Transities in Vlaanderen in Actie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transities in Vlaanderen in Actie"

Transcriptie

1 Transities in Vlaanderen in Actie Vlaanderen in Actie (ViA) is het toekomstproject voor Vlaanderen. Vlaanderen wil tegen 2020 uitmunten als een economisch innovatieve, duurzame en sociaal warme samenleving.

2 3 Vlaanderen in Actie Met de integratie van Vlaanderen in Actie (ViA) in het regeerakkoord kwam de Vlaamse Regering haar engagement na om ViA volop uit te voeren en tijdens deze legislatuur substantiële stappen te zetten om de doelstellingen van het Pact 2020 te bereiken. Om de grote maatschappelijke uitdagingen waarmee Vlaanderen geconfronteerd wordt aan te pakken, zijn nu fundamentele, innovatieve en duurzame oplossingen nodig, die vertrekken vanuit een breed gedragen langetermijnambitie. Daarom zijn een nieuwe manier van denken en een nieuwe manier van doen nodig. In deze brochure bieden we een overzicht van de thema s waarop de Vlaamse overheid samen met de ViApartners wil inzetten. ViA is immers geen plan van de Vlaamse Regering alleen. Met het Pact 2020 is een zeer breed maatschappelijk draagvlak gecreëerd om de doelstellingen voor een toekomstplan voor Vlaanderen waar te maken. Ongeveer honderd organisaties vanuit de SERV (vakbonden en werkgevers), de Verenigde Verenigingen (sociale organisaties, milieubewegingen, allochtonenorganisaties, en andere organisaties) en de lokale besturen hebben het pact mee ondertekend. De Vlaamse Regering wil nu samen met de partners van het pact en iedereen die een bijdrage wil leveren, innoverend werken rond dertien grote thema s. Deze brochure schetst hoe Vlaanderen in Actie oplossingen zoekt voor diepgewortelde problemen, met het oog op een duurzaam, innovatief en warm Vlaanderen, ook na Er zijn immers fundamentele omwentelingen nodig om die grote stap voorwaarts te zetten voor Vlaanderen. Kris Peeters MINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING Samen bouwen aan een duurzamer, innovatiever en warmer Vlaanderen, ook na 2020.

3 5 Een toekomstplan met vele vaders 2 De Vlaamse Regering en de captains of society formuleerden een krachtige visie om de toekomst van Vlaanderen veilig te stellen: Vlaanderen moet in 2020 bij de vijf topregio s van Europa horen. In 2008 werden de ateliers Talent, Logistiek en Mobiliteit, Internationalisering en Innovatie georganiseerd. Met de input van die ateliers werden doorbraken geformuleerd: fundamentele omwentelingen die een grote stap voorwaarts betekenen voor Vlaanderen. In april 2009 werden die doorbraken aangevuld met de input van het vijfde atelier: Solidariteit tegen armoede en sociale uitsluiting. De Vlaamse Regering en de Vlaamse overheid legden samen met de sociale partners en het georganiseerde middenveld de concrete doelstellingen voor ViA vast in het Pact Dat pact hebben alle partijen ondertekend op het tweede sociaal-economische forum op 20 januari De ondertekenaars gingen het engagement aan om samen de handen uit de mouwen te steken voor de toekomst van Vlaanderen. De Vlaamse Regering vertaalde haar engagement in 337 sleutelprojecten, die ondertussen allemaal uitgevoerd worden. In de loop van 2010 en 2011 werkten stakeholders tijdens ViA-rondetafels samen rond concrete aspecten van de doorbraken. Op die manier kregen ze inspraak bij de uitvoering van die doorbraken. Vlaanderen wordt zoals de rest van de wereld geconfronteerd met een aantal complexe uitdagingen die echter meer vragen dan een degelijke uitvoering van lopend beleid. Deze uitdagingen vragen meer innovatieve en duurzame oplossingen. Op 8 juli 2011 besliste de Vlaamse Regering om in te zetten op een transitieaanpak voor Vlaanderen in Actie. Daarbij zijn een langetermijnperspectief, een praktijkgerichte en participatieve focus belangrijk. De dertien transities worden beleidsdomeinoverschrijdend en in de diepte uitgewerkt. De transities hebben een duidelijke link met de realisaties die nodig zijn in het ruimere ViA-beleid van de Vlaamse overheid, in het kader van het Pact 2020 en de doelstellingen die opgenomen zijn in het Vlaamse hervormingsprogramma Europa Ze zorgen ook voor de versterking en verdieping van die realisaties. Op die manier kan Vlaanderen tegen 2020 uitmunten als een economisch innovatieve, duurzame en sociaal warme samenleving. De ondertekenaars gingen het engagement aan om samen de handen uit de mouwen te steken voor de toekomst van Vlaanderen.

4 7 Transitie in Vlaanderen 3 Gaat het dan niet goed met Vlaanderen? Zeker wel, in vergelijking met andere Europese regio s is en blijft Vlaanderen een welvarende regio. De Vlaming werkt hard, het Vlaamse Bruto Binnenlands Product (BBP) en de Vlaamse arbeidsproductiviteit liggen hoog. We hebben een kwalitatief hoogstaand onderwijssysteem, een sterk uitgebouwde infrastructuur en een goed ontwikkelde verzorgingsstaat. Maar Vlaanderen is geen eiland in Europa. De wereld rondom ons evolueert razendsnel. Er kondigen zich verschillende grote uitdagingen aan: de nasleep van de economische crisis, het energievraagstuk, de vergrijzing van onze bevolking, de opkomst van nieuwe economische grootmachten, de milieu- en mobiliteitsproblemen. Vlaanderen kampt ook met enkele structurele moeilijkheden op de arbeidsmarkt. We slagen er nog niet voldoende in om iedereen gelijke kansen te bieden en armoede uit te bannen. Die grote maatschappelijke uitdagingen maken de langetermijnstrategie voor Vlaanderen meer dan ooit noodzakelijk. Alle ondertekenaars van het pact, die de hele Vlaamse samenleving verenigen en vertegenwoordigen, zijn daar rotsvast van overtuigd. Om die uitdagingen aan te pakken en te werken aan de doelstellingen van het Pact 2020, selecteerde de Vlaamse Regering samen met de Raad van Wijzen dertien thema s. Op die thema s moeten we sterk inzetten om de Vlaamse samenleving structureel te vernieuwen, zodat we de toekomst met vertrouwen kunnen tegemoet zien. De thema s zijn de volgende: 1. NIEUW INDUSTRIEEL BELEID GAZELLESPRONG STROOMLIJNING GERICHT INNOVATIEBELEID IEDEREEN MEE, IEDEREEN ACTIEF KINDERARMOEDEBESTRIJDING FLANDERS CARE HERNIEUWBARE ENERGIE EN SMART GRIDS DUURZAAM WONEN EN BOUWEN DUURZAAM MATERIALENBEHEER RUIMTE VOOR MORGEN SLIMME MOBILITEIT VERSNELLING INVESTERINGSPROJECTEN CREATIEVE EN DUURZAME STEDEN 60

5 8 9 Deze thema s worden transversale thema s genoemd: ze hebben een heel brede scope en bovendien hebben ze impact op verschillende domeinen. Om de transversale thema s te realiseren, zijn een aangepaste mentaliteit en aanpak nodig, gericht op vernieuwingen en weg van het hokjesdenken. De zoektocht naar een gepaste werkwijze voor de transversale thema s leidde tot het transitiedenken. Transitiedenken betekent volop inzetten op het herdenken van de huidige modellen en systemen in de maatschappij om te evolueren naar een meer duurzame, innovatieve toekomst. Transitie is het resultaat van ontwikkelingen die elkaar versterken op economisch, cultureel, ethisch, technologisch, ecologisch, sociaal en institutioneel vlak. Overheden, bedrijven, kennisinstellingen, socioculturele organisaties, milieuverenigingen en individuele burgers spelen daarin elk hun rol. Transities duren vaak lang, zelfs verschillende generaties, en hertekenen de wereld. Denk maar aan de overgang van de landbouwsamenleving naar de industriële samenleving. Naast technologische innovatie gaat het ook over een nieuwe manier van werken, een subtiel samenspel van vele spelers, over participatie en co-creatie. Een transitieproces creëert nieuwe inzichten en ideeën door verschillende soorten kennis en ervaringen te delen. Bij een transitieproces wordt gekeken buiten de bestaande zienswijzen om systemen te veranderen. Maar dat vraagt tijd. Daarom zijn een gemeenschappelijk toekomstbeeld en een langetermijnvisie nodig. Deze moeten mensen inspireren om verder te denken en te handelen. Vanuit die gedeelde visie en samenwerking tussen alle actoren worden vernieuwende experimenten opgezet waaruit geleerd kan worden. Dankzij die experimenten moet het mogelijk zijn om echt baanbrekend werk te verrichten. Verder in deze brochure vindt u een gedetailleerde beschrijving van de dertien transities. Mensen inspireren om verder te denken en te handelen.

6 10 11 Uitdaging BEHOUD VAN WELVAART EN CONCURRENTIEKRACHT IN EEN VERANDERENDE WERELD DOOR TRANSFORMATIE VAN DE INDUSTRIËLE ACTIVITEITEN IN WAARDEKETENS EN CLUSTERS VAN DE TOEKOMST. Hoe behoudt Vlaanderen zijn troeven als welvarende en competitieve regio in een geglobaliseerde wereld? Hoe zorgen we ervoor dat onze welvaart behouden en goed verdeeld blijft, terwijl ons leefmilieu gevrijwaard blijft? DOELSTELLING TRANSITIE 1. Nieuw Industrieel Beleid tuur van onze economie om tot een innovatief, groen en sociaal sterker economisch weefsel te komen. GEÏNTEGREERDE AANPAK Om die doelstelling te bereiken is samenwerking essentieel. De visie van alle betrokkenen werd in 2010 in een Groenboek gegoten. Op 27 mei 2011 keurde de Vlaamse Regering de visie, de vier beleidspijlers en de vijftig acties goed. Die zijn opgenomen in het Witboek en werden verder verfijnd naar aanleiding van één De Vlaamse economie ziet er in 2020 helemaal anders uit. Dat is nodig om onze concurrentiekracht en onze welvaart op peil te houden in een wereld die razendsnel verandert. Om een topregio te zijn in de wereld van morgen is industriële activiteit essentieel. De industrie van de toekomst is gebaseerd op innovatie en creëert op duurzame wijze welvaart en gediversifieerde werkgelegenheid in Vlaanderen. Vlaanderen in Actie en alle betrokken partners willen inwerken op de strucjaar Nieuw Industrieel Beleid. (www.nieuwindustrieelbeleid.be). Het Nieuw Industrieel Beleid creëert de voorwaarden en stimuleert de nodige veranderingsprocessen om bestaande industriële activiteit te vernieuwen en om bijkomende industriële activiteit te ontwikkelen. De Vlaamse Regering laat zich daarbij adviseren door een industrieraad van onafhankelijke experten. VIER BELEIDSPIJLERS Het Witboek bevat de volgende beleidspijlers: de economische pijler, met clusters van bedrijven, kennisinstellingen en onderwijs, die gericht is op de creatie van de Fabriek van de Toekomst; de innovatiepijler, die specifiek gericht is op de innovatie die transformatie bewerkstelligt; de sociale pijler, die gericht is op competentieontwikkeling en een nieuwe arbeidsorganisatie; de infrastructuurpijler, die de aantrekkingskracht van Vlaanderen voor de industrie van de toekomst verhoogt en de verankering ervan versterkt. FLANKEREND INDUSTRIEEL BELEID Om die vier beleidspijlers van het NIB te realiseren is ook een sterk flankerend industrieel beleid nodig. Dat flankerende beleid richt zich op: beheersing van de productiekosten; een performante dienstverlening van de overheid, bijvoorbeeld door efficiënte regelgeving; een optimaal gebruik van natuurlijke hulpbronnen. RONDETAFEL Via de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) wordt het sectoroverleg in het vernieuwend sectorbeleid ingeschakeld. We werken het transformatiebeleid van het NIB uit met een specifiek beleid op het niveau van sectoren en clusters. We moeten een breed maatschappelijk draagvlak voor de transformatie garanderen. Dat kan met een methodiek voor nieuwe Rondetafels, die een strategische agenda voor transformatie opstellen en implementeren. Daarvoor is een afsprakenkader binnen VESOC opgesteld, waarbij de bouwsector als proefproject fungeert. TOEKOMST Om tegen 2020 een innovatief, groen en sociaal sterk industrieel weefsel te hebben, focust Vlaanderen in Actie op projecten waarvoor Vlaanderen internationaal vergeleken goed scoort, zowel economisch als maatschappelijk.

7 12 13 PROJECT Umicore, uitgeroepen tot meest duurzame bedrijf ter wereld Umicore is een metaalverwerkende onderneming die goud, koper en andere edele metalen recupereert uit oude pc s en gsm s. Het bedrijf smelt het afvalmateriaal, scheidt de basisproducten en raffineert die vervolgens voor hergebruik. Uit elke ton afvalmateriaal wint Umicore 200 gram goud. Dat is aanzienlijk hoger dan de 5 gram per ton die de mijnbouw oplevert. Jaarlijks wordt een miljoen ton CO2 minder uitgestoten voor het verwerken van dezelfde hoeveelheid metaal. De metaalverwerkende industrie heeft een hoog energieverbruik, maar Umicore gebruikt het restafval als energiebron voor zijn activiteit en ook dat betekent een serieuze ecologische winst. Umicore herwint zuivere en waardevolle metalen. Daardoor hoeven die metalen niet ontgonnen te worden uit de natuur en kunnen ze opnieuw een industriële toepassing krijgen. Bovendien spaart het bedrijf met de energieefficiënte productiewijze het klimaat. En die inspanningen lonen: op het World Economic Forum 2013 in Davos werd Umicore uitgeroepen tot het meest duurzame bedrijf ter wereld. De energie-intelligente oplossingen van de Belgische multinational Umicore laten toe op een milieuvriendelijke, hernieuwbare en duurzame wijze energie te produceren, op te slaan en te hernieuwen. Ook legt Umicore zich toe op de energiezuinige recyclage van edele metalen. De resultaten van de onderzoeks- en ontwikkelingsinitiatieven voor duurzame ontwikkeling plaatsen Vlaanderen als innovatieve topregio op de Europese kaart. TIM WEEKES DIRECTOR OF GROUP COMMUNICATIONS UMICORE

8 14 15 TRANSITIE 2. Gazellesprong Uitdaging ONDERSTEUNING VAN BEDRIJVEN DOOR GROEI EN INTERNATIONALISERING Vlaanderen telt veel competitieve bedrijven met een sterke knowhow en kwaliteitsvolle producten of diensten. Toch hinkt Vlaanderen achterop wat betreft het aantal snelgroeiende, internationaal georiënteerde ondernemingen. Vlaanderen in Actie wil dat aantal tegen 2020 de hoogte instuwen. Dat is nodig, want die bedrijven pompen veel zuurstof in onze economie. DOELSTELLING ViA wil een geschikt economisch klimaat creëren om de doorgroei van bedrijven, gericht op internationalisering en op snelle groei, de zogenaamde gazellen, mogelijk te maken en te ondersteunen. De aanwezigheid van gazellen is in de Vlaamse economie van essentieel belang: die relatief kleine groep ondernemingen is verantwoordelijk voor een substantieel aandeel in de creatie van werkgelegenheid. De top 10 van de snelste groeiers in omzet is verantwoordelijk voor niet minder dan 42 procent van de totale nieuw gecreëerde voltijdse banen in de Vlaamse economie. Naast hun belangrijke economische toegevoegde waarde vervullen ze een voorbeeldfunctie voor startende en jonge ondernemingen in Vlaanderen. AANPAK Snelgroeiende ondernemingen worden met specifieke problemen geconfronteerd die eigen zijn aan hun snelle groei. Er is dan ook behoefte aan een beleid op maat dat gericht is op die bedrijven. Dat specifieke beleid heeft in de Vlaamse context voorlopig de naam Gazellesprong gekregen. De Gazellesprong biedt een intensieve coaching aan beloftevolle, ambitieuze ondernemers. Het beleid richt zich op high potential groeiers en op gemiddelde groeiondernemingen. IN DE PRAKTIJK Vlaanderen in Actie focust op: een verbeterde detectie en selectie van potentiële gazellen; een individuele begeleiding van gedetecteerde groeibedrijven bij hun groeistrategie en businessmodel; een hoogwaardige coaching van high potentials die internationale groeiperspectieven hebben; een algemene sensibilisering en informatieverspreiding via infosessies, netwerking en andere opleidingsinitiatieven voor potentiële gazellen; een proactieve kennisgeving van het overheidsinstrumentarium aan gedetecteerde groeibedrijven. De belangrijkste overheidspartners (het Agentschap Ondernemen, Flanders Investment and Trade, IWT, Participatiemaatschappij Vlaanderen) werken daarbij nauw samen met geïnteresseerde ondernemersorganisaties. Met die gecoördineerde aanpak wil de overheid de groeiambities van ondernemingen aanwakkeren en werken aan een cultuuromslag in de ondernemerswereld en de samenleving.

9 16 17 PROJECT Kim s Chocolates Kim s Chocolates is een bedrijf dat gespecialiseerd is in de productie van fijne Belgische chocolade. De knowhow van Kim s Chocolates is bekend tot ver over de grenzen. Geen toeval dus dat meer dan 95% van de productie bestemd is voor de export. Oorspronkelijk exporteerde het bedrijf chocoladeproducten van derden, maar oprichter Fons Maex investeerde in eigen productie en wilde onmiddellijk topkwaliteit produceren. Daarbij richtte hij zich meteen op de wereldmarkt. Kim s Chocolates is intussen uitgegroeid tot wereldwijde leverancier van chocoladeproducten. In 2011 erkende Trends Business Tour Kim s Chocolates als uitmuntend bedrijf in export. Het bedrijf heeft een honderdtal vaste werknemers en dankzij een sterke groei haalde Kim s Chocolates in 2012 een omzet van 31 miljoen euro. Het bedrijf kan er prat op gaan de grootste invoerder van Belgische chocolade in de Verenigde Staten te zijn, maar ook Frankrijk, Groot-Brittannië, Japan en Rusland zijn belangrijke markten. Blijven investeren is de boodschap. Na het succesvolle jaar 2005 investeerde Kim s Chocolates onmiddellijk in een nieuwe, grotere fabriek. Van die investering plukt het bedrijf nu de vruchten. Kim s Chocolates gaat heel ver in kwaliteitszorg. De fabriek in Tienen bestaat volledig uit recycleerbaar materiaal. Kim s Chocolates gebruikt bijzondere technieken voor waterzuivering en energiebeheer. Het bedrijf is een van de meest ecologisch verantwoorde chocolatiers ter wereld. Het bedrijf ontving van Unizo de prijs voor Meest Energiebewuste Vlaamse KMO. Ik bekijk jaarlijks de strategie. Ik droom ook wat er over 10 of 20 jaar zou kunnen. Waar kunnen we dan staan bij de 50 grootste warenhuisketens in de wereld? Waarom zouden we niet het Apple van onze branche worden? FONS MAEX STICHTER EN BEDRIJFSLEIDER KIM S CHOCOLATES

10 18 19 TRANSITIE 3. Stroomlijning gericht innovatiebeleid Uitdaging INNOVATIE ALS ANTWOORD OP GROTE MAATSCHAPPELIJKE UITDAGINGEN Hoe kunnen we een antwoord bieden op grote maatschappelijke uitdagingen zoals de klimaatverandering, de vergrijzing en het efficiënt omgaan met mobiliteit en logistiek? Dergelijke alomvattende vraagstukken vragen om innovatieve en systemische oplossingen. Meer van het zelfde is niet langer een optie. De Vlaamse Regering zet haar innovatiestrategie op lange termijn daarbij als wapen in. DOELSTELLING Vlaanderen wil zich als kenniseconomie aansluiten bij de slimme, inclusieve en duurzame groeidoelstellingen van de Europa 2020-strategie. Innovatie is daarbij een cruciale factor. De Vlaamse overheid stimuleert innovatie. Niet zomaar innovatie om de innovatie, maar innovatie die een maatschappelijk of economisch hefboomeffect heeft. Het innovatiebeleid wordt daarom zo gestructureerd dat het nog meer dienstbaar wordt. Dankzij een groter hefboomeffect draagt het bij tot de realisaties in andere beleidsdomeinen. Het leggen van transversale verbanden over de beleidsdomeinen heen is daarbij een belangrijk aandachtspunt. INNOVATIE- KNOOPPUNTEN De koppeling van de wetenschappelijke en technologische sterktes van Vlaanderen (gericht innovatiebeleid) met de grote maatschappelijke en economische uitdagingen, zorgt voor multidisciplinaire knooppunten. Die innovatieknooppunten bewerkstel- ligen een transformatie in domeinen als groene energie, groene mobiliteit en logistiek, eco-innovatie, zorginnovatie en sociale innovatie. Wetenschap en innovatie kunnen zo beter bijdragen tot het verlichten van onze maatschappelijke problemen en tot de valorisatie van economische opportuniteiten. INNOVATIEPACT Om die innovatie en wetenschapsvooruitgang te realiseren, heeft de Vlaamse overheid ook partners nodig. Ze zal daarom kennisinstellingen, kleine en grote bedrijven, de non-profitsector en het middenveld mobiliseren en enthousiasmeren om aan het innovatieproces deel te nemen. Een nieuw innovatiepact moet het engagement van alle actoren vastleggen. CONCRETE STAPPEN OP WEG NAAR DE TRANS- FORMATIE ZIJN: de oprichting van innovatieregiegroepen rond bouw, eco-innovatie en groene energie; FISCH als platform voor de duurzame chemie; de evolutie van de competentiepool FMTC tot platform voor de maakindustrie; de Proeftuin Elektrische Voertuigen; de oprichting van icleantech (voor een schone en zuivere technologie) en Energyville (onderzoek naar groene-energietechnologie); de financiering van innovatieve initiatieven met een economisch-strategisch potentieel door het TINA-fonds (Transformatie en Innovatie Acceleratie Fonds); de optimalisering van het Vlaamse innovatie-instrumentarium; het vermarkten door strategische onderzoekscentra (IMEC, VIB, VITO en IBBT) van hun kennis via de oprichting van spin-offs. OVERLEG In april 2012 organiseerde de Vlaamse overheid een rondetafel over sociale innovatie. Twee aspecten ervan stonden in de schijnwerpers: het sociaal ondernemerschap en de brede ondersteunende sociale innovatie. Dat gaf de aanzet tot een boeiende discussie tussen de overheid en representatieve stakeholders uit heel diverse sectoren over de focus en de randvoorwaarden van beide aspecten.

11 20 21 PROJECT Sociale innovatie: MOOSS en BAZART geven kinderen zin in kunst Vzw MOOSS geeft kinderen en jongeren de kans om zich uit te leven in kunst door hun creativiteit te stimuleren. MOOSS laat kinderen vanaf vier jaar deelnemen aan de beste activiteiten die steden te bieden hebben. Het doet hen zin krijgen in kunst door hen bijvoorbeeld elke zondag in groep mee te nemen naar verschillende musea. Een van de projecten is BAZART, een unieke kunstjeugdbeweging in Leuven en Antwerpen, waar jongeren elke zondag samen naartoe gaan om te spelen met kunst en cultuur in eigen stad. De activiteiten van BAZART zijn heel uiteenlopend: van zoeken, rennen, bedenken, bouwen en dansen tot fantaseren, luisteren en zingen. Er wordt bovendien inclusief gewerkt: iedereen is welkom bij BAZART, iedereen kan mee. De innovatieve aanpak van het sociale leven van jongeren beperkt zich niet tot Antwerpen en Leuven. Het netwerk van MOOSS dringt ook door in andere steden: in Gent, Brugge, Dendermonde en in andere steden helpt het initiatiefnemers van vergelijkbare projecten. Zo helpt MOOSS jonge stadbewoners om de stad een stukje van henzelf te maken. Op die manier worden de drempels van de grote cultuurtempels een stuk lager. MOOSS-medewerkers werken niet alleen rechtstreeks met jongeren, ze stimuleren, initiëren en ondersteunen bestaande projecten en roepen er nieuwe in het leven. Door netwerking brengen ze ideeën tot uitvoering en helpen ze mee om festivals (zoals Rode Hond, Kinderhoogdag en SuperVlieg) naar een hoger niveau te tillen. MOOSS zorgt ook voor de opleiding van kunsteducatieve jeugdwerkers. Binnen BAZART kijken we met kilo s kunst en plezier naar het artistieke heden en verleden. Zo leggen kinderen de basis voor een creatieve en artistieke kijk op de wereld rondom hen. En dat is zeer zeker sociaal vernieuwend. STEFAAN VANDELACLUZE ALGEMEEN COÖRDINATOR MOOSS VZW

12 22 23 TRANSITIE 4. Iedereen mee, iedereen actief Uitdaging OPLOSSINGEN VOOR EEN KNELPUNTECONOMIE Beroepen veranderen en verdwijnen, of er duiken nieuwe beroepen op. Een economie die concurrentieel wil blijven, moet zich telkens opnieuw heruitvinden. Jobs en gevraagde competenties verschuiven immers mee. Maar waar speelt die economische groei en ontwikkeling zich af? En zijn we, bedrijven en werknemers, voorbereid op die jobs van morgen? Jongeren kiezen immers niet altijd voor richtingen met perspectieven op de arbeidsmarkt. Ook studierichtingen zelf zijn niet altijd optimaal afgestemd op de verwachtingen van de arbeidsmarkt. Tegelijk benutten we de talenten die al op de arbeidsmarkt aanwezig zijn, niet altijd. Met Vlaanderen in Actie willen we oplossingen aanreiken om de kloof tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te dichten. DOELSTELLING Vlaanderen evolueert in snel tempo naar een knelpunteconomie. De bedrijfswereld signaleert talrijke vacatures voor beroepen die niet of nauwelijks vervuld raken. De vergrijzing doet die problematiek nog toenemen. Tegen 2020 wil Vlaanderen in Actie / Pact 2020 een globale werkzaamheidsgraad van minstens 76 procent. Daarbij gaat speciale aandacht naar vrouwen, allochtonen, personen met een arbeidshandicap en 50+ ers. De knelpunteconomie, en breder de matchingsproblematiek, stelt ons voor de uitdaging om talent aan te trekken, te behouden en te ontwikkelen afhankelijk van de behoeften op de arbeidsmarkt. SAMEN-WERKEN Deze uitdaging kan niet door één organisatie aangegaan worden. Het is dus nodig om de krachten te bundelen. Vandaag bestaan er al heel wat samenwerkingsinitiatieven. Die werken samen rond gemeenschappelijke. doelstellingen op het vlak van het aantrekken, ontwikkelen, opleiden, certificeren en kwalificeren van leerlingen, werkzoekenden, werkenden en hun instructeurs in functie van lacunes op de arbeidsmarkt. De Vlaamse Regering en de sociale partners vragen dat arbeidsmarkt- en opleidingsactoren, onderwijsinstellingen en bedrijven hun samenwerking verder optimaliseren in excellente partnerschappen. Zo kunnen we beter en meer gericht inspelen op de strategische arbeidsmarktknelpunten van vandaag en morgen. We beschouwen samenwerkingsverbanden als dé hefboom om een doorbraak te forceren. PRIORITEITEN Prioritair is onder meer: de tewerkstellings- en competentiebehoeften in kaart brengen; opleiding, onderwijs en de bedrijfswereld op elkaar afstemmen; excellente partnerschappen verkennen en invullen op basis van inspirerende voorbeelden; een flankerend beleid verkennen om excellente partnerschappen te stimuleren en te ondersteunen; knelpunten wegwerken. OVERLEG Een stuurgroep van vertegenwoordigers uit de onderwijs- en de werkwereld gaat samen aan de slag om samenwerkingsverbanden op het terrein te verkennen. Ze zoeken uit hoe die samenwerkingsverbanden verder kunnen groeien en bloeien.

13 24 25 PROJECT Leren op de werkvloer Het VTI Brugge en de firma Watteeuw uit Oostkamp hebben een project opgestart rond werkplekleren. Ze streven er met hun project naar om de theorie te koppelen aan de praktijk. De lessen op school zijn in principe louter theoretisch. Dankzij dit project worden de lessen die vastgelegd zijn in het leerplan, in het bedrijf zelf gegeven. Dat levert een grote pedagogische meerwaarde op. De theoretische leerstof wordt geïllustreerd, lees gemotiveerd, door de praktische toepassing van de theorie in het bedrijf te bekijken. De essentie blijft lesgeven, maar de leerlingen verwerken de leerstof door te zien hoe de theorie in praktijk wordt gebracht in een industriële omgeving. Zo kunnen de leerlingen in het laboratorium van het bedrijf Watteeuw met eigen ogen vaststellen wat het belang is van het ijzer-koolstofdiagram in het industriële proces. En na een theoretische statistiekles voor het vak wiskunde kunnen ze in het bedrijf de typische toepassingen van de gausscurve in de productie bekijken. Werkplekleren slaat een motiverende brug tussen het onderwijs en het bedrijfsleven. Het bewijs? We hebben in jaren geen zieke leerling gehad op een dag met werkplekleren. JOS LORIDAN ALGEMEEN DIRECTEUR, VRIJE TECHNISCHE INSTITUTEN VAN BRUGGE VZW

14 26 27 Uitdaging KINDERARMOEDE TERUGDRINGEN Een op de tien kinderen in Vlaanderen wordt geboren in armoede. Vlaanderen in Actie wil dat aantal fors terugdringen via onder meer goede opleiding, huisvesting, tewerkstelling en integrale gezinsondersteuning. DOELSTELLING Het Pact 2020 wil tegen 2020 het aantal kinderen dat in armoede geboren wordt, halveren en het algemene armoederisico in Vlaanderen met 30% doen dalen. GEÏNTEGREERDE AANPAK In armoede geboren worden en opgroeien heeft nefaste gevolgen voor de ontwikkeling van kinderen. Het vergroot het risico dat ze zelf een leven in armoede zullen doorbrengen. De kinderen krijgen niet de kansen waar alle kinderen TRANSITIE 5. Kinderarmoedebestrijding recht op hebben. En de samenleving laat daardoor heel wat potentieel van die kinderen niet tot ontplooiing komen. Dat zorgt op termijn bovendien voor hogere maatschappelijke kosten. Kinderarmoede kan daarbij niet los gezien worden van armoede bij de ouders. Armoede is een complex probleem. Het gaat om uitsluiting op verschillende levensdomeinen. We zien dat financiële moeilijkheden vaak tegelijk oorzaak en gevolg zijn van achterstelling op het vlak van tewerkstelling, onder- wijs, huisvesting, gezondheid of maatschappelijke participatie. Die complexe problematiek vraagt een geïntegreerde aanpak, op Vlaams, lokaal en federaal niveau. Overheden, dienstverlenende voorzieningen, middenveldorganisaties, verenigingen van mensen in armoede en de private sector moeten de handen in elkaar slaan. RONDETAFEL In maart 2011 heeft Vlaanderen in Actie een rondetafelgesprek over kinderarmoede georganiseerd, met focus op de bestrijding van armoede bij kinderen tot en met drie jaar oud. Uit recent onderzoek blijkt immers dat die periode cruciaal is om de armoedespiraal te doorbreken. Eind 2011 vond een Studio Kinderarmoede plaats waarin acht internationale experts brainstormden over innovatieve oplossingen voor een effectieve aanpak van de kinderarmoede. Als vervolg daarop wordt een societycase opgebouwd die de belangrijkste argumenten bundelt als antwoord op de vraag waarom inzetten op kinderen tot en met drie jaar en hun gezin noodzakelijk is als we onze doelstelling willen bereiken. PRIORITEITEN Om de acties uit het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding voor versneld uit te voeren, heeft de Vlaamse Regering een lijst met prioriteiten vastgelegd. Daarnaast stelde de Vlaamse Regering midden 2011, als onderdeel van het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding, het Actieprogramma Kinderarmoede voor met specifieke maatregelen ter bestrijding van armoede bij kinderen tot en met drie jaar. Enkele van die prioriteiten en maatregelen zijn: zo veel mogelijk rechten automatisch (dus zonder aanvraag) toekennen; een armoedetoets inbouwen in de regelgeving; netwerkvorming tussen lokale actoren stimuleren, met het oog op een integrale aanpak vanuit de behoeften van het gezin; automatisch een huursubsidie toekennen aan mensen die te lang op de wachtlijst staan, en aan de laagste inkomensgroepen; kwaliteitsvolle duurzame jobs op maat creëren voor mensen in armoede, onder andere in buurtontwikkelingsdiensten; inzetten op preventieve gezinsondersteuning; werken aan een warme overgang tussen opvang en onderwijs. OVERLEG Het lokale niveau beschikt over cruciale hefbomen om kinderarmoede integraal aan te pakken. Lokale besturen spelen daarin een belangrijke rol. Daarom organiseert de Vlaamse overheid provinciale overlegmomenten en ondersteunt ze lokale projecten om kinderarmoede op een innovatieve wijze aan te pakken. Er wordt ook regelmatig overleg gepleegd met armoedeorganisaties en andere actoren die daarin een rol willen en kunnen spelen.

15 28 29 PROJECT Buurtwerk t Lampeke Een van de projecten die bij ViA aansluit, is Buurtwerk t Lampeke vzw in Leuven. Samen met een groep vrijwilligers en medewerkers van heel diverse achtergronden werkt t Lampeke aan het doorbreken van kansarmoede en sociale uitsluiting. Ook de ouders zelf spelen een belangrijke rol in het vergroten van de leefbaarheid van de buurt. Daarnaast zet de werking van Buurtwerk t Lampeke ook in op infrastructurele veranderingen en plannen. Ook inspraak in en betrokkenheid bij het lokale en bovenlokale beleid zijn belangrijk. Buurtwerk t Lampeke biedt en dat is een essentiële en fundamentele keuze een laagdrempelige en integrale opvoedingsondersteunende plek voor gezinnen: kinderen, jongeren, ouders en grootouders. Aandacht gaat ook uit naar tewerkstelling van kansengroepen. Buurtwerk t Lampeke werkt vanuit een integrale aanpak rond de verschillende levensdomeinen zoals onderwijs, wonen, tewerkstelling, welzijn, gezondheid, opvoeding, cultuur en vrije tijd. Al die domeinen zijn belangrijk in het leven van mensen (volwassenen, kinderen, gezinnen, alleenstaanden). Daarom wordt ook doelbewust gebouwd aan een uitgebreid netwerk en aan samenwerkingsverbanden met organisaties binnen en buiten de buurt. Zo speelt Buurtwerk t Lampeke in op de concrete vragen en behoeften waarmee de mensen elke dag geconfronteerd worden. Het neemt dat ook mee als signaal naar het beleidsniveau. Een aantal grote bedrijven ondersteunen vanuit hun maatschappelijk engagement Buurtwerk t Lampeke op inhoudelijk, logistiek of financieel vlak. Wij geloven sterk dat onze werkvorm als geïntegreerde buurt- en basiswerking een antwoord is om aan armoedebestrijding te doen en tot maatschappelijke verandering te komen. Wij ijveren ervoor dat ons beleid kiest om daar krachtig op in te zetten, over de beleidsschotten heen. KARIN NELISSEN ALGEMENE COÖRDINATOR BUURTWERK T LAMPEKE

16 30 31 TRANSITIE 6. Flanders Care Uitdaging INNOVATIE IN ZORG EN ZORGECONOMIE DOELSTELLING Flanders Care wil door innovatie het aanbod van kwaliteitsvolle zorg aantoonbaar verbeteren en verantwoord ondernemerschap in de zorgeconomie stimuleren. Flanders Care wil innovatieve doorbraken realiseren in alle vormen van zorg. Zo kan onder meer aan de veranderende behoeften van de ouder wordende bevolking voldaan worden. De uitdaging die de maatschappelijke en demografische evolutie stelt, is voor de zorgverlening een kans om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Om dat doel te bereiken, zijn innovatie en ondernemerschap onontbeerlijk. Tegelijk biedt een innovatieve uitbouw van de zorgsector economische opportuniteiten voor Vlaanderen. WERKWIJZE De innovatie moet het resultaat zijn van een kruisbestuiving tussen de zorgvoorzieningen, de zorgverleners, de zorggebruikers, de kenniscentra en de bedrijfswereld. Die zijn allemaal vertegenwoordigd in het zorgvernieuwingsplatform. Het zorgvernieuwingsplatform adviseert het interministerieel comité. Zo ontwikkelde het zorgvernieuwingsplatform een visie op ICT in de zorg, meer bepaald op het elektronisch delen van zorggegevens. De visietekst (e-)zorgzaam Vlaanderen is daarvan het resultaat. Flanders Care focust ook op het aantrekken van nieuw talent voor de zorgsector en de maximale benutting van de aanwezige competenties. SAMENWERKING De samenwerking tussen zorgvoorzieningen, zorggebruikers, ondernemers en kenniscentra toont zich ook in de demonstratieprojecten van Flanders Care. Ze testen en demonstreren er innovatieve zorgproducten met overheidssteun. Een ander voorbeeld is de samenwerking van alle actoren in de proeftuin zorginnovatie. De proeftuin richt zich op het stimuleren van innovatie in de ouderenzorg. Ondernemers, zorgvoorzieningen en kennisinstellingen kunnen altijd terecht bij het Impulsloket van Flanders Care. Ook de innovatiecentra beschikken nu over gespecialiseerde Flanders Care-medewerkers. Tot slot richtte de Vlaamse Regering, in samenwerking met de investeringsvennootschap PMV, het gespecialiseerde zaaikapitaalfonds Flanders Care Invest op. Flanders Care focust ook op de aantrekking van nieuw talent voor de zorgsector.

17 32 33 PROJECT Vitalink deelt zorg- en welzijnsgegevens. Vitalink is het nieuwe digitale platform van de Vlaamse overheid dat het mogelijk maakt om zorg- en welzijnsgegevens op een veilige manier te delen. Zorgverleners, van huisarts tot thuisverpleger, kunnen met Vitalink correcte en volledige patiënteninformatie delen. Dat gebeurt op een eenvoudige manier en met de nodige aandacht voor privacy en beveiliging. Zo werken zorgverleners beter samen en krijgen patiënten de beste medische begeleiding. De patiënt beslist zelf of zijn gegevens al dan niet gedeeld mogen worden, en met welke zorgverleners. Dankzij Vitalink kunnen patiënten voor het eerst hun zorg- en welzijnsgegevens delen met al hun zorgverleners. Vitalink is bovendien het enige platform dat zorgverleners en welzijnswerkers de mogelijkheid biedt om samen te werken rond de zorg voor een patiënt. Die multidisciplinaire aanpak is een van de unieke aspecten van Vitalink. De zorg- en welzijnssector in Vlaanderen bepaalt de visie en strategie van Vitalink. De Vlaamse overheid is daarbij facilitator. Iedereen, zorgverlener of patiënt, is vrij om al dan niet (gratis) gebruik te maken van Vitalink. In januari 2013 zijn vier proefprojecten opgestart: Aalst, Zuidoost-Limburg, Turnhout en de Brusselse Rand zijn aan de slag gegaan met Vitalink. In die testfase deelt Vitalink alleen het medicatieschema. Als de evaluatie na zes maanden positief is, wordt Vitalink ook in andere delen van Vlaanderen opgestart. Het Vitalink-proefproject in Aalst zal ervoor zorgen dat een correcte inname van de geneesmiddelen door de patiënt een belangrijke meerwaarde betekent voor het Vlaamse gezondheidsbeleid. Dat kan door zijn gestructureerde aanpak en door zijn wetenschappelijke onderbouw. Het model, uitgewerkt door het Vitalink-proefproject Aalst, is zo eenvoudig dat een uitbreiding naar de rest van Vlaanderen kinderspel is. ETIENNE POPPE APOTHEKER, PROEFPROJECT VITALINK AALST

18 34 35 TRANSITIE 7. Hernieuwbare energie en smart grids Uitdaging HET ENERGIEVRAAGSTUK IS WERELDWIJD EEN VAN DE GROOTSTE MAATSCHAPPELIJKE EN ECONOMISCHE UITDAGINGEN. VLAANDEREN WIL DAARIN EEN VOORTREKKERSROL SPELEN. Energie is een basisbehoefte en een basisrecht. Maar de niet-hernieuwbare energiebronnen zoals olie, gas en steenkool raken op. Hoeveel tijd ons nog rest, weten we niet. Het Vlaamse energiebeleid wil zich in elk geval daarop voorbereiden. Een energietransitie is noodzakelijk, waarbij economische, sociale en ecologische belangen optimaal met elkaar sporen. DOELSTELLING Vlaanderen in Actie streeft ernaar uiterlijk tegen 2050 zijn energiebehoefte zoveel mogelijk uit hernieuwbare energie te halen. Er moet ook een slim elektriciteitsnetwerk uitgebouwd worden. De energie zelf willen we zo maximaal mogelijk in Vlaanderen opwekken. Maar die ontwikkeling mag de energiekosten in Vlaanderen niet veel sterker doen stijgen dan in de landen die ons omringen. Toekomstprospecties wijzen op een trend waarin consumenten zelf meer elek- triciteit zullen produceren, bijvoorbeeld door gebruik te maken van zonnepanelen, windmolens of via warmtekrachtkoppeling. Het elektriciteitsnetwerk zal beter uitgerust moeten worden om tweerichtingsverkeer te ondersteunen. Met behulp van een interactief systeem kunnen we de stroomproductie optimaal afstemmen op de vraag. De bestaande elektriciteitsinfrastructuur moet dus worden omgebouwd naar een intelligent netwerk of smart grid. ACTIEPLAN Vlaanderen moet zich, in nauw overleg met de stakeholders, toespitsen op de omschakeling naar hernieuwbare en slimme energie. Met dat ultieme doel voor ogen werkt de Vlaamse overheid aan een nieuw Actieplan Hernieuwbare Energie 2020 én aan een visie op langere termijn (2050). EEN ENERGIETRANSITIE VRAAGT ONDER MEER: vraag- en aanbodsturing door slimme netwerken en de opslag van energie; een ruimtelijk energieplan dat hernieuwbare energie-installaties een plaats geeft in het druk bebouwde Vlaanderen; zowel technologische innovaties als de uitwerking van innovatieve beleidsstrategieën; de opkomst van een meer decentrale productie. Gezinnen en bedrijven zijn niet langer alleen consument van energie, maar worden ook steeds meer zelf producent; maatregelen en initiatieven om de gewenste mix van hernieuwbare energietoepassingen te creëren. OVERLEG In het voorjaar van 2013 start het Vlaams Energieagentschap (VEA) het overleg met de stakeholders over het nieuwe actieplan. Geïnteresseerde belanghebbendenorganisaties kunnen nu al hun eigen langetermijnvisie aan VEA bezorgen.

19 36 37 PROJECT STORG maakt energie uit 100% hernieuwbare bronnen STORG is een landbouwen mestvarkensbedrijf uit Helchteren, dat energie maakt uit 100% hernieuwbare bronnen. Het bedrijf produceert biogas met een co-vergistingsinstallatie. De voeding van de vergistingsinstallatie bestaat uit varkensmest van de eigen varkens, bedrijfseigen materiaal uit de akkerbouw en andere aangevoerde biomassa die ongeschikt is voor voeding. Het biogas wordt door middel van twee warmte-krachtkoppelingsinstallaties (WKK s) omgezet in warmte en elektriciteit. Het bijzondere is dat een van de WKK s ook tegelijkertijd deels kan draaien op plantaardige olie, dankzij een zogenaamde dual-fuelmotor. Een deel van de opgewekte energie wordt gebruikt op het bedrijf zelf, bijvoorbeeld om de kantoren en stallen te verwarmen en de eigen installaties van energie te voorzien. Het overschot aan warmte en elektriciteit levert STORG aan het naburige recreatiepark Molenheide. Op die manier kan nagenoeg de volledige energievraag van Molenheide worden gedekt. Molenheide is daarmee het eerste CO2- neutrale bungalowpark van Europa. Onder andere 350 bungalows, een aantal restaurants, een subtropisch zwembad en een indoor speeltuin draaien nu op de groene energie van STORG. De resultaten van die samenwerking zijn spectaculair. Jaarlijks bespaart het recreatiepark zowat liter stookolie. Bovendien moet er voor Molenheide geen elektriciteit meer worden opgewekt door externe leveranciers. Om even te vergelijken: voor de stroomvoorziening is dat het equivalent van 750 gezinnen en voor de verwarming het equivalent van 120 gezinnen. Hernieuwbare energieproductie biedt nieuwe mogelijkheden voor optimalisatie en verankering. STORG-Molenheide is een mooi voorbeeld van hoe een lokale samenwerking leidt tot een belangrijke energiebesparing op basis van een duurzame aanpak. Deze creatieve en gedurfde realisatie versterkt het lokale weefsel en geeft de bedrijven een toekomstperspectief. FRANCIES VAN GIJZEGHEM PROJECTLEIDER BIO ENERGIE PLATFORM BIJ ODE VLAANDEREN

20 38 39 Uitdaging EEN DUURZAME WOON- EN WERKOMGEVING OP MAAT VAN BEWONERS EN GEBRUIKERS Vlaanderen staat voor een belangrijke uitdaging: hoe willen we in de toekomst samenleven, wonen en werken? De gebouwen waarin we wonen en werken, zijn vaak slecht afgestemd op toekomstige uitdagingen en dragen weinig bij tot het sociale weefsel of het creëren van levende kernen. De manier waarop we bouwen, heeft ook een belangrijke invloed op onze mobiliteit en de almaar schaarser wordende ruimte. Bovendien is het systeem van wonen en bouwen te weinig afgestemd op de draagkracht van het milieu. TRANSITIE 8. Duurzaam wonen en bouwen DOELSTELLING Vlaanderen in Actie wil ervoor zorgen dat onze huizen en gebouwen van kwalitatief hoogstaand niveau zijn. De omgeving en de gebouwen zijn comfortabel, veilig, toegankelijk, aangepast aan elke levensfase, flexibel, milieuvriendelijk en betaalbaar. Wijken zijn levendig en groen met een goede sociale cohesie, en diensten en openbaar vervoer zijn goed bereikbaar. SAMENWERKEN Eind 2004 werd op initiatief wers en gebruikers van onze leefomgeving van morgen. Gedreven door leren om te doen en doen om te leren, werkt DuWoBo aan een portfolio van grondig doordachte woon- en bouwconcepten die de transitie naar een duurzaam bewoond en bebouwd Vlaanderen willen versnellen. SCHERPE AMBITIES ALS LEIDRAAD De eerste opdracht van het transitienetwerk was de ontwikkeling van een langetermijnvisie of de zogenaamde transitieagenda Vlaanderen in de Steigers. Alleen door ver vooruit te denken en met scherp beschreven ambities kan een toekomstgerichte ommezwaai gerealiseerd worden. De visietekst is ook opgenomen in de Vlaamse strategie voor duurzame ontwikkeling en is goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Onder de werktitel DuWoBo 2.0 wordt de visietekst vandaag met diverse partners voor een eerste keer geactualiseerd en wordt nagegaan hoe de vernieuwde visie nog beter in praktijk gebracht kan worden. ARENA EN LEERGEMEENSCHAPPEN Het transitienetwerk organiseert tweemaal per jaar een brede netwerkdag of transitiearena. DuWoBo faciliteert in de tussentijd thematische leergemeenschappen, zoals het Lerend Netwerk Duurzame Wijken, een leergemeenschap rond de noodzakelijke aanpassinvan de Vlaamse overheid gestart met het transitienetwerk DuWoBo. DuWoBo was het eerste transitieproces dat werd opgestart in Vlaanderen. Het is een open netwerk waar durvende denkers en doeners uit het bedrijfsleven, de overheid, wetenschappelijke instellingen, milieuverenigingen, de sociale sector en de ruime civiele samenleving elkaar ontmoeten. Bedoeling is om vernieuwende ideeën vanuit diverse achtergronden samen te brengen en te concretiseren in oplossingen voor de ontwerpers, bougen in het onderwijs en de innovatieve organisatie van het bouwproces. VERNIEUWENDE PROJECTEN Binnen DuWoBo zijn in het verleden verschillende initiatieven genomen die vandaag volop tot ontwikkeling komen of die zijn omgezet in beleidsinstrumenten: de Vlaamse Maatstaf Duurzaam Wonen en Bouwen is een instrument dat een kader biedt om de duurzaamheid van bouwprojecten te meten. De Sustainable Building Council zal de systemen beheren en certificeren; de Provinciale Steunpunten Duurzaam Wonen en Bouwen zetten lokale netwerken op en organiseren gerichte adviezen en sensibilisatieacties; het Lerend Netwerk Duurzame Wijken wil kennis en praktijk uitwisselen rond duurzame wijken, systematiseert de verschillende ervaringen in Vlaanderen en schakelt experten in voor de concrete begeleiding op het terrein; daarnaast zijn er projecten rond maatschappelijk ondernemen in de bouw, werken in bouwteams, de aanpassing van opleidingen aan duurzaam bouwen, goede voorbeeldgebouwen van de overheid, de ondersteuning van cohousingprojecten enzovoort.

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ACV Studiedag Industrie 18 februari 2014 Mijnheer de Voorzitter

Nadere informatie

samenwerken aan ondernemerschap door innovatie in de zorg

samenwerken aan ondernemerschap door innovatie in de zorg samenwerken aan ondernemerschap door innovatie in de zorg Vlaanderen in Actie Flanders Care 1 Hoognodig Hoogstwelkom De opportuniteiten voor ondernemerschap en innovatie in de zorg zijn gigantisch. Flanders

Nadere informatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie

Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Zorg om talent: van inzicht naar implementatie Johan Hellings voorzitter Zorgvernieuwingsplatform ViA Ronde Tafel, Brussel, 18 februari 2013 Flanders Care Bredere kader = Gekaderd in doorbraak warme samenleving

Nadere informatie

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en

Kabinet Ingrid Lieten, viceminister-president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Innovatie, Overheidsinvesteringen, Media en Sociale Innovatie: achtergrond conceptnota Innovatiecentrum Vlaanderen VR innovatie moet bijdragen tot het aanpakken van de grote maatschappelijke en economische uitdagingen challenge driven wetenschappelijke

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche 1 OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche http://www.vlaamsenergiecongres.be/ Als iemand 100 jaar of ouder wordt en dat komt gelukkig steeds vaker voor wordt vaak

Nadere informatie

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Inspiratiedag Brede School - 29 april 2014 - BRONKS Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners in

Nadere informatie

Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen

Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen Het nieuw industrieel beleid: - een korte review -de rol van Agentschap Ondernemen Industrie in Vlaanderen blijft belangrijk 40 % Vlaamse toegevoegde waarde (15% BBP) 70 % O&O uitgaven 80 % Vlaamse export

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan

Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool. Metropolitan Uw netwerk voor succesvol ondernemen in de Brusselse metropool Metropolitan Voka Metropolitan bouwt aan de Brusselse metropool Voka, het Vlaams netwerk van ondernemingen, bundelt zijn werking in de Brusselse

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling Universiteit Gent www.steunpunttrado.be Omschrijving van het onderzoek Bijdrage

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

STORE Workshop 5 juni 2014 K. Debackere

STORE Workshop 5 juni 2014 K. Debackere STORE Workshop 5 juni 2014 K. Debackere 1. Situering 2. Vlaanderen in AcEe: verleden, heden en toekomst 3. Uitdagingen 4. Voorgestelde oplossingen Om de doelstellingen van het Pact 2020 te kunnen bereiken

Nadere informatie

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk PERSBERICHT VLAAMS MINISTER-PRESIDENT KRIS PEETERS VLAAMS VICE-MINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN WERK PHILIPPE MUYTERS SERV-voorzitter KAREL VAN EETVELT SERV-ondervoorzitter ANN VERMORGEN

Nadere informatie

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren,

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID 24 februari 2011 WKK Electrabel EON - Degussa Mevrouw

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten

Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Resultaten en vooruitzichten voor het Vlaamse beleidsplatform Slimme netten Thierry Van Craenenbroeck First Belgian Smart Grid Day 18/10/2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Kader

Nadere informatie

betreffende het komen tot een energievisie en een energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement

betreffende het komen tot een energievisie en een energiepact en de rol daarin van het Vlaams Parlement ingediend op 342 (2014-2015) Nr. 1 29 april 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Robrecht Bothuyne, Andries Gryffroy, Willem-Frederik Schiltz, Jos Lantmeeters, Valerie Taeldeman en Wilfried Vandaele

Nadere informatie

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit!

De Cleantech Regio Stedendriehoek 1 daagt uit! Stedendriehoek 1 daagt uit! Eo Wijers-prijsvraag 2014-2015 1 Apeldoorn, Brummen, Deventer, Epe, Lochem, Voorst en Zutphen eo wijers-stichting voor ruimtelijke kwaliteit in de regio Stedendriehoek daagt

Nadere informatie

the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven

the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven 2 Vlaanderen is in actie op Blue Gate Antwerp. Aan de rand van de stad Antwerpen ontwikkelt Vlaanderen samen met de stad een nieuw bedrijventerrein

Nadere informatie

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder

WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder WORKSHOP Beleveren van winkels: laden en lossen met minder hinder Leen Christiaens Kabinet minister-president Kris Peeters 14 mei 2009 Flanders Logistics: hoe de logistieke sector op een duurzame manier

Nadere informatie

Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril Workshop kinderarmoede

Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril Workshop kinderarmoede Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril Workshop kinderarmoede 4 november 2013 Henk Van Hootegem henk.vanhootegem@cntr.be 02/212.31.71 Identikit: Steunpunt tot bestrijding van armoede,

Nadere informatie

Van bouwsector naar woonsector

Van bouwsector naar woonsector Van bouwsector naar woonsector donderdag - 24 04 2014-12:23 Van bouwsector naar woonsector De bouw ondergaat vandaag een grote transformatie: naar een sector die inspeelt op de behoefte aan betaalbare

Nadere informatie

www.kmo-it.be KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012

www.kmo-it.be KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012 KMO-IT Leen Verschraegen KMO-IT Project Coördinator Brussel, 28 maart 2012 Wat is KMO-IT? Onder het label KMO-IT bundelt het Agentschap Ondernemen de inspanningen die de Vlaamse overheid levert om kmo

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de OCMW s met regels voor de financiële aspecten van de

Nadere informatie

Europese subsidies voor de Sociale Economie

Europese subsidies voor de Sociale Economie Europese subsidies voor de Sociale Economie Kader en functioneren van Europese subsidies Hoe werken EU subsidies? 1 EU BELEIDSKADER BEPALEND VOOR DE INHOUD SUBSIDIEPROGRAMMA S (1) Europa 2020 doelstellingen

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

METEN VAN TRANSFORMATIE: NULMETING Naar een scorebord van transformatieindicatoren

METEN VAN TRANSFORMATIE: NULMETING Naar een scorebord van transformatieindicatoren METEN VAN TRANSFORMATIE: NULMETING Naar een scorebord van transformatieindicatoren EWI-Focus 26 september 2012 Jan Larosse Aangepast programma 1. Inleiding 14.00 14.05 Welkomstwoord, Dirk Van Melkebeke

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Charter Flanders Food Faculty

Charter Flanders Food Faculty Charter Flanders Food Faculty Charter Flanders Food Faculty 1 / DE MISSIE VAN DE FLANDERS FOOD FACULTY De missie van de Flanders Food Faculty is het versterken van de associatie tussen Vlaanderen en lekker

Nadere informatie

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen

Subsidie voor innovatieve projecten. Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen. provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten Informatie over het Innovatief Actieprogramma Groningen provincie groningen Subsidie voor innovatieve projecten INFORMATIE OVER HET INNOVATIEF ACTIEPROGRAMMA GRONINGEN

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst

Optimale zorg tegen lagere kosten. Het ziekenhuis van de toekomst Optimale zorg tegen lagere kosten Het ziekenhuis van de toekomst 1 KIVI NIRIA Jaarcongres Onze visie en waarden Onze visie: Pioniersrol Siemens Energiezuinigheid Onze waarden: Innovatief Innovatief denken

Nadere informatie

Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen. Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014

Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen. Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014 Inleiding op businessmodellen en mogelijke ondersteuning door Agentschap Ondernemen Bernard De Potter Agentschap Ondernemen 4 december 2014 Groene economie Wat? welvaartscreatieproces welzijnsverhoging

Nadere informatie

Vlaams-Nederlandse Delta

Vlaams-Nederlandse Delta ONTWERP Vlaams-Nederlandse Delta Speech SERV-voorzitter Caroline Copers Inhoud INTRODUCTIE... 2 Begroeting... 2 SERV en SER... 2 SERV... 2 Overzicht presentatie... 2 VLAAMSE ARBEIDSMARKT... 2 Toekomstverkenning

Nadere informatie

Reflectiegesprek: toekomstbeelden

Reflectiegesprek: toekomstbeelden 1 Reflectiegesprek: toekomstbeelden 1. Mastercampussen: nog sterkere excellente partnerschappen in gezamenlijke opleidingscentra (VDAB West-Vlaanderen) 2. Leertijd+: duaal leren van de toekomst (Syntra

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

10 klimaatmaatregelen voor innovatie

10 klimaatmaatregelen voor innovatie 10 klimaatmaatregelen voor innovatie We hebben als overheid de ambitie om bij de te dragen in Vlaanderen als topregio. Vandaag leven we in een context van beperking. Van meer, met minder. En nóg meer met

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie

We create chemistry. Onze bedrijfsstrategie We create chemistry Onze bedrijfsstrategie Het verhaal van BASF Al vanaf onze oprichting in 1865 richten wij ons op de evoluerende wereld om ons heen. Wanneer we kijken naar hoe we als bedrijf willen bijdragen

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio.

uitgroeien tot een Vlaamse, Europese en internationale topregio met economische creativiteit als concept voor meer welvaart en welzijn in de regio. Flanders Smart Hub 1. Waarom dit project? 2. Wie maakt deel uit van dit project? 3. Vanwaar komt de naam? 4. Het vertrekpunt van het project 5. Actiedomeinen 6. Wat zijn onze doelstellingen? 7. Logistiek

Nadere informatie

Op mondiaal niveau werd in 2012 de Wereldconferentie Duurzame Ontwikkeling georganiseerd. Op basis van de uitkomst van deze

Op mondiaal niveau werd in 2012 de Wereldconferentie Duurzame Ontwikkeling georganiseerd. Op basis van de uitkomst van deze Dames en heren, In 1987 werd duurzame ontwikkeling in een rapport van een commissie van deskundigen onder leiding van mevr. Brundtland, de eerste vrouwelijke premier van Noorwegen en directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie,

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid

Danielle Raspoet. VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020. Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid VRWB Clusters en hun Speerpunten gelinkt aan Vlaanderen in Actie Pact 2020 Danielle Raspoet Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid Vlaams Innovatienetwerk, Gent 1 Technologie & Innovatie in Vlaanderen: Prioriteiten

Nadere informatie

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend Iedere ochtend in Afrika ontwaakt een leeuw met de wetenschap dat hij sneller moet lopen dan de traagste gazelle Productiebedrijven in Vlaanderen met uitsterven bedreigd springlevend of? Benchmark uw productielogistiek

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Infosessie Zorg 29 april 2014 Europese subsidieprogramma s 2014-2020

Infosessie Zorg 29 april 2014 Europese subsidieprogramma s 2014-2020 Infosessie Zorg 29 april 2014 Europese subsidieprogramma s 2014-2020 Europa 2020 SLIMME GROEI DUURZAME GROEI INCLUSIEVE GROEI De uitdagingen Groei en banen scheppen Klimaatverandering en Energieafhankelijkheid

Nadere informatie

TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID

TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID 1 jaar NIB - openingstoespraak 19 juni 2012 Mevrouw de viceminister-president,

Nadere informatie

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK VERSIE JUNI 2014 INLEIDING De Bouwcampus staat in de steigers: hier pakken we de uitdagingen binnen de bouw gezamenlijk op. In vraagstukken die zowel private als publieke

Nadere informatie

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang Figure 1 logo vrouwenraad De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang INHOUDSTAFEL kinderopvang... 1 Een kaderdecreet kinderopvang... 2 Kwaliteitsvolle kinderopvang...

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting

EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting Wat? Een ondernemend innovatief partnerschap ( ecosysteem ) binnen een studentenstad wordt door Agentschap

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2

Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Wat verstaan we onder warmtehuishouding? Jo Cox Sponsor P2 Energietransitie Papierketen De ambities binnen Energietransitie Papierketen: Halvering van het energieverbruik per eindproduct in de keten per

Nadere informatie

Duurzaam bouwen in België

Duurzaam bouwen in België Duurzaam bouwen in België Constitutionele context Federaal: Productbeleid (normen) Regio s: leefmilieu, wonen, rationeel energieverbruik,... 1 Sector 70 000 ondernemingen Vooral KMO Belg: Zelfbouwer >80%

Nadere informatie

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014

Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen. Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Staten-Generaal Opvang en Vrije tijd van schoolkinderen Docentendag Pedagogie Jonge Kind 12 september 2014 Doel en opzet Basisprincipes Voorbereidende werkgroepen Resultaat van de Staten-Generaal Vooraf

Nadere informatie

samen 4 Ed. Aalst oost-vlaanderen toekomst geven aan lijstnummer

samen 4 Ed. Aalst oost-vlaanderen toekomst geven aan lijstnummer samen toekomst geven aan oost-vlaanderen lijstnummer 4 Ed. Aalst lijsttrekker Binnen een paar dagen verkiest u een nieuw provinciaal bestuur. Gedurende meer dan 23 jaar maak ik hiervan deel uit. In die

Nadere informatie

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest

Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest Steunmaatregelen voor geothermische investeringen in het Vlaamse Gewest 8 november 2012 VCB - Brussel ing. Eddy Jonckheere, accountmanager transformatie & duurzaamheid - energie Overzicht Agentschap Ondernemen

Nadere informatie

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld?

1. Op welke manier wordt deze samenwerking tussen steden/gemeenten, de VDAB en de bouwsector concreet ingevuld? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 420 van JAN HOFKENS datum: 6 maart 2015 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT VDAB - Samenwerkingsverband BouwKan met bouwsector De bestaande

Nadere informatie

innoveren in de zorg zal renderen Caroline.Huys@innovatiecentrum.be Trefpunt Zorg 29/04/2014

innoveren in de zorg zal renderen Caroline.Huys@innovatiecentrum.be Trefpunt Zorg 29/04/2014 & innoveren in de zorg zal renderen Caroline.Huys@innovatiecentrum.be Trefpunt Zorg 29/04/2014 DRIE 1. Klant centraal 2.Zorgproeftuinen & subsidies 3. Innovatiecentrum Innovatiecentrum? Voor wie? Bedrijven

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid:

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld 25/02/2011 Opdracht Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Bedrijven door de crisis helpen Meer en sterker ondernemerschap Een meer groene

Nadere informatie

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO

MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO DETAILED CURRICULUM MAAK WERK VAN EEN INNOVATIEVE ORGANISATIECULTUUR IN UW KMO Innovatie is noodzakelijk om in de huidige hyper-competitieve, internationale en volatiele markt continuïteit te kunnen verzekeren.

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

AMBITIES HOLLAND FINTECH

AMBITIES HOLLAND FINTECH AMBITIES HOLLAND FINTECH 1 infrastructuur Holland FinTech streeft naar het creëren van transparantere, toegankelijke (digitale) financiële diensten en financiële van het allerbeste niveau door middel van

Nadere informatie

Beter worden in wat we samen zijn!

Beter worden in wat we samen zijn! Beter worden in wat we samen zijn! Wie zijn we? Wat doen we? De gemeenten in de regio Stedendriehoek werken samen. Samen staan we sterk en maken we ons sterk voor het nog verder verbeteren van het VESTIGINGSKLIMAAT.

Nadere informatie

Vlaanderen Medisch Centrum. Bijdrage aan een warme samenleving

Vlaanderen Medisch Centrum. Bijdrage aan een warme samenleving Vlaanderen Medisch Centrum Bijdrage aan een warme samenleving Tegen 2020 wil Vlaanderen met een slagkrachtige overheid naar de top vijf van de Europese regio s Een verhaal van... Competitieve en duurzame

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

Een Slimme Specialisatie Strategie Lessen uit het OESO project + Vlaamse inbreng

Een Slimme Specialisatie Strategie Lessen uit het OESO project + Vlaamse inbreng Een Slimme Specialisatie Strategie Lessen uit het OESO project + Vlaamse inbreng Patries Boekholt & Jon van Til EWI Focus Bijeenkomst 25 februari 2013 In deze presentatie Voor de pauze: Internationale

Nadere informatie

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties

Sociale innovatie. Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties Sociale innovatie Integraal op weg naar topprestaties in teams en organisaties DATUM 1 maart 2014 CONTACT Steef de Vries MCC M 06 46 05 55 57 www.copertunity.nl info@copertunity.nl 2 1. Wat is sociale

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee?

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? MKB Eindhoven & Rabobank Rabobank Nederland; Kaya Kocak, Véronique Bulthuis 5 februari 2015 Rabobank Sectormanagement Véronique Bulthuis Sectormanager Groothandel

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden

Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden Organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden De organisatie van de hulp- en dienstverlening aan gedetineerden wordt vandaag geregeld met het decreet van 8 maart 2013 betreffende de organisatie

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

Laat uw medewerkers excelleren

Laat uw medewerkers excelleren Laat uw medewerkers excelleren LivingFacility realiseert en regisseert integraal facilitair management in grote kantooromgevingen en voor organisaties die actief zijn op meerdere locaties. Wij combineren

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie