e-awareness in de care: van weten naar doen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "e-awareness in de care: van weten naar doen"

Transcriptie

1 e-awareness in de care: van weten naar doen

2 Colofon Uitgave Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, 2010 Teksten interviews: Inge Heuff, Heuff Schrijft Eindredactie: Ewoud Nysingh, Nysingh Communicatie Vormgeving: Twin Media BV Foto s: Jiri Büller/De Beeldredaktie, stockfoto s

3 e-awareness in de care: van weten naar doen

4 ICT innovaties niet meer weg te denken uit de 21e eeuw

5 De toenemende zorgvraag, de arbeidsmarktproblematiek en de toenemende kosten stellen ons steeds meer voor uitdagingen om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden. Zorg-ICT, of het nu gaat om het gebruik van een elektronisch dossier of de inzet van geavanceerde technische hulpmiddelen bij de behandeling van cliënten, heeft een steeds prominentere plek in het dagelijks functioneren van de zorg verworven. ICT is een onmisbaar hulpmiddel om de zorg in de toekomst kwalitatief hoogwaardig, doelmatig en efficiënt te blijven organiseren. ICT innovaties zijn dan ook niet meer weg te denken uit de 21 e eeuw. In de afgelopen periode heeft VWS diverse projecten opgezet om de toepassing van ICT en nieuwe technologieën te bevorderen. De toepassing gaat echter niet snel genoeg. Uit onderzoek is gebleken dat men in de verpleeg- en verzorgingshuizen zich nog onvoldoende bewust is van de mogelijkheden die ICT-toepassingen kunnen bieden. Niet alle bestuurders zien ICTtoepassingen als een integraal onderdeel van alle facetten van hun organisatie en dienstverlening. Daarom heeft VWS het initiatief genomen om in het kader van het programma Maatschappelijke Sectoren en ICT (M&ICT) enkele e-awareness projecten te laten uitvoeren, speciaal gericht op bestuurders in de care. Inzet van ICT draagt bij aan het verbeteren van de kwaliteit van de zorg: de continuïteit van de zorg wordt verbeterd en fouten worden vermeden. Bovendien kan inzet van goede en slimme ICT-toepassingen de administratieve belasting van bestuurders, professionals en cliënten merkbaar verminderen. Daardoor blijft er meer tijd over voor de warme handen aan het bed. Uit eerder onderzoek is ook gebleken dat er drempels zijn en dat er behoefte is aan een schakel tussen algemene kennis en bewustzijn naar doen. Het gaat er om een stap verder te komen: hulp bij het maken van goede keuzes. Daarom heeft VWS naast bijeenkomsten als follow-up ook twee instrumenten aangeboden aan de deelnemers om uiteindelijk zover te komen dat ICT een integraal onderdeel uitmaakt van de zorgvisie van een organisatie. Gezien het succes van dit concept is het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) ook aangehaakt en heeft dit boekje en de landelijke bijeenkomst in oktober mede mogelijk gemaakt. In dit boekje is niet alleen informatie te vinden over de e-awareness projecten, maar ook ervaringen van bestuurders, een professional en andere betrokkenen. ik hoop dat u hiermee uw voordeel kunt doen en ermee aan de slag kan. Syntens, CenCOR en andere betrokken organisaties staan klaar om u bij te staan. Ik wens u veel succes toe. Drs. M.J. (Marcelis) Boereboom Directeur-Generaal Langdurige Zorg, ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport e-awareness in de care: van weten naar doen 5

6 Inleiding e-awareness in de care: de schakel tussen weten en doen Het ontbreekt bestuurders van zorginstellingen nog te vaak aan inzicht in het nut, de opbrengst en de noodzaak om ICT-toepassingen te integreren in hun zorgorganisatie. De informatie- en communicatietechnologie wordt gezien als een technisch onderwerp waarvoor de benodigde kennis ontbreekt. De meerwaarde die ICT heeft voor de bedrijfsvoering en dienstverlening van de organisatie, is veelal onvoldoende in beeld. 6 e-awareness in de care: van weten naar doen

7 Zorgorganisaties zijn bezig de omslag te maken van alleen AWBZ-instelling naar meer een zorgondernemer. In deze nieuwe rol moeten de bestuurders van zorginstellingen continu aandacht hebben voor innovaties in hun processen, producten en diensten; innovaties die ondersteund dienen te worden door ICT. Voor de meeste bestuurders van zorginstellingen staat ICT echter ver af van hun dagelijkse bezigheden. Het ministerie van VWS (directie Langdurige Zorg) en Syntens (ministerie van EZ) zijn daarom in het najaar van 2008 met een project begonnen dat de e-awareness van bestuurders van organisaties in de verpleging, verzorging en thuiszorg moet vergroten. Het actieprogramma M&ICT verleende financiële steun. Het ministerie van BZK is later ook aangehaakt en heeft dit boekje ook mede mogelijk gemaakt. Transitie Het project bestond uit twee onderdelen namelijk workshops en een follow-up na afloop. In de opzet van de workshops lag de nadruk op de transitie van weten en willen naar doen. Om de deelnemende bestuurders in het doen te ondersteunen, konden zij zich inschrijven voor een vervolg. Dit had de vorm van een gratis adviesgesprek met een innovatieadviseur van Syntens. Daarnaast konden de deelnemers zich aanmelden voor een analyse van de stand van zaken betreffende de inzet van ICT in hun zorgorganisatie, de ICT-Reflector. Er werden vouchers van euro uitgedeeld om een deel van de kosten van de analyse ( euro) te vergoeden. Behoefte In 2009 en 2010, zijn acht interactieve workshops, verspreid over het land, gehouden. Bestuurders van zorginstellingen konden een eigen casus indienen en daaruit bleek dat er inderdaad een behoeft is aan kennis van ICT bij de kleinere en middelgrote zorginstellingen. In het verlengde daarvan is er afhankelijkheid van de ICT-leverancier die op zijn beurt vaak weinig tot geen kennis heeft van de zorgsector. Bij het opstellen van een zorgvisie is er geen of nauwelijks aansluiting op ICT. Bovendien hebben bestuurders van zorginstellingen behoefte aan onafhankelijke ondersteuning bij de prioriteitstelling van ICT-projecten. Ondersteunende rol De workshops zelf gingen niet uit van een specifieke ICT-toepassing. Zij richtten zich op de zorgvisie van de organisatie en de diensten die geleverd worden en de ondersteunende rol van ICT-innovaties op het zorgbeleid. Ook kwamen de informatievragen, de verantwoording naar de overheid en de verantwoording over kwaliteit aan de orde. ICT levert op deze punten een belangrijke bijdrage. Bovendien werd ingegaan op de combinatie arbeidsmarktproblematiek, slimmer werken en administratieve besparingen, dankzij ICT-toepassingen. Zo werd bewustzijn gekweekt voor het feit dat ICT een onmisbaar instrument is om de zorg kwalitatief hoogwaardig, efficiënt en effectief te kunnen blijven organiseren. Positief Uit de evaluatie van de workshops, in 2009 e-awareness in de care: van weten naar doen 7

8 gehouden, blijkt dat de deelnemers positief gestemd zijn over de inhoud van de workshop en dat hun ICT-bewustzijn is gegroeid. De goede resultaten in het vervolgtraject staven deze conclusies. Zij geven ook aan dat bij bestuurders in zorginstellingen grote behoefte is aan kennis over, en onafhankelijke ondersteuning in ICT-trajecten. Succes Voor de workshops toonden meer dan honderd bestuurders belangstelling. Hier zaten ook bestuurders uit de geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg bij. Niet iedereen kon aanwezig zijn en een twintigtal bestuurders van zorginstellingen maakten direct een afspraak voor een vervolg zonder de workshop te hebben gevolgd. Van de deelnemende zorgorganisaties die wel een workshop hebben gevolgd, meldden zich twaalf aan voor de ICT-Reflector. Nog eens 22 instellingen vroegen een adviesgesprek met een innovatieadviseur van Syntens aan. Dat is een ongekend succes. Gewoonlijk meldt drie tot vier procent van de deelnemers zich na een workshop aan voor een adviesgesprek met een innovatieadviseur of kennisinstituut, nu was dat ruim 40 procent. De grote behoefte aan gerichte informatie over de inzet van ICT die zorgbestuurders blijken te hebben, heeft het ministerie van VWS doen besluiten om in 2010 dit boekje uit te geven. bestuurder inspireren om in elk geval eens kritisch na te denken over de rol van ICT binnen uw eigen organisatie. De informatie is bovendien uitstekend geschikt om ook uw managementteam te informeren over de inhoud en resultaten van de e-awareness workshops. Het boekje bevat de ervaringen van twee bestuurders die naar aanleiding van de e-awareness workshop met ICT aan de slag zijn gegaan. Ook staan er twee verhalen in uit de praktijk: van een bestuurder die vertelt hoe ICT hem ondersteund heeft in het oplossen van een praktisch, maar structureel probleem in zijn instelling. En van een verpleegkundige/ cliëntconsulente die de verrassende resultaten met beeldschermzorg in de wijk uit de doeken doet. En om u praktische handvatten te geven om met ICT aan de slag te gaan, zijn de inleiders van de workshops geïnterviewd over hun visie op zorg en ICT. Zij laten zien dat ICT een hulpmiddel is om de zorg goed in te richten, geen doel op zich. Inspireren tot handelen Dit boekje is geen verslag van de workshops, het is meer dan dat. De inhoud moet u als 8 e-awareness in de care: van weten naar doen

9

10 Sita Kishna, ministerie van VWS ICT moet een integraal onderdeel van de zorgvisie zijn Technisch kan veel, maar de zorgsector, en dan met name de care, benut de mogelijkheden onvoldoende. Dat is de stellige overtuiging van Sita Kishna, beleidsmedewerker bij het ministerie van VWS, directie Langdurige Zorg. En omdat Kishna er ook van overtuigd is dat zorginstellingen in de 21 e eeuw niet zonder ICT kunnen, heeft zij het initiatief genomen voor het project e-awareness in de Care.

11 Het is niet het eerste ICT-project dat Sita Kishna vanuit VWS heeft uitgezet. Nocturne, s nachts dialyseren terwijl je slaapt met bewaking op afstand, RaiView (instrument voor het meten van de zorgzwaarte), ICTvernieuwing in de VV& T sector en het Elektronisch Cliënten Dossier (ECD) zijn voorbeelden van projecten die zij vanuit VWS heeft aangestuurd. Er zijn in de care verschillende pilots rond ICT uitgevoerd, echter altijd gericht op een specifieke toepassing, vertelt Kishna. Die projecten voldoen prima aan hun uitgangspunten. Alleen bekroop mij het gevoel dat een belangrijk deel van onze doelgroep niet werd bereikt. Het gros van de zorgbestuurders heeft namelijk niet of nauwelijks affiniteit met ICT. Zij missen vaak inzicht in de mogelijkheden die de techniek te bieden heeft. We hebben echter te maken met verschillende ontwikkelingen waardoor een zorginstelling het zich niet kan permitteren om geen aandacht te besteden aan ICT en nieuwe technologieën. Dan ga je op enig moment failliet. De care loopt (nog) achter Het programma Maatschappelijke Sectoren & ICT 1 heeft ook een verkenning laten uitvoeren naar het kennisbewustzijn van ICT bij zorgbestuurders. Kishna: Mijn gevoel werd door de resultaten van deze verkenning en door andere bronnen bevestigd. Waar bestuurders in de 1 Maatschappelijke Sectoren & ICT is een programma van de ministeries van EZ, BZK, Justitie, OCW, VWS en V&W. Uitvoerder van het actieprogramma is het programmabureau M&ICT die is ondergebracht bij stichting ICTU. cure vaak al ver zijn in de toepassingen van ICT, ligt de e-awareness bij zorgbestuurders in de care erg laag; uitzonderingen natuurlijk daargelaten. En waar wel initiatieven worden genomen, blijven veel projecten steken in onderzoek en ontwikkeling of blijft het bij een pilot. Opschaling van een pilot mislukt te vaak omdat er weinig oog is voor de procesinnovatie. Administratieve lastenverlichting Kishna heeft er alle begrip voor dat ICTkennis bij zorgbestuurders vaak ontbreekt. De ontwikkelingen in de ICT gaan zo snel en zijn vaak zo specialistisch, dat een zorgbestuurder deze niet bij kan houden. e-awareness in de care: van weten naar doen 11

12 Dat is ook niet nodig, daar heb je specialisten voor. Maar een zorgbestuurder moet zich wel realiseren dat ICT de bedrijfsprocessen positief kan ondersteunen. Alleen al in de administratieve lastenverlichting speelt digitalisering een essentiële rol. Door ICT gericht in te zetten voor de digitalisering van administratieve processen, behoud je de warme handen aan het bed. Laten we voorop stellen dat registratie, formulieren invullen, rapportage, kortom administratieve handelingen nodig blijven. We willen immers weten of de bestaande regels goed worden toegepast en dat terecht een beroep wordt gedaan op de collectieve voorzieningen. Om de handen van de professionals aan het bed te houden stimuleert VWS naast andere maatregelen om de regeldruk te verminderen ook het gebruik van ICT- innovaties in de zorg. ICT is namelijk een belangrijk instrument om te bereiken dat de administratieve belasting van de professionals wordt verminderd. Een verzorger bijvoorbeeld, hoeft dan niet meer met papieren dossiers te werken en meerdere keren dezelfde informatie op te schrijven. Daardoor wordt ook voorkomen dat een cliënt meerdere keren dezelfde informatie moet verstrekken. De continuïteit van de zorg wordt ook gewaarborgd en fouten kunnen daardoor worden vermeden. Op deze wijze blijft de zorg kwalitatief hoogwaardig, doelmatig en efficiënt. ICT moet dan ook onderdeel zijn van de zorgvisie. Bepaal welke zorg je voor welke doelgroep wilt leveren en stem daar je beleid op af. Vervolgens kijk je hoe ICT jou kan helpen en maak daar keuzes in. ICT kan niet buiten de zorgvisie ontwikkeld worden, dan is de toepassing gedoemd te mislukken. Visie Het project e-awareness in de Care was geboren, maar de beleidsmedewerker wilde meer. Met een informatief programma dat het bewustzijn vergroot, ben je er niet. We willen de schakel vormen tussen weten/ willen en doen. Daarom werd de deelnemers aansluitend twee instrumenten aangeboden om na de workshops verder te gaan. Daarbij gaat het echt om basale zaken zoals het formuleren van een ICT-beleid als onderdeel van de zorgvisie, het inventariseren van de stand van zaken aangaande ICT binnen de organisatie en het vrijmaken van budgetten. Maar het belangrijkste is te komen tot een zorg visie waarin ICT een integraal onderdeel van uitmaakt. Individuele vervolgtrajecten De twee instrumenten die werden ingezet, zijn de ICT-Reflector van CenCOR en een innovatieadvies van Syntens. Stichting Cen- COR, die zich inzet voor ICT-professionalisering in de zorgsector, en Syntens, het innovatienetwerk voor (zorg)ondernemers, kregen hiermee een belangrijke rol. Beide organisaties hebben de zorgbestuurders op dit gebied een bruikbaar, aanvullend traject te bieden, meent Kishna. De ICT-Reflector van CenCOR, gebaseerd op de TNO ICT Challenge, geeft de zorgbestuurder een multidisciplinaire analyse van de stand van zaken. Aanvullend levert CenCOR adviezen ter 12 e-awareness in de care: van weten naar doen

13 ondersteuning van een ICT-beleidsplan. Syntens kan de zorgbestuurder een innovatieadvies leveren waarbij een interessante link met MKB-marktpartijen kan ontstaan, vervolgt Kishna. Er is veel ICT-kennis binnen het MKB, maar in tegenstelling tot de cure is er nauwelijks een koppeling met de care-instellingen. Daar willen we verandering in brengen. Eerste stappen Het besef dat technologische innovatie een integraal onderdeel moet zijn van de zorgvisie begint in de care vaste voet te krijgen. Tot tevredenheid van Sita Kishna. We hebben nog een weg te gaan, maar er zijn al flinke stappen gezet. De eerste evaluaties laten zien dat zelfs zorgbestuurders die niet bij de workshops e-awareness in de Care aanwezig konden zijn, toch met Syntens en CenCOR zijn gaan praten. En goed voordoen, doet goed volgen. Ook bij het lopende project Kleinschalig Wonen met Domotica bieden we de deelnemers het innovatieadvies en de ICT-Reflector aan. Zo wordt de algemene kennis steeds groter en komen we ook toe aan specifieke kennisdeling en opschaling van ICT-toepassingen.

14 Annamiek van Dalen, Frion Onze grootste ontdekking was dat de zorgvisie bepaalt hoe je techniek inzet, niet andersom Het ICT-bewustzijn stond bij Stichting Frion op een laag pitje. De meeste ICT-werkzaamheden waren uitbesteed. Maar bij het herijken van de visie en missie kwam telkens het ontbreken van een ICT-beleid naar boven. Tijd om ook dit element op te pakken, vond directeur-bestuurder Annamiek van Dalen.

15 De digitalisering stond tot voor kort bij Frion nog in de kinderschoenen. Eigenlijk had deze zorgorganisatie voor verstandelijk gehandicapten alleen de verantwoordelijkheid voor de helpdeskfunctie; de overige ICT-toepassingen zoals kantoorautomatisering en digitalisering van het cliëntendossier waren uitbesteed. Er was bij Frion zonder meer sprake van kennisarmoede over de mogelijkheden van ICT in de zorg. Deze leemte werd ons pas duidelijk toen wij onze missie en visie herformuleerden, vertelt Annamiek van Dalen. Het gebrek aan kennis bracht ons wel een beetje in verlegenheid. Er was nog niet eerder nagedacht over een ICT-beleidsplan. Automatisering leefde naast de organisatie, was er geen onderdeel van. Workshop e-awareness Het hoofd Financiën, en verantwoordelijke voor alle ICT-toepassingen, hoorde over de workshop e-awareness in de Care en schreef zich in. Van Dalen: Hij kwam heel enthousiast terug en aan de hand van die eerste, uitgebreide kennismaking hebben we ervoor gekozen om de ICT-Reflector van CenCOR uit te laten voeren. Wat het dan zo interessant maakt, is dat zo n traject snel van start gaat en ook een korte looptijd heeft. In de kortste keren heb je een beeld van waar je organisatie staat. Technisch goed Onze grootste ontdekking was toch echt dat de zorgvisie de techniek stuurt, vervolgt Van Dalen. Pas als je vanuit de zorgvisie redeneert, kan ICT een uitstekend, ondersteunend instrument zijn. Bij ons stond ICT als een onbegrepen technologie altijd naast de organisatie. Wij werden aangestuurd door ICT-technici die vanuit de techniek redeneerden. Met als gevolg dat bijvoorbeeld ons elektronisch cliënten dossier technisch goed in elkaar stak, maar niet paste binnen onze zorgopdracht en niet aansloot op de eisen van het ministerie. e-awareness in de care: van weten naar doen 15

16 ICT stond als een onbegrepen technologie altijd naast de organisatie Koppeling zorg en ICT De directeur-bestuurder is zeer te spreken over de werkwijze van CenCOR. CenCOR heeft voor het eerst bij ons de koppeling tussen zorg en ICT gelegd. Er werd kritisch doorgevraagd Aandachtspunten Zie digitalisering als een dienst die voortvloeit uit de zorgvisie. Zorg dat er een visie is op de zorg en dat er een meerjarenbeleidsplan is. Ga pas daarna aan de slag met ICT. Vraag bij CenCOR de voucher aan voor de ICT-Reflector om de kosten te drukken. Stel in elk geval een interim ICTprojectleider aan om alles op de rails te zetten en bekijk daarna of een vaste manager binnen het budget past. Gebruik je eigen netwerk om kennis en ervaringen op te doen van andere projecten. Wees bereid om ook eigen kennis en ervaringen te delen. bij de keuzes die wij maken. Dat prikkelde ons bewustzijn. Wij hebben een nieuwe missie geformuleerd waarbij de cliënt centraal staat. In samenspraak met de cliënt wordt de ondersteuning bepaald. Vervolgens kan de zorg aangeven wat er nodig is. ICT speelt in deze individualisering onmiskenbaar een rol, maar daar moesten wij wel eerst achterkomen. Van Dalen meent dat deze slag zonder de koppeling tussen zorg en ICT nooit gemaakt had kunnen worden. Bestuurdersniveau De zorg heeft eigenlijk nooit geld voor adviestrajecten. Van Dalen is daarom blij met de voucher van vijfduizend euro die CenCOR aanbiedt en die goed is voor eenderde van de kosten. De ICT-Reflector is interessant omdat het adviestraject duidelijk op bestuurdersniveau is afgestemd. De voucher maakt het traject ook nog eens financieel interessant. Uitstekende gesprekspartner Een van de adviezen uit de ICT-Reflector die Van Dalen direct toegepaste, was het aan- 16 e-awareness in de care: van weten naar doen

17 stellen van een interim ICT-manager. Veel organisaties, en wij ook, brengen ICT onder bij het hoofd Financiën. Maar die is vaak net zomin technisch onderlegd als welke andere medewerker. Deze tijdelijke projectleider is een informatiespecialist met kennis van techniek en daardoor een uitstekende gesprekspartner. Op termijn willen we een vaste ICT-manager aanstellen. Eerst zorgvisie De projectleider heeft in relatief korte tijd een concept ICT-beleidsplan gepresenteerd op basis van gesprekken met de bestuurder en met sleutelfiguren binnen de organisatie. Nu al merkt Van Dalen de behoefte die er aan een meerjaren ICTbeleidsplan is. Het is voor het eerst dat wij een lijn uitzetten voor de toepassing van ICT waarbij de zorg leidend is. Met dat beleidsplan kunnen we de organisatie inrichten en veranderen. Dan is duidelijk wie voor wat verantwoordelijk is en waar je heen wilt. Op basis van het definitieve ICT-beleidsplan en het programma van eisen zal uiteindelijk Stichting Frion is een middelgrote zorgorganisatie voor verstandelijk gehandicapten met circa 950 cliënten en ongeveer medewerkers. Frion biedt vrijwel alle producten en diensten aan voor alle doelgroepen in alle zwaarte categorieën. Het werkgebied is de Kop van Overijssel. besloten worden of het bestaande elektronische cliënten systeem aangepast kan worden, of dat er een geheel nieuw systeem komt. Ook ten aanzien van de huisvesting en nieuwbouw zal eerst de zorgvisie ontwikkeld worden, voordat ICT-instrumenten worden geselecteerd. Verbindingen leggen Annamiek van Dalen vindt het in dit proces een voordeel dat zij directeur-bestuurder is en daarmee een volledig overzicht heeft op de integrale organisatieprocessen en de ICT. Nu wordt het de kunst om de informatie- en communicatietechnieken zo in te zetten dat alles met elkaar verbonden wordt. Zorgkantoren stellen steeds strengere eisen ten aanzien van de kwaliteit van de gegevens en de termijn waarin we die moeten aanleveren. Ons elektronische cliënten systeem moet dus aansluiten op de landelijke normen, gemakkelijk tal van gegevens opleveren en flexibel zijn zodat we ook verantwoording per individu kunnen geven. Kennis en ervaring delen Via het eigen netwerk en dat van CenCOR onderhoudt Van Dalen contacten met collega s die een vergelijkbaar proces doormaken. Deling van kennis en ervaringen, bijvoorbeeld met het elektronisch cliënten dossier, levert nieuwe inzichten op. Maar ik spreek natuurlijk ook collega s van zorginstellingen die nog niet zover zijn. Omdat het hoofd Financiën en ik zo enthousiast zijn over de resultaten, maken we vanzelf reclame voor de ICT-Reflector. e-awareness in de care: van weten naar doen 17

18 Henk van Kampen, Zorggroep Raalte ICT in de zorg levert veel op, maar kost ook wat Zijn aanmelding voor de workshop e-awareness in de Care moest Henk van Kampen, directeur-bestuurder van Zorggroep Raalte, op het laatste moment afzeggen. Daarom zocht hij rechtstreeks contact met Syntensadviseur Nico van den Brink. De e-awareness is bij Zorggroep Raalte niet bijster groot, stelt de directeur vast. Hier valt nog een wereld te winnen.

19 Henk van Kampen is ruim twee jaar directeur-bestuurder bij Zorggroep Raalte. Vanuit zijn vorige baan, bij een zorginstelling voor verstandelijk gehandicapten, was Van Kampen gewend om binnen de zorg over tal van ICT-toepassingen te beschikken. De toegevoegde waarde is voor hem evident: in de 21 ste eeuw kan een zorginstelling niet optimaal functioneren als ICT geen onderdeel uitmaakt van de zorgvisie. Weinig betekenis Van Kampen: Al bij mijn eerste contacten met Zorggroep Raalte bleek dat ICT nauwelijks een rol speelde. We zijn een vrij kleine stichting. Er is geen ICT-specialist, laat staan een ICT-afdeling. Er is wat administratieve ondersteuning, er staan enkele pc s, maar de toepassingen zijn zeer beperkt. De continuïteit van de infrastructuur kopen we in bij het Deventer ziekenhuis. Er moest wat gebeuren, ik wist alleen nog niet precies hoe ik dat moest aanpakken. Gemist De workshop e-awareness in de Care kwam voor Van Kampen precies op tijd, ware het niet dat hij op het laatste moment verhinderd was. Dat was enorm vervelend want ik was echt zeer geïnteresseerd. Daarom heb ik Nico van den Brink gebeld voor een afspraak. Op basis van ons gesprek heb ik vervolgens contact gezocht met Jacques Aarts van CenCOR, hij werkt ook mee aan de workshops. Dat leidde er toe dat Jacques met zijn collega Pieter Tanis in het najaar van 2009 de ICT-Reflector bij ons uitvoerde. Bewustwording Het traject van de ICT-Reflector heeft volgens de directeur zonder meer geholpen om het managementteam bewust te maken van het belang, nut en noodzaak van ICT in de zorg. De resultaten van de ICT-Reflector geven duidelijk aan wat de ICT-opgave voor de nabije toekomst is, en hoe de interne bedrijfsvoering geoptimaliseerd kan worden. Ook het belang van externe rapportages wordt alleen maar groter en is noodzakelijk om op de juiste wijze verantwoording af te leggen aan tal van stakeholders. Samenwerking Maar hoe nu verder? Als kleine organisatie biedt samenwerking kansen om ontwikkelingen in gang te zetten. Van Kampen had inmiddels kennisgemaakt met Jan Besten, directeur-bestuurder van Stichting de Parabool, een zorgorganisatie voor verstandelijk gehandicapten in Schalkhaar. Besten liep tegen dezelfde vragen op als Van Kampen. e-awareness in de care: van weten naar doen 19

20 In overleg met de adviseurs van CenCOR doorliep de Parabool ook het traject van de ICT-Reflector. Van Kampen: Naderhand konden we beide rapportages naast elkaar leggen. Duidelijk is dat de positie in de markt en de doelgroepen verschillend zijn, maar dat er ook serieuze raakvlakken zijn. De ICT-Reflector geeft echter een doorkijk en werkt dergelijke raakvlakken niet uit. Daarom werd besloten een consultant in een vervolgtraject de vertaalslag naar concrete samenwerkingsopties voor beide organisaties te laten maken. De rapportage voor de Parabool is inmiddels af, die voor Zorggroep Raalte bijna. Dat betekent niet dat het proces nu stilligt. Zo is onlangs een bescheiden intranetsysteem online gegaan en worden domoticatoepassingen voor de nieuwe locatie in Lemelerveld onderzocht. Medewerkers die weinig ervaring hebben met computers volgen alvast cursussen om hun vaardigheden en kennis op peil te krijgen. Het is nu ook zaak om de mogelijkheden die ICT de zorg biedt voor deze medewerkers te verduidelijken. Verantwoordelijkheden worden straks explicieter en keuzes gaan direct consequenties hebben, dat inzicht moet iedereen krijgen. De bereidheid om te veranderen is er overigens zeker wel. Forse investeringen Het is duidelijk dat wij fors moeten gaan investeren in de bedrijfsvoering, blikt Van Kampen alvast vooruit. Er moet een geïntegreerd systeem komen die de interne processen koppelt en dan doel ik op de relatie Aandachtspunten Zonder ICT ga je het als zorginstelling niet redden. Maak ICT onderdeel van je zorgvisie zodat je weet wat je doel is. Probeer niet het wiel opnieuw uit te vinden, maar maak gebruik van bestaande kennis en kennisinstellingen. Zorg voor draagvlak bij zowel het management als de uitvoerende medewerkers. Zorg ervoor dat alle medewerkers over een redelijke computerkennis beschikken. Zoek samenwerking als de investeringen niet alleen op te brengen zijn. Kijk naar subsidiemogelijkheden en stimuleringsregelingen. tussen de cliëntvraag, personeelsinzet en de financiën. Er moeten elektronische toepassingen van de administratieve processen komen zodat registraties en rapportages eenmalig en eenvoudig worden. Zo hebben we nog geen elektronisch cliënt dossier (ECD), alles wordt nog op papier op diverse plaatsen vastgelegd. Over de noodzaak van externe rapportages heb ik net al gesproken. Peanuts Van Kampen wil jaarlijks structureel euro investeren; nu is dat slechts euro op een omzet van twaalf miljoen. Dat bedrag gaat op aan de samenwer- 20 e-awareness in de care: van weten naar doen

21 De toegevoegde waarde van ICT voor de zorg is evident king met het Deventer Ziekenhuis, de parttime helpdeskfunctionaris en de diverse licenties. Het is natuurlijk peanuts, Jacques Aarts heeft al bij het kennismakingsgesprek gevraagd of ik van plan was om dit bedrag te verhogen. Want anders had de ICT-Reflector geen zin. En de beoogde is volgens hem eigenlijk nog onvoldoende. Maar meer kan ik structureel voorlopig niet vrij maken. Financiering De directeur heeft inmiddels de verschillende mogelijkheden om de investeringskosten te dekken overwogen. Een kleine reserve op de lopende exploitatierekening is vrijgemaakt om bijvoorbeeld de consultant te bekostigen. Verder wil Van Kampen de investeringsbegroting differentiëren om meer en gericht te kunnen inzetten op ICT. Ook onderzoekt hij de verschillende subsidiemogelijkheden en stimuleringsregelingen zoals Kleinschalig Wonen met Domotica. Via het kennisinstituut ZonMw loopt inmiddels een subsidieaanvraag voor de implementatie van het ECD. Samen optrekken met Stichting de Parabool zou tot een kostenreductie kunnen leiden. Besparingen door efficiëntie De stichting heeft verder een redelijk eigen vermogen. Grote, eenmalige investeringen kunnen tot op zekere hoogte uit dat vermogen gefinancierd worden. En ten slotte zal een deel bekostigd kunnen worden uit de besparingen die ontstaan omdat zaken efficiënter worden aangepakt. De inzet van ICT om de administratieve lasten te verlichten, zal zeker werken, alleen kan ik dat nu nog niet kwantificeren. Voor mij staat wel vast dat de invoering niet ten koste mag gaan van het dienstenaanbod, dat is onze kernactiviteit. Maar we zitten wel in een spagaat omdat we een forse inhaalslag te maken hebben. Zorggroep Raalte is een stichting die senioren in Salland (west-overijssel) ondersteunt op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Circa vijfhonderd cliënten maken gebruik van een of meerdere diensten uit het brede aanbod. Er zijn vier locaties waar in het totaal 210 mensen wonen. Bij Zorggroep Raalte werken 400 medewerkers en zijn nog eens 400 vrijwilligers actief. e-awareness in de care: van weten naar doen 21

22 Janet de Visser, Vierstroom Onze deskundigheid wordt te vaak genegeerd door bestuurders Er dreigt een tekort aan gekwalificeerde handen aan het bed. Fysieke zorg zal steeds vaker vervangen gaan worden door zorg op afstand. In Woerden heeft Janet de Visser, verpleegkundige en cliëntconsulent bij zorgleverancier Vierstroom, met collega Ans Boselie deelgenomen aan een project rond beeldschermzorg. Het succes is groter dan verwacht.

Activiteit monitoring. Esther Hermans - projectleider Stichting Diafaan Nynke de Jong - adviseur Expertisecentrum LimeZ

Activiteit monitoring. Esther Hermans - projectleider Stichting Diafaan Nynke de Jong - adviseur Expertisecentrum LimeZ Activiteit monitoring Esther Hermans - projectleider Stichting Diafaan Nynke de Jong - adviseur Expertisecentrum LimeZ Hebt u weleens slecht geslapen? Inleiding delen kennis en ervaring activiteitenmonitoring

Nadere informatie

De noodzaak van een geïntegreerd ECD

De noodzaak van een geïntegreerd ECD De noodzaak van een geïntegreerd ECD Whitepaper 2 UNIT4 De noodzaak van een geïntegreerd ECD De noodzaak van een geïntegreerd ECD Papieren dossier maakt plaats voor geïntegreerd ECD dat multidisciplinair

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Kleinschalig Wonen met Domotica: Evaluatie

Kleinschalig Wonen met Domotica: Evaluatie Kenniscentrum Innovatie van Zorgverlening Kleinschalig Wonen met Domotica: Evaluatie E.R.C.M. Huisman, G.J. Lanting, C.A.M. Huisman, H.B. Duits, H.S.M. Kort 1 Opzet 1. Dataverzameling Verzamelen en ordenen

Nadere informatie

PRAKTISCHE KENNISBIJEENKOMSTEN (VER)HUUR

PRAKTISCHE KENNISBIJEENKOMSTEN (VER)HUUR PRAKTISCHE KENNISBIJEENKOMSTEN (VER)HUUR 3 BASISTHEMA S 26 maart Huurovereenkomsten en Huurrecht 8 april Huurprijs(beleid) en servicekosten 22 april Fiscale aspecten bij scheiden van wonen en zorg 2 SPECIFIEKE

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

Rapport sluiting verzorgingshuizen

Rapport sluiting verzorgingshuizen Rapport sluiting verzorgingshuizen ActiZ is een ondernemende branchevereniging die haar leden faciliteert om een gezonde onderneming te kunnen exploiteren die hoogwaardige zorg en ondersteuning biedt.

Nadere informatie

Toolkit bedrijfsvoering

Toolkit bedrijfsvoering Toolkit bedrijfsvoering Naar optimale zorg door gezonde bedrijfsvoering Verstand van Zorg Van transitie naar transformatie Gezonde bedrijfsvoering als succesfactor Continu goede én betaalbare zorg leveren?

Nadere informatie

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Opening Anneke Augustinus Manager Care Zorgkantoor Zorg en Zekerheid Foto: website Activite Waarom vandaag? Delen kennis en ervaringen zodat: Het zorgkantoor voldoende

Nadere informatie

Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015

Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015 Persona s zorgtechnologie ouderenzorg Tangenborgh najaar 2015 Mevrouw van de Berg intramurale zorg bewoner Heidehiem Kim de Jong EVV-er Anna de Vries - medewerker verzorging intramurale zorg en thuiszorg

Nadere informatie

Lean Healthcare met Fundum Zorg op maat, efficiënt verzorgd. Maandag 7 juni 2010 Dirk-Jan Visser, manager I&A Freek Erens, Adapcare

Lean Healthcare met Fundum Zorg op maat, efficiënt verzorgd. Maandag 7 juni 2010 Dirk-Jan Visser, manager I&A Freek Erens, Adapcare Lean Healthcare met Fundum Zorg op maat, efficiënt verzorgd Maandag 7 juni 2010 Dirk-Jan Visser, manager I&A Freek Erens, Adapcare Agenda 1. Voorstellen van Opella 2. Lean Healthcare: visie en strategie

Nadere informatie

Langer thuis door innovatieve wijkverpleging. Andere focus, betere uitkomsten

Langer thuis door innovatieve wijkverpleging. Andere focus, betere uitkomsten Langer thuis door innovatieve wijkverpleging Andere focus, betere uitkomsten Uw focus op innovatie en uitkomsten van zorg bepaalt het succes De wereld van de wijkverpleging is sinds 2015 drastisch veranderd.

Nadere informatie

Leren om van elkaar te leren

Leren om van elkaar te leren Leren om van elkaar te leren Samenwerking en kennisdeling. De combinatie daarvan is voor directeur Zorgontwikkeling Hanneke Kooiman de sleutel tot het verbeteren van de zorgkwaliteit. ZORGONTWIKKELING

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam

Profiel. Manager Bibliotheken. 20 maart 2015. Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Profiel Manager Bibliotheken 20 maart 2015 Opdrachtgever Stichting Bibliotheek Rotterdam Voor meer informatie over de functie Manon Min, adviseur Leeuwendaal Telefoon (070) 414 27 00 Voor sollicitatie

Nadere informatie

voor kleinschalig wonen in de ouderenzorg gebaseerd

voor kleinschalig wonen in de ouderenzorg gebaseerd Onderwijs voor kleinschalig wonen in de ouderenzorg Gebaseerd op Verzorgende-IG (niveau 3) en Medewerker Maatschappelijke (niveau 3) van 2011-2012 Een belangrijke ontwikkeling in de ouderenzorg is kleinschalig

Nadere informatie

De Plus van Surplus. Strategische koers Surplus

De Plus van Surplus. Strategische koers Surplus De Plus van Surplus Strategische koers Surplus 2 3 Inhoudsopgave Werkgebied... Opvoeden is niet altijd makkelijk, gelukkig is er hulp wanneer ik dat nodig heb. 4 6 Onderdelen van Surplus... 7 Surplus als

Nadere informatie

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Beschrijving werkwijze 1 Gebaseerd op de eindevaluatie Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis

Nadere informatie

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING

TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND - ZN DIALOOG NR 6-9 OKTOBER 2014 1 TRANSITIE LANGDURIGE ZORG VERGT INVESTERING IN SAMENWERKING Hoe geef je in het licht van de transitie langdurige zorg optimaal vorm aan de

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de gevolgen van extramuralisering voor zorgaanbieders (2013Z05339).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de gevolgen van extramuralisering voor zorgaanbieders (2013Z05339). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg De logistieke scan van CB ontdekt het verbeterpotentieel van uw goederenlogistiek Een efficiëntere logistiek levert (soms onverwacht) belangrijke bijdragen

Nadere informatie

Lagere arbeidskosten, meer tevreden bewoners

Lagere arbeidskosten, meer tevreden bewoners Lagere arbeidskosten, meer tevreden bewoners Mario Gibbels (Zorgvisie ICT) redactie.emedia@reedbusiness.nl Zorginstelling Het Spectrum realiseerde na de verhuizing van het oude verzorgingshuis Thureborgh

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg

Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Succesvolle carrière als (wijk)verpleegkundige? Verstand van Zorg Opleiding én prachtbaan Verpleegkundige als regisseur van de zorg De komende jaren verandert de zorg ingrijpend. Steeds minder mensen verblijven

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel.

Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Bestuurlijke afspraken Investeren in kwaliteit verpleeghuiszorg : zinvolle daginvulling en deskundig personeel. Datum: Partijen: ActiZ, organisatie van zorgondernemers Zorgverzekeraars Nederland (ZN) De

Nadere informatie

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd:

De probleemstelling voor het onderzoek is als volgt geformuleerd: Samenvatting De opkomst van Health 2.0 en e-health zorgt ervoor dat de patiënt verandert naar zorgconsument. Health 2.0 zorgt voor een grote mate van patiënt-empowerment; zorgconsumenten nemen zelf de

Nadere informatie

Simac healthcare. Alles-in-één ICT-oplossingen voor zorg op maat

Simac healthcare. Alles-in-één ICT-oplossingen voor zorg op maat Simac healthcare Alles-in-één ICT-oplossingen voor zorg op maat Simac Healthcare De Run 1101 5503 LB Veldhoven telefoon +31 (0)40 258 28 00 www.simac.com/nl/healthcare ZORG PROFESSIONAL CLIËNT MANTEL-

Nadere informatie

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Simone Vermeulen Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Syntens Innovatiecentrum Nieuwe verbindingen, nieuwe business 12-10-2012 > Onafhankelijke sparringpartner voor MKB-ondernemers

Nadere informatie

Opdracht transitiemanager voor de 3 grote locaties

Opdracht transitiemanager voor de 3 grote locaties Opdracht transitiemanager voor de 3 grote locaties Deze opdracht beschrijft de rol van de transitiemanager voor de 3 grote locaties (Lauwershof, Oudtburgh en Zuyder Waert) in de implementatie van de strategie

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Verwantenpanel over Technologie in de zorg

Verwantenpanel over Technologie in de zorg Verwantenpanel over Technologie in de zorg Datum 13 juni 2011 Auteurs Drs. R. Tap, Kennis- en Onderzoekscentrum Talant Dr. M.L.M. Brouns, Opleiding & Ontwikkeling Zorggroep Alliade Wilt u zich ook aanmelden

Nadere informatie

Verslag. Sub Regionale Samenwerkingsoverleg Zuid West Hervorming Langdurige Zorg Drenthe

Verslag. Sub Regionale Samenwerkingsoverleg Zuid West Hervorming Langdurige Zorg Drenthe Verslag Sub Regionale Samenwerkingsoverleg Zuid West Hervorming Langdurige Zorg Drenthe 18 februari 2015 WMO regio Drenthe Subregio Noord Midden Regionale Samenwerking Hervorming Langdurige Zorg Drenthe

Nadere informatie

Bouwen voor Zorg. Meer tijd voor zorg door bedrijfsprocesgericht ontwerpen van zorgvastgoed

Bouwen voor Zorg. Meer tijd voor zorg door bedrijfsprocesgericht ontwerpen van zorgvastgoed Bouwen voor Zorg Meer tijd voor zorg door bedrijfsprocesgericht ontwerpen van zorgvastgoed Meer tijd voor Zorg Introductie De Nederlandse zorgmarkt verandert snel en drastisch. Door vergrijzing en een

Nadere informatie

Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp

Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp Zorgvuldig, betrokken en transparant Voor veel cliënten van Amerpoort gaat er komende jaren wat veranderen. Dat komt door ingrijpende

Nadere informatie

ZORGVERNIEUWING DOOR INZET VAN ROBOT ZORA

ZORGVERNIEUWING DOOR INZET VAN ROBOT ZORA AANVRAAG BIJDRAGE ACHMEA ZORGKANTOOR VOOR PROJECT ZORGVERNIEUWING DOOR INZET VAN ROBOT ZORA Een project om bewoners, medewerkers en bestuurders van zorginstellingen kennis te laten maken en te leren werken

Nadere informatie

Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO

Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO Een kijkje bij de buren Zelforganiseren in de zorg Congres BDKO Drs. Eveline Castelijns MBA 12 april 2016 Inhoudsopgave 1 2 3 Zelforganisatie in de zorg Werkende principes Vragen 1 Zelforganiseren in de

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

het digitale landschap van de zorg in 2016

het digitale landschap van de zorg in 2016 het digitale landschap van de zorg in 2016 zorg & ict 6 april 2016 Presentatoren Erik van Laar CEO Multrix Peter Vermeulen Pb7 Research het digitale landschap van de zorg in 2016 / Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Inleiding Zorg Groep Beek (ZGB) is al vele jaren een heel goed alternatief voor cliënt gerichte thuiszorg en wijkverpleging in de Westelijke Mijnstreek.

Nadere informatie

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale.

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. 1 Geachte heer/mevrouw Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. Bij verschillende gemeenten en instellingen

Nadere informatie

De weg naar zinvolle dagbesteding voor mensen met dementie. begeleidingsprogramma voor organisaties die zorg leveren aan mensen met dementie

De weg naar zinvolle dagbesteding voor mensen met dementie. begeleidingsprogramma voor organisaties die zorg leveren aan mensen met dementie De weg naar zinvolle dagbesteding voor mensen met dementie begeleidingsprogramma voor organisaties die zorg leveren aan mensen met dementie Context Het aanbieden van welzijn, dagbesteding of zingevingactiviteiten

Nadere informatie

Factsheet Kwetsbare ouderen: Extramuralisering. Trekker: gemeente Arnhem

Factsheet Kwetsbare ouderen: Extramuralisering. Trekker: gemeente Arnhem Factsheet Kwetsbare ouderen: Extramuralisering Trekker: gemeente Arnhem Arnhem zet zich samen met Menzis en gemeenten in om kwetsbare ouderen langer thuis te laten wonen Wie? Zorgverzekeraar Menzis, de

Nadere informatie

B7 - Toekomstbestendige ondersteuning door middel van beeldcommunicatie. Wat gaan we doen? Wie zijn wij? Disclosure belangen sprekers

B7 - Toekomstbestendige ondersteuning door middel van beeldcommunicatie. Wat gaan we doen? Wie zijn wij? Disclosure belangen sprekers HersenletselCongres 2014 3 november Disclosure belangen sprekers B7 - Toekomstbestendige ondersteuning door middel van beeldcommunicatie Beeldschermcommunicatie en eigen regie bij mensen met NAH en/of

Nadere informatie

!7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING

!7: ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING !7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING )NKOOPBELEID,ANGDURIGE :ORG +LANTVERSIE Uitgangspunten en inkoopdoelen 2015 Verpleging en Verzorging (V&V) U hebt recht op langdurige zorg als dat nodig is. Denk aan

Nadere informatie

Profielschets Locatiemanager d Amandelhof

Profielschets Locatiemanager d Amandelhof 1. Locatiemanager d Amandelhof Voor d Amandelhof, zoeken we een Locatiemanager (28-36 uur). De locatiemanager heeft een aantal hoofdtaken: 1. Zorgdragen voor de ontwikkeling van de visie op de locatie

Nadere informatie

Vinova: hét Zorg Informatie Systeem voor de care sector

Vinova: hét Zorg Informatie Systeem voor de care sector Vinova: hét Zorg Informatie Systeem voor de care sector Vinova is een product van VCD Healthcare Vinova, hét Zorg Informatie Systeem voor de care sector De veranderingen in de zorg volgen elkaar in hoog

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 september 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 september 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 + Jaarplan 2015 Cliëntenraad van de locaties Eldenstaete en Tertzio

Jaarverslag 2014 + Jaarplan 2015 Cliëntenraad van de locaties Eldenstaete en Tertzio Jaarverslag 2014 + Jaarplan 2015 Cliëntenraad van de locaties Eldenstaete en Tertzio Februari 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Korte terugblik 2014 3 3. Hoe heeft Pleyade cliëntinspraak georganiseerd?

Nadere informatie

Profielschets Managers Het Nieuwe Maranatha. 1. Op weg naar een nieuw Maranatha

Profielschets Managers Het Nieuwe Maranatha. 1. Op weg naar een nieuw Maranatha 1. Op weg naar een nieuw Maranatha Op het terrein van Maranatha in Rijssen is een prachtig nieuw zorgcomplex verschenen. Aan de laatste fase van de nieuwbouw wordt nog gewerkt. De oude woontoren is gesloopt

Nadere informatie

Besluitvorming aan de Raad Formele advisering van de Raad. Conform advies Aanhouden Anders, nl. Collegevoorstel Advies: Openbaar

Besluitvorming aan de Raad Formele advisering van de Raad. Conform advies Aanhouden Anders, nl. Collegevoorstel Advies: Openbaar Collegevoorstel Advies: Openbaar Onderwerp Ontwikkeling OGGZ-loket als meldpunt voor onrust en overlast Programma / Programmanummer Maatschappelijke zorg en dienstverlening / 7320 Portefeuillehouder G.

Nadere informatie

1. Opstellen van een plan van aanpak 2. Bieden van ondersteunende, activerende begeleiding en zorg

1. Opstellen van een plan van aanpak 2. Bieden van ondersteunende, activerende begeleiding en zorg Specificaties Medewerker maatschappelijke zorg Titel: Soort: Werksituatie: Eindproduct: Vormen van kleinschalig wonen Project Sociaal-cultureel werk Boekje/brochure met alle informatie over het opzetten

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Succesvolle implementatie ECD bij Mosae Zorggroep

Succesvolle implementatie ECD bij Mosae Zorggroep Succesvolle implementatie ECD bij Mosae Zorggroep Pilot speelt een prominente rol bij implementatie van nieuw ECD Overgaan van papieren cliëntendossier naar de digitale vorm moet absoluut projectmatig

Nadere informatie

Profielschets. Directeur-bestuurder Omnia Wonen

Profielschets. Directeur-bestuurder Omnia Wonen Profielschets Directeur-bestuurder Omnia Wonen ERLY the consulting company Opdrachtgever: Omnia Wonen Datum: 20 oktober 2014 Adviseur: drs. Lilian Vos Inleiding Omnia Wonen in Harderwijk is een moderne

Nadere informatie

Een visie op ouderenzorg de transitie naar nieuwe modellen Transparant, toegankelijk, betaalbaar

Een visie op ouderenzorg de transitie naar nieuwe modellen Transparant, toegankelijk, betaalbaar Mijnseniorwinkel.nl Een initiatief van Oog en oorhuis! Een visie op ouderenzorg de transitie naar nieuwe modellen Transparant, toegankelijk, betaalbaar Zoals in de compacte versie van dit rapport al is

Nadere informatie

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei Centrum voor Jeugd en Gezin Bouwstenen voor de groei Moduleaanbod Stade Advies Centrum voor Jeugd en Gezin; Bouwstenen voor de groei Hoe organiseert u het CJG? Plan en Ontwikkelmodulen: Module Verkenning

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Cliënt in beweging. van zorgen voor naar zorgen dat. Voorwoord

Cliënt in beweging. van zorgen voor naar zorgen dat. Voorwoord Cliënt in beweging van zorgen voor naar zorgen dat Meerjarenbeleidsplan 2016-2020 Voorwoord In 2014 en 2015 is er een maatschappelijke verandering in gang gezet die veel betekent voor de Nederlandse burger

Nadere informatie

Onderzoek in uitvoering. Wieke Bockstael Pauline Mourits

Onderzoek in uitvoering. Wieke Bockstael Pauline Mourits Onderzoek in uitvoering Wieke Bockstael Pauline Mourits Onderzoek in uitvoering: Invloed fysieke omgeving/exploitatie kleinschalig wonen voor dementerenden Proefwoning dementie Royal Rustique 2 Aanleiding:

Nadere informatie

Regas als bedrijf. Regas B.V. is een landelijke speler en actief binnen

Regas als bedrijf. Regas B.V. is een landelijke speler en actief binnen Regas als bedrijf Regas B.V. is een landelijke speler en actief binnen de geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg. Binnen de maatschappelijke dienstverlening en maatschappelijke opvang/ vrouwenopvang

Nadere informatie

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg

REGIE. Informatie over Regie, dé app voor de zorg REGIE Informatie over Regie, dé app voor de zorg INHOUDS OPGAVE 03 04 05 06 09 10 11 12 Waarom de zorgapp Regie? Wat is Regie? De meerwaarde van Regie Wie gebruiken Regie? Voordelen van Regie Technische

Nadere informatie

Bronregistratie op orde Verzeker uw ziekenhuis van optimale inkomsten door een tijdige en volledige registratie. De Zorgspecials van Cure4

Bronregistratie op orde Verzeker uw ziekenhuis van optimale inkomsten door een tijdige en volledige registratie. De Zorgspecials van Cure4 Bronregistratie op orde Verzeker uw ziekenhuis van optimale inkomsten door een tijdige en volledige registratie De Zorgspecials van Cure4 Is mijn bronregistratie op orde? Voor de financiële gezondheid

Nadere informatie

Toekomstbestendige ouderenzorg is afhankelijk van goede kwaliteit van verpleging en verzorging

Toekomstbestendige ouderenzorg is afhankelijk van goede kwaliteit van verpleging en verzorging Toekomstbestendige ouderenzorg is afhankelijk van goede kwaliteit van verpleging en verzorging Prof. dr. Jan Hamers Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing Agenda voor de zorg (gezamenlijke

Nadere informatie

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein

INFORMATIEPAKKET. voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein INFORMATIEPAKKET voor dienstverleners met betrekking tot de marktverkenning van de gemeente Leeuwarden binnen het Sociaal Domein Gemeente Leeuwarden Maart 2014 Blad 2 Blad 3 Algemene informatie Deze informatie

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

We horen wel waar jullie mee komen

We horen wel waar jullie mee komen We horen wel waar jullie mee komen Rijnlands op afstand sturen zonder middenmanagement, bespaart half miljoen per jaar. De kosten nemen af als de kwaliteit toeneemt vanwege zelfstandige zorgteams. De langdurige

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?.

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?. Onderwerp: reactie op advies HAG Zonnepanelen Bijlage: reactie op deelvragen Geachte heer, mevrouw, In september is de eerste huurdersadviesgroep (HAG) van Acantus gestart. U heeft deelgenomen aan deze

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Beleidsplan Mantelzorg

Beleidsplan Mantelzorg Opsteller: Golein Klein Bramel Versie: 1 december 2010 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 1. WAT IS MANTELZORG?... 3 2. VISIE OP MANTELZORG... 4 3. WAT KUNNEN MANTELZORGERS VERWACHTEN VAN

Nadere informatie

BELEIDSPLAN: Visie op zorg;

BELEIDSPLAN: Visie op zorg; Stichting Samen toch apart Arnold van Rodelaan 65 5527 BS Hapert 0497-843196 Email: Info@Samentochapart.nl Website: www.samentochapart.nl KvK Eindhoven: 17203470 Rabobank Reusel: 12.12.05.991 BELEIDSPLAN:

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING: WIJKMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Actiezorg en Magentazorg

FUNCTIEBESCHRIJVING: WIJKMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Actiezorg en Magentazorg FUNCTIEBESCHRIJVING: WIJKMANAGER Algemeen Organisatie: Stichting Actiezorg en Magentazorg Organisatorische eenheid: raad van bestuur Opsteller functiebeschrijving: adviseur P&O Datum voorlopige vaststelling:

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 maart 2015 Betreft Inzet huishoudelijke hulp toelage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 maart 2015 Betreft Inzet huishoudelijke hulp toelage > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Groot in kleinschalig werken

Groot in kleinschalig werken Groot in kleinschalig werken Groter worden omdat je kleinschalig wilt werken. Deze schijnbare tegenstelling ligt aan de basis van de fusie van KVV en NZR. Bestuurders Ids Thepass en Marc Scholten blikken

Nadere informatie

Wat is ComfiCare? ComfiCare is een product van Van Dorp zorg en welzijn

Wat is ComfiCare? ComfiCare is een product van Van Dorp zorg en welzijn Wie ben ik? Jan Pons (1959) HTS Chemie 10 jaar AutoCAD 15 jaar eigen online advertising bedrijf 14 maanden verantwoordelijk voor verkoop ComfiCare Ik ben géén techneut Ik heb géén achtergrond in de zorg

Nadere informatie

Stichting Prisma: Zorgrijk en Regelarm Datum: 11 februari 2014

Stichting Prisma: Zorgrijk en Regelarm Datum: 11 februari 2014 1 1. Het model Zorgrijk & Regelarm Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) pakt de bureaucratie binnen de langdurige zorg aan met behulp van het experiment regelarme instellingen. Achtentwintig

Nadere informatie

Kanteling als trigger voor koersen op kennis De praktijk van MEE IJsseloevers

Kanteling als trigger voor koersen op kennis De praktijk van MEE IJsseloevers Kanteling als trigger voor koersen op kennis De praktijk van MEE IJsseloevers De trigger: Kantelen in zorg en welzijn In economisch slechte tijden ontstaat er vaak een enorme druk op organisaties om te

Nadere informatie

De kijk op. zelfstandigheid in zorg

De kijk op. zelfstandigheid in zorg De kijk op zelfstandigheid in zorg Inhoudsopgave Welkom bij Carintreggeland 7 Meld en Zorg Centrale 7 Indicatie aanvragen 7 Zorgzwaartepakketten (ZZP) 8 Lid worden 8 Hulpmiddelen 8 Kwaliteit 9 Cliëntenraad

Nadere informatie

Samen beter in Transwijk Wonen, welzijn en zorg in Utrecht - Kanaleneiland

Samen beter in Transwijk Wonen, welzijn en zorg in Utrecht - Kanaleneiland Samen beter in Transwijk Wonen, welzijn en zorg in Utrecht - Kanaleneiland Met kleinzoon Stijn trekt meneer Zijlstra er vroeg op uit. Samen vangen ze die snoekbaars wel. Wonen bij Vecht en IJssel betekent

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg

FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER. Algemeen. Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015. Organisatie: Stichting Magentazorg FUNCTIEBESCHRIJVING: LOCATIEMANAGER Algemeen Organisatie: Stichting Magentazorg Organisatorische eenheid: raad van bestuur Opsteller functiebeschrijving: adviseur P&O Datum voorlopige vaststelling: 29-04-2015

Nadere informatie

Particuliere en reguliere verpleeghuizen Een vergelijking om van te leren

Particuliere en reguliere verpleeghuizen Een vergelijking om van te leren Particuliere en reguliere verpleeghuizen Een vergelijking om van te leren Utrecht, 26 maart 2015 Wine te Meerman Eveline Castelijns Simon Heesbeen Floor Vreeswijk 1 Inhoud 1. Aanleiding voor het onderzoek

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

jong leren jong -/- leren

jong leren jong -/- leren samenvatting jong leren jong -/- leren jongleren De gevolgen van de Pakketmaatregel Awbz voor ernstig meervoudig gehandicapte kinderen Samenvatting In dit boekje zijn de gevolgen van de Pakketmaatregel

Nadere informatie

JOURNAALNUMMER 9. De samenhang tussen ECD en omgeving

JOURNAALNUMMER 9. De samenhang tussen ECD en omgeving Elektronisch Cliënten Dossier N U M M E R 1 8 JOURNAALNUMMER 9 APRIL 2007 s e p t e m b e r 2 0 1 0 De brug tussen kwaliteit en kwantiteit Haal meer uit het ECD door een goede aansluiting met de overige

Nadere informatie

ZORGVERNIEUWING DOOR INZET VAN ROBOT ZORA

ZORGVERNIEUWING DOOR INZET VAN ROBOT ZORA ZORGVERNIEUWING DOOR INZET VAN ROBOT ZORA Een project om bewoners, medewerkers en bestuurders van zorginstellingen kennis te laten maken en te leren werken met robot ZORA met het oog op de toename van

Nadere informatie

De Lelie. GGZ voor u. Aanbieder. Aanbieder

De Lelie. GGZ voor u. Aanbieder. Aanbieder GGZ voor u De Lelie KLEIN - Individuele begeleiding thuis door SPV-ers - Dagbesteding in het dagactiviteitencentrum - Psychiatrische problematiek - Psychogeriatrische aandoening 65 - Geen - Somatische

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december ZORGINSTELLINGEN ZETTEN IN OP ZELFSTURENDE TEAMS -

-PERSBERICHT- Utrecht, 15 december ZORGINSTELLINGEN ZETTEN IN OP ZELFSTURENDE TEAMS - -PERSBERICHT- Utrecht, 15 december 2015 - ZORGINSTELLINGEN ZETTEN IN OP ZELFSTURENDE TEAMS - Zorginstellingen in de langdurige zorg hebben de afgelopen jaren te maken gehad met het scheiden van wonen en

Nadere informatie

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief scheiden van Verblijf van wonen naar Wonen en zorg & van verblijf naar wonen door extramuralisering en scheiden wonen/zorg Programma Doel van vandaag Meer grip

Nadere informatie

Rapportage. Cliëntenraden en. Extra bijdragen. AWBZ-instellingen

Rapportage. Cliëntenraden en. Extra bijdragen. AWBZ-instellingen Rapportage Cliëntenraden en Extra bijdragen AWBZ-instellingen LOC Zeggenschap in zorg 20 januari 2011 1 Inleiding Aanleiding Bij LOC Zeggenschap in zorg zijn 2.200 cliëntenraden aangesloten. Voor cliëntenraden

Nadere informatie

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus)

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) De Eerst Verantwoordelijke Verzorgende (EVV er) is onmisbaar in de zorg en u wilt uw EVV er de juiste kennis en vaardigheden meegeven.

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

College bouw ziekenhuisvoorzieningen

College bouw ziekenhuisvoorzieningen College bouw ziekenhuisvoorzieningen Postbus 3056 3502 GB Utrecht T (030) 298 31 00 F (030) 298 32 99 E cbz@bouwcollege.nl I www.bouwcollege.nl SIGNALERINGSRAPPORT inzake WONEN EN ZORG OP MAAT Uitgebracht

Nadere informatie

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO 2 september 2005 te Den Bosch De organisatoren hebben mij gevraagd om, naast mijn rol als dagvoorzitter, vooraf kort een inleiding te houden over de context waarbinnen

Nadere informatie

28-8-2013. Een betere buurt met. mijnbuurtje. www.mijnbuurtje.nl. Vroeger

28-8-2013. Een betere buurt met. mijnbuurtje. www.mijnbuurtje.nl. Vroeger Een betere buurt met mijnbuurtje www.mijnbuurtje.nl Vroeger 1 Nu 1 op de 3 huishoudens bezit een tablet 2 Nu Nu 3 In alle Nederlandse gemeentes: Bezuinigingen Zelfredzaamheid Stimuleren bewoners Meer verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Marketing van het verzorgingshuis

Marketing van het verzorgingshuis Marketing van het verzorgingshuis Het was nooit een probleem; de klant kwam vanzelf. Het verzorgingshuis was wellicht geen aanlokkelijk vooruitzicht, maar wel een dankbaar alternatief als thuis wonen niet

Nadere informatie

1. RELATIE MET BEROEPSGENOTEN

1. RELATIE MET BEROEPSGENOTEN 1. RELATIE MET BEROEPSGENOTEN De kennis en ervaring van de collega vakgenoten kunnen goed van pas komen bij het tot stand komen van een advies, maar het onderhouden van deze relatie is geen gemakkelijke

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Onderzoeksrapport Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Op 19 juni 2006 uitgebracht aan het hoofd van de afdeling Geschillen van het College voor zorgverzekeringen Uitgave College voor zorgverzekeringen

Nadere informatie

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM

Doel. Inleiding. De mantelzorger als samenwerkingspartner MANTELZORGBELEID VIERSTROOM MANTELZORGBELEID VIERSTROOM Doel Het doel van deze tekst is een kader beschrijven waarbinnen doelstellingen en randvoorwaarden zijn vastgelegd die de samenwerking met mantelzorgers en ondersteuning van

Nadere informatie