Agenda Euregioraadsvergadering op donderdag , uur Koninklijke Burgers Zoo, Antoon van Hooffplein 1, 6816 SH Arnhem

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Agenda Euregioraadsvergadering op donderdag 28-05-2015, 14.00 uur Koninklijke Burgers Zoo, Antoon van Hooffplein 1, 6816 SH Arnhem"

Transcriptie

1 Agenda Euregioraadsvergadering op donderdag , uur Koninklijke Burgers Zoo, Antoon van Hooffplein 1, 6816 SH Arnhem Punt 1 Opening en begroeting Punt 2 Goedkeuring van het verslag van (toegestuurd op ) Punt 3 Arnhem in Euregionaal perspectief Punt 4 Uitvoering Strategische Agenda Punt 5 Tolheffing Duitse autosnelwegen Punt 6 INTERREG V A a. Vermindering bureaucratie nieuwe subsidierichtlijnen b. Hoe dien ik een aanvraag in? c. Nieuwe projectvoorstellen Punt 7 Financiën Jaarrekening 2014 Punt 8 Samenstelling Euregiocommissies Punt 9 Terugblik Punt 10 Rondvraag en sluiting Aansluitend Informatietafels over het nieuwe INTERREG VA programma en gelegenheid Burgers Zoo te bekijken. Hubert Bruls voorzitter

2 Euregioraad Punt 4 Uitvoering Strategische Agenda 2020 In 2020 is in de Rhein-Waal-Regio grensoverschrijdende samenwerking vanzelfsprekend. Er zijn nieuwe, duurzame sociaaleconomische grensallianties gelegd, waarin overheden, bedrijfsleven, kennisinstellingen en het maatschappelijk middenveld informatie uitwisselen en nauw samenwerken. Zij weten elkaar in alle sectoren grensoverschrijdend te vinden. Zij profiteren van elkaars kennis en netwerken en beantwoorden samen de vraagstukken van de toekomst. Men ziet elkaar niet langer als concurrent maar als partner. Met behulp van de Strategische Agenda 2020 wil de Euregio Rijn-Waal deze visie in de komende jaren verwezenlijken, samen met alle Euregioleden, samenwerkingspartners, INTERREG-partners en overige regionale stakeholders. De euregionale verankering, een duurzame euregionale economische ontwikkeling en de euregionale soft skills zijn hiervoor de drie thematische speerpunten. Er zijn diverse, in de Strategische Agenda genoemde, maatregelen, die reeds door externe stakeholders in overleg met het secretariaat opgepakt worden of die die Euregio Rijn-Waal zelf heeft opgepakt. Een overzicht: Euregionale verankering Een verankering van de visie en de doelen van de Strategische Agenda 2020 in de regio is een voorwaarde voor een succesvolle uitvoering van de agenda. De Strategische Agenda moet daarom verzekerd zijn van draagvlak in de regio, onder de leden en de stakeholders. Nieuwe en bestaande grensallianties spelen daarbij een centrale rol. De zeven gemeenten Bergen, Boxmeer, Cuijk, Gennep, Mook en Middelaar, Goch en Weeze hebben gezamenlijk de Agenda grensoverschrijdende economische samenwerking Goch, Land van Cuijk, Top van Noord-Limburg, Weeze opgesteld. De zeven gemeenten hebben afgesproken om de toekomstige samenwerking rond drie thema s te concentreren, namelijk agro-food, recreatie en toerisme en ontgrenzing. Deze thema s sluiten goed aan bij de thematische richting van de Strategische Agenda 2020 van de Euregio Rijn-Waal. Met de agenda van de zeven gemeenten worden de eerste concrete activiteiten van de Euregio-agenda, met name op het gebied van smeden van nieuwe grensallianties en euregionale verankering in de praktijk gebracht. De Stadt Rheinberg, vertegenwoordigers van de Hochschule Rhein-Waal en de gemeente Renkum zijn voornemens de grensoverschrijdende samenwerking op de terreinen klimaatbescherming, energie en CO2-arme economie te continueren. De basis hiervoor vormen de ervaringen van het INTERREG IV A project KliKER. De Euregio Rijn-Waal richt zich de komende jaren op een versterkte onlinepresentatie. Voor de zomer van dit jaar is de relaunch van de website van de Euregio Rijn-Waal gepland. Nieuw is o.a. een gedeelte speciaal voor leden. Verder wordt voor het Euregionale Forum Grensoverschrijdende gezondheidszorg een online-platform ontwikkeld, zodat het Euregionale forum zijn netwerkfunctie nog beter kan vervullen dan nu al het geval is. De Euregio Rijn-Waal vergroot haar zichtbaarheid in de regio: - Organisatie van symposia over o.a. arbeidsmarkt en gezondheidszorg - Activiteiten voor leden (o.a. Euregioraadsreis, contactpersonendag op 17 juni 2015) - Advies- en informatiegesprekken met lidorganisaties en stakeholders - Presentaties voor scholieren, studenten en diverse bezoekersgroepen - Deelname aan ondernemersbijeenkomsten aan weerszijden van de grens

3 Euregionale duurzame economische ontwikkeling In het kader van de grensoverschrijdende samenwerking heeft de Rhein-Waal-Regio zich in de afgelopen 20 jaar ontwikkeld tot de mobielste regio langs de Nederlands- Duitse grens. Sinds de jaren 90 neem de stroom van werknemers, studenten en scholieren, die dagelijks de grens overgaan voor opleiding of beroep voortdurend toe. Inmiddels gaan ruim mensen dagelijks de grens over. Het informatieaanbod voor grenspendelaars van de Euregio Rijn-Waal wordt in het nieuwe netwerk GrensInfoPunten geïntegreerd. Dit netwerk omvat de gehele Duits-Nederlands- Belgische grensregio. Een beter persoonlijk advies voor grensgangers is daarbij het doel. Een gezamenlijke website en een gezamenlijk logo moeten het de grenspendelaars makkelijke maken om de benodigde informatie te vinden. De start van het GrensInfoPunt bij de Euregio Rijn-Waal is gepland voor Voor een functionerende arbeidsmarkt en een euregionaal opleidingslandschap zijn de erkenning en transparantie van de opleidingen en kwalificaties noodzakelijk. Initiatieven als de Ler(n)ende Euregio en Grenzen bewegen hebben tot doel de ontwikkeling van de euregionale arbeidsmarkt duurzaam te ondersteunen: De projectpartners van de Ler(n)ende Euregio pakken in het kader van het project De Ler(n)ende Euregio doet het! de volgende onderwerpen aan: competentieontwikkeling van de beroepsbevolking, professionalisering van docenten en managers in het beroepsonderwijs, kennisuitwisseling op het gebied van beroepsonderwijs en arbeidsmarkt en het wegnemen van obstakels veroorzaakt door de verschillende onderwijssystemen. Het Theodor-Brauer-Haus (Kleve) heeft samen met RSD de Liemers, de gemeente Overbetuwe en diverse andere partners het initiatief genomen om langdurig werklozen grensoverschrijdend uitzicht te bieden op een nieuwe baan. Taal-, cultuur- en sollicitatiecursussen en euregionale stages zijn hiervoor de belangrijkste instrumenten. Om dit initiatief te realiseren hebben bovengenoemde inrichtingen het project Grenzen bewegen ontwikkeld. Euregionale soft skills Ook de inwoners van de Rhein-Waal-Regio moeten bij de grensoverschrijdende samenwerking betrokken worden. Daarom ontwikkelt de Euregio Rijn-Waal een follow-upproject voor People to People. Doel van dit nieuwe initiatief is het de contacten tussen Duitse en Nederlandse organisaties, gemeenten, verenigingen, bedrijven, scholen en sociale en culturele inrichtingen te stimuleren. De vorming van nieuwe grensallianties staat hierbij centraal. Met deze initiatieven investeert de Euregio Rijn-Waal versterkt in het informeren en inspireren van haar stakeholders en ontwikkelt ook zelf grensoverschrijdende innovatieve initiatieven, die er toe bijdragen, de doelen van de Strategische Agenda 2020 te realiseren. Het Dagelijks Bestuur zal tevens binnenkort in een extra vergadering discussiëren over de prioriteiten, die als eerste opgepakt dienen te worden. Besluitvoorstel: Korte bespreking en ter kennisname

4 Euregioraad Punt 5 Tolheffing - Stand van Zaken - De Duitse Bundestag heeft ingestemd met de tolheffing voor auto s. Het wetsvoorstel is op 27 maart 2015 door het parlement goedgekeurd. De Bundesrat heeft op 8 mei ingestemd met het voorstel en ziet af van het instellen van een zgn. bemiddelingscomité. Daarom zal de wet waarschijnlijk in 2016 in werking treden. De heffing zal gelden voor alle gebruikers van de autosnelwegen en overige rijkswegen. Voor buitenlandse automobilisten zal de heffing voor de overige rijkswegen echter in de praktijk niet gehandhaafd worden om het kleine grensverkeer niet te belasten. Uitzonderingen zijn voor de grensregio s niet voorzien. De mogelijkheid om de tolplannen in dit stadium te stoppen, kan slechts vorm aannemen door de drie onderstaande opties: 1. De Europese Commissie zal de Duitse plannen voor een tolheffing voor auto s na goedkeuring van het wetsvoorstel preciezer beoordelen. Indien de wet niet conform het Europese recht blijkt te zijn, zou er een klacht ingediend kunnen worden bij het Europese Hof van Justitie (HvJ-EU). 2. Een EU-lidstaat dient een klacht in wegens discriminatie bij het HvJ-EU. 3. Particulieren dienen een klacht in bij het HvJ-EU. Enkele Euregioleden hebben zich recentelijk in een gezamenlijke verklaring nogmaals uitdrukkelijk tegen de tol uitgesproken. Er werd overwogen om te toetsen of een juridische procedure tegen de tol bij het Europese Hof van Justitie (HvJ-EU) mogelijk is. Hierover heeft het Dagelijks Bestuur tijdens de afgelopen vergadering op 8 mei intensief overlegd. Vastgesteld werd, dat het bewandelen van de gerechtelijke weg voor het HvJ-EU voor de Euregio zowel financieel als ook qua personeel niet haalbaar is. Wel dient de politieke opinie verder bewerkt te worden en dient men zich, rekening houdend met de gevolgen voor de grensoverschrijdende samenwerking, tegen de tol uit te spreken. Besluitvoorstel: De Euregio Rijn-Waal zal zich bij de relevante nationale instanties blijven inzetten om er via de Europese Commissie op aan te sturen de tolwet terug te draaien.

5 Euregioraad Punt 6 a. Vermindering bureaucratie nieuwe subsidiebepalingen Tijdens de vergadering van het Comité van Toezicht INTERREG VA op in Venlo werden de subsidiebepalingen voor het INTERREG V programma Deutschland Nederland vastgelegd in de kaderrichtlijn INTERREG Deutschland Nederland en de bijbehorende bijlagen (algemene aanvullende bepalingen INTERREG Deutschland Nederland en de overheadkostencatalogus), onder voorbehoud van de toestemming van de deelstaat Niedersachsen, goedgekeurd. Het actuele concept omvat wijzigingen in de regelingen die zullen leiden tot administratieve vereenvoudigingen voor de projectpartners en de programma instanties. Voorbeelden daarvan zijn de afrekening van personeelskosten en overheadkosten met standaardtarieven, de subsidiabiliteit van voorbereidingskosten en de vermindering van de controledruk. De actuele conceptversie van de kaderrichtlijn ontvangt u als bijlage. De subsidiebepalingen zullen tijdens de vergadering worden toegelicht. Besluitvoorstel: Bespreking en kennisname

6 Hoe vraag ik een INTERREG-Project aan? Euregioraad Punt 6 b. Verantwoordelijk voor het INTERREG VA-Programma Deutschland-Nederland is het Wirtschaftsministerium des Landes Nordrhein-Westfalen als beheersautoriteit. Aanspreekpunt Programma-Management Euregio Rijn-Waal De Euregio Rijn-Waal is net als de Eems-Dollard Regio, de Euregio Gronau en de euregio rijn-maas-noord als Regionaal Programma-Management de verantwoordelijke aanspreekpartner voor de aanvrager. Vóór het indienen wordt geadviseerd een afspraak met het Regionale Programma- Management bij de Euregio Rhein-Waal te maken. Opstart aanvraag Een projectconcept bevat: Grensoverschrijend projectidee Duitse en Nederlandse projectpartners Globaal NL / D kosten- en financieringsplan Een conceptformulier staat op of kan bij het Regionale Programma-Management bij de Euregio Rijn-Waal worden aangevraagd. Indien een projectconcept goed en samenhangend is uitgewerkt, kan een aanvraag worden ingediend, waarna de besluitvormingsprocedure in gang gezet kan worden. Inhoudelijke focus Het projectidee dient thematisch aan te sluiten bij: Prioriteit I Innovatiekracht van het MKB versterken Bijvoorbeeld Agrobusiness/Food, Health & Life Sciences, High Tech Systems & Materials (HTSM), Logistiek en Energie/CO2-reductie en overige sectoren. Priorität II sociaal-culturele en territoriale cohesie van het grensgebied Bijvoorbeeld arbeidsmarkt, toerisme, natuur en milieu, gezondheid, veiligheid en rampenbestrijding en netwerkvorming. Besluitvorming projecten Besluitvorming vindt plaats in de INTERREG-stuurgroep (leden zijn het Wirtschaftsministerium NRW, Ministerie EZ, Provincies Gelderland, Limburg, Noord-Brabant, de Bezirksregierung Düsseldorf en de Euregio Rijn-Waal). Voordat de Euregio Rijn-Waal haar standpunt in de stuurgroep weergeeft wordt de projectaanvraag in verschillende euregionale gremia besproken en beoordeeld (Commissies, Dagelijks Bestuur en Euregioraad). Tegelijkertijd vinden gesprekken en onderhandelingen met de beoogde cofinanciers plaats, bijvoorbeeld ministeries en provincies. Na besluitvorming ontvangen de aanvragers één beschikking van het INTERREGprogramma.

7 Euregioraad Punt 6 c. INTERREG V A Nieuwe projectvoorstellen De eerste regionale INTERREG V A projectvoorstellen zijn ingediend en kunnen in de besluitvormingsprocedure worden opgenomen. 1. De Ler(n)ende Euregio doet het! 2. People to People 3. Grenzen bewegen 4. Plug in Resultaten van de advisering in de Commissies en het Dagelijks Bestuur Het projectvoorstel nr. 1 werd op in de Commissie Economische Aangelegenheden en op in de Commissie voor Financiën en Projecten gepresenteerd en positief geadviseerd. De projectvoorstellen nr. 2 4 werden op in de Commissie voor Grensoverschrijdende Verstandhouding en op in de Commissie voor Financiën en Projecten gepresenteerd en positief geadviseerd. De projectvoorstellen 1-4 werden op in het Dagelijks Bestuur positief geadviseerd. De adviezen van de Commissies en het Dagelijks Bestuur werden in het betreffende bijgevoegde projectsheet opgenomen. De adviezen werden met de projectdrager besproken en zullen in het projectvoorstel worden verwerkt. Besluitvoorstel: De projecten met een positief advies aan de stuurgroep INTERREG VA voor te leggen.

8 Euregioraad Punt 6 c.1 INTERREG VA De Ler(n)ende Euregio doet het! Middels een meerjarig multi-activiteitenprogramma voor leerlingen en docenten werken 10 ROC s en 34 Berufskolleg s samen aan de structurele versterking en verbetering van het NL/D beroepsonderwijs in de grensregio. Leadpartner ROC Nijmegen Projectpartner zie concept Projectvolume Regionaal Bovenregionaal Standpunt van het Regionale Programma-Management ERW Inhoudelijke toetsing Kostentoetsing Financiële toetsing Het project past binnen het samenwerkingsprogramma Deutschland- Nederland INTERREG VA Prioriteit 2 - werk- Versterking van de sociaal-culturele en de territoriale cohesie. De plausibiliteit en de redelijkheid van de kosten kon nog niet worden vastgesteld omdat de subsidiegrondslagen nog niet zijn vastgesteld. Er wordt co-financiering aangevraagd bij het Wirtschaftsministerium NRW en bij de provincies in het werkgebied van de Euregio Rijn-Waal. Strategische Agenda 2020 Euregio Rijn-Waal Euregionale duurzame economische ontwikkeling Euregionale soft skills Euregionale Verankering Resultaat van de Commissies en het Dagelijks Bestuur Het project werd op in de Commissie voor Economische Aangelegenheden, op in de Commissie voor Financiën en Projecten en op in het Dagelijks Bestuur besproken en met een unaniem positief advies aan de Euregioraad doorgezonden. Besluitvoorstel: Het project aan de INTERREG VA-stuurgroep met een positief advies voor te leggen.

9 Projectconcept voor een project in het kader van het programma INTERREG Deutschland-Nederland Concept-nr. / versie 1:01 Datum Begeleidend regionaal programmamanagement (RPM) (indien bekend) RPM Eems Dollard Regio RPM EUREGIO X RPM Euregio Rijn-Waal RPM euregio rijn-maas-noord Projecttitel (evt. afkorting, max. 20 tekens) De Ler(n)ende Euregio doet het! Volledige projectaanduiding (optioneel, max. 3 regels) Grenzeloos leren en werken in het middelbaar beroepsonderwijs heeft de toekomst Geplande projectstart maanden Geplande looptijd (in maanden) Lead Partner Naam organisatie Adres, plaats ROC Nijmegen Postbus 6560, 6503 GB, Nijmegen, NL Contactpersoon Telefoon Wilfrie Koekkoek ; Overige projectpartners (Naam organisatie, plaats Indien mogelijk: contactpersoon, telefoon, ) Formulierversie 1.1 [ ] 1

10 Aan Duitse zijde: Robert-Bosch-BK Duisburg Gertrud Bäumer BK Duisburg Sophie Scholl Duisburg BK Walter Rathenau Duisburg Schiffer BK Duisburg Friedrich Albert Lange BK Duisburg Heinrich Hertz BK Düsseldorf Franz Jürgens BK Düsseldorf BK Weingartstrasse Neuss BK Dinslaken BK Bocholt West BK Kleve Vera Beckers Krefeld BK Uerdingen/Krefeld Kaufmannschule Krefeld Mercator Berufskolleg Moers Hermann Gmeiner BK Moers BK Geldern Am Wasserturm Bocholt BBZ Dormagen BK Beckum Liebfrauenschule Coesfeld Hans-Böckler-Berufskolleg Oberhausen BK Ostvest Datteln BK Grevenbroich BK Viersen Oswald von Nell Breuning BK Coesfeld Ludwig Erhard BK Münster BK Ahaus BK Nixdorf Essen BK West Essen Hansa BK Münster BK Borken Aan Nederlandse zijde: Rijn IJssel: Arnhem en Wageningen Summa College: Eindhoven ROC A 12: Ede, Veenendaal en Arnhem ROC de Leijgraaf: Veghel, Uden, Boxmeer en Oss Sint Lucas: Boxtel en Eindhoven Koning Willem 1 College: s Hertogenbosch Aventus: Apeldoorn Graafschap College: Doetinchem Ter Aa College, Helmond ROC Nijmegen, Nijmegen en Boxmeer Formulierversie 1.1 [ ] 2

11 1. Welke concrete maatregelen/activiteiten zijn in het kader van het project gepland? Tip: een indeling in verschillende werkpakketten kan hier alvast nuttig zijn. (maximaal 3500 tekens) Pakket 1. Nieuwe activiteiten om 5000 leerlingen en 250 docenten voor te bereiden op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt. 2 Buurtaalprogramma s( Nederlands én Duits) voor leerlingen in het beroepsonderwijs. Taaltrainingen met veel aansprekende opdrachten rond het beroep: durven spreken staat centraal. 2 Buurtaalprogramma s( Nederlands én Duits) speciaal voor docenten: zij wensen een actiever rol te spelen bij de activiteiten in het buurland. 30 Beroepenwedstrijden. Spannende en effectieve manier om grensoverschrijdend te leren samenwerken. Leerlingen én bedrijven waarderen deze aanpak buitengewoon en komen zo intensief met elkaar in contact. 25 Euregionale tweetalige apps (applicaties voor smartphones) met beroepsinhouden waardoor leerlingen en docenten altijd en overal met elkaar kunnen samenwerken. 20 Cursussen voor Nederlandse en Duitse jongeren zonder werk of leerwerkplek. Speciaal voor deze groep maken we grensoverschrijdende programma s gericht op het vergroten van zelfvertrouwen, motivatie en een verantwoorde beroepskeuze. 40 Opleidingsprogramma s euregionale beroepscompetenties: hierdoor leren jongeren in opleiding professioneel omgaan met klanten, collega s en opdrachtbevers uit het buurland. Deelname van 50 leerbedrijven aan een of meer van de bovengenoemde activiteiten door het openstellen van hun bedrijf en het delen van hun kennis. Pakket 2: Mobiliteitsprogramma om 4000 leerlingen en 200 docenten grensoverschrijdend met elkaar in contact te brengen. Het aantal opleidingen, ROC s (10, dat is ongeveer een kwart van de Nederlandse ROC s) en BK s (34) dat zich aansluit neemt zeer snel toe. De eerste grensoverschrijdende kennismaking tussen leerlingen en docenten vindt plaats door verkennende uitwisselingen. Voor elk nieuwe partnerschap is deze eerste stap van fundamenteel belang. Pas wanneer dit eerste contact succesvol blijkt kan de samenwerking intensiever worden. Daarom is het mobiliteitsprogramma essentieel voor de groei van het netwerk. Pakket 3: Duurzaamheid van het euregionale netwerk in het beroepsonderwijs 20 Contracten tussen schoolleiders van ROC s en BK s. Ze maken meerjarige bindende afspraken over euregionale uitwisselingsprogramma s. Dit is het fundament van duurzaam grensoverschrijdend beroepsonderwijs 5 Euregionale bedrijfstakplatforms met in totaal 40 bijeenkomsten voor scholen en leerbedrijven gericht op de ontwikkeling van structurele grensoverschrijdende samenwerking en uitwisseling binnen hun branche. Deze platformbijeenkomsten staan open voor deelnemers uit het gehele grensgebied. De platforms zorgen onder meer voor eenduidigheid in euregionale opleidingsprogramma s en certificaten. 8 Trainingen voor docenten gericht op vaardigheden in het managen van euregionale projecten. Professionaliteit van docenten is voorwaarde voor duurzame ontwikkeling. 4 Conferenties voor Nederlandse en Duitse schoolleiders en vertegenwoordigers van de betrokken Ministeries gericht op het realiseren van de voorwaarden voor een duurzaam scholennetwerk in het beroepsonderwijs in de gehele grensstreek. Pakket 4: Virtueel expertisecentrum van de ler(n)ende Euregio. Het virtueel expertisecentrum bestaat uit deskundigen van de betrokken partners in het netwerk van de Ler(n)ende Euregio. Het virtueel expertisecentrum levert: Producten: Formulierversie 1.1 [ ] 3

12 Actualiseren van 25 bestaande geautoriseerde beschrijvingen en het ontwikkelen van 10 nieuwe beschrijvingen. Deze vergelijkende beroepsbeschrijvingen geven transparantie over de waarde en inhoud van de MBO - diploma s van de belangrijkste beroepen op de euregionale arbeidsmarkt. Deze beschrijvingen worden in het hele grensgebied ingezet. Uitvoeren van 4 euregionale arbeidsmarktmonitors in de Euregio Rijn Waal. Dit instrument maakt gebruik van bedrijvenpanels en zal zich richten op het verschaffen van strategische informatie over kansen op de grensoverschrijdende arbeidsmarkt. We stimuleren andere Euregio s om ook daar - naar ons voorbeeld - euregiobarometers uit te voeren. Certificering en kwaliteitsborging van 40 Euregionale opleidingsprogramma s. Deze programma s zullen ingezet kunnen worden in de hele grensstreek. Een nulmeting en 2 effectmetingen van de kwaliteit en kwantiteit van de euregionale samenwerking in het beroepsonderwijs in de Euregio Rijn Waal Een Businessplan als basis voor de duurzame ontwikkeling van het virtuele expertisecentrum als zelfstandig dienstverlenend centrum voor de gehele grensregio in de periode na 2020 Diensten: Kennisdeling op het terrein van beroepsonderwijs en arbeidsmarkt: Het centrum organiseert 4 grote en 12 kleine conferenties en werkbijeenkomsten. Thema s zijn de problemen op de Euregionale arbeidsmarkt, vooral die welke gerelateerd zijn aan jongeren en beroepsonderwijs. Zo worden bijvoorbeeld in overleg met gemeentes in de Euregio Rijn Waal themabijeenkomsten georganiseerd over tekorten op de arbeidsmarkt, jeugdwerkloosheid, integratie en inclusie. Stimuleren van samenwerking in de gehele grensstreek. Het centrum adviseert het beroepsonderwijs in de andere Euregio s bij het organiseren van de euregionale samenwerking binnen het beroepsonderwijs in de Nederlands Duits grensstreek en draagt ervaringen, informatie en producten over. Daartoe staat 160 uur begeleiding en advies ter beschikking. De website van de Ler(n)ende Euregio die frequent bezocht wordt en een unieke bron van informatie biedt voor de gehele Nederlandse Duits grensstreek zal worden ingebed in een digitaal platform. Dit platform ondersteunt scholen, bedrijven en andere betrokkenen bij hun werkzaamheden in het kader van de Ler(n)ende Euregio. Pakket 5: Programma management. Het programmamanagement voert de volgende taken uit: Programmasturing en spin in het web op inhoud, kwaliteit, geld en tijd (planning) Fungeert daarbij als regisseur tussen de diverse programmaonderdelen en betrokken partijen Levert structuren en processen ter ondersteuning van het werk van uitvoerende partners Coachen en opleiden van het groeiend aantal projectmedewerkers van de deelnemende scholen Beheer website en digitaal platform Marketing en Communicatie Makelaar en relatiebeheer tussen de vele projectpartners 2. Welke doelen en doelgroepen bereikt het project? (maximaal 2000 tekens) A: Het overdragen van Euregiocompetenties aan jongeren in het beroepsonderwijs: Jongeren kunnen professioneel omgaan met klanten, collega s en opdrachtgevers uit het buurland. De euregionale arbeidsmarkt kent voor hen geen grens meer. Doelgroep: Jongeren in alle beroepsopleidingen op MBO niveau aan beide kanten van de grens en hun docenten in de Euregio Rijn Waal. In 2009 waren 5 ROC s en 14 Berufskollegs bij ons netwerk aangesloten, nu zijn het 10 ROC s en 34 Berufskollegs. We richten ons op de gehele populatie: leerlingen en docenten in de Euregio Rijn Waal. B: Integratie van leerbedrijven in de activiteiten van de Ler(n)ende Euregio. In samenwerkingsprojecten wordt in de komende periode veel meer aandacht gegeven aan de aansluiting tussen de beide leerplaat- Formulierversie 1.1 [ ] 4

13 sen school en bedrijf. Voor bedrijven dient de leerwinst van de grensoverschrijdende samenwerking een waardevolle aanvulling te zijn op de bedrijfsopleiding. De samenwerking tussen leerlingen in de grensoverschrijdend projecten geeft bedrijven de kans om zich te profileren: voor bepaalde bedrijfstakken blijken euregionale beroepenwedstrijden een interessant concept, voor andere bedrijfstakken is een aanpak waarbij innovatieve beroepswerkstukken en producten door leerlingen worden ontwikkeld heel bruikbaar. Bedrijven kunnen innovatieve kennis en technologie uit hun bedrijfsinterne opleiding inbrengen. De leerling uit het eigen bedrijf kan daarbij in veel gevallen de mediator zijn. Doelgroep: bedrijven. C: Verduurzaming van het bestaande netwerk tot een euregionale opleidingsinfrastructuur van het beroepsonderwijs. Het netwerk heeft de afgelopen jaren gezorgd voor een zeer intensieve uitwisseling en samenwerking van leerlingen en docenten. Tot op heden waren daarbij jongeren en docenten betrokken. De contacten waren tot nu toe te weinig verankerd en worden structureel van aard. Scholen die al samenwerken gaan bindende meerjarige afspraken aan. Bedrijven worden intensiever bij de samenwerking betrokken. Aan opleidingsprogramma s worden certificaten gekoppeld die door de bedrijven erkend en gewaardeerd worden. Euregionaal beroepsonderwijs wordt een vanzelfsprekendheid. Doelgroep: management van scholen, docenten en bedrijven. D: Kennisdeling op terrein van beroepsonderwijs en arbeidsmarkt. Beleidsmakers werken samen bij het vinden van oplossingen voor vraagstukken rond beroepsonderwijs en arbeidsmarkt. De gemeentes Duisburg en Nijmegen hebben aangegeven dat ze daarbij vooral aandacht willen geven aan jongeren met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. Doelgroep: Beleidsmakers van gemeentes, intermediaire organisaties, onderwijs, brancheorganisaties en bedrijven. E: Structurele randvoorwaarden voor een duurzame Euregionale samenwerking Doel: Verschaffen van transparantie en duidelijkheid van structuren binnen het beroepsonderwijs, het reduceren van belemmeringen voor grensoverschrijdend leren en lesgeven en het benutten van opleidingsfaciliteiten aan de andere kant van de grens. Het verschaffen van inzicht in trends op de Euregionale arbeidsmarkt. Doelgroep: Alle partijen die belang hebben bij Euregionaal beroepsonderwijs F. Uitbreiden van het netwerk van de Ler(n)ende Euregio over de gehele grensstreek. Een EIPA studie in opdracht van GROS adviseert om de Ler(n)ende Euregio uit te breiden en te ontwikkelen tot een merknaam voor de gehele Nederlands Duitse grens. Dit wordt ondersteund door partners uit verschillende Euregio s. De Ler(n)ende Euregio neemt deze uitdaging aan. Doelgroep: Het virtuele expertisecentrum van de Ler(n)ende Euregio gaat de partners in andere Euregio s ondersteunen bij het opzetten van grensoverschrijdende netwerken in het beroepsonderwijs 3. Ieder project moet onder één van de beiden prioriteiten Verhoging van de grensoverschrijdende innovatiekracht van het programmagebied (proriteit 1) Sociaal-culturele en territoriale cohesie van het programmagebied (prioriteit 2) uit het Operationeel programma vallen. Elke prioriteit omvat een centrale doelstelling van het operationeel Programma: Prioriteit 1: Meer product- en procesinnovaties Prioriteit 2: Vermindering van de barrièrewerking van de grens voor burgers en instituties Kies eerst de prioriteit die bij uw project past. Aansluitend licht u toe, welke bijdrage het project aan de doelstelling van het programma levert. (maximaal 3000 tekens) Formulierversie 1.1 [ ] 5

14 Prioriteit 1 (Meer product- en procesinnovaties) X Prioriteit 2 (Vermindering van de barrièrewerking van de grens voor burgers en instituties) Dit project draagt bij aan Prioriteit 2. Het netwerk De Ler(n)ende Euregio levert een fundamentele bijdrage aan het slechten van de grens in de Euregio Rijn Waal voor burgers en instituties. Het accent ligt op het beroepsonderwijs en arbeidsmarkt. Daarmee draagt het beroepsonderwijs bij aan de wordt de groei van de grensoverschrijdende economie. Er zijn in dit project vijf zwaartepunten gericht op het afbreken van barrières: - Jongeren bij elkaar brengen in aantrekkelijk en innovatief euregionaal beroepsonderwijs. Het project is er vooral op gericht om jongeren in een beroepsopleiding voor te bereiden op een carrière in de grensoverschrijdende economie. Daartoe moet het beroepsonderwijs grensoverschrijdend worden vorm gegeven, aantrekkelijk en innovatief zijn. Innovatieve elementen in de opleidingen en bedrijven aan beide kanten van de grens zullen daartoe benut worden. Bedrijven zullen binnen de grensoverschrijdende samenwerking innovatieve kennis en technologie uit hun bedrijfsinterne opleiding inbrengen. - Realiseren van een duurzame euregionale opleidingsinfrastructuur. Er zullen vaste partnerschappen worden ontwikkeld tussen Nederlandse en Duitse opleidingen in de grensregio. Deze structurele inbedding van euregionale opleidingselementen in de leerplannen garandeert dat na de Interreg V periode de verworvenheden systematisch onderdeel blijven van het onderwijsprogramma. Er ontstaat zo een euregionale opleidingsinfrastructuur. - Participatie in de samenleving. In de gehele Euregio wordt de noodzaak ervaren om meer burgers actief deel te laten nemen aan de samenleving. Er is in dit project aandacht voor jongeren met een beperking of handicap. Zij worden gestimuleerd om deel te nemen aan opleiding en werk. Door de grote systeemverschillen in Nederland en Duitsland is de aanpak tot nu toe zeer verschillend geweest. De ervaringen leren dat grensoverschrijdende samenwerking en de uitwisseling van kennis voor beide buurlanden nieuwe inzichten opleveren, waarmee ieder zijn voordeel kan doen. - Versterken van de euregionale arbeidsmarkt. Jongeren zullen worden toegerust om zich te oriënteren op de arbeidsmarkt aan beide kanten van de grens. Doordat jongeren voorbereid zijn op het leren werken met klanten, collega s en opdrachtgevers uit het buurland dragen zij bij aan omzetverbetering van de bedrijven waar zij gaan werken. Bedrijven en instellingen zullen beter worden geïnformeerd over de waarde van opleidingen en diploma s aan de andere kant van de grens. Bestaande en vermeende belemmeringen op dit terrein zullen worden geïdentificeerd en waar mogelijk opgelost in samenwerking met de partijen in de regio. Door het in beeld brengen van trends en ontwikkelingen kan beter worden geanticipeerd op te verwachten tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt. Op dit moment geldt dit onder andere voor de sectoren Zorg en Welzijn. - Versterken van de euregionale economie door grensoverschrijdende samenwerking in beloftevolle bedrijfstakken. Centraal staat de ontwikkeling van beloftevolle economische sectoren aan beide zijden van de grens, aangeduid als regionale topsectoren c.q. Exzellenz Cluster NRW. Bij de invoering van nieuwe ontwikkelingen is hoogwaardig en adaptief beroepsonderwijs aan de toekomstige vakkrachten van essentieel belang. In dit project zal vooral de samenwerking tussen opleidingen in deze bedrijfstakken worden gestimuleerd. De aandacht is gericht op: logistiek, handel, energie, Hightech, bouw en installatie. 4. Waarom is het project noodzakelijk in het licht van de huidige situatie in het programmagebied? (maximaal 2000 tekens) Formulierversie 1.1 [ ] 6

15 In de afgelopen jaren heeft de Ler(n)ende Euregio zich ontwikkeld tot een stabiel Nederlands Duits netwerk van beroepsleidingen. Het netwerk is in de afgelopen jaren sterk gegroeid: steeds meer opleidingen binnen de Berufskollegs en ROC s zijn actief geworden. De penvoerder ROC Nijmegen dient de aanvraag in namens alle 10 Nederlandse ROC s in het gebied van de Euregio Rijn Waal (dat is bijna 25 % van alle Nederlandse ROC s) en 34 Duitse BK s. Tezamen verzorgen zij met ongeveer docenten middelbaar beroepsonderwijs voor ongeveer leerlingen. In de afgelopen jaren hebben meer dan jongeren en docenten binnen het netwerk deelgenomen aan grensoverschrijdend leren en werken. Het netwerk wordt ondersteund door een toenemend aantal bedrijven en gemeentes. De gemeentes, de Kreise en provincies in de Euregio Rijn Waal onderkennen het grote belang van het verwerven van euregionale competenties door jongeren in beroepsopleidingen. Voor de bedrijven in techniek, horeca, detailhandel en dienstverlening die zich in de grensregio hebben gevestigd is grensoverschrijdend beroepsonderwijs van groot belang. In de visie van de grote steden Duisburg en Nijmegen, die partner zijn in dit project, is de samenwerking in het beroepsonderwijs een belangrijk bindmiddel voor de samenwerking op vitale economische terreinen. De euregio Rijn Waal heeft met de Ler(n)ende Euregio als enige een goed functionerend netwerk van spelers op het gebied van het beroepsonderwijs. Dit netwerk dient in toenemende mate als vraagbaak en voorbeeld voor andere regio s. Met de verzamelde kennis, ervaringen en deskundigheden kunnen vragen vanuit andere regio s maar ook vanuit andere organisaties als overheden (ministeries, gemeenten) en intermediairs (UWV, werkgevers en werknemersorganisaties) beantwoord worden. 5. Beschrijft u het innovatieve karakter van het project. Wat is nieuw/innovatief aan het project? Welke veranderingen brengt het project teweeg? (maximaal 2000 tekens) Nieuw en/of innovatief zijn de volgende elementen: 1. Het gebied van de Euregio Rijn Waal breidt zich uit; de Ler(n)ende Euregio ook. Alle ROC s en een groot aantal BK s die gevestigd zijn in het uitbreidingsgebied worden actief in het netwerk van de Ler(n)de euregio. 2. De Ler(n)ende Euregio is sinds 2009 uitgegroeid tot een toonaangevend grensoverschrijdend netwerk in het beroepsonderwijs dat thans in andere Euregio s wordt gezien als een voorbeeld dat navolging verdient. De Ler(n)ende Euregio zal partners in andere Euregio s ondersteunen om deze ambitie waar te maken. 3. In de komende projectperiode zal de Ler(n)ende Euregio de sprong maken van intensieve maar incidentele samenwerking naar een structurele duurzame samenwerking in het beroepsonderwijs. Euregionaal beroepsonderwijs wordt als een vanzelfsprekendheid opgenomen in de leerplannen. 4. Leerbedrijven systematisch opgenomen binnen de activiteiten van de Ler(n)ende Euregio. Zij zullen innovatieve kennis en technologie in de programma s inbrengen. 5. Versterking van de beheersing van de taal van het buurland wordt een grote prioriteit. De Ler(n)ende Euregio ontwikkelt een unieke aanpak: Moderne vreemde talenonderwijs in de beroepscontext voor Nederlands én Duits. 6. De Ler(n)ende Euregio ontwikkelt een bijzondere aanpak gericht op integratie van kwetsbare leerlingen in reguliere beroepsopleidingen: empowermentprogramma s 7. Een reeks applicaties voor smartphones worden ontwikkeld speciaal voor de euregionale opleidingsprogramma s. 8. Er wordt een geheel nieuw instrumentarium ontwikkeld om trends op de arbeidsmarkt te onderkennen en hierop snel te kunnen anticiperen: de euregionale barometer. 9. De deskundigheid die binnen het netwerk is ontstaan wordt gebundeld in een euregionaal virtueel expertisecentrum. Dit unieke centrum stimuleert, adviseert en begeleidt bij een duurzame ontwikkeling van grensoverschrijdend beroepsonderwijs. 10. Inrichten van een Digitaal Platform (inclusief een verbeterde website) waardoor interactieve communicatie met en samenwerking tussen doelgroepen wordt versterkt. Formulierversie 1.1 [ ] 7

16 6. Waarom moet het project grensoverschrijdend worden uitgevoerd (en niet nationaal)? (maximaal 2000 tekens) Dit project heeft direct betrekking op het grensoverschrijdend middelbaar beroepsonderwijs. Het middelbaar beroepsonderwijs kwalificeert in beide landen een aanzienlijk aandeel van de beroepsbevolking, waardoor de economieën van beide landen kunnen blijven functioneren. Volgens de Nederlands Duitse Handelskamer was het handelsvolume tussen beide landen in 2013 het op één na grootste ter wereld. Alleen het volume van de handel tussen Canada en Noord Amerika was groter. Door in de voorbereiding van de toekomstige beroepsbevolking gericht aandacht te besteden aan diverse euregionale aspecten in hun beroep worden de economieën van en betrekkingen tussen beide landen positief gestimuleerd. Om die reden biedt het project studerenden de gelegenheid zich euregionale competenties te verwerven, waardoor zij beter ingevoerd zijn in de taal en vooral de bedrijfscultuur van het buurland. Alle doelen en activiteiten in dit project hebben per definitie een grensoverschrijdend karakter. Zonder samenwerking tussen Nederlandse en Duitse participanten en zonder elkaar te ontmoeten in elkaars land is de uitvoering onmogelijk. Deze betrokkenheid geldt zowel voor de deelnemende scholen, docenten, bedrijven en leerlingen als ook voor het projectmanagement dat uit Nederlanders en Duitsers is samengesteld. 7. Hoe kunnen de projectactiviteiten en resultaten en/of het ontstane grensoverschrijdende netwerk na de projectlooptijd verder worden benut en gefinancierd? Hoe worden activiteiten voortgezet? In hoeverre zijn de outputs en resultaten voor derden relevant en bruikbaar? (maximaal 2000 tekens) Een duurzame opleidingsinfrastructuur in de Euregio Rijn Waal. Een van de belangrijkste ambities is het realiseren van een duurzame opleidingsinfrastructuur. Dit is een wens van de managers van de scholen. Er komen bindende afspraken over meerjarige samenwerking tussen partnerscholen. Duurzaamheid vanuit een financieel oogpunt. Na deze projectperiode zullen scholen de grensoverschrijdende opleidingsmodules uitvoeren in het reguliere, door de nationale overheid gefinancierde onderwijs. Euregionale competentieontwikkeling wordt zo vast onderdeel van het kerncurriculum in de scholen in de Euregio Rijn Waal. Toegankelijkheid voor andere (Eu)regio s. Het materiaal en de methodieken die door de Ler(n)ende Euregio in de afgelopen jaren werden ontwikkeld worden tot ver buiten de eigen Euregio benut: dit geldt vooral voor de onderwijsmodulen en voor de geautoriseerde beschrijvingen. In de periode Interreg V zal nog nadrukkelijker gekeken worden naar de bruikbaarheid van producten en methodieken voor andere (Eu)regio s, aangezien via het Virtueel expertisecentrum een beter zicht zal worden gekregen op de vragen uit de gehele grensstreek. Dit geldt ook voor de Euregiobarometer die in samenwerking met partners uit andere Euregio s zal worden beproefd en toegepast. Werkgebied en financiering Virtueel expertisecentrum. De deskundigen die de initiatieven van het netwerk de Ler(n)ende Euregio begeleiden en deel gaan uitmaken van het centrum worden frequent benaderd met vragen over grensoverschrijdend beroepsonderwijs. In de toekomst zal het centrum zorgen voor de verspreiding van de kennis en ervaringen die in de Euregio Rijn Waal worden opgedaan. En de transfer van opbrengsten die in en voor het initiële onderwijs zijn ontwikkeld naar gebruik voor het zittend personeel in de bedrijven. Daarnaast zal het centrum ook vragen op het terrein van onderzoek en advisering beantwoorden. Daardoor ontstaat een expertisecentrum dat in de komende decennia zelfstandig kan bestaan en een belangrijk rol kan spelen in de ontwikkeling van Euregionaal beroepsonderwijs in de gehele grensstreek. Formulierversie 1.1 [ ] 8

17 Geplande subsidiabele kosten van het project Licht u a.u.b. kort toe wat deze kosten omvatten Personeelskosten Overige kosten (-) Inkomsten Totaal Voorgestelde financiering Vult u in elk geval het totaalbedrag van de geplande eigen bijdrage van de projectpartners in! eigen bijdrage Totaal % eigen bijdrage Totaal 0,00 0,00% projectpartners Nederlandse scholen ,5 % Publiek Duitse scholen ,5 % Privaat 0,00 0,00% 0,00 0,00% bijdragen van Totaal 0,00 0,00% derden 0,00 0,00% Publiek 0,00 0,00% Privaat 0,00 0,00% 0,00 0,00% INTERREG- Totaal % Financiering (publiek) EU (EFRO) % Cofinanciering NL Cofinanciering De Totaal ,5 % 0,00 0,00% 0,00 0,00% Totaal ,5 % 0,00 0,00% 0,00 0,00% Som % Formulierversie 1.1 [ ] 9

18 Euregioraad Punt 6 c.2 INTERREG VA People II People Kaderproject Stimulering grensoverschrijdende samenwerking. Het kaderproject omvat de uitvoering van ca deelactiviteiten, die in hun totaliteit bijdragen aan de grensoverschrijdende verbindingen en daarmee aan het versterken van de sociaal-culturele en territoriale samenwerking. Leadpartner Euregio Rijn-Waal, de heer Kamps Projectpartner Zie concept Projectvolume ,00 Regionaal Bovenregionaal Standpuntbepaling Regionaal Programma-Management ERW Inhoudelijke toetsing Kostentoetsing Financieringstoetsing Het project past in het Coöperatieprogramma Deutschland- Nederland INTERREG VA Prioriteit 2 Versterking van de sociaalculturele en territoriale cohesie. De plausibiliteit en redelijkheid van de kosten kon nog niet worden afgesloten wegens de nog niet goedgekeurde subsidiegrondslagen. Er wordt cofinanciering aangevraagd bij het Wirtschaftsministerium NRW en de provincie Gelderland. Strategische Agenda 2020 Euregio Rijn-Waal Euregionale duurzame economische ontwikkeling Euregionale Soft Skills Euregionale Verankering Resultaat van de Commissies en het Dagelijks Bestuur Het project werd op in de Commissie voor Grensoverschrijdende Verstandhouding, op in de Commissie voor Financiën en Projecten en op in het Dagelijks Bestuur besproken en met een unaniem positief advies aan de Euregioraad doorgezonden. Besluitvoorstel: Het project aan de INTERREG VA-stuurgroep met een positief advies voor te leggen.

19 Projectconcept voor een project in het kader van het programma INTERREG Deutschland-Nederland Concept-nr. / versie 2 Datum Begeleidend regionaal programmamanagement (RPM) (indien bekend) RPM Eems Dollard Regio RPM EUREGIO X RPM Euregio Rijn-Waal RPM euregio rijn-maas-noord Projecttitel (evt. afkorting, max. 20 tekens) Kaderproject in prioriteit II Volledige projectaanduiding (optioneel, max. 3 regels)) Kaderproject in prioriteit II (deelactiviteiten) voor het Euregio Rijn- Waal-gebied binnen het INTERREG V - Programma Geplande projectstart Geplande looptijd (in maanden) (89 Maanden) Lead Partner Euregio Rhein-Waal Emmericherstr. 24, Kleve Herr Drs. J.P.M. Kamps Overige projectpartners (Naam organisatie, plaats Indien mogelijk: contactpersoon, telefoon, ) Publieke en private instanties (D en NL gemeentes, ondernemingen, samenwerkingsverbanden en organisaties, burgers) uit de invloedssfeer van de Stuurgroep voor het Euregio Rijn-Waal-gebied als deelnemer in de deelactiviteiten (behalve Euregio Rijn-Waal) Formularversion 1.1 [ ] 1

20 1. Welke concrete maatregelen/activiteiten zijn in het kader van het project gepland? Tip: een indeling in verschillende werkpakketten kan hier alvast nuttig zijn. (maximaal 3500 tekens) Het Kaderproject in prioriteit II behelst de uitvoering van ca deelactiviteiten (hierna initiatief genoemd), die in hun geheel moeten bijdragen aan grensoverschrijdende netwerkvorming en daarmee tot versterking van de sociaal-culturele en territoriale cohesie van het grensgebied. De initiatieven worden met max. 50 % aan EU-middelen van de subsidiabele kosten gesubsidieerd, echter maximaal met EU-middelen. Bij activiteiten van bijzonder belang kan ook een nationale cofinanciering worden verleend. Met het oog op het specifieke doel vermindering van de barrièrewerking van de grens voor burgers en instellingen ligt de focus van de grensoverschrijdende initiatieven in het bijzonder op het vormen en verstevigen van netwerken, uitwisseling, ontmoeting en gemeenschappelijke acties. Ook initiatieven als netwerkbijeenkomsten van ondernemingen en branche-organisaties of activiteiten ter voorbereiding van voor projecten in strategische initiatieven vormen daarbij een speerpunt. Met het kaderproject en de individuele initiatieven dienen zoals in het Samenwerkingsprogramma uitdrukkelijk is beschreven de effectiviteit van het programma en de ontwikkeling en uitvoering van projecten, ook binnen prioriteit I, te worden ondersteund. Aan de ca initiatieven dienen min D en NL partners actief deel te nemen. In minstens de helft van alle initiatieven dienen aantoonbaar nieuwe netwerksamenwerkingsverbanden te ontstaan c.q. al bestaande netwerken verstevigd te worden. De thema s en inhoud van de initiatieven kunnen zijn: Onderwijs en beroepsonderwijs Toerisme, cultuur, sport Natuurbescherming en cultureel erfgoed Sociale zaken en gezondheid Risicopreventie en rampenbestrijding Milieu, energie Verkeer, ruimtelijke Ordening Onderzoek en innovatie De initiatieven worden bij de Euregio Rijn-Waal in haar functie als leadpartner voor het kaderproject aangevraagd. Met inachtneming van de subsidiedoelen van het programma Deutschland-Nederland INTERREG V A gelden de in het programma genoemde criteria. Over de doelstellingen van het kaderproject en de specifieke selectiecriteria zal in overleg met de Stuurgroep duidelijke communicatie plaatsvinden. Voor het goedkeuren van de initiatieven is de positieve beoordeling en goedkeuring door de verant- Formularversion 1.1 [ ] 2

Achtergronden bij het project De Ler(n)ende Euregio doet het een samenwerkingsinitiatief van Nederlandse en Duitse scholen voor Middelbaar

Achtergronden bij het project De Ler(n)ende Euregio doet het een samenwerkingsinitiatief van Nederlandse en Duitse scholen voor Middelbaar Achtergronden bij het project De Ler(n)ende Euregio doet het een samenwerkingsinitiatief van Nederlandse en Duitse scholen voor Middelbaar Beroepsonderwijs in de Euregio Rijn Waal in de periode Interreg

Nadere informatie

INTERREG V A 2014 2020

INTERREG V A 2014 2020 INTERREG V A 2014 2020 Doelen en subsidieinstrumenten van de EU Slimme groei Duurzame groei Inclusieve groei Structuurfondsen Doelstelling 1 Convergentie (Regio s met BBP/inw. < 75% van het Europese gemiddelde)

Nadere informatie

INTERREG V Deutschland Nederland. 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat

INTERREG V Deutschland Nederland. 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat INTERREG V Deutschland Nederland 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat Kader Europa 2020 Strategie Slimme groei Duurzame groei Inclusieve groei Europese Verordeningen Structuurfondsen

Nadere informatie

Uitnodiging Congres Is er nog een grens in de Euregio Rijn-Waal?

Uitnodiging Congres Is er nog een grens in de Euregio Rijn-Waal? Uitnodiging Congres Is er nog een grens in de Euregio Rijn-Waal? Congres over grensoverschrijdende samenwerking in het beroepsonderwijs in de Euregio Rijn-Waal 6 november 2013 Stadthalle Kleef Duitsland

Nadere informatie

Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief health & lifesciences

Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief health & lifesciences Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief health & lifesciences INTERREG Partners Niedersächsische Staatskanzlei Uitgegeven door: Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat c/o Euregio

Nadere informatie

Interreg A Euregio Maas-Rijn

Interreg A Euregio Maas-Rijn Interreg A Euregio Maas-Rijn Growing Together EU 2020 strategie limburg.be EU 2020 strategie limburg.be Inhoud van het Interregprogramma As 1 As 2 As 3 As 4 Innovatie 2020 Economie 2020 Sociale inclusie

Nadere informatie

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext

Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf. Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext Duits in het MBO: Deutsch für den Beruf Inleiding Servicedocument Keuzedelen Duits in de beroepscontext 1 Inleiding Dit onderwijsmodel is ontwikkeld op basis van de strategische doelstellingen van het

Nadere informatie

SUBSIDIEMOGELIJKHEDEN < 25.000. Lorenz Dik Marieke Maes

SUBSIDIEMOGELIJKHEDEN < 25.000. Lorenz Dik Marieke Maes SUBSIDIEMOGELIJKHEDEN < 25.000 Lorenz Dik Marieke Maes INTERREG V! INTERREG DEUTSCHLAND NEDERLAND Ems Dollart Regio EUREGIO Euregio Rijn- Waal Euregio Rijn- Maas-noord Kaderproject Betekenis van: Ontmoetingen,

Nadere informatie

Operationeel programma "Nederland-Duitsland" 2007-2013

Operationeel programma Nederland-Duitsland 2007-2013 MEMO/08/318 Brussel, 20 mei 2008 Operationeel programma "Nederland-Duitsland" 2007-2013 1. "Operationeel programma voor grensoverschrijdende samenwerking Nederland-Duitsland" programma in het kader van

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Grensoverschrijdende samenwerking

Grensoverschrijdende samenwerking Grensoverschrijdende samenwerking Woensdag 19 september 2012 Groningen, 13 mei 2011 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden (gemeenten, Landkreise,

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 28 mei 2015 Verslag van de deputatie Bevoegd deputatielid: Peter Bellens Telefoon: 03 240 52 40 Agenda nr. 10/1 Europa. Beheers- en uitvoeringsovereenkomst Samenwerkingsprogramma

Nadere informatie

Startdocument GROS Impuls A&O

Startdocument GROS Impuls A&O Startdocument GROS Impuls A&O 07-03-2014 De vier / vijf Euregio s aan de Duits-Nederlandse grens hebben te maken met regionaal sterk verschillende arbeidsmarkten. Ter versterking van de economie in de

Nadere informatie

Samenwerking Duitsland: belangrijke economische kans voor Noord-Nederland

Samenwerking Duitsland: belangrijke economische kans voor Noord-Nederland Samenwerking Duitsland: belangrijke economische kans voor Noord-Nederland Geo Promotion Congres, Programma Workshop Eems Dollard Regio INTERREG IV A 2007-2013 Netzwerk TOEKOMST project Discussie en vragen

Nadere informatie

LEIDRAAD VOOR PROJECTAANVRAGEN VOOR DUITS-NEDERLANDSE SAMENWERKINGEN TOT MAXIMAAL 25.000 EURO EU-SUBSIDIE

LEIDRAAD VOOR PROJECTAANVRAGEN VOOR DUITS-NEDERLANDSE SAMENWERKINGEN TOT MAXIMAAL 25.000 EURO EU-SUBSIDIE LEIDRAAD VOOR PROJECTAANVRAGEN VOOR DUITS-NEDERLANDSE SAMENWERKINGEN TOT MAXIMAAL 25.000 EURO EU-SUBSIDIE De voorliggende leidraad dient ter ondersteuning bij de indiening van projectaanvragen tot maximaal

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

Strategisch Initiatief Health & LifeSciences

Strategisch Initiatief Health & LifeSciences Strategisch Initiatief Health & LifeSciences Europäische Union Europese Unie Partners in het INTERREG-programma Deutschland-Nederland: Niedersächsische Staatskanzlei Uitgegeven door: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Cursus. > De cursus 2003/2004 in een notedop...

Cursus. > De cursus 2003/2004 in een notedop... Cursus Deze cursus is ontwikkeld en wordt uitgevoerd door het ROC Oost-Nederland in samenwerking met de Technische Akademie Ahaus. Projectpartners aan Duitse kant zijn de Berufsbildungsstätte Westmünsterland

Nadere informatie

Verslag Commissie voor Grensoverschrijdende Verstandhouding 18 april 2016 Euregio-Forum, Kleve

Verslag Commissie voor Grensoverschrijdende Verstandhouding 18 april 2016 Euregio-Forum, Kleve Verslag Commissie voor Grensoverschrijdende Verstandhouding 18 april 2016 Euregio-Forum, Kleve Aanwezig: zie aanwezigheidslijst Verontschuldigd: dhr. Berensmeier (Kreis Wesel) dhr. Görtz (Stadt Xanten),

Nadere informatie

Over grenzen kijken. Ingediend door: C.B.M. Lamers (D66) reg.nr.: procesverantw.: INGEKOMEN. Nijmegen, 26-5-2015

Over grenzen kijken. Ingediend door: C.B.M. Lamers (D66) reg.nr.: procesverantw.: INGEKOMEN. Nijmegen, 26-5-2015 Over grenzen kijken initiatiefvoorstel aan de Raad om een Euregloschool in Nijmegen te realiseren Ingediend door: C.B.M. Lamers (D66) Nijmegen, 26-5-2015 reg.nr.: procesverantw.: INGEKOMEN 27 MEI 2015"

Nadere informatie

Europese subsidies voor de Sociale Economie

Europese subsidies voor de Sociale Economie Europese subsidies voor de Sociale Economie Kader en functioneren van Europese subsidies Hoe werken EU subsidies? 1 EU BELEIDSKADER BEPALEND VOOR DE INHOUD SUBSIDIEPROGRAMMA S (1) Europa 2020 doelstellingen

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Beleidsregels nieuw subsidiebeleid Gemeente Oude IJsselstreek concept 26 mei 2015 1. Inleiding. Op initiatief van de gemeenteraad en het college van burgemeesters en wethouders zijn op 3 maart en 25 maart

Nadere informatie

Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief Logistiek

Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief Logistiek Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief Logistiek INTERREG Partners Niedersächsische Staatskanzlei Uitgegeven door: Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat c/o Euregio Rhein-Waal

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH. Beschikbaarstelling cofinanciering voor rijks- en Europese programma s uit het MIG

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH. Beschikbaarstelling cofinanciering voor rijks- en Europese programma s uit het MIG Provinciale Staten Voorstel aan Provinciale Staten HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Beschikbaarstelling cofinanciering voor rijks- en Europese programma s uit het MIG HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief Energie & Co2-arme economie

Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief Energie & Co2-arme economie Samen. vanzelfsprekend. zonder grenzen Strategisch initiatief Energie & Co2-arme economie INTERREG Partners Niedersächsische Staatskanzlei Uitgegeven door: Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat c/o Euregio

Nadere informatie

Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015

Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015 Ideeënpaper Politieke Jongerendag 22 september 2015 Onder het motto Wir Gemeinsam Grenzen überwinden: Niederländische und deutsche Jugendliche für Europa Wij - samen de grenzen overwinnen: Nederlandse

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie Een nieuw Fries programma voor innovatie Om innovatie in Fryslân een impuls te geven hebben de en de Europese Commissie het Regionaal Innovatie Programma Fryslân (RIPF) opgezet. Dit programma wil de in

Nadere informatie

Onderwerp: Aanvraag ESF-subsidie Actieve Inclusie 2014 2016 Reg.nummer: 2014/379169

Onderwerp: Aanvraag ESF-subsidie Actieve Inclusie 2014 2016 Reg.nummer: 2014/379169 Collegebesluit Onderwerp: Aanvraag ESF-subsidie Actieve Inclusie 2014 2016 Reg.nummer: 2014/379169 1 Inleiding; Sinds mei 2014 is er een nieuwe ESF-subsidieregeling van kracht. Een belangrijke wijziging

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

EFRO 2014 2020. Ed Meijerink

EFRO 2014 2020. Ed Meijerink EFRO 2014 2020 Ed Meijerink EFRO 2014-2020: waar staan we? OP EFRO RIS3 Noord-Nederland (4 maatschappelijke opgaven, living lab, geïntegreerde projecten) Focus op inzet MKB Innovatie Koolstofarm Beschikbare

Nadere informatie

Strategisch Initiatief. Logistiek. Europäische Union Europese Unie. www.deutschland-nederland.eu

Strategisch Initiatief. Logistiek. Europäische Union Europese Unie. www.deutschland-nederland.eu Strategisch Initiatief Logistiek Europäische Union Europese Unie Partners in het INTERREG-programma Deutschland-Nederland: Niedersächsische Staatskanzlei Uitgegeven door: Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat

Nadere informatie

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews PLATO - Centre for Research and Development in Education and Lifelong Learning Leiden University Content Vraagstellingen voor case studies m.b.t.

Nadere informatie

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN!

PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! PARTICIPATIE: ÓÓK IN OOST-GRONINGEN! DOELEN VAN PARTICIPATIEWET ALLEEN TE HALEN ALS RIJK, PROVINCIE, GEMEENTEN, ONDERWIJS EN SOCIALE PARTNERS GEZAMENLIJK AAN DE SLAG GAAN! DE PARTICIPATIEWET IN OOST-GRONINGEN:

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

2015-686 HERZIEN. Spelregelkader EU-cofinanciering

2015-686 HERZIEN. Spelregelkader EU-cofinanciering 2015-686 HERZIEN Spelregelkader EU-cofinanciering Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Financiën, Cultuur, Bestuur en Economie op 9 september 2015 - Provinciale Staten op 23 september 2015 - fatale

Nadere informatie

Intentieverklaring. DE ONDERGETEKENDEN (1) Euregio Scheldemond rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer Han Polman,

Intentieverklaring. DE ONDERGETEKENDEN (1) Euregio Scheldemond rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer Han Polman, Intentieverklaring 13-03-2015 Gesloten te Ulft (Oude Ijsselstreek) tussen de grensregio s Euregio Scheldemond, Euregio Maas-Rijn, euregio rijn-maas-noord, Euregio Rijn-Waal, EUREGIO en Eems-Dollard-Regio

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Via de wijk aan het werk

Via de wijk aan het werk Via de wijk aan het werk Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en sport.

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

INTERNE EN EXTERNE COMMUNICATIE

INTERNE EN EXTERNE COMMUNICATIE BIJLAGE A BIJ PROJECTPLAN EMRIC+ 11.2 DEELPROJECTPLAN ACTIE 2 INTERNE EN EXTERNE COMMUNICATIE Goedgekeurd op 9 juni 2010 Auteur : Th. BRASSEUR INHOUDSOPGAVE 1 Aanleiding en inleiding...3 1.1 Aanleiding...3

Nadere informatie

Keyport 2020 breidt management team uit

Keyport 2020 breidt management team uit A.van Beerendonk Van: Keyport 2020 Verzonden: dinsdag 19 januari 2016 12:39 Aan: digitaleleeszaal Onderwerp: Keynotes #79 Keyport 2020 breidt management team uit Succesvolle

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 -

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel. Aan Provinciale Staten, PS2008MME13-1 - PS2008MME13-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 6 mei 2008 Nummer PS : PS2008MME13 Afdeling : ECV Commissie : MME Registratienummer : 2008int221948 Portefeuillehouder : Ekkers Titel

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum: 22 april 2013 Betreft: Beleidsreactie op het advies "De

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Voor zowel studenten als werkgevers is het belangrijk dat een beroepsopleiding goed aansluit op de arbeidsmarkt. Daarom werken steeds meer scholen en bedrijven

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

POA DE LIEMERS: TERUGBLIK OP 2014. Hierna treft u een samenvatting van een aantal POA-activiteiten. PROVINCIALE HUMAN CAPITAL AGENDA TOPSECTOREN

POA DE LIEMERS: TERUGBLIK OP 2014. Hierna treft u een samenvatting van een aantal POA-activiteiten. PROVINCIALE HUMAN CAPITAL AGENDA TOPSECTOREN POA DE LIEMERS: TERUGBLIK OP 2014 Hierna treft u een samenvatting van een aantal POA-activiteiten. PROVINCIALE HUMAN CAPITAL AGENDA TOPSECTOREN Er zijn HCA (Human Capital Agenda)-projecten gestimuleerd

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING

GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING GRENSOVERSCHRIJDENDE SAMENWERKING Groningen, 13 mei 2011 Huis De Beurs, Groningen Donderdag 27 juni 2013 Eems Dollard Regio (EDR) Op 28 februari 1977 opgericht en vanaf 1997 openbaar lichaam. 100 leden

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013 e.v. - provincie Limburg -

Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013 e.v. - provincie Limburg - Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013 e.v. - provincie Limburg - Het doel van de Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concurrentiekracht 2013

Nadere informatie

(Versie 2 geldig vanaf 04-06-2009) 1 Juridische grondslagen en subsidiedoelen

(Versie 2 geldig vanaf 04-06-2009) 1 Juridische grondslagen en subsidiedoelen Subsidiegrondslagen voor de afwikkeling van het programma in het kader van de doelstelling Europese Territoriale Samenwerking INTERREG IV A programma Deutschland-Nederland (Versie 2 geldig vanaf 04-06-2009)

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg

Afsprakenkader. Partners in Leren en Werken in. Zorg en Welzijn Zeeland. Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad. ViaZorg Afsprakenkader Partners in Leren en Werken in Zorg en Welzijn Zeeland ViaZorg 2014 Vastgesteld in de FluenZ Adviesraad INHOUD Inleiding 1. Hoe kunnen de opleidingen kwalitatief beter en vooral uitdagender?

Nadere informatie

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Datum: 20 februari 2012 Ons kenmerk: JK1.12.009 Begeleidingsmodel Werknemer in opleiding Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Wout Schafrat Gijs van de Beek Preventie en duurzaamheid

Nadere informatie

SUBSIDIEAANVRAAG PRO/VSO. Noord - Limburg Gemeente Venlo. 1 oktober 2014 Versie 3 (definitief)

SUBSIDIEAANVRAAG PRO/VSO. Noord - Limburg Gemeente Venlo. 1 oktober 2014 Versie 3 (definitief) SUBSIDIEAANVRAAG PRO/VSO Noord - Limburg Gemeente Venlo 1 oktober 2014 Versie 3 (definitief) Inleiding Hierbij ontvangt u de gegevens voor het aanvragen van ESF subsidie voor PRO/VSO scholen in uw arbeidsmarktregio.

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

Programma. Doelen Masterclass

Programma. Doelen Masterclass Programma 14.00-14.10 uur Welkom en voorstellen 14.10-15.00 uur Presentatie door Hans de Leeuw MEC Nijmegen 15.00-15.40 uur In tweetallen inventarisatie kansen 15.40-16.00 uur Pauze 16.00-16.45 uur Uitwisseling

Nadere informatie

Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard!

Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! > www.vrom.nl Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! 2e Tender Waddenfonds 8 september tot en met 17 oktober 2008 Investeren in het waddengebied is de moeite meer dan waard! 2e Tender

Nadere informatie

Strategisch Initiatief. Energie & CO 2. -arme economie. Europäische Union Europese Unie. www.deutschland-nederland.eu

Strategisch Initiatief. Energie & CO 2. -arme economie. Europäische Union Europese Unie. www.deutschland-nederland.eu Strategisch Initiatief Energie & CO 2 -arme economie Europäische Union Europese Unie Partners in het INTERREG-programma Deutschland-Nederland: Niedersächsische Staatskanzlei Uitgegeven door: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken.

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken. Collegevoorstel Openbaar Embargo tot 9 juni 2015 Onderwerp Giro d Italia Programma Cultuur & Cultuurhistorie & Citymarketing Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Eind juni vindt de persaankondiging

Nadere informatie

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12

BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 BBL-OPLEIDINGEN ZORG & WELZIJN KRAMERSGILDEPLEIN ARNHEM ROC A12 Kleinschalig BBL-onderwijs INHOUDS OPGAVE 2 3 4 5 6 8 10 12 13 Welkom bij ROC A12 Professionalisering in de praktijk BBL, de uitleg Subsidie

Nadere informatie

Factsheet d.d. 11 december 2013 Limburgs plan van aanpak DuurzaamDoor 2013-2016: sociale innovatie voor een groene economie.

Factsheet d.d. 11 december 2013 Limburgs plan van aanpak DuurzaamDoor 2013-2016: sociale innovatie voor een groene economie. Factsheet d.d. 11 december 2013 Limburgs plan van aanpak DuurzaamDoor 2013-2016: sociale innovatie voor een groene economie. Auteur: H.W. (Hein) van der Meer beleidsmedewerker Leefmilieu Werkveld Beleid

Nadere informatie

TOELATINGSEISEN STUDIEBELASTING EXAMEN EN CERTIFICERING FISCAAL VOORDEEL KOSTEN

TOELATINGSEISEN STUDIEBELASTING EXAMEN EN CERTIFICERING FISCAAL VOORDEEL KOSTEN TOELATINGSEISEN Sales Leadership maakt deel uit van het programma Leadership in Marketing & Sales. Deelname aan het programma is aan een aantal voorwaarden verbonden. U kunt de opleiding Accountmanager

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

INTERREG- Project Ontwikkeling van een integratievisie in de gemeente Almelo en in de stad Münster

INTERREG- Project Ontwikkeling van een integratievisie in de gemeente Almelo en in de stad Münster INTERREG- Project Ontwikkeling van een integratievisie in de gemeente Almelo en in de stad Münster Korte titel: Integratievisie Projectleider (Lead Partner): Stadt Münster, Koordinierungsstelle für Migration

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland ` Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kaderstelling Europabeleid door Provinciale Staten Inleiding Op 11 juni 2007 jl. is door de commissie FEPO de werkgroep Europa ingesteld.

Nadere informatie

Wie kan subsidie aanvragen? Iedere rechtspersoon of natuurlijke persoon kan LEF subsidie aanvragen, mits ingeschreven in de Kamer van Koophandel.

Wie kan subsidie aanvragen? Iedere rechtspersoon of natuurlijke persoon kan LEF subsidie aanvragen, mits ingeschreven in de Kamer van Koophandel. Veelgestelde vragen LEF 6 nov 2015 Waarom een Lokaal Economisch Fonds? De gemeente stimuleert de economie en werkgelegenheid in Utrecht. Het Lokaal Economische Fonds, met een budget van 8 miljoen euro,

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie

Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie Economische Zaken Doel Stimuleren van de regionale economie. Versterken van de topsectoren: Life Science and Health, Ruimtevaarttechnologie, Biobased Economie en de Greenports Duin- en Bollenstreek, Boskoop

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar

Alleen ter besluitvorming door het College. Collegevoorstel Openbaar Openbaar Onderwerp Subsidieverlening project School's cool en Coachproject Nijmegen 2014 tot en met 2016 Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073 BW-nummer Portefeuillehouder H. Beerten Samenvatting

Nadere informatie

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PROFIEL Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, november 2015 Organisatie & context Het

Nadere informatie

Prioriteit 2. Versterken van het concurrentievermogen van kmo s. Oproep FICHE

Prioriteit 2. Versterken van het concurrentievermogen van kmo s. Oproep FICHE ESIF Doelstelling Investeren in groei en werkgelegenheid Operationeel programma EFRO Vlaanderen 2014 2020 Prioriteit 2. Versterken van het concurrentievermogen van kmo s Oproep FICHE Specifieke doelstelling

Nadere informatie

CONVENANT WIJKLEERBEDRIJF VENRAY SAMENWERKINGSPARTNERS

CONVENANT WIJKLEERBEDRIJF VENRAY SAMENWERKINGSPARTNERS Bijlage 3 CONVENANT WIJKLEERBEDRIJF VENRAY SAMENWERKINGSPARTNERS LOGO S PARTNERS Inleiding 2 Convenant WijkLeerbedrijf Venray Om de belangen en bevoegdheden binnen het project WijkLeerbedrijf Venray duidelijk

Nadere informatie

Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis

Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis Programma voor alleenstaande ouderen met een beperking om hen langer zelfstandig te kunnen laten wonen, zonder verlies van kwaliteit van leven. Oproep tot het indienen

Nadere informatie

PrO in beeld Factsheet ter oriëntatie en informatie voor gemeenten, provincie en werkgevers over Praktijkonderwijs in de regio Noord-Brabant

PrO in beeld Factsheet ter oriëntatie en informatie voor gemeenten, provincie en werkgevers over Praktijkonderwijs in de regio Noord-Brabant Regio Noord-Brabant PrO in beeld Het Kwadrant, School voor Praktijkonderwijs Bergen op Zoom Praktijkschool, Breda Pius X College, Praktijkonderwijs Bladel Elde College, Praktijkonderwijs Schijndel Fioretti

Nadere informatie

Nieuwe kans op extra instroom

Nieuwe kans op extra instroom Nieuwe kans op extra instroom Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn en

Nadere informatie

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht.

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht. Maatschappelijke Ingekomen stuk D1 (PA 12 maart 2014) Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

Tekst: Gofrie van Lieshout Foto's: Ken Wong

Tekst: Gofrie van Lieshout Foto's: Ken Wong Bij onderzoeken die de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt en de samenwerking in kaart brengen, komt steevast de zorgsector als beste uit de bus. Sinds het bestaan van KBB, nu vier jaar, pakken

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie

Actieplan Veilige School 2015-2018

Actieplan Veilige School 2015-2018 Actieplan Veilige School 2015-2018 Inleiding De actieplannen Veilige School 1 van de afgelopen jaren hebben er voor gezorgd dat het onderwerp veiligheid goed op de kaart van het Haagse onderwijs staat.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 22 452 Internationalisering van het onderwijs Nr. 44 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 18 februari 2015 De vaste commissie voor

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst ROCKO

Samenwerkingsovereenkomst ROCKO Samenwerkingsovereenkomst ROCKO Partijen: Summa College, hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door mevrouw T. van Hoogstraten, Korein, hierbij rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer P. Notten, Kinderopvanggroep,

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie