Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger"

Transcriptie

1 Het Transitietijdperk: vooruit naar vroeger Jan Rotmans DRIFT-congres, 31 Oktober 2013

2 Beminde Gelovigen van de Kantelkerk gisteren ging ik naar de kantelkerk, u weet wel, zo n arena strijdperk, wat ik daar zag heeft mij blij gemaakt wat ik daar zag heeft mij diep geraakt Jan Rotmans leidde daar een kerkdienst oh la, la, dat was nog eens een kerkdienst ole ola ole ola ole ola ole ola ole ola ole ola en ik bezweer u beminde gelovigen..

3 Transitie Exegese

4 1992 RIVM Global Dynamics and Sustainable Development Transitions on the Move (1994) transition is a process during which a phenomenon undergoes a shift from slow to rapid change followed by relative stability

5 1993

6 1997 transition: describes population, economy & environment dynamics

7 1997 describes trends in population growth, socio-economic development and the environment as a family of transitions. A transition is gradual shift in society from one mode of operation to another.

8 2000 A tipping point is that magic moment when an idea, trend, or social behavior crosses a threshold, tips, and spreads like wildfire. There are exceptional people out there who are capable of starting epidemics. All you have to do is find them

9 2000 Transities & Transitiemanagement: de casus van een emissiearme energievoorziening Transitiemanagement is het actief sturen op maatschappelijke transities. Het gaat om de beinvloeding van de snelheid van verandering van transities. In de voorontwikkelingsfase is de sturing gericht op leren en experimenteren.

10 2003 transitiemanagement is een evolutionaire vorm van sturing: bijsturen, beinvloeding en aanpassen. Praktisch betekent het: scheppen van voorwaarden en condities waaronder maatschappelijke vernieuwing kan plaatsvinden

11 2007 Het Wiel van Loorbach: transitiemanagement is zoeken, leren en experimenteren

12 2010 theoretical rooting of transition management in complex systems science and new forms of governance

13 2012 transitiemanagement is organisch ontwikkelen: richting geven en innovatieruimte bieden

14 Inzichten van 20 jaar Transitieonderzoek

15 Inzicht transities vaak uit kleine initiatieven van kleine groepjes mensen die elkaar versterken en een andere weg inslaan

16 Inzicht transities verlopen gesegmenteerd en gefaseerd. Het begint bij een elite, dan haakt een groter segment aan, dan een nog groter segment en uiteindelijk de massa

17 Inzicht transities bestaan uit weefsel van snelle & trage dynamiek evenementiële veranderingen : korte termijn (dagen) conjuncturele veranderingen : middellange termijn (jaren) structurele veranderingen : lange termijn (decennia)

18 Inzicht ruimte is een kern begrip bij het sturen van transities. ruimte: mentaal, organisatorisch, juridisch, financieel

19 Inzicht transitie is een machtswisseling. Een regime heeft de macht en wil die behouden. Niches willen macht ontwikkelen van onderop en een regime vormen

20 Inzicht Pinguin Filmpje

21 Staat van Transitie in Nederland

22 Transitiebeleid 4de Nationaal Milieubeleidsplan in 2001 transitie naar duurzame energievoorziening transitie naar duurzame landbouw transitie naar duurzame mobiliteit transitie naar duurzaam gebruik van biodiversiteit

23 Energie Transitie in 2001 gestart door het ministerie van EZ startte met een kleine groep, ontwikkelt zich tot groot netwerk lange-termijn visie is ontwikkeld [ waar willen we naar toe? ] 7 hoofdthema s zijn gekozen [platforms of arena s] 26 transitie paden opgesteld [ hoe van daar naar hier? ] 600 transitie experimenten [ implementeren paden? ]

24 Energietransitie 1 lange termijn visie Invloedrijke personen uit de energiesector Regie-orgaan Energietransitie (vh taskforce) 6 ministeries 6 DG overleg Interdepartementale Programmadirectie Energietransitie (Ministerie van EZ) IPE Ondersteunende staf 7 Transitie thema s PLATFORM NIEUW GAS PLATFORM DUURZAME MOBILITEIT PLATFORM GROENE GR.STOFFEN PLATFORM KETEN- EFFIICENCY PLATFORM DUURZAME ELEKTRIC. PLATFORM GEBOUWDE OMGEVING PLATFORM KAS ALS E.BRON SENTER NOVEM Platformsecretarissen 26 Transitie -paden 600 Transitie experimenten TRANSITIE-EXPERIMENTEN Vernieuwende energie- en technologiebedrijven en onderzoeksinstituten UKRondersteuning Koplopersloket

25 Deels Mislukt, En toch ander discours vanuit breed energie innovatienetwerk hoog ambitieniveau gekoppeld aan lange termijn opgave gedeeld toekomstperspectief vanuit lange termijn oriëntatie financiële impuls via innovatieagenda in regime verankerd portfolio aan transitie experimenten uniek beleidsexperiment

26 Historie Energietransitie breed milieubewustzijn milieubeleid project energietransitie 2013 Nationaal Energieakkoord

27 Historie Energiewende brede groene volksbeweging groene regeringscoalities fiscale vergroening: feed-in 2011 Fukushima: politieke wende

28 Essentieel Verschil Duitsland eerst volksbeweging, daarna beleid/politiek Nederland eerst beleid, daarna bredere beweging

29 Nederlandse Inertia 1. fossiele energie zit in ons DNA 2. macht van energieregime 3. overregulering en bureaucratie 4. falend duurzaam innovatiebeleid 5. gebrek aan politiek leiderschap

30 Duitse Snelheid 1. energiewende geworteld in jaren machtige beweging van onderop 3. feed-in tarief invoering 4. politieke invloed van Grünen 5. politiek leiderschap: Hermann Scheer

31 Evaluatie Duitsland neemt grote sprong en gok en kiest radicaal creëert chaos & weerstand, ook groene economie Nederland neemt kleine sprongetjes en kiest geleidelijk harmonie maar ook chaos, heeft last van Duitsland

32 in Duitsland machtswisseling in Nederland status quo

33 in Duitsland komt energie in handen van burgers, in Nederland nog lang niet

34 Regionale Transities Limburg Zeeland Texel Friesland Noord-Holland

35 Lokale Transities Rotterdam Schouwen-Duiveland Utrecht Amersfoort Van de Straat Friesland/Groningen

36 Transitie van Transities van nationaal naar regionaal naar lokaal van harde naar zachte thema s van overheid naar bedrijven & organisaties

37 Transitie in het sociaal domein

38 Drievoudige Dubbele Transitie Jeugd, Zorg, Welzijn - decentralisatie van rijk naar gemeenten - integratie van beleidsterreinen - bezuinigingen en efficiency operaties Transformatie = Cultuuromslag

39 Risico zelfde fouten maken op gemeentelijke schaal met minder geld en mensen gemeenten zijn nog niet klaar voor transitie

40 Transitie = Machtsverschuiving van overheid naar burger

41 Kantelperiode

42 Kantelperiode periode waarin heel veel tegelijk verandert is zeldzaamheid in de geschiedenis voorbeeld: eind 19 de eeuw moderniseringsproces fundament Nederland onderwijs, kiesrecht, zorg, sociale opbouw

43 Raad van State: Overgangsperiode Nederland bevindt zich momenteel in een overgangssituatie Crisis is niet van voorbijgaande aard, vergt structurele hervormingen Verhouding tussen staat en samenleving zal duurzaam wijzigen Voorkomen moet worden dat Nederland vastloopt in deze overgang Cumulatie van veranderingen heeft gevolgen voor functies van staat Nederland zal zich op deze vele veranderingen moeten instellen

44 Kantelperiode Opbouw van duurzame samenleving Transitie naar Samenleving 3.0 Voorontwikkelingsfase 25 jaar Doorontwikkelingsfase 25 jaar Verticaal Horizontaal Centraal Decentraal Top-down Bottom-up Tijd We zitten hier

45 Samenleving 3.0 do it ourselves society samenleving van onderop participatiesamenleving burgerkracht sociaal doe het zelven

46 Kantelfase energiebedrijven vallen om massale ontslagen in thuiszorg welzijnsorganisaties verdwijnen bouwbedrijven saneren op grote schaal

47 47 Landelijke dagbladen, artikelen met transitie

48 48 Landelijke dagbladen, artikelen met transitie

49 Wat betekent dat nu voor de overheid?

50 Faciliterende Overheid richting geven ruimte bieden

51 Richting Geven duidelijke, ambitieuze kaders stellen werken volgens heldere spelregels / principes afstemmen van ontwikkelingen in samenhang

52 Ruimte Bieden mentale, juridische, organisatorische, financiële ruimte belemmeringen wegnemen ongedachte coalities stimuleren

53 Faciliteren niet zelf organiseren, maar mogelijk maken dat anderen het zelf kunnen organiseren niet voor maar met mensen werken

54 Wat betekent dat nu voor bedrijven?

55 Transitie Strategie externe veranderstrategie samenwerking met niche-partners interne veranderstrategie friskijkers, dwarsdenkers, kantelaars

56 Transitie Strategie succesvolle bedrijven nemen tijd voor verandering creëren ruimte voor verandering vanuit lange termijn oriëntatie

57 Transitie Agenda 1. transitie binnen bedrijven & organisaties 2. transities binnen gemeenten 3. transities binnen onderwijs & financieel systeem 4. persoonlijke transitie

Een verandering van tijdperken: wat betekent dat voor de zorg?

Een verandering van tijdperken: wat betekent dat voor de zorg? Een verandering van tijdperken: wat betekent dat voor de zorg? Jan Rotmans Tilburg, 20 November 2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken

Nadere informatie

Energiewende vs Energietransitie

Energiewende vs Energietransitie Energiewende vs Energietransitie Jan Rotmans Amsterdam, 23-09-2013 www.twitter.com/janrotmans Cijfermatige Trends Energiemix Duitsland versus Nederland Duitsland Nederland kolen 25% 7% olie 34% 56% aardgas

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: Transitie van Zorg & Welzijn Cavent, Rotterdam, 25 September 2014. twitter.com/janrotmans

Verandering van tijdperk: Transitie van Zorg & Welzijn Cavent, Rotterdam, 25 September 2014. twitter.com/janrotmans Verandering van tijdperk: Transitie van Zorg & Welzijn Cavent, Rotterdam, 25 September 2014 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Kantelperiode

Nadere informatie

Energie Transitie: traagheid en versnelling

Energie Transitie: traagheid en versnelling twitter.com/janrotmans Energie Transitie: traagheid en versnelling Den Haag, 26 Juni 2014 In welke fase zit energietransitie? Transitie naar Duurzame Energie Pre-development stage Through development stage

Nadere informatie

Transitie naar Achterhoek 3.0: volgende stappen

Transitie naar Achterhoek 3.0: volgende stappen Transitie naar Achterhoek 3.0: volgende stappen Jan Rotmans Ulft, 05 Februari 2014 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Unieke Kanteling

Nadere informatie

Transitie naar een duurzame zorg

Transitie naar een duurzame zorg Transitie naar een duurzame zorg Jan Rotmans Rotterdam, 21 Juni 2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Kantelperiode periode waarin

Nadere informatie

Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie

Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie Huisarts 3.0: het vak van huisarts in transitie Jan Rotmans 9 november 2012 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Kantelperiode periode

Nadere informatie

Een verandering van tijdperken: unieke kans voor Noord-Nederland

Een verandering van tijdperken: unieke kans voor Noord-Nederland Een verandering van tijdperken: unieke kans voor Noord-Nederland Jan Rotmans Assen, 10 Oktober 2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk

Nadere informatie

In het oog van de orkaan: waar staat u?

In het oog van de orkaan: waar staat u? In het oog van de orkaan: waar staat u? Jan Rotmans, RDM-campus 28 november 2012 www.twitter.com/janrotmans !!"#!$#%#&!&'#(!'&!)*+,#-.!%/&!%#-/&+#-'&0!!!!!1//-!'&!##&!%#-/&+#-'&0!%/&!)*+,#-.#&!!!!!!!!!!2#-1/&!3#-4/0#&!

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: Kantelen of Sneuvelen

Verandering van Tijdperk: Kantelen of Sneuvelen Verandering van Tijdperk: Kantelen of Sneuvelen Jan Rotmans SS-Rotterdam, 14-11-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk Kantelperiode

Nadere informatie

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014

Kinderopvang in transitie. Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Kinderopvang in transitie Derk Loorbach, Zeist, 27-11-2014 Conclusies Ingrijpende maatschappelijke verandering vraagt aanpassing Transities leiden tot onzekerheid, spanning en afbraak Omgaan met transities

Nadere informatie

In het Oog van de Orkaan: waar staat het groen onderwijs?

In het Oog van de Orkaan: waar staat het groen onderwijs? In het Oog van de Orkaan: waar staat het groen onderwijs? Jan Rotmans Dronten, 24-04-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Herman

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: een unieke Kantelkans

Verandering van Tijdperk: een unieke Kantelkans Verandering van Tijdperk: een unieke Kantelkans Jan Rotmans Etten-Leur, 12-11-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk Kantelperiode

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: kantelt Gooi en Vechtstreek mee?

Verandering van Tijdperk: kantelt Gooi en Vechtstreek mee? Verandering van Tijdperk: kantelt Gooi en Vechtstreek mee? Bussum, 13 Februari 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

ENERGIETRANSITIE: INNOVATIE IN HET ENERGIEBELEID

ENERGIETRANSITIE: INNOVATIE IN HET ENERGIEBELEID ENERGIETRANSITIE: INNOVATIE IN HET ENERGIEBELEID Peter Aubert maart 2007 Van visie naar beleid Project LTVE: diversiteit aan wereldbeelden 2050 Ecologie = burgers autonomie 2000 PJ Vrijhandel = markt laagste

Nadere informatie

Bedrijven in transitie. Dr. Derk Loorbach 13-06-2013

Bedrijven in transitie. Dr. Derk Loorbach 13-06-2013 Bedrijven in transitie Dr. Derk Loorbach 13-06-2013 Kernboodschappen 1. De wereld is in transitie en dat vraagt om radicale koerswijziging 2. Bedrijven zijn in toenemende mate leidend in transities 3.

Nadere informatie

Staat van de Energietransitie in Nederland

Staat van de Energietransitie in Nederland Staat van de Energietransitie in Nederland Jan Rotmans DRIFT, Erasmus Universiteit Rotterdam Concept-versie 05 April 2011 0. Management Samenvatting Tien jaar geleden startte het project energietransitie,

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor jeugdzorg?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor jeugdzorg? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor jeugdzorg? Amsterdam, 3 December 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

In het Oog van de Orkaan: van consument naar prosument

In het Oog van de Orkaan: van consument naar prosument In het Oog van de Orkaan: van consument naar prosument Jan Rotmans Capelle a/d IJssel, 20-02-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in )jdperk van verandering maar in een verandering van )jdperken

Nadere informatie

In het Oog van de Orkaan: op weg naar nieuwe economie

In het Oog van de Orkaan: op weg naar nieuwe economie In het Oog van de Orkaan: op weg naar nieuwe economie Jan Rotmans Breda, Rotterdam, 26-03-2013 www.twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken

Nadere informatie

Transitie naar Nieuwe Economie: hoe die te versnellen? Clean Tech, Antwerpen, 04 December 2014. twitter.com/janrotmans

Transitie naar Nieuwe Economie: hoe die te versnellen? Clean Tech, Antwerpen, 04 December 2014. twitter.com/janrotmans Transitie naar Nieuwe Economie: hoe die te versnellen? Clean Tech, Antwerpen, 04 December 2014 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Meervoudige

Nadere informatie

Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee?

Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee? Nederland Kantelt: kantelt de wegenbouw mee? Amersfoort, 08 December 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Meervoudige Crisis 1. economische

Nadere informatie

Transitie Steden als politieke actor

Transitie Steden als politieke actor Transitie Steden als politieke actor 2 ARhus 3 Van tijdperk in verandering naar verandering van tijdperk 4 Recentste kantelmomenten 5 Recentste kantelmomenten 6 Huidige kantelbewegingen 7 Huidige kantelbewegingen

Nadere informatie

Jan Rotmans. DRIFT, Erasmus Universiteit Rotterdam. Augustus 2011

Jan Rotmans. DRIFT, Erasmus Universiteit Rotterdam. Augustus 2011 Staat van de Energietransitie in Nederland Jan Rotmans DRIFT, Erasmus Universiteit Rotterdam Augustus 2011 0. Management Samenvatting Tien jaar geleden startte het project energietransitie, na het verschijnen

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Vlaanderen?

Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Vlaanderen? Verandering van Tijdperk: wat betekent dat voor Vlaanderen? Gent, 08 Juni 2016 twitter.com/janrotmans Duurzame Doelstellingen Zijn Millennium Doelstellingen gehaald? 3 doelstellingen gehaald armoede gehalveerd

Nadere informatie

De Sluipende Energierevolutie

De Sluipende Energierevolutie De Sluipende Energierevolutie ARN, Nijmegen 24 Mei 2013 Jan Rotmans www.twitter.com/janrotmans wie niet goed kijkt is verrast door de explosie aan lokale energie initiatieven, wie wel goed kijkt vindt

Nadere informatie

Stadshavens Rotterdam: van woestijn naar goudmijn

Stadshavens Rotterdam: van woestijn naar goudmijn Stadshavens Rotterdam: van woestijn naar goudmijn s.s. Rotterdam 7 juni 2012 www.twitter.com/janrotmans Stadshavens Rotterdam = 1600 ha van Rotterdam in transformatie = proeftuin voor vernieuwing van stad

Nadere informatie

Programma van vanmiddag

Programma van vanmiddag Programma van vanmiddag 13.30 uur Opening 13.40 uur Presentatie van René en Suzanne over transitie-experimenten 14.15 uur Kijken naar de eigen praktijk Verschillende groepen geven eigen analyse: - Hoe

Nadere informatie

Omgeving in transitie van beleid naar politiek van de ruimte. Prof. dr. Derk Loorbach, Den Bosch, 12-05-2016

Omgeving in transitie van beleid naar politiek van de ruimte. Prof. dr. Derk Loorbach, Den Bosch, 12-05-2016 Omgeving in transitie van beleid naar politiek van de ruimte Prof. dr. Derk Loorbach, Den Bosch, 12-05-2016 Kernpunten We worden in toenemende mate geconfronteerd met grote maatschappelijke transities

Nadere informatie

onderzoek in transitie?

onderzoek in transitie? Transitieonderzoek: onderzoek in transitie? Erik Paredis (UGent) Yves De Weerdt (VITO) Frank Nevens (VITO) Opstartworkshop INTRAP 31 mei 2012, Leuven www.steunpunttrado.be Opbouw 1. De uitdagingen waarvoor

Nadere informatie

De Trend van Zelforganisatie de rol van burgers & sociaal ondernemers in transities Dr. Flor Avelino Bouwcampus Duurzaamheid, 27 juni 2012,

De Trend van Zelforganisatie de rol van burgers & sociaal ondernemers in transities Dr. Flor Avelino Bouwcampus Duurzaamheid, 27 juni 2012, De Trend van Zelforganisatie de rol van burgers & sociaal ondernemers in transities Dr. Flor Avelino Bouwcampus Duurzaamheid, 27 juni 2012, Amersfoort www.drift.eur.nl www.transitiepraktijk.nl www.transitionsnetwork.org

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: hoe orde te scheppen in chaos?

Verandering van tijdperk: hoe orde te scheppen in chaos? Verandering van tijdperk: hoe orde te scheppen in chaos? Zwolle, 26 November 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor recreatieparken?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor recreatieparken? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor recreatieparken? Groenekan, 09 Oktober 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste

Nadere informatie

IN HET OOG VAN DE ORKAAN JAN ROTMANS

IN HET OOG VAN DE ORKAAN JAN ROTMANS 138 IN HET OOG VAN DE ORKAAN JAN ROTMANS 08 ENERgIETRaNsITIE IN NEDERLaND Van fossiele energie naar duurzame energie, hoe moeilijk is dat? In Nederland zien we twee schijnbaar tegengestelde ontwikkelingen,

Nadere informatie

De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership

De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership De veranderende rol van de projectleider in een Agile-wereld: Het belang van Agile Leadership 11.45: Ontwikkeling Agile bij ING en de veranderende rol van de projectleider bij ING Jan Gastkemper 12:15:

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor kunstenaars?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor kunstenaars? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor kunstenaars? Ede, 12 November 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor de zorg?

Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor de zorg? Verandering van tijdperk: wat betekent dat voor de zorg? Soesterberg, 10 december 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken Laatste Kantelperiode

Nadere informatie

PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE

PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE PRAKTIJKLEREN VOOR EEN ORGANISATIE IN TRANSITIE PRAKTIJKLEERGROEPEN VOOR TEAMS MEDEWERKERS LEIDINGGEVENDEN APELDOORN MAART 2015 Praktijkleergroepen voor een organisatie in transitie - 1 - Organisatieontwikkeling

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie

De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie De Overheidsvisie op de bio-based economy in de energietransitie Irene Mouthaan, themaleider Bio-based Economy, directie Industrie & Handel, ministerie van LNV en IPE 0 Opbouw Presentatie Bio-based Economy

Nadere informatie

Gevestigde belangen in energie en transport innovaties. Prof. dr. Marko Hekkert

Gevestigde belangen in energie en transport innovaties. Prof. dr. Marko Hekkert Copernicus Institute of Sustainable Development Gevestigde belangen in energie en transport innovaties Prof. dr. Marko Hekkert Transitie = institutionele strijd Nieuwe paradigma s Nieuwe wet en regelgeving

Nadere informatie

Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie!

Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie! In samenwerking met: Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie! Shopping 2020 #Predicting the future Shopping 2020 1 "Who the hell wants to hear actors talk? H. M. Warner, Warner Brothers,

Nadere informatie

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013

Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 Best Practice Seminar 14 NOVEMBER 2013 14.00: Welkom Best Practice Seminar 14.10: Centraal PMO als middelpunt van projecten en programma s Yvonne Veenma, Stedin 14.50: Pauze 15.30: Governance in een Enterprise

Nadere informatie

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes

Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Governance voor duurzamer wonen en bouwen: ervaringen, lessen en toekomstpistes Erik Paredis Centrum voor Duurzame Ontwikkeling Universiteit Gent www.steunpunttrado.be Omschrijving van het onderzoek Bijdrage

Nadere informatie

Slimmer Onderwijs 2020; Een kijkje in de toekomst

Slimmer Onderwijs 2020; Een kijkje in de toekomst Slimmer Onderwijs 2020; Een kijkje in de toekomst Henno Vos, Acknowledge hennovos@acknowledge.nl April 2014 Agenda Slimmer Onderwijs 2020 1. Voorstellen 2. Hoe ziet de Student/Leerling van de toekomst

Nadere informatie

T IS AGILE VOOR DE VERANDERING

T IS AGILE VOOR DE VERANDERING T IS AGILE VOOR DE VERANDERING Wendbare organisatie, teal, agile, Nieuwe kreten of is er echte verandering op til? Pascal Vanden Bossche pascalvdbossche Wij begeleiden organisaties om succesvol projecten

Nadere informatie

Programma conferentie de Bredebieb Openbare bibliotheken in het sociaal domein

Programma conferentie de Bredebieb Openbare bibliotheken in het sociaal domein Programma conferentie de Bredebieb Openbare bibliotheken in het sociaal domein 28 november 2014 (13:00-19:00) The Alignment House nodigt u van harte uit voor de conferentie de Bredebieb op 28 november

Nadere informatie

Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten?

Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten? 26/03/2010 Zet Cradle to Cradle de nieuwe krijtlijnen uit voor duurzame producten? Dr. Karl Vrancken projectenmanager - VITO VITO Unit transitie energie en milieu» Energie en emissie modellering en monitoring»

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Een organisatorisch perspectief

Een organisatorisch perspectief Eddy Lassche Programmamanager realisatie NP - de Hoftoren Een organisatorisch perspectief Project: Datum: Versienummer: KNP 28 februari 2013 Eddy Lassche Workshop 1: De keuze voor een nieuw bestel in Nederland

Nadere informatie

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen Presentatie ilab Rogier Laterveer Voorstellen Rogier Laterveer Docent, onderzoeker en architect Kenniscentrum voor Technologie & Innovatie Initiatiefnemer

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

Spitsmijden 1; Bijdragen aan Transities naar Duurzame Mobiliteit Teije Gorris, Transumo 24 november 2008

Spitsmijden 1; Bijdragen aan Transities naar Duurzame Mobiliteit Teije Gorris, Transumo 24 november 2008 Spitsmijden 1; Bijdragen aan Transities naar Duurzame Mobiliteit Teije Gorris, Transumo 24 november 2008 Inhoud Doel presentatie Resultaten Spitsmijden 1 Transumo Van Spitsmijden 1 naar Spitsmijden 2x

Nadere informatie

Al gedacht aan zelfsturende teams? Sofie Damen P+O-Congres Mechelen 18 oktober 2016

Al gedacht aan zelfsturende teams? Sofie Damen P+O-Congres Mechelen 18 oktober 2016 Al gedacht aan zelfsturende teams? Sofie Damen P+O-Congres Mechelen 18 oktober 2016 Opwarmer 3 uitspraken Ik word graag behandeld als deskundig, als iemand die zijn job kent en daar ook het vertrouwen

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

Weconomics. Paul Bessems

Weconomics. Paul Bessems Van organisaties naar organiseren Weconomics een nieuwe kijk op samenwerken en delen Paul Bessems Vereniging SOD 12-12-2013 Paul Bessems Nieuwdenker www.paulbessems.com paul.bessems@gmail.com 06 20 30

Nadere informatie

Verandering van Tijdperk: unieke kans voor glastuinbouw

Verandering van Tijdperk: unieke kans voor glastuinbouw Verandering van Tijdperk: unieke kans voor glastuinbouw Naaldwijk, 15 Oktober 2015 twitter.com/janrotmans We leven niet in tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperken 19 de Eeuw vs

Nadere informatie

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014 Stuur uw vragen naar: +32 470 533 966 Peter Tom Jones Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven Bijdrage Peter Tom Jones Dr. Ir. Peter Tom Jones (IOF Onderzoeksmanager

Nadere informatie

Transities & Transitiemanagement

Transities & Transitiemanagement Transities & Transitiemanagement Een inleiding Vooraf Om de hardnekkige problemen in onze maatschappij aan te pakken, zijn ingrijpende veranderingen nodig. DRIFT (Dutch Research Institute For Transitions)

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Geo-data als onderdeel van het eco-systeem van het web. Marcel Reuvers 2 september 2015

Geo-data als onderdeel van het eco-systeem van het web. Marcel Reuvers 2 september 2015 Geo-data als onderdeel van het eco-systeem van het web Marcel Reuvers 2 september 2015 de informatiesamenleving Ontwikkeling van de samenleving Oude samenleving (voorontwikkelingsfase) Kantelperiode Nieuwe

Nadere informatie

Methoden in Transitiemanagement

Methoden in Transitiemanagement E 2012.04 Methoden in Transitiemanagement Een inleiding op de vijf kernmethoden Binnen de huidige Transitiemanagement-aanpak zijn vijf kernmethoden te onderscheiden. Dit zijn analyseren, arena, agenderen,

Nadere informatie

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 Ontwikkeling en groei van binnenuit We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Hier komt uw titel te staan 1

Hier komt uw titel te staan 1 Hier komt uw titel te staan 1 Regionale visie van de 3 O s Regionale visie van de 3 O s De regionale visie vormt de basis en het uitgangspunt voor het gezamenlijk meerjarig inzetten van acties door diverse

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

Paradigmashift in kantelperiode

Paradigmashift in kantelperiode Paradigmashift in kantelperiode Van aanbodgericht naar vraaggericht Van grootschalig naar kleinschalig Centraal naar Decentraal Van landelijk naar lokaal Van hiërarchisch naar zelforganiserend Van bureaucratisch

Nadere informatie

Decentralisaties als machtsvraagstuk

Decentralisaties als machtsvraagstuk Decentralisaties als machtsvraagstuk Jos van der Lans Van der Wielen-lezing 2016 Opsterland 8 april 2016 @josvanderlans Wanneer zijn we in Nederland gaan praten over decentraliseren? Was dat: a. In 2012

Nadere informatie

Van wet naar loket. ibestuur Congres: 14 januari 2015 Dirk-Jan de Bruijn (ICTU) & Hans de Preter (Everest)

Van wet naar loket. ibestuur Congres: 14 januari 2015 Dirk-Jan de Bruijn (ICTU) & Hans de Preter (Everest) Van wet naar loket ibestuur Congres: 14 januari 2015 Dirk-Jan de Bruijn (ICTU) & Hans de Preter (Everest) 22 september 2012 Optimaliseren of fundamenteel vernieuwen? Doing the same things better Doing

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014

Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Speech van commissaris van de koning Max van den Berg, debatavond Europese Commissie 'Energievoorziening in de toekomst', 30 januari 2014 Dames en heren, [Intro] Europa begint in Groningen. Zéker als het

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Transitie management in de langdurende zorg

Transitie management in de langdurende zorg Transitie management in de langdurende zorg Conferentie Jeugdgezondheidszorg de Horst Driebergen, 5 maart 2010 Jord Neuteboom Viatore 0 Programma van de bijeenkomst 1: Theorie en achtergrond van transitiemanagement

Nadere informatie

Aad Koster 17 september 2013. Actualiteit en toekomstperspectief!

Aad Koster 17 september 2013. Actualiteit en toekomstperspectief! Aad Koster 17 september 2013 Actualiteit en toekomstperspectief! Actualiteit Wat heeft de Koning vanmiddag over ons gezegd? Van klassieke verzorgingsstaat naar participatiesamenleving Actualiteit Wat heeft

Nadere informatie

Van SROI naar ROSI. Hoe innovatie de basis vormt voor Return on Social Investment

Van SROI naar ROSI. Hoe innovatie de basis vormt voor Return on Social Investment Van SROI naar ROSI Hoe innovatie de basis vormt voor Return on Social Investment Welkom Interactieve workshop over perspectief voor mensen Praktijkvoorbeeld hoe anders kijken naar verplichtingen, tot oplossingen

Nadere informatie

Veerkrachtige wijken. transitie en transitiemanagement in actie. Dr. Derk Loorbach & Frank van Steenbergen 02-11-2012

Veerkrachtige wijken. transitie en transitiemanagement in actie. Dr. Derk Loorbach & Frank van Steenbergen 02-11-2012 Veerkrachtige wijken transitie en transitiemanagement in actie Dr. Derk Loorbach & Frank van Steenbergen 02-11-2012 DRIFT Actieonderzoeksinstituut aan de EUR met 20 mensen Transdisciplinair: denken vanuit

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur)

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur) Agenda voor de vergadering van het Platform Zelfredzaam Datum: Locatie: 12 januari 2015 van 16:00 uur tot uiterlijk 19:00 uur (voor een eenvoudige maaltijd wordt gezorgd) Kulturhus Lienden Koningin Beatrixplein

Nadere informatie

vergrijzing kleurt de Kempen Een wenkend toekomstperspectief Bouwstenen voor duurzame zorg, wonen, werken Pierre van Amelsvoort

vergrijzing kleurt de Kempen Een wenkend toekomstperspectief Bouwstenen voor duurzame zorg, wonen, werken Pierre van Amelsvoort Voor een organisatie en De werk van betekenis vergrijzing kleurt de Kempen Een wenkend toekomstperspectief Bouwstenen voor duurzame zorg, wonen, werken Pierre van Amelsvoort Kempen/pva 1 De arbeidsmarkt

Nadere informatie

Nieuwe Samenwerkingsvormen: Garantie voor meer kwaliteit?

Nieuwe Samenwerkingsvormen: Garantie voor meer kwaliteit? Wie maakt nu eigenlijk de stad? Nieuwe Samenwerkingsvormen: Garantie voor meer kwaliteit? Prof.dr. Jack A.A. van der Veen Professor of Supply Chain Optimization Universiteit van Amsterdam Woonstaddebat

Nadere informatie

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks?

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Over de rol van de Operational Auditor in sturen op kernwaarden, cultuur en gedrag Olof Bik Behavioral & Cultural Governance Trophy Games, 28 nov 2013, Hilversum

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Philips en Sociale Innovatie. Sociaal-Economische Afdeling HR Nederland Frank Bussmann en Ap Rammeloo Maart 2010

Philips en Sociale Innovatie. Sociaal-Economische Afdeling HR Nederland Frank Bussmann en Ap Rammeloo Maart 2010 Philips en Sociale Innovatie Sociaal-Economische Afdeling HR Nederland Frank Bussmann en Ap Rammeloo Maart 2010 1 Philips (in Nederland) 120.000 medewerkers wereldwijd, 15.000 in Nederland. Health & Well

Nadere informatie

Jan Rotmans hoogleraar transities / transitiemanagement directeur Dutch Research Institute For Transitions [DRIFT] 23-04-2009

Jan Rotmans hoogleraar transities / transitiemanagement directeur Dutch Research Institute For Transitions [DRIFT] 23-04-2009 Jan Rotmans hoogleraar transities / transitiemanagement directeur Dutch Research Institute For Transitions [DRIFT] 23-04-2009 0 Op weg naar een duurzame zorg probleemduiding uitgangspunten voor duurzame

Nadere informatie

Peter den Biesen Energie Transitie Groep

Peter den Biesen Energie Transitie Groep Peter den Biesen Energie Transitie Groep Het kan anders: persoonlijker, duurzamer en met partners! Energie is niet voorbehouden aan grote bedrijven! Groot geen garantie voor goed en goedkoop Kansen voor

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

KIEN - Event. De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie.

KIEN - Event. De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie. KIEN - Event De E-installateur, de veranderende markt en het belang van institutionele innovatie. Prof. dr. Koen Vandenbempt (Universiteit Antwerpen, België) Gent, 21 juni 2013 1 2 jaar KIEN De veranderende

Nadere informatie

Strategische vernieuwing

Strategische vernieuwing Strategische vernieuwing in grote Nederlandse ondernemingen Hoe vangt een koe een haas? Strategische Vernieuwing: Revitalisatie versus Transformatie in Multi-unit unit-ondernemingen Prof. dr. H.W. Volberda

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Transformatie van het Energiesysteem. Atelier Flevo-perspectieven

Transformatie van het Energiesysteem. Atelier Flevo-perspectieven Transformatie van het Energiesysteem Atelier Flevo-perspectieven NVDE NVDE Bundeling van partijen die transitie willen versnellen Hoofdpunten uit agenda Volledig duurzame energievoorziening in 2050 en

Nadere informatie

GEBIEDSONTWIKKELIG NIEUWE STIJL VERANDERMANAGEMENT

GEBIEDSONTWIKKELIG NIEUWE STIJL VERANDERMANAGEMENT GEBIEDSONTWIKKELIG NIEUWE STIJL VERANDERMANAGEMENT GEURT VAN RANDERAAT 12 MAART 2014 SITE urban development VRAAGSTELLING IK WIL VERANDERINGEN DOORVOEREN, IK WEET OOK WAT ER NODIG IS, MAAR MIJN ORGANISATIE

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Overheid & Sourcing Drs. Ing. Bob van Graft MCM, CGEIT, C CISO Wnd. Directeur SSC ICT Haaglanden Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Digitalization of the Enterprise Bron: Gartner ITxpo

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Stichting Energie Transitie Nederland

Stichting Energie Transitie Nederland Stichting Energie Transitie Nederland Energietransitie: van centrale naar decentrale opwek voor transparantie en duurzaamheid in de energiemarkt Themabijeenkomst Milieunetwerkcommissie IJssel- Vecht 28

Nadere informatie

De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013

De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013 De Energietransitie & Zelforganisatie De rol van burgers & sociaal ondernemers Flor Avelino Workshop@ Energiecafé RMC The Hub 1 juni 2013 www.drift.eur.nl www.transitiepraktijk.nl www.transitionsnetwork.org

Nadere informatie

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015

Leiderschap bij organisatie verandering. Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 1 1 Leiderschap bij organisatie verandering Prof. dr. Janka Stoker Faculteit Economie en Bedrijfskunde Divosa, 22 mei 2015 Het belang van leiderschap: overal om ons heen 2 Thema s 3 1. Wat is leiderschap?

Nadere informatie