Collega: Operatieassistent Lenie Kraker-Kalb (66) kan gewoon niet zonder haar werk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Collega: Operatieassistent Lenie Kraker-Kalb (66) kan gewoon niet zonder haar werk"

Transcriptie

1 6 e JAARGANG, NR. 6, oktober 2011 Oorlog OK-personeel op NAVO-oefening I List Handige hulp bij overdracht Jullie mening Buitenlands Personeel Wie was Sluder? Geschiedenis van de tonsillectomie PowerPoint Zo houd je een superpresentatie Onder zeil Vlot boek over medische fout Collega: Operatieassistent Lenie Kraker-Kalb (66) kan gewoon niet zonder haar werk OK OPERATIONEEL oktober

2 11 Hoofdsponsoren: Biomet Nederland GlaxoSmithKline Pro Motion Medical Stryker Nederland Synthes Zimmer DO 3 & Vr 4 NOVember TRAUMADAGeN DE RAI AmsTerDAm P R O G R A M M A De Traumadagen 2011, het tweedaagse wetenschappelijk congres van de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie en de Nederlandse Vereniging voor Orthopedische Traumatologie, zullen dit jaar weer plaatsvinden in de Amsterdam RAI. Ook dit jaar wordt er plenair weer een prikkelend wetenschappelijk programma aangeboden met daarnaast een passend sociaal programma op de donderdagavond. De Landelijke Vereniging van Operatieassistenten zal voor de vierde keer aan een parallel programma op donderdag deelnemen. Daarnaast heeft de organisatie de Verenigde Gipsverbandmeesters Nederland bereid gevonden om op vrijdag een parallel programma te verzorgen. De congrescommissie is uiteraard weer bezig om u een wetenschappelijk programma voor te zetten met state of the Art voordrachten van gerenommeerde nationale en internationale sprekers. INSTRUCTIES EN INZENDING VAN EEN ABSTRACT deadline vrijdag 15 juli 2011 De samenvatting voor uw vrije voordracht of poster dient als volgt te worden ingedeeld. Titel van uw samenvatting, vermelding van auteur(s), ziekenhuis en plaats. De naam van de auteur die de voordracht verzorgd dient onderstreept te worden. Vervolgens uw keuze: vrije voordracht of poster. Hieronder volgt de samenvatting van uw voordracht in het Nederlands van maximaal 1 A4. Assistenten worden uitgenodigd om een minibattle te voeren, onder meer over de eerder genoemde onderwerpen. Hiervoor kunt u een korte uiteenzetting van uw standpunt opsturen. Alle inzendingen dienen voor vrijdag 15 juli 2011 gestuurd te worden aan: CONGRESSECRETARIAAT Conference Management Lommerlaan bc Leersum t e. w. De KLASSIEKE BATTLES zullen ook dit jaar weer onderdeel zijn van het programma. Wij nodigen u uit om een samenvatting voor een vrije voordracht of poster in te sturen. Topics Het kind in de traumachirurgie Orgaanletsels in Trauma Problemen met botgenezing Niet operatieve fractuurbehandeling Letsels van enkel en voet Ontwikkelingen in diagnostiek en behandeling bij Trauma Noteert u deze data in uw agenda en stuurt u uw samenvatting gerelateerd aan bovengenoemde onderwerpen en/of aandachtsgebieden naar CONGRESCOMMISSIE PROGRAMMA Het definitieve programma staat vanaf medio september op de website van uw vereniging. INSCHRIJVING Vanaf eind juni 2011 kunt u voor de Traumadagen inschrijven via: B. Hentenaar st. elisabeth Ziekenhuis Tilburg A.V.E. Munzebrock martini Ziekenhuis Groningen A. Peters Orthopedisch Centrum Oost Nederland K.J. Ponsen medisch Centrum Alkmaar M. Schafroth medisch Centrum Amsterdam E.C.T.H. Tan Universitair medisch Centrum st radboud J.P.A.M. Verbruggen maastricht Universitair medisch Centrum

3 Goed werken voor een ander is goed werken aan Praktijk- en werkbegeleidersdag Donderdag 17 november 2011 Kritisch leren denken Locatie: fa. Biomet Toermalijnring LC Dordrecht Informatie en inschrijven via de website: Kosten: LVO leden 35 Niet leden 70 jezelfals dé partner in de zorg voor rg voor personeelsoplossingen in kritische functies weten wij als geen ander dat het vooral ook mensenwerk is. Daarom geloven wij in balans. Wij bieden onze mensen - naast ast een goed salaris - alle middelen waarmee ze goed voor zichzelf kunnen n zorgen. morgen mag ik naar huis Ga naar highcare.nu voor meer informatie of bel voor een afspraak over werken bij HighCare. KWF Kankerbestrijding zorgt voor minder kanker, meer genezing en een betere kwaliteit van leven voor patiënten. Kijk vandaag nog op kwfkankerbestrijding.nl om te zien wat ú kunt doen. WESTERSINGEL 103 ROTTERDAM RDAM iedereen verdient een morgen

4 Onder zeil met propofol Het intraveneus anestheticum propofol kreeg in 2009 wereldwijde media-aandacht toen bleek dat superster Michael Jackson was overleden aan een overdosis van het middel. Maar ook het gebruik door deskundigen bleek niet zonder gevaar te zijn. Eind september 2008 werden zeven patiënten in het Rotterdamse Havenziekenhuis ernstig ziek na een relatief eenvoudige chirurgische ingreep. De toestand van een van hen, de gerenommeerde Rotterdamse architect Wytze Patijn, is wekenlang uiterst kritiek. Al gauw wordt duidelijk dat er een medische fout is gemaakt met de propofoltoediening. Maar wat ging er precies mis? Het Havenziekenhuis hanteerde vanaf het moment dat men doorkreeg dat er iets zeer ernstigs aan de hand was, een beleid van openheid en transparantie. Een beleid dat volkomen logisch lijkt, maar in de praktijk vaak niet gebruikelijk is. (Denk aan de recente Klebsiella-affaire in het eveneens Rotterdamse Maasstad Ziekenhuis.) Journalist Matthijs Buikema (auteur van onder andere Dit nooit meer. Artsen vertellen over hun incident) besloot op onderzoek uit te gaan. Bijzonder was dat hij alle medewerking kreeg van het Havenziekenhuis, patiënt Wytze Patijn en diens vrouw en familie. Buikema reconstrueert in het zeer vlot geschreven Onder zeil hoe dit alles kon gebeuren en wat de impact van die fout was. Niet alleen op de patiënt en zijn familie, maar ook op de betrokken zorgverleners en het ziekenhuis. In deze OK Operationeel vind je een voorpublicatie. Het boek leest als een thriller, en is een must read voor iedereen die op de OK werkt, dus niet alleen voor de anesthesisten en de anesthesiemedewerkers! Persoonlijk vind ik het een raadsel dat er nog steeds ziekenhuizen zijn die geen les geleerd hebben van deze affaire. En dat bedoel ik op twee manieren: open en eerlijk communiceren blijkt nog steeds erg lastig én een aantal ziekenhuizen maakt nog steeds gebruik van gevaarlijk grote propofolverpakkingen. En daar zit het grote probleem: het middel is extreem gevoelig voor bacteriële vervuiling. Daarom moet het direct na het aanprikken van de injectieflacons of het openen van ampullen worden toegediend, zoals op de bijsluiter staat vermeld. Een eventueel restant moet worden vernietigd. Als dit niet gebeurt en een injectieflacon meerdere malen wordt aangeprikt, dan kan dat leiden tot infecties bij patiënten. De oplossing is simpel: gebruik geen grote propofolverpakkingen (bijvoorbeeld 100 ml voor meerdere patiënten) maar uitsluitend de verpakkingen van 20 ml die gebruikt worden voor slechts één patiënt. Kost misschien iets meer, maar dat valt natuurlijk geheel in het niet bij de financiële en emotionele kosten van een dergelijke catastrofe. Overigens waarschuwde de Inspectie voor de Gezondheidszorg ook al voor verkeerd gebruik van propofol, maar zij wilde niet zover gaan de grotere verpakkingen te verbieden. OK-personeel op NAVO-oefening Er is geen ruimte voor discussie. Vier OKmedewerkers over hun werk voor Defensie en de internationale NAVO-oefening in Hongarije. Tonsillectomie volgens Sluder In de middeleeuwen werd de basis van de tonsil afgebonden tot deze eraf viel, tegenwoordig wordt er gesluderd. Wie was Sluder? OK Operationeel wordt mede Ik wens je veel inspiratie en leesplezier! Menno Goosen Bladmanager OK Operationeel OK OPERATIONEEL oktober 2011

5 Overdracht kan beter én sneller Jullie mening over Indiaas personeel De I-list kan de overdracht van gegevens bij aflossituaties aanmerkelijk verbeteren. Hoe kun je deze checklist gebruiken? Op internet konden jullie anoniem een enquête invullen over buitenlandse operatieassistenten. Een greep uit de 59 reacties PowerPoint: chaos of helder verhaal? Vlot boek over propofolincident Presenteren moeilijk? Nee hoor. Negen tips voor een PowerPointpresentatie die mensen zich maanden later nog zullen herinneren. mogelijk gemaakt door: Een voorpublicatie van de must read Onder zeil, over het propofolincident in Rotterdam. Plus vijf vragen aan de auteur. Verder in dit nummer: 4 Redactioneel 6 Nieuws 11 LVO-nieuws 12 Collega 34 Boeken 39 Column Paul Meijsen 39 Colofon OK OPERATIONEEL oktober

6 Tekst: Menno Goosen KNMG pleit voor afschaffen jongensbesnijdenis Artsenfederatie KNMG pleit in een ingezonden opiniestuk in dagblad Trouw voor het afschaffen van jongensbesnijdenis. Jongensbesnijdenis is een schending van kinderrechten. Wereldwijd vindt er een omslag in denken plaats en wordt de ingreep steeds minder als normaal gezien. De KNMG roept politiek, verzekeraars, artsen en mensenrechtenorganisaties op hun verantwoordelijkheid te nemen en te helpen een eind te maken aan een pijnlijk en schadelijk ritueel. Ruim een jaar geleden riep artsenfederatie KNMG in een standpunt op om jongensbesnijdenis te ontmoedigen. Dit werd gesteund door veel medisch-wetenschappelijke verenigingen. Kern van het standpunt: het zonder medische reden chirurgisch verwijderen van een deel van de geslachtsorganen van baby s en jonge kinderen is een ernstige schending van de rechten van het kind. Deze onomkeerbare ingreep op wilsonbekwame kinderen vindt in Nederland zo n tien- tot vijftienduizend keer per jaar plaats, doorgaans om religieuze redenen en regelmatig zonder verdoving. Veel mensen denken dat de chirurgische verwijdering van de voorhuid een risicoloze ingreep is. Dat is onjuist. Kort na de ingreep komen complicaties als bloedingen, infecties, plasbuisvernauwingen, een gat in de plasbuis, verlittekening en misvormingen regelmatig voor. Ook zijn amputaties en sterfgevallen gerapporteerd. Zonder verdoving leidt deze ingreep tot ernstige pijnreacties bij de baby. Op de lange termijn zijn psychologische en seksuele problemen beschreven. Hoewel er goede redenen zijn voor een verbod, pleit de KNMG daar niet voor. De oplossing ligt eerder in een geleidelijke mentaliteitsverandering waarin jongensbesnijdenis steeds minder als normaal wordt gezien. Helft ouderen ondervoed bij opname voor operatie Ruim de helft van de 65+ ers die in het ziekenhuis terechtkomen voor een geplande operatie is ondervoed. Verpleegkundigen besteden te weinig aandacht aan de voedingstoestand van de patiënten. Dit blijkt uit onderzoek aan de Karel de Grote-Hogeschool (KdG) in Antwerpen. Die ondervoede toestand van veel 65+ ers heeft invloed op hun genezingsproces. De operatiewond heelt trager en er is een grotere kans op infecties, vertelt Bart Geurden, onderzoeksmedewerker en docent Gezondheidszorg aan de KdG. Geurden volgde voor het onderzoek meer dan vijfhonderd patiënten in Antwerpse ziekenhuizen. Het ging om patiënten die een specialist geconsulteerd hadden en voor wie ongeveer twee weken later een operatie gepland werd. Bij de 65+ ers bleek uiteindelijk 51 procent ondervoed te zijn; voor personen tussen 0 en 90 jaar gaat het om 17 procent. Volgens de onderzoeker merken verpleegkundigen de ondervoede toestand van de patiënten te weinig op. De reden van opname is meestal anders. Een typisch voorbeeld is de oudere die gevallen is en met een gebroken heup binnenkomt. Voor de operatie wordt onder andere de bloeddruk standaard opgemeten, maar de voedingstoestand van de patiënt wordt alleen opgemerkt wanneer het om erg dikke of erg magere patiënten gaat. 6 OK OPERATIONEEL oktober 2011

7 Neusamandel knippen niet effectiever dan afwachten Het verwijderen van de neusamandel bij kinderen met terugkerende verkoudheden werkt niet beter dan een afwachtende strategie. Dat blijkt uit onderzoek van het UMC Utrecht dat online is verschenen in het tijdschrift British Medical Journal. Het vraagt een verandering van denken van de dokter en de patiënt. Het UMC Utrecht onderzocht onder leiding van hoogleraar Kinder-KNOheelkunde Anne Schilder ruim honderd kinderen tussen de 1 en de 6 jaar met terugkerende verkoudheden. Bij de helft van de kinderen werd de neus amandel verwijderd. Bij de andere helft wachtten artsen het natuurlijk beloop van de verkoudheden af. In de twee jaar erna hielden de onderzoekers de gezondheid van de kinderen bij. Beide groepen kinderen bleken even vaak opnieuw verkouden te worden: bijna acht keer per jaar. De onderzoekers zagen ook geen verschillen in aantal ziektedagen, afwezigheid op school of crèche, of kwaliteit van leven. Wel moest 40 procent van de kinderen bij wie aanvankelijk werd afgewacht alsnog geopereerd worden. Daarnaast moest 20 procent van de kinderen bij wie de neusamandel was verwijderd nog een keer geopereerd worden. De resultaten zijn niet alleen van belang voor KNO-artsen en huisartsen, maar ook voor ouders, concludeert professor Schilder. De wens tot een operatieve behandeling is diepgeworteld in de Nederlandse cultuur. We houden niet zo van medicijnen. Opereren is beter want dan hebben we er immers alles aan gedaan. En daarmee is de druk van ouders op de huisarts en KNO-arts tot een operatie vaak groot. De behandeling van terugkerende verkoudheden moet een gezamenlijke beslissing van arts en ouders zijn, vindt Schilder. Artsen moeten een open gesprek aangaan met de ouders en ouders zouden beter geïnformeerd moeten zijn. Samen maken ze dan een afweging van de effecten en bijwerkingen van antibiotica, een operatie of het nog even aanzien. De publicatie betekent niet dat het verwijderen van neusamandelen helemaal geen nut heeft. Bij kinderen die ademhalingsklachten hebben als gevolg van een vergrote neusamandel is de ingreep zinvol. (Zie ook het artikel Tonsillectomie volgens Sluder, op pagina 28 en verder.) St Jansdal beschikt over digitale opnameplanning Ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk werkt voortaan met een digitale opnameplanning voor patiënten die een operatie moeten ondergaan. Voor het opnemen van operatiepatiënten wordt nu een digitale orderbon gebruikt. Deze vervangt de papieren opnamebon en heeft als voordeel dat alles duidelijk leesbaar is en dat de informatie maar één keer hoeft te worden ingevoerd. De software is door middel van een pilot geëvalueerd en doorontwikkeld, waarna in april 2011 kon worden gestart met de uitrol over de chirurgische poliklinieken. Het project is eind augustus afgerond. Heeft u nieuws? Mail naar oko pera OK Nieuws Het actueelste OK-nieuws vindt u op Intensief : eenmalig magazine over de IC De NVIC (Nederlandse Vereniging voor Intensive Care) en farmaceut Pfizer hebben een eenmalig magazine gemaakt over de IC. Intensief is tot stand gekomen naar aanleiding van een kwalitatief onderzoek onder ex-intensivecarepatiënten dat is uitgevoerd in opdracht van de NVIC. Daaruit kwam naar voren dat er behoefte bestaat aan extra informatie over de gang van zaken op een intensive care. Ook komen er patiënten en medisch personeel aan het woord over hun ervaringen. Het blad zal door Pfizer verspreid worden via de intensivisten. OK OPERATIONEEL oktober

8 Tekst: Menno Goosen Borstreconstructie: operatie duurt minder lang bij gebruik CT-scan In de reconstructieve chirurgie worden vrije lappen toegepast. Dit zijn transplantaten die meestal bestaan uit verschillende weefselsoorten in verschillende samenstellingen. UMCG-promovendus Jeroen Smit (1981) onderzocht of innovaties in de pre- en postoperatieve fase van het traject van de vrijelapchirurgie de doorloop en het resultaat kunnen verbeteren. De promovendus richtte zich met name op verbetering van de borstreconstructie, een ingreep die veel wordt toegepast na een operatieve ingreep bij borstkanker. Uit het onderzoek blijkt onder meer dat CT-angiografie en magnetische-resonantieangiografie (MRA) de beste methoden zijn om het stelsel van bloedvaten op de donorplaats in kaart te brengen. Ook blijkt dat door gebruik van CT-angiografie tijdens de voorbereiding van een borstreconstructie de operatietijd aanzienlijk kan worden teruggebracht. Daarnaast vond Smit aanwijzingen dat de druk in het oppervlakkige veneuze systeem van DIEP-lappen (DIEP = (buikweefsel dat wordt gebruikt voor een borstreconstructie) van voorspellende waarde is voor veneuze stuwing na de ingreep. Smit is in opleiding tot plastisch chirurg in het Catharina-ziekenhuis Eindhoven. UMC Utrecht heeft sterkste reputatie Het UMC Utrecht is voor de gemiddelde Nederlander het ziekenhuis met de sterkste reputatie. Dit blijkt uit een grootschalig merkenonderzoek door Hendrik Beerda Brand Consultancy onder 4700 Nederlanders. Het UMC St Radboud in Nijmegen en het AMC in Amsterdam bezetten plaats twee en drie. De koppositie dankt het UMC Utrecht aan de nationale bekendheid van de organisatie en de hoge waarderingsscore. Ook Prostaatcentrum zuidwest Nederland officieel geopend Samenwerking in de zorg voor patiënten met prostaatkanker en concentratie van deze zorg maakt een betere behandeling mogelijk. Dit kwam steeds weer naar voren tijdens het congres Complete prostaatzorg dichtbij. De bijeenkomst werd georganiseerd om het Prostaatcentrum zuidwest Nederland een samenwerking tussen het Sint Franciscus Gasthuis en het Erasmus MC officieel te openen. Directeur van Oncologisch Centrum Antwerpen prof. dr. Louis Denis weet dat meer samenwerken leidt tot betere resultaten en patiëntgerichte zorg. Door de vergrijzing van de bevolking en de stijgende levensverwachting blijft het aantal patiënten met prostaatkanker groeien, aldus Denis, die ook medeoprichter is van de koepel van Europese prostaatverenigingen Europa Uomo. Daarom is het belangrijk dat de juiste partijen zich verenigen om te zorgen voor een multidisciplinaire behandeling. Paul Hamberg, internist-oncoloog, legt uit: In het prostaatcentrum komt de patiënt niet naar de specialist, maar als men het ziekenhuis nog nooit heeft bezocht, heeft men veel vertrouwen in het UMC Utrecht. De top tien van sterkste ziekenhuismerken is in vergelijking met de vorige meting uit 2009 vrijwel ongewijzigd. gaan de specialisten naar de patiënt toe, op één locatie. De grote patiëntenpopulatie van het Prostaatcentrum biedt goede mogelijkheden voor het doen van onderzoek. Dr. John Rietbergen, uroloog van het Prostaatcentrum zuidwest Nederland, voert een minimaal invasieve operatie uit. 8 OK OPERATIONEEL oktober 2011

9 Minder ziekenhuizen voor complexe behandelingen door nieuwe kwaliteitsnormen chirurgen In de toekomst zullen minder ziekenhuizen complexe, weinig frequente behandelingen uitvoeren. Dit is een gevolg van kwaliteitsnormen die de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) onlangs publiceerde. Het gaat bijvoorbeeld om operaties aan een vernauwde halsslagader, een verwijde buikaorta of slokdarm- en alvleesklierkanker en om maagverkleiningsoperaties. Begin dit jaar kwam de vereniging al met de normen voor een aantal kankerbehandelingen, waaronder de behandeling van borst- en longkanker. Het aantal ziekenhuizen dat in een eerste inventarisatie niet aan de gestelde eisen voldoet, varieert van enkele tot tientallen procenten. Het gaat om een juiste mix van ervaring van het gehele bij een behandeling betrokken medische team, de beschikbaarheid van geavanceerde apparatuur voor medisch onderzoek en nauwe samenwerking tussen de diverse betrokken disciplines. Zo moet een ziekenhuis voor een operatie aan een verwijde buikaorta spoeddiagnoses kunnen stellen en direct kunnen ingrijpen. De afdeling Radiologie dient te werken met moderne scan-, echo- en röntgenapparaten. Op de intensive care moet de patiënt kunnen worden beademd en moeten dag en nacht een arts en gekwalificeerd personeel aanwezig zijn. Het medische team moet jaarlijks minimaal twintig vergelijkbare operaties doen om voldoende ervaring te hebben. Klinieken die niet aan de normen kunnen voldoen, krijgen een jaar de tijd om maatregelen te nemen. Daarom kun je ook niet zeggen dat al deze ziekenhuizen straks zullen moeten stoppen met een specifieke behandeling, aldus Rob Tollenaar, hoogleraar oncologische zorg en bestuurslid van de NVvH. Ze kunnen later alsnog aan alle eisen voldoen of besluiten samen te werken met ziekenhuizen die wel over de juiste ervaring of apparatuur beschikken. Lukt dat allemaal niet, dan moeten ziekenhuizen patiënten doorverwijzen naar ziekenhuizen die wel aan alle normen voldoen. Ziekenhuizen zullen soms onderling afspreken wie welke complexe behandelingen voor zijn rekening neemt. De Inspectie voor de Gezondheidszorg heeft in een reactie op de eerste set met normen al aangegeven dat zij de kwaliteitseisen zal handhaven. Ook een aantal grote zorgverzekeraars neemt de normen als uitgangspunt voor het inkopen van zorg. Klassieke kunstheup doet het goed bij de jonge patiënt Totale heupprothesen hebben bij jonge patiënten goede resultaten en zijn ook goed reviseerbaar. Orthopedisch chirurg in opleiding Daniël de Kam van het UMC St Radboud deed onderzoek naar heupprothesen bij jonge patiënten en vooral ook naar de mate waarin ze indien nodig te vervangen zijn door een nieuwe. De resultaten van een totale heupprothese bij oudere patiënten zijn doorgaans goed, maar bij patiënten onder de vijftig jaar wisselend. Dit komt doordat zij actiever zijn en hun prothese zwaarder belasten. Daarnaast hebben jonge patiënten vaak een onderliggende ziekte die gepaard gaat met soms forse destructie van de heupkom, bijvoorbeeld congenitale heupdysplasie of reumatoïde artritis. Uit eerder onderzoek blijkt dat bij patiënten onder de vijftig de gecementeerde prothesen het beter doen dan ongecementeerde. In het Radboud heeft 86 procent van de patiënten na tien jaar nog geen problemen met de prothese. Dit hoort wereldwijd tot de betere resultaten. De Kam vond dat dit ook geldt voor de vervangingen van deze prothesen. Hierbij zijn er bij 91 procent van de patiënten na vijf jaar nog geen problemen met de prothese. Deze klassieke aanpak met behulp van cement is nog steeds in gebruik in het UMC St Radboud vanwege de goede resultaten. De Kam laat zien dat ze zeer geschikt zijn om te gebruiken bij jonge patiënten, omdat ze ook nog eens goed te vervangen zijn. Dit is erg belangrijk, want een jonge patiënt zal hoe dan ook eens in zijn leven een revisie (het opnieuw plaatsen van een kunstheup) moeten ondergaan. Ook vond De Kam uit meerdere studies dat de heupkommetjes die een reconstructie met botsnippers ondergingen, het beter doen dan de kommetjes zonder deze reconstructie. OK OPERATIONEEL oktober

10 Cardioloog Diakonessenhuis plaatst succesvol nieuwste MRI-pacemaker SKK wordt Tom Voûte Fonds De Stichting voor Kindergeneeskundig Kankeronderzoek (SKK) heeft een nieuwe naam: Tom Voûte Fonds. Deze naam is een eerbetoon aan de bekende kinderoncoloog Tom Voûte, die de stichting in 1975 heeft opgericht en in 2008 overleed. Het doel van de stichting is niet veranderd: onderzoek naar het ontstaan en de bestrijding van kinderkanker. In Nederland krijgen jaarlijks 550 kinderen kanker. Een kwart van hen overlijdt daaraan. Daarmee is kanker, na ongelukken, de belangrijkste doodsoorzaak bij kinderen. Dat is onaanvaardbaar. De genezingskans moet omhoog van de huidige 75 procent naar 90 procent in Het probleem bij kinderkanker is dat de oorzaken en behandeling geheel anders zijn dan bij volwassenen met kanker. Daarom is de kennis van kanker en medicatie bij volwassenen helaas niet altijd eenop-een te gebruiken bij kinderen met kanker en is specifiek onderzoek nodig naar verbetering van behandelmethoden. Het nieuwe logo van de stichting is een kikker. Voûte werd vaak dokter Kikker genoemd omdat hij met kikkergeluiden kinderen wist af te leiden op verdrietige en pijnlijke momenten. Meer informatie: In het Diakonessenhuis locatie Utrecht is een MRI-bestendige pacemaker geïmplanteerd: een bijzondere primeur voor Nederland. Het Diakonessenhuis is in Nederland het eerste en wereldwijd het tweede ziekenhuis dat deze heeft geïmplanteerd. De pacemaker is de eerste die niet interfereert met de maximaal mogelijke beeldscherpte van een MRI-scan. Een belangrijke stap: hoe duidelijker de MRI-beelden, des te beter de diagnose van de radioloog. Met een conventionele of gangbare pacemaker mag een patiënt geen MRI-scan ondergaan. De pacemakerdraden, die werken als een antenne, vangen dan zo veel energie op van de scanner dat ze verhit worden. Mogelijk gevolg daarvan is schade aan de hartwand. Gelukkig zijn er tegenwoordig speciale pacemakerdraden die dat nadeel niet hebben. De kunst is om een MRI-bestendige pacemakerdraad te ontwikkelen die net zo gemakkelijk te implanteren is als een niet-mri-bestendige pacemakerdraad. MRI-scans worden steeds vaker aangevraagd, door steeds meer specialisten: van orthopeden en neurologen tot oncologen en cardiologen. De kans is dus groot dat een pacemakerpatiënt in de toekomst een MRI-scan moet ondergaan. Daarom verwacht dr. J.J.J. Bucx, die de pacemaker implanteerde, dat de toepassing van MRI-bestendige pacemakers een grote vlucht zal nemen. Chirurgen RKZ onderzoeken telemonitoring obesitaspatiënten Chirurgen van de obesitaspoli in het Rode Kruis Ziekenhuis (RKZ) zijn een onderzoek gestart naar het effect van telemonitoring. Twintig mensen met obesitas die in aanmerking komen voor een operatie, krijgen een speciale, digitale weegschaal mee naar huis. De weegschaal wordt aangesloten op de eigen computer en geeft het gewicht en de BMI op een beveiligde webpagina weer. Het wegen start voor de operatie en duurt tot één jaar daarna. De bedoeling is dat patiënten zichzelf minstens één keer per week wegen. Chirurgen van het RKZ kunnen via de webpagina op afstand volgen hoe het met de patiënten gaat en waar nodig tips en adviezen geven. Het onderzoek moet aantonen of deze aanpak iets toevoegt aan het traject voor obesitaspatiënten. Dat bevat niet alleen een operatie, maar ook een goede begeleiding daarvoor en daarna. Voor deze voor- en nazorg werkt het RKZ al samen met de Nederlandse Obesitas Kliniek, die onder meer psychosociale hulp biedt bij het veranderen van de leefstijl. 10 OK OPERATIONEEL oktober 2011

11 26ste LVO-congres De voorbereidingen voor alweer het 26ste (!) LVOcongres zijn in volle gang. De rode draad door het programma zal zijn OK klimaat OK(é), de titel van het congres. Het klimaat op de OK in alle facetten zal aan bod komen, zoals afval, milieu en giftige stoffen. Maar we moeten ook kritisch naar onszelf kijken: hoe collegiaal zijn we, hoe is de (werk)sfeer? Is die sfeer werkelijk zo leuk? En wat als je niet meedoet? Als operatieassistenten hebben we allemaal onze eigen mening, roddelen we heel wat af over elkaar en de dokters en hebben we allemaal een collega die niet zo goed ligt in de groep. En heeft de OK werkelijk een eigen cultuur? Onlangs is onderzoek gedaan naar roddelen en erger nog pesten. Eén op de vijf werknemers heeft er last van. Hoe is dat bij ons op onze gesloten afdeling? Tijdens de lagerhuissessie gaan we hierover met elkaar in gesprek. Natuurlijk hebben we ook dit jaar weer een aantal sprekers over nieuwe technieken binnen ons werk en hebben we een speciale sessie waarin we met sprekers en jullie in de zaal in discussie willen over onze tijdelijk ingehuurde buitenlandse collega s uit vaak exotische oorden. s Avonds is het weer tijd voor het feest, ieder jaar weer een groot succes met uiteraard een goede band en dj. Net als vorig jaar zal de algemene ledenvergadering rond het congres worden ingepland. In welke vorm is nog niet helemaal duidelijk. Vorig jaar hebben we de voorjaars-alv op de woensdagvond voor het congres gehouden. Dit was gezien de vele aanmeldingen een succes, wat ons als bestuur en commissie blij maakt. Immers, hoe meer leden inbreng hebben in het beleid en de ontwikkelingen van de LVO, hoe krachtiger we zijn. Henk Folkertsma Inschrijven kan op 2 6 e LVO Congres Landelijke Vereniging van Operatieassistenten OK klimaat OK(é)?! 16 en 17 februari 2012 NH Koningshof Hotel, Veldhoven Voorlopige onderwerpen Haïti ervaringen Nieuwe technieken in kankeronderzoek (Milieu)besparing op de OK Afvalverwerking & recycling Battle sessie (PRO/CON): buitenlandse operatieassistenten?! Veranderingen in het ziekenhuis milieu. Centralisatie: een gevaar voor ons allemaal? Signature Forensische pathologie Lagerhuissessie: Het klimaat op de OK Congressecretariaat Traumadagen 2011: 3 en 4 november De Traumadagen, het tweedaagse wetenschappelijk congres van de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie en de Nederlandse Vereniging voor Orthopedische Traumatologie, zullen dit jaar weer plaatsvinden in de Amsterdam RAI. De LVO zal voor de vierde keer aan een parallelprogramma op donderdag deelnemen. Inschrijven kan via LVO op Facebook! Sinds augustus is de LVO te volgen op Facebook. Word ook vriend van de LVO. LVO-informatie Charmaine Betzema, voorzitter, Hennie Mulder, penningmeester en bestuurslid Media Tel.: , Jeanine Stuart, secretaris en bestuurslid Onderwijs ai. Nicole Dreessen, bestuurslid Beroepsbelangen Monique de Kort, bestuurslid Congres, Femke Wienen, bestuurslid PR&V, LVO TELEFOONNUMMER: van maandag t/m zaterdag van 9.00 tot uur Adres: LVO, Postbus AB Amsterdam Lid worden van de LVO? Surf naar of bel met Opzegging van lidmaatschap dient voor 1 oktober schriftelijk te gebeuren het lidmaatschap wordt dan per 1 januari van het jaar daarop beëindigd. adressen Internet: In samenwerking met: Voor meer informatie: Postbus CK s-hertogenbosch Tel Fax Lidmaatschap opzeggen: Secretariaat LVO Postbus 9058, 1006 AB Amsterdam OK OPERATIONEEL oktober

12 12 OK OPERATIONEEL oktober 2011

13 Lenie Kraker-Kalb: Mijn vak is geen vak, het is een virus In haar lange werkzame leven zijn er vier serieuze momenten geweest waarop Lenie Kraker-Kalb had kunnen stoppen met werken. Na een aantal pogingen heeft de 66-jarige operatieassistent zich erbij neergelegd: stoppen kan ze niet. Tekst: Marieke Los Foto s (inclusief cover): Edwin Wiekens Je houdt enorm van je vak. Toch zijn er momenten geweest dat je moest stoppen. De jaren zestig en zeventig waren echt andere tijden, zeker voor een werkende vrouw. Ik haalde in september 1966 mijn A-diploma Verpleegkunde in het toenmalige St Jozef Ziekenhuis in Eindhoven. Een maand later trouwde ik. Van de directie moest ik stoppen met werken. Ik werkte een paar maanden in een verpleeghuis en kon daarna toch terug naar het St Jozef, nu op de OK. Geweldig vond ik dat. Maar ook na de geboortes van mijn twee kinderen, in 1972 en 1978, werd ik gedwongen te stoppen. Gelukkig kreeg ik steeds een kans om uiteindelijk weer aan het werk te gaan. Drie jaar geleden, toen je 60 werd, kon je met prepensioen, de OBU. Ik heb even overwogen om te stoppen, toen. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Sinds drie jaar heb ik een nulurencontract en werk ik op oproepbasis in het Máxima Medisch Centrum en twee dagen per week in een zelfstandige oogkliniek. Het komt er in de praktijk op neer dat ik zo n twee dagen per week werk. Wat is dat toch, dat je maar doorgaat? Het is de mens die mij beweegt om door te gaan. Ik ben een mensenmens. Ik vind het fijn om met mijn collega s om te gaan en vooral om er te zijn voor de patiënt tijdens zijn kwetsbaarste momenten. Uit ervaring weet ik hoe alleen je bent als je op die OK-tafel ligt en hoe fijn het is als er iemand aandacht aan je besteedt en je hand vasthoudt; die je troost en vooral geruststelt. Daarnaast vind ik het vak erg leuk. Geweldig om in een team heel close met je collega s samen te werken. Ik kan gewoon niet zonder. Mijn vak is geen vak, het is een virus. Er zal veel veranderd zijn in de 45 jaar dat je werkt als operatieassistent. Toen ik op de OK begon, eind jaren zestig, waren er twee OK s. Daartussen was een keuken waar we de netten zelf maakten. Die netten hingen we in een grote kookpan. Na 20 minuten visten we het net met twee haken uit de pan en brachten we het druipend naar de OK. Als de chirurg het tijdens de operatie warm had, zetten we een raam open. Daar zat wel een hor voor, maar toch vloog er wel eens een vlieg naar binnen. En als we een instrument lieten vallen tijdens een operatie, gooiden we er alcohol en spiritus overheen. Dat staken we aan en vervolgens gebruikten we het instrument weer. De patiëntveiligheid was ver te zoeken dus. We wisten niet beter natuurlijk. En opmerkelijk genoeg kregen de patiënten in die tijd nauwelijks postoperatieve infecties, ook al deden we ook echt grote operaties, magen en zo. Ik denk dat de weerstand van de patiënten toen hoger was. De oorlog was natuurlijk nog niet zo heel lang daarvoor afgelopen, de mensen hadden heel wat meegemaakt. Door de verhoogde hygiëne zijn we minder in staat zelf infecties te lijf te gaan, denk ik. Het werk van operatieassistenten is zwaar, fysiek en mentaal. Hoe kan het dat jij het al 45 jaar volhoudt? Op de eerste plaats ben ik gezegend met een goede gezondheid en conditie. Daarnaast was vroeger de druk niet zo groot. We hadden tijd om fatsoenlijk te lunchen. Tussen de operaties door was er tijd om gazen te wassen en te draaien. Dat was een sociaal gebeuren, zoiets als samen de afwas doen. Die momenten zijn er nu niet meer. We moeten maar door door door. Ik denk ook niet dat de huidige generatie operatieassistenten het zo lang vol kan houden. OK OPERATIONEEL oktober

14 Nederlands OK-personeel op NAVO-oefening De regels scheppen duidelijkheid Communicatie, logistiek en creativiteit: daar gaat het om bij oorlogschirurgie. Vier OK-medewerkers over hun werk voor Defensie en de internationale NAVO-oefening in Hongarije. Tekst: Linda van Pelt Foto s: elnt J. van der Loo, IDR Op het tijdstip van het interview is het nog onzeker of het gesprek met trauma- en longchirurg Teun van Egmond doorgaat. Er is een man met een schotwond onderweg naar het ziekenhuis, het St. Elisabeth Ziekenhuis in Tilburg. Een hoofdwond, dus een noodsituatie. Een ernstig incident op de veilige vaderlandse bodem, maar een goed voorbeeld van een situatie waarmee chirurgen in oorlogsgebied worden geconfronteerd. De omstandigheden zijn verder moeilijk vergelijkbaar. Hier in het ziekenhuis hebben we chirurgische specialisten op ieder gebied. Als oorlogschirurg kun je je niet omdraaien naar een collega en de gespecialiseerde hulp inschakelen van bijvoorbeeld een orthopedisch of plastisch chirurg. Dat maakt je positie geïsoleerder dan op de Nederlandse thuisbasis, trekt Teun van Egmond de vergelijking. Tijdens een uitzending moet je als militair chirurg de eerste noodzakelijke levensreddende operaties alleen kunnen uitvoeren. Van Egmond was een van de deelnemers aan een internationale NAVO-oefening in Hongarije die van 5 tot en met 9 juni 2011 plaatsvond onder de naam Vigorous Warrior (letterlijk: krachtig krijgsman). Via levensgrote schermen konden generaals van over de hele wereld, samengekomen in Boedapest, de patiëntenstroom volgen. De Nederlandse afvaardiging actief in het veldhospitaal met een volledig chirurgisch team, inclusief de IC werd gevormd door reservisten en beroepsmilitairen. Vakgroepoudste Teun van Egmond begon als beroepsmilitair aan zijn medische opleiding. Deze werd door Defensie betaald. Als tegenprestatie verbond hij zich aan minimaal tien jaar contractuele verplichtingen voor Defensie. Die periode is inmiddels dik achter de rug, maar Van Egmond is nog steeds actief als reservist. Zijn besluit om voor Defensie actief te blijven, is het best te omschrijven als persoonlijke betrokkenheid. Defensie kan maximaal vierenhalve maand per periode van anderhalf jaar een beroep op mij doen voor een uitzending of oefening, vertelt Van Egmond. In de praktijk wordt die beschikbaarheids- 14 OK OPERATIONEEL oktober 2011

15 tijd niet altijd volledig opgebruikt, maar los van uitzendingen is hij ook actief op adviesgebied. Als vakgroepoudste van de vakgroep Militair chirurgen werkt hij mee aan de opzet van een skills set voor militair chirurgen, gericht op Damage Control Surgery (DCS). DCS streeft ernaar de levensbedreigende situatie waarin de patiënt zich bevindt onder controle te krijgen zonder meteen definitief herstel van de aanwezige letsels uit te voeren. Oorlogsattitude Tijdens een uitzending is het werk van chirurgen vooral gericht op het in leven houden van een patiënt en het redden van ledematen. Ze worden geconfronteerd met een totaal ander soort letsel dan in Nederland. Slachtoffers zijn vaak op enorm veel plaatsen gewond. Botbreuken en perforaties door kogels of scherven, die overal in het lichaam letsel kunnen geven, zijn de regel. De diversiteit aan patiënten is enorm. De militair chirurg moet dus breed inzetbaar zijn. Een ernstig gewonde met een bomscherf in zijn hoofd. Zonder neurochirurg nabij is het aan de oorlogschirurg om de schedel te openen in een poging de bloeding te stoppen. Een zwangere vrouw in barensnood. Geen gynaecoloog in de buurt, dus een sectio, uitgevoerd door de chirurg. Een man met een kaakverwonding en acute aangezichtsbedreiging, dus noodzaak tot snel ingrijpen. Opnieuw aan de chirurg. Snel handelen onder alle omstandigheden. Dat is kort gezegd de speciale attitude van een oorlogschirurg, aldus Teun van Egmond. En die moet je in vredestijd aanleren, zoals tijdens het DCS-trainingsprogramma. Geoliede logistiek De oefening in Hongarije beschouwt Van Egmond niet als training van vakkundige vaardigheden, maar als logistieke exercitie. Het was de bedoeling om de internationale bijeenkomst van generaals in Boedapest te laten zien dat teams uit diverse landen goed in staat zijn om gezamenlijk reddingsoperaties in noodsituaties uit te voeren. Dat er binnen een kwartier een opblaastent overeind staat. Dat er vanuit een aantal kisten, die uit het vliegtuig werden neergelaten, snel een provisorisch ziekenhuis gebouwd kan worden. Maar ook dat we bij het verrichten van de eerste levensreddende handelingen dezelfde (medische) taal spreken binnen een team van diverse nationaliteiten. Alles was in scène gezet; er komen bij zo n oefening geen echte slachtoffers aan te pas. Maar we hebben bewezen dat wij goed op elkaar zijn ingespeeld. Dat is uiteraard belangrijk. Eigenlijk wijkt dit in logistiek opzicht niet eens zo veel af van de dagelijkse gang van zaken in het ziekenhuis, vindt De NAVO-oefening Van Egmond. Ik vraag me op dit moment ook niet af of de patiënt met de schotwond in zijn hoofd wel op een goede manier in het St. Elisabeth wordt binnengebracht. Ik ga er blindelings van uit dat het team professionals dat verantwoordelijk is voor ambulancevervoer daarvoor zorg draagt. Ik denk dat wij het internationale gezelschap van generaals op dezelfde manier hebben kunnen overtuigen van goed geolied teamwork. Buiten het ziekenhuis Hennie Mulder is penningmeester en bestuurslid media van de LVO, operatieassistent in het Máxima Medisch Centrum Veldhoven én reservist. Haar opleiding kreeg ze begin jaren negentig bij de Koninklijke Militaire Academie in Breda. Ik kon me vinden in het overheidsstreven om militairen in den vreemde dezelfde medische ondersteuning te bie- Het scenario voor de Vigorous Warrior NAVO-oefening luidde als volgt: De Hunia s zijn in oorlog met de Punia s. Er zijn veel slachtoffers gevallen, die vanuit het bergachtige gebied moeten worden geëvacueerd. Zo n gesimuleerde oorlogssituatie wordt gedaan met zogeheten LOTUS-patiënten, specialisten in het zo realistisch mogelijk naspelen van een slachtoffer. Aan de deelnemende vertegenwoordigers vanuit diverse landen onder de NAVO-vlag de taak om de opvang en hulpverlening in goede banen te leiden. Alle bewegingen werden live in beeld gebracht op grote schermen. OK OPERATIONEEL oktober

16 den als in eigen land. Mijn tweede motivatie lag meer op persoonlijk vlak, namelijk het verlangen om eens buiten de ziekenhuiswereld actief te zijn, vertelt ze. Met missies in Kosovo en Bosnië achter de rug onderschrijft Hennie de woorden van Teun van Egmond. Voor de operatieassistent geldt hetzelfde als voor de chirurg: werken in oorlogsgebieden is anders dan in Nederland. De outillage ter plaatse is meestal minder goed; dat betekent improviseren en jezelf zien te redden met creatieve oplossingen. De oefening in Hongarije vond Hennie Mulder een nuttige ervaring. We hebben bewezen dat verschillende landen die allemaal kampen met dezelfde financiële beperkingen, samen uitstekend in staat zijn een klus te klaren. Door hechte samenwerking en profijt van elkaars sterke punten, oftewel: de kracht van de synergie. Nuanceverschillen Het gastland Hongarije zorgde, met ondersteuning van de Tsjechen, voor de initiële opvang binnen het veldhospitaal. De Fransen stonden paraat met een mobiele OK, aangeleverd in boxen en snel ter plekke opgebouwd, geschikt voor de opvang van de eerste en meest ernstig gewonde slachtoffers vlak achter de frontlinie. De Hongaren en Fransen namen ook de voorbereidingen voor hun rekening. Toen wij op zondag 5 juni arriveerden, kwamen we in een gespreid bedje, complimenteert Hennie Mulder. De Duitsers bemanden de OK, in samenwerking met het team uit Nederland. Communicatie is een belangrijke schakel, is de ervaring van Hennie Mulder. De internationale voertaal is Engels, maar als je geconcentreerd aan het werk bent, vergeet je dat soms even. Taal kan dan een kleine kink in de kabel zijn, maar zodra vakgenoten gezamenlijk aan hetzelfde project werken, begrijpen ze elkaar gelukkig snel. Behalve taal zijn er ook andere verschillen, zoals de wijze waarop reservisten in de ziekenhuiswereld actief zijn. In Nederland zijn de operatieassistenten/ reservisten als ze niet zijn uitgezonden, dagelijks aan het werk op de OK. Daardoor hebben ze een brede en up-to-date beroepsoriëntatie. In Duitsland werken de reservisten met een OK-achtergrond slechts een paar maanden per jaar op de operatieafdeling. Die andere organisatie van het werk kan toch net wat andere nuances leggen. Juist daarom is zo n logistieke internationale oefening een perfecte testcase voor de samenwerkingsmogelijkheden. Gepoetste schoenen Ook in de operatiekamer in Veldhoven komt Hennie Mulder in aanraking met verschillende nationaliteiten. Nederland is een multicultureel land en daarvan is de invloed ook merkbaar in de medische wereld. Behalve met taalverschillen worden we ook geconfronteerd met cultuurverschillen. Zo is het voor mensen uit India onbeleefd om nee te zeggen. In levensbedreigende situaties is absolute duidelijkheid echter belangrijk. Een andere moeilijkheid is het ontbreken van een gestandaardiseerde kwalificatie voor de titel operatieassistent, zegt Hennie Mulder, haar LVO-achtergrond niet verloochenend. Onze beroepsvereniging pleit al lang voor een internationaal erkende beroepsnorm via het CZO (College Zorg Opleidingen), want daarmee weet je precies welke kwalificaties iemand heeft. Het grote voordeel van werken voor Defensie vindt Hennie de duidelijke regels en richtlijnen. Ook als nepmilitair kan ik me goed conformeren aan alle voorschriften. Zelfs aan de meest basale, zoals onberispelijke kleding en gepoetste schoenen. Er valt nergens aan te tornen, er is geen ruimte voor discussie, en dat schept duidelijkheid voor alle betrokkenen. Dat komt de resultaten bij zo n oefening als in Hongarije ook ten goede. Keerpunt Sjoerd Hengst is beroepsmilitair. Als achttienjarige startte hij als gevechtssol- 16 OK OPERATIONEEL oktober 2011

17 daat. Toen ook de medische hoek hem begon te trekken, heeft hij een combinatie gezocht met militaire vaardigheden. Ik werk als operatieassistent in het Medisch Spectrum Twente en per anderhalf jaar ben ik vierenhalve maand actief inzetbaar voor Defensie. De laatste keer was in 2009 in Afghanistan. Daarvoor onder andere in Bosnië, Irak en diverse keren in Afghanistan. De eerste uitzending als medisch militair was in 2001 naar Macedonië. Hengst omschrijft die primeur als keerpunt. De kennismaking met totaal andere omstandigheden is heftig. Of je hebt er meteen genoeg van, of je wilt weer. Bij hem sloeg de balans overduidelijk door naar optie twee. Ik voel me vooral militair, dat zit als het ware in mijn bloed. Dat komt onder meer door het uniform dat ik tijdens mijn werk draag. Maar militair ben je 24 uur per dag. Die insteek is niet te vergelijken met een baan in een ziekenhuis, waarbij je na je werktijd klaar bent, stelt hij. Zwaargewonde patiënten kunnen er op ieder moment zijn en in drukke tijden draai je behoorlijk wat overuren. Bovendien moet je een scherpe focus hebben voor allerlei zaken. Zo kan een ernstig gewonde patiënt soms munitie bij zich hebben; dat mag je uiteraard niet over het hoofd zien. Ook de woon- en leefomstandigheden zijn lang niet altijd optimaal. Als je echt gedreven bent en voldoende ambitieus en idealistisch bent, neem je al die dingen voor lief. Reservisten en beroepsmilitairen De Nederlandse ploeg werd gevormd door reservisten en beroepsmilitairen. Reservisten hebben een baan in de burgermaatschappij en kunnen voor korte perioden in actieve dienst bij Defensie worden opgeroepen, met name voor humanitaire en vredesmissies. Beroepsmilitairen zijn medisch specialisten die normaal in een civiel ziekenhuis werken, maar in dienst zijn van Defensie. Ze zijn inzetbaar bij militaire missies, maximaal vierenhalve maand per anderhalf jaar. Defensie heeft in Nederland een samenwerkingsverband met twaalf zogeheten relatieziekenhuizen, waar het militair medisch personeel van Defensie werkt als het niet op uitzending is. De samenwerking van Defensie met de civiele ziekenhuizen wordt gecoördineerd door het Instituut samenwerking Defensie en relatieziekenhuizen (IDR). OK OPERATIONEEL oktober

18 Visitekaartje De oefening in Hongarije heeft Sjoerd Hengst ervaren als uitstekend teamwork tussen NAVO-lidstaten. Ieder land heeft zijn eigen sterke punten. Zo heeft Nederland een compact en gespecialiseerd (expeditie)leger, dat in staat is tot snel en flexibel optreden. Door al die verschillende krachten te bundelen ontstond een sterke internationale groep die heeft bewezen in staat te zijn tot uitstekend teamwork. Samen met de andere landen die in Hongarije aanwezig waren, heeft Nederland tijdens deze oefening een mooi visitekaartje afgegeven, met de beperkte middelen en mogelijkheden, constateert hij tevreden. Die feedback hebben we na afloop ook gekregen, zowel van het gastland als van onze Duitse kameraden in het OK-complex in Hongarije. Er waren weliswaar geen echte slachtoffers, maar chirurgen en operatieassistenten hadden duidelijk de bereidheid van elkaars expertise gebruik te maken. Zo n wisselwerking is niet alleen stimulerend, maar ook een belangrijke basishouding als je moet werken onder lastige omstandigheden. Duitse discipline In het Medisch Spectrum Twente ziekenhuis verzorgt Sjoerd Hengst periodiek praktische lessen schotverwonding voor zijn collega s. En uiteraard is hij een van de eersten die worden ingeschakeld voor zulke gespecialiseerde praktijksituaties. Logisch, gebruikmaken van ieders expertise leidt tot betere eindresultaten. In januari 2012 is Sjoerd Hengst een van de ruim vijfhonderd Nederlanders die in de Afghaanse regio Kunduz duizenden politiemensen gaan trainen. Ook in het voorbereidingstraject van deze Nederlands-Duitse politiemissie speelt hij een rol, namelijk met het lesgeven in medisch Duits. De voertaal in Kunduz is Engels, maar in het heetst van de strijd ben je gauw geneigd terug te grijpen naar de taal die je het meest nabij ligt. Voor Hengst zelf is het Duits geen onbekende taal, want hij heeft twintig jaar in Duitsland gewerkt. Daar heb ik geleerd om gedisciplineerd te zijn, wat ik vanuit mijn militaire loopbaan natuurlijk toch al had meegekregen. In Nederland, met het poldermodel, leer je juist weer wat flexibeler te zijn en te relativeren. Al die eigenschappen komen van pas bij internationale oefeningen en uitzendingen. Oorlogsverhalen Jeroen van der Loo, die ook de foto's bij dit artikel maakte, is beroepsmilitair, geplaatst in het Sint Franciscus Gasthuis te Rotterdam als anesthesieverpleegkundige. Vóór de kennismaking met Defensie had hij zijn verpleegkundige opleiding al achter de rug. Ik was al als verpleegkundige aan het werk, toen ik werd opgeroepen voor de dienstplicht. Door de verhalen die mijn grootmoeder me tijdens mijn jeugd vertelde over haar belevenissen in de Tweede Wereldoorlog had ik altijd al een interesse voor het militaire. Toen ik zelf het uniform van Defensie ging dragen, werd mijn affiniteit alleen maar verder aangewakkerd, belicht hij zijn keuze om beroepsmilitair te worden. In die periode specialiseerde Van der Loo zich in de anesthesie. Sinds die tijd is hij, 18 OK OPERATIONEEL oktober 2011

19 in dienst van Defensie, een groot gedeelte van zijn tijd aan het werk in het Sint Franciscus Gasthuis. Voortdurende dreiging Net als zijn militaire collega s wordt Jeroen van der Loo gemiddeld iedere anderhalf jaar uitgezonden naar een buitenlandse missie. Hij werkte in Bosnië, Irak, Eritrea en diverse keren in Afghanistan. Van der Loo onderschrijft de visie van Sjoerd Hengst dat de ervaringen tijdens zo n eerste missie voor een groot gedeelte bepalend zijn voor je verdere beroepsleven, al dan niet als militair. Maar dat is ook erg afhankelijk van de aard van de missie, nuanceert hij. Ze zijn allemaal verschillend van karakter. In Afghanistan werkten we onder voortdurende bedreigingen. Ik was me er bewust van dat in principe ieder moment een beschieting of een raket overal een einde aan kon maken. En ook de grote instroom van zeer ernstig gewonden liet weinig aan de fantasie over. Een groot toneelspel En toch, vervolgt Van der Loo, kan hij die militaire missies niet meer missen. Ze zijn een belangrijk onderdeel van mijn bestaan en bieden afwisseling met het ziekenhuisleven. Daar komt vast ook een zekere dosis patriottisme bij kijken, zegt hij nadenkend. Ik ben er trots op om voor Hare Majesteit de Koningin te werken en iets voor mijn vaderland te betekenen. Het uniform, de muziek en ja: ook de discipline van Defensie: ze zijn me allemaal op het lijf geschreven. De oefening in Hongarije omschrijft hij als een groot toneelspel, maar zeker waardevol. Net als de vorige sprekers ziet hij de toegevoegde waarde in het sterke staaltje samenwerking, vooral met de Duitse collega s in het veldhospitaal met een Spoedeisende Hulp en een OK- en IC-module. Bijblijven in ons vak doen we allemaal in ons dagelijks werk, vertelt hij. In Hongarije bekwaamden we ons in internationale communicatie, een belangrijke schakel in het hulpverleningstraject. De officiële voertaal in het Duitse veldhospitaal was Engels, hoewel ik Duits redelijk goed kan verstaan. En ook voor de meeste Duitsers was het duidelijk geen probleem Engels te spreken. Ook de Hongaarse anesthesioloog sprak uitstekend Engels. Wereldwijde betrokkenheid Tussen juni en augustus 2012 staat er voor Jeroen van der Loo een nieuwe missie op het programma. Naarmate het dichterbij komt, raakt er meer uitgekristalliseerd over datum en locatie. Ik ga met een van Hare Majesteits schepen richting Somalië, een antipiraterijmissie. Na diverse uitzendingen heeft Van der Loo voldoende flexibiliteit opgebouwd om, terug in Nederland, de draad van het normale bestaan weer snel op te pakken. Zowel thuis als in het ziekenhuis. De meesten van mijn collega s zijn best benieuwd naar mijn ervaringen, maar zodra die verteld zijn, ben ik weer een van hen, een doodgewoon lid van het team. En dat is ook goed, vindt hij. Alleen kijk ik misschien met een ander oog naar bepaalde ontwikkelingen in de wereld, en voel ik daarin wellicht net iets meer betrokkenheid. Sommige van die wereldse ontwikkelingen zijn een onderdeel van mijn eigen geschiedenis geworden. Die soms gruwelijke ervaringen draag ik de rest van mijn leven bij me, maar daar heb ik zelf bewust voor gekozen. En gelukkig steunt mijn gezin me daarin. OK OPERATIONEEL oktober

20 Senior Operatieassistent in hart en nieren m/v (specialisme urologie/oogheelkunde) Functie Afdeling Dienstverband Aantal uren Salaris Per Bijzonderheden Senior Operatieassistent Chirurgie Onbepaalde tijd uur per week FWG 55 ( 2.202,- tot 3.495,- bruto) Direct Definitieve inschaling vindt plaats na het succesvol afsluiten van de interne training tot senior De afdeling Het operatiecomplex bestaat uit tien operatiekamers, een holding en een verkoeverkamer. Er worden operaties uitgevoerd voor alle specialismen, behalve voor cardiochirurgie. Het team bestaat uit enthousiaste betrokken operatieassistenten, senioren die samen met de unithoofden, de specialisten en de arts-assistenten excellente patiëntenzorg verlenen. Samenwerking, flexibiliteit, professionaliteit en klantgerichtheid staan hoog in het vaandel. De baan Senior operatieassistent is sinds 2011 een nieuwe functie op het OKC. De functiebeschrijving wordt binnenkort definitief vastgesteld. Naast je dagelijkse werk als operatieassistent geef je in deze rol vakinhoudelijke begeleiding aan collega s en leerlingen en controleer je de OK-planning en adviseer je OK-planners m.b.t. personele- en materiële inzet. Daarnaast bevorder je innovatieve vakontwikkeling en professionalisering van de medewerkers OKC. Je beheert de materialen en middelen ten behoeve van een efficiënte continue voortgang van het specialisme en je garandeert en borgt de kwaliteitszorg, specifiek voor jouw specialisme en generiek voor de afdeling. Verder is het mogelijk om binnen de afdeling te kiezen voor een 8 of 9-urige werkdag. Het profiel Je hebt minimaal twee jaar ervaring als gediplomeerd operatieassistent Je bent bereid de interne seniortraining te volgen. Het succesvol afsluiten van deze training is een vereiste voor een definitieve aanstelling in deze functie In deze functie werk je minimaal drie dagen op de werkvloer als senior Het aanbod Een afwisselende baan van minimaal 24 uur per week. Het maandsalaris ligt tussen 2.202,- en 3.495,- bruto bij een fulltime dienstverband. Na het succesvol afsluiten van de seniortraining zal de definitieve inschaling plaatsvinden. Daarnaast krijg je een arbeidsmarkttoeslag van 5% en een extra beloning voor flexibele inzet. Informatie en sollicitatie Meer weten over het werk als senior operatieassistent? Michel Kremer en Marianne van Dongen, beiden unithoofd OKC chirurgie, staan je met plezier te woord, telefoon (0318) We vinden het natuurlijk ook prettig als je direct solliciteert. Je kunt vóór 15 november 2011 reageren en je brief sturen naar: of via de website: De selectie gesprekken zullen in de week van 21 november plaatsvinden. ACQUISITIE N.A.V. DEZE ADVERTENTIE WORDT NIET OP PRIJS GESTELD

08.00 09.00 Registratie & ontvangst Forum Lounge

08.00 09.00 Registratie & ontvangst Forum Lounge DONDERDAG 5 NOVEMBER NVT & NVOT & LVO 08.00 09.00 Registratie & ontvangst Forum Lounge 09.00 09.10 Welkom door voorzitters NVT & NVOT Welkom Landelijke Vereniging Operatieassistenten SESSIE 1 Voorzitters:

Nadere informatie

POLIKLINIEK UROLOGIE 17181

POLIKLINIEK UROLOGIE 17181 POLIKLINIEK UROLOGIE 17181 Inleiding U bent verwezen naar de polikliniek Urologie van het Sint Franciscus Gasthuis. In deze folder willen wij u wegwijs maken met de gang van zaken op de polikliniek. De

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Rugkliniek Iprenburg Wilhelmina Ziekenhuis Assen

Rugkliniek Iprenburg Wilhelmina Ziekenhuis Assen P a ti ë n t e n i n f ormatie S e l e c t i e ve w o r t e l b l o k kade Rugkliniek Iprenburg Wilhelmina Ziekenhuis Assen Hoe weet ik zeker dat het een hernia is Zenuwpijn, die u vanuit uw rug in uw

Nadere informatie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie

Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Botbreukoperatie afdeling Chirurgie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Chirurgie september 2013 pavo 0323 Inleiding In het menselijk lichaam zitten zeer veel verschillende botten, die op verschillende

Nadere informatie

Nog betere chirurgische zorg voor patiënten Normen voor chirurgische behandelingen 3.0

Nog betere chirurgische zorg voor patiënten Normen voor chirurgische behandelingen 3.0 Nog betere chirurgische zorg voor patiënten Normen voor chirurgische behandelingen 3.0 De zorg in Nederland is goed. Het kan echter altijd beter. De Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) zoekt constant

Nadere informatie

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten

Vragen naar aanleiding van informatiebijeenkomsten UMC St Radboud bouwt gespecialiseerde MS-zorg af De afdeling Neurologie van het UMC St Radboud heeft besloten om de gespecialiseerde MS-zorg die we de afgelopen jaren boden af te gaan bouwen. MS zal geen

Nadere informatie

Theo van der Meer. +31 6 14 68 79 68 theovandermeer@vandepraktijk.nl

Theo van der Meer. +31 6 14 68 79 68 theovandermeer@vandepraktijk.nl De Praktijk BV Kromme Nieuwegracht 13 3512 HC Utrecht Telefoon 088-116 42 00 Internet www.vandepraktijk.nl E-mail secretariaat@vandepraktijk.nl Theo van der Meer +31 6 14 68 79 68 theovandermeer@vandepraktijk.nl

Nadere informatie

vrijdag 18 maart 2016

vrijdag 18 maart 2016 9 e Nascholing Hematologie voor verpleegkundigen en andere disciplines PROGRAMMA vrijdag 18 maart 2016 Locatie: Onderwijscentrum Erasmus MC Dr. Molewaterplein 50 3015 GE Rotterdam Inlichtingen: Mevrouw

Nadere informatie

Dagverpleging. Algemeen

Dagverpleging. Algemeen Dagverpleging Algemeen Inhoudsopgave Inleiding 4 Voorbereidingen thuis 5 Nuchter zijn 5 Vervoer 6 Ontharen 6 Voorkom infecties 6 Als u ziek of verhinderd bent 6 Wat neemt u mee? 7 Wat neemt u niet mee?

Nadere informatie

Handleiding Veiligheidsrondes

Handleiding Veiligheidsrondes Utrecht, maart 2006 Handleiding Veiligheidsrondes Project Veiligheidsmanagement Bouwen aan Veiligheid in de Zorg Auteurs: drs. I. van der Veeken, drs B. Heemskerk, E. Nap Inleiding Niet alleen de Raad

Nadere informatie

Poliklinische operatie plastische chirurgie. Voorbereiding en nazorg bij poliklinische operaties onder plaatselijke verdoving

Poliklinische operatie plastische chirurgie. Voorbereiding en nazorg bij poliklinische operaties onder plaatselijke verdoving Poliklinische operatie plastische chirurgie Voorbereiding en nazorg bij poliklinische operaties onder plaatselijke verdoving 2 Uw huisarts of specialist heeft u naar de plastische chirurgie van het Canisius-Wilhelmina

Nadere informatie

Verpleegafdeling G2, Intensive Care

Verpleegafdeling G2, Intensive Care Verpleegafdeling G2, Intensive Care Locatie Dordwijk Informatie voor bezoekers Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Intensive Care februari 2015 pavo 0032 Inleiding Uw familielid is opgenomen op de verpleegafdeling

Nadere informatie

Operatie aan een scheefstand van de grote teen Operatie hallux valgus

Operatie aan een scheefstand van de grote teen Operatie hallux valgus Operatie aan een scheefstand van de grote teen Operatie hallux valgus Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is een hallux valgus? 1 Waarom een operatie? 1 Voor de opname 2 2 Opname

Nadere informatie

Gebroken heup (proximale femurfractuur)

Gebroken heup (proximale femurfractuur) Gebroken heup (proximale femurfractuur) Gebroken heup Een gebroken heup ontstaat meestal door een val. Deze breuk komt vaak voor bij ouderen, maar ook jonge mensen kunnen hun heup breken. Meestal is de

Nadere informatie

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Plenaire opening Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Opening door Anke Leibbrandt Iedereen wordt van harte welkom geheten namens de BVN en de programmacommissie erfelijkheid (betrokken

Nadere informatie

dagbehandeling bij kinderen

dagbehandeling bij kinderen patiënteninformatie dagbehandeling bij kinderen Binnenkort wordt uw kind voor een behandeling of ingreep opgenomen op afdellng Dagbehandeling, locatie F1. Wat kunt u thuis doen om uw kind voor te bereiden

Nadere informatie

Sprekende Congressen. spies&spreken. Individuele presentatietraining & coaching voor sprekers op congressen

Sprekende Congressen. spies&spreken. Individuele presentatietraining & coaching voor sprekers op congressen Sprekende Congressen Individuele presentatietraining & coaching voor sprekers op congressen Heel leerzaam en reflectief. Ik kijk met een gerust hart uit naar mijn presentatie op het komende congres Charlotte

Nadere informatie

Chirurgie. Patiënteninformatie. Blindedarmoperatie (appendectomie) Bij volwassenen. Slingeland Ziekenhuis

Chirurgie. Patiënteninformatie. Blindedarmoperatie (appendectomie) Bij volwassenen. Slingeland Ziekenhuis Chirurgie Blindedarmoperatie (appendectomie) i Patiënteninformatie Bij volwassenen Slingeland Ziekenhuis Inleiding U heeft een (acute) blindedarmontsteking. In deze folder vindt u informatie over de aandoening

Nadere informatie

Tennisarm / Golfersarm

Tennisarm / Golfersarm Tennisarm / Golfersarm Algemeen In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten dat bij u een kleine operatie aan de arm wordt verricht. In deze folder leest u hoe de operatie in Bernhoven wordt uitgevoerd.

Nadere informatie

Totale heupprothese polikliniekversie

Totale heupprothese polikliniekversie Totale heupprothese polikliniekversie Orthopedie Beter voor elkaar De totale heupprothese De heupprothese Als u een versleten heup heeft, kan dat erg pijnlijk zijn. In veel gevallen is pijn de voornaamste

Nadere informatie

Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom

Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom Een operatie bij uitzaaiingen in de wervelkolom Informatie voor patiënten F1087-3510 november 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

Heupoperatie. Peri-acetabulaire osteotomie en triple osteotomie van het bekken

Heupoperatie. Peri-acetabulaire osteotomie en triple osteotomie van het bekken Heupoperatie Peri-acetabulaire osteotomie en triple osteotomie van het bekken Inhoud Inleiding 3 Reden van de operatie 3 Onderzoeksresultaten 3 De operatie 4 Risico s van de operatie 4 Na de operatie 5

Nadere informatie

Hallux valgus-operatie Operatie bij een afwijkende stand van de grote teen

Hallux valgus-operatie Operatie bij een afwijkende stand van de grote teen Hallux valgus-operatie Operatie bij een afwijkende stand van de grote teen Hallux valgus-operatie U heeft met uw orthopedisch chirurg afgesproken dat u binnenkort wordt opgenomen voor een operatie aan

Nadere informatie

Palliatieve zorg. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Palliatieve zorg. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden Palliatieve zorg Ondersteuning als genezing niet meer mogelijk is Informatie voor patiënten F1023-1163 oktober 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan

Nadere informatie

BORSTRECONSTRUCTIE NA AMPUTATIE Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie

BORSTRECONSTRUCTIE NA AMPUTATIE Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie BORSTRECONSTRUCTIE NA AMPUTATIE Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie 17785 Algemeen Een borstamputatie is voor iedere vrouw een ingrijpende gebeurtenis. Het missen van een borst, de

Nadere informatie

Chirurgie. Informatie over de afdeling Heelkunde. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Informatie over de afdeling Heelkunde. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Informatie over de afdeling Heelkunde Informatie over de afdeling Heelkunde Wie kunt u aan uw bed verwachten Inleiding Tijdens uw verblijf op de afdeling Heelkunde zult u

Nadere informatie

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen BIJLAGE 1 Vragenlijst Vragen die betrekking hebben op de borging van de kwaliteit van de zorg. A. Algemeen Ik werk momenteel als arts

Nadere informatie

Drie-dimensionale echografie voor het verbeteren van cosmetisch resultaat bij borstkanker patiënten; TURACOS trial

Drie-dimensionale echografie voor het verbeteren van cosmetisch resultaat bij borstkanker patiënten; TURACOS trial Drie-dimensionale echografie voor het verbeteren van cosmetisch resultaat bij borstkanker patiënten; Geachte mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over het SPLINT medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Ziekte van Dupuytren Radboud universitair medisch centrum

Ziekte van Dupuytren Radboud universitair medisch centrum Ziekte van Dupuytren Algemeen De ziekte van Dupuytren is twee eeuwen geleden voor het eerst beschreven door de Franse chirurg Baron Guillaume Dupuytren. De ziekte van Dupuytren begint meestal met een

Nadere informatie

Verslagen. Mozmed Gurué. Bart Roosenburg

Verslagen. Mozmed Gurué. Bart Roosenburg Verslagen Mozmed Gurué Bart Roosenburg 2013 Week 1 Datum: 5 t/m 9 augustus 2013 Team: Hanneke Dekker (arts), Jacinto Joaquim (evangelist), José Orlando (vrijwilliger), Bart Roosenburg (verpleegkundige).

Nadere informatie

Borstreconstructie. Afdeling Plastische Chirurgie

Borstreconstructie. Afdeling Plastische Chirurgie Borstreconstructie Afdeling Plastische Chirurgie Borstreconstructie Deze brochure is bedoeld voor vrouwen die in aanmerking komen voor een borstreconstructie. Van uw plastisch chirurg hebt u hierover informatie

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Afstaande oren. Polikliniek Plastische Chirurgie

PATIËNTEN INFORMATIE. Afstaande oren. Polikliniek Plastische Chirurgie PATIËNTEN INFORMATIE Afstaande oren Polikliniek Plastische Chirurgie Door middel van deze informatiefolder wil de polikliniek Plastische Chirurgie van het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de correctie

Nadere informatie

Als u een MRI onderzoek onder anesthesie moet ondergaan

Als u een MRI onderzoek onder anesthesie moet ondergaan Als u een MRI onderzoek onder anesthesie moet ondergaan Dag/datum: Tijd: Afdeling:... Patiënten met een pacemaker mogen absoluut NIET in een MRI-scan!!! Neem in dit geval contact op met uw aanvragend specialist.

Nadere informatie

FEBRUARI 2010 IN DIT NUMMER:

FEBRUARI 2010 IN DIT NUMMER: IN DIT NUMMER: HBO ontwikkelingen operatieassistent en anesthesiemedewerker Cursus Toetsen in de praktijk wordt voor de derde maal georganiseerd Innovatieprijs Indienen van erkenningsaanvraag INTR OC Erkenningen

Nadere informatie

informatie over uw zorgpad borstkanker

informatie over uw zorgpad borstkanker informatie over uw zorgpad borstkanker Oncologisch Centrum Amsterdam Oncologisch Centrum Amsterdam is het grootste oncologisch samenwerkingsverband van Amsterdam, een initiatief van BovenIJ ziekenhuis,

Nadere informatie

Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar

Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar Micro endoscopische operatie (buisjesmethode) voor lage rughernia minder effectief U doet mee aan de Sciatica MED Trial, het doelmatigheidsonderzoek naar de behandeling

Nadere informatie

percutane niersteenoperatie (PNL)

percutane niersteenoperatie (PNL) percutane niersteenoperatie (PNL) In overleg met uw arts heeft u besloten een niersteenoperatie te laten uitvoeren door middel van percutane nefrolithotripsie (PNL). Wat is een percutane nefrolithotripsie

Nadere informatie

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Máxima Oncologisch Centrum (MOC) Inleiding Als u van uw behandelend arts te horen krijgt dat u kanker heeft, krijgen u en uw naasten veel informatie en emoties

Nadere informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie patiënteninformatie afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie U of uw naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care (IC). Wat kunt op deze afdeling verwachten? Wie werken er op deze afdeling?

Nadere informatie

AANDOENINGEN VAN DE ENKEL

AANDOENINGEN VAN DE ENKEL AANDOENINGEN VAN DE ENKEL 567 Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen in het Sint Franciscus Gasthuis. U wordt geopereerd aan een aandoening van de enkel. In deze folder worden kort verschillende operaties

Nadere informatie

PERCUTANE NIERSTEENOPERATIE

PERCUTANE NIERSTEENOPERATIE PERCUTANE NIERSTEENOPERATIE 1193 Inleiding Zoals u van uw uroloog heeft vernomen, is bij u een niersteen vastgesteld. Tijdens het vooronderzoek is duidelijk geworden dat deze steen het best behandeld kan

Nadere informatie

Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling

Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling Inleiding Deze folder geeft u enige algemene informatie wanneer uw kind een operatie moet ondergaan en wordt opgenomen

Nadere informatie

Orthopedie. Enkelprothese

Orthopedie. Enkelprothese Orthopedie Enkelprothese Inleiding Binnenkort wordt u geopereerd aan uw enkel. Er wordt een enkelprothese geplaatst. In deze folder vindt u informatie over de enkel, de aanleiding voor de operatie, de

Nadere informatie

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954

ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 ARTERIEEL VAATLIJDEN 17954 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed dat u zich realiseert dat bij het vaststellen

Nadere informatie

Voor een toekomst in de zorg!

Voor een toekomst in de zorg! Voor een toekomst in de zorg! Excursies MBRT Radboud plus schooljaar 2014-2015 Versie voorjaar 2015 Doelgroep: 2 e, 3 e,en 4 e jaars MBRT Radboud plus studenten. Het Radboudumc is een grote organisatie

Nadere informatie

Perianaal abces. Centrum voor Algemene Heelkunde. Dr. Tom Feryn. www.dokterferyn.be

Perianaal abces. Centrum voor Algemene Heelkunde. Dr. Tom Feryn. www.dokterferyn.be Centrum voor Algemene Heelkunde Dr. Tom Feryn www.dokterferyn.be Perianaal abces www.proctologiekliniek.be www.facebook.com/doktertomferyn www.youtube.com/doktertomferyn Wat is een perianaal abces? Een

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht

Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht Informatiebrochure voor patiënten Samen naar een gezond gewicht De Nederlandse Obesitas Kliniek, het centrum voor patiënten met morbide obesitas De Nederlandse Obesitas Kliniek (NOK) is hét centrum van

Nadere informatie

Medium Care (MC) en Intensive Care (IC)

Medium Care (MC) en Intensive Care (IC) Intensive Care Medium Care (MC) en Intensive Care (IC) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ICA003 / Medium Care (MC) en Intensive Care (IC) /

Nadere informatie

MRI-onderzoek onder narcose bij kinderen

MRI-onderzoek onder narcose bij kinderen MRI-onderzoek onder narcose bij kinderen In deze folder informeren wij u over de wijze waarop er binnen het VU medisch centrum (VUmc) gewerkt wordt bij het maken van een MRI-scan onder narcose bij uw kind.

Nadere informatie

Schoonmaken van de halsslagader

Schoonmaken van de halsslagader Patiënteninformatie Schoonmaken van de halsslagader (Carotisdesobstructie) Schoonmaken van de halsslagader (Carotisdesobstructie) 1 Schoonmaken van de halsslagader (Carotisdesobstructie) Polikliniek Vaatchirurgie,

Nadere informatie

CARDIOLOGIE. HOCM-ablatie BEHANDELING

CARDIOLOGIE. HOCM-ablatie BEHANDELING CARDIOLOGIE HOCM-ablatie BEHANDELING HOCM-ablatie Deze folder geeft u informatie over HOCM-ablatie. Dit is een behandeling bij hypertrofische obstructieve cardiomyopathie: een verdikking in het tussenschot

Nadere informatie

Operatie bij vernauwing plasbuis

Operatie bij vernauwing plasbuis Operatie bij vernauwing plasbuis Informatie voor patiënten F0842-3415 augustus 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie Opheffen van de buigstand van de vingers

Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie Opheffen van de buigstand van de vingers Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie Opheffen van de buigstand van de vingers Ziekte van Dupuytren Plastische Chirurgie Centrum voor Revalidatie In overleg met uw arts heeft u besloten om een

Nadere informatie

Sophia Kinderziekenhuis. Tonsillectomie. (Verwijderen keelamandelen)

Sophia Kinderziekenhuis. Tonsillectomie. (Verwijderen keelamandelen) Sophia Kinderziekenhuis Tonsillectomie (Verwijderen keelamandelen) Binnenkort komt u met uw kind naar het Erasmus MC-Sophia. De KNO-arts heeft het advies gegeven om bij uw kind de keelamandelen te verwijderen

Nadere informatie

Ooglid correcties. Wens chirurgie, Martin Janssen (Janssen kliniek Oisterwijk)

Ooglid correcties. Wens chirurgie, Martin Janssen (Janssen kliniek Oisterwijk) Wens chirurgie, Martin Janssen (Janssen kliniek Oisterwijk) Het is altijd goed om naar aanleiding van de uitnodiging te spreken over wenschirurgie, om zelf eens terug te kijken op je eigen vakgebied, om

Nadere informatie

Snelle en uitstekende fertiliteitspreservatie

Snelle en uitstekende fertiliteitspreservatie Snelle en uitstekende fertiliteitspreservatie Aan vrouwelijke patiënten 40 jaar met een oncologische aandoening Regio zuidwest Nederland Datum 22 mei 2015 Auteur Prof. dr. J.S.E. Laven, Erasmus MC Dr.

Nadere informatie

Bijdragen aan een waardig afscheid

Bijdragen aan een waardig afscheid Bijdragen aan een waardig afscheid CMO is 24/7 landelijk inzetbaar voor thanatopraxie en restauratie Respectvol & kundig Landelijk & gecertificeerd Waarom CMO? Bijdragen aan een waardig afscheid Afscheid

Nadere informatie

Intensive care/coronaire care. Informatie voor de patiënt en familie

Intensive care/coronaire care. Informatie voor de patiënt en familie Intensive care/coronaire care Informatie voor de patiënt en familie De intensive care / coronairy care afdeling U of uw familielid is opgenomen op de intensive care of coronaire care afdeling. Deze afdeling

Nadere informatie

Carpale tunnelsyndroom

Carpale tunnelsyndroom RKZ Afdeling Handchirurgie Carpale tunnelsyndroom informatie voor patiënten T: 0251-265355 plstsec@rkz.nl www.afdelinghandchirurgie.nl Informatiefolder De informatie in deze folder is een aanvulling op

Nadere informatie

Borstverwijdering bij borstkanker

Borstverwijdering bij borstkanker Chirurgie Borstverwijdering bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 De opname... 4 Voorbereiding op de operatie... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Drains... 5

Nadere informatie

Operatieve behandeling van spontane neusbloeding bij kinderen. Neuscaustiek

Operatieve behandeling van spontane neusbloeding bij kinderen. Neuscaustiek Operatieve behandeling van spontane neusbloeding bij kinderen Neuscaustiek In overleg met de behandelend arts heeft u besloten om uw kind te laten opereren aan de neus in verband met het optreden van spontane

Nadere informatie

Doorprikken trommelvlies en midden- oorbeluchtingsbuisjes plaatsen of verwijderen

Doorprikken trommelvlies en midden- oorbeluchtingsbuisjes plaatsen of verwijderen Sophia Kinderziekenhuis Doorprikken trommelvlies en midden- oorbeluchtingsbuisjes plaatsen of verwijderen Binnenkort komt u met uw kind naar het Erasmus MC - Sophia. De KNO-arts heeft het advies gegeven

Nadere informatie

Een loopbaan bij het Thoraxcentrum Rotterdam. a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Een loopbaan bij het Thoraxcentrum Rotterdam. a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a Een loopbaan bij het Thoraxcentrum Rotterdam a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a Het ziekenhuis in een ziekenhuis Het Thoraxcentrum van het

Nadere informatie

Operatie aan de keelamandelen

Operatie aan de keelamandelen Operatie aan de keelamandelen Inleiding De keel-, neus- en oorarts (KNO-arts) heeft voorgesteld om uw keelamandelen te verwijderen. In deze folder staat informatie over een operatie aan de keelamandelen

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale heupprothese (nieuwe heup)

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale heupprothese (nieuwe heup) De totale heupprothese (nieuwe heup) DE TOTALE HEUPPROTHESE (NIEUWE HEUP) INLEIDING Binnenkort krijgt u een nieuwe heup. Deze folder geeft informatie over het heupgewricht en de behandelingsmogelijkheden

Nadere informatie

Sophia Kinderziekenhuis. Darmfalen bij kinderen. Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia

Sophia Kinderziekenhuis. Darmfalen bij kinderen. Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia Sophia Kinderziekenhuis Darmfalen bij kinderen Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia Uw kind heeft een probleem met de darm, waardoor de werking van de darm (tijdelijk) is verstoord. Dit noemen we darmfalen.

Nadere informatie

St. Anna Borstzorg (mammapoli)

St. Anna Borstzorg (mammapoli) St. Anna Borstzorg (mammapoli) Uw huisarts heeft u doorverwezen naar St. Anna Borstzorg (mammapoli), van het St. Anna Ziekenhuis. In deze folder geven wij u meer informatie over de werkwijze binnen St.

Nadere informatie

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging

GVT-team. Gespecialiseerde Verpleging GVT-team Gespecialiseerde Verpleging Gespecialiseerde Verpleging: liever thuis dan in het ziekenhuis Infuus inbrengen, pijnbestrijding De Gespecialiseerde Verpleging Thuiszorgtechnologie van Cordaan- Thuiszorg

Nadere informatie

Verschillende manieren om een borst te reconstrueren

Verschillende manieren om een borst te reconstrueren Borstreconstructie Vroeger kwam een patiënt met borstkanker pas voor een borstreconstructie in aanmerking wanneer zij als genezen werd beschouwd. Dat was meestal vijf jaar na een borstamputatie. Tegenwoordig

Nadere informatie

Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het vastzetten van een gewricht

Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het vastzetten van een gewricht Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Het vastzetten van een gewricht Artrodese Centrum voor Revalidatie locatie Groningen Bij u is in één of meer gewrichten in uw hand of pols artrose vastgesteld.

Nadere informatie

Alles weten over uw aandoening

Alles weten over uw aandoening n i e u w s b r i e f In de schijnwerpers: Lydia Geluk, Senior Het is erg inspirerend om te werken met ons team van internationale collega s en medisch specialisten van over de hele wereld, allemaal met

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

Het aanleggen van een poortkatheter

Het aanleggen van een poortkatheter Het aanleggen van een poortkatheter mca.nl Inhoudsopgave Wat is een poortkatheter? 3 Uw voorbereiding 3 Opname 4 Tijdens de operatie 4 Na de operatie 4 Hoe wordt een poortkatheter gebruikt? 5 Hoe verzorgt

Nadere informatie

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken

Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken Medic Special Forces: de hogere kunst van het pleisterplakken tekst: sgt. Derek de Vries Lees het volledige artikel in de FALCON Grizzly, this is Mike ready to copy nine-liner This is grizzly, ready to

Nadere informatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie Verwijderen van een nier via een kijkoperatie Laparoscopische operatie Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van één van uw nieren. De uroloog heeft met u besproken

Nadere informatie

Goede zorg, ook dicht bij huis

Goede zorg, ook dicht bij huis Goede zorg, ook dicht bij huis Marianne Naafs-Wilstra en Anouk Nijenhuis Najaarssymposium VOKK 1 november 2014 Shared care Samenwerking en verdeling van zorg tussen kinderoncologische centra en regionale

Nadere informatie

Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker

Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker lokale verbranding van de alvleeskliertumor Doel Het doel van de studie is te onderzoeken of radiofrequente ablatie (RFA) gevolgd door

Nadere informatie

Uw traumateam. Even voorstellen. mca.nl

Uw traumateam. Even voorstellen. mca.nl Uw traumateam Even voorstellen mca.nl Inhoudsopgave Het traumateam 3 Spoedeisende hulp 4 Intensive care, verpleegafdeling traumachirurgie en acute opnameafdeling 4 Gespecialiseerd in verzorging en behandeling

Nadere informatie

BORSTRECONSTRUCTIE NA AMPUTATIE Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie

BORSTRECONSTRUCTIE NA AMPUTATIE Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie BORSTRECONSTRUCTIE NA AMPUTATIE Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie 17785 Algemeen Een borstamputatie is voor iedere vrouw een ingrijpende gebeurtenis. Het missen van een borst, de

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Oncologische revalidatie en Herstel en balans

Oncologische revalidatie en Herstel en balans Oncologische revalidatie en Herstel en balans Afdeling sportgeneeskunde Locatie Veldhoven De oncologische revalidatieprogramma s van Máxima Medisch Centrum zijn erop gericht om mensen die zijn behandeld

Nadere informatie

Inknippen van je tongriempje

Inknippen van je tongriempje Wilhelmina Kinderziekenhuis Inknippen van je tongriempje Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Inknippen van het tongriempje 6 Tips 9 Wil je meer

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Arterieel vaatlijden 1

Arterieel vaatlijden 1 Arterieel vaatlijden 1 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van het perifeer arterieel vaatlijden. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van

Nadere informatie

Na de kinderkanker. Een 31-jarige vrouw meldt zich bij. Later-poli s houden vinger aan de pols

Na de kinderkanker. Een 31-jarige vrouw meldt zich bij. Later-poli s houden vinger aan de pols Later-poli s houden vinger aan de pols Na de kinderkanker Ingrid Lutke Schipholt Het aantal overlevenden van kinderkanker stijgt. Maar over de precieze gevolgen ervan op latere leeftijd is weinig bekend.

Nadere informatie

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum.

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum. Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen meander medisch centrum www.meandermedischcentrum.nl Inleiding Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de mammapoli van

Nadere informatie

Verwijderen van de sternumdraden

Verwijderen van de sternumdraden Cardiothoracale chirurgie Verwijderen van de sternumdraden www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl CTC006 / Verwijderen van de sternumdraden / 10-10-2013

Nadere informatie

Plastische chirurgie. Informatie borstreconstructie

Plastische chirurgie. Informatie borstreconstructie Plastische chirurgie Informatie borstreconstructie Algemeen In het verleden kwam een borstkankerpatiënte pas voor een borst-reconstructie in aanmerking als zij als genezen werd beschouwd. Dat was meestal

Nadere informatie

Een borstreconstructie

Een borstreconstructie Een borstreconstructie Informatie voor patiënten die borstreconstructie overwegen Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen De verschillende mogelijkheden van borstreconstructie 1 Directe

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, DIRECT trial Behandeling van persisterende klachten en recidieven bij diverticulitis: Operatief versus Conservatief. EEN GERANDOMISEERDE MULTICENTRISCHE KLINISCHE TRIAL Geachte heer, mevrouw, Uw behandelend

Nadere informatie

Samen komen we verder. Draag bij aan onderzoek naar kanker, steun stichting VUmc CCA

Samen komen we verder. Draag bij aan onderzoek naar kanker, steun stichting VUmc CCA Samen komen we verder Draag bij aan onderzoek naar kanker, steun stichting VUmc CCA Uw bijdrage zorgt voor vooruitgang Juan Garcia, onderzoeker bij VUmc CCA: Ik studeerde geneeskunde omdat ik mensen wilde

Nadere informatie

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland

Alliantie Regionale TopZorg. Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland Inhoud Alliantie Regionale TopZorg Drie ziekenhuizen werken samen aan topzorg in Gelderland De kwaliteitswinst van samenwerking

Nadere informatie