RISICOBEOORDELING VAN DE AANWEZIGHEID VAN NICOTINE EN COTININE IN LEGHENNEN EN EIEREN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "RISICOBEOORDELING VAN DE AANWEZIGHEID VAN NICOTINE EN COTININE IN LEGHENNEN EN EIEREN"

Transcriptie

1 RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RISICOBEOORDELING VAN DE AANWEZIGHEID VAN NICOTINE EN COTININE IN LEGHENNEN EN EIEREN Advies aangevraagd door: M.J.B. Mengelers (VWA, Bureau Risicobeoordeling) Datum aanvraag: Datum advies: (definitief-2) Coördinator: H. Bouwmeester (RIKILT) Opstellers advies: A.J. Baars (RIVM), C.A. Kan (ASG) Toetsers advies: L.A.P. Hoogenboom (RIKILT), G.J. Schefferlie (RIVM) Projectnummer RIVM: V/320110/06/AA Projectnummer RIKILT: Onderwerp In maart en april 2005 is in opdracht van de VWA het risico beoordeeld van het gebruik van nicotine ter bestrijding van bloedluis bij leghennen (Frontoffice, en ). Thans zijn de resultaten beschikbaar van een door RIKILT en ASG uitgevoerde overdrachtsproef waarbij naar analogie van de praktijk nicotine verneveld werd in een stal met leghennen, en de kippen en de eieren geanalyseerd werden op nicotine en de nicotine-metabolieten cotinine en 3-hydroxycotinine (3OHcotinine) (Traag et al., 2006). Voor een nadere uiteenzetting van de problematiek wordt kortheidshalve verwezen naar dit rapport en de eerder genoemde risicobeoordelingen. Vraagstelling Naar aanleiding van de resultaten van genoemde overdrachtsproef vraagt de VWA het volgende: 1. Wat is het risico voor het doeldier, gegeven de dosering gebruikt bij de verneveling en de gevonden gehalten nicotine en cotinine/3oh-cotinine in serum, vlees, vet, lever en eieren van de behandelde leghennen. 2. Wat is het risico voor de consument, gegeven de gevonden gehalten nicotine en cotinine/3ohcotinine in vlees, vet, lever en eieren van de behandelde leghennen. Conclusies 1) Er zijn geen aanwijzingen dat een 3 uur durende blootstelling van kippen aan een atmosfeer met ca. 800 mg nicotine per m 3 (door middel van verneveling van een waterige nicotine-oplossing ter bestrijding van bloedluis) leidt tot nadelige effecten voor de gezondheid van de dieren of de eiproductie. 2) Het risico voor de gezondheid van de consument ten gevolge van consumptie van eieren met residuen van nicotine (i.c., cotinine en 3-hydroxycotinine), als gevolg van behandeling van de kippen met nicotine d.m.v. verneveling (ter bestrijding van bloedluis), is te verwaarlozen. 3) Het verdient aanbeveling om na een behandeling van kippen met nicotine d.m.v. verneveling (ter bestrijding van bloedluis) een periode van twee weken in acht te nemen alvorens dergelijke kippen te slachten. 4) Onder de voorwaarde dat de genoemde periode van twee weken tussen behandeling van kippen met nicotine (d.m.v. verneveling ter bestrijding van bloedluis) en slacht van die kippen in acht wordt genomen, is het risico voor de gezondheid van de consument bij consumptie van vlees van die kippen als gevolg van de aanwezigheid van residuen van nicotine, cotinine en 3-hydroxycotinine te verwaarlozen.

2 Inleiding Zie Frontoffice risicobeoordeling Toxicologie Zie Frontoffice risicobeoordeling Experimentele behandeling van leghennen met nicotine RIKILT en ASG hebben een overdrachtsexperiment uitgevoerd waarbij zeven leghennen zijn blootgesteld aan nicotine die verneveld werd in de stal op een wijze en met een hoeveelheid die zoveel mogelijk de (illegale) toepassing in de praktijk benaderde. Verneveld werd een waterige oplossing van nicotine met een concentratie van circa 1%. De beoogde concentratie lag in de orde van grootte van mg/m 3. Er werd gebruik gemaakt van een door de AID aangeleverd preparaat. In een bij ASG beschikbare stal van circa 100 m 3 werd 175 ml van een circa 45% oplossing verdund met 6 liter water. Deze hoeveelheid werd in zijn geheel in de stal verneveld door middel van een op afstand te bedienen vernevelsysteem "atomist". Zowel de dieren, de kooi alsmede het aanwezige voer werden dus blootgesteld. De vernevelde hoeveelheid nicotine heeft theoretisch geresulteerd in een atmosfeer die ca. 770 mg nicotine per m 3 bevatte. Voorafgaand aan de verneveling werd de stalventilatie uitgeschakeld. Eén uur na de verneveling werd de ventilatie weer ingeschakeld, met 10-voudige ventilatie, zodat de gehalten na drie uur vrij laag zullen zijn geweest (in de orde van grootte van de US MAC-waarde van 0.5 mg/m 3 ). Op verschillende tijdstippen na de toepassing werden monsters eieren en serum, borstvlees, lever en vet van de kippen verzameld en geanalyseerd op nicotine, cotinine en 3OH-cotinine (Traag et al., 2006). De hoogste gehalten werden i.h.a. gevonden één dag na toepassing; zie tabel 1. Tabel 1. Samenvattende weergave van de voor nicotine, cotinine en 3OH-cotinine gemeten gehalten in kippenproducten één dag na blootstelling Product Nicotine Cotinine 3OH-cotinine Ei < Borstvlees < Lever g.a Vet < 150 Serum < 150 g.a.: geen analyseresultaat. Risico-evaluatie voor het doeldier De toxicologische gegevens van nicotine en de belangrijkste metabolieten cotinine en 3OH-cotinine zijn schaars, en over de toxiciteit van deze drie stoffen voor vogels in het algemeen en pluimvee in het bijzonder zijn in het geheel geen data bekend (Frontoffice, ). In de hierboven beschreven experimentele behandeling van leghennen met nicotine werd de gezondheid en eiproduktie van de dieren gedurende 14 dagen na de behandeling gevolgd. De dieren vertoonden gedurende deze periode geen klinische afwijkingen. De eiproductie gaf evenmin aanleiding om een nadelig effect van de behandeling te veronderstellen. Uit de praktijk én uit onderzoek is ook bekend dat kippen in het algemeen vrij robuust zijn; een uitzondering is de gevoeligheid voor - bepaalde - organofosfor bestrijdingsmiddelen. Vooralsnog kan dus worden geconcludeerd dat kippen van een behandeling met nicotine middels verneveling in de stal tot concentraties van ca. 800 mg/m 3 gedurende drie uur geen nadelige gevolgen lijken te ondervinden, terwijl ook de eiproductie op het normale niveau blijft. Risico-evaluatie voor de consument Op grond van het weinige dat bekend is over de toxiciteit van cotinine (van 3OH-cotinine is niets be-

3 kend) wordt verondersteld dat cotinine én 3OH-cotinine toxicologisch net zo potent zijn als nicotine (worst case!). Met name voor 3OH-cotinine is dat hoogst onwaarschijnlijk: gehydroxyleerde metabolieten zijn vrijwel zonder uitzondering altijd aanzienlijk minder toxisch dan de moederverbinding. Maar ook de veronderstelling dat de toxische potentie van cotinine gelijk is aan die van nicotine is een worst case aanname: er zijn aanwijzingen dat de toxische potentie van cotinine (beduidend) kleiner is dan die van nicotine (Frontoffice, ). In de eerdere risicobeoordeling (Frontoffice, ) werd als meest gevoelige effect van nicotine een toename van motorische activiteit in ratten gezien na een subcutane toediening van 50 µg nicotine per kg lichaamsgewicht (lg) per dag; deze hoeveelheid kan als een LOAEL 1 ) worden beschouwd. Uitgaande van de hierboven verwoorde worst case aanname dat de toxische potentie van cotinine en 3- OH-cotinine gelijk is aan die van nicotine, wordt in de navolgende risico-evaluatie aangenomen dat deze LOAEL voor nicotine ook een LOAEL is voor beide metabolieten. In risico-evaluaties van stoffen in de voeding waarvoor geen ADI/ TDI is afgeleid, maar wel één of meer NO(A)EL s 1 ) uit (semi)chronische dierproeven beschikbaar zijn, wordt uitgegaan van de Margin of Exposure (MOE), dat wil zeggen de marge tussen het laagste no effect level in dierproeven enerzijds en de actuele blootstelling van de humane consument anderzijds. In het algemeen wordt een MOE van minimaal 100 voor de algemene bevolking noodzakelijk geacht om risico s voor de gezondheid van de consument met betrekking tot de betreffende stof uit te sluiten (gebaseerd op een onzekerheidsfactor van 10 voor intraspeciesvariatie en een factor 10 voor interspeciesvariatie; Van Raaij & Solecki, 2001). Correctie voor het gebruik van een LOAEL in plaats van een NOAEL wordt hier niet nodig geacht, voornamelijk omdat (1) cotinine en 3OH-cotinine waarschijnlijk minder toxisch zijn dan nicotine, en (2) er twee LOAEL s beschikbaar zijn, waarvan de hier te gebruiken LOAEL van 50 µg/kg lg/dag bijna 20x lager is dan de andere LOAEL van 930 µg/kg lg/dag (Frontoffice, ). Ei-consumptie één dag na nicotine-verneveling Op basis van de in bovenstaande tabel vermelde gehalten wordt de consument van een ei (met een gewicht van 60 gram), gelegd door een kip die één dag daarvoor is behandeld met nicotine, éénmalig blootgesteld aan 60x x129 ng = 8,8 µg cotinine + 3OH-cotinine (nicotine werd in de eieren niet aangetroffen). Voor een volwassene (lg 60 kg) komt dit overeen met een inname van 8,8/60 = 0,15 µg per kg lg. Ten opzichte van het laagste effectniveau in proefdieren is dat een MOE van 50/0,15 = 333. Voor een kind van vijf jaar oud (lg 20 kg) leidt consumptie van een dergelijk ei tot een MOE van 114. Uit deze MOE s kan in samenhang met de onder Evaluatie genoemde overwegingen worden geconcludeerd dat de consument van zo n ei geen risico loopt op gezondheidsschade als gevolg van de aanwezigheid van residuen van nicotine (te weten cotinine en 3OH-cotinine). Vleesconsumptie één dag na nicotine-verneveling Eén dag na behandeling bevatte het vet 62 ng nicotine en het borstvlees 114 ng cotinine en 672 ng 3OH-cotinine per gram. De consument van 150 gram kippenvlees (met een vetgehalte van ca. 10%) wordt derhalve éénmalig blootgesteld aan 0,1x150x62 + 0,9x150x ,9x150x672 = 107 µg nicotine, cotinine en 3OH-cotinine. Dit komt overeen met een inname van 107/60 = 1,8 µg per kg lg. Ten opzichte van het laagste effectniveau in proefdieren is dat een Margin of Exposure (MOE) van 50/1,8 = 28. Voor een kind van vijf jaar oud leidt consumptie van 100 g kippenvlees tot een MOE van 14. Op grond van deze MOE kunnen risico s niet geheel worden uitgesloten. Echter, daarbij moet wel worden vastgesteld dat het uiterst onwaarschijnlijk is dat de consument vlees zal consumeren van een kip die één dag eerder met nicotine is behandeld. Een periode van één tot twee weken tussen behandeling en slacht c.q. consumptie is vele malen waarschijnlijker. LO(A)EL: Lowest Observed (Adverse) Effect Level (m.b.t. dosis toegediend aan proefdier). NO(A)EL: No Observed (Adverse) Effect Level (m.b.t. dosis toegediend aan het proefdier).

4 Vleesconsumptie zeven dagen na nicotine-verneveling Zeven dagen na behandeling bevatte het vet 68 ng nicotine en het borstvlees 14 ng cotinine en 129 ng 3OH-cotinine per gram (Traag et al., 2006). Naar analogie van bovenstaande berekening wordt een volwassen consument van 150 gram van dit kippenvlees éénmalig blootgesteld aan 0,1x150x68 + 0,9x150x14 + 0,9x150x129 = 20,3 µg nicotine, cotinine + 3OH-cotinine, ofwel 20,3/60 = 0,34 µg per kg lg. Dat leidt tot een MOE van 50/0,34 = 147. Voor een kind van vijf jaar oud leidt consumptie van 100 g kippenvlees tot een MOE van 74. Op grond van deze MOE s kan worden geconcludeerd dat het risico op gezondheidsschade (als gevolg van de aanwezigheid van residuen van nicotine, cotinine en 3OH-cotinine) met name voor kinderen weliswaar klein, maar niet geheel verwaarloosbaar is. Vleesconsumptie dertien dagen na nicotine-verneveling Dertien dagen na behandeling bevatte het vet 78 ng nicotine en het borstvlees 25 ng cotinine en 61 ng 3OH-cotinine per gram (Traag et al., 2006). Naar analogie van bovenstaande berekening wordt een volwassen consument van 150 gram van dit kippenvlees éénmalig blootgesteld aan 0,1x150x78 + 0,9x150x25 + 0,9x150x61 = 12,8 µg nicotine, cotinine en 3OH-cotinine, ofwel 12,8/60 = 0,21 µg per kg lg. Dat leidt tot een MOE van 50/0,21 = 240. Voor een kind van vijf jaar oud leidt consumptie van 100 g kippenvlees tot een MOE van 115. Op grond van deze MOE s en de onderstaande overwegingen kan worden geconcludeerd dat het risico op gezondheidsschade (als gevolg van de aanwezigheid van residuen van nicotine, cotinine en 3OHcotinine) voor de consument van een dergelijke portie kippenvlees verwaarloosbaar is. Evaluatie In realiteit zullen de MOE s voor consumptie van kippenei en -vlees aanzienlijk groter zijn, en wel om de volgende redenen: Hoewel het denkbaar is dat eieren die binnen één dag na behandeling van de leghennen met nicotine zijn gelegd, worden geconsumeerd, is dat voor de consumptie van kippenvlees één dag na behandeling uiterst onwaarschijnlijk. De toxiciteit van cotinine is waarschijnlijk geringer dan die van nicotine. De toxiciteit van 3OH-cotinine is waarschijnlijk (veel) geringer dan die van cotinine en nicotine. De gebruikte (meest gevoelige) LOAEL van 50 µg/kg lg voor nicotine is zeer laag vergeleken met de op één na meest gevoelige LOAEL van 930 µg/kg lg/dag. Deze LOAEL is afgeleid uit een proefdierexperiment met subcutane toediening. Na orale toediening is er waarschijnlijk sprake van een belangrijk first-pass effect, met als gevolg een lagere biologische beschikbaarheid. Het is niet bekend of de residuen van nicotine hittebestendig zijn. Na bereiding zouden de gehalten dus lager kunnen zijn dan in het bovenstaande werd aangenomen. Samenvattend kan dus worden geconcludeerd: 1. dat het risico voor de gezondheid van de consument ten gevolge van consumptie van eieren met residuen van nicotine (i.c., cotinine en 3-hydroxycotinine), als gevolg van behandeling van de kippen met nicotine d.m.v. verneveling (ter bestrijding van bloedluis), te verwaarlozen is. 2. dat het aanbeveling verdient om na een behandeling van kippen met nicotine d.m.v. verneveling (ter bestrijding van bloedluis) een periode van twee weken in acht te nemen alvorens deze kippen te slachten. 3. dat met inachtneming van een periode van twee weken tussen behandeling van kippen met nicotine (d.m.v. verneveling ter bestrijding van bloedluis) en de slacht van die kippen het risico voor de volksgezondheid bij consumptie van dat kippenvlees (vanwege de residuen van nicotine, cotinine en 3-hydroxycotinine) te verwaarlozen is. Opmerking De geadviseerde periode van twee weken tussen behandeling van kippen met nicotine en slacht van die kippen kan niet korter worden gesteld, met name omdat er geen zekerheid bestaat over de hoeveel-

5 heid nicotine die ter verneveling gebruikt wordt. Immers, deze behandeling is illegaal. Bovendien moet overwogen worden dat de veilige MOE van 100 gebaseerd is op een LOAEL, en niet op een NOAEL (met de kanttekeningen die daarbij gemaakt zijn, zie hierboven). Ter vergelijking: bij het roken van een gemiddelde sigaret neemt de roker via inhalatie 1,1-1,4 mg nicotine op (Pérez-Stable et al., 1998). Dat komt overeen met een blootstelling van µg nicotine per kg lg per sigaret. Als cotinine en 3OH-cotinine even toxisch zijn als nicotine (wat onwaarschijnlijk is, zie hierboven) dan is de blootstelling aan nicotine-residuen als gevolg van de consumptie (door volwassenen) van de onderhavige met nicotine-residuen besmette kippenproducten 100 (150 g vlees na twee weken) tot 130 (één ei na één dag) maal kleiner dan de blootstelling aan nicotine als gevolg van het roken van één sigaret. Referenties Frontoffice, Spoedadvies inzake risico s voor de toepasser en de consument bij het gebruik van nicotine ter bestrijding van bloedluis bij leghennen. RIVM-RIKILT Frontoffice Voedselveiligheid, Bilthoven en Wageningen, advies uitgebracht aan de Voedsel en Waren Autoriteit d.d Frontoffice, Aanvullend advies inzake risico s voor de toepasser en de consument bij het gebruik van nicotine ter bestrijding van bloedluis bij leghennen. RIVM-RIKILT Frontoffice Voedselveiligheid, Bilthoven en Wageningen, advies uitgebracht aan de Voedsel en Waren Autoriteit d.d Pérez-Stable E, Herrera B, Payton III J, Benowitz NL (1998). Nicotine metabolism and intake in black and white smokers. JAMA 280: Traag W, De Rijk Th, Zomer P, Vos van Avezathe A, Kan K, Zeilmaker M, Hoogenboom R (2006). Overdracht van nicotine bij leghennen. RIKILT Instituut voor Voedselveiligheid, concept-rapport maart Van Raaij MTM, Solecki R: Risk characterisation comparison of the Acceptable Operator Exposure Level (AOEL) approach and the Margin of Safety (MOS) approach. Report for the European Chemicals Bureau, Ispra (Italy); 2001.

Opname van Nicotine door kippen en overdracht naar eieren bij toepassing van Nicotine tegen bloedluis

Opname van Nicotine door kippen en overdracht naar eieren bij toepassing van Nicotine tegen bloedluis Projectnr.: 71.927.01 Overdrachtsstudie van contaminanten in landbouwhuisdieren Projectleider: W.A. Traag Rapport 2005.013 december 2005 Opname van Nicotine door kippen en overdracht naar eieren bij toepassing

Nadere informatie

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID. Fipronil: review van Belgische gegevens en Duitse risicobeoordeling

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID. Fipronil: review van Belgische gegevens en Duitse risicobeoordeling FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID Fipronil: review van Belgische gegevens en Duitse risicobeoordeling Risicobeoordeling aangevraagd door: NVWA-BuRO Risicobeoordeling opgesteld door: RIVM Datum

Nadere informatie

Risicobeoordeling en beheer met betrekking tot de aanwezigheid van fipronil in eieren, eiproducten, pluimveevlees en verwerkte producten

Risicobeoordeling en beheer met betrekking tot de aanwezigheid van fipronil in eieren, eiproducten, pluimveevlees en verwerkte producten Risicobeoordeling en beheer met betrekking tot de aanwezigheid van fipronil in eieren, eiproducten, pluimveevlees en verwerkte producten Wat is fipronil Gebruik? Fipronil is een insecticide waarvan het

Nadere informatie

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RISICOBEOORDELING INZAKE AANWEZIGHEID VAN DIOXINEN IN EIEREN VAN LEGHENNEN MET VRIJE UITLOOP (LOCATIE: Harlingen) Risicobeoordeling aangevraagd Dr. H. Noteborn

Nadere informatie

Risicobeoordeling en beheer met betrekking tot de aanwezigheid van fipronil in eieren, eiproducten, pluimveevlees en verwerkte producten

Risicobeoordeling en beheer met betrekking tot de aanwezigheid van fipronil in eieren, eiproducten, pluimveevlees en verwerkte producten Risicobeoordeling en beheer met betrekking tot de aanwezigheid van fipronil in eieren, eiproducten, pluimveevlees en verwerkte producten AANDACHT: In het kader van het fipronilincident vraagt het FAVV

Nadere informatie

Aan: De Inspecteur Generaal van de NVWA met afschriften aan de DG Volksgezondheid van VWS en de DG AGRO en Natuur van EZ

Aan: De Inspecteur Generaal van de NVWA met afschriften aan de DG Volksgezondheid van VWS en de DG AGRO en Natuur van EZ > Retouradres Postbus 43006 3540 AA Utrecht Aan: De Inspecteur Generaal van de NVWA met afschriften aan de DG Volksgezondheid van VWS en de DG AGRO en Natuur van EZ Bureau Risicobeoordeling & Catharijnesingel

Nadere informatie

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID Beoordeling minerale oliën in kaaskoekjes Risicobeoordeling aangevraagd door: NVWA-BuRO Risicobeoordeling opgesteld door: RIVM Datum aanvraag: 19 december 2016

Nadere informatie

Wat betekent dit voor. van omwonenden?

Wat betekent dit voor. van omwonenden? Emissies van chemische stoffen door ThermPhos Wat betekent dit voor de gezondheid van omwonenden? dr Joost van Rooij - toxicoloog joost.vanrooij@caesar-consult.nl Informatiebijeenkomst omwonenden 1 December

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling

Samenvatting. Vraagstelling Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale zaken en Werkgelegenheid schat de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad het extra

Nadere informatie

Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen

Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen Etikettering van zoethoutbevattende levensmiddelen Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit Augustus 2008 Projectnummer: ZD07 1227 Warenklachtenlijn VWA: (0800) 0488 E-mail: info@vwa.nl Internet: www.vwa.nl

Nadere informatie

Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden

Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden Risicoschatting emissie PFOA voor omwonenden Inhoud 1. Aanleiding 2. Risicoschatting 3. Resultaten 4. Conclusie Gezondheidsrisico 5. Aanbevelingen PFOA emissies Dordrecht 5 april 2016 1. Aanleiding voor

Nadere informatie

RESULTATEN DIOXINE-ANALYSES HARLINGEN, februari 2016

RESULTATEN DIOXINE-ANALYSES HARLINGEN, februari 2016 RESULTATEN DIOXINE-ANALYSES HARLINGEN, februari 2016 Bijlage(n) 1 Contactpersoon Mark van Bruggen A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl KvK Utrecht 30276683

Nadere informatie

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS. Advies over Jakobskruiskruid in diervoeders

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS. Advies over Jakobskruiskruid in diervoeders > Retouradres Postbus 19506 2500 CM Den Haag Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL Den Haag Postbus 19506 2500 CM

Nadere informatie

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Ministerie van Economische Zaken

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Ministerie van Economische Zaken verricht. Hoogachtend, Dr. Ir. H. Paul Inspecteur-Generaal Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 43006 3540 AA Utrecht Directie Staf Minister van

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling

Samenvatting. Vraagstelling Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen (GBBS, voorheen WGD) van de Gezondheidsraad

Nadere informatie

Deelrapportage Zware metalen en chroom-6 in stof. Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Brunssum

Deelrapportage Zware metalen en chroom-6 in stof. Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Brunssum Deelrapportage Zware metalen en chroom-6 in stof Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Brunssum Unit Medische Milieukunde, GGD Zuid Limburg, Geleen, september 2015 Seksuele Gezondheid, Infectieziekten

Nadere informatie

- 2 JAN, 2013 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

- 2 JAN, 2013 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Ingekomen - 2 JAN, 2013 Provincie Noord -Brabant Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport > Retouradres Postbus 1 3720 BA Bilthoven Provincie Noord-Brabant

Nadere informatie

Toxicologie enkele begrippen

Toxicologie enkele begrippen 009 1 Toxicologie enkele begrippen Regelmatig worden wij geconfronteerd met begrippen als zeer giftige stof, of de zeer gevaarlijke chemische stof-x. Vaak zijn deze begrippen niet nader omschreven en is

Nadere informatie

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID. Beoordeling nitriet in zalmworst

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID. Beoordeling nitriet in zalmworst FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID Beoordeling nitriet in zalmworst Risicobeoordeling aangevraagd door: NVWA-BuRO Risicobeoordeling opgesteld door: RIVM Datum aanvraag: 24 november 2014 Datum risicobeoordeling:

Nadere informatie

Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA met afschriften aan de DG Volksgezondheid van VWS en de DG AGRO en Natuur van EZ

Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA met afschriften aan de DG Volksgezondheid van VWS en de DG AGRO en Natuur van EZ > Retouradres Postbus 43006 3540 AA Utrecht Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA met afschriften aan de DG Volksgezondheid van VWS en de DG AGRO en Natuur van EZ Voorlopig advies van de directeur bureau

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal POSTBUS EA DEN HAAG. Datum 30 september 2010 Betreft Dioxine in paling

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal POSTBUS EA DEN HAAG. Datum 30 september 2010 Betreft Dioxine in paling > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal POSTBUS 20018 2500 EA DEN HAAG Directie Agroketens en Visserij Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag Postbus

Nadere informatie

Risicobeoordeling inzake aanwezigheid van dioxines en dioxineachtige PCB s in wolhandkrab

Risicobeoordeling inzake aanwezigheid van dioxines en dioxineachtige PCB s in wolhandkrab Aan : De heer Ron Hoogenboom (RIKILT) Mw. T. Murk (VWS) Cc: De heer C. Planken (VWS) De heer A. Lam (NVWA) De heer S. Vonk (EZ) Van: A. de Wit, secretaris Verenigde riviervissers Samen Sterk Dd: 16 oktober

Nadere informatie

BIJLAGE III ETIKETTERING EN BIJSLUITER

BIJLAGE III ETIKETTERING EN BIJSLUITER BIJLAGE III ETIKETTERING EN BIJSLUITER 1 GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD Pot of plastic zak van 600 g of 2 kg Flubenol 5% poeder 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2000 2001 Nr. 47c 27 076 Wijziging van de Bestrijdingsmiddelenwet 1962 (landbouwkundig onmisbare gewasbeschermingsmiddelen) NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET

Nadere informatie

Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten

Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten Chinese, Ayurvedische en andere traditionele Aziatische kruidenpreparaten Inspecties en monsteronderzoek 2008 Factsheet Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Zuid Deelprojectnr.:

Nadere informatie

Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA. Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling & onderzoek

Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA. Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling & onderzoek Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling & Bureau Risicobeoordeling & Catharijnesingel 59 3511 GG Utrecht Postbus 43006 3540 AA Utrecht www.vwa.nl Contactpersoon

Nadere informatie

GEZONDHEIDSKUNDIG ONDERBOUWDE GRENSWAARDEN

GEZONDHEIDSKUNDIG ONDERBOUWDE GRENSWAARDEN GEZONDHEIDSKUNDIG ONDERBOUWDE GRENSWAARDEN Waar ligt de grens? Is een grens te bepalen? Grenzen: België-Nederland GEZONDHEIDSKUNDIG ONDERBOUWDE GRENSWAARDEN Hoe deden/doen we het in de GBBS van de Gezondheidsraad?

Nadere informatie

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID Beoordeling van EFSA evaluatie over fipronil uit 2006 Beoordeling aangevraagd door: NVWA Beoordeling opgesteld door: RIVM Datum aanvraag: 25-07-2017 Datum beoordeling:

Nadere informatie

2. Is er een risico voor de volksgezondheid door de consumptie van eiproducten

2. Is er een risico voor de volksgezondheid door de consumptie van eiproducten Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling & Bureau Risicobeoordeling & Catharijnesingel 59 3511 GG Utrecht Postbus 43006 3540 AA Utrecht www.vwa.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van VWS en de minister van LNV

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van VWS en de minister van LNV Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van VWS en de minister van LNV onderwerp Advies inzake chemische contaminanten in minerale klei Samenvatting De afgelopen jaren heeft de

Nadere informatie

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID : : : : : : RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RISICOBEOORDELING INZAKE AANWEZIGHEID VAN DIOXINES en DIOXINE- ACHTIGE PCB s IN WOLHANDKRAB Risicobeoordeling opgesteld door: RIVM en RIKILT Datum

Nadere informatie

Het Voedingscentrum. Stichting Voedingscentrum Nederland Postbus 85700, 2508 CK Den Haag Eisenhowerlaan 108, 2517 KL Den Haag

Het Voedingscentrum. Stichting Voedingscentrum Nederland Postbus 85700, 2508 CK Den Haag Eisenhowerlaan 108, 2517 KL Den Haag Het Voedingscentrum Stichting Voedingscentrum Nederland Postbus 85700, 2508 CK Den Haag Eisenhowerlaan 108, 2517 KL Den Haag Missie Het Voedingscentrum informeert consumenten over en stimuleert hen tot

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer 12997 N HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 TOELATING DRINGEND VEREIST GEWASBESCHERMINGSMIDDEL Gelet op de aanvraag d.d. 31 augustus 2007 (20071225

Nadere informatie

benzo(a)pyreen of Naam, formule, eigenschappen

benzo(a)pyreen of Naam, formule, eigenschappen 006 1 Benzo(a)pyreen Benzo(a)pyreen (BaP) is in het nieuws geweest door de werkelijke of vermeende besmetting van voedingsmiddelen zoals groenten en koffie. Het is een van de ongeveer honderd bekende polycyclische

Nadere informatie

Residunormen en MRL s 13/03/2017

Residunormen en MRL s 13/03/2017 Residunormen en MRL s Residunormen en MRL s Imago voedselveiligheid Erkenning en residu-dossier Bepaling van MRL(EU) Overschrijding EU MRL Verklaring Gevolgen Extra residunormen Residuen en imago voedselveiligheid

Nadere informatie

VERTROUWELIJK. Benzeen in nagellakremovers. Versie 1. Datum april 2011

VERTROUWELIJK. Benzeen in nagellakremovers. Versie 1. Datum april 2011 VERTROUWELIJK Benzeen in nagellakremovers Versie 1 Datum april 2011 Colofon Projectnaam Benzeen en CRM verontreinigingen in nagellakremovers Projectnummer ND 101811-7 Versienummer 1 Bijlage(n) 1. Resultatenoverzicht

Nadere informatie

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RISICOBEOORDELING INZAKE CYANOGENE GLYCOSIDEN IN ABRIKOZENPITTEN

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RISICOBEOORDELING INZAKE CYANOGENE GLYCOSIDEN IN ABRIKOZENPITTEN RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RISICOBEOORDELING INZAKE CYANOGENE GLYCOSIDEN IN ABRIKOZENPITTEN Advies aangevraagd door: P.G.M. Zweipfenning (VWA, Bureau Risicobeoordeling) Datum aanvraag:

Nadere informatie

RIVM-RIKILT FRONT OFFICE VOEDSELVEILIGHEID RISICOBEOORDELING INZAKE CYANOGENE GLYCOSIDEN IN ABRIKOZENPITTEN Advies aangevraagd door: P.G.M. Zweipfenning (VWA, Bureau Risicobeoordeling) Datum aanvraag:

Nadere informatie

Bijsluiter NL-versie Baytril 10% II. BIJSLUITER 1/5

Bijsluiter NL-versie Baytril 10% II. BIJSLUITER 1/5 II. BIJSLUITER 1/5 BIJSLUITER VOOR: Baytril 10% orale oplossing 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR DE FABRICATIE

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 26 991 Voedselveiligheid Nr. 486 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT EN STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Kinderen en chemische stoffen in de voeding

Kinderen en chemische stoffen in de voeding Bureau Risicobeoordeling Paneladvies Kinderen en chemische stoffen in de voeding Paneladvies VWA, 2008 VWA-missie De Voedsel en Waren Autoriteit werkt aan veilig en gezond voedsel, veilige producten en

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 3 augustus 2017 Betreft fipronil in eieren

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 3 augustus 2017 Betreft fipronil in eieren > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS Onderwerp Advies inzake normering van melamine Samenvatting Eind november 2008 zijn hoge gehaltes aan melamine

Nadere informatie

Deelrapportage. Zware metalen en chroom-6 in stof. Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Eygelshoven

Deelrapportage. Zware metalen en chroom-6 in stof. Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Eygelshoven Deelrapportage Zware metalen en chroom-6 in stof Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Eygelshoven Unit Medische Milieukunde, GGD Zuid Limburg, Geleen, september 2015 Seksuele Gezondheid, Infectieziekten

Nadere informatie

Effecten van perinatale blootstelling aan foliumzuur op de ontwikkeling van lichaamgewicht

Effecten van perinatale blootstelling aan foliumzuur op de ontwikkeling van lichaamgewicht Briefrapport 350020010/2009 L.T.M. van der Ven M.E.T. Dollé Effecten van perinatale blootstelling aan foliumzuur op de ontwikkeling van lichaamgewicht Voorstel voor een dierproef RIVM Briefrapport 350020010

Nadere informatie

Fact Sheet: cotinine

Fact Sheet: cotinine Fact Sheet: cotinine Indicator voor: nicotine (CAS: 54-11-5) Nicotine komt niet alleen voor in tabak, maar in alle planten die behoren tot de nachtschadefamilie, zoals tomaten, aardappelen en aubergines.

Nadere informatie

2. Is er een risico voor de volksgezondheid door de consumptie van eiproducten

2. Is er een risico voor de volksgezondheid door de consumptie van eiproducten > Retouradres Postbus 43006 3540 AA Utrecht Aan: de Inspecteur Generaal van de NVWA met afschriften aan de DG Volksgezondheid van VWS en de DG AGRO en Natuur van EZ Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/5 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Baycox 2,5% orale oplossing 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzaam bestanddeel: Toltrazuril 25 mg/ml

Nadere informatie

Blootstelling van apotheekmedewerkers aan cytostatica. Tot 60% positieve veegtesten voor omgevingsbesmetting

Blootstelling van apotheekmedewerkers aan cytostatica. Tot 60% positieve veegtesten voor omgevingsbesmetting Interpretatie van risico s van omgevingsbesmetting met cyclofosfamide en cisplatina in de apotheek Lindsey te Brake (BSc) Lindsey te Brake (BSc) (onder begeleiding van Paul Scheepers, Afdeling Epidemiologie,

Nadere informatie

Factsheet Dioxine 14 januari 2011

Factsheet Dioxine 14 januari 2011 Factsheet Dioxine 14 januari 2011 De informatie in deze factsheet is gebaseerd op de tot op heden bekend gemaakte, officiële informatie die is verkregen van de Duitse autoriteiten, de VWA of de EU. Via

Nadere informatie

Advies : Schatting van de blootstelling van consumenten aan Soedan I (contaminatie van Worcestersaus met Soedan I) (dossier Sci Com 2005/14)

Advies : Schatting van de blootstelling van consumenten aan Soedan I (contaminatie van Worcestersaus met Soedan I) (dossier Sci Com 2005/14) Advies 16-2005: Schatting van de blootstelling van consumenten aan Soedan I (contaminatie van Worcestersaus met Soedan I) (dossier Sci Com 2005/14) Het Wetenschappelijk Comité van het Federaal Agentschap

Nadere informatie

FARMACOKINETIEK EN ADME-PROCESSEN

FARMACOKINETIEK EN ADME-PROCESSEN HERTENTAMEN FARMACOKINETIEK EN ADME-PROCESSEN Vakcode: 435084 Docent: dr. J.N.M. Commandeur Datum: 27 augustus 2008 Tijd: 12-14 uur Zaal: S.111 Aantal vragen: 5 Zet op elk vel (incl. millimeterpapier)

Nadere informatie

Humane blootstelling aan vluchtige. IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam

Humane blootstelling aan vluchtige. IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam Humane blootstelling aan vluchtige componenten uit een consumentenproduct Ralf Cornelissen IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam Indeling presentatie Achtergrond Doel van het onderzoek Selectie van

Nadere informatie

Onderzoek in verband met verificatie eieren op basis van carotenoïdenprofielen Offerte nr. B&T 2011-207

Onderzoek in verband met verificatie eieren op basis van carotenoïdenprofielen Offerte nr. B&T 2011-207 Analyserapport Onderzoek in verband met verificatie eieren op basis van carotenoïdenprofielen Offerte nr. B&T 2011-207 Uitgebracht aan: Stichting Wakker Dier, Amsterdam Wageningen, 30 maart 2011 RIKILT,

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling

Samenvatting. Vraagstelling Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad gezondheidskundige

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen

Samenvatting, conclusies en aanbevelingen Samenvatting, conclusies en aanbevelingen De laatste jaren worden in toenemende mate geneesmiddelen voor mens en dier a aangetroffen in het milieu. Van enkele van die middelen is bekend dat ze bij vissen,

Nadere informatie

ETIKETTERING EN BIJSLUITER

ETIKETTERING EN BIJSLUITER ETIKETTERING EN BIJSLUITER ETIKETTERING EN BIJSLUITER AMOXYCILLINE 70% Kela, Poeder voor toediening in het drinkwater/in de melk 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

Nadere informatie

L EVAMISOLE HYDROCHLORIDE

L EVAMISOLE HYDROCHLORIDE B. BIJSLUITER 1/5 Bijsluiter, 800 mg/g, poeder voor gebruik in drinkwater voor varkens 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR

Nadere informatie

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting

Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting Onderzoek naar het gebruik van frituurvet in de horeca Effectmeting Voedsel en Waren Autoriteit, Projectnummer: ZD05K101 September 2005 1 Samenvatting Eén van de beleidsdoelstellingen van de minister van

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling

Samenvatting. Vraagstelling Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (Commissie GBBS) van de Gezondheidsraad

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN, VOLKSGEZONDHEID EN LEEFMILIEU

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN, VOLKSGEZONDHEID EN LEEFMILIEU MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN, VOLKSGEZONDHEID EN LEEFMILIEU 14 DECEMBER 1998. - Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 24 mei 1982 houdende reglementering van het in de handel

Nadere informatie

BIJSLUITER Enroshort 100 mg/ml drank voor kippen en kalkoenen

BIJSLUITER Enroshort 100 mg/ml drank voor kippen en kalkoenen BIJSLUITER Enroshort 100 mg/ml drank voor kippen en kalkoenen 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE, INDIEN VERSCHILLEND

Nadere informatie

Nitrosaminen (NDELA) in cosmetica

Nitrosaminen (NDELA) in cosmetica Nitrosaminen (NDELA) in cosmetica Factsheet Deelprojectnummer: ND071804-1 Thema: Cosmetische producten en Lichaamsverzorging Voedsel en Waren Autoriteit Afdeling Signalering en Ontwikkeling Regio Noord

Nadere informatie

Amoxy Active 697 mg/g

Amoxy Active 697 mg/g Amoxy Active 697 mg/g Registratienummer: REG NL 113695 / UDD Voor welke dieren is dit product bedoeld Samenstelling Per gram: amoxicilline 697 mg overeenkomend met amoxicilline trihydraat 800 mg Wachttermijn

Nadere informatie

Analyserapport Asbestonderzoek conform NEN 5707

Analyserapport Asbestonderzoek conform NEN 5707 rapport Asbestonderzoek conform NEN 5707 Indien de monsters niet door zijn genomen, draagt geen verantwoordelijkheid. Massa veldvochtig monster: 11.129,7 gram S9A < 0,5 mm 5.297,0 0,19 0 0,0 n.a. 0,0 0,0

Nadere informatie

Voedselconsumptie Vergeleken met de Richtlijnen goede voeding Belangrijkste bevindingen

Voedselconsumptie Vergeleken met de Richtlijnen goede voeding Belangrijkste bevindingen Voedselconsumptie 212-214 Vergeleken met de Richtlijnen goede voeding 215 Het RIVM onderzoekt de voedselconsumptie in Nederland. Deze factsheet geeft in het kort weer hoe volwassenen (19-79 jaar) in de

Nadere informatie

BIJSLUITER. PHENOXYPEN WSP, 325 mg/g poeder voor orale oplossing voor kippen.

BIJSLUITER. PHENOXYPEN WSP, 325 mg/g poeder voor orale oplossing voor kippen. BIJSLUITER, 325 mg/g poeder voor orale oplossing voor kippen. 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE, INDIEN VERSCHILLEND

Nadere informatie

Bestrijdingsmiddelen en voeding Factsheet

Bestrijdingsmiddelen en voeding Factsheet Voedingscentrum De erkende autoriteit op het gebied van gezond, veilig en duurzaam eten Bestrijdingsmiddelen en voeding Factsheet Bestrijdingsmiddelen zijn stoffen die telers in de land- en tuinbouw gebruiken

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D009081/02 definitief.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D009081/02 definitief. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2010 (31.05) (OR. fr) 10337/10 AGRILEG 65 ENV 352 INGEKOMEN DOCUMENT van: de Europese Commissie ingekomen: 27 mei 2010 aan: het secretariaat-generaal van de Raad

Nadere informatie

RISICOSCHATTING PFOA IN DRINKWATER IN HET VOORZIENINGSGEBIED VAN TWEE LOCATIES

RISICOSCHATTING PFOA IN DRINKWATER IN HET VOORZIENINGSGEBIED VAN TWEE LOCATIES RISICOSCHATTING PFOA IN DRINKWATER IN HET VOORZIENINGSGEBIED VAN TWEE LOCATIES Auteurs: B.G.H. Bokkers, J.F.M. Versteegh, P.J.C.M. Janssen en M.J. Zeilmaker (allen RIVM) Samenvatting Uit de risicoschatting

Nadere informatie

DEMOCOPHES ONDERZOEK. persoonlijke resultaten

DEMOCOPHES ONDERZOEK. persoonlijke resultaten DEMOCOPHES ONDERZOEK persoonlijke resultaten Geachte Mevrouw, Wij danken u en uw kind voor uw deelname aan de studie DEMOCOPHES 1. Hierbij bezorgen wij u uw persoonlijke resultaten. De bedoeling van het

Nadere informatie

Samenvatting en advieswaarde

Samenvatting en advieswaarde Samenvatting en advieswaarde Vraagstelling Op verzoek van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie WGD van de Gezondheidsraad gezondheidskundige advieswaarden af voor stoffen

Nadere informatie

Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn.

Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn. Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn. Voedsel en Waren Autoriteit Oktober 2008 1 1. Inleiding Wijn is in Nederland een product dat door veel mensen wordt genuttigd. Volgens verordening 1493/1999

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTEIGENSCHAPPEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTEIGENSCHAPPEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTEIGENSCHAPPEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL HALOCUR 0.5 mg/ml orale oplossing 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING 2.1 Werkzame stof(fen) Halofuginone

Nadere informatie

Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel)

Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel) Belangrijke Veiligheidsinformatie over EFIENT (prasugrel) EFIENT (prasugrel) behoort tot de farmacotherapeutische groep van de bloedplaatjesaggregatieremmers (heparine niet meegerekend), een groep waaronder

Nadere informatie

Overzicht dioxine proeven uitgevoerd in Nederland met koeien en schapen

Overzicht dioxine proeven uitgevoerd in Nederland met koeien en schapen Overzicht dioxine proeven uitgevoerd in Nederland met koeien en schapen C.A. Kan en G.A.L. Meijer ID Lelystad Rapportnr.: 03/0000744 Overzicht dioxine proeven uitgevoerd in Nederland met koeien en schapen

Nadere informatie

Biotransformatie en toxiciteit van

Biotransformatie en toxiciteit van Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol 062 1 Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol Inleiding Paracetamol is het farmacologisch actieve bestanddeel van een groot aantal vrij en op recept

Nadere informatie

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID

FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID FRONT OFFICE VOEDSEL- EN PRODUCTVEILIGHEID Acute innameberekeningen voor fipronil uit eieren. Risicobeoordeling aangevraagd door: NVWA-BuRO Risicobeoordeling opgesteld door: RIVM en RIKILT Datum aanvraag:

Nadere informatie

Notice Version NL 3. GEHALTE AAN WERKZAME EN OVERIGE BESTANDDELEN

Notice Version NL 3. GEHALTE AAN WERKZAME EN OVERIGE BESTANDDELEN BIJSLUITER 100 ml, 200 mg / ml, oplossing voor gebruik in drinkwater voor kippen en kalkoenen Amprolium (als hydrochloride) 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

Nadere informatie

Risicoschatting FRD 903 in drinkwater in het voorzieningsgebied van drie oevergrondwaterproductielocaties. Datum:

Risicoschatting FRD 903 in drinkwater in het voorzieningsgebied van drie oevergrondwaterproductielocaties. Datum: BIJLAGE 1 bij brief 097/2017/M&V/EvS/AV aan IenM Risicoschatting FRD 903 in drinkwater in het voorzieningsgebied van drie oevergrondwaterproductielocaties. Datum: 27 07 2017 Samenvatting Deze risicoschatting

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding voor dit advies

Samenvatting. Aanleiding voor dit advies Samenvatting Aanleiding voor dit advies Bestrijdingsmiddelen zijn veelgebruikte chemische preparaten: ze beschermen landbouwgewassen tegen ziekten en plagen, ze verwijderen onkruid op bestratingen, en

Nadere informatie

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van VWS en de minister van LNV. Advies over risico s van biogene amines in kaas

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van VWS en de minister van LNV. Advies over risico s van biogene amines in kaas > Retouradres Postbus 19506 2500 CM Den Haag Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van VWS en de minister van LNV Prinses Beatrixlaan 2 2595 AL Den Haag Postbus 19506 2500 CM

Nadere informatie

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,.

Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek. Nederlandse organisatie. o. LI ,,. Nederlandse organisatie Hoofdg roep Maatschappelijke voortoegepast ' TechnologieTNO natdurwetenschappelijk 13. APR, 1 989 onderzoek o. LI YT,,.,- Nederlandse organisatie voor toegepast natuurwetenschappelijk

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Dicural 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke milliliter van de oplossing bevat: 2.1 Werkzame stof Difloxacine

Nadere informatie

Informatie ten behoeve van de haalbaarheidstoets nieuwe (wettelijke) grenswaarde

Informatie ten behoeve van de haalbaarheidstoets nieuwe (wettelijke) grenswaarde Subcommissie%IAC-waarden MAC/3063 243-16 Informatie ten behoeve van de haalbaarheidstoets nieuwe (wettelijke) grenswaarde Stofnaam: Halothaan 1. CAS nr.: 151-67-7 2. Synoniemen: broomchloortrifìuorethaan,

Nadere informatie

Stasco Environmental Research B.V. Tav: dhr D. Hendriks Aalscholverstraat 37 1444 VP Purmerend. Uw kenmerk Ons kenmerk Rotterdam 2013008766.

Stasco Environmental Research B.V. Tav: dhr D. Hendriks Aalscholverstraat 37 1444 VP Purmerend. Uw kenmerk Ons kenmerk Rotterdam 2013008766. Stasco Environmental Research B.V. Tav: dhr D. Hendriks Aalscholverstraat 37 1444 VP Purmerend Uw kenmerk Ons kenmerk Rotterdam - 2013008766.1 13-03-13 Betreft: resultaten asbestonderzoek Van Ijsendijkstraat

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling

Samenvatting. Vraagstelling Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad gezondheidskundige

Nadere informatie

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen

Nadere informatie

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS onderwerp Advies inzake risico s van introductie van dieren uit een koppel met Q-koorts in een andere koppel

Nadere informatie

Tri- en tetrachlooretheen

Tri- en tetrachlooretheen 067 1 Tri- en tetrachlooretheen Inleiding Trichlooretheen (trichloorethyleen of tri) en tetrachlooretheen (tetrachloorethyleen of perchloorethyleen of per) zijn kleurloze, vluchtige, niet brandbare vloeistoffen

Nadere informatie

VRAAGBAAK MIGRATIE VAN BISPHENOL A VAN VERPAKKING NAAR VOEDSEL. Door. De Bont, R., Van Larebeke, N.

VRAAGBAAK MIGRATIE VAN BISPHENOL A VAN VERPAKKING NAAR VOEDSEL. Door. De Bont, R., Van Larebeke, N. VRAAGBAAK MIGRATIE VAN BISPHENOL A VAN VERPAKKING NAAR VOEDSEL Door De Bont, R., Van Larebeke, N. 2004 Luik 1: Beleidsondersteuning MIGRATIE VAN BISPHENOL A UIT VERPAKKINGSMATERIAAL NAAR VOEDSEL EN DRANK

Nadere informatie

ETIKET-BIJSLUITER. UNISOL 100 mg/ml oplossing voor oraal gebruik in drinkwater voor kippen en kalkoenen. Enrofloxacine

ETIKET-BIJSLUITER. UNISOL 100 mg/ml oplossing voor oraal gebruik in drinkwater voor kippen en kalkoenen. Enrofloxacine ETIKET-BIJSLUITER UNISOL 100 mg/ml oplossing voor oraal gebruik in drinkwater voor kippen en kalkoenen 250ml fles 1L fles 5L vat 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

Nadere informatie

Hasten Spint komkommer

Hasten Spint komkommer Hasten Spint komkommer Uitgave SURfaPLUS Trading September 2014 INHOUD: HASTEN VERBETERT EFFECTIVITEIT ABAMECTINE TEGEN SPINT IN KOMKOMMER (PAG 1) NIEUW HASTEN SOLO HEEFT GEEN EFFECT OP BESTRIJDING (3)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 28 089 Gezondheid en milieu Nr. 16 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen

Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen Vitamine D Hoog gedoseerde voedingssupplementen Begin 2016 heeft de NVWA verschillende meldingen ontvangen waarin de NVWA gewezen werd op het feit dat er voedingssupplementen met vitamine D op de Nederlandse

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Flubenol 5% poeder 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzaam bestanddeel: 50 mg flubendazole per gram poeder.

Nadere informatie

Onderwerp: Toxicologische evaluatie rubbergranulaat kunstgrasvelden in de gemeente Valkenswaard.

Onderwerp: Toxicologische evaluatie rubbergranulaat kunstgrasvelden in de gemeente Valkenswaard. Aan: Hr. B. van Valburg Gemeente Valkenswaard De Hofnar 15 5554 DA Valkenswaard Datum: 16 November 2016 Onderwerp: Toxicologische evaluatie rubbergranulaat kunstgrasvelden in de gemeente Valkenswaard.

Nadere informatie

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding

Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Richtlijn Multidisciplinaire richtlijn Borstvoeding Onderbouwing Conclusies Vaak is het door keuze van het juiste geneesmiddel mogelijk om borstvoeding veilig te handhaven 11. Niveau 4 Toelichting Indien

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting - voor niet ingewijden

Nederlandse samenvatting - voor niet ingewijden Nederlandse samenvatting - voor niet ingewijden Blootstelling aan contaminanten kan gebeuren door het inslikken van verontreinigde grond. Grond kan samen met voedsel ingenomen worden. Daarnaast krijgen

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 AFGELEIDE TOELATING Gelet op de aanvraag d.d. 28 september 2014 (20146102 AB) van Asito B.V. Plesmanweg 24 7602

Nadere informatie