

Nadere informatie

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs FEDERAAL WETENSCHAPSBELEID Wetenschapsstraat 8 B-1000 BRUSSEL Tel. 02 238 34 11 Fax 02 230 59 12 www.belspo.be Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs Projectformulier ten behoeve van

Nadere informatie

Menslievende Professionalisering. Onderzoek naar de training Menslievende Professionalisering. Petri Embregts, Maaike Hermsen & Lisanne van Alphen

Menslievende Professionalisering. Onderzoek naar de training Menslievende Professionalisering. Petri Embregts, Maaike Hermsen & Lisanne van Alphen Menslievende Professionalisering Onderzoek naar de training Menslievende Professionalisering juni 2015 Petri Embregts, Maaike Hermsen & Lisanne van Alphen Achtergrond Zorgverleners werkzaam in het primaire

Nadere informatie

Triple Trouble. Triple Diagnose? Van Dubbel naar Tripple. Dubbele Diagnose Psychiatrie & Verslaving LVG & Psychiatrie LVG & Verslaving

Triple Trouble. Triple Diagnose? Van Dubbel naar Tripple. Dubbele Diagnose Psychiatrie & Verslaving LVG & Psychiatrie LVG & Verslaving Triple Trouble Joanneke van der Nagel Psychiater Tactus Oktober 2010 Triple Diagnose? Triple Trouble/ Triple Cripple? Kip of Ei? Hoe groot is het probleem? En dan? Triple Diagnosis: HIV, Substance Abuss

Nadere informatie

Bemoeizorg. mensenkennis. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. post-hbo opleiding

Bemoeizorg. mensenkennis. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. post-hbo opleiding post-hbo opleiding Bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders In onze samenleving zijn er meer dan

Nadere informatie

BuSO Binnenhof SSP2 Performing for Success najaar 2013

BuSO Binnenhof SSP2 Performing for Success najaar 2013 BuSO Binnenhof SSP2 Performing for Success najaar 2013 Beknopt evaluatie rapport 1. Korte inleiding van activiteiten In Groot-Brittannië, Nederland en Vlaanderen kampt men met het probleem van jongeren

Nadere informatie

Auditinstrument. LVB & Middelengebruik

Auditinstrument. LVB & Middelengebruik Auditinstrument LVB & Middelengebruik Trimbos-instituut Organisatie: Organisatie-eenheid / locatie: Datum afname: Auditoren: Versie 9 mei 0 Pagina . Visie & beleid a. Beleid rondom middelengebruik De organisatie(eenheid)

Nadere informatie

Hoe is de acute psychiatrie in Amsterdam georganiseerd en wat is de rol en het doel van het ABT? Impressie van de patiënten, betrekken van

Hoe is de acute psychiatrie in Amsterdam georganiseerd en wat is de rol en het doel van het ABT? Impressie van de patiënten, betrekken van Hoe is de acute psychiatrie in Amsterdam georganiseerd en wat is de rol en het doel van het ABT? Impressie van de patiënten, betrekken van systeemleden en uitkomst Uitgangspunt laagdrempelig verlenen van

Nadere informatie

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen

Samenvatting. Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen Beleid en richtlijnen ten aanzien van beslissingen rond het levenseinde in Nederlandse zorginstellingen 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 196 Beleid en richtlijnen

Nadere informatie

Bedoeling van dit werkcollege:

Bedoeling van dit werkcollege: PSYCHOLOGISCHE DIAGNOSTIEK Veld Klinische en Gezondheidspsychologie Oktober 2005 Cécile Vandeputte- v.d. Vijver Bedoeling van dit werkcollege: Bespreking van de stappen van het psychodiagnostisch proces

Nadere informatie

OVER HET PROGRAMMA. ZonMw financiert het programma (Zorg voor Beter)

OVER HET PROGRAMMA. ZonMw financiert het programma (Zorg voor Beter) OVER HET PROGRAMMA Kennis verbinden aan de praktijk CBO en Vilans organiseren i.s.m met andere partners (zoals het Trimbos Instituut) leernetwerken, werkplaatsen en andere activiteiten Vanuit het Kennisplein

Nadere informatie

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG 1 Autisme spectrum stoornissen Waarom dit onderwerp? Diagnostiek

Nadere informatie

Nederlandse Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) in de verslavingszorg

Nederlandse Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) in de verslavingszorg Nederlandse Montreal Cognitive Assessment (MoCA-D) in de verslavingszorg Korsakov Symposium 12-12-2014 Carolien Bruijnen, MSc Research Psycholoog cbruijnen@vvgi.nl Inhoud Ontwikkeling van de MoCA Onderzoek

Nadere informatie

BZ11A. Bemoeizorg. post-hbo opleiding. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. mensenkennis

BZ11A. Bemoeizorg. post-hbo opleiding. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. mensenkennis BZ11A post-hbo opleiding Bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders In onze samenleving zijn er

Nadere informatie

IrisZorg. verslavingszorg. en maatschappelijke opvang. dicht bij mensen, ver in zorg

IrisZorg. verslavingszorg. en maatschappelijke opvang. dicht bij mensen, ver in zorg IrisZorg verslavingszorg en maatschappelijke opvang dicht bij mensen, ver in zorg > IrisZorg: dicht bij mensen, ver in zorg Bij IrisZorg kan iedereen rekenen op de deskundigheid en betrokkenheid van onze

Nadere informatie

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid

Volwassenen. Mondriaan. voor geestelijke gezondheid Volwassenen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Verslavingszorg Introductie Verslavingszorg verleent hulp aan volwassenen met problematisch gebruik van alcohol, drugs, medicijnen, gameverslaving en met

Nadere informatie

Melding Beschermd wonen en begeleiding

Melding Beschermd wonen en begeleiding Melding Beschermd wonen en begeleiding Uw gegevens Voornaam Dit formulier kunt u samen met uw hulpverlener digitaal invullen en opslaan voor uw administratie. Daarna verstuurt uw hulpverlener de melding

Nadere informatie

Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden. Prof. dr. Petri Embregts

Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden. Prof. dr. Petri Embregts Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden Prof. dr. Petri Embregts Kwaliteit van zorg- en hulpverlening vindt in de meest wezenlijke vorm plaats in een betekenisvolle relatie tussen de cliënt en

Nadere informatie

llochtone meiden en vrouwen in-zicht

llochtone meiden en vrouwen in-zicht 2010 PROJECTEN Nieuwsbrief INHOUD Allochtone meiden & vrouwen in-zicht (Vervolg project) Kinderen aan zet (Onderzoek naar de gevolgen voor kinderen van het hebben van een moeder die seksueel misbruikt

Nadere informatie

Rondetafelgesprek. Huiselijk geweld speelt. Rondetafelgesprek onderzoek kindermishandeling 1 / 7

Rondetafelgesprek. Huiselijk geweld speelt. Rondetafelgesprek onderzoek kindermishandeling 1 / 7 Rondetafelgesprek Huiselijk geweld speelt Rondetafelgesprek onderzoek kindermishandeling 1 / 7 Huiselijk geweld speelt niet alleen in grote steden Hoe effectief is de aanpak van gemeenten bij kindermishandeling

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012. Overzicht. Aanleiding Wmo-werkplaatsen. Opzet, bevindingen en resultaten. Aanleiding Wmo-werkplaatsen

Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012. Overzicht. Aanleiding Wmo-werkplaatsen. Opzet, bevindingen en resultaten. Aanleiding Wmo-werkplaatsen Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012 Opzet, bevindingen en resultaten Lies Korevaar, lector Rehabilitatie Overzicht Aanleiding Wmo-werkplaatsen Opzet Wmo-werkplaats Groningen- Drenthe Activiteiten

Nadere informatie

'Integrale zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking en problematisch middelengebruik'

'Integrale zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking en problematisch middelengebruik' 'Integrale zorg voor mensen met een licht verstandelijke beperking en problematisch middelengebruik' Toelichting en handreiking bij het Auditinstrument Het verbeterproject LVB & Verslaving Het Trimbos-instituut

Nadere informatie

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen Bijlage Overzicht Doelgroepen Overzicht Doelgroepen participerend in Wmo-werkplaatsen Wmo werkplaats Participerende doelgroepen praktijken Actieve burgers Actieve burgers Actieve buurtbewoners / managers

Nadere informatie

Het kind in beeld. Sandra Rijnaars-Hekel en Arie van der Meer Brijder Verslavingszorg Programma Verslaving en Ouderschap 18 oktober 2016

Het kind in beeld. Sandra Rijnaars-Hekel en Arie van der Meer Brijder Verslavingszorg Programma Verslaving en Ouderschap 18 oktober 2016 Het kind in beeld Sandra Rijnaars-Hekel en Arie van der Meer Brijder Verslavingszorg Programma Verslaving en Ouderschap 18 oktober 2016 1 2 11 vleugels 110 kamers behandelruimten 3 Ouder & Kind 11 kamers

Nadere informatie

BZ10B. Bemoeizorg. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. m e n s e n kennis

BZ10B. Bemoeizorg. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. m e n s e n kennis BZ10B p o s t- h b o ople id in g Bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders m e n s e n kennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders In onze samenleving

Nadere informatie

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM MANTELZORGBELEID VIERSTROOM Doel Het doel van deze tekst is een kader beschrijven waarbinnen doelstellingen en randvoorwaarden zijn vastgelegd die de samenwerking met mantelzorgers en ondersteuning van

Nadere informatie

De multidisciplinaire richtlijn schizofrenie - Wat kunnen we met de recente update?-

De multidisciplinaire richtlijn schizofrenie - Wat kunnen we met de recente update?- De multidisciplinaire richtlijn schizofrenie - Wat kunnen we met de recente update?- Dr. Berno van Meijel Lector GGZ-verpleegkunde Hogeschool INHolland / Amsterdam www.ggzverpleegkunde.nl De richtlijn

Nadere informatie

Dariuz loonwaardemeting. Wegwijs in waardering

Dariuz loonwaardemeting. Wegwijs in waardering Dariuz loonwaardemeting Wegwijs in waardering Psychologen voor werken naar Vermogen, 1 juni 2012 Dariuz realiseert op effectieve & efficiënte manier duurzame uitstroom Ken je cliënt Inzicht in doelgroepen

Nadere informatie

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer

Post-hbo opleiding bemoeizorg. Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Ik vond alle docenten top! Veel passie voor het werk, dit stralen ze uit naar de groep. evaluatie deelnemer Bemoeizorg Hulpverleners in de bemoeizorg hebben te

Nadere informatie

GENERIEKE MODULE. Psychische stoornissen en een lichte verstandelijke beperking. Symposium Problematisch middelengebruik en LVB Resultaten Scoren

GENERIEKE MODULE. Psychische stoornissen en een lichte verstandelijke beperking. Symposium Problematisch middelengebruik en LVB Resultaten Scoren GENERIEKE MODULE Psychische stoornissen en een lichte verstandelijke beperking Symposium Problematisch middelengebruik en LVB Resultaten Scoren 31 oktober 2016 Els Bransen ebransen@trimbos.nl 1 Wat is

Nadere informatie

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG vra2007vws-16 24 077 Drugbeleid VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld... 2007 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal

Nadere informatie

69 Zorgzwaartepakketten

69 Zorgzwaartepakketten DC 69 Zorgzwaartepakketten verstandelijk gehandicapten 1 Inleiding Cliënten die zorg in het kader van de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) nodig hebben, kunnen aanspraak maken op een budget daarvoor.

Nadere informatie

Triple Trouble in de praktijk. Triple Trouble in de praktijk. Komt een man bij de dokter. Drie soorten middelen. Stoornis in het gebruik van middelen

Triple Trouble in de praktijk. Triple Trouble in de praktijk. Komt een man bij de dokter. Drie soorten middelen. Stoornis in het gebruik van middelen Triple Trouble in de praktijk Triple Trouble in de praktijk LEDD congres 2014 Joanneke van der Nagel Jannelien Wieland Robert Didden Van enkelvoudig naar complex licht tot ernstig Over wat te doen wie

Nadere informatie

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst!

Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! Staat uw leven in het teken van drank en drugs? Een opname biedt uitkomst! KLINISCHE BEHANDELING: ALS U DE CONTROLE OVER UW LEVEN TERUG WILT Onderdeel van Arkin Stoppen met alcohol of drugs en uw manier

Nadere informatie

KENNISMARKT 2016 BELEVEN WORKSHOPS. Samen het VN-verdrag waarmaken! BEST PRACTICES NETWERKEN WOENSDAG 2 NOVEMBER 2016 KENNIS UITWISSELEN GOOD FOOD

KENNISMARKT 2016 BELEVEN WORKSHOPS. Samen het VN-verdrag waarmaken! BEST PRACTICES NETWERKEN WOENSDAG 2 NOVEMBER 2016 KENNIS UITWISSELEN GOOD FOOD KENNISMARKT 2016 Samen het VN-verdrag waarmaken! WOENSDAG 2 NOVEMBER 2016 CHRISTELIJKE HOGESCHOOL EDE BELEVEN WORKSHOPS GOOD FOOD KENNIS UITWISSELEN INSPIREREN BEST PRACTICES NETWERKEN UITREIKING GEHANDICAPTENPRIJS

Nadere informatie

Perceelbeschrijving JeugdzorgPlus

Perceelbeschrijving JeugdzorgPlus Perceelbeschrijving JeugdzorgPlus Samenwerkende gemeenten Regio West Friesland Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer, Stede Broec Inhoud 1. JeugdzorgPlus... 3 1.1Inleiding... 3

Nadere informatie

Vroegopsporing bij (kwetsbare) ouderen; bij wie en wanneer? Simone de Bruin Manon Lette Caroline Baan

Vroegopsporing bij (kwetsbare) ouderen; bij wie en wanneer? Simone de Bruin Manon Lette Caroline Baan Vroegopsporing bij (kwetsbare) ouderen; bij wie en wanneer? Simone de Bruin Manon Lette Caroline Baan Waarom vroegopsporing? In veel gevallen kan het winst opleveren als een gezondheidsrisico of (beginnende)

Nadere informatie

Generalistische basis ggz

Generalistische basis ggz Generalistische basis ggz Informatie voor patiënten Generalistische basis ggz U bent door uw huisarts verwezen voor behandeling naar de Generalistische Basis GGZ (GB-GGZ) van Mondriaan. Mondriaan Generalistische

Nadere informatie

Formulier Aanvraag start Afstudeeronderzoek

Formulier Aanvraag start Afstudeeronderzoek Bijlage 2. Aanvraag start Afstudeeronderzoek Formulier Aanvraag start Afstudeeronderzoek Opleiding Sport en Bewegen Hierbij het verzoek om onderstaande gegevens in te vullen en in te dienen bij de afstudeercommissie.

Nadere informatie

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP)

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) De effectiviteit van een gecombineerde behandeling gericht op problematisch middelengebruik en partnergeweld bij plegers van partnergeweld

Nadere informatie

Verraderlijk gewoon: Licht verstandelijk gehandicapte jongeren, hun wereld en hun plaats in het strafrecht

Verraderlijk gewoon: Licht verstandelijk gehandicapte jongeren, hun wereld en hun plaats in het strafrecht Verraderlijk gewoon: Licht verstandelijk gehandicapte jongeren, hun wereld en hun plaats in het strafrecht Landelijke PrO-dag Marigo Teeuwen Nijkerk 10 december 2014 Vandaag: onderzoek en praktijk Onderzoek

Nadere informatie

Trauma en verslaving. Mondriaan. Verslavingszorg. Informatie voor patiënten

Trauma en verslaving. Mondriaan. Verslavingszorg. Informatie voor patiënten Verslavingszorg Trauma en verslaving Als u naast uw verslaving ook last heeft van een nare of ingrijpende gebeurtenis uit uw verleden Informatie voor patiënten Mondriaan voor geestelijke gezondheid Trauma

Nadere informatie

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten)

Ontwikkelingen. Cliënten van de AWBZ naar de Wmo. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten) Interdisciplinaire samenwerking: de T-shaped professional in relatie tot de participatie van burgers met ernstige en langdurige beperkingen Welzijn nieuwe stijl vraagt om onderwijs nieuwe stijl Ontwikkelingen

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

Overzicht. Waarom aandacht voor studenten met psychische problemen?

Overzicht. Waarom aandacht voor studenten met psychische problemen? Ondersteuning van studenten met psychische problemen bij het volhouden/afronden van de studie Studieadviseurs Universiteit Utrecht Utrecht, 31 oktober 2017 Kennismaking Overzicht Waarom aandacht voor studenten

Nadere informatie