Politiek, cultuur, taal en religie: Een analyse van het stemgedrag tijdens het Eurovisie Songfestival

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Politiek, cultuur, taal en religie: Een analyse van het stemgedrag tijdens het Eurovisie Songfestival"

Transcriptie

1 Poltek, cultuur, taal en relge: Een analyse van het stemgedrag dens het Eurovse Songfestval door Laura Sperdjk 1 en Mchel Vellekoop 2 Unverstet Twente De Fransen houden net van ledjes n het Engels. Nederland baseert de puntenverdelng vooral op de egenschappen van de ledjes en heeft een sterke voorkeur voor ledjes gezongen door vrouwen. De Baltsche staten spelen elkaar systematsch punten toe. Cyprus en Ierland hebben een sterke voorkeur voor ledjes ut landen met dezelfde relge. Turken woonachtg n Europa stemmen massaal op de Turkse bjdrage aan het Eurovse Songfestval Een econometrsche analyse van dertg jaar Eurovse Songfestval bedt een fraa nkjkje n het Europese stemgedrag. Zo hebben een aantal landen een utgesproken voorkeur voor de ledjes afkomstg van buurlanden en andere landen n hun nabjhed, zelfs na correcte voor overeenkomsten n taal, cultuur en relge. Het lgt voor de hand dt te nterpreteren als bewjs voor vrendjespoltek. Echter, de veelgehoorde beschuldgngen van poltek gekleurd stemgedrag aan het adres van Scandnavë, Oost-Europa en het voormalge Joegoslavë worden net ondersteund door de data. Alleen tegen de Baltsche staten s er overtugend bewjs voor het bevoordelen van elkaars ledjes. Introducte Het Eurovse Songfestval. Volgens sommgen een leuk en spannend evenement en volgens anderen just een afschuweljk camp fenomeen dat het beste zo snel mogeljk van de televse kan verdwjnen Over smaak valt uteraard net te twsten. Echter, welke kant men ook kest, het songfestval s zonder enge twjfel voer voor econometrsten en statstc. De hstorsche gegevens van de afgelopen vjftg jaar nmddels op eenvoudge wjze va nternet te bemachtgen 3 bevatten een rjke hoeveelhed nformate over het stemgedrag van de deelnemende landen en beden een fraa nkjkje n het Europese stemgedrag dens het Eurovse Songfestval. De regels van het songfestval zjn smpel. De deelnemende landen sturen een ledje n. Tjdens het festval worden deze ten gehore gebracht en daarna worden de ledjes beoordeeld door de deelnemende landen zelf, de de punten 1,2,3,4,5,6,7,8,10,12 mogen toekennen. Uteraard mogen de landen geen punten aan zchzelf toekennen. Omdat er de laatste decenna ald meer dan 20 landen meededen, kent elke jury aan een groot aantal ledjes geen enkel punt toe. Voor 1997/1998 werden de punten door professonele jury s toegekend. In 1997/1998 s men overgestapt op televotng, waarbj edereen kan stemmen va telefoon of sms. 4 Met het Eurovse Songfestval 2006 n het vzer (18 en 20 me n Athene) steken beschuldgngen van vrendjespoltek tussen o.a. Oost-Europese landen en de Baltsche staten opneuw de kop op n de meda. Zulke aangngen zjn overgens zo oud als het festval zelf en behoren nmddels tot de jaarljks terugkerende folklore. Wel ljken de beschuldgngen elk jaar extremer te worden. Zo beweerde runner-up Malta dat de wnnaar van vorg jaar (Grekenland) gewonnen heeft dankzj de hoge scores toegekend door andere landen met een substantële relgeus orthodoxe bevolkng zoals Roemenë, Macedonë en Bosnë. Genoeg redenen dus om het Eurovse Songfestval aan een grondge econometrsche analyse te onderwerpen Ze bjvoorbeeld en 4 Snds 2004 s er bovenden een halve fnale om te bepalen welke landen door mogen naar de fnale. 1

2 Aanpak Ons onderzoek rcht zch op de perode We beperken ons tot deze jaren omdat het qua spelregels een relatef homogene perode s. We nemen alleen de landen n beschouwng de n deze perode ten mnste dre keer meededen; dt zjn er totaal 36. Tabel 1 geeft een overzcht van de geanalyseerde landen en het aantal jaren dat deze landen partcpeerden gedurende de perode Om erachter te komen of vrendjespoltek nderdaad een rol speelt dens het Eurovse Songfestval, rchten we ons op een aantal factoren. Ten eerste kjken we of geografsche aspecten nvloed hebben op de puntenverdelng. Uteraard corrgeren we eerst voor overeenkomsten n taal en cultuur tussen landen. Immers, voorkeuren voor naburge landen zouden ook veroorzaakt kunnen worden door lnguïstsche en culture banden tussen de betreffende landen. Als een land na correcte voor laatstgenoemde factoren nog steeds een sgnfcante voorkeur voor naburge landen heeft, kan dt op poltek gekleurd stemgedrag duden. Tevens onderzoeken we of beschuldgngen zoals de van Malta nzake mogeljk relgeus stemgedrag door de data worden ondersteund. Hoewel dt aspect wellcht vergezocht ljkt, s al vaker n de econome aangetoond dat relge de beslssngen van ndvduen kan beïnvloeden. 5 Derhalve s het nteressant om de rol van relge te onderzoeken. Ten derde kjken we of dertg jaar Eurovse de beschuldgngen aan het adres van Turkse mmgranten (en andere nwoners van de Europese Une met een Turkse afkomst) bevestgt. Snds de ntroducte van televotng n 1997/1998 wordt beweerd dat mgratelanden zoals Nederland en Dutsland relatef veel punten aan de Turkse nzendng geven ( patrottsch stemgedrag). Hoewel dergeljke effecten ook een rol kunnen spelen bj andere etnsche groepen, zjn betrouwbare mgratedata voor deze groepen vooralsnog net beschkbaar. Daarom beperken we ons tot de n Europa wonende Turken. Tot slot zullen we de resultaten betrekken op de veelgehoorde beschuldgngen van vrendjespoltek n de meda aan het adres van een aantal landengroepen, zoals de Baltsche staten, het voormalge Joegoslavë en bepaalde Oost-Europese landen. Hoewel er al redeljk wat econometrsch onderzoek naar het Eurovse Songfestval s gedaan 6, rchten de bestaande studes zch op de gemddelde nvloed van bepaalde factoren op het stemgedrag dens het songfestval, waarbj gemddeld wordt over alle deelnemende landen. Wj kezen voor een gedetalleerdere aanpak en onderzoeken het effect van bepaalde factoren op het stemgedrag per ndvdueel land, zodat we ook per land kunnen kjken naar het waarhedsgehalte van beschuldgngen van vrendjespoltek. land # jaren # stemmen land # jaren # stemmen land # jaren # stemmen Belgë Italë Polen Bosnë Joegoslavë Portugal Cyprus Kroatë Roemenë Denemarken Letland 4 92 Rusland Dutsland Ltouwen 4 91 Slovenë Estland Luxemburg Slowakje 3 70 Fnland Macedonë 3 70 Spanje Frankrjk Malta Turkje Grekenland Monaco 5 89 Verengd Konnkrjk Hongarje 4 94 Nederland Zweden Ierland Noorwegen Zwtserland Israel Oostenrjk Tabel 1: Het aantal deelgenomen jaren per land n de perode en het aantal geanalyseerde stemmen per land. Model De hstorsche Eurovse gegevens vormen dus een data set n dre dmenses: het aantal punten van een juryland toegekend aan een ledland n een bepaald jaar. Als te verklaren varabelen kezen we de zogenaamde votng bas b. Dt s het aantal punten s dat land n jaar t toekent aan een ledje j, 5 Ze bjvoorbeeld Iannaccone (1998) en Kuran (1994). 6 Ze bjvoorbeeld Fenn et al. (2005), Haan et al. (2005) en Gngsburgh en Noury (2004). 2

3 mnus het gemddelde aantal punten s tj dat er n dat jaar door de overge landen aan het led van land j wordt toegekend. De reden dat we de bas als verklarende varabele kezen en net het aantal toegekende punten, s dat de bas veel nformatever s over de mate van over- of onderwaarderng van een led door een bepaald land. Immers, een hoog (laag) aantal punten aan een led s pas exceptoneel als het led van de andere landen gemddeld genomen just weng (veel) punten krjgt. Zo endgde Grekenland n 1992 als 5 e op een totaal van 23 landen. In dt jaar kreeg het 12 punten toebedeeld door Cyprus. In 2003 werd Grekenland slechts 17 e van de 26 deelnemende landen, maar n dt jaar kreeg het land wederom 12 punten van Cyprus. Gegeven de utslag zjn de 12 punten n 2003 een veel sterkere ndcate voor een bas dan n Tabel 2 toont een overzcht van de gemddelde bas tussen enkele landen de regelmatg beschuldgd worden van vrendjespoltek, berekend over de perode Deze tabel laat bjvoorbeeld zen dat Cyprus gemddeld 9.2 punten meer aan Grekenland geeft dan de overge deelnemers aan het songfestval. landen gemddelde bas (n punten) Grekenland Cyprus 7.7 Cyprus Grekenland 9.2 Belgë Nederland 0.4 Nederland Belgë 1.5 Denemarken Zweden 3.5 Zweden Denemarken 2.2 Letland Estland 4.0 Estland Letland 5.9 Letland Ltouwen 4.6 Ltouwen Letland 6.1 Estland Ltouwen 0.3 Ltouwen Estland 6.1 Macedonë Roemenë 6.8 Roemenë Macedonë 7.7 Tabel 2: Gemddelde bas over de perode tussen verschllende landen. Voor elk land schatten we een regresse model om de bas van het betreffende land ten opzchte van de deelnemende ledjes te verklaren ut een groot aantal verklarende varabelen. De factoren de we beschouwen zjn: - Geografsche factoren: (1) een ndcator varabele de aangeeft of het juryland en het ledland buren zjn en (2) de afstanden tussen de hoofdsteden van jury- en ledland. - Relge: een ndcator varabele de weergeeft of landen een gemeenschappeljke relge hebben. 7 - Lnguïstsche en culturele factoren: de lexcostatstsche 8 afstand tussen de talen van het juryland en het ledland, de afstanden tussen ver culturele dmenses 9 van het juryland en het ledland. - Performance factoren: (1) led gezongen door man, vrouw of groep, (2) een ndcator varabele de aangeeft of het led n het Engels s gezongen, (3) een ndcator varabele de aangeeft of het led n het Frans s gezongen, (4) de poste van een led n de volgorde van 7 We hebben her alleen gekeken naar relges de n substantële mate vertegenwoordgd zjn n een land, dat wl zeggen dat zj onder ten mnste 20% van de gelovgen n een land beleden moeten worden. 8 De lexcostatstsche afstand tussen twee talen s gebaseerd op het percentage aan elkaar verwante woorden n de talen. Voor een preceze uteenzettng van dt begrp, ze Dyen et al. (1992). 9 We hebben de ver door Hofstede (1980, 1996) gedefneerde culture dmenses gebrukt, nameljk masculnty, ndvdualsm, uncertanty avodance en power dstance. 3

4 optreden en (5) een ndcator varabele de aangeeft of het songfestval plaatsvndt n het ledland. - Etnsche factoren: een ndcator varabele de aangeeft of een juryland behoort tot de groep van landen de snds de jaren zestg een relatef grote populate van Turkse afkomst heeft. Omdat we voor elk ndvdueel land de nvloed van de verschllende factoren op de votng bas schatten, s het mogeljk dat de nvloed van deze factoren verschlt per land. Deze aanpak bedt daardoor nzcht n de verschllen n het stemgedrag tussen landen. Het regressemodel dat we schatten voor elk land schatten heeft dus de volgende vorm: (1) b = α + X k = 1 E( ε ) = 0. X β + ε ; Her s b de votng bas van land naar land j, α een ntercept, β een K-dmensonale kolomvector van coëffcënten, X een K dmensonale rjvector van verklarende varabelen (herboven beschreven) enε een storngsterm. Voor elk land schatten we model (1) met behulp van de klenste kwadraten methode. 10 Resultaten Omdat we voor maar lefst 36 landen model (1) schatten met 19 verklarende varabelen (d.w.z. K = 19 ), rchten we ons alleen op de varabelen de sgnfcant zjn. Omdat dt er nog steeds veel zjn, geven we geen tabel met schattngsresultaten maar beschrjven we n woorden de belangrjkste resultaten. Voor een uteenzettng van de volledge resultaten verwjzen we naar Sperdjk en Vellekoop (2006). De schattngsresultaten maken dudeljk dat taal de belangrjkste factor s n het verklaren van de votng bas. Negen landen prefereren ledjes gezongen n een taal de dcht bj hun egen taal lgt, terwjl twee landen (Zwtserland en Malta) just van exotsche talen houden. Geografsche factoren spelen na taal de belangrjkste rol. Zes landen hebben een voorkeur voor de ledjes van buurlanden, zelfs na correcte voor overeenkomsten n taal en cultuur (Estland, Letland, Ltouwen, Slowakje, Slovenë en Zwtserland). Echter, Macedonë heeft just een afkeer van de bjdragen van buurlanden. Bj veerten landen speelt de afstand tot het ledland een sgnfcante rol n het verklaren van de votng bas, waarbj de meeste landen de ledjes prefereren van landen de dcht bj hen n de buurt lggen. Relge beïnvloedt het stemgedrag van zeven van de 36 landen. Een opvallend resultaat s dat het stemgedrag van twee landen de bekend staan als sterk relgeus (het katholeke Ierland en het orthodoxe Cyprus) nderdaad sgnfcant beïnvloed wordt door godsdenst. Tevens tonen de resultaten aan dat landen met een relatef grote Turkse populate een sgnfcant posteve bas hebben naar de Turkse nzendng. Tabel 3 geeft een overzcht van de meest opvallende resultaten. land Cyprus Grekenland Estland Letland sgnfcante effecten hoge waarderng voor landen de zngen n een verwante taal lage waarderng voor landen de later op de avond optreden hoge waarderng voor landen met een gemeenschappeljke relge hoge waarderng voor ledjes gezongen door mannen hoge waarderng voor landen de zngen n een verwante taal hoge waarderng voor landen de later op de avond optreden hoge waarderng voor dchtbj gelegen landen hoge waarderng voor buurlanden hoge waarderng voor ledjes gezongen door groepen 10 We berekenen de heteroskedastctet-robuuste standaardfouten met behulp van de procedure van Whte (1980). 4

5 Ltouwen Macedonë Nederland Belgë Frankrjk Monaco, Roemenë & Rusland hoge waarderng voor ledjes n het Frans hoge waarderng voor buurlanden hoge waarderng voor landen met een gemeenschappeljke relge hoge waarderng voor duetten hoge waarderng voor ledjes n het Engels hoge waarderng voor ledjes n het Frans hoge waarderng voor buurlanden hoge waarderng voor gastland hoge waarderng voor nabje landen, tenzj een buurland lage waarderng voor buurlanden lage waarderng voor ledjes door mannen lage waarderng voor ledjes door groepen lage waarderng voor duetten hoge waarderng voor ledjes n het Frans hoge waarderng voor landen met vergeljkbare cultuur lage waarderng voor ledjes ut het gastland lage waarderng voor landen met vergeljkbare cultuur lage waarderng voor ledjes n het Engels geen enkele factor beïnvloedt de bas sgnfcant Tabel 3: Overzcht van landen en de factoren de hun votng bas sgnfcant beïnvloeden. De schattngsresultaten laten zen dat er grote verschllen zjn n het stemgedrag van de deelnemende landen. De votng bas van sommge landen s net te verklaren ut de genoemde factoren (wat de suggeste wekt dat deze landen objectef stemmen), terwjl de van andere landen just sterk afhangt van deze varabelen (suggererend dat de landen subjectef stemmen). De braafste jongetjes van de klas zjn Rusland, Roemenë en Monaco (hun stemgedrag s onverklaarbaar ut de door ons beschouwde factoren), terwjl de Baltsche staten, Cyprus en Grekenland en landen van het voormalge Joegoslavë het stoutst zjn (hun stemgedrag hangt heel sterk af van de door ons bekeken factoren). Het s opvallend dat de gemddelde bas van Roemenë aan Macedonë wel heel hoog s (ze Tabel 1), maar dat het stemgedrag van Roemenë tegeljkerd net ut de beschouwde factoren verklaard kan worden. Ook s het opvallend dat het stemgedrag van Nederland als enge van de deelnemende landen grotendeels afhangt van de egenschappen van het ledje (d.w.z. taal en samenstellng performers) en net van andere factoren (op cultuur na). Door de perode voor en na de ntroducte van televotng te beschouwen, wordt dudeljk dat zowel patrottsch als relgeus stemgedrag sterk zjn toegenomen snds televotng de professonele jury s vervng. Dt mag gerust opvallend genoemd worden. Onlangs heeft de Eurovse organsate nameljk overwogen om terug te gaan naar het systeem van professonele jury s vanwege de enorme krtek op televotng. Utendeljk heeft men besloten om televotng toch te handhaven. Onze resultaten tonen aan dat de nvloed van net aan ledjeskwaltet gerelateerde factoren snds de ntroducte van televotng aanzenljk gegroed s. Vrendjespoltek: mythe of realtet? De eerste hamvraag s uteraard of de veel gehoorde beschuldgngen van vrendjespoltek aan het adres van verschllende landengroepen zoals het voormalge Joegoslavë, Scandnavë en Oost-Europa ondersteund worden door onze analyse. Het antwoord op deze vraag s verrassend. Hoewel veel landen een dudeljke voorkeur of afkeur voor hun buren hebben en er dus wel degeljk geografsch gestemd ljkt te worden, s er alleen voor de Baltsche staten sterk bewjs voor vrendjespoltek. Deze landen hebben een sterke voorkeur voor elkaar, zelfs na correcte voor overeenkomsten n taal, cultuur en relge. Voor de andere landen de regelmatg beschuldgd worden, toont het model aan dat netpolteke factoren (zoals taal, cultuur en relge) het stemgedrag voor het grootste gedeelte kunnen verklaren. Zo bljkt de enorme bas van Grekenland en Cyprus n grote mate verklaard te kunnen worden ut de gemeenschappeljke taal en relge. 5

6 Wanneer wnt Nederland het Eurovse Songfestval? Chauvnstsch als we zjn, s de tweede hamvraag natuurljk wanneer ons egen land weer de Eurovseoverwnnng n de wacht gaat slepen. De laatste was n 1975, toen de Enschedese groep Teach-n won met het led Dng-a-dong. Gaan de dames van Treble ons dt jaar naar de vctore leden? Nederland heeft n elk geval de pech slechts twee buren te hebben. Hoewel wj Belgë rjkeljk met punten bedelen (de gemddelde bas n de perode was punten), zjn onze zuderburen een stuk mnder harteljk naar ons toe (gemddelde bas slechts punten). Dutsland s ets doller op ons dan Belgë, maar zal ons met een gemddelde bas van punten zeker net aan de overwnnng helpen. Kortom, als Nederland voor het zoveelste jaar wederom laag endgt, dan hoeven we dat net langer alleen te wjten aan onze slechte ledjes. Nederland heeft gewoon net genoeg buren en de wenge buren de we hebben laten ons behoorljk n de steek. Wat dat betreft kan Nederland eerder een verre vrend dan een net zo n goede buur gebruken. Ofwel, het s de hoogste d om de Nederlands-Cyprotsche betrekkngen te versterken Lteratuurverwjzngen - Dyen, I., Kruskal, J. & Black, P. (1992), An ndo-european classfcaton: A lexostatstcal experment, Transactons of the Amercan Phlosophcal Socety 82 (5). - Fenn, D., Suleman, O., Efstathou, J. & Johnson, N.F. (2005), How does Europe make ts mnd up? Connectons, clques and compatblty between countres n the Eurovson Song Contest, te verschjnen n Physca A. - Gnsburgh, V. & Noury, A. (2004), Cultural votng: The Eurovson Song Contest. Workng Paper. - Haan, M., Djkstra, G. & Djkstra, P. (2005), Expert judgement versus publc opnon - Evdence from the Eurovson Song Contest, Journal of Cultural Economcs 29, Hofstede, G. (1980), Culture s Consequences, Sage, Beverly Hlls, Calforna. - Hofstede, G. (1996), Cultures and Organzatons, McGraw-Hll, London. - Iannaccone, L. (1998), Introducton to the economcs of relgon, Journal of Economc Lterature 36, Kuran, T. (1994), Relgous economcs and the economcs of relgon, Journal of Insttutonal and Theoretcal Economcs 150, Sperdjk, L. & Vellekoop, M. (2006), Geography, culture, and relgon: Explanng the bas n Eurovson Song Contest votng. Ze wwwhome.math.utwente.nl/~sperdjkl. - Whte, H. (1980), Heteroskedastcty consstent covarance matrx estmator and a drect test for heteroskedastcty, Econometrca 48,

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD

ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Al cohol kenn s door gespeel d Eval uat eal cohol voor l cht ng doorpeer sopf est val s ALCOHOLKENNIS DOORGESPEELD Evaluate alcoholvoorlchtng door peers op festvals December 2005 INTRAVAL Gronngen-Rotterdam

Nadere informatie

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3

Toepassing: Codes. Hoofdstuk 3 Hoofdstuk 3 Toepassng: Codes Als toepassng van vectorrumten over endge lchamen kjken we naar foutenverbeterende codes. We benutten slechts elementare kenns van vectorrumten, en van de volgende functe.

Nadere informatie

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht

Gemeentefonds verevent minder dan gedacht Gemeentefonds verevent mnder dan gedacht Maarten A. Allers Drecteur COELO en unverstar hoofddocent aan de Rjksunverstet Gronngen De rjksutkerng aan gemeenten wordt verdeeld op bass van utgangspunten de

Nadere informatie

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling

Toelichting advies gemeenteraad bij aanvraag aanwijzing als lokale publieke media-instelling B000012403 25 ĩ O Toelchtng adves gemeenteraad bj aanvraag aanwjzng als lokale publeke meda-nstellng Ì...Ï 1. Algemeen De wetgever heeft gekozen voor een s ys teem waarbj per gemeente, voor de termjn van

Nadere informatie

De Waarde van Toekomstige Kasstromen

De Waarde van Toekomstige Kasstromen De Waarde van Toekomstge Kasstromen De kosten van onderpandmnmalserng Jeroen Kerkhof, VAR Strateges BVBA Introducte Voor de fnancële crss hadden fnancële ngeneurs op bass van een aantal redeljke assumptes

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Bovag-ABA Mobiliteitsgarantie

Algemene Voorwaarden Bovag-ABA Mobiliteitsgarantie Algemene Voorwaarden Bovag-ABA Mobltetsgarante Artkel 1. Defntes a. Voertug De personenauto respecteveljk bedrjfswagen (met een totaal belast gewcht tot 3500 kg), waarvan de egenaar de Mobltetsgarante

Nadere informatie

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters Het s net zo gebrukeljk om voor klene jachten een sleepproef te laten utvoeren. Zo'n proef s duur en daardoor vaak net rendabel. Toch loont een sleepproef de moete. Aan de hand ervan kunnen bj voorbeeld

Nadere informatie

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder

Waardeoverdracht. Uw opgebouwde pensioen meenemen naar uw nieuwe pensioenuitvoerder Waardeoverdracht Uw opgebouwde pensoen meenemen naar uw neuwe pensoenutvoerder In deze brochure 3 4 5 6 Gefelcteerd! Een neuwe baan Wel of net kezen voor waardeoverdracht? Vergeljk de regelngen Hoe waardevast

Nadere informatie

Bronnen & Methoden bij Marktscan medischspecialistische zorg 2015

Bronnen & Methoden bij Marktscan medischspecialistische zorg 2015 Bronnen & Methoden bj Marktscan medschspecalstsche zorg 2015 Hoofdstuk 2: Wachttjden voor medsch specalstsche zorg Ontwkkelng van wachttjden Voor de wachttjdanalyses s gebruk gemaakt van gegevens afkomstg

Nadere informatie

GEMEENTE HELLEN DOORN lichand.: 1 FEB 2013. A1 B Stuk itreťw.: Werkpr.. Kopie aan: Archief' ü 1 N reeks/vlvcrtr.:

GEMEENTE HELLEN DOORN lichand.: 1 FEB 2013. A1 B Stuk itreťw.: Werkpr.. Kopie aan: Archief' ü 1 N reeks/vlvcrtr.: 13INK00403 mn 11 Mnstere van Bnnenlandse Zaken en Konnkrjksrelates > Retouradres Postbus 200112500 EA Den Haag Burgemeesters Wethouders Gemeenteraadsleden Overhedsmedewerkers GEMEENTE HELLEN DOORN lchand.:

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Mitsubishi Mobiliteits Service

Algemene Voorwaarden Mitsubishi Mobiliteits Service Algemene Voorwaarden Mtsubsh Mobltets Servce Artkel 1. Defntes a. Mtsubsh dealer Een dealer de ld s van het Mtsubsh dealer netwerk. b. Voertug De Mtsubsh personenauto respecteveljk bedrjfswagen, occasons

Nadere informatie

Rekenen met rente en rendement

Rekenen met rente en rendement Rekenen met rente en rendement Woekerpols? Lenng met lokrente? Er wordt met de beschuldgende vnger naar banken en verzekeraars gewezen de op hun beurt weer terugwjzen naar de consument: Deze zou te weng

Nadere informatie

1. SAMENVATTING EN CONCLUSIES

1. SAMENVATTING EN CONCLUSIES Doel gr oepenanal yse DeFr esewouden I nvent ar sat e( pot ent ël e) dak-ent hu sl ozen,al cohol -en har ddr ugsver sl aaf den ndefr esewouden 1. SAMENVATTING EN CONCLUSIES In het najaar van 2001 heeft

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en mogelijkheden. www.eulerhermes.nl. Monitoring van uw kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en mogeljkheden Montorng van uw kredetverzekerng www.eulerhermes.nl EH SmartVew Montor uw rsco s en maak onmddelljk gebruk van neuwe kansen

Nadere informatie

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur,

~~i~il' 1025 VS Amsterdam. Geacht bestuur, / - Mr. W. Nass Vrjstraat 2a Postbus 420 5600 AK Endhoven Tel 040-2445701 Fax 040-2456438 Advocatenkantoor Mr. W. Nass Het bestuur van de BOA. e-mal Neuwe Purrnerweg 12 na~kanooma.n 1025 VS Amsterdam nternet

Nadere informatie

De waarde van de CIO

De waarde van de CIO organsatestructuur De waarde Model voor de toegevoegde waarde In de afgelopen decenna s de rol van IT n de bedrjfsvoerng steeds groter geworden. Door het toenemende belang van IT neemt ook de nvloed en

Nadere informatie

Verslag Regeltechniek 2

Verslag Regeltechniek 2 Verslag Regeltechnek 2 Door: Arjan Koen en Bert Schultz Studenten Werktugbouw deeltjd Cohort 2004 Inhoudsogave Inledng blz. 3 2 Oen lus eerste-orde systeem blz. 4 3 Gesloten lus P-geregeld eerste orde

Nadere informatie

Een levensloopregeling voor software

Een levensloopregeling voor software Een levensloopregelng voor Neuwe benaderng - en nformatebevelgng De gebruker van een nformatesysteem streeft naar contnuïtet. De ongestoorde werkng van s hervoor essenteel. Maar wat weet de gebruker van

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Mitsubishi Motors Assistance Package (MAP) 2015

Algemene Voorwaarden Mitsubishi Motors Assistance Package (MAP) 2015 Algemene Voorwaarden Mtsubsh Motors Assstance Package (MAP) 2015 Artkel 1. a) Dealer Defntes Een Mtsubsh Erkend Servce Centrum. b) Voertug De Nederlands gekentekende Mtsubsh personenauto respecteveljk

Nadere informatie

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda

Digitale Atlas Europa en de Digitale Agenda Europa Bevorderng van vertrouwen n en deelname aan dgtale wereld Dgtale Atlas Europa en de Dgtale Agenda De Dgtale Atlas Europa, bestaand ut dertg natonale atlassen, heeft als doel een beeld te schetsen

Nadere informatie

effectief inzetten? Bert Dingemans

effectief inzetten? Bert Dingemans archtectuur Is meten weten? Kwaltateve en kwanttateve analyse n archtectuurmodellen Kwaltateve en kwanttateve analyses kunnen de denstverlenng van de enterprsearchtect verbeteren. Toch s de nzet van deze

Nadere informatie

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423

Cats. Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 Cats Den Haag, ~ '' Kenmerk: DGB 2010-423 ] Motverng vanjhet beroepschrft n cassate (rolnummer 10/00158) tegen de utspraak van het Gerechtshof te Arnhem van 1 december 2009, nr. 08/00145, j j/ nzake SËËÊÊÊÈÈÊÈtemÈ

Nadere informatie

Uitwerkingen tentamen Statistiek 2 voor TeMa Maandag 08-03-2004.

Uitwerkingen tentamen Statistiek 2 voor TeMa Maandag 08-03-2004. Utwerkngen tentamen Statstek voor TeMa Maandag 8-3-4. Opgave a. Model: Y = β + β* x+ ε met ε ~ Nd(, σ ) Y s het energeverbruk, x s de omgevngstemperatuur.. Volgens het scatterplot n de bjlage ljkt er sprake

Nadere informatie

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking

Ontvlechting van ICT vereist nieuwe samenwerking Behoefte aan Archtectuur Lfecycle Management Ontvlechtng van ICT verest neuwe samenwerkng Bnnen de ICT s sprake van verzulng van zowel de systemen als het voortbrengngsproces. Dt komt doordat de ICT n

Nadere informatie

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services

EH SmartView. Een slimme kijk op risico s en opportuniteiten. www.eulerhermes.be. Monitoring van kredietverzekering. Euler Hermes Online Services EH SmartVew Euler Hermes Onlne Servces Een slmme kjk op rsco s en opportunteten Montorng van kredetverzekerng www.eulerhermes.be De voordelen van EH SmartVew De juste nformate op het juste moment helder

Nadere informatie

Applicatieportfoliomanagement

Applicatieportfoliomanagement governance Applcateportfolomanagement Governance zet applcatebeheer op scherp Nu applcates steeds nauwer verweven zjn met bedrjfsprocessen, s een gestructureerde aanpak van het applcatebeheer noodzakeljk,

Nadere informatie

Forse besparing op telefonie

Forse besparing op telefonie KleurRjk dgtale neuwsbref voor medewerkers van Koraal Groep - februar 2015 Verder n deze neuwsbref: The Thunderbes maken razendsnel naam op nternet Forse besparng op telefone RvB en RvT bezoeken Berkenhofcollege

Nadere informatie

BRONCOMMENTAREN. De Registres Civiques 1811 (1812, 1813)

BRONCOMMENTAREN. De Registres Civiques 1811 (1812, 1813) BRONCOMMENTAREN IV De Regstres Cvques 8 (82, 83) door J. L. van Zanden le herzene verse van de utgave sgravenhage 985 Inhoud. Inledng 53 a. Een hstonsche stuerng 53 b. Een vsuele kennsmakng 53 2. De admnstrateve

Nadere informatie

Uitgebreide aandacht warmtapwatersystemen. Door afnemende warmtevraag voor ruimteverwarming, neemt het belang van het

Uitgebreide aandacht warmtapwatersystemen. Door afnemende warmtevraag voor ruimteverwarming, neemt het belang van het NEN 5128: overzcht van rendementen Utgebrede aandacht warmtapwatersystemen Door afnemende warmtevraag voor rumteverwarmng, neemt het belang van het opwekkngsrendement voor warmtapwater toe. In de norm

Nadere informatie

Onderhoud en beheer van infrastructuur voor goederenvervoer

Onderhoud en beheer van infrastructuur voor goederenvervoer CE Oplossngen voor mleu, econome en en technologe Oude Oude Delft Delft 180 180 2611 HH Delft tel: tel: 015 0152 2150 150 150 fax: 015 2 150 151 fax: 015 2 150 151 e-mal: ce@ce.nl webste: e-mal: ce@ce.nl

Nadere informatie

Onderzoeksmethoden en techieken I

Onderzoeksmethoden en techieken I Naam:... Voornaam:... Studejaar en -rchtng:... MEERKEUZEVRAGEN Onderzoeksmethoden en techeken I Examen september 000 KLAD: omcrkel op het opgaven formuler telkens HET BESTE antwoord, er s telkens 1 best

Nadere informatie

One size fits not all

One size fits not all archtectuur One sze fts not all Methoden voor enterprsearchtectuur Welke maner van archtectuur bedrjven past het best bj een organsate? Een (onderzoeks)rchtng om meer grp te krjgen op bepalende factoren

Nadere informatie

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden?

3.7.3 Welke meetinstrumenten zijn geschikt voor het vastleggen van motorische vaardigheden? 3. Dagnostek 3.7. Hoe meet je verbeterng of verslechterng n het dageljks functoneren met betrekkng tot de mobltet (ztten, staan, lopen, verplaatsen) bj CP? 3.7.3 Welke meetnstrumenten zjn geschkt voor

Nadere informatie

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD

DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD DE SPORTCLUB: NIET ALLEEN VOOR MAAR OOK VAN DE JEUGD Mogeljkheden en tps om de jeugd actever bj de sportclub te betrekken INHOUD 1. Het wat en waarom van jeugdpartcpate n de sportverengng Jeugdpartcpate:

Nadere informatie

1 Rekenen met complexe getallen

1 Rekenen met complexe getallen Rekenen met complexe getallen In dt hoofdstuk leer je rekenen met complexe getallen. Ze vormen een getallensysteem dat een utbredng s van het bekende systeem van de reële getallen. Je leert ook hoe je

Nadere informatie

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer

flits+ Geen idee Ongeveer de helft? Wanneer is de vraag... Uh..? Ik weet het! bpfhibin.nl Ik verkoop mijn huis Wie dan leeft... Zien we dan wel weer pensoen Hoeveel pensoen denk je dat je krjgt? Wat ontvang je egenljk als je met pensoen gaat? 5 prangende vragen aan drecteur Rob Braaksma Verantwoordngsorgaan De regelng n nfographc Feten, cjfers en wetenswaardgheden

Nadere informatie

Beleggen in duurzame aandelen bij Robeco

Beleggen in duurzame aandelen bij Robeco Beleggen n duurzame aandelen bj Robeco Beleggen n duurzame aandelen bj Robeco Insttutonele beleggers staan voor tal van utdagngen. Zo leggen pensoendeelnemers, klanten en de samenlevng steeds meer druk

Nadere informatie

Bureau of lessenaar. Een onderzoek naar de meting van bureaucratie in onderwijsinstellingen. Definitief eindrapport

Bureau of lessenaar. Een onderzoek naar de meting van bureaucratie in onderwijsinstellingen. Definitief eindrapport Bureau of lessenaar Een onderzoek naar de metng van bureaucrate n onderwjsnstellngen Defntef endrapport Opdrachtgever: Mnstere van Onderwjs, Cultuur en Wetenschap ECORYS Arbed & Socaal Beled Jos Blank

Nadere informatie

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool)

Middenkaderfunctionaris bouw & infra (Netwerkschool) Mddenkaderfunctonars bouw & nfra (Netwerkschool) MBO College voor Bouw, Infra & Intereur Door ondernemend te zjn krjg k meer verantwoordeljkhed. 2013-2014 BOL Nveau 4 Thorbeckelaan 184 Almelo Crebo: 22012

Nadere informatie

Yield Management & Short Selling

Yield Management & Short Selling Yeld Management & Short Sellng M.J. Soomer B.W.I. Werkstuk Begeleder : dr. G. M. Koole Maart 00 Vrje Unverstet Facultet der Exacte Wetenschappen Dvse Wskunde en Informatca Studerchtng Bedrjfswskunde &

Nadere informatie

Standaardisatiemethoden. 9 10Abby Israëls. Statistische Methoden (10003)

Standaardisatiemethoden. 9 10Abby Israëls. Statistische Methoden (10003) Standaardsatemethoden 9 10Abby Israëls Statstsche Methoden (10003) Den Haag/Heerlen, 2010 Verklarng van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopg cfer ** = nader voorlopg cfer x = gehem = nhl = (nden voorkomend

Nadere informatie

Den Haag, i g. Kenmerk: DGB 2013-5559

Den Haag, i g. Kenmerk: DGB 2013-5559 Den Haag, g NOV Kenmerk: DGB 2013-5559 Beroepschrft n cassate tegen de utspraak van de Rechtbank te 's-gravenhage X "Z van 3 oktober 2013, nr. 13/07712, op een beroepschrft van SHMRMMI tefj betreffende

Nadere informatie

KLANTPRESTATIES IKEA LEVERT BESTE DUTCH CUSTOMER PERFORMANCE INDEX 2011 44 / FEBRUARI/TIJDSCHRIFT VOOR MARKETING / ONDERZOEK

KLANTPRESTATIES IKEA LEVERT BESTE DUTCH CUSTOMER PERFORMANCE INDEX 2011 44 / FEBRUARI/TIJDSCHRIFT VOOR MARKETING / ONDERZOEK 44 / FEBRUAR/TJDSCHRFT VOOR MARKETNG / ONDERZOEK DUTCH CUSTOMER PERFORMANCE NDEX 2011 KEA LEVERT BESTE KLANTPRESTATES Tekst Mamx S. Bügel, Peter C.Verhool, Tryntsje Hovng- Wesselus, Thorsten Wesel, Jelle

Nadere informatie

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf.

LUCIA MARTHAS. Institute for Performing Arts HBO MBO. Talent is only the starting point. Vooropleiding. Leerbedrijf. LUCIA MARTHAS Insttute for Performng Arts Talent s only the startng pont - Irvng Berln - HBO MBO Vooropledng Leerbedrjf Onderwjsvse Voorwoord Het Luca Marthas Insttute for Performng Arts (LMIPA) s een

Nadere informatie

Samenvatting Farmaco-epidemiologie april 2011

Samenvatting Farmaco-epidemiologie april 2011 Hoofdstuk 1 Epdemologe bestudeert de frequente van zekte. Het bestuderen van de frequente van zekte s geen doel op zch. De frequente wordt onderzocht n het kader van etologsche (oorzaak), dagnostsche,

Nadere informatie

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek

7. Behandeling van communicatie en mondmotoriek 7. Behandelng van communcate en mondmotorek 7.2. Slkstoornssen 7.2.3 Wat s de meerwaarde van enterale voedng (va PEG-sonde) ten opzcht van orale voedng bj knderen met CP met slkstoornssen wat betreft voedngstoestand,

Nadere informatie

VDAB. Wanneer inschrijven? p Bij afstuderen:

VDAB. Wanneer inschrijven? p Bij afstuderen: AFGESTUDEERD wat nu? GEFELICITEERD Je hebt je dploma op zak of zegt de schoolbanken vaarwel om je op de arbedsmarkt te storten. Wat je ook studeerde, er komt heel wat op je af als je de schoolpoort achter

Nadere informatie

Combinatoriek groep 2

Combinatoriek groep 2 Combatorek groep Tragsweeked ovember 013 Theore De opgave deze hadout hebbe allemaal wat te make met éé of meer va oderstaade oderwerpe Belagrjk bj het make va opgave s om et allee de theore de je ket

Nadere informatie

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank.

Hoveniers. Zie www.ctgb.nl, Bestrijdingsmiddelendatabank. Keuze van het mddel Hoveners # 1a OVER Keuze van het mddel VOOR Werkgever Sector Hoveners Geen net-toegelaten bestrjdngsmddel gebruken Gebruk een mddel dat s toegelaten n Nederland. Ze www.ctgb.nl, Bestrjdngsmddelendatabank.

Nadere informatie

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N.

Nota van B&W. onderwerp Uitrol gemeentelijk hondenbeleid in overig deel Nieuw-Vennep. Portefeuilehouder S. Bak, drs. Th.L.N. gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Utrol gemeenteljk hondenbeled n overg deel Neuw-Vennep Portefeulehouder S. Bak, drs. Th.L.N. Weterngs ollegevergaderng 5 november 20 3 nlchtngen A. Monster

Nadere informatie

Gebruik van scannerdata van supermarkten in de consumentenprijsindex

Gebruik van scannerdata van supermarkten in de consumentenprijsindex Centraal Bureau voor de Statstek Postus 4 227 JM Voorurg Geruk van scannerdata van supermarkten n de consumentenprjsndex Redacte: Cecle Schut Bjdragen: Bert Balk Jan Eeftng jallng Gelsema Jan de Haan Wm

Nadere informatie

Prijs ƒ 3.- "OCTllCO' HA AD

Prijs ƒ 3.- OCTllCO' HA AD Prjs ƒ 3.- "OCTllCO' HA AD._,-, Ter nzage gelegde, j^-vk Octrooaanvrage Nr./ 7 3 1 4 8 6 0 Int. Cl. G 01 t l/l8. NEDERLAND ludenugsdatum: 25 oktober 1973? Datum van ternzageleggmg: 19 november 1974. 15

Nadere informatie

Reinier van der Kuij

Reinier van der Kuij 03 2014 Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Wonngcorporates en Vastgoedontwkkelng: Ft for Use? Rener van der Kuj Technsche Unverstet Delft, facultet Bouwkunde, afdelng

Nadere informatie

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen

Zo krijg je wél grip op IT-investeringen T-servcemanagement Zo krjg je wél grp op T-nvesterngen ntegrate van applcate- en projectportfolomanagement Met één druk op de knop een overzcht genereren van alle T-projecten en bjbehorende applcates (of

Nadere informatie

Vluchtstroken in Tunnels. Nodig? WERKGROEPGEVORMD DOOR: DIRECTIE SLUIZEN EN STUWEN OIENST VERKEERSKUNDE DIRECTIE NOORD. HOLLAND DIRECTIE ZUID.

Vluchtstroken in Tunnels. Nodig? WERKGROEPGEVORMD DOOR: DIRECTIE SLUIZEN EN STUWEN OIENST VERKEERSKUNDE DIRECTIE NOORD. HOLLAND DIRECTIE ZUID. Vluchtstroken n Tunnels Nodg? WERKGROEPGEVORMD DOOR: DIRECTIE SLUIZEN EN STUWEN OIENST VERKEERSKUNDE DIRECTIE NOORD. HOLLAND DIRECTIE ZUID. HOLLAND V L Ü'C H T S T R O K EN I N T U N N E L S N O D I G?

Nadere informatie

VOOR EEN GOED RESULTAAT IS HET ABSOLUUT NOODZAKELIJK DEZE LEGINSTRUCTRIES NAUWKEURIG TE VOLGEN.

VOOR EEN GOED RESULTAAT IS HET ABSOLUUT NOODZAKELIJK DEZE LEGINSTRUCTRIES NAUWKEURIG TE VOLGEN. VOOR EEN GOED RESULTAAT IS HET ABSOLUUT NOODZAKELIJK DEZE LEGINSTRUCTRIES NAUWKEURIG TE VOLGEN. - 8h -% RH www.quck-step.com www.quck-step.com Cement

Nadere informatie

rnt ffi Gentrale administratie Geachte heer/mevrouw, Op 11 februari 2010 ontving u van ons een brief met bijlage over inkomsten uit kinderopvang.

rnt ffi Gentrale administratie Geachte heer/mevrouw, Op 11 februari 2010 ontving u van ons een brief met bijlage over inkomsten uit kinderopvang. Belastngdenst Gentrale admnstrate 6401 DD Heerlen Belastngtelefoon 0800-0543 ff re ff Datum 19 februar2010 Uw kenmêrk rnt Betreft Ondudeljkhed n bjlage'nkomsten als gastouder' Kenmerk B/CA-UGB/10/017 120

Nadere informatie

over Taal, Teken, Tekst, Twitter, Terug, Tegenwoordig, Toekomst, Tussendoortjes en Telegraafjes. Alles met T, behalve de koffie

over Taal, Teken, Tekst, Twitter, Terug, Tegenwoordig, Toekomst, Tussendoortjes en Telegraafjes. Alles met T, behalve de koffie Johan Konng freelance journalst & tekstspecalst over Taal, Teken, Tekst, Twtter, Terug, Tegenwoordg, Toekomst, Tussendoortjes en Telegraafjes. Alles met T, behalve de koffe DONDERDAG 2 JANUARI 211 door

Nadere informatie

business anken houden de kredietkraan al tijden stevig dichtgedraaid het aanbod van risicokapitaal

business anken houden de kredietkraan al tijden stevig dichtgedraaid het aanbod van risicokapitaal tekst Annette van Soest fotografe Meke Meesen llustrate *Utterly & Completely* Waar s jouw busness angel? Investeerders vervullen een steeds belangrjkere rol als verschaffer van durfkaptaal, vooral voor

Nadere informatie

Het Nederlands Persmuseuml

Het Nederlands Persmuseuml [HET ARCHIEF] Het Nederlands Persmuseuml HELLEKE VAN DEN BRABER lr In museale krngen bestaat vrj grote overeenstemmng over de crtera waaraan een echt museum moet voldoen. Een eerste vereste s uteraard

Nadere informatie

Do SS ier. I Jos Kersten& Tonny van de Pasch. Spirituele zorg

Do SS ier. I Jos Kersten& Tonny van de Pasch. Spirituele zorg Do SS er Jos Kersten& Tonny van de Pasch n Nederland wordt sprtuele zorg n de verplegng belangrjk en relevant geacht, maar het ontbreekt desondanks aan systematsche aandacht ervoor: zowel n het onderwjs

Nadere informatie

Clock Radio AR180D GB 2 NL 12 FR 23 ES 34 DE 45 EL 55

Clock Radio AR180D GB 2 NL 12 FR 23 ES 34 DE 45 EL 55 Clock Rado AR180D User manual Gebruksaanwjzng Manuel de l utlsateur Manual de nstruccones Gebrauchsanletung Οδηγίες χρήσεως GB 2 NL 12 FR 23 ES 34 DE 45 EL 55 Inhoudsopgave 1. Velghed... 13 1.1 Beoogd

Nadere informatie

Vaker een trein, da s pas fijn!?

Vaker een trein, da s pas fijn!? Vaker een tren, da s pas fjn!? Hoogfrequent spoorvervoer beschouwd vanut de rezger Janneke Tax DHV janneke.tax@dhv.nl Elske Olthof 4Infra elske.olthof@4infra.nl Bjdrage aan het Colloquum Vervoersplanologsch

Nadere informatie

Wie is er aan de beurt?

Wie is er aan de beurt? We s er aan de beurt? Basswoorden: boodschappen doen Wat hoort bj elkaar? het halfje wt, de krant, de peren, de anschtkaarten, de perzken, de postzegels de komkommer, de telefoonkaart, de lpstck, het gehakt,

Nadere informatie

Minix 3. Andrew Tanenbaum

Minix 3. Andrew Tanenbaum Mnx 3 Velg en betrouwbaar besturngssysteem Mnx 3 s een neuw open source besturngssysteem voor de pc. Het systeem s klen van opzet en heeft een neuwe, modulare opbouw waardoor het net kwetsbaar s voor veel

Nadere informatie

GUANOTROFIE IN HET NAARDERMEER P. LEENTVAAR. R.I.V.O.N.. Mededeling nr. 32. Er kan hierbij het volgende worden opgemerkt:

GUANOTROFIE IN HET NAARDERMEER P. LEENTVAAR. R.I.V.O.N.. Mededeling nr. 32. Er kan hierbij het volgende worden opgemerkt: van honger en ontberng omkomen. Waanneer n de lente de sneeuwlaag soms plotselng tot een dkke korst bevrest, kunnen de Renderen net bj het mos komen en velen verhongeren dan. Ook gaan velen aan verstkkng

Nadere informatie

werken en leren in de brugklas 2014-2015 Je groeit op de RGO

werken en leren in de brugklas 2014-2015 Je groeit op de RGO werken en leren n de brugklas 2014-2015 Je groet op de RGO INhoudsopgave Voorwoord.........................................................................................................................................

Nadere informatie

Blik op de toekomst. Reorganisatie De Key. Complexe fusie geslaagd. case uitgelicht. OR én bestuurder aan het woord case uitgelicht

Blik op de toekomst. Reorganisatie De Key. Complexe fusie geslaagd. case uitgelicht. OR én bestuurder aan het woord case uitgelicht n u m m e r 1, n a j a a r 2 0 1 1 Blk op de toekomst case utgelcht Reorgansate De Key OR én bestuurder aan het woord case utgelcht Complexe fuse geslaagd mede dankzj bjdrage OR Duvelse dlemma s Gedragscode

Nadere informatie

ACCU-CHEK. Compact Plus. Gebruiksaanwijzing SYSTEEM VOOR DE BEPALING VAN BLOEDGLUCOSE

ACCU-CHEK. Compact Plus. Gebruiksaanwijzing SYSTEEM VOOR DE BEPALING VAN BLOEDGLUCOSE ACCU-CHEK Compact Plus SYSTEEM VOOR DE BEPALING VAN BLOEDGLUCOSE Gebruksaanwjzng Op het verpakkngsmateraal, het typeplaatje van de meter en de prkpen kunnen volgende symbolen voorkomen. De betekens hervan

Nadere informatie

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid

6. Behandeling van kinderen met spastische cerebrale parese gericht op verbetering van handvaardigheid 6. Behandelng van knderen met spastsche cerebrale parese gercht op verbeterng van handvaardghed 6.1.Wat s de meerwaarde van oefentherape bj de behandelng van knderen met spastsche CP op vaardghedsnveau

Nadere informatie

kopers huurders controle Klantgestuurd en empowerment empowerment capacity keuze Te Woon effecten voorraadbeleid kopen verkoop inkomen klanten

kopers huurders controle Klantgestuurd en empowerment empowerment capacity keuze Te Woon effecten voorraadbeleid kopen verkoop inkomen klanten effecten Klantgestuurd voorraadbeled en empowerment Over Te Woon en andere ntateven van wonngcorporates verkoop klantgestuurd kopen kopers wonngcorporates nkomen ntateven schalen capacty Te Woon klanten

Nadere informatie

Tentamen vak 4S581, d.d. 13 april 2011 Chemie en Transport in Energie Conversie Processen

Tentamen vak 4S581, d.d. 13 april 2011 Chemie en Transport in Energie Conversie Processen Tentamen vak 4S581, d.d. 13 aprl 2011 Cheme en Transport n Energe Converse Processen Maak elke opgave op een afzonderljk vel paper Dctaat mag gebrukt worden, aantekenngen net Succes! Opgave 1: Euro 95

Nadere informatie

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak?

Process mining: leuk voor de liefhebber of noodzaak? process mnng Process mnng: leuk voor de lefhebber of noodzaak? Pledoo voor een breder draagvlak en toepassng n de audtpraktjk Process mnng toepassen n de audtpraktjk. Waarom zouden we dat wllen? En wat

Nadere informatie

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur?

Cliëntenparticipatie in de langdurige zorg... een open deur? Steeds opneuw naar je clënten lusteren Kwaltetsverbeterng vraagt om structurele nbreng van de gebruker, de klant: kjken door de ogen van de clënt. n de langdurge zorg... een open deur? Over clëntenpartcpate

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 i <

Jaarverslag 2014 i < Jaarverslag 2014 Verbouwng en verneuwng De ambte van het CBR s zch verder te ontwkkelen tot een professonele publeke denstverlener. Daarom stond ook 2014 n het teken van verbouwng en verneuwng, zowel letterljk

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353

RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 RAADSINFORMATIEBRIEF 12R.00353 gemeente WOERDEN Van Wethouder Schreurs Datum : 25 september 2012 Portefeullehouders) : wethouder Scheurs Portefeulle(s) : wethouder Schreurs Contactpersoon : R. Broekmeulen

Nadere informatie

10 zijn ingesloten binnen, het gesloten koelsysteem. Indien evenwel

10 zijn ingesloten binnen, het gesloten koelsysteem. Indien evenwel OCTROOIRAAD / NEDERLAND Ter nzage gelegde Octrooaanvrage Nr. 7 3 1 3 1 8 1 Int. CL, G 21 f 9/00. Indeflngsdatum: 25 septmeber 1973» Datum van ternzageleggng: aprl 1974. 15 uur 45 mn» De herna volgende

Nadere informatie

DE REFRACTOMETERWAARDE VAN APPELMOES, DIE DOOR CONSUMENTEN IS GEMAAKT

DE REFRACTOMETERWAARDE VAN APPELMOES, DIE DOOR CONSUMENTEN IS GEMAAKT SPRENGER INSTITUUT Haagsteeg 6, 678 PM Wagenngen tel.: 87-9 (Publkate utslutend met toestemmng van de drecteur) RAPPORT NO. 228 E.P.H.M.Schjvens en M.J. Bosna DE REFRACTOMETERWAARDE VAN APPELMOES, DIE

Nadere informatie

De nieuwe kijk op gezond en duurzaam

De nieuwe kijk op gezond en duurzaam Ecoheat Holland BV De neuwe kjk op gezond en duurzaam tot 70 % besparen op verwarmen uw energerekenng De deale warmtebron De zon s de natuurljke warmtebron van onze aarde en daarom de bass van ver- De

Nadere informatie

TENA richtlijnen voor continentiezorg in verpleeghuizen

TENA richtlijnen voor continentiezorg in verpleeghuizen TENA rchtljnen voor contnentezorg n verpleeghuzen www.tena.nl / www.tena.be Behoud van contnente Bevorderen van contnente, n stand houden van waardghed en onafhankeljkhed Herstel van contnente Behandelng

Nadere informatie

In de praktijk. Ook online willen we dat het klikt. Nieuwsbrief enkel voor vrije beroepen oktober 2015. > Pagina 2

In de praktijk. Ook online willen we dat het klikt. Nieuwsbrief enkel voor vrije beroepen oktober 2015. > Pagina 2 In de praktjk Neuwsbref enkel voor vrje beroepen oktober 2015 Expertse: uw bank altjd en overal op zak Onderweg, met meerdere personen op verschllende locates een verrchtng tekenen? Het kan voortaan dankzj

Nadere informatie

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning

Integere programmering voor cyclische personeelsplanning UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2011 2012 Integere programmerng voor cyclsche personeelsplannng Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master of Scence

Nadere informatie

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015

Dit is de digitale schoolgids van R.K. basisschool St. Jacobusschool 2014-2015 Dt s de dgtale schoolgds van R.K. bassschool St. Jacobusschool 2014-2015 s t n p 5 v f 1 z k c o g 2 8 x u e d b r z l y g 6 4 m q h t 7 9 St. Jacobusschool schoolgds 2014-2015 3 schoolvakantes adressen

Nadere informatie

Websiteoptimalisatie aan de hand van online zoek en klikgedrag analyse

Websiteoptimalisatie aan de hand van online zoek en klikgedrag analyse Websteoptmalsate aan de hand van onlne zoek en klkgedrag analyse BWI Werkstuk Martjn Moest Websteoptmalsate aan de hand van onlne zoek en klkgedrag analyse BWI Werkstuk Auteur: Martjn Moest Begeleder:

Nadere informatie

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig?

De kloof: welke kennis heeft een opdrachtgever nodig? projectmanagement Goed opdrachtgeverschap De kloof: welke kenns heeft een opdrachtgever nodg? Een van de redenen waarom projecten net succesvol zjn s de kloof tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Om

Nadere informatie

DETERGENTEN IN UW DAGELIJKS LEVEN

DETERGENTEN IN UW DAGELIJKS LEVEN Het etket van hushoudeljke detergenten beter begrjpen Vanaf 8 oktober 2005 zullen de etketten en verpakkngen van detergenten geledeljk aan meer nformate bevatten. WAT MOET U HIEROVER WETEN? De komende

Nadere informatie

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming

Beroepsregistratie en vooraanmelden voor beroepsregistratie. in de jeugdhulp en jeugdbescherming Beroepsregstrate en vooraanmelden voor beroepsregstrate n de jeugdhulp en jeugdbeschermng Inhoudsopgave Werk jj n de jeugdhulp of jeugdbeschermng? Bjvoorbeeld n de ggz? Ben je socaal werker? Of begeled

Nadere informatie

Permar WS Horaplantsoen 2 Aan de Gemeenteraad van Ede Postbus 350

Permar WS Horaplantsoen 2 Aan de Gemeenteraad van Ede Postbus 350 permar Permar WS Horaplantsoen 2 Aan de Gemeenteraad van Ede Postbus 350 6710 BJ Ede Postbus 9022 T (0318) 67 91 11 6710 HK EDE F (0318) 67 93 08 E-mal nfo@permar.nl www.permar.nl Onderwerp: Datum: Jaarverslag

Nadere informatie

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar

ARU. ;ijniv-ersitejt. e 3 ndhov (2007.050) TEM. niet uitleenbaar ARU 27 TEM (27.5) ;jnv-erstejt e 3 ndhov F net utleenbaar Colofon Ttel Onderzoek naar Rollen en Rolcombnates bj lokale Rabobanken l onderttel Afstudeeropdracht Verse, datum 27 augustus 27 Samengesteld

Nadere informatie

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter

officiële bijdrage aan het CMMI. Jan Jaap Cannegieter Nederlandse bjdrage aan offcële CMM CMMI-s De Nederlandse stchtng SPIder heeft s ontwkkeld voor het CMMI, verschllende routes door het CMMI voor het oplossen van bepaalde problemen of het halen van bepaalde

Nadere informatie

Installatiehandleiding

Installatiehandleiding In deze handledng leest u hoe u de Ggaset PCI Card 54 op uw PC aanslut en een verbndng met een access pont tot stand brengt. Gedetalleerde nformate vndt u n de gebruksaanwjzng n elektronsche vorm op de

Nadere informatie

Heerhugowaard Stad van kansen

Heerhugowaard Stad van kansen Heerhugowaard Stad van kansen Bestuursdenst I adves aan Burgemeester en Wethouders Reg.nr: BW 13-0415 Sector/afd.: SO/OV Portefeullehouder: S. Bnnendjk Casenr.: Cbb130383 Steller/tst.: E. Brujns Agenda:

Nadere informatie

MRT/RT MKT/KT. Wormwielreductoren. www.triston.nl

MRT/RT MKT/KT. Wormwielreductoren. www.triston.nl MRT/RT MKT/KT Wormwelreductoren www.trston.nl Het s tjd voor Trston! Natuurljk wlt u dat uw producteproces soepel verloopt. Trston helpt. Want met de wormwelreductoren van Trston kest u voor langdurge

Nadere informatie

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag)

opleidingen Creditmanagement en activabeleid (13 dagen) ook modulair te volgen Risico-analyse (*) (1 dag) Academy for Credt Management 2005 - bron van deskundghed opledngen OPLEIDINGSINSTITUUT ERKEND DOOR DE VLAAMSE OVERHEID EEN INITIATIEF VAN GRAYDON BELGIUM NV UITBREIDINGSTRAAT 84-B1 TE 2600 BERCHEM 18E

Nadere informatie

innerhousing by innerarchitecture for TBI-WOONlab gevels voor lekkereigenwoonhuis

innerhousing by innerarchitecture for TBI-WOONlab gevels voor lekkereigenwoonhuis nnerhousng by nnerarchtecture for TBI-WOONlab gevels voor lekkereigenwoonhus 0 10 25 nnerhousng by nnerarchtecture Mensen wllen een buurt waar ze prettg kunnen wonen. Een buurt waarn een rjk woongevoel

Nadere informatie

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg.

Deze factsheet ouderen en eenzaamheid is een gezamenlijke uitgave van GGD Midden-Nederland en Schakels, adviesbureau voor welzijn en zorg. Deze factsheet ouderen en eenzaamhed s een gezamenljke utgave van GGD Mdden-Nederland en Schakels, advesbureau voor welzjn en zorg. Inhoud Informateblad Wat s eenzaamhed? Wat veroorzaakt eenzaamhed? Overge

Nadere informatie

Praktijkboek De knop om!

Praktijkboek De knop om! Praktjkboek De knop om! Maak uw organsate energebewust >> Duurzaam, Agrarsch, Innovatef en Internatonaal ondernemen De knop om! Maak uw organsate energebewust Voorwoord Bnnen bedrjven en nstellngen wordt

Nadere informatie

Clockradio/CD-player

Clockradio/CD-player Clockrado/CD-player ARC120 User manual Gebruksaanwjzng Manuel de l utlsateur Manual de nstruccones Gebrauchsanletung Οδηγίες χρήσεως GB 2 NL 15 FR 29 ES 43 DE 57 EL 71 Inhoudsopgave 1. Velghed... 16 1.1

Nadere informatie