Vol verwachting. philharmonie zuidnederland. Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vol verwachting. philharmonie zuidnederland. Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs"

Transcriptie

1 Vol verwachting 1 Een project van voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs

2 Inhoud Voorwoord 3 Lesactiviteit 1 Welk instrument past bij jou? 4 Lesactiviteit 2 Hoe klinken instrumenten samen? 6 Lesactiviteit 3 Componisten-Rap 7 Lesactiviteit 4 Tijdens het concert 8 Lesactiviteit 5 Kleuren in de muziek 9 Lesactiviteit 6 Reflectie 11 Bijlage 1 Symfonieorkest 12 Bijlage 2 Werkbladen 15 2

3 Voorwoord De voorstelling Vol Verwachting is in 2012 ontstaan als familievoorstelling door een samenwerking tussen de en jeugdtheatergezelschap Hetpaarddatvliegt. Samen met regisseur Loek Beckers en de acteurs Reem Wittenbols, Annemiek Nienhuis en Rob van Gestel, is deze voorstelling voor het seizoen aangepast om aan de groepen 5 en 6 van het basisonderwijs als schoolvoorstelling aan te bieden. Om deze doelgroep optimaal te kunnen laten genieten van de voorstelling en de prachtige muziek is dit lesmateriaal ontwikkeld. Bijzonder aan dit lesmateriaal is de samenwerking die de is aangegaan met de opleiding Docent Muziek van het Conservatorium in Maastricht. Studenten hebben speciaal voor dit schoolconcert lesactiviteiten bedacht die de basis vormden van het lesmateriaal zoals dat nu voor u ligt. Daarom een speciaal woord van dank aan de studenten en docenten die hieraan hebben meegewerkt. In samenwerking met Studio Kloek zijn de lesactiviteiten vertaald naar een gebruiksvriendelijke website. Door de aantrekkelijke en praktische vormgeving verwachten we dat de leerlingen en u met veel plezier de voorbereiding op het schoolconcert zullen uitvoeren. Enkele beschreven activiteiten zijn voorzien van een asterisk (*). Deze zijn verplicht om uit te voeren voor het concertbezoek. De overige activiteiten zijn optioneel, maar zijn een verrijking, mede door de koppeling met andere vakgebieden. Didactisch gezien verdient het de aanbeveling om het lesmateriaal klassikaal met de klas te bespreken. Hierbij hebben we getracht optimaal gebruik te maken van de digitale hulpmiddelen in de klas. De is het professionele symfonieorkest van de provincies Noord-Brabant, Limburg en Zeeland. Het orkest geeft abonnementsconcerten in de concertzalen van deze provincies. Maar ook buiten deze zalen en buiten de provincie is het orkest regelmatig te horen. Voor meer informatie over het orkest kunt u kijken op Voor meer informatie over het symfonieorkest kunt u de site raadplegen. Alle materialen met betrekking tot het lesmateriaal vindt u op de website We wensen u veel plezier toe met het project Vol Verwachting. Afdeling Educatie 3

4 Lesactiviteiten * Activiteit 1 Welk instrument past bij jou Doel van de activiteit De leerlingen maken kennis met verschillende instrumenten uit het symfonieorkest, door beeld, naam en klank. Benodigdheden Computer/digibord Website: Werkblad leerlingen (zie bijlage of website) Introductie van het concert Open voor deze activiteit de website bij het project Vol Verwachting: Vertel de leerlingen dat ze binnenkort naar een voorstelling gaan kijken en luisteren van de. De voorstelling heet Vol Verwachting. Ze gaan dan het verhaal van Drik beleven. Drik is een jongen, net als iedereen in de klas. Het verhaal wordt echter niet alleen verteld en geacteerd, maar er zal ook heel veel muziek te horen zijn tijdens de voorstelling. Muziek die gespeeld wordt door een groot symfonieorkest,. In deze eerste activiteit gaan we ontdekken welke instrumenten er allemaal in het orkest meespelen en hoe deze klinken. 4

5 1a. Hoe klinkt dit instrument? Door te klikken op het briefje in de eerste schoen komen we bij de muziekinstrumenten. Bij elk muziekinstrument staat ook de naam. Vraag aan de leerlingen of ze het instrument al eens gezien of gehoord hebben. Vervolgens laten we de twee muziekfragmenten horen onder de knoppen A en B. Laat de leerlingen op het werkblad schrijven welk fragment zij denken dat bij het instrument hoort. In totaal zijn het negen fragmenten. U kunt ervoor kiezen om het in quiz-vorm aan te bieden, alle fragmenten achter elkaar en achteraf de goede antwoorden geven. Na afloop kunt u de oefening eventueel herhalen. U kunt ook elk instrument afzonderlijk bespreken. Dit zorgt voor wat meer interactie. De juiste antwoorden zijn: 1 Dwarsfluit A 2 Hobo B 3 Hoorn A 4 Trompet A 5 Trombone B 6 Tuba A 7 Pauken B 8 Viool A 9 Contrabas B 1b. Teken jezelf met je lievelingsinstrument Op het werkblad is ruimte voor de leerlingen om zichzelf te tekenen met het instrument dat zij het meest bij zichzelf vinden passen. Laat de pagina zien met de instrumenten allemaal in beeld. Geef de leerlingen de tijd om de tekening te maken. Bespreek tussendoor of achteraf met de leerlingen hun keuzes. De keuze kan gebaseerd zijn op de vorm van het instrument, op de klank. Bespreek de verschillen in de keuzes in de klas. Leg daarbij de nadruk dat iedereen dus een eigen smaak en eigen voorkeur heeft. In het verhaal van de voorstelling is Drik een heel verlegen jongen. Welk instrument vinden de leerlingen bij hem passen. Kunnen ze goed onder woorden brengen, waarom ze dit denken? Meer informatie over het orkest Mocht u naar aanleiding van vragen van leerlingen meer informatie willen over het symfonieorkest, de instrumenten en de verschillende groepen in het orkest, dan is informatie opgenomen in bijlage 1. 5

6 * Activiteit 2 Hoe klinken instrumenten samen? Doel van de activiteit De leerlingen ontdekken dat de instrumenten uit activiteit 1 ook samen kunnen klinken. Hiermee gaan ze experimenteren. Benodigdheden Computer/digibord Website: Inleiding op de activiteit Toon op het digibord de website vol-verwachting/ en klik op de tweede brief Hoe klinken instrumenten samen?. We zien de instrumenten uit de eerste activiteit nu op de plaats waar ze ook in het symfonieorkest zitten. Leg de leerlingen uit dat er grofweg vier groepen in het orkest zijn. De strijkers, met daarin de violen, altviolen, cello s en de contrabassen. De houtblazers met de dwarsfluit, de hobo, de klarinet en de fagot. De koperblazers op hun trompet, hoorn, trombone en tuba. En tot slot het slagwerk. Deze groep heeft ontzettend veel verschillende instrumenten, zoals de pauken, de xylofoon, verschillende trommen en veel kleine slagwerkinstrumenten zoals de triangel. 2a. Groepen combineren Op de eerste pagina A kunnen we de verschillende instrumentgroepen gaan combineren. Door een groep aan te klikken kunnen we ze horen spelen. Verken eerst met de leerlingen alle afzonderlijke groepen door ze te beluisteren. Laat de leerlingen onder woorden brengen wat ze horen en wat de verschillen zijn. Daarna kunnen we ook instrumentgroepen samen laten spelen. Klik verschillende groepen aan en laat hen samen klinken. Alle vier de groepen samen vormt het hele muziekstukje. 2b. Groepen raden Op de tweede pagina B gaan we een quiz spelen. Door op de geluidsknop te klikken, krijgen de leerlingen een muziekfragment te horen. Echter, niet alle groepen spelen. Kunnen de leerlingen horen welke instrumentgroepen spelen? Klik ze aan en duw op het duimpje om te controleren of het antwoord goed was. Door steeds op de geluidsknop te drukken komt een nieuwe combinatie. U ziet van zelf of de gekozen groepen juist zijn. 6

7 Activiteit 3 Componisten-rap Doel van de activiteit De leerlingen leren een rap te zingen rondom Russische componisten en ervaren zo het plezier in samen muziek maken. Benodigdheden Computer/digibord Website: Activiteit In de voorstelling zal muziek te beluisteren zijn van Russische componisten. Om de leerlingen een beetje bekend te maken met de namen leren ze een lied rondom de componistennamen in de vorm van een rap. Ter voorbereiding is het raadzaam om de rap een paar keer beluisterd te hebben. Op de website staan twee geluidsfragmenten. Een volledige versie waar de tekst meegezongen wordt (knop A) en een begeleidingstrack waar alleen de instrumentale begeleiding op te horen is (knop B). Aanleren van de Rap in drie stappen 1. Open op de website nu het briefje met de titel Componistenrap. De tekst van de rap komt nu in beeld. Neem eerst een keer de rap door en bespreek de uitspraak van de namen en waar de rap over gaat. Leg uit dat het allemaal namen zijn van Russische componisten. 2. Laat de rap horen in versie A. Eerst luisteren de leerlingen mee en volgen ze de tekst. Vervolgens herhalen we deze versie enkele keren en de leerlingen mogen dan meedoen. Als leerkracht probeert u tips te geven. Denk daarbij aan tempo (spreken ze alles snel genoeg uit), articulatie (goed uitspreken van de namen) en samenspel (het moet goed gelijk klinken). 3. Laat de rap nu horen in de instrumentale versie B. Nu moeten de leerlingen zelf goed luisteren en bepalen wanneer ze moeten beginnen. Ook nu dient de leerkracht aanwijzingen te geven voor verbeteringen. In deze laatste fase dient ook gelet te worden op de presentatie. Een rap moet natuurlijk ook een beetje stoer uitgevoerd worden. Klinkt de rap ook stoer? Passen daar ook bewegingen bij? 7

8 Activiteit 4 Tijdens het concert Doel van de activiteit De leerlingen leren enkele afspraken die gelden tijdens het concertbezoek. Benodigdheden Computer/Digibord Website: Activiteit Voordat de leerlingen naar de voorstelling gaan, is het belangrijk om enkele afspraken te maken die gelden in de zaal. Aan de hand van enkele vragen op de website laten we de leerlingen zelf nadenken over de regels. De afspraken zijn Als jullie in de zaal aankomen, krijgen jullie een plaats aangewezen waar jullie kunnen gaan zitten. Om te zorgen dat iedereen goed kan luisteren naar de muziek, is het tijdens het concert stil. Je mag dus niet kletsen en houd ook de voeten stil. Het is niet de bedoeling om tijdens het concert te gaan lopen. Als je naar het toilet moet gaan, moet je dat dus vooraf doen. In de zaal mag niet gegeten en gedronken worden. 8

9 Activiteit 5 Kleuren in de muziek Doel van de activiteit Aan de hand van enkele oefeningen denken de leerlingen na over de vertaling van muziek naar vormen en kleuren. Na de oefeningen weten ze dit te vertalen in een tekening die ze maken tijdens het beluisteren van een muziekwerk. Benodigdheden Computer/Digibord Website: Tekenvellen (A4, twee vellen per leerling) Kleuren per leerling (potloden, viltstiften, wasco, naar keuze van leerkracht) Grijs potlood per leerling Inleiding op de activiteit Sinds jaar en dag worden beeldende kunstenaars geïnspireerd door muziek en worden componisten geïnspireerd door beeldende kunst. Misschien is de Schilderijententoonstelling van Modeste Moesorgski (naar werken van zijn vriend Victor Hartmann) wel een van de bekendste voorbeelden. Het horen van klanken roept emoties op, herinneringen, beelden, misschien wel kleuren. Een muziekstuk roept op tot verbeelding. In deze activiteit willen we leerlingen aanzetten tot creatief luisteren naar muziek. Verbeelding aanmoedigen. Durf te stimuleren. Aan de hand van muziekfragmenten prikkelen we de kinderen om muziek om te zetten in kleur en vorm. Stap 1: Vormen in muziek Deel aan elke leerling een wit vel A4-papier uit en laat het vel vouwen één keer vouwen in de lange weg en één in keer in de korte weg, zodat er vier vakken ontstaan. Laat vervolgens de vakken in een hoekje nummeren van 1 t/m 4. Voor oefening 1 gebruiken ze dan ook vak 1. Eerst gaan we ons concentreren op de vormen. Bespreek met de leerlingen de verschillende soorten vormen en teken ze op het bord. Probeer daarna een aantal vormen te rubriceren aan de hand van gelijke eigenschappen. Allemaal ronde, vloeiende lijnen, of net spitse, hoekige vormen. Opdracht: Leg de leerlingen uit dat ze gaan luisteren naar een kort muziekfragment. Probeer vormen in vak 1 te zetten die ze het beste vinden passen bij deze muziek. Ze mogen meerdere vormen gebruiken en afwisselen in grootte, dikte en natuurlijk welke vormen je gebruikt. Spreek duidelijk af dat de leerlingen tijdens het luisteren naar het fragment stil zijn, zodat ook iedereen de muziek goed kan horen. Misschien is het raadzaam het fragment twee keer af te spelen. Wellicht dat een aantal leerlingen dit moeilijk vindt. Stimuleer hen door te zeggen dat alles goed is en niets is fout. 9

10 Vervolgens gaan we de oefening herhalen, maar dan met muziekfragment twee. De leerlingen gebruiken dan natuurlijk ook vak 2. Laat weer eerst luisteren en daarna nog een keer, zodat de leerlingen de vormen kunnen tekenen. Bespreek daarna kort enkele duidelijke resultaten van de leerlingen. Stap 2: Kleuren in muziek De leerlingen nemen nu hun kleurpotloden, viltstiften of wasco voor zich. Het is belangrijk dat ze kunnen kiezen uit genoeg verschillende kleuren (ongeveer 10 stuks). De werkwijze is gelijk aan het onderdeel rond vorm. Opdracht Laat het derde fragment horen en geef de leerlingen de opdracht drie of vier kleuren te pakken die ze vinden bij passen bij het fragment. Kleuren waarvan zij vinden dat de kleuren passen bij het muziekfragment. Daarna beluisteren ze nog een keer het fragment en mogen ze de kleuren op papier (in vak 3) gebruiken. Eventueel worden weer enkele sprekende voorbeelden van leerlingen klassikaal getoond. Daarna volgt dezelfde werkwijze bij fragment 4 in vak 4. Bespreek ook enkele resultaten bij deze opdracht klassikaal. Stap 3: Slotopdracht Na deze oefeningen is het nu tijd voor de slotopdracht. Hiervoor krijgen alle leerlingen een nieuw vel papier. Dit keer hoeft het niet gevouwen te worden. Ze gaan nog maar één tekening maken en daarbij mogen ze het hele vel gebruiken. Stimuleer de leerlingen goed te luisteren naar de muziek, goed na te denken over de vormen en de kleuren die ze willen gebruiken. Geef de leerlingen genoeg tijd om de tekening goed af te werken en let daarbij dat de kleuren en vormen duidelijk genoeg zijn. Laat daarbij ook het muziekfragment enkele malen horen. Bespreek na afloop enkele resultaten. Afsluiting Tot slot staan er twee voorbeelden van kunstenaars die zich hebben laten beïnvloeden door elkaar. Modeste Moesorgski bezocht een tentoonstelling van zijn vriend Victor Hartmann en schreef zijn beroemde werk De Schilderijententoonstelling. Je ziet en hoort het laatste deel De grote poort van Kiev. Daarnaast staat het schilderij Impressie 3 van Wasily Kandinsky. Hij schilderde dit werk nadat hij een concert had beluisterd van de Oostenrijkse componist Arnold Schönberg. Kunnen ze de muziek terugzien in het schilderij? Fragmenten uit Romeo and Juliet Prokofjev Fragment uit Schilderijententoonstelling: De Grote poort van Kiev Moesorgski/Ravel Fragment uit String Quartet no.2 - Schönberg 10

11 Activiteit 6 Reflectie Doel van de activiteit De inhoud van de voorstelling nabespreken om de ervaring een plaats te geven. Benodigdheden Computer/Digibord Blaadje/schrift per leerling, schrijfbenodigdheden Activiteit Laat de leerlingen allemaal drie woorden opschrijven die hen te binnen schieten bij de voorstelling. Welke drie zaken hebben de meeste indrukken gemaakt. Laat hen niet te lang nadenken en stimuleer hen eigen woorden op papier te zetten en niet te overleggen met andere leerlingen. Schrijf daarna op het bord groot de titel van de voorstelling Vol verwachting. Laat elke leerling naar het bord komen om een woord er bij te schrijven. Er mogen geen woorden dubbel op het bord staan. Bespreek daarna met de leerlingen het woordveld. Probeer woorden bij elkaar te zoeken die verband houden. Bijvoorbeeld alle woorden die te maken met de muziek, of met het verhaal, of het zaal, de acteurs. Geef ruimte voor discussie en stimuleer een eigen mening. 11

12 Bijlage 1 het symfonieorkest 1. Het symfonieorkest Het symfonieorkest bestaat uit verschillende soorten instrumenten: strijkinstrumenten, houten blaasinstrumenten, koperen blaasinstrumenten en slagwerk. Dat is dus anders dan bijvoorbeeld een harmonieorkest waarin alleen hout- en koperblazers en slagwerkers zitten. Al die instrumenten uit het symfonieorkest klinken anders omdat op een andere manier de toon op het instrument wordt gemaakt. Zo klinkt een toon die wordt gespeeld op een fluit heel anders dan een toon van dezelfde toonhoogte gespeeld op een viool of een hobo. Behalve een eigen klankkleur heeft een instrument ook een eigen toonbereik. Sommige instrumenten spelen alleen hoge tonen, andere juist lage, weer andere zitten daar tussenin. Toonbereik en toonkleur zijn bepalend geweest voor de ontwikkeling van het orkest. Er was immers behoefte aan zoveel mogelijk kleuren en toonhoogten. Geleidelijk aan kwam in de geschiedenis een combinatie tot stand van drie groepen: strijkinstrumenten, blaasinstrumenten en slaginstrumenten. Deze instrumenten vormden het symfonieorkest. Strijkinstrumenten worden aangestreken met een strijkstok. Door dat strijken worden de snaren in trilling gebracht. Hoe dunner en strakker de snaar en hoe kleiner de klankkast van het instrument, des te hoger de toon. Er bestaat er een hele familie van strijkinstrumenten: de viool, de altviool, de cello en de contrabas. De viool klinkt het hoogste, de contrabas klinkt het laagste. Blaasinstrumenten bestaan uit een buis met daarin een luchtkolom. Sommige blaasinstrumenten zijn van hout en andere van koper. De houten blaasinstrumenten zijn de fluit, hobo, klarinet en fagot. De koperen blaasinstrumenten bestaan uit een opgerolde metalen buis die uitloopt in een wijde beker. Met ventielen of verschuifbare buizen kan de luchtkolom korter of langer worden gemaakt, waardoor de toonhoogte verandert. Tot deze groep behoren de hoorn, trompet, trombone en tuba. De laatste groep, de slaginstrumenten, zorgen voornamelijk voor het ritme in de muziek, als ook voor de versterking van andere instrumenten. Het slagwerk is in twee grote groepen in te delen: het melodisch slagwerk, instrumenten waar een melodie op gespeeld kan worden. Bijvoorbeeld een klokkenspel en xylofoon. De andere grote groep instrumenten heeft een vel. Denk maar aan drums, bongo s of de grote pauken. Er is ook nog een groep kleinere slaginstrumenten, gemaakt van hout of metaal zoals de bekkens, een woodblock, maracas of een triangel. 12

13 een viool of een hobo. Behalve een eigen klankkleur heeft een instrument ook een eigen toonbereik. Sommige instrumenten spelen alleen hoge tonen, andere juist lage, weer andere zitten daar tussenin. Toonbereik en toonkleur zijn bepalend geweest voor de ontwikkeling van het orkest. Er was immers behoefte aan zoveel mogelijk kleuren en toonhoogten. Geleidelijk aan kwam in de geschiedenis een combinatie tot stand van drie groepen: strijkinstrumenten, blaasinstrumenten en slaginstrumenten. Deze instrumenten vormden het symfonieorkest. Strijkinstrumenten worden aangestreken met een strijkstok. Door dat strijken worden de snaren in trilling gebracht. Hoe dunner en strakker de snaar en hoe kleiner de klankkast van het instrument, des te hoger de toon. Er bestaat er een hele familie van strijkinstrumenten: de viool, de altviool, de cello en de contrabas. De viool klinkt het hoogste, de contrabas klinkt het laagste. Blaasinstrumenten bestaan uit een buis met daarin een luchtkolom. Sommige blaasinstrumenten zijn van hout en andere van koper. De houten blaasinstrumenten zijn de fluit, hobo, klarinet en fagot. De koperen blaasinstrumenten bestaan uit een opgerolde metalen buis die uitloopt in een wijde beker. Met ventielen of verschuifbare buizen kan de luchtkolom korter of langer worden gemaakt, waardoor de toonhoogte verandert. Tot deze groep behoren de hoorn, trompet, trombone en tuba. De laatste groep, de slaginstrumenten, zorgen voornamelijk voor het ritme in de muziek, als ook voor de versterking van andere instrumenten. Het slagwerk is in twee grote groepen in te delen: het melodisch slagwerk, instrumenten waar een melodie op gespeeld kan worden. Bijvoorbeeld een klokkenspel en xylofoon. De andere grote groep instrumenten heeft een vel. Denk maar aan drums, bongo s of de grote pauken. Er is ook nog een groep kleinere slaginstrumenten, gemaakt van hout of metaal zoals de bekkens, een woodblock, maracas of een triangel. Instrumentgroep Snaarinstrumenten Houten blaasinstrumenten Koperen blaasinstrumenten Slaginstrumenten Instrumenten Viool, altviool, cello, contrabas Fluit, hobo, klarinet, fagot Hoorn, trompet, trombone, tuba Pauken, kleine trom, grote trom, bekkens 13

14 14

15 Bijlage 2: Werkbladen De werkbladen kunt u downloaden: 15

Aan de slag bij het orkest

Aan de slag bij het orkest Aan de slag bij het orkest Een introductie van het symfonieorkest Groep 7-8 en VO onderbouw Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

Componeren in de klas Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 7/8 van het basisonderwijs en het Voortgezet onderwijs

Componeren in de klas Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 7/8 van het basisonderwijs en het Voortgezet onderwijs Componeren in de klas Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 7/8 van het basisonderwijs en het Voortgezet onderwijs pagina 2 van 19 Inhoud Voorwoord 3 Lesactiviteit 1: Introductie op

Nadere informatie

Website Repetitiebezoek philharmonie zuidnederland

Website Repetitiebezoek philharmonie zuidnederland Website Repetitiebezoek philharmonie zuidnederland Groep 7-8 en VO onderbouw Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Repetitiebezoek groep 7-8 en VO Onderbouw.

Nadere informatie

Lesbrief bij workshop PBones

Lesbrief bij workshop PBones Lesbrief bij workshop PBones Introductie Deze lesbrief is gemaakt ter ondersteuning van het project PBones. De methode PBones bestaat uit drie workshops gegeven door een musicus van de philharmonie zuidnederland

Nadere informatie

Een computer met internet, geluidsapparatuur en een beamer, groot scherm of digibord.

Een computer met internet, geluidsapparatuur en een beamer, groot scherm of digibord. VOORBEREIDEND LESMATERIAAL BIJ PIETER ROELF JEUGDCONCERT NOOTTOCHT Les 1 Het symfonieorkest Groep 6/7/8 Doelstelling Benodigd materiaal Ruimte en opstelling Organisatorische voorbereiding Aan het einde

Nadere informatie

Alice in Wonderland.

Alice in Wonderland. Groep: 5/6 Thema: Alice in Wonderland Inhoud: Deze les is gemaakt ter voorbereiding van de voorstelling door Philharmonie Zuidnederland i.s.m. theatergezelschap Het Laagland. De gebruikte filmfragmenten

Nadere informatie

Lesbrief bij workshop Componeren in de klas

Lesbrief bij workshop Componeren in de klas Lesbrief bij workshop Componeren in de klas Introductie Deze lesbrief is gemaakt ter ondersteuning van het project Componeren in de klas. De methode Componeren in de klas bestaat uit drie workshops gegeven

Nadere informatie

Instrumentenleer klas 2

Instrumentenleer klas 2 Klas 2 Instrumentenleer Er zijn ontzettend veel muziekinstrumenten, je hebt ze in allerlei soorten en maten. Allemaal maken ze geluid. Hoe dit geluid klinkt (de klankkleur van een instrument), is afhankelijk

Nadere informatie

Beste leerkracht, Binnenkort woont u met uw klas een OORcollege van defilharmonie bij: Stuk Stroganoff. Omdat we graag willen dat u en uw leerlingen ten volle kunnen genieten van de muziek, ontwikkelden

Nadere informatie

DE INSTRUMENTENTOCHT. Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL

DE INSTRUMENTENTOCHT. Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL DE INSTRUMENTENTOCHT Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL Beste docent, Binnenkort geven een acteur en vier musici van het Noord Nederlands Orkest

Nadere informatie

Inleiding Het bezoek Achtergrondinformatie voor de leerkracht: Het Symfonieorkest

Inleiding Het bezoek Achtergrondinformatie voor de leerkracht: Het Symfonieorkest Musici op school Colofon Koorenhuis, Den Haag samenstelling: Coby Wisse met dank aan Petra Wolters, educatief medewerker Residentie Orkest vormgeving: Birgit Speulman September 2006 Nadruk verboden Niets

Nadere informatie

Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw PO

Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw PO Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw PO Inhoud Voorwoord p. 3 Les 1: Wegdromen p. 4 Les 2: Rap je droom p. 6 Les 3: De wereldreis van Peer p. 8 Bijlage 1 Het symfonieorkest

Nadere informatie

Alice in Wonderland Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen (5/6) 7/8 van het basisonderwijs

Alice in Wonderland Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen (5/6) 7/8 van het basisonderwijs Alice in Wonderland Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen (5/6) 7/8 van het basisonderwijs pagina 2 van 20 Inhoud Competenties 2 Voorwoord 3 Lesactiviteit Deur 1: Het symfonieorkest

Nadere informatie

Peter en de Wolf Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 4 t/m 7 van het basisonderwijs

Peter en de Wolf Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 4 t/m 7 van het basisonderwijs Peter en de Wolf Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 4 t/m 7 van het basisonderwijs pagina 2 van 27 Inhoud Competenties 2 Voorwoord 3 Lesactiviteiten Thema 1: De Wolf 4 Lesactiviteiten

Nadere informatie

Het kleine Nachtorkest een project van philharmonie zuidnederland voor de onderbouw

Het kleine Nachtorkest een project van philharmonie zuidnederland voor de onderbouw Het kleine Nachtorkest een project van philharmonie zuidnederland voor de onderbouw pagina 2 van 17 Inhoud Voorwoord p. 3 Lesactiviteiten p. 5 bijlage 1 Het symfonieorkest p. 12 bijlage 2 Mantra p. 14

Nadere informatie

Bijlage 1. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen. Eigenschappen. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen

Bijlage 1. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen. Eigenschappen. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen download extra exemplaren op www.defi lharmonie.be/lesmap en blaasinstrumenten fagot en blaasinstrumenten klarinet en blaasinstrumenten dwarsfluit 2 2 enkel riet op mondstuk geplaatst warm en vol lucht

Nadere informatie

Informatie voor docent: Les 1

Informatie voor docent: Les 1 Informatie voor docent: Les 1 a. Eigen antwoord. b. De Eerste Wereldoorlog: Stravinsky verbleef in de jaren voor de oorlog al een aantal maanden per jaar in Zwitserland met zijn familie. Door de Eerste

Nadere informatie

Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw van het primair onderwijs

Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw van het primair onderwijs Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw van het primair onderwijs Inhoud Voorwoord p. 3 Les 1: Wegdromen p. 4 Les 2: Rap je droom p. 6 Les 3: De wereldreis van Peer p. 8

Nadere informatie

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw:

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw: Lessuggestie bovenbouw: Het Symfonie orkest Lesdoelen: Kinderen maken kennis met klassieke muziek. Ze weten welke instrumenten er in een symfonieorkest te vinden zijn. De kinderen kunnen de verschillende

Nadere informatie

Luister naar de muziekfragmenten en verbind de juiste bezetting met elk orkest.

Luister naar de muziekfragmenten en verbind de juiste bezetting met elk orkest. Met z n allen samen! Toeters en kloppers Er zijn drie soorten orkesten die enkel uit blazers en slagwerk bestaan. Samen worden deze orkesten hafabra genoemd, naar de eerste letters van hun naam. Luister

Nadere informatie

DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015

DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015 DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015 LESBRIEF BIJ SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam Een samenwerking van Concertgebouw de Doelen, de Marinierskapel

Nadere informatie

Slaven in Florida Verhalenwedstrijd voor GROEP 5-8 BASISONDERWIJS DOCENTENHANDLEIDING

Slaven in Florida Verhalenwedstrijd voor GROEP 5-8 BASISONDERWIJS DOCENTENHANDLEIDING Lesdoel Leerlingen verdiepen zich in het thema slavernij en in een compositie van Frederick Delius: Florida Suite. Dit muziekstuk is geïnspireerd op muziek van de slaven. Met deze achtergrondkennis en

Nadere informatie

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS V1.1-2/5/2014 DOCENTENHANDLEIDING METROPOLE ORKEST IN DE KLAS Op maandag 12 mei gaat het Metropole Orkest een deel van hun repetitie voor het concert Games in Concert live uitzenden (streamen) voor scholieren.

Nadere informatie

Liefde voor muziek. Deze bundel is van:

Liefde voor muziek. Deze bundel is van: Liefde voor muziek Deze bundel is van: Hou jij van muziek? Zeker weten! Op de radio hoor je elke dag leuke liedjes. Maar er is ook muziek die een beetje anders klinkt: klassieke muziek. Ze wordt niet gespeeld

Nadere informatie

Op bezoek bij een repetitie van het Nederlands Philharmonisch Orkest

Op bezoek bij een repetitie van het Nederlands Philharmonisch Orkest Op bezoek bij een repetitie van het Nederlands Philharmonisch Orkest Voorbereidende les voor groep 5 Lesmateriaal 2015-2016 Inhoud Inleiding en doelen van het repetitiebezoek... 3 Doel van deze voorbereidende

Nadere informatie

Instrumentenleer klas 3

Instrumentenleer klas 3 Klas 3 Instrumentenleer Er zijn ontzettend veel muziekinstrumenten, je hebt ze in allerlei soorten en maten. Allemaal maken ze geluid. Hoe dit geluid klinkt (de klankkleur van een instrument), is afhankelijk

Nadere informatie

LESBRIEF DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 27 en dinsdag 28 maart SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam

LESBRIEF DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 27 en dinsdag 28 maart SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam LESBRIEF DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 27 en dinsdag 28 maart 2017 SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam Een samenwerking van Concertgebouw de Doelen en de Marinierskapel

Nadere informatie

Alles in de Wind een project van philharmonie zuidnederland voor groep 3/4 van het primair onderwijs

Alles in de Wind een project van philharmonie zuidnederland voor groep 3/4 van het primair onderwijs Alles in de Wind een project van philharmonie zuidnederland voor groep 3/4 van het primair onderwijs pagina 2 van 23 Inhoud Voorwoord p. 3 Lesactiviteit 1*: Het Eiland p. 4 Lesactiviteit 2 : Het verhaal

Nadere informatie

Bekijk het introductiefilmpje op de homepagina en lees het onderstaande verhaal hierbij.

Bekijk het introductiefilmpje op de homepagina en lees het onderstaande verhaal hierbij. Docentenhandleiding Vuurvogel Het Balletorkest Beste docent, Wat fijn dat u naar De Vuurvogel van Het Balletorkest komt kijken. In dit document vindt u de handleiding voor alle lessen rondom dit concert.

Nadere informatie

Product beschrijvingen. september 2014

Product beschrijvingen. september 2014 Product beschrijvingen september 2014 Groep 1 en 2 Muziek en Beweging Cursus muziek en beweging voor kinderen van groep 1 en 2 van het basisonderwijs Korte beschrijving van de lessen Binnenschools traject:

Nadere informatie

Naam project Omschrijving Duur Locatie Prijs. Blazen, strijken, trommelen en zingen!

Naam project Omschrijving Duur Locatie Prijs. Blazen, strijken, trommelen en zingen! Blazen, strijken, trommelen en zingen! We horen van veel scholen dat ze muziek erg belangrijk vinden en hun leerlingen graag met echte instrumenten in aanraking willen brengen. In dit project kan dat!

Nadere informatie

Lesmateriaal Música! 11 september 2015 Gorinchem

Lesmateriaal Música! 11 september 2015 Gorinchem Lesmateriaal Música! 11 september 2015 Gorinchem Inhoudsopgave Inleiding p. 3 Informatie voor de docent p. 4 Les 1 Kennismaking met het orkest en de instrumenten p. 7 Les 2 Hola! Kennismaking met de muziek,

Nadere informatie

Informatie. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma. voor GROEP 5 van het basisonderwijs Gemeente. Woudrichem BROCHURE. www.cultuurpuntaltena.

Informatie. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma. voor GROEP 5 van het basisonderwijs Gemeente. Woudrichem BROCHURE. www.cultuurpuntaltena. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma www.cultuurpuntaltena.nl Informatie voor van het basisonderwijs Gemeente Woudrichem 019500_BIBLIOTHEEK_ALTENA_brochure_CPA_MuziekWijzer_Altena_A5.indd 16-17

Nadere informatie

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2003

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2003 Examenopgaven VO-MVO-C 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 09.00 11.00 uur MUZIEK C Naam kandidaat Kandidaatnummer anwijzingen voor de kandidaat: 1 Van 9.00-9.10 uur heb je de tijd om de vragen in te zien. 2

Nadere informatie

Tussen Kunst & Klank Een project van philharmonie zuidnederland voor het Voortgezet Onderwijs

Tussen Kunst & Klank Een project van philharmonie zuidnederland voor het Voortgezet Onderwijs Tussen Kunst & Klank Een project van philharmonie zuidnederland voor het Voortgezet Onderwijs pagina 2 van 16 Inhoud Voorwoord 3 Lesactiviteit 1: Inleiding 4 Lesactiviteit 2: Kunst kijken * Lesactiviteit

Nadere informatie

MOWGLI VAN DE WOLVENHORDE LESMAP

MOWGLI VAN DE WOLVENHORDE LESMAP MOWGLI VAN DE WOLVENHORDE LESMAP DE KOPERBLAZERS (voor DKO) In deze les komen de verschillende instrumentengroepen aan bod. Er wordt dieper in gegaan op de koperblazers: welke instrumenten zijn koperblazers,

Nadere informatie

Orkestproject t JoNg

Orkestproject t JoNg groep 5 Orkestproject t JoNg De Gelaarsde Kat Jeugd Symfonieorkest t JoNg, DE KOM Stadstheater en Kunstencentrum te Nieuwegein en Kunst Centraal kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma en Kunstmenu domein:

Nadere informatie

Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen

Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen U bezoekt met een groep het Rotterdams Philharmonisch Orkest in de Doelen. Voor veel kinderen kan het de eerste keer zijn dat ze een concert

Nadere informatie

Alles in de Wind een project van philharmonie zuidnederland voor groep 3/4 van het primair onderwijs

Alles in de Wind een project van philharmonie zuidnederland voor groep 3/4 van het primair onderwijs Alles in de Wind een project van philharmonie zuidnederland voor groep 3/4 van het primair onderwijs pagina 2 van 24 Inhoud Competenties p. 2 Voorwoord p. 3 Lesactiviteit 1*: Het Eiland p. 4 Lesactiviteit

Nadere informatie

Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6

Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 1.1. Lied allemaal voor jou tekst & muziek: Jennemieke Snijders 3 Opdracht 1.1.a. Omcirkel

Nadere informatie

Kleur. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas.

Kleur. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas. Groep: 6/7/8 Thema: Kleuren (Visueel en auditief!) Inhoud: Lied over kleuren en waarvoor die kleuren staan, luisteren naar klankkleur, i.c.m. instrumenten, ritmes spelen. Het lied heeft 2 versies: Een

Nadere informatie

NEDERLANDS MUZIEK INSTITUUT BEZETTINGSCODE BLADMUZIEK I. INSTRUMENTAAL / SOLO

NEDERLANDS MUZIEK INSTITUUT BEZETTINGSCODE BLADMUZIEK I. INSTRUMENTAAL / SOLO NEDERLANDS MUZIEK INSTITUUT BEZETTINGSCODE BLADMUZIEK I. INSTRUMENTAAL / SOLO 1. Toetsinstrumenten 11.1 Clavecimbel/clavichord 2 handen 11.2 Clavecimbel/clavichord 4 handen 11.3 2 clavecimbels 12.1 Piano

Nadere informatie

Het Orkest. 1 e graad SECUNDAIR ONDERWIJS. Beste leerkracht,

Het Orkest. 1 e graad SECUNDAIR ONDERWIJS. Beste leerkracht, 1 e graad SECUNDAIR ONDERWIJS Beste leerkracht, Binnenkort woont u met uw klas een OORcollege van defilharmonie bij. Om goed voorbereid naar het concert te komen bieden wij u graag deze lesmap aan. Hierin

Nadere informatie

LEERLINGENHANDLEIDING. Inleiding

LEERLINGENHANDLEIDING. Inleiding LEERLINGENHANDLEIDING Inleiding Jullie gaan binnenkort naar de voorstelling De dag- en nachtegaal. Dit jeugdconcert wordt gespeeld door een ensemble uit het Nederlands Philharmonisch Orkest. De muziek

Nadere informatie

Het Instrumentencircuit

Het Instrumentencircuit groep 5-6 Het Instrumentencircuit Soest kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma domein professionele omgeving discipline: Muziek 2012-2013 Colofon Dit is een uitgave van: Kunst Centraal Postbus 160 3980

Nadere informatie

Ensemble. Harmonieorkest

Ensemble. Harmonieorkest Instrumenten en orkesten Orkestvormen Symfonieorkest Groot orkest dat bestaat uit strijkinstrumenten, hout- en koperblazers en slagwerk. De woorden symfonie en orkest zijn afkomstig uit het Grieks. Symfonie

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

REIMSREISJE. Lesmateriaal

REIMSREISJE. Lesmateriaal REIMSREISJE Lesmateriaal LES 1 OPDRACHT 1: WAT IS...? Bekijk het filmpje Opera, wat is dat? Hierin zie je wie en wat er allemaal nodig is om een opera te maken. Wat is een opera eigenlijk? A Een voorstelling

Nadere informatie

Op zoek naar mooie geluiden. Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4

Op zoek naar mooie geluiden. Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4 Op zoek naar mooie geluiden Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4 Geachte leerkracht, Binnenkort gaan uw leerlingen met onze slagwerker Joep Everts Op zoek naar mooie geluiden tijdens een

Nadere informatie

Voorwoord voor docenten

Voorwoord voor docenten Voorwoord voor docenten Dit is de eerste versie van de lesmethode van het Leerorkest in Amsterdam. In de toekomst willen we deze methode graag nog verder uitwerken met extra oefeningen, werkbladen en een

Nadere informatie

Jeugdopleiding Kon. Harmonie van Horst

Jeugdopleiding Kon. Harmonie van Horst Jeugdopleiding Kon. Harmonie van Horst Het leren bespelen van een muziekinstrument is goed voor de ontwikkeling van kinderen. Zie ook de website www.muziekmaaktslim.nl : Muziek maken is leuk en bovendien

Nadere informatie

OOSTENRIJK 1 GROEP 7. Muzikale elementen. Volksmuziek. Bron: Alma ten Bruin

OOSTENRIJK 1 GROEP 7. Muzikale elementen. Volksmuziek. Bron: Alma ten Bruin OOSTENRIJK 1 GROEP 7 Muzikale elementen Volksmuziek Bron: Alma ten Bruin Benodigdheden: CD: Landen Digibord Liedblad Bijlage 1 2 en 3 Werkblad 1 Bord Voorbereiding: CD maken en CD speler klaarzetten. Kaart

Nadere informatie

Voorwoord voor docenten

Voorwoord voor docenten Voorwoord voor docenten Dit is de eerste versie van de lesmethode van het Leerorkest in Amsterdam. In de toekomst willen we deze methode graag nog verder uitwerken met extra oefeningen, werkbladen en een

Nadere informatie

Colofon. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van

Colofon. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van Repetitiebezoek Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van Colofon Koorenhuis, centrum voor kunst en cultuur Den Haag samenstelling: Coby Wisse met dank aan Petra Wolters, educatief

Nadere informatie

DOCENTENNHANDLEIDING. Inleiding

DOCENTENNHANDLEIDING. Inleiding DOCENTENNHANDLEIDING Inleiding Het verhaal van Hans Christians Andersen s Chinese nachtegaal komt opnieuw tot leven tijdens de voorstelling van De Dag- en Nachtegaal. De dag- en nachtegaal is een is een

Nadere informatie

China. Traditionele muziek in China. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 2 x 30 minuten per les

China. Traditionele muziek in China. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 2 x 30 minuten per les China Traditionele muziek in China Vakgebied: Muziek Lesduur: 2 x 30 minuten per les 3 Pagina 1 Colofon Traditionele muziek in China Les voor groep 7/8 2 x 30 minuten Muziek China - Traditionele muziek

Nadere informatie

LESBRIEF SCHOOLCONCERTEN IN DE DOELEN VOOR GROEP 7 en 8 Maandag 23 en dinsdag 24 mei 2016 VIER DE STAD MET DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN

LESBRIEF SCHOOLCONCERTEN IN DE DOELEN VOOR GROEP 7 en 8 Maandag 23 en dinsdag 24 mei 2016 VIER DE STAD MET DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN LESBRIEF SCHOOLCONCERTEN IN DE DOELEN VOOR GROEP 7 en 8 Maandag 23 en dinsdag 24 mei 2016 VIER DE STAD MET DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Schoolconcerten in de Doelen zijn onderdeel van het Cultuurtraject

Nadere informatie

Muziekvereniging. Kunst Na Arbeid. Malletband. Vrij en Blij. Hierden. Informatiegids

Muziekvereniging. Kunst Na Arbeid. Malletband. Vrij en Blij. Hierden. Informatiegids Muziekvereniging Kunst Na Arbeid Malletband Vrij en Blij Hierden Informatiegids Voorwoord Kunst Muziek maken is mooi en geeft je veel plezier. Helaas is het niet voor iedereen weggelegd om er je beroep

Nadere informatie

VOOR DOCENTEN: voorbereiding in de les THEATER LEJO. en Het Gelders Orkest.

VOOR DOCENTEN: voorbereiding in de les THEATER LEJO. en Het Gelders Orkest. VOOR DOCENTEN: voorbereiding in de les THEATER LEJO en Het Gelders Orkest www.hetgeldersorkest.nl Het Gelders Orkest Theater Lejo en Het Gelders Orkest Beste leerkracht, U gaat binnenkort met uw klas kijken

Nadere informatie

Muziek Les. Tekst bestuderen. De informatieve tekst en illustraties geven de leerlingen meer inzicht in de Oosterhoutse carnavals muziek.

Muziek Les. Tekst bestuderen. De informatieve tekst en illustraties geven de leerlingen meer inzicht in de Oosterhoutse carnavals muziek. Carnaval en Muziek Doormiddel van een informatieve tekst en geluidsfragmenten krijgen de leerlingen inzicht in de muziek van het Oosterhouts carnaval. Het belangrijkste doel is de leerlingen een beeld

Nadere informatie

Keuze van een instrument. Accordeon

Keuze van een instrument. Accordeon Instrumentengids Muzarto, academie voor woord en muziek Essen Kalmthout Kerkstraat 3 Kerkeneind 21 03-667 33 79 03-666 90 11 muzarto@essen.be muziekacademie_kalmthout@scarlet.be Keuze van een instrument

Nadere informatie

lesmateriaal No strings attached educatie.concertgebouw.nl Michiel Schipper

lesmateriaal No strings attached educatie.concertgebouw.nl Michiel Schipper No strings attached lesmateriaal educatie.concertgebouw.nl Michiel Schipper No strings attached Ragazze Quartet en Kapok Inhoud Voorwoord... 2 Inleiding... 3 Geluidsfragmenten en filmpjes... 4 1: Ragazze

Nadere informatie

Lesmap Ghost Notes Ictus

Lesmap Ghost Notes Ictus Lesmap Ghost Notes Ictus Het concert: de klassieke muziek van vandaag De klassieke muziek verwijst immers vaak naar muziek die eeuwen geleden al werd geschreven. Denk maar aan: Wat je tijdens het concert

Nadere informatie

Zwier. Een muziekvoorstelling door het Wervelwind Ensemble

Zwier. Een muziekvoorstelling door het Wervelwind Ensemble Zwier Een muziekvoorstelling door het Wervelwind Ensemble Lesbrief voor de leerkracht 2017 Inhoud Inleiding Over Zwier Les-suggesties deel 1: de instrumenten deel 2: luisteren naar muziek uit de voorstelling

Nadere informatie

Apenootje Rotterdams Philharmonisch Orkest

Apenootje Rotterdams Philharmonisch Orkest Apenootje U bezoekt met een groep een concert van het Rotterdams Philharmonisch Orkest in de Doelen. Voor veel kinderen kan het de eerste keer zijn dat ze een concert meemaken in de Doelen. Wij geven u

Nadere informatie

De toonhoogte wordt hierbij bepaald door de lipspanning van de speler en de lengte van de buis.

De toonhoogte wordt hierbij bepaald door de lipspanning van de speler en de lengte van de buis. De aerofonen Inleiding Alle aerofonen hebben een luchtstroom nodig om klank te laten ontstaan. Meestal gebeurt dit doordat de speler in zijn instrument blaast, maar dat hoeft niet! Ken jij aërofonen die

Nadere informatie

Muziekschool De Muzen

Muziekschool De Muzen Uitgave 2016-2017 De lesstof uit dit project is niet verdeeld in een aantal lessen. De stof kan over een aantal lesmomenten worden verspreid en daardoor bijvoorbeeld steeds een onderdeel van de reguliere

Nadere informatie

Het Orkest. 2 e graad LAGER ONDERWIJS. Beste leerkracht,

Het Orkest. 2 e graad LAGER ONDERWIJS. Beste leerkracht, 2 e graad LAGER ONDERWIJS Beste leerkracht, Binnenkort woont u met uw klas een OORcollege van defilharmonie bij. Om goed voorbereid naar het concert te komen bieden wij graag deze lesmap aan. Voor de leerlingen

Nadere informatie

DE WAANZINNIG FASCINERENDE ONTDEKKING VAN NIMROD LESMATERIAAL PIETER ROELF JEUGDCONCERTEN 2015

DE WAANZINNIG FASCINERENDE ONTDEKKING VAN NIMROD LESMATERIAAL PIETER ROELF JEUGDCONCERTEN 2015 DE WAANZINNIG FASCINERENDE ONTDEKKING VAN NIMROD LESMATERIAAL PIETER ROELF JEUGDCONCERTEN 2015 Lesmateriaal Binnenkort bezoekt u met uw leerlingen van groep 6, 7 en/of groep 8 de Pieter Roelf Jeugdconcerten

Nadere informatie

Orkest. Voorwoord. Indeling. H.1 Een concert

Orkest. Voorwoord. Indeling. H.1 Een concert Orkest Voorwoord Ik doe mijn werkstuk over het orkest, omdat ik zelf in een orkest zit. Het leek mij ook wel leuk om het daar over te doen en om er meer over te leren. Indeling H.1 Een concert?? H.2 Er

Nadere informatie

Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 5. Jennemieke Snijders. Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613

Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 5. Jennemieke Snijders. Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613 Muziek en Meer Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 5 Jennemieke Snijders Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613 Parkstraat 30 internet: www.lambo.nl 6828 JJ Arnhem e-mail: info@lambo.nl

Nadere informatie

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken 4 Geluid DO-IT Datum 4. Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken PARAGRAFEN Datum 4. Opdrachten -9 4.2 Opdrachten -24 4.3 Opdrachten -27 4.4 Opdrachten -8 Test jezelf 4 PRACTICUM

Nadere informatie

Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810.

Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810. Classicisme 1. Wanneer? Classicisme is een korte tijdsperiode in de muziek. Ze loopt van 1750 tot 1810. Dit is de periode van de industriële revolutie. De technologie en de wetenschap kennen een grote

Nadere informatie

DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2

DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2 DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2 Klankhoogte Een eigen liedje Bron: Alma ten Bruin Opstelling: De kinderen zitten in een kring in het speellokaal Benodigdheden: CD: Klankhoogte Bijlage 1 2 3 4 Melodie instrumenten

Nadere informatie

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen.

De symfonie. Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. De symfonie Welke symfonie hoor je? Schrijf de juiste volgorde in de kaders bij de cd-hoezen. Welke van deze symfonieën spreekt je het meest aan en waarom? Welke van deze symfonieën spreekt je het minst

Nadere informatie

Topklassers. Zaakvakken. Cultuur Daar zit muziek in. Daar zit muziek in. Cultuur. Auteur Adriaan Maters. Zelfstandig werken. Antwoorden Groep 5-6

Topklassers. Zaakvakken. Cultuur Daar zit muziek in. Daar zit muziek in. Cultuur. Auteur Adriaan Maters. Zelfstandig werken. Antwoorden Groep 5-6 džɖŭůăɛɛğƌɛ ŵăăŭƚ ĚĞĞů Ƶŝƚ ǀĂŶ dśŝğŵğdğƶůğŷśžī ĞůĨƐƚĂŶĚŝŐ ǁĞƌŬĞŶ ŝƚ ďğɛƚăăƚ Ƶŝƚ ĞĞŶ ŐƌŽŽƚ ĂƐƐŽƌƟ ŵğŷƚ ůğğƌŵŝěěğůğŷ ǀŽŽƌ ĂůůĞ ůğğƌũăƌğŷ Op onze Z-site vindt u al onze uitgaven: www.zelfstandig-werken.nl

Nadere informatie

TOEAC Pictures. Een concert voor leerlingen van groep 5 en 6 van het primair onderwijs. Handleiding voor de leerkracht

TOEAC Pictures. Een concert voor leerlingen van groep 5 en 6 van het primair onderwijs. Handleiding voor de leerkracht TOEAC Pictures Een concert voor leerlingen van groep 5 en 6 van het primair onderwijs Handleiding voor de leerkracht Inhoudsopgave Inleiding 5 Lessen voor het concert 6 Les 1 De schilderijententoonstelling

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004

Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 Examenopgaven VMBO-GL en TL 2004 tijdvak 1 donderdag 27 mei 9.00 11.00 uur MUZIEK CSE GL EN TL MUZIEK VBO-MAVO-D Naam kandidaat Kandidaatnummer Aanwijzingen voor de kandidaat: 1 Van 9.00-9.05 uur heb je

Nadere informatie

CONSERVATORIUM van AMSTERDAM HET METROPOLE ORKEST

CONSERVATORIUM van AMSTERDAM HET METROPOLE ORKEST CONSERVATORIUM van AMSTERDAM Opleiding Docent Muziek I.S.M. het Muziekcentrum van de Omroep Afdeling Educatie en HET METROPOLE ORKEST PRESENTEREN DE LESBRIEF bij het project Maart 2010 Voor de GROEPEN

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Presenteren: Lesbrief bij de voorstelling HET FEEST van NNO -Tryater

Presenteren: Lesbrief bij de voorstelling HET FEEST van NNO -Tryater Presenteren: Inhoudsopgave: Pagina 4 Pagina 9 Les 1 Het Symphonieorkest. Les 2 Star Wars Luisterles. Pagina 13 Les 3 Hoe loop jij? Pagina 16 Les 4 Achtergrond muziek. Bijlagen Werkbladen Inleiding De lessen

Nadere informatie

les 18 Samba De leerlingen ervaren dat muziek iets kan vertellen over een land of cultuur. Ze kunnen ritmisch improviseren. doel

les 18 Samba De leerlingen ervaren dat muziek iets kan vertellen over een land of cultuur. Ze kunnen ritmisch improviseren. doel 107 les 18 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen doel benodigd materiaal ruimte voorbereiding kunst en cultuur Samba In deze les staat de samba uit Brazilië centraal. De leerlingen leren het lied

Nadere informatie

Lesbrieven bij Pieter Roelf Jeugdconcert 2016 De Liefhebber

Lesbrieven bij Pieter Roelf Jeugdconcert 2016 De Liefhebber Lesbrieven bij Pieter Roelf Jeugdconcert 2016 De Liefhebber Les 1 Het symfonieorkest De leerlingen leren de verschillende groepen instrumenten uit het symfonieorkest. Hierbij kunnen ze aan het eind van

Nadere informatie

Schilderijen van een tentoonstelling

Schilderijen van een tentoonstelling Schilderijen van een tentoonstelling lesmateriaal groep 5 lesmateriaal 2014-2015 educatie.concertgebouw.nl Schilderijen van een tentoonstelling Inhoud Voorwoord... 2 Inleiding... 3 Geluidsfragmenten en

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Rachel van der Pijl P14EhvADT De Springplank. Eindhoven

Nadere informatie

Lesbrief ter voorbereiding op de voorstelling DE VERGETEN DROOM. voor de groepen 1 en 2

Lesbrief ter voorbereiding op de voorstelling DE VERGETEN DROOM. voor de groepen 1 en 2 Lesbrief ter voorbereiding op de voorstelling DE VERGETEN DROOM voor de groepen 1 en 2 1 Inhoudsopgave Inleiding.. blz. 3 Activiteiten: 1. De vergeten droom blz. 4 2. De muziekinstrumenten.. blz. 5 3.

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Koos en de Kapotte Kopjes

Docentenhandleiding. Koos en de Kapotte Kopjes Docentenhandleiding Koos en de Kapotte Kopjes 1 Inhoud pag. Inleiding 3 Opdracht 1 Hoe klinkt thuis? 4 Opdracht 2 Club Mondain 5 Opdracht 3 Muziek stapelen 7 Opdracht 4 Naar de voorstelling 8 Opdracht

Nadere informatie

3. Delen oefenen: De groepjes van 2 verzinnen een eigen melodie en noteren deze op de melodiekaartjes. Ze oefenen dit op hun instrument.

3. Delen oefenen: De groepjes van 2 verzinnen een eigen melodie en noteren deze op de melodiekaartjes. Ze oefenen dit op hun instrument. spel melodie grafisch notatie Groep Groep 5/6 en 7/8 afhankelijk van niveau Eindproduct De kinderen maken in groepjes van 2 x 2 een samenspel van hun eigen melodieimprovisatie Onderdeel O Zingen X Muziek

Nadere informatie

b) Welk instrument uit de tekst vind jij het a) Vind jij het belangrijk dat er aandacht is mooist? Leg uit waarom.

b) Welk instrument uit de tekst vind jij het a) Vind jij het belangrijk dat er aandacht is mooist? Leg uit waarom. Muziek Lees Amelie speelt voor Maxima op Lees Amelie speelt voor Maxima op A B C Lees Amelie speelt voor maxima op a) Wie was de eregast in Carré? b) Wie speelde er dwarsfluit? c) Wanneer wordt het optreden

Nadere informatie

vastleggen: van grafisch naar traditioneel

vastleggen: van grafisch naar traditioneel 1 Hoe werk je met grafische notatie in de onderbouw en hoe kom je tot traditionele notatie? Een uitleg met praktijkvoorbeelden van eenvoudig naar complex. Vastleggen: van grafisch naar traditioneel Hans

Nadere informatie

Deze website maakt gebruik van cookies. Door gebruik te maken van deze website geef je toestemming voor het plaatsen van cookies.

Deze website maakt gebruik van cookies. Door gebruik te maken van deze website geef je toestemming voor het plaatsen van cookies. Deze website maakt gebruik van cookies. Door gebruik te maken van deze website geef je toestemming voor het plaatsen van cookies. VERBERG MEER INFORMATIE instrumenten klassiek Home muziek vakken instrumenten

Nadere informatie

Lesmap bij de voorstelling

Lesmap bij de voorstelling Lesmap bij de voorstelling Vòòr de voorstelling Voorbereiding op het theaterbezoek Afhankelijk van de leeftijd van de kinderen en hun achtergrond, kan het nuttig zijn om het theaterbezoek met hen voor

Nadere informatie

Doelen: 1. Uitbreiding woordenschat 2. Ik herken de vraagstelling

Doelen: 1. Uitbreiding woordenschat 2. Ik herken de vraagstelling Begrijpend Lezen Doelen: 1. Uitbreiding woordenschat 2. Ik herken de vraagstelling Muzikale Oefen Citotoets Samenvatting Samengevat Ik vat het samen Wat zijn de verschillen? Wat hebben ze gemeen? Welke

Nadere informatie

Muzieklessen groep 5:

Muzieklessen groep 5: Muzieklessen groep 5: We kwamen de gymzaal van de kleuters binnen. Er stond een man met een gitaar, en er lagen matten. Daar moesten we gaan zitten. Hij had meer gitaren mee, hij liet de namen van de gitaren

Nadere informatie

Dieren deel 1 luisteren en noteren X Muziek noteren X Luisteren O Individueel X Duo 1. Inleiding: Oriëntatie: 3. Delen oefenen:

Dieren deel 1 luisteren en noteren X Muziek noteren X Luisteren O Individueel X Duo 1. Inleiding: Oriëntatie: 3. Delen oefenen: Dieren deel 1 luisteren en noteren Groep 3-6 Eindproduct Kinderen maken grafische notaties van muziek die over dieren gaat. Onderdeel O Zingen O Muziek maken X Muziek noteren X Luisteren O Bewegen Leerdoelen

Nadere informatie

les 1 The sunshine doel

les 1 The sunshine doel 44 Moet je doen muziek groep 7 les 1 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen The sunshine De les begint met het zingen van een zomers lied over activiteiten in de zon. Daarna beelden de leerlingen met

Nadere informatie

INSTRUMENTEN INFOBROCHURE

INSTRUMENTEN INFOBROCHURE REIS ROND DE INSTRUMENTEN INFOBROCHURE DE STRIJKINSTRUMENTEN Viool, altviool, cello en contrabas behoren tot de groep van de strijkinstrumenten. Ze worden zo genoemd omdat men ze bespeelt door met een

Nadere informatie

Muziekcoaching, wie doet dat? Muziekcoaching, wat is dat?

Muziekcoaching, wie doet dat? Muziekcoaching, wat is dat? Ook in jullie Schoolwerkplan staat waarschijnlijk dat de leerkrachten muzieklessen verzorgen in hun eigen groep. Of misschien dat deze lessen gegeven worden door een van de collega s die wat meer onderlegd

Nadere informatie