NEDERLAND ACTUEEL INZICHT IN DE HOUDING VAN NEDERLANDERS TEN OPZICHTE VAN SPAREN EN BELEGGEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NEDERLAND ACTUEEL INZICHT IN DE HOUDING VAN NEDERLANDERS TEN OPZICHTE VAN SPAREN EN BELEGGEN"

Transcriptie

1 NEDERLAND

2 NEDERLAND ACTUEEL INZICHT IN DE HOUDING VAN NEDERLANDERS TEN OPZICHTE VAN SPAREN EN BELEGGEN

3 INLEIDING Onlangs werd voor de vierde maal het BlackRock Investor Pulse onderzoek gehouden, het grootste wereldwijde beleggersonderzoek, waarin aan meer dan mensen van 25 tot 74 jaar in 20 landen gevraagd werd hoe zij zich voorbereiden op hun financiële toekomst, welke verwachtingen ze hebben en waarover ze zich zorgen maken. Uit de antwoorden van de ca Nederlandse deelnemers aan het onderzoek, komen enkele belangrijke thema s naar voren. Nederlanders hebben gemiddeld veel meer spaargeld dan beleggingen en raadplegen veel minder vaak dan andere Europeanen een financieel adviseur. Nederlandse vrouwen zijn aanmerkelijk minder zeker over hun financiële toekomst dan mannen. In Nederland is de bruto-vervangingsratio (het deel van het inkomen dat bij pensionering door het pensioen wordt vervangen) meer dan twee maal zo hoog is als in buurland Duitsland. Dat verklaart misschien waarom relatief weinig Nederlanders zich zorgen maken over hun welzijn na hun pensionering. 2 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 3

4 Toch vertrouwt slechts twee vijfde erop na pensionering over voldoende inkomsten te beschikken. Veel mensen zijn zich bovendien niet goed bewust van de noodzaak pensioen op te bouwen en van de rol die beleggen daarin kan spelen. Bouw ik genoeg pensioen op? Wanneer kan ik met pensioen? Is beleggen iets voor mij? 4 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 5

5 SENTIMENT NEDERLANDERS HEBBEN OPMERKELIJK VEEL VERTROUWEN. Iets meer dan de helft van de Nederlanders heeft op dit moment een optimistische kijk op hun financiële toekomst. Hoewel hierin sinds vorig jaar weinig veranderd is, is hun vertrouwen in de beleggingsbeslissingen die zij nemen, wel aanmerkelijk toegenomen, van 53% tot 57%. Dit is een goed teken, aangezien twee van de grootste financiële risico s voor Nederlanders de kosten van de gezondheidszorg en veranderingen in de AOW in 2015 een grotere bron van zorg bleken. Het vertrouwen in de markt, dat in de vorige editie van het onderzoek aanzienlijk verbeterd was, is nu nagenoeg gelijk gebleven. 44 % 54 % 50 % 51 % % 53 % % 51 % 42 % Het vertrouwen in de beslissingen over sparen en beleggen is in vergelijking met 2014 toegenomen. Vertrouwen % 57 % 12 % 2015 Geen vertrouwen NEDERLAND TEGENOVER EUROPA Het Nederlandse beleggerssentiment is over de hele linie verbeterd. Nederlanders hebben van alle Europeanen uit het onderzoek het meeste vertrouwen in hun beslissingen over sparen en beleggen. Relatief weinig Nederlanders (38%) maken zich zorgen over de Nederlandse economie, minder dan de 45% uit Maar ondanks de gedaalde werkloosheid maakt 31% zich nog altijd zorgen over de baanzekerheid. Vergeleken met andere Europeanen maken Nederlanders zich meer zorgen over de kosten van de gezondheidszorg en hervorming van de sociale zekerheid en de AOW. Toch maakt slechts één op de vier (24%) zich zorgen na de pensionering niet over voldoende geld te beschikken, wat veel lager is dan het Europese gemiddelde van 35%. 57 % 51 % 49 % 49 % 47 % 43 % 41 % 39 % Nederland Duitsland Spanje Verenigd Koninkrijk Frankrijk Zweden België Italië Nederlanders hebben meer vertrouwen in hun beslissingen dan alle ander Europeanen. 6 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 7

6 ZORGEN VAN NEDERLANDERS 54 % Meeste zorgen over de kosten van de gezondheidszorg en de sociale zekerheid. Veranderingen in de AOW Toestand van de Nederlandse economie Hoge kosten levensonderhoud Belastingverhoging 47 % 44 % 38 % 35 % 31 % 28 % 26 % 24 % Baanzekerheid Toestand van de wereldeconomie Stijging van inflatie en prijzen Onvoldoende geld na pensionering NEDERLANDSE VROUWEN MAKEN ZICH MEER FINANCIËLE ZORGEN DAN MANNEN 58 % 50 % 44 % 41 % 37 % 34 % 29 % 50% 47% 39% 35% 32% Kosten gezondheidszorg Veranderingen in sociale zekerheid/aow Toestand van de Nederlandse economie Hoge kosten levensonderhoud Belastingverhoging Baanzekerheid In Nederland, waar de premies van de ziektekostenverzekeringen blijven stijgen, noemt ruim de helft (54%) de kosten van de gezondheidzorg als een risico, waarmee dit voor Nederlanders de grootste bron van zorg is. Daarnaast worden de hoge kosten van levensonderhoud vaak als een risico genoemd. Terwijl de brutovervangingsratio van de pensioenuitkeringen in Nederland meer dan twee keer zo hoog is als in Duitsland, drie keer zo hoog als in het Verenigd Koninkrijk en ook hoger dan in Frankrijk, worden veranderingen in de sociale zekerheid en de AOW door bijna de helft (44%) als een bron van zorg gezien, wat aanzienlijk hoger is dan de 36% in VROUWEN ZIJN MINDER POSITIEF EN ZEKER OVER FINANCIËN DAN MANNEN Terwijl bij de mannen de verhouding positief tegenover negatief over de financiële toekomst twee tegen drie is, is die verhouding bij Nederlandse vrouwen evenredig. Op de vraag welk woord het beste beschrijft hoe ze zich over hun financiële toekomst voelen, antwoord slechts 14% hoopvol, terwijl twee keer zoveel vrouwen (29%) bezorgd zijn. Vergeleken met Nederlandse mannen noemen vrouwen vaker de kosten van de gezondheidszorg, de hoge kosten van levensonderhoud en veranderingen in de sociale zekerheid en de AOW als bronnen van zorg. 8 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 9

7 GEDRAG NEDERLANDERS VERTROUWEN NOG STEEDS VOORAL OP SPAARGELD Beleggen voor het pensioen heeft voor Nederlanders een lage prioriteit. Meer mensen kiezen ervoor eerst hun hypotheek af te betalen. Slechts één op de vier (27%) Nederlanders belegt, wat veel lager is dan het Europese gemiddelde van 43%. Deze terughoudende opstelling ten opzichte van beleggen leidt tot een te grote afhankelijkheid van spaargeld. Terwijl 49% van de Nederlanders sparen verantwoordelijk noemt, gebruikt slechts 11% dit woord als het om beleggen gaat. Toch gaven veel respondenten aan meer te sparen dan ze ideaal achten. DE MEESTE NEDERLANDERS HEBBEN België Frankrijk Duitsland Italië Nederland Spanje Zweden SPAART BELEGT 83 % 42 % 87 % 33 % 75 % 44 % 79 % 45 % 78 % 27 % 81 % 44 % 75 % 61 % Verenigd Koninkrijk 79 % 43 % WEINIG NEDERLANDSE VROUWEN BELEGGEN SPAARGELD, SLECHTS WEINIGEN BELEGGEN 17 % 23 % In Nederland zijn er twee keer zoveel mannen als vrouwen die beleggen: 37% tegenover 17%, hoewel Nederlandse vrouwen vaker sparen dan mannen (71% tegenover 65%). Slechts 7% heeft aandelen, 4% obligaties en 5% gemengde portefeuilles (bij mannen 23%, 9% en 10%). Nederlandse vrouwen beleggen de helft minder dan de gemiddelde Europese vrouw (35%). Zeer weinig Nederlandse vrouwen (6%) noemen zichzelf belegger en het percentage dat zegt voldoende over beleggen te weten, is al even laag. Opvallend is dat slechts 16% zegt genoeg vertrouwen te hebben om zelf beleggingsbeslissingen te nemen, tegenover 33% van de mannen. Heeft geen spaargeld of beleggingen Heeft alleen spaargeld, geen beleggingen 2 % 2 % Heeft alleen beleggingen, geen spaargeld 45 % 59 % 35 % 16 % Heeft zowel spaargeld als beleggingen 10 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 11

8 REDENEN OM OVER TE STAPPEN VAN SPAREN NAAR BELEGGEN STIMULEERT HET RENDEMENT OP AANDELEN TOT EEN MEER EVENWICHTIGE VERDELING OVER SPAREN EN BELEGGEN? Hoeveel spaargeld wilt u hebben voordat u over beleggen gaat denken? (gemeten in maandsalarissen) 7 % 3 % 8 % 20 % Geen minimum 1 maand 2-3 maanden 4-6 maanden 2 % 13 % 17 % 29 % 7-9 maanden maanden Meer dan 12 maanden Weet niet Alles/merendeel beleggen in aandelen Alles/merendeel sparen 19 % 25 % 22 % Gelijke verdeling over sparen en beleggen 35 % Weet niet 05 Rendement op aandelen en cash tussen 2005 en 2015 Cash Aandelen Waarom sparen Nederlanders zo n groot deel van hun vermogen? Naast een sterke weerzin tegen het risico om geld te verliezen leeft het idee dat spaargeld altijd snel opvraagbaar is. Maar op de vraag wat hen ertoe zou brengen meer geld te beleggen in bijvoorbeeld aandelen of fondsen, kruisten Nederlanders minder vaak dan andere Europeanen één of meer van de gegeven redenen aan. Concrete doelen stellen zou kunnen helpen. De gemiddelde Nederlander zegt bijvoorbeeld voldoende vertrouwen te hebben om te beleggen wanneer hij of zij ongeveer 8 maandsalarissen gespaard heeft, wat meer is dan de meeste ander Europeanen. NEDERLANDERS BESLUITEN NIET SNEL OM MEER TE BELEGGEN Als mensen beter begrijpen wat het lange-termijneffect van hun beslissingen is, kan dit hen er misschien van overtuigen minder op spaargeld te vertrouwen. Maar zelfs toen we lieten zien hoe cash en aandelen zich in de afgelopen 10 jaar ontwikkeld hebben, kon één op de drie respondenten niet aangeven of hij nu eerder voor sparen of beleggen zou kiezen. Slechts 19% zei alles of het merendeel te zullen beleggen. 12 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 13

9 DE MILLENNIUM-GENERATIE HET OPTIMISME VAN DE JONGERE GENERATIE De millennium--generatie (tijdens het onderzoek 25 tot 34 jaar oud) is veruit het meest optimistisch over de financiële toekomst en heeft het meeste vertrouwen de juiste beslissingen te nemen. Ze zeggen ook iets vaker dan gemiddeld serieus bezig te zijn met hun financiële planning. DE MILLENNIUM-GENERATIE IS HET MEEST POSITIEF OVER DE FINANCIËLE TOEKOMST 66 % 53 % 45 % 45 % 49% jaar jaar jaar jaar jaar DE POSITIEVE HOUDING VAN DE MILLENNIUM-GENERATIE LEIDT NOG NIET TOT POSITIEVE GEDACHTEN OVER BELEGGEN Hoewel de millennium-generatie het meest positief denkt over de financiële toekomst, belegt deze leeftijdsgroep het minste: op dit moment slechts één op de vijf (19%). Deze groep spaart echter wel het vaakst (89%), bijvoorbeeld voor een aanbetaling op een huis. En zelfs toen hen getoond werd dat spaargeld in de afgelopen tien jaar veel minder zou hebben opgebracht dan belegd in aandelen, zei slechts 16% te overwegen om voor de komende tien jaar volledig of grotendeels te beleggen in aandelen. Dat is minder dan in alle andere leeftijdsgroepen. Hun optimisme maakt deze jongere generatie spaarders dus nog niet automatisch tot de beleggers van de toekomst JAAR JAAR JAAR JAAR JAAR 1 % 2 % 2 % 2 % 1 % 10 % 18 % 71 % 20 % 25 % 22 % 29 % 46 % 27 % 28 % 22 % 25 % 43 % 53 % 52 % De meeste millennialrespondenten sparen, maar beleggen niet. Spaart of belegt niet Belegt alleen, spaart niet Spaart alleen, belegt niet Spaart en belegt 14 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 15

10 ADVIES, INFORMATIE EN FINANCIËLE KENNIS VERTROUWEN IN ADVIES? Nederlanders maakten iets minder dan in vorige jaren gebruik van een financieel adviseur, behalve in de groep meer vermogenden. En terwijl in de meeste landen juist oudere respondenten vaker gebruik maken van een adviseur, is dat in Nederland vooral de groep van middelbare leeftijd. Nederlanders noemen het vaakst kosten als reden om geen adviseur meer in te schakelen, wat kan samenhangen met veranderingen in de regelgeving, waardoor de kosten van advies explicieter zijn geworden. HET GEBRUIK VAN PROFESSIONEEL ADVIES Nederlanders winnen minder vaak professioneel financieel advies in dan andere Europeanen. 14% zegt hiervan gebruik te maken, wat ongeveer gelijk is aan de voorgaande drie jaar. De meesten van hen zeggen dat hun adviseurs waar voor hun geld bieden. Nederlanders die gebruik maken van een financieel adviseur, vinden dat ze waar voor hun geld krijgen 5 % 10 % 6 % 65 % 15 % Weet niet Slecht Niet zo goed Goed Uitstekend 15 % % 16 % 2014 Slechts één op de zeven gebruikt een adviseur Nederlanders winnen minder vaak professioneel financieel advies in dan alle andere Europeanen in het onderzoek BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 17

11 DE INVLOED VAN NIEUWE REGELGEVING OP HET VERTROUWEN 19 % 13 % minder vertrouwen in de kwaliteit van financieel advies meer vertrouwen in de kwaliteit van financieel advies 1 -op- 5 vertrouwt op de bank 1 -op- 20 vertrouwt op vermogensbeheerder, pensioenfonds of verzekeraar Nieuwe regelgeving heeft het vertrouwen in adviseurs niet vergroot. De respondenten blijken zelfs iets minder vertrouwen te hebben in de kwaliteit van advies. Wordt deze vraag verbreed naar het vertrouwen in andere financiële instellingen, dan wordt het beeld niet rooskleuriger. Maar één op de vijf zegt zijn bank te vertrouwen en één op de twintig zegt te vertrouwen op een vermogensbeheerder, pensioenfonds of verzekeraar. De groepen waarin het vertrouwen dat financiële instellingen hen kunnen helpen hun doelen te bereiken wel groeit, zijn de meer vermogenden, degenen die advies inwinnen en de millennium-generatie (25 tot 34 jaar). ZOEKEN NAAR INFORMATIE In het algemeen zoeken Nederlanders veel minder vaak dan andere Europeanen naar informatie om betere beslissingen over sparen en beleggen te kunnen nemen. Ze maken niet alleen minder vaak gebruik van een financieel adviseur, maar raadplegen ook veel minder vaak andere informatiebronnen. Dit is onderdeel van een bredere trend die we in Nederland zien: doordat iedereen recht heeft op een AOW-uitkering, voelen mensen minder noodzaak om geld voor langere tijd vast te zetten om een goed pensioen op te bouwen. Bank Online bronnen/websites Familie en vrienden Professioneel adviseur Artikelen over beleggen in krant/tijdschrift Radio/TV-programma's Verzekeraar Beleggingsmaatschappij Mijn werkgever Andere bron EUROPA NEDERLAND 41 % 30 % 38 % 38 % 28 % 26 % 23 % 17 % 20 % 16 % 10 % 8 % 8 % 7 % 8 % 5 % 4 % 3 % 6 % 9 % 18 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 19

12 DE MEEST GEBRUIKTE INFORMATIEBRONNEN Het enige gebied waarop Nederlanders wél in de pas lopen met de rest van Europa, is het gebruik van internet om informatie te zoeken over sparen en beleggen. De groep die vlak voor het pensioen staat op dit moment 55 tot 64 jaar zoekt het vaakst online naar informatie. Dezelfde groep wint vaker informatie in bij banken en zoekt in de media naar ideeën over sparen en beleggen. ZONDER ADVISEUR 56 % 50 % 41 % 83 % 21 % 31 % Online bronnen/ websites 38 % 36 % 37 % 40 % 46 % 33 % Bank Familie en vrienden 30 % 31 % 30 % 25 % 33 % 33 % 26 % 40 % 32 % 20 % 18 % 15 % MET ADVISEUR 61 % 58 % 54 % 54 % 52 % 46 % Vertrouwt erop de juiste beslissingen te nemen Positief over financiële toekomst Serieus bezig met financiële planning Spaargeld als percentage van totale beleggingen Heeft spaargeld en beleggingen Positief gevoel over beleggen GEMIDDELD JAAR JAAR JAAR JAAR JAAR FINANCIEEL ADVIES INWINNEN LEVERT VOORDELEN OP Nederlanders die financieel advies inwinnen, beschrijven hun ervaringen met sparen en beleggen positiever dan degenen die dit niet doen. Ruim de helft van degenen die advies inwinnen, kenmerkt sparen als verantwoordelijk en doelbewust, terwijl ze zich eveneens beter af (51%) en goed geïnformeerd (49%) voelen als ze het over hun financiële planning hebben. Bovendien hebben degenen die financieel advies inwinnen, doorgaans een evenwichtigere verdeling van hun vermogen over sparen en beleggen. 20 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 21

13 EEN ACTIEVERE AANPAK VAN DE FINANCIËLE TOEKOMST Om te profiteren van het potentieel van beleggingen, zouden Nederlanders hun financiën actiever ter hand moeten nemen en hun blik meer op de lange termijn moeten richten. Nederlanders maken relatief weinig gebruik van een financieel adviseur, hoewel slechts één op de vier (24%) voldoende vertrouwen in zijn eigen beleggingsbeslissingen zegt te hebben. Bovendien zegt slechts 14% van de Nederlanders veel van beleggen te weten en vindt slechts 20% het leuk om zijn eigen beleggingen te beheren. 47 % Het is voor mij belangrijk dat ik verdien aan mijn beleggingen 20 % 57 % 36 % 44 % Beleggen is lonend voor mensen met een langetermijnperspectief 17 % 56 % 30 % 42 % Ik ben serieus bezig met mijn financiële planning 14 % 56 % 27 % 24 % Ik heb genoeg vertrouwen om mijn eigen beleggingsbeslissingen te nemen 44 % 45 % 42 % WEINIG FINANCIËLE ACTIVITEIT Hoewel Nederlanders een optimistische kijk hebben op hun financiële toekomst en meer dan andere Europeanen zeggen dat ze op hun eigen oordeel vertrouwen, lijken ze aanzienlijk minder doortastend als het erop aankomt daadwerkelijk geld te beleggen voor een doel op de langere termijn. SPAARGELD EN BELEGGINGEN IN DE AFGELOPEN 12 MAANDEN EUROPA NEDERLAND 30 % 12 % 10 % 6 % 4 % 2 % 7 % 6 % 4 % 3 % 5 % 2 % 2 % 1 % 3 % 1 % Spaarrekening of deposito geopend Direct belegd in aandelen Belegd in aandelen via een Exchange Traded Fund (ETF) Belegd in aandelen via een beleggingsfonds Belegd in dividendaandelen via een beleggingsfonds Direct belegd in obligaties Belegd in obligaties via een Exchange Traded Fund (ETF) Belegd in obligaties via een beleggingsfonds 3 % 1 % Belegd in een multi asset-fonds Ik vind het leuk mijn beleggingen te beheren Beleggen is voor mensen zoals ik Nederland Ik weet veel over beleggen Europa Ik heb het gevoel controle te hebben over mijn financiële toekomst 3 % 1 % 53 % 75 % Belegd in vastgoed (niet het eigen huis) Geen van de genoemde mogelijkheden 22 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 23

14 PENSIOEN PENSIOEN OPBOUWEN HEEFT VOOR NEDERLANDERS GEEN PRIORITEIT Mede als gevolg van de zekerheid die de AOW voor veel Nederlanders biedt, maken relatief weinig mensen zich zorgen over hun welzijn na hun pensionering. Nederlanders willen als ze met pensioen zijn, gemiddeld een inkomen van ca ontvangen en 41% heeft er vertrouwen in dit niveau te zullen halen. Het huidige vervangingsinkomen na de pensionering is 91% *. Minder dan een derde voelt zich financieel minder goed voorbereid op de pensionering. * Bruto-vervangingsratio bij pensionering, volgens OESO, BEGONNEN VERMOGEN OP TE BOUWEN VOOR NA DE PENSIONERING 57 % 58 % % NEDERLANDERS HEBBEN WEINIG AANDACHT VOOR HUN PENSIOENPLANNING Veel Nederlanders vinden het lastig om een pensioenplanning te maken. Mede hierdoor lijken veel mensen er voetstoots vanuit te gaan over voldoende geld te zullen beschikken als de tijd daar is. Slechts 24% zegt zich er zorgen over te maken na de pensionering te weinig geld te hebben; dit is minder dan in andere Europese landen. Bovendien maakt slechts 37% van de Nederlanders zich er zorgen over dat het opgebouwde pensioen voortijdig op zal raken. Vindt pensioenplanning lastig 39 % 45 % 40 % 35 % 32 % 49 % 37 % 30 % 24 % 20 % Bezorgd dat het opgebouwde pensioen voortijdig op zal raken Heeft vertrouwen om zelf beslissingen te nemen over de pensioenopbouw Bezorgd na pensionering over onvoldoende geld te beschikken Nederland Geeft prioriteit aan sparen/ beleggen voor een comfortabel pensioen 24 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 25 Europa

15 MINDER VERTROUWEN IN HET PENSIOENINKOMEN BELANGRIJKSTE VERWACHTE BRONNEN VAN INKOMSTEN NAAST AOW GEMIDDELD BENODIGD BEDRAG (X 1.000) GROOT/ENIG VERTROUWEN NEDERLAND MANNEN VROUWEN VERTROUWEN DIT JAARINKOMEN NA DE PENSIONERING TE ONTVANGEN (%) % 48 % 34 % 40 % 41 % 39 % 42 % Relatief weinig mensen in Nederland maken zich zorgen over hun pensioeninkomen. Maar nu er op het gebied van pensioenen en sociale zekerheid van alles verandert, beginnen mensen zich toch vragen te stellen. Wanneer kan ik stoppen met werken? Hoe lang moet ik met mijn pensioen toe kunnen? De lastigste vraag is hoeveel inkomsten nodig zijn om aan de verwachtingen te kunnen voldoen. Nederlanders denken gemiddeld dat ze na hun pensionering vier vijfde van hun huidige inkomen nodig hebben, hoewel slechts 41% er vertrouwen in heeft dit niveau te realiseren, wat minder is dan de 49% in BRONNEN VAN INKOMSTEN 41 % 21 % Bedrijfspensioen op basis van eind - of middelloon 39 % 38 % 20 % Spaargeld Bedrijfspensioen op basis van beschikbare premies VERANDERENDE BRONNEN VAN INKOMSTEN 23 % 21 % Nederland Europa 21 % 22 % 16 % 11 % 9 % Beleggingen Vastgoed Particulier pensioen op basis van beschikbare premies Ruim drie kwart van de Nederlandse respondenten (77%) die nog niet met pensioen zijn, denkt naast de AOW behoefte te hebben aan andere bronnen van inkomsten. Opvallend is dat de jongere generaties, mogelijk als gevolg van de onzekerheid over de toekomst van het pensioenstelsel, duidelijk minder verwachten van een pensioen op basis van eind- of middelloon (32% tegenover 41% voor heel Nederland) en eerder hun spaargeld als bron van inkomsten zien (47% tegenover 39%). 26 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 27

16 CONCLUSIE Nederlanders blijven opmerkelijk positief gestemd over hun financiële toekomst. En aangezien de bruto vervangingsquote van het Nederlandse pensioeninkomen tot de hoogste in Europa behoort, lijkt dit optimisme terecht te zijn. Nederlanders hebben ook meer vertrouwen dan andere Europeanen dat ze de juiste beslissingen nemen als het om sparen en beleggen gaat. Dit betreft echter vooral spaarproducten, die maar liefst 79% van de Nederlandse portefeuilles uitmaken. Nederlanders zien sparen en beleggen als twee volkomen verschillende werelden en stellen beleggen vaak gelijk aan gokken. Dat heeft tot gevolg dat Nederland het meest risicomijdende land in het onderzoek is. We zien hier een langdurige trend: doordat alle Nederlanders na pensionering recht hebben op AOW, voelen ze minder noodzaak om zich bezig te houden met hun financiële planning voor de langere termijn. 28 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 29

17 Van alle Europeanen in het onderzoek maken Nederlanders het minst vaak gebruik van een financieel adviseur, maar ze raadplegen ook minder vaak andere informatiebronnen of zelfs familie en vrienden. Het is dan ook niet verrassend dat maar een klein percentage zegt met het volste vertrouwen zelf beleggingsbeslissingen te nemen en het leuk te vinden om beleggingen te beheren. Mensen zeggen niet veel over beleggen te weten en hebben in meerderheid niet het gevoel dat beleggen iets voor hen is. In vergelijking met andere Europeanen lijken Nederlanders niet bijzonder goed in staat te zijn om hun financiële toekomst in eigen hand te nemen, terwijl dit duidelijk wel nodig is. Er is nog veel werk te verzetten om Nederlanders aan te sporen werk te maken van hun financiële planning en in het bijzonder beleggen tot onderdeel van hun instrumentarium te maken, om hen beter in staat te stellen hun financiële doelen te bereiken. Een positief punt tot besluit: er zijn twee groepen waarin het vertrouwen in adviseurs groeit, en die het meest vertrouwen op financiële instellingen om hun financiële doelen te bereiken. Dit zijn de mensen die advies inwinnen en de jongere generatie (25-34 jaar). 30 BLACKROCK INVESTOR PULSE ONDERZOEK NEDERLAND VIERDE EDITIE 31

18 Meer weten? +31 (0) Het BlackRock Investor Pulse onderzoek werd van juli t/m september 2015 in opdracht van BlackRock gehouden door onderzoeksbureau Cicero Group onder een per land representatieve steekproef van individuen van 24 tot 74 jaar in 20 landen, waarvan Nederlanders. De resultaten van dit onderzoek worden uitsluitend ter informatie verstrekt. De conclusies zijn bedoeld om een indruk te geven van de huidige standpunten over sparen en beleggen van de steekproef van inwoners van Nederland en dienen niet voor andere doeleinden gebruikt te worden. De hier geuite meningen zijn afkomstig van BlackRock, per november 2015; ze kunnen op elk moment veranderen als gevolg van veranderde markt- of economische omstandigheden. Dit document is niet bedoeld als prognose, onderzoek of beleggingsadvies en is geen advies of aanbeveling, aanbod of uitnodiging om bepaalde effecten te kopen of te verkopen of een bepaalde strategie te volgen Uitgegeven door BlackRock Investment Management (UK) Limited, geautoriseerd en gereguleerd door de Financial Conduct Authority (FCA), gevestigd op het adres: 12 Throgmorton Avenue, Londen, EC2N 2DL. In Engeland geregistreerd onder nr Tel: +44 (0) Voor uw bescherming worden telefoongesprekken doorgaans opgenomen. In Nederland uitgegeven door het kantoor van BlackRock Investment Management (UK) Limited in Amsterdam, gevestigd op het adres: Amstelplein 1, 1096 HA Amsterdam, Tel: +31 (0) Zie voor meer informatie de website: nl. BlackRock is een handelsnaam van BlackRock Investment Management (UK) Limited BlackRock, Inc. Alle rechten voorbehouden. BLACKROCK, BLACKROCK SOLUTIONS, ishares, BOUW MET BLACKROCK (BUILD ON BLACKROCK), MAAR WAT KAN IK HET BESTE DOEN MET MIJN GELD (SO WHAT DO I DO WITH MY MONEY) en het gestileerde i logo zijn geregistreerde en niet-geregistreerde handelsmerken (trademarks) van BlackRock, Inc. of haar dochterondernemingen in de Verenigde Staten en elders. Alle andere handelsmerken (trademarks) zijn eigendom van hun respectievelijke eigenaren.

19

Investor Pulse MKTG0617E

Investor Pulse MKTG0617E Investor Pulse Welkom bij het BlackRock Investor Pulse onderzoek 2017. Dit is de 5 e editie van het BlackRock Investor Pulse onderzoek, het grootste opinieonderzoek onder spaarders en beleggers wereldwijd.

Nadere informatie

Investor Pulse Sentiment

Investor Pulse Sentiment Investor Pulse Sentiment Welkom bij het BlackRock Investor Pulse onderzoek 2017. Dit is de 5 e editie van het BlackRock Investor Pulse onderzoek, het grootste opinieonderzoek onder spaarders en beleggers

Nadere informatie

Investor Pulse Sparen en beleggen

Investor Pulse Sparen en beleggen Investor Pulse Sparen en beleggen Welkom bij het BlackRock Investor Pulse onderzoek 2017. Dit is de 5 e editie van het BlackRock Investor Pulse onderzoek, het grootste opinieonderzoek onder spaarders en

Nadere informatie

Terughoudend om te beleggen, maar eerder geneigd hogere risico's te nemen?

Terughoudend om te beleggen, maar eerder geneigd hogere risico's te nemen? Contact: BlackRock Astrid Overeem +31 20 549 5213 Astrid.overeem@blackrock.com BLACKROCK'S WERELDWIJDE 'INVESTOR PULSE' ONDERZOEK: NEDERLANDERS HEBBEN VEEL SPAARGELD, MAAR SPAREN HET MINST IN VERGELIJKING

Nadere informatie

BlackRock Managed Index Portfolios. zorgeloos gespreid beleggen tegen lage kosten

BlackRock Managed Index Portfolios. zorgeloos gespreid beleggen tegen lage kosten BlackRock Managed Index Portfolios zorgeloos gespreid beleggen tegen lage kosten BlackRock Managed Index Portfolios zorgeloos gespreid beleggen tegen lage kosten Herkent u zich hier in? U wilt eigenlijk

Nadere informatie

Terug naar de kern Bob Hendriks

Terug naar de kern Bob Hendriks Terug naar de kern Bob Hendriks Oktober 2013 Waarom nog beleggen? 2 Agenda BlackRock? Sparen & beleggen We leven langer/pensioen Inkomsten uit beleggen Conclusie 3 BlackRock is opgericht voor deze nieuwe

Nadere informatie

INVESTOR PULSE NEDERLAND DERDE EDITIE

INVESTOR PULSE NEDERLAND DERDE EDITIE INVESTOR PULSE NEDERLAND DERDE EDITIE W E V R O E G E N U I T 2 0 L A N D E N H O E Z E D E N K E N IN EEN ONDERZOEK UITGEVOERD DOOR CICERO BLACKROCK INVESTOR PULSE NEDERLAND DERDE EDITIE WAT HOUDT NEDERLANDERS

Nadere informatie

Een nieuwe stap in duurzaam beleggen

Een nieuwe stap in duurzaam beleggen BLACKROCK IMPACT SCREENS ESG IMPACT Een nieuwe stap in duurzaam beleggen BlackRock Impact combineert het beste van BlackRock om beleggers te helpen een maatschappelijk én financieel verantwoord rendement

Nadere informatie

BLACKROCK IMPACT. rendement. verantwoord DUURZAAM BELEGGEN

BLACKROCK IMPACT. rendement. verantwoord DUURZAAM BELEGGEN BLACKROCK IMPACT verantwoord rendement DUURZAAM BELEGGEN BLACKROCK IMPACT combineert het beste van BlackRock om u te helpen een maatschappelijk én financieel verantwoord rendement te bereiken. Bouw met

Nadere informatie

INVESTOR PULSE BELGIË DERDE EDITIE

INVESTOR PULSE BELGIË DERDE EDITIE INVESTOR PULSE BELGIË DERDE EDITIE W E V R O E G E N U I T 2 0 L A N D E N H O E Z E D E N K E N IN EEN ONDERZOEK UITGEVOERD DOOR CICERO [2] BLACKROCK INVESTOR PULSE WAT HOUDT BELEGGERS BEZIG? Mensen vinden

Nadere informatie

NEDERLAND INVESTOR PULSE ONDERZOEK 2013 WAT BELEGGERS DENKEN INVESTOR PULSE

NEDERLAND INVESTOR PULSE ONDERZOEK 2013 WAT BELEGGERS DENKEN INVESTOR PULSE NEDERLAND INVESTOR PULSE ONDERZOEK 2013 WAT BELEGGERS DENKEN INVESTOR PULSE BLACKROCK INVESTOR PULSE 2013 I N D I V I D U E N I N 1 2 V E R S C H I L L E N D E L A N D E N O N D E R Z O E K D O O R C I

Nadere informatie

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND OVER INKOMSTEN GESPROKEN DEEL 1 KENNISMAKING MET INKOMSTENBELEGGEN

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND OVER INKOMSTEN GESPROKEN DEEL 1 KENNISMAKING MET INKOMSTENBELEGGEN ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND OVER INKOMSTEN GESPROKEN DEEL 1 KENNISMAKING MET INKOMSTENBELEGGEN Kennismaking met inkomstenbeleggen Een rente die lager is dan de inflatie en beleggingen die minder

Nadere informatie

Nederland Investor Pulse Onderzoek 2013 Wat beleggers denken

Nederland Investor Pulse Onderzoek 2013 Wat beleggers denken Nederland Investor Pulse Onderzoek 2013 Wat beleggers denken INVESTOR PULSE BLACKROCK INVESTOR PULSE 2013 I I N 1 2 N D I V V E R S C H I L L E N D E O N D E R Z O E K D O O R B LA C KRO C K I n v e s

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers November 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 1 Beleggingsportefeuille GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 2 Zes op de tien beleggers

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken

Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken Onderzoek van GfK september 2015 Inleiding Delta Lloyd doet doorlopend nieuwe kennis op over ontwikkelingen rondom pensionering

Nadere informatie

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen U bouwt een pensioeninkomen op via uw werkgever. Dit pensioeninkomen ontvangt u nadat u gepensioneerd bent, naast uw AOW-uitkering.

Nadere informatie

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen U bouwt een pensioeninkomen op via uw werkgever. Dit pensioeninkomen ontvangt u nadat u gepensioneerd bent, naast uw AOW-uitkering.

Nadere informatie

Vier sleutels voor een succesvolle portefeuille

Vier sleutels voor een succesvolle portefeuille Vier sleutels voor een succesvolle portefeuille Patrick Zwolle & Paulo Varela Nunes BlackRock Oktober 2015 Kort voorstellen Opgericht in 1988 als risicomanager Onafhankelijk vermogensbeheer Wereldwijde

Nadere informatie

De juiste spreiding Eenvoudig en op uw gemak beleggen

De juiste spreiding Eenvoudig en op uw gemak beleggen De juiste spreiding Eenvoudig en op uw gemak beleggen Defensive Moderate Growth 2017 Agenda 1 2 Waarom zelf beleggen moeilijk en tijdrovend kan zijn BlackRock Zorgeloos gespreid beleggen BlackRock Managed

Nadere informatie

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND. MAAK KENNIS MET ishares EN ETF s

ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND. MAAK KENNIS MET ishares EN ETF s ALLEEN VOOR BELEGGERS IN NEDERLAND MAAK KENNIS MET ishares EN ETF s Exchange Traded Funds (ETF s), ook wel trackers genoemd, hebben de beleggingswereld ingrijpend veranderd. ETF s zijn eenvoudig, flexibel

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers Juni 2015 GfK 2015 AFM Consumentenmonitor Juni 2015 1 Inhoudsopgave 1. Onderzoeksresultaten in detail Beleggersprofiel Beleggingsportefeuille Risico, rendement

Nadere informatie

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Inhoudsopgave Management Summary Pagina 3 Onderzoeksresultaten Pagina 7 Onderzoeksverantwoording Pagina 40 oktober 2015 2 Management Summary

Nadere informatie

Sparen & Beleggen gaan goed samen

Sparen & Beleggen gaan goed samen Sparen & Beleggen gaan goed samen Patrick Zwolle & Paulo Varela Nunes BlackRock April 2015 Wat gaan we u vertellen 1Sparen alleen is waarschijnlijk niet voldoende om uw doelen te behalen 2 Beleg gespreid

Nadere informatie

Een gezonde beleggingsportefeuille voor Later

Een gezonde beleggingsportefeuille voor Later Een gezonde beleggingsportefeuille voor Later Richard Feenstra Senior Sales Manager Fidelity Worldwide Investment Op weg naar financiële zekerheid voor Later? 1. Waarom beleggen? 2. Hoe beleggen? 3. Wat

Nadere informatie

Aan de slag met ETF s

Aan de slag met ETF s Aan de slag met ETF s Patrick Zwolle ishares Benelux Grip op je Vermogen, 3 oktober 2014 Over BlackRock ishares 2 Over BlackRock ishares Bron: www.dft.nl / het financieele dagblad / www.nrc.nl 3 Agenda

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015

FINANCIELE ZEKERHEID. GfK September 2015. GfK 2015 Achmea Financiële Zekerheid september 2015 FINANCIELE ZEKERHEID GfK September 2015 1 Opvallende resultaten Meer dan de helft van de Nederlanders staat negatief tegenover de terugtredende overheid Financiële zekerheid: een aanzienlijk deel treft

Nadere informatie

Inhoud. Wie spaart (niet)? 5. Hoe sparen we? 17. Waarom en waarvoor sparen we? 35. Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39

Inhoud. Wie spaart (niet)? 5. Hoe sparen we? 17. Waarom en waarvoor sparen we? 35. Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39 Inhoud Wie spaart (niet)? 5 2 Hoe sparen we? 7 3 Waarom en waarvoor sparen we? 35 4 Wat beïnvloedt ons spaargedrag? 39 2 Opzet van het onderzoek Sparen, of niet - maart 207 - Dit onderzoek zoomt in op

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers December 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Beleggingsfondsen en kosten

Nadere informatie

Global Investor Study 2017

Global Investor Study 2017 Global Investor Study 2017 Hoe wereldwijde beleggers denken over duurzaam beleggen Global Investor Study 2017 1 Inhoud 3 Overzicht 7 Millennials lopen voorop 4 De houding ten opzichte van duurzaam beleggen

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1 AFM Consumentenmonitor najaar 1 Beleggers November 1 GfK 1 AFM Consumentenmonitor November 1 1 Percentage beleggers in Nederland stabiel 90 0 0 60 0 40 30 3 3 4 1 1 16 1 1 1 0 Voorjaar 1 (n = 934) Najaar

Nadere informatie

Pensioenbijeenkomst voor werknemers en werkgevers. 29 juni 2016

Pensioenbijeenkomst voor werknemers en werkgevers. 29 juni 2016 Pensioenbijeenkomst voor werknemers en werkgevers 29 juni 2016 De pensioenregeling op hoofdlijnen De pensioenregeling op hoofdlijnen Algemeen over pensioen Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u straks?

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

WERKNEMERS MOETEN CONTROLE KRIJGEN OVER HUN FINANCIËLE PLANNING

WERKNEMERS MOETEN CONTROLE KRIJGEN OVER HUN FINANCIËLE PLANNING HEALTH WEALTH CAREER MERCER WERKNEMERS- ONDERZOEK SERIES WERKNEMERS MOETEN CONTROLE KRIJGEN OVER HUN FINANCIËLE PLANNING PENSIOENCOMMUNICATIE ALLEEN IS NIET VOLDOENDE WERKNEMERS MOETEN ECHT AAN DE SLAG

Nadere informatie

PERSBERICHT. Brussel, 3 september 2012. Belg maakt zich net als andere Europeanen zorgen over pensioen

PERSBERICHT. Brussel, 3 september 2012. Belg maakt zich net als andere Europeanen zorgen over pensioen Brussel, 3 september 2012 Belg maakt zich net als andere Europeanen zorgen over pensioen Uit een onderzoek van ING blijkt dat de Belgen niet alleen staan in Europa 1 met hun bezorgdheid over hun pensioen.

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor

AFM Consumentenmonitor AFM Consumentenmonitor Beleggers Voorjaar 2016 GfK Juni 2016 1 Inhoudsopgave 1 Marktontwikkelingen 2 Beleggersprofiel 3 Kwaliteit dienstverlening Beleggers in Nederland Rol lage rentestand Beleggingswijze

Nadere informatie

BLACKROCK STRATEGIC FUNDS (BSF) BLACKROCK MANAGED INDEX PORTFOLIOS

BLACKROCK STRATEGIC FUNDS (BSF) BLACKROCK MANAGED INDEX PORTFOLIOS BLACKROCK STRATEGIC FUNDS (BSF) BLACKROCK MANAGED INDEX PORTFOLIOS IN EEN NOTENDOP } Het beste van BlackRock in een actief beheerde reeks van multi-asset fondsen met lage kosten } Keuze uit drie risicoprofielen

Nadere informatie

ETF-gids voor beleggers

ETF-gids voor beleggers ETF-gids voor beleggers Ontdek een wezenlijk andere manier van beleggen Exchange Traded Funds (ETF s) zijn een andere manier om met beleggingen om te gaan, die voor veel particuliere beleggers nog vrij

Nadere informatie

Sparen voor een koopwoning

Sparen voor een koopwoning Sparen voor een koopwoning Consumentenonderzoek in opdracht van de Volksbank GfK februari 1 Inhoudsopgave 1 2 3 4 Management summary Onderzoeksresultaten Onderzoeksverantwoording Contact 2 Management summary

Nadere informatie

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13

Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2. Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen Pensioenen: solidariteit en keuzevrijheid Stella Hoff Inhoud Bijlage A Enquête solidariteit in de pensioenen... 2 Bijlage B Multivariate regressieanalyses... 13 Bijlagen SCP-publicatie Pensioenen:

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

Robeco Flexioen FLEXIBEL INDIVIDUEEL PENSIOEN

Robeco Flexioen FLEXIBEL INDIVIDUEEL PENSIOEN Robeco Flexioen FLEXIBEL INDIVIDUEEL PENSIOEN Uw pensioen en Flexioen Via uw werkgever bouwt u een pensioeninkomen op. U ontvangt dit pensioeninkomen naast uw AOW-uitkering, nadat u gepensioneerd bent.

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

Minimum Volatility ETF s Gids voor beleggers

Minimum Volatility ETF s Gids voor beleggers VOOR PARTICULIERE BELEGGERS ``ik wil beleggen in aandelen ``ik zie dat de markt volatiel kan zijn ``ik zoek naar meer evenwicht Minimum Volatility ETF s Gids voor beleggers In het huidige onzekere beleggingsklimaat

Nadere informatie

DEELNEMERS VERTROUWEN IN PENSIOEN- FONDSEN

DEELNEMERS VERTROUWEN IN PENSIOEN- FONDSEN HEALTH WEALTH CAREER MERCER RESEARCH 2016 DEELNEMERS VERTROUWEN IN PENSIOEN- FONDSEN VERBETERPUNTEN VOOR MEER VERTROUWEN Mercer Nederland heeft (in navolging van vorig jaar) in september 2016 onderzoek

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Schroders onderzoek naar de Nederlandse particuliere belegger in 2013

Schroders onderzoek naar de Nederlandse particuliere belegger in 2013 Schroders onderzoek naar de Nederlandse particuliere belegger in 03 Ontwikkeling van de voorkeur, hoop, angst en verwachtingen van de Nederlandse belegger Uitgevoerd door TNS Nipo Embargo tot dinsdag oktober

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen?

Hoe gaat Nederland met pensioen? Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s, waaronder pensioenleeftijdsverwachting. In opdracht van GfK Intomart 2013 33213 Delta

Nadere informatie

Generali Profielbepaler Pensioen

Generali Profielbepaler Pensioen Heeft uw werkgever voor u een pensioenverzekering op basis van een premieovereenkomst met beleggingsvrijheid afgesloten? Maak dan gebruik van deze. Met onderstaande vragenlijst kunt u nagaan welk beleggingsprofiel

Nadere informatie

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Amsterdam, 29 maart 2006 Nederlanders zijn het best bekend met duurzame beleggingsfondsen. Dat blijkt uit onderzoek

Nadere informatie

SECURITIES LENDING OM HET POTENTIEEL VAN PORTEFEUILLES TEN VOLLE TE BENUTTEN

SECURITIES LENDING OM HET POTENTIEEL VAN PORTEFEUILLES TEN VOLLE TE BENUTTEN SECURITIES LENDING OM HET POTENTIEEL VAN PORTEFEUILLES TEN VOLLE TE BENUTTEN JULI 2013 Inleiding Bij securities lending lenen fondsen hun aandelen of obligaties voor korte tijd uit om het rendement voor

Nadere informatie

Pensioenmonitor Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking

Pensioenmonitor Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking Pensioenmonitor 2016 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking Samenvatting 2 Samenvatting Wijzer in geldzaken doet elke twee jaar

Nadere informatie

Mag ik dan nooit meer stoppen met werken?

Mag ik dan nooit meer stoppen met werken? Mag ik dan nooit meer stoppen met werken? 67 vragen over aow-vragen en uw pensioen (Uit AD van 1-11-2016) De AOW-leeftijd gaat in 2022 met drie maanden omhoog voor iedereen die na 1954 geboren is. Reden

Nadere informatie

ishares CURRENCY HEDGED ETF s ALLEEN VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS

ishares CURRENCY HEDGED ETF s ALLEEN VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS ishares CURRENCY HEDGED ETF s ALLEEN VOOR PROFESSIONELE BELEGGERS Inhoud Inleiding 1 De belangrijkste voordelen van ishares Currency Hedged ETF s 1 De werking van ishares Currency Hedged ETF s 2 De impact

Nadere informatie

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Management Summary Pensioen Niet-gepensioneerden hebben steeds minder vertrouwen in de afgegeven pensioenindicatie. Een ruime meerderheid schat in dat de

Nadere informatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie Wegwijzer GE Pensioen Inzicht in uw pensioensituatie Inleiding Met de Wegwijzer GE Pensioen krijgt u informatie over uw pensioenregeling en kunt u inzicht krijgen in uw eigen pensioensituatie. De pensioenwijzer

Nadere informatie

Profielwijzer. Profielwijzer - LCE-031 1

Profielwijzer. Profielwijzer - LCE-031 1 Profielwijzer Via uw (voormalige) werkgever heeft u bij Pensioenfonds Accountancy een pensioenkapitaal opgebouwd in een excedentregeling (beschikbare premieregeling). Uw pensioenkapitaal wordt belegd via

Nadere informatie

GELDZAKEN VOOR NU EN STRAKS

GELDZAKEN VOOR NU EN STRAKS GELDZAKEN VOOR NU EN STRAKS Uitstelgedrag onder financiële consumenten Juni 2015 1 Inhoudsopgave 3 6 Management Summary Grafische samenvatting Opvallende resultaten Onderzoeksresultaten Uitstelgedrag Zorg

Nadere informatie

Zorgen over het pensioeninkomen. 6 oktober 2011

Zorgen over het pensioeninkomen. 6 oktober 2011 Zorgen over het pensioeninkomen 6 oktober 2011 Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. De pensioensituatie van Nederlanders 3. De situatie van gepensioneerden 4. Kennis en informatievoorziening 5. Kennis van

Nadere informatie

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector

De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector De risico s van het vak Enkele ervaringen over risicomanagement uit de pensioensector Ir. André ten Damme RC MCM, CFO APG VRC Congres Amsterdam, 17 maart 2011 2 Agenda 1. Het Nederlandse pensioenstelsel

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Wat te doen met je pensioen? Grip op je Vermogen - Dirk van Ommeren - 3 oktober 2014

Wat te doen met je pensioen? Grip op je Vermogen - Dirk van Ommeren - 3 oktober 2014 Wat te doen met je pensioen? Grip op je Vermogen - Dirk van Ommeren - 3 oktober 2014 2 Pensioen: turen naar de vrijheid 50 jaar lang werken we toe naar ons pensioen Dan willen we onafhankelijk zijn En

Nadere informatie

Nieuwsbrief februari 2016

Nieuwsbrief februari 2016 Nieuwsbrief februari 2016 In deze nieuwsbrief vindt u de volgende onderwerpen: - De beleggingsresultaten over 2015 - Vragen en antwoorden over de beleggingsresultaten en uw pensioenregeling bij Aegon PPI

Nadere informatie

ING International Survey. De ik -generatie: Grip op financiële doelstellingen en eigen dromen nastreven

ING International Survey. De ik -generatie: Grip op financiële doelstellingen en eigen dromen nastreven april 2014 De ik -generatie: Grip op financiële doelstellingen en eigen dromen nastreven Deze enquête is samengesteld door Ipsos namens ING Grote belangstelling voor geldzaken, maar het beheren van geld

Nadere informatie

Q&A Evi Pensioenbeleggen

Q&A Evi Pensioenbeleggen Q&A Evi Pensioenbeleggen 1. Wat is Evi Pensioen? 2. Wanneer kies ik voor Evi Pensioenbeleggen, Evi Netto Pensioenbeleggen of voor Evi? 3. Waarom gebruiken we de lifecyclesystematiek? 4. Waar beleggen wij

Nadere informatie

Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking

Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking Pensioenmonitor 2014 Een onderzoek naar kennis, houding en gedrag rondom de oudedagsvoorziening onder de Nederlandse beroepsbevolking 1 Inhoudsopgave Inleiding 4 Samenvatting 6 Onderzoeksresultaten in

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon.

6.1 De AOW. Een alleenstaande krijgt 70% van het minimumloon. Gehuwden of samenwonenden krijgen 100% van het minimumloon. 6.1 De AOW In 1957 is in Nederland de AOW ingevoerd door premiers Willem Drees (PVDA). Iedereen die 65 jaar of ouder is, krijgt een uitkering van de staat. Deze uitkering hangt af van het aantal jaren

Nadere informatie

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen?

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? MeDirect Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? Goeiedag Bij MeDirect zijn wij ervan overtuigd dat iedereen

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers Juni 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor Juni 2012 1 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het voorjaar van 2012.

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

Fondsenkennis in Nederland. Representatief onderzoek onder de Nederlandse bevolking 16 juni 2009

Fondsenkennis in Nederland. Representatief onderzoek onder de Nederlandse bevolking 16 juni 2009 Fondsenkennis in Nederland Representatief onderzoek onder de Nederlandse bevolking 16 juni 2009 1 Inhoud presentatie Fondsbezit in Nederland Kennis Nederlanders van beleggingsfondsen Introductie AXA IM

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Wijzer over uw pensioen. In 12 antwoorden

Wijzer over uw pensioen. In 12 antwoorden Wijzer over uw pensioen In 12 antwoorden Pensioen. Geen gemakkelijk onderwerp als u er niet regelmatig mee bezig bent. En toch is het belangrijk. Want er komt een moment dat uw pensioen uw inkomen is.

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Kruis in onderstaande tabel aan hoeveel uw netto vermogen, uw liquide netto vermogen en uw totale vermogen bedraagt.

Kruis in onderstaande tabel aan hoeveel uw netto vermogen, uw liquide netto vermogen en uw totale vermogen bedraagt. Vaststellen beleggersprofiel Met de volgende vragen probeert Stichting Obligatiebeheer Noordenwind inzicht te krijgen in uw financiële positie, kennis, ervaring, doelstellingen en risicobereidheid ten

Nadere informatie

Mening over sparen en beleggen van pensioenpremie

Mening over sparen en beleggen van pensioenpremie Vereniging Bedrijfstakpensioenfondsen - Pensioenvertrouwen ad hoc oktober 2009/ 11-1-2010 / P.1 / 11-1-2010 / P.1 Mening over sparen en beleggen van pensioenpremie Onderzoeksrapportage

Nadere informatie

Verwijder deze afbeelding en voeg een nieuwe in. Politieke inflatie

Verwijder deze afbeelding en voeg een nieuwe in. Politieke inflatie Verwijder deze afbeelding en voeg een nieuwe in. Politieke inflatie Januari 2017 Achmea Investment Management Zeist Brexit, Trumpflation, en de markt wil het graag geloven Bron: Achmea IM, Bloomberg 2

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen

Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we die premies voor u beleggen.

Nadere informatie

AanvullendPensioenRekening

AanvullendPensioenRekening AanvullendPensioenRekening Na uw pensionering wilt u net zo comfortabel blijven leven als u nu doet. U heeft een pensioen opgebouwd, maar dat betekent doorgaans een verlaging van uw inkomen in de toekomst.

Nadere informatie

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen?

Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Verdieping Hoe gaat Nederland met pensioen? Een onderzoek over het pensioensbewustzijn van Nederland op verschillende thema s. In opdracht van. GfK Intomart 2014 Hoe gaat Nederland met pensioen? Januari

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie Die publieke opinie in de Europese Unie Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie. Dit werd opgesteld voor de Vertegenwoordiging van de Europese

Nadere informatie

BLACKROCK GLOBAL FUNDS (BGF) GLOBAL MULTI-ASSET INCOME FUND DE SLIMME WEG NAAR MEER INKOMSTEN. Betere portefeuilles opbouwen

BLACKROCK GLOBAL FUNDS (BGF) GLOBAL MULTI-ASSET INCOME FUND DE SLIMME WEG NAAR MEER INKOMSTEN. Betere portefeuilles opbouwen BLACKROCK GLOBAL FUNDS (BGF) GLOBAL MULTI-ASSET INCOME FUND DE SLIMME WEG NAAR MEER INKOMSTEN Betere portefeuilles opbouwen Een doordachte van het aanpak INKOMSTENdilemma BGF GLOBAL MULTI-ASSET INCOME

Nadere informatie

Geen servicekosten Geen transactiekosten Prijswinnende fondsen Makkelijk & Flexibel. Klaar voor de toekomst met. FitVoorLater

Geen servicekosten Geen transactiekosten Prijswinnende fondsen Makkelijk & Flexibel. Klaar voor de toekomst met. FitVoorLater Geen servicekosten Geen transactiekosten Prijswinnende fondsen Makkelijk & Flexibel Klaar voor de toekomst met FitVoorLater Uw pensioen: u bent zelf aan zet Wilt u later kunnen genieten van een comfortabel

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Situatie en centrale vraagstelling

Inhoudsopgave. Situatie en centrale vraagstelling Mei 2016 Inhoudsopgave Situatie en centrale vraagstelling Bevindingen, conclusies en aanbevelingen Deelnemers Pensioengerechtigden Deelnemers 45- versus deelnemers 45 + Deelnemers versus pensioengerechtigden

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Schroders. Global Investor Study Hoe beleggers denken over verantwoord beleggen

Schroders. Global Investor Study Hoe beleggers denken over verantwoord beleggen Schroders Global Investor Study 2016 Hoe beleggers denken over verantwoord beleggen Inhoud Bladzijde ESG wordt belangrijker: de antwoorden van adviseurs en millennials... 3 Verschil in houding tussen adviseurs

Nadere informatie

-PERSBERICHT- Utrecht, 30 maart 2016 - ZORGINSTELLINGEN DURVEN WEER TE INVESTEREN -

-PERSBERICHT- Utrecht, 30 maart 2016 - ZORGINSTELLINGEN DURVEN WEER TE INVESTEREN - -PERSBERICHT- Utrecht, 30 maart 2016 - ZORGINSTELLINGEN DURVEN WEER TE INVESTEREN - In de zorgsector zijn de afgelopen jaren fundamentele veranderingen doorgevoerd. Hierdoor lag bij zorginstellingen de

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2010. Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2010 Algemeen Mijnwerkersfonds Pensioenen per 1 juli 2010 niet verhoogd Door de huidige dekkingsgraad en de onzekere economische omstandigheden heeft het bestuur, na advies van

Nadere informatie

FitVoorLater klaar voor de toekomst

FitVoorLater klaar voor de toekomst FitVoorLater klaar voor de toekomst Het is verstandig om nu iets extra s te regelen. Met FitVoorLater bent u financieel voorbereid. 1 Nieuwe pensioenregels: wat verandert er? Vanaf 1 januari 2015 geldt

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Werkloosheid Redenen om niet actief te

Werkloosheid Redenen om niet actief te Sociaal Economische Trends 2013 Sociaaleconomische trends Werkloosheid Redenen 2004-2011 om niet actief te zijn Stromen op en duren de arbeidsmarkt Werkloosheidsduren op basis van de Enquête beroepsbevolking

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Direct Ingaand Pensioen

Direct Ingaand Pensioen Direct Ingaand Pensioen Ruime keuzemogelijkheden voor een pensioenuitkering die bij u past Gaat u binnenkort met pensioen? En hebt u pensioen opgebouwd via uw werkgever, waarbij op uw pensioendatum een

Nadere informatie

Presentatie beleggingsresultaten over het jaar 2016 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg Lex Solleveld 1

Presentatie beleggingsresultaten over het jaar 2016 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg Lex Solleveld 1 Presentatie beleggingsresultaten over het jaar 2016 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI Bas Endlich Jacob Vijverberg Lex Solleveld 1 Agenda Financiële markten Resultaten Vooruitzichten Bron: Bloomberg,

Nadere informatie