Bank Wereld. Mogelijkheden voor zzp ers en flexwerkers op de woningmarkt. De ontmoeting met Stan Vermeulen (Joolz) en Maarten Rosenberg (Rabobank)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bank Wereld. Mogelijkheden voor zzp ers en flexwerkers op de woningmarkt. De ontmoeting met Stan Vermeulen (Joolz) en Maarten Rosenberg (Rabobank)"

Transcriptie

1 nummer 2 Juni 2015 Bank Wereld Mogelijkheden voor zzp ers en flexwerkers op de woningmarkt De ontmoeting met Stan Vermeulen (Joolz) en Maarten Rosenberg (Rabobank) Joris Luyendijk in dialoog met bankiers

2 Eén universum Een reputatie is een kwetsbaar bezit. Vorig jaar zagen wij in onderzoek van TNS NIPO een opvallende verschuiving op de vraag hoe het publiek aankijkt tegen banken; van negatief naar neutraal. Dat was winst ten opzichte van de jaren daarvoor. Maar die winst leek de afgelopen maanden te verdampen met de discussie over beloningen bij enkele banken. De emotie in de samenleving over banken zit nog altijd diep. Je ziet het onder andere aan de volle zalen van de Verleiders, de steun voor het burgerinitiatief over geldschepping en de verkoopcijfers van het boek Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk. Ook politici laten zich niet onbetuigd. Minister Dijsselbloem sprak over een graat in zijn keel en de minister-president Rutte zei toedeledokie. Jesse Klaver zag twee totaal verschillende universa. Zijn we terug bij af? Dat geloof ik niet. Openbare debatten over geldschepping en het boek van Joris Luyendijk waar bankiers actief aan deelnamen, laten zien dat de sector niet berust in een gepolariseerde werkelijkheid. We treden naar buiten, zoeken de discussie op en zijn bereid naar anderen te luisteren en onze argumenten te wisselen. Gelukkig zijn er signalen dat langzaam maar zeker het besef doordringt dat in de bankensector de afgelopen jaren op tal van fronten versterking en vernieuwing heeft plaatsgevonden. Of het nu gaat om kapitaalbuffers, het dienen van het klantbelang of cultuur en gedrag. Zijn we er dan? Geenszins, er moet nog veel gebeuren. We moeten bereid zijn ons beleid ook als we daarmee niet de populariteitsprijs verdienen in het debat toe te lichten. En zo nodig aan te passen als we ervan overtuigd raken dat we het beter anders kunnen doen. Dat vraagt van beide kanten in het debat een open houding en de bereidheid op elkaars argumenten in te gaan. Dat is ook noodzakelijk. Want als de afgelopen jaren één ding duidelijk hebben gemaakt, is dat banken en samenleving in hetzelfde schuitje zitten; één universum. Laten we daar met elkaar duurzaam een succes van maken! Ieder kwartaal een ander lid in beeld: hoofdkantoor Rabobank Utrecht. Column Chris Buijink Voorzitter Nederlandse Vereniging van Colofon Redactieadres: Gustav Mahlerplein MS Amsterdam Postbus 7400, 1007JK Amsterdam Eindredactie: Bart van Leeuwen en Sofia van de Ven Redactie: Ivo Bolluijt, Dominique d Haens, Floris Mreijen, Hubert Schokker, Willem de Vocht, Simon Zwagemakers Fotografie: Edwin van Amstel, Marcel Molle, Hermien Lam, Annemarie Otten, Gertjan Welgemoed Vormgeving: Gijs Sierman, Amsterdam Productie: Yardmen, Amsterdam 2

3 Inhoud 2 Chris Buijink Column 4 Luyendijk, de banken en het systeem Dialoog 6 Flexibel werken en wonen Uitgelicht 8 Stan Vermeulen van Joolz en Maarten Rosenberg van Rabobank Amsterdam De ontmoeting 12 Raad van Kinderen Project 13 Michael van Straalen: Bankierseed maakt dilemma zichtbaar Gastcolumn 14 Alexander Rinnooy Kan (D66 Eerste Kamer) Interview 16 Diederick Koolmees SNS Bank Bankmedewerker 17 Nieuws uit Brussel en Den Haag Politiek nieuws 18 Kort Korte nieuwsberichten 19 Getipt door Leonique van Houwelingen (BNY Mellon) Culturele tip 20 Bank in contact 3

4 4 Dialoog Roel Janssen Journalist De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) organiseert dialoogbijeenkomsten met bankiers en de samenleving. Met o.a. de dialoogbijeenkomsten wil de NVB de verbinding leggen tussen bank en samenleving. Op 2 juni jl. vond zo n dialoogbijeenkomst plaats met Chris Buijink, voorzitter NVB, Joris Luyendijk, auteur van bestseller Dit kan niet waar zijn, en Roel Janssen, journalist met veel ervaring als financieel-economisch redacteur. De drie sprekers hebben voorafgaand aan het debat hun visie gedeeld op de bankensector en waar deze nu staat. Hieronder vindt u de rede van Roel Janssen. Luyendijk, de banken en het systeem De bestseller Dit kan niet waar zijn van Joris Luyendijk doet me denken aan de titel van de beroemde antropologische studie (1928) van Margaret Mead: Coming of Age in Samoa. Antropoloog Luyendijk heeft zijn eigen Coming of Age in the City geschreven. Dit is zowel de kracht als de zwakte van het boek. De kracht zit in de bestudering van de financiële sector als een exotische stam. Zoals bij elke samenleving is er sprake van sociale structuren. Macht, hiërarchie, belangenconflicten, rituelen, cultuur, streven tot zelfbehoud en heel marxistisch toegang tot en controle over de productiemiddelen spelen een rol. Luyendijk maakt impliciet een belangrijke antropologische observatie: het geldwezen en de banken zijn sociale instituties. De zwakte van deze aanpak zit in de conclusie dat het systeem de oorzaak is van de ontsporingen van de financiële sector. Om een ander aan te halen, de Franse structuralistische antropoloog Claude Levy Strauss: Wat vormt het systeem? De kaste van de hogepriesters belast met geldschepping? De uitruil van geschenken in de vorm van kredietverlening? De rite van vernietiging van waardevolle spullen zoals bij de Noord-Amerikaanse Potlatch-indianen? De geheimzinnige stam van de zakenbankiers? De ongrijpbare gemeenschap van shadow banking met haar derivaten? Het systeem, zegt Luyendijk, dat zijn niet de individuele bankiers. Want die blijken in de praktijk best aardige mensen met interessant werk. Luyendijk heeft het over de stuurloosheid van het systeem hij maakt een vergelijking met de lege cockpit van een vliegtuig. Een systeem dat too big to manage is. Luyendijk beschrijft dat hij tijdens zijn veldwerk in Londen erachter kwam hoe ernstig de crisis in 2008 was geweest. Nu kun je de media of de economen veel verwijten, maar niet de onderbelichting van de crisis. Terwijl die plaatsvond verschenen er voortreffelijke artikelen in kranten en tijdschriften ook in Nederland. In de periode daarna verschenen stapels boeken. Het heeft iets van selectieve verontwaardiging om zeven jaar later te schrijven: kijk eens wat ik nou heb ontdekt! Luyendijk stelt vast dat een crisis opnieuw kan gebeuren, en dan nog ernstiger kan uitpakken. Dit lijkt op de apocalyptische visioenen van de evangelist Johannes. Je kunt het namelijk ook omdraaien: de ineenstorting van het systeem is in 2008 afgewend. Is dit een geruststelling? Nee, want dit zegt niets over de toekomst. 4

5 5 Volgens de gangbare literatuur werken de effecten van een financiële crisis zeven tot twaalf jaar door. Na de grote paniek volgde de grote recessie. Er is in die periode wel iets gedaan aan regulering, toezicht en zwaardere kapitaaleisen die aan banken gesteld worden. Zijn die maatregelen voldoende? Ook dat weten we niet. Je kunt altijd beweren: er is onvoldoende veranderd. Maar er is wél geleerd hoe je een crisis moet aanpakken. Al zal elke volgende crisis weer anders zijn dan die van Luyendijk signaleert een aantal structurele factoren die de kwetsbaarheid van de financiële sector vergroten. Terecht stelt hij dat je die moet aanpakken. Zelfs de NVB zal het daarmee wel eens zijn. Ik wil vier punten toevoegen aan de lijst van Luyendijk. 1. De cultuur. Het sociaal-darwinisme van the winner takes all, de mentaliteit van de business school, extreme werktijden en prestatieeisen, de cultuur van een total institution die zich isoleert van de buitenwereld. Dit speelt niet alleen bij banken, ook bij consultants en advocatenkantoren. 2. De olifant in de kamer. De schuldenberg waaronder overheden, bedrijven en individuen gebukt gaan. In het geval van Nederland: de hypotheekschulden. De huizenmarkt zit herstel van de economische groei in de weg en veroorzaakte in Nederland een hardnekkiger recessie dan in andere Europese landen. Je hebt hierbij te maken met een schoolvoorbeeld van de theorie van Hyman Minsky: de combinatie van de menselijke natuur en het financiële stelsel leidt cyclisch tot instabiliteit. Je weet niet wanneer en je weet niet hoe heftig een crisis toeslaat, maar het Minsky-moment is onafwendbaar. 3. De relatie tussen het financiële systeem en het economische systeem. Het bankenstelsel is geen hedendaagse alchemie die onuitputtelijke rijkdom schept, maar eerder de achilleshiel van het kapitalistische systeem. Sinds een aantal jaren is sprake van de gunstige driehoek van lage inflatie, stabiele wisselkoersen en economische globalisering. Het heeft geleid tot lage rente, oplopende schulden en reusachtige kapitaalstromen. Dit staat bekend als de savings glut. Tegelijkertijd ontwikkelden banken zich internationaal en met steeds grotere leverage, derivaten en financiële constructies. Er was sprake van een explosie van de balans van banken. Ofwel: banking glut. Over de auteur Roel Janssen is tot eind 2010 financieeleconomisch redacteur van NRC Handelsblad geweest. Daarvoor heeft hij ruim 25 jaar gewerkt als journalist bij NRC Handelsblad, onder meer als financieel-economisch redacteur en commentator. Tegenwoordig is hij als freelancer werkzaam voor journalistieke websites zoals Follow The Money en The Daily Post. Hij is lid van de Centrale Plancommissie (CPC) van het Centraal Planbureau (CPB), senior advisor van het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS) en lid van de advisory board van OMFIF, een financiële nieuwsbrief en denktank in Londen. Zo gingen westerse economieën van the great moderation en the great exuberance naar the great collapse. Het was een schoolvoorbeeld van The good, the bad and the ugly. 4. Prisoner s dilemma. Het rationele gedrag van de één (land, bank, bankier) kan leiden tot een ramp voor iedereen. Elke speler handelt in zijn eigen belang, maar allemaal samen als groep zijn ze slechter af. De reddingsoperaties door overheden van de financiële sector in 2008 kun je beschouwen als de doorbreking van het prisoner s dilemma. Daarvoor hebben we met z n allen een hoge prijs betaald. Ten eerste omdat de redding van de banken veel kostte maar nog meer omdat er zeven magere economische jaren op zijn gevolgd. Kan het anders? Kun je het prisoner s dilemma en het Minsky-moment vermijden? Dat kan door samenwerking van partijen, door bij beslissingen niet alleen het eigen belang maar ook het maatschappelijke belang te laten meewegen. De vraag is of de NVB met zijn bankierseed en of Luyendijk met Dit kan niet waar zijn dat kunnen bereiken. Ik denk het niet. Daar heb je overheden en centrale banken voor nodig die durven ingrijpen en luidkeels ho stop en zo doen we het niet roepen voordat het te laat is. En niet, zoals in 2008, pas als het kalf verdronken is. 5

6 6 Uitgelicht Er is een belangrijke verandering gaande op de arbeidsmarkt. De groep werknemers met een vast arbeidscontract wordt steeds kleiner, de groep zelfstandigen zonder personeel (zzp ers) en werknemers met een tijdelijk of flexibel contract (flexwerkers) wordt steeds groter. Deze trend is van invloed op de woning- en hypotheekmarkt. Tatiana Muusze-Rietdijk Adviseur Consumentenzaken Flexibelwerken en wonen Waar de hypotheekaanvraag voor klanten met een vaste baan relatief standaard is, komt er voor flexwerkers en zeker ook voor zzp ers veel meer bij kijken. Veel zzp ers en flexwerkers denken dat het lastig is om een hypotheek te krijgen. Toch is dat niet altijd het geval; banken denken graag mee. Veel vragen over een hypotheek Banken hebben een belangrijke functie bij het verstrekken van hypotheken en voelen zich verantwoordelijk om adequaat te reageren op belangrijke ontwikkelingen op de arbeidsen woningmarkt. Om die reden heeft de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) de website ontwikkeld. Ruim 30% van de werkenden werkt op flexibele basis. Veel mensen zitten met de vraag of ze wel in aanmerking komen voor een hypotheek. Een van de belangrijkste doelstellingen van dit informatiepunt is het belang om stil te staan bij de positie van zzp ers en flexwerkers met de wens om een woning te kopen, zegt Tatiana Muusze-Rietdijk, adviseur Consumentenzaken bij de NVB. Flexibelwerkenenwonen.nl Door middel van de website kunnen banken de groeiende groep zzp ers en flexwerkers informeren over hypotheekverstrekking. Muusze-Rietdijk geeft daarbij aan dat zzp ers en flexwerkers via de website beter inzicht krijgen in de voorbereidingen die je kunt treffen om een hypotheekaanvraag te doen. Via een checklist helpen we mensen om zich optimaal voor te bereiden. Vaak blijkt tijdens een adviesgesprek dat een gedegen voorbereiding ontbreekt en mensen zelf geen helder beeld hebben van hun persoonlijke financiële situatie en toekomstperspectief. Terwijl deze informatie vaak wel essentieel is voor het verkrijgen van een eventuele hypotheek. De website zet de belangrijkste onderwerpen die tijdens het gesprek aan de orde komen op een rij. Bent u flexwerker of zzp'er? En heeft u onlangs een hypotheekgesprek met uw bank gehad? Deel uw ervaring met ons via 1 Breng uw situatie in kaart 2 Verdiep u in de weten regelgeving 3 Verzamel de juiste documenten en gegevens 6

7 Flexwerker en zzp er Inmiddels werkt ruim 30% van de werkenden op flexibele basis Een flexwerker is iemand met een flexibel arbeidscontract, zoals een arbeidscontract voor bepaalde duur, een nulurencontract of oproepcontract. Meestal is zo n contract voor korte tijd. Een flexwerker heeft dus geen vaste baan, maar werkt vaak achtereenvolgend voor verschillende werkgevers. Ook mensen die voor een uitzendbureau werken, zijn flexwerkers. Een zzp er werkt zonder arbeidscontract voor verschillende opdrachtgevers. Zzp ers staan vaak als ondernemer ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en regelen alles zelf, van acquisitie tot boekhouding. Aart van der Gaag Voorzitter Algemene Bond Uitzendondernemingen Denis Maessen Voorzitter PZO-ZZP Johan Marrink Namens Stichting ZZP Nederland Wij hopen op een toekomst waarin banken zich meer gaan verdiepen in de individuele situatie van de (flexibel) werkende. Daarbij zijn niet alleen het soort contract, het verleden en de huidige werkgever van belang, maar juist ook de mogelijkheden die hij of zij heeft in de toekomst. Hoeveel kans heeft deze werkende om aan het werk te blijven en zijn of haar maandlasten te kunnen blijven betalen? Dat betekent niet dat zomaar iedereen een hypotheek kan krijgen, maar wel dat flexwerkers en zzp ers niet bij voorbaat uitgesloten worden van een hypotheek en maar ieder op z n eigen merites wordt beoordeeld. Zzp ers en hypotheken, het is nog altijd geen vanzelfsprekende combinatie. En dat terwijl de groep zzp ers alleen maar groeit. Een hypotheekaanvraag van een zzp er is nog altijd lastig. Banken geven aan dat er toch meer mogelijk is. In dit kader wordt het zeer gewaardeerd dat op de website zelfstandige professionals meer informatie krijgen over de wijze waarop ze een hypotheekaanvraag kunnen indienen. Vooral de mogelijkheid om hun ervaringen met een hypotheekaanvraag te delen lijkt PZO-ZZP van grote waarde met het oog op het broodnodige vergroten van de toegankelijkheid van de hypotheekmarkt voor zelfstandigen en flexwerkers. Zzp ers en een hypotheek, het lijkt geen gelukkige combinatie. Vaak worden wij bij Stichting ZZP Nederland gebeld door aangeslotenen die ons zeggen dat ze met geen mogelijkheid een hypotheek kunnen krijgen. Dat er vaak door wet- en regelgeving geen mogelijkheden zijn, weten zzp ers niet en dan is de bank vaak de boeman. Flexibelwerkenenwonen.nl legt alle belangrijke onderdelen voor het verkrijgen van een hypotheek goed uit. Hierdoor kunnen zzp ers beter beslagen ten ijs komen als ze een hypotheek willen krijgen. Hoe meer duidelijkheid hoe beter, vandaar dat Stichting ZZP Nederland een initiatief als flexibelwerkenenwonen.nl van harte toejuicht. 4 Zet cijfers op een rijtje 5 Onderbouw uw hypotheekaanvraag 6 Ga naar

8 Kinderwagenmerk Joolz in korte tijd volwassen 8

9 De ontmoeting Simon Zwagemakers Adviseur Zakelijke Dienstverlening Thomas Olivier Conciso In Amsterdam groeit de creatieve industrie snel. Een voorbeeld van zo'n ondernemer is Joolz. De luxe kinderwagens van het Nederlandse Joolz werden in een paar jaar razend populair. Het bedrijf is al in 25 landen actief. Rabobank Amsterdam ondersteunt Joolz in binnen- en buitenland. De ontmoeting met Stan Vermeulen en Maarten Rosenberg Kredietbehoefte groeit in hoofdstad Maarten Rosenberg, directeur bedrijven van Rabobank Amsterdam, ziet dat de kredietbehoefte in Amsterdam en omgeving het afgelopen halfjaar aantrekt. Een deel van die vraag is afkomstig van bedrijven die herfinanciering nodig hebben. Maar Rosenberg ziet ook veel nieuwe bedrijven. In Amsterdam groeit de creatieve industrie snel; die bestaat onder andere uit gaming, mode en design. Het zijn uiteenlopende bedrijven, maar ze zijn stuk voor stuk online actief en groeien hard. Door de opkomst van de creatieve industrie is de kredietvraag anders dan tien jaar geleden, zegt Rosenberg. Voor veel van die bedrijven is het een uitdaging om goed hoog opgeleid personeel te vinden. Ze hebben vaak financiering nodig om ontwikkelingskosten maar ook salarissen in de opstartfase te kunnen betalen. Zet maar eens twintig softwareontwikkelaars bij elkaar; dat kost veel geld. Dat vraagt ook van ons om goed te kijken naar de financieringsmogelijkheden. Het is een nieuwe tak van sport, anders dan het financieren van een pand en machines." In het kantoor van Joolz in hartje Amsterdam hangen tientallen beugels in alle denkbare kleuren aan de wand. De kinderwagens uit de Tailor collectie zijn grotendeels te personaliseren, zegt algemeen directeur Stan Vermeulen. Dat betekent bijvoorbeeld dat de Joolz Tailor door keuzes in de kleur wielen, type stoffen en in de afwerking van de duw- en veiligheidsbeugels verkrijgbaar zijn in 120 combinaties. We zijn er anderhalf jaar geleden mee begonnen en het is een groot succes. Sinds begin dit jaar kunnen ouders ook de naam van hun kind op de beugel laten zetten. Een kinderwagen moet functioneel én mooi zijn. Met dat idee begon Joolz-oprichter Emile Kuenen met het ontwikkelen van een kinderwagen in het topsegment. Hij had toen al het merk Firstwheels op de markt gebracht. Vermeulen raakte betrokken vanuit het producten merkontwikkelingbedrijf dat hij destijds had. Hij hielp om het merk Joolz te ontwikkelen en in de markt te zetten. Vermeulen: Kinderwagens in het topsegment waren in opkomst. Om ons heen gaven ouders er ineens veel geld aan uit. Vanaf het moment dat het idee voor de ergonomische luxe kinderwagen ontstond, ging het snel met Joolz. In 2007 werden de eerste kinderwagens gelanceerd. De afgelopen jaren steeg de omzet met dertig tot veertig procent per jaar. We zijn uit ons kantoor gegroeid, zegt Vermeulen terwijl we de trappen van het gehuurde herenhuis oplopen. Joolz is inmiddels actief in 25 landen. Vermeulen werd in 2008 aandeelhouder en is sinds 2011 algemeen directeur van het bedrijf. Oude fabriek Een verhuizing staat op stapel. Onlangs kocht Joolz een nieuw pand in Amsterdam Noord. Dat werd gefinancierd met hulp van huisbankier Rabobank Amsterdam. Vermeulen: Het is een oude fabriek die naar onze wensen wordt ingericht. Er is ruimte voor het kantoor en ontwerpers kunnen er met prototypes aan de slag. En er komt een Very Important Pregnant People café. Aanstaande ouders kunnen de kinderwagens daar uitproberen, maar ook meedenken over verbeteringen en we zullen met partners evenementen organiseren die aansluiten op de vraag en wensen van zwangere vrouwen en jonge ouders. Op het eerste gezicht lijkt de aankoop van zo n groot pand ver verwijderd van de kernactiviteit van Joolz, zegt Maarten Rosenberg, directeur bedrijven bij Rabobank Amsterdam. Rosenberg: Een pand kopen en op de balans zetten is vanuit risicoperspectief natuurlijk iets anders dan een bedrijfspand huren, maar in dit geval is het pand een middel om te kunnen innoveren en het merk Joolz te laden. En ondernemers die blijven innoveren kunnen zich onderscheiden. Positive design Vermeulen licht toe: Op de nieuwe locatie bieden we plek aan studenten en jonge ontwerpers om ons te helpen bij het verbeteren en vernieuwen van onze producten. En co-creatie (klanten betrekken) doet Joolz door bijeenkomsten te organiseren met (aanstaande) ouders. Vermeulen: We willen optimaal gebruik maken van het collectieve brein. Er is veel meer kennis dan wij intern kunnen opbouwen. Als we die kennis slim inzetten stijgt onze innovatiekracht en -snelheid. Het past allemaal binnen de Positive Designfilosofie van Joolz. Onder die noemer wil het bedrijf met ontwerpen bijdragen aan een gezonde en duurzame manier van leven. Vermeulen: Bij elk ontwerp staat de gebruiker centraal. We willen het welzijn van ouders en kinderen bevorderen. Dat zit ook in kleine dingen. Onze verpakkingen krijgen bijvoorbeeld een tweede leven, doordat je er kartonnen speelgoed van kan maken: een vogelhuisje, olifant of fotolijstje. 9

10 Stan Vermeulen Stan Vermeulen is sinds 2011 algemeen directeur van Joolz. Daarnaast is hij medeoprichter van Dutch Doctors, een start-up in de gezondheidszorg. Vermeulen was (mede)oprichter van diverse bedrijven, waaronder een product- en merkbureau. Daarvoor werkte hij onder andere bij televisieproducent Endemol. Gestapelde financiering Rabobank Amsterdam is sinds 2013 de bankier van het snelgroeiende bedrijf. Joolz wilde destijds een van de oorspronkelijke aandeelhouders uitkopen (managementbuy-out) en werkkapitaal vrijmaken om de verwachte groei te kunnen financieren. Vermeulen: We hebben een adviseur in de arm genomen en die is met onze vraag langs een aantal banken gegaan. Rabobank kwam direct met een voorstel dat aansloot bij onze wensen. We wilden bijvoorbeeld niet teveel financieren met schuld. Op dat moment was het voor Rabobank de uitdaging om op basis van de informatie van de adviseur een inschatting te maken van de wensen van Joolz, vertelt Rosenberg. We moesten in korte tijd een kundig team samenstellen, dat een goed beeld heeft van het type onderneming en de uitdaging waar zij voor staat. Het was een voordeel dat Joolz een heldere groeistrategie heeft. De oplossing werd een gestapelde vorm van financiering. De Lage Landen (onderdeel van Rabobank) verstrekte een debiteuren- en voorraadfinanciering om werkkapitaal vrij te maken. Want een bedrijf dat snel groeit, moet genoeg voorraad kunnen aanleggen, wachten op betalingen en tegelijkertijd blijven investeren. Van Rabobank Amsterdam kreeg Joolz bancaire financiering. De aandeelhouders onder wie Vermeulen brachten ook kapitaal in. 10

11 Maarten Rosenberg Maarten Rosenberg is directeur bedrijven bij Rabobank Amsterdam. Daarvoor was hij onder meer Chief Financial & Risk Officer (CFRO) bij Rabobank Amsterdam. Voor zijn overstap naar Rabobank Amsterdam werkte hij achttien jaar voor verschillende afdelingen van Rabobank International. Goede klik Natuurlijk draaide de keus voor Rabobank niet alleen om het geld, zegt Vermeulen. We hadden gelijk een goede klik met het team van Rabobank. Dat maakte het nemen van de beslissing een stuk gemakkelijker. Ook Rabobank zag een kans. Rosenberg: Het is een mooi product. Ik heb zelf ook drie kinderen en ik dacht meteen goh, hoe deed ik dat destijds?. Bovendien is er een gezonde ambitie om verder te groeien en Positive Design is een uniek concept. Joolz wil de kinderwagens volgend jaar in de Verenigde Staten lanceren. Ook daarbij ondersteunt Rabobank het bedrijf. Vermeulen vloog onlangs met oprichter en zakenpartner Kuenen naar de VS voor gesprekken. Het was fijn dat Rabobank Amsterdam al contact had gelegd met het filiaal in New York. Mede daardoor hebben we een aantal goede besprekingen gehad. Ze zetten hun netwerk in om ons te helpen. Zo bracht Rabobank New York ons in contact met een goede advocaat. Het is altijd mooi als we klanten dankzij ons netwerk kunnen ondersteunen in het buitenland, zegt Rosenberg. Het typische strakke Nederlandse ontwerp (ook wel bekend als Dutch Design) is volgens Rosenberg een van de redenen waarom Joolz ook populair is over de grens. We zien dat Dutch Design het erg goed doet in het buitenland. Joolz heeft de lat hoog gelegd. We willen de wereld op een betekenisvolle manier veroveren, zegt Vermeulen. Dat betekent volgens hem winst maken met oog voor de omgeving. Dus plant Joolz voor elke verkochte kinderwagen die op de website wordt geregistreerd een boom in het Geboortebos in Colombia en komen er zonnepanelen op het dak van de nieuwe locatie. Vermeulen: En we willen Positive Design de komende jaren internationaal op de kaart zetten. [KADER] MAARTEN ROSENBERG Maarten Rosenberg is directeur bedrijven bij Rabobank Amsterdam. Daarvoor was hij onder meer Chief Financial & Risk Officer (CFRO) bij Rabobank Amsterdam. Voor zijn overstap naar Rabobank Amsterdam werkte hij achttien jaar voor verschillende afdelingen van Rabobank International. 11

12 Project Arthur Reitsma Teamleider Consumentenzaken & specialist financiële educatie Raad van kinderen De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) is een driejarige samenwerking aangegaan met de Raad van Kinderen (RVK). De RVK is een initiatief van Unicef Nederland en de Missing Chapter Foundation, waarbij kinderen met hun frisse blik besluitvormers van organisaties op een nieuwe manier laten kijken naar bestaande dilemma s, met als doel het bedrijf meer toekomstbestendig te maken. Zij adviseren de NVB en het bestuur de komende drie jaar onder andere over de maatschappelijke rol van banken, nu en in de toekomst. Volgens NVB-voorzitter Chris Buijink past de samenwerking uitstekend in het Toekomstgericht Bankieren dat banken nastreven: Hierdoor krijgt de generatie van morgen een stem in de vernieuwing van de sector. Gedurende dit traject bedenkt de NVB jaarlijks een nieuw dilemma, dat de RVK tijdens het schooljaar onderzoekt en waarover ze uiteindelijk de NVB adviseert. De RVK bestaat dit jaar uit groep 8-leerlingen van Instituut Schreuder uit Amsterdam. Zij kregen als dilemma mee: Wat kunnen banken doen zodat mensen zich veilig voelen met geld? Nadat ze dit lastige dilemma hebben ontvangen is de Raad een grondig onderzoek gestart. Tijdens dit onderzoek verzamelden zij op verschillende manieren informatie. Dit deden zij onder meer door tijdens het Jubileumcongres van de NVB op 2 december 2014 het gesprek aan te gaan met bankbestuurders Leonique van Houwelingen (BNY Mellon), Rien Nagel (Rabobank), Tanja Nagel (Theodoor Gilissen) en Chris Vogelzang (ABN AMRO). Dit deden zij onder leiding van Prinses Laurentien, oprichter en directeur van de Missing Chapter Foundation. Na dit congres volgden bedrijfsbezoeken bij het hoofdkantoor van de Rabobank in Utrecht en een lokaal bankfiliaal van ING in Amsterdam. Zij hebben hier de dagelijkse praktijk meegemaakt en de mogelijkheid gekregen om volop vragen te stellen. Met al deze informatie zijn ze aan de slag gegaan om tot een advies te komen. Na dit intensieve traject hebben zij eind mei hun bevindingen tijdens een dialoogsessie aan de bankbestuurders en directie van de NVB gepresenteerd. De RVK onderschreef het belang van open, transparante communicatie en kwam daarbij met verrassende suggesties. De bestuurders en directie van de NVB buigen zich momenteel over de haalbaarheid van de voorstellen. Voor het einde van het schooljaar zullen zij tijdens een bezoek aan de school de RVK een terugkoppeling geven. Het traject van de RVK, bestaande uit bovenstaande bezoeken en onderzoek, is vastgelegd op film. Nieuwsgierig geworden? Deze film zal in het najaar verspreid worden onder onze leden en te zien zijn op het Ledennet. Bent u lid van de NVB en heeft u nog geen toegang tot het kennis- en informatieplatform? Vraag dan een inlog aan via https://ledennet. nvb.nl. 12

13 Minister-president Mark Rutte en NVBvoorzitter Chris Buijink Werkdiner MP Bestuursvoorzitters Wiebe Draijer, Rabobank (links) en Gerrit Zalm, ABN AMRO (rechts) Minister-president Mark Rutte was op 15 juni j.l. te gast bij het bestuur van de Nederlandse Vereniging van Banken. Het was een informeel werkdiner waarbij onder andere de ontwikkeling van banken, de relatie met de samenleving, het herstel van economie en Europa ter sprake kwamen. NVB-voorzitter Chris Buijink sprak na afloop van een goede en open discussie. Gastcolumn Michaël van Straalen Voorzitter MKB-Nederland Bankierseed maakt dilemma zichtbaar Voor de klant lijkt de nieuwe, naar bankmedewerkers uitgebreide bankierseed iets te brengen waarop hij al jaren hoopt: zijn belang wordt centraal gesteld! En als klap op de vuurpijl is er ook tuchtrecht ingevoerd als stok achter de deur. Ik ken wel klanten die die stok zouden willen grijpen. Er zijn namelijk nogal wat ondernemers die vinden dat hun belang al een hele poos niet centraal staat bij de bank. Ondernemers die in de afgelopen jaren met eenzijdige keuzes zijn geconfronteerd die meer richting dictaat gingen dan geduid kunnen worden als het resultaat van een afweging waar zij hun belang nog in konden herkennen. Ondernemers die flink hebben geleden, en daarbij vinden dat juist de bank letterlijk en figuurlijk geen centje pijn heeft geleden. Voor die ondernemers is geen stok lang en dik genoeg. Een dilemma tekent zich af. Een bankmedewerker moet volgens de afgelegde eed immers ook een evenwichtige afweging maken tussen de belangen van álle partijen, zijn eigen bank incluis. Hoe doe je dat, alle belangen afwegen en daarbij de klant centraal stellen? Die belangen, zo hebben de afgelopen jaren laten zien, lopen vaak ver uiteen. En kún je wel kiezen, of móet je eigenlijk wel kiezen? Zou het zo kunnen zijn dat je bij je beoordeling gewoon blijft doen wat je altijd al deed? Kun je schuilen onder de paraplu van het belang van alle partijen? Ik vraag me serieus af hoe dat in de praktijk zal uitpakken. Neem bijvoorbeeld een afdeling Bijzonder Beheer. Ga als medewerker van die afdeling een ondernemer die zelf nog volop kansen voor zijn bedrijf ziet maar eens uitleggen dat zijn belang weliswaar centraal staat, maar dat zijn krediet niettemin wordt opgezegd. En zo de stekker uit zijn bedrijf wordt getrokken. De eed is naar ik hoop een oprechte poging om bankieren transparanter te maken en keuzes te kunnen uitleggen zonder de vlucht naar regels of directieven. Zo bezien is die een verademing. Want laten we eerlijk zijn: helder en open communiceren, uitleggen waarom een ondernemer wel of geen krediet krijgt, fouten erkennen dat zijn nu niet direct punten waarop de banken de afgelopen jaren hebben uitgeblonken. Maar daar ligt wel een kans en ook een schone taak. De economie krabbelt overeind, ondernemers gaan weer meer investeren. Vertrouwen in de bank als nog altijd de belangrijke financieringsbron hoewel alternatieven gelukkig ook steeds beter beschikbaar komen is daarbij essentieel. Ik hoop oprecht dat de bankierseed daaraan een bijdrage zal leveren. 13

14 14 Interview met Alexander Rinnooy Kan D66 Eerste Kamer 14

15 Interview Dominique d'haens Adviseur Public Affairs Den Haag Curriculum vitae Dr. A.H.G. (Alexander) Rinnooy Kan Directeur Econometrisch Instituut, Erasmus Universiteit Rotterdam, van 1983 tot 1986 Rector magnificus, Erasmus Universiteit Rotterdam, van 1986 tot 1989 Voorzitter VNO (Verbond van Nederlandse Ondernemingen), van 1 januari 1991 tot 1 januari 1995 Voorzitter VNO-NCW, van 1 januari 1995 tot juni 1996 Lid Raad van Bestuur N.V. ING Groep, van 1 september 1996 tot 1 augustus 2006 Voorzitter SER (Sociaal-Economische Raad), van 1 augustus 2006 tot 1 september 2012 U bent onlangs verkozen tot senator in de Eerste Kamer voor D66. Waar gaat u zich de komende vier jaar voor inzetten? Voor een goede en kritische invulling van de kwaliteitsborging die de Eerste Kamer moet verzorgen. D66 is op termijn niet overtuigd van de noodzaak van het instituut, maar onderkent de betekenis van de politieke rol die de Eerste Kamer in het verlengde van het primaat van de Tweede Kamer vooralsnog kan en moet spelen. Ik werk daar graag aan mee. De laatste jaren wordt er veel gesproken over de rol en verhouding die de Eerste Kamer heeft ten opzichte van de Tweede Kamer. Ziet u nog een toekomst voor de Eerste Kamer? Zolang bijvoorbeeld de Nederlandse rechter niet aan de Grondwet kan toetsen, kan de Eerste Kamer een zinnige en in de praktijk wenselijke bijdrage leveren aan de zorgvuldigheid en de consistentie van onze wetgeving. Als voormalig lid van de RvB van ING en tot voor kort voorzitter van RvC bij DNB bent u altijd nauw betrokken geweest bij de bancaire sector. Wat zijn volgens u de grootste uitdagingen voor de bancaire sector de komende jaren? Het herwinnen van maatschappelijk vertrouwen lijkt mij de belangrijkste opgave. De onmisbaarheid van de financiële sector als gangmaker van een moderne economie is onomstreden, maar de ongelukkige beeldvorming rond de sector, mede veroorzaakt door vlagen van tekortschietend inlevingsvermogen, heeft flinke schade aangericht die nog niet is verholpen. Het ingezette brede Europese hervormingsproces, met daarbinnen een belangrijke rol voor de toezichthouders, is kansrijk en moet met kracht worden voortgezet. U heeft onlangs bij de Economic Board Utrecht een masterclass De duurzame toekomst van de financiële sector gegeven. Hoe kan volgens u die duurzame toekomst worden bereikt? De financiële sector moet natuurlijk in de eerste plaats zelf het goede voorbeeld geven in duurzame bedrijfsuitoefening. Daarnaast moet zij haar activiteiten als kredietverlener en belegger toetsen aan relevante duurzaamheidscriteria. En ten slotte moet zij klanten maximaal de gelegenheid bieden om hun eigen financiële afwegingen te baseren op financiële analyses die mede recht doen aan duurzaamheidseffecten en de daarmee geassocieerde risico s. Alles wijst erop dat klanten en samenleving die rol zeer waarderen. De toneelgroep De verleiders heeft in uw tijd bij DNB het toneelstuk Door de bank genomen opgevoerd, waarna u vervolgens de discussie bent aangegaan met de spelers. Hoe beoordeelt u het (burger)initiatief van deze acteurs? De levendige discussie met de acteurs, waaraan naast mij ook door Klaas Knot werd deelgenomen, en het door hen geïnitieerde burgerinitiatief concentreerden zich op de geldscheppende rol van banken, waarvoor naar mijn gevoel geen gemakkelijk alternatief aanwezig is. Maar de ontmoeting illustreerde ook de betrokkenheid van een breed publiek bij wat zich in de sector afspeelt. De sector kan op die belangstelling niet anders dan in openheid en toegankelijkheid reageren. Tot slot, welke boodschap en welk advies heeft u voor de bancaire sector? De financiële sector beschikt over een ruim mandaat om haar maatschappelijk essentiële rol te vervullen. Aan de invulling en uitvoering van die rol worden in Nederland buitengewoon hoge maatschappelijke eisen gesteld. Ik hoop en verwacht niet anders dan dat de sector van de moeilijke jaren die achter ons liggen zal leren hoe een passend vervolg gegeven kan worden aan een roemrijke Nederlandse traditie. 15

16 Bankmedewerker Sofia van de Ven Communicatieadviseur Diederick Koolmees In deze rubriek stellen we u een medewerker van een bank voor. Hij of zij vertelt over het vak. Deze keer stellen we u voor aan Diederick Koolmees, Manager Regulatory Reporting bij SNS Bank N.V. Hieronder vallen de merken SNS, ASN Bank, RegioBank en BLG Wonen. Hoe ziet uw gemiddelde werkdag eruit? Sinds oktober 2014 werk ik als manager van de afdeling Regulatory Reporting bij SNS Bank N.V. Ik stuur drie teams aan van circa vijftien medewerkers die maandelijks werken aan de verschillende rapportages over kapitaal, statistiek en liquiditeit voor de toezichthouder. Ik houd ervan om vroeg te beginnen en ben daarom vaak rond 08:00 uur op kantoor. Om 09:00 uur zijn meestal alle teamleden aanwezig en sluit ik aan bij één van de dagstartmeetings. Tijdens deze vergaderingen bespreken de deelteams hoe we het werk verdelen en welke issues er zijn. Daarna volgt meestal een stuurgroep over een project gericht op het invullen van nieuwe rapportage-eisen. Vervolgens komt regelmatig een teamlid langs waarvan ik de rapportage bekijk en valideer. In de middag heb ik regelmatig contact met De Nederlandsche Bank (DNB) en de Europese Centrale Bank (ECB), onze toezichthouders. Daarnaast heb ik natuurlijk overleg met de Nederlandse Vereniging van Banken en met collega s over bijvoorbeeld interpretatie van wet- en regelgeving. Als ik geluk heb dan heb ik aan het einde van de dag de tijd om dit te doen, maar meestal gebeurt dit thuis in alle rust. Op woensdag proberen we met een aantal collega s tijdens de lunchpauze een rondje hard te lopen. Dat geeft een goede teambuilding en zorgt voor de broodnodige beweging. Wat kan moeilijk zijn aan uw baan? Wat ik als een mooie uitdaging zie is om te blijven verbeteren. Ik vraag van mezelf en van mijn teamleden om kritisch te blijven naar het werk en de uitvoering. De werkdruk kan hoog zijn, maar juist dan is het belangrijk dat je je blijft afvragen of het niet anders en/of beter kan. De vraag die je mij vaak hoort stellen bij oplevering is: Wat heb je veranderd?. Elkaar blijven helpen en soms verder kijken dan je eigen werk draagt hier ook aan bij. Heeft u de bankierseed al afgelegd en wat vindt u ervan? De bankierseed is voor mij een prima uiting van ambitie, maar belangrijker is ook dat iedereen zicht ernaar gedraagt. Ik voel me mede verantwoordelijk om de negatieve perceptie die men heeft over bankiers te veranderen. Daar wil ik van binnenuit aan bijdragen. Wat is uw levensmotto? Neem soms even afstand van de dagelijkse dingen, relativeer. Dat is de beste manier om verandering teweeg te brengen. Hoe bent u bij de bank terechtgekomen? Na mijn studie Bedrijfseconomie en Nederlands Recht ben ik al vrij snel aan de slag gegaan als consultant bij Deloitte. De combinatie van economie en recht heeft altijd goed voor mij gewerkt omdat ik het leuk vind om juridische vraagstukken te vertalen naar een werkbare oplossing voor de praktijk. De bancaire sector heeft mij altijd aangesproken in verband met de grote verandertrajecten op het gebied van finance, risk en compliance. De positie van manager Regulatory Reporting spreekt mij aan omdat ik het na circa tien jaar advisering belangrijk vind om de handschoen ook eens zelf op te pakken. Wat vindt u leuk aan uw baan? SNS Bank spreekt mij aan als uitdager van de grootbanken : bankieren moet weer normaal worden. Binnen de bank heerst een open en informele sfeer waarin doelgericht en pragmatisch wordt samengewerkt. Het dynamische aspect van mijn rol vind ik het leukste. Ik denk dat zestig procent van het werk vast staat en tijdens de overige veertig procent ben ik bezig met het opvolgen van continue verandering. Sinds 4 november 2014 staan zeven Nederlandse banken onder Europees toezicht. Dit brengt veel nieuwe eisen en werkzaamheden met zich mee. Daarnaast is het werken met mensen uitdagend. Mijn rol is om mijn teamleden in staat te stellen om maximaal te presteren, en als dat lukt ben ik trots op het resultaat. 16

17 Politiek nieuws Martijn Vliegenthart Adviseur Public Affairs Brussel Dominique d'haens Adviseur Public Affairs Den Haag Nieuws uit Brussel en Den Haag Meer Brusselse aandacht voor implementatie van internationale afspraken Het internationale Bazel Comité van bankentoezichthouders heeft onlangs twee voorstellen ter consultatie voorgelegd om kapitaalsposities van banken onderling beter te kunnen vergelijken. De NVB heeft haar zorgen geuit bij de Commissie over de economische gevolgen voor met name consumenten en het MKB wanneer de voorstellen in de huidige vorm zouden worden doorgevoerd. Het is inmiddels een bekende zorg bij Commissaris Hill van Financiële stabiliteit, financiële diensten en kapitaalmarktunie. Hij zal de komende jaren meer aandacht schenken aan de implementatie en (her)kalibratie van internationale afspraken. Het is voor de Commissie niet langer vanzelfsprekend dat internationale standaarden worden geïmplementeerd. Bij de Commissie leeft de wens meer aandacht te besteden aan proportionaliteit en beter aan te sluiten bij Europese specifieke omstandigheden. Ook als dat een oordeel van materially non compliant uit Bazel zal opleveren. Voor de implementatie van Bazel-afspraken, in Amerika vaak geldend voor slechts grootbanken en in Europa voor alle 8000 banken, overweegt Hill verlichting voor kleine(re) Europese banken bij bijvoorbeeld CRD IV. De aankomende N3 juli tot en met 31 augustus In juni vonden nog enkele belangrijke debatten plaats over de bancaire sector. Zo vond 8 juni jl. het notaoverleg over duurzaam bankieren plaats. Ter voorbereiding op dit overleg heeft de NVB een informatiepaper 1 gestuurd naar de Tweede Kamer waarin is aangegeven dat banken individueel en collectief, antwoorden proberen te bieden op de grote uitdagingen van deze tijd, zoals klimaatverandering, grondstofschaarste en mensenrechtenproblematiek. Verder is er in de Tweede Kamer gesproken over de bevindingen van het Financieel Stabiliteitscomité dat pleit voor een verdere verlaging van het maximale bedrag dat consumenten mogen lenen ten opzichte van de waarde van de woning, ook wel Loan to Value-ratio (LTV) genoemd. De NVB heeft na de publicatie van het onderzoek al gereageerd 2 op het onderzoek en aangegeven dat een wettelijke verdere verlaging onverstandig is. Het wettelijk verlagen van de LTV naar 90% zorgt ervoor dat een gemiddelde starter de aankoop van een eerste huis naar verwachting met ongeveer vijf tot zeven jaar zal moeten uitstellen. implementatie van de Bazelse leverage ratio zal een test case worden voor de nieuwe benadering uit Brussel. Ook in het Europees Parlement is er een groeiende belangstelling voor internationale standaardsetters als het Bazel Comité. De ECON-commissie gaat een initiatiefrapport opstellen naar de rol van internationale standaardsetters. Zij wil weten wie verantwoordelijk is voor de besluiten en hoe de transparantie van de werkwijze van deze instellingen verbeterd kan worden. Ook wil ze antwoorden hebben op de vraag hoe Europa haar belangen verdedigt in deze internationale fora en of meer coördinatie tussen lidstaten noodzakelijk is. Nieuwe Eerste Kamer Dinsdag 26 mei vonden de verkiezingen plaats voor de Eerste Kamer. De regeringscoalitie van VVD en PvdA heeft in totaal 21 zetels behaald en heeft daarmee geen meerderheid in de Eerste Kamer. Ook samen met de constructieve partijen D66, ChristenUnie en SGP heeft de coalitie geen meerderheid, waardoor het kabinet met meerdere partijen zal moeten onderhandelen om steun te krijgen in de Eerste Kamer. De Tweede Kamer is begonnen aan haar laatste weken voor het zomerreces, dat duurt van 1 Paper Stand van zaken duurzaam bankieren 2 Paper Hypotheken: Verdere inperking leencapaciteit onnodig en onverstandig Bank Bank Wereld

18 KortKortKortKortKortKortKortKortKortKortKortKortKo Tuchtrecht voor bankmedewerkers is van start Op 1 april 2015 is het tuchtrecht voor bankmedewerkers van start gegaan. Hiertoe leggen de medewerkers de bankierseed af. Dit gebeurt in de komende maanden door middel van een betekenisvolle ceremonie. Tijdens deze bijeenkomst in groepen van 25 tot 40 mensen zal de bankmedewerker ten overstaan van zijn/haar collega s en een leidinggevende de eed afleggen. De medewerker ondertekent een formulier waarmee hij/zij aangeeft zich aan de gedragsregels te houden. Tegelijkertijd ondertekent de medewerker een verklaring in het kader van het tuchtrecht. Nieuwe bankmedewerkers moeten binnen drie maanden de bankierseed hebben afgelegd. De NVB is ervan overtuigd dat de invoering van de bankierseed en het daaraan gekoppelde tuchtrecht een belangrijke bijdrage kan leveren aan het verder herstel van vertrouwen in de bankensector Het tuchtrecht wordt uitgevoerd door de Stichting Tuchtrecht Banken. Deze stichting wordt in haar werkzaamheden ondersteund door stichting DSI, die reeds vijftien jaar ervaring heeft met de uitvoering van tuchtrecht in de financiële sector. De bestuursleden van de Stichting Tuchtrecht Banken zijn Toon Huydecoper (voorzitter), Nicolet Jager (penningmeester) en Dirk Schoenmaker (secretaris). De Stichting Tuchtrecht Banken zal op kwartaalbasis informatie verstrekken over het aantal binnengekomen meldingen. Meer informatie is te vinden op de website Banken nemen FNVpetitie topsalarissen in ontvangst FNV-voorzitter Ton Heerts heeft op 20 april jl. een petitie aangeboden aan voorzitter Chris Buijink van de NVB over het beperken van topsalarissen. FNV Finance presenteerde de uitkomst van een onderzoek van Motivaction naar de meningen van het publiek hierover. Banken zijn na de crisis gered door de belastingbetaler en daar moeten zij zich steeds van bewust zijn. Veel mensen ervaren de gevolgen van de crisis nog dagelijks. Tegelijkertijd zijn banken in verandering: de digitale transformatie, met gevolgen voor klanten en ook voor werknemers. De uitslag van de enquête is zeer kritisch en dat verbaast mij niet, zeker gezien de discussie van de afgelopen weken. Banken moeten aanspreekbaar zijn, óók op hun beloningsbeleid. Over het beloningsbeleid moeten de banken het debat voeren met alle stakeholders, ook met de eigen medewerkers, aldus Chris Buijink. Lees voor zijn uitgebreide reactie het nieuwsbericht op Top financiering MKB Eind september zal door de NVB in samenwerking met het ministerie van Economische Zaken en MKB-Nederland/VNO-NCW een top worden georganiseerd over de financiering van het MKB. Het MKB is de motor van de economie en gebrek aan passende financiering mag geen groeibreker zijn. Doel van de top is om aan de hand van inspirerende voorbeelden uit de praktijk een beter beeld te krijgen hoe de toekomstige financiering van het MKB er uit kan zien. Alle partijen die bij de financiering van het MKB betrokken zijn zullen worden uitgenodigd: van aanbieders tot overheid en van ondernemersorganisaties tot intermediairs. 18

19 toneel website app blog boek dvd film toneel website app blog boek dvd film fotoboek kunst muziek toneel website app blog boek dvd film fotoboek kunst muziek toneel website app blog boek dvd film fotoboek kunst muziek toneel website app blog boek dvd film fotoboek kunst muziek toneel website app blog boek dvd film fotoboek kunst muziek toneel website app blog boek dvd film fotoboek kunst muziek toneel website Culturele tip Leonique van Houwelingen Bank of New York Mellon Isabel Allende: Het huis met de Geesten en Het Negende Schrift van Maya Khaled Hosseini: Duizend Schitterende Zonnen Frans Lanting: Eye to Eye Ik heb vele interesses. Ik houd enorm van lezen (ik kom er helaas te weinig aan toe), ik ga graag naar het theater en dan met name cabaret en toneelvoorstellingen en ik luister veel naar muziek. En daar ben ik niet erg kieskeurig in; ik kan genieten van een klassiek muziekstuk, maar ook zeer van populaire muziek. En dan is het gelijk vrij lastig om één onderwerp te kiezen. Maar ik zal me beperken tot boeken, me realiserende dat ik het dan nog steeds lastig vind een keuze te maken. Maar mijn favoriete schrijvers zijn Isabel Allende en Khaled Hosseini. Van Isabel Allende vind ik Het huis met de Geesten en het meer recente Het Negende Schrift van Maya de mooiste boeken. Isabel schrijft veelal over krachtige, kleurrijke, bijzondere vrouwen en ze schrijft meeslepend, met gevoel voor humor en met een spiritueel tintje. Van Khaled Hosseini is Duizend Schitterende Zonnen mijn absolute favoriet. Dit boek heeft diepe indruk op me gemaakt. In dit boek word je meegenomen door twee vrouwen, Mariam en Laila, in hoe zij Afghanistan over een tijdsbestek van ongeveer 30 jaar beleven. Het verhaal gaat over cultuur, geloof, onderdrukking, liefde en uiteindelijk ook verlossing. Dit is een boek dat ik in één ruk heb uitgelezen.ik werd volledig meegesleept in alle emoties, waarbij vooral de beklemming van de onderdrukking het meest is blijven hangen. Het heeft me wederom doen realiseren hoe bevoorrecht ik ben om in een vrij land als Nederland te mogen leven. Enorm knap geschreven. Tot slot nog een tip voor een prachtig fotoboek, en dat is Eye to Eye van Frans Lanting. We vergeten door ons hectische bestaan wel eens hoe prachtig de natuur is en welke geweldig mooie dieren erin leven. Het geduld en de precisie waarmee Frans Lanting foto s van zo dichtbij heeft weten te maken en hoe hij expressie van dieren heeft kunnen vastleggen is zeer indrukwekkend. Het is niet voor niets dat hij internationaal zo veel bekendheid heeft gekregen. Ik heb het fotoboek cadeau gedaan aan mijn man, maar stiekem was dit een cadeau voor mijzelf 19

20 Bank in contact Trending onderwerpen tussen bank en klant in 2015 op Twitter Volg de Nederlandse Vereniging van Banken op Bankierseed leeft! Vanaf 1 april 2015 zijn de circa bankmedewerkers in Nederland begonnen met het afleggen van de bankierseed. Hieronder enkele tweets van bankmedewerkers over deze gebeurtenis. Klanten en banken kunnen het over het algemeen goed met elkaar vinden online. Wanneer je het sentiment meet van het klantcontact, is deze over het algemeen neutraal tot positief.

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken

Van belang. Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken Van belang Het verhaal van de Nederlandse Vereniging van Banken De som der delen De uitdagingen van de sector Door de NVB Van belang De nieuwe realiteit In Nederland zijn ruim tachtig Nederlandse en buitenlandse

Nadere informatie

NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving

NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving Persbericht Amsterdam, 14 oktober 2014 NVB presenteert definitief pakket Toekomstgericht bankieren na brede consultatie in de samenleving Het bestuur van de presenteert vandaag een pakket Toekomstgericht

Nadere informatie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie

Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie GESPROKEN WOORD GELDT Toespraak Chris Buijink, voorzitter Nederlandse Vereniging van Banken bij nieuwjaarsreceptie Die rol van banken in onze economie is, zoals het verhaal van deze ondernemer Rinke van

Nadere informatie

Gedragsregels. Nederlandse Vereniging van Banken Gustav Mahlerplein 29-35 1082 MS Amsterdam 020 550 2888 www.nvb.nl

Gedragsregels. Nederlandse Vereniging van Banken Gustav Mahlerplein 29-35 1082 MS Amsterdam 020 550 2888 www.nvb.nl Gedragsregels Nederlandse Vereniging van Banken Gustav Mahlerplein 29-35 1082 MS Amsterdam 020 550 2888 www.nvb.nl Gedragsregels In samenhang met de introductie van een Maatschappelijk Statuut en de actualisering

Nadere informatie

22 oktober 2014. Onderzoek: Klantvriendelijkheid Banken

22 oktober 2014. Onderzoek: Klantvriendelijkheid Banken 22 oktober 2014 Onderzoek: Klantvriendelijkheid Banken Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Datum 9 mei 2014 Betreft Beantwoording Kamervragen Van Hijum (CDA) over bijzonder beheer van banken

Datum 9 mei 2014 Betreft Beantwoording Kamervragen Van Hijum (CDA) over bijzonder beheer van banken > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

Rapportage toekomstgericht bankieren voor consumenten

Rapportage toekomstgericht bankieren voor consumenten Rapportage toekomstgericht bankieren voor consumenten Contents 1 Onderzoeksverantwoording 03 2 Samenvatting 04 3 Grafieken en open antwoorden 05 2 Onderzoeksverantwoording In opdracht van NVB hebben we

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden

De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden WHITEPAPER SEPTEMBER 2014 De Wet Werk en Zekerheid in economisch grillige tijden Goed nieuws: de economische crisis lijkt voorbij te zijn. Het Centraal Planbureau 1 meldde in maart van dit jaar dat de

Nadere informatie

Helderheid over duurzaamheid

Helderheid over duurzaamheid Helderheid over duurzaamheid Nieuwe initiatieven van de bankensector ter vergroting van transparantie 29 september 2015 Helderheid over duurzaamheid 2 Inhoud 1 Inleiding 4 2 Initiatieven per thema 6 2.1

Nadere informatie

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen:

Plan van aanpak Het plan van aanpak voor dit project bestaat uit drie fasen: Samenvatting tussenrapport Toekomstvisie FNV KIEM Testen van de geformuleerde visies op de vakbond van de toekomst aan de huidige behoeften van leden en potentiële leden. Aanleiding Project FNV KIEM in

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Bankieren kan echt anders en vooral normaler Beste lezer, Het vertrouwen in banken is historisch laag. En dat is niet verwonderlijk.

Nadere informatie

Flexibel werken én een hypotheek

Flexibel werken én een hypotheek Flexibel werken én een hypotheek Een hypotheek met Reacties uit de media op de perspectiefverklaring perspectiefverklaring Columnist Frank Kalshoven, de Volkskrant Alleen hypotheken verstrekken aan mensen

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Vermogensbeheerders over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Vermogensbeheerders over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Vermogensbeheerders over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen DUFAS is de brancheorganisatie van de vermogensbeheersector die in Nederland actief is.

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

Conclusies enquête The Future Group. November 2015

Conclusies enquête The Future Group. November 2015 November 2015 Conclusies enquête Een zzp er kiest voor zelfstandigheid, vrijheid en ondernemerschap. Daar moet je hem/haar de ruimte voor geven. Verplichte collectieve zaken staan in tegenstelling tot

Nadere informatie

2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2015D42193 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 5 november 2015 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief

Nadere informatie

Bankcultuur. Presentatie Irene van Staveren (ISS EUR) ABN AMRO Amsterdam, 30 oktober 2014. #susfinlab. www.sustinablefinancelab.nl. mobiel stil s.v.p.

Bankcultuur. Presentatie Irene van Staveren (ISS EUR) ABN AMRO Amsterdam, 30 oktober 2014. #susfinlab. www.sustinablefinancelab.nl. mobiel stil s.v.p. Bankcultuur Presentatie Irene van Staveren (ISS EUR) ABN AMRO Amsterdam, 30 oktober 2014 mobiel stil s.v.p. #susfinlab www.sustinablefinancelab.nl Deel I: Uitkomsten enquete: cultuur en klantbelang Deel

Nadere informatie

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL

DE VOORHOEDE VAN DIGITAL DE VOORHOEDE VAN DIGITAL Betalingen vormen het hart van e-commerce. Maar de digitalisering heeft voor banken veel meer potentie dan alleen betalingen. Daarom investeert ABN AMRO in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

ECONOMISCHE STIMULANS

ECONOMISCHE STIMULANS DE ZZP ER CENTRAAL Arnhem is een ondernemende stad. Met name het aantal ZZP ers is de afgelopen jaren spectaculair toegenomen. Bij elkaar opgeteld zijn het meer mensen dan het grootste bedrijf in Arnhem

Nadere informatie

Van financieel talent naar Public Business Controller

Van financieel talent naar Public Business Controller Kennis van de Overheid Van financieel talent naar Public Business Controller Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw financiële afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer. Randstad Nederland

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer. Randstad Nederland Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 3 Impact van economisch herstel op de werkvloer Randstad Nederland September 2014 INHOUDSOPGAVE Impact economische ontwikkelingen op de werkvloer 3

Nadere informatie

Een stem voor de toekomst

Een stem voor de toekomst Een stem voor de toekomst 110001659_MCF_Brochure_19Nov_A5.indd 1 07/11/2014 15:54 Kinderen leggen verrassende verbanden en zien de kleinste details. Dankzij hun heldere blik ontstaan bij besluitvormers

Nadere informatie

Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl

Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl Autoriteit Consument & Markt t.a.v. Dhr. Dr. B.M. Overvest Postbus 16326 2500 BH Den Haag Drs. A. Reitsma T +31 70 31 42 442 M +31 6 23 52 98 51 E b.reitsma@vfn.nl Datum: 4 november 2013 Betreft: Onderzoek

Nadere informatie

DOOHHQYRRU0RVOLPVEHVWHPG]RX]LMQ.(suggestie: zorg dat je bruto inkomen de komende jaren

DOOHHQYRRU0RVOLPVEHVWHPG]RX]LMQ.(suggestie: zorg dat je bruto inkomen de komende jaren 6XJJHVWLHVQDDUDDQOHLGLQJYDQGHYHUNHQQHQGHDQDO\VHdeel I: De Nederlandse Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) DNB hebben een verkennende analyse over Islamitisch financieren gepubliceerd.

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2014 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 4 WERKGEVERS KIEZEN STEEDS VAKER VOOR FLEXWERKERS 5 FLEXWERKERS ZIJN IN ALLE REGIO S IN TREK 6 OMZET FREELANCERS

Nadere informatie

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009 Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

Speech Bert Boertje,

Speech Bert Boertje, Speech Bert Boertje, divisiedirecteur Toezicht pensioenfondsen bij De Nederlandsche Bank tijdens het congres van het Instituut voor Pensioeneducatie. De Doelen, Rotterdam, 10 december 2015 Dames en Heren,

Nadere informatie

UPDATE. Nieuwsbrief december 2013. Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media!

UPDATE. Nieuwsbrief december 2013. Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! UPDATE Nieuwsbrief december 2013 Sneller op de hoogte zijn van het nieuws? Volg ons op Social Media! Mandema & Partners helpt u graag bij het interpreteren van de actualiteiten die voor u en voor uw bedrijf

Nadere informatie

De belofte om het klantbelang centraal te stellen. 2012: De tussenstand

De belofte om het klantbelang centraal te stellen. 2012: De tussenstand De belofte om het klantbelang centraal te stellen 2012: De tussenstand Autoriteit Financiële Markten De AFM bevordert eerlijke en transparante financiële markten. Wij zijn de onafhankelijke gedragstoezichthouder

Nadere informatie

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop - Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Nieuwe Zeeweg 64 Postbus 16 2200 AA NOORDWIJK Telefoon: 071 36 49 957 Fax: 071 36 49 380 E-mail: noordwijk670@hypotheekshop.nl Internet:

Nadere informatie

Rapportage vragen, klachten en websitebezoek OKD. Rapportage november 2009 - half december 2010

Rapportage vragen, klachten en websitebezoek OKD. Rapportage november 2009 - half december 2010 Rapportage vragen, klachten en websitebezoek OKD Rapportage november 2009 - half december 2010 Opdrachtgever: MKB-Nederland, VNO-NCW, NVB Uitgebracht door: MKB Servicedesk Datum: 17 december 2010 Niets

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Online samenwerken met klanten. Is de hypotheekmarkt futureproof? Dit is een bijlage van het onderzoeksrapport Ready? Set. Go!

Online samenwerken met klanten. Is de hypotheekmarkt futureproof? Dit is een bijlage van het onderzoeksrapport Ready? Set. Go! Online samenwerken met klanten. Is de hypotheekmarkt futureproof? Dit is een bijlage van het onderzoeksrapport Ready? Set. Go! 1. Online samenwerken met klanten binnen de hypotheekbranche 1 De economie

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

Bespaar tijd en geld

Bespaar tijd en geld Bespaar tijd en geld Brengt financiële mogelijkheden en risico s in kaart Da Vinci Finance voor financiering en financiële vraagstukken. Het is bijna onmogelijk om op alle gebieden de actuele kennis bij

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

Toekomst voor verzekeraars

Toekomst voor verzekeraars Position paper Toekomst voor verzekeraars Position paper ten behoeve van het rondetafelgesprek op 11 juni 2015 van de vaste commissie voor Financiën van de Tweede Kamer naar aanleiding van het rapport

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak?

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 19 februari 2014 Auteur: Marieke Gaus & Marvin

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt

Nadere informatie

Hypotheekverstrekking aan mensen met een studieschuld

Hypotheekverstrekking aan mensen met een studieschuld Regelingen en voorzieningen CODE 8.3..40 Hypotheekverstrekking aan mensen met een studieschuld kamervragen bronnen Tweede Kamer Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 0-0 nr. 794 d.d. 9.3.0 en nr. 3308,

Nadere informatie

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN

2016D07727 LIJST VAN VRAGEN 2016D07727 LIJST VAN VRAGEN De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Minister en de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Extra editie Risk Bulletin Florius

Extra editie Risk Bulletin Florius Extra editie Risk Bulletin Florius Mei 2013 In deze editie van het Risk Bulletin vragen we aandacht voor: 1. Creditscore als hulpmiddel voor aanvragen met en zonder NHG 2. Meefinancieren restschulden voor

Nadere informatie

Datum 25 februari 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Merkies (SP) over renteopslagen rentederivaten

Datum 25 februari 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Merkies (SP) over renteopslagen rentederivaten > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Nationaal Onderzoek Over Het Nieuwe Werken 2012

Nationaal Onderzoek Over Het Nieuwe Werken 2012 Nationaal Onderzoek Over Het Nieuwe Werken 2012 Alle feiten en cijfers Gegevens Datum : 20 juni 2012 Auteur : Redactie Inhoud Inleiding... 4 Onderzoek... 4 Verantwoording... 4 Belangrijkste conclusies...

Nadere informatie

Design Pressure Cooker. motor voor innovatie

Design Pressure Cooker. motor voor innovatie Design Pressure Cooker motor voor innovatie Design Pressure Cooker motor voor innovatie Inhoud: 2. Voorwoord 3. Onderzoek naar werking DPC 4. Wat is een Design Pressure Cooker 5. Design als motor voor

Nadere informatie

Beste Advies Beste Beheer

Beste Advies Beste Beheer Beste Advies Beste Beheer 1 Onderzoeksopzet Hypotheek Awards Verdieping en benchmarking Kosten rapport Bijlagen: Nederlandse Index voor Financeel advies 2 Beste Advies Online onderzoek op GfK consumentenpanel

Nadere informatie

Wateler Financiele Diensten B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Wateler Financiele Diensten B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Wateler Financiele Diensten B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Molenstraat 25 6711 AW Ede Telefoon: 0318-69 34 99 Fax: 0318-65 15 13 E-mail: ede985@hypotheekshop.nl Internet: www.hypotheekshop.nl/ede

Nadere informatie

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER

ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKELEN SPAARRENTE FORS LAGER, INFLATIE STIJGT VERDER ARTIKEL 1 Ook in juli 2013 worden de spaarrente's verder verlaagd Bron: financieel Dagblad d.d. 7 augustus 2013 De rentestijging op de kapitaalmarkt

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding

gemeente Eindhoven Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding gemeente Eindhoven Raadsnummer 12R5074 Inboeknummer Dossiernummer Initiatiefvoorstel Lokaal Investeringsfonds behoud en bevorderen werkgelegenheid Inleiding Het tafelzilver is op, de tijd dat we ruim in

Nadere informatie

Onze gedragscode zorg

Onze gedragscode zorg INTERN RESULTAAT Afspraak is afspraak glashelder MELDPUNT intranet aandacht INZICHT dilemma s BETROUWBAAR Onze gedragscode zorg eerlijk vertrouwenspersonen meer vertrouwen Zo doen we dat samen bij Staedion

Nadere informatie

Dienstenwijzer Kraan Assurantiën

Dienstenwijzer Kraan Assurantiën Dienstenwijzer Kraan Assurantiën Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer

Nadere informatie

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup Drie raden balans tussen strategie en toezicht 9 december 2015 Doelstellingen Achtergrond schetsen van de relaties in de gouden driehoek Ideeën presenteren voor de intensivering van de relaties in de gouden

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken

Van dromen... Finext. 72 Het Nieuwe Werken Finext Finext is een club van hondertachtig mensen die diensten verlenen aan financiële afdelingen binnen profit en non-profit organisaties. Eén van de echte kenmerken van Finext is dat er geen regels

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land.

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Interview door Sandra Heuts en Cees Jorissen Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Egbert ten Cate is op het moment van dit gesprek zowel directeur van Bank Ten Cate & Cie als commissaris

Nadere informatie

Zie onder voor de volledige speech: Titel speech: Financiële veerkracht in een irrationele economie. Majesteit, beste collega s, dames en heren,

Zie onder voor de volledige speech: Titel speech: Financiële veerkracht in een irrationele economie. Majesteit, beste collega s, dames en heren, Tobacco Theater, Amsterdam, 6 oktober 2015 In zijn toespraak tijdens de platformbijeenkomst van Wijzer in Geldzaken, die als thema had De stille macht van financiële veerkracht, beklemtoonde Klaas Knot

Nadere informatie

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws

Weerbaarheidsnieuws. Thema: duurzame inzetbaarheid. Nr. 17 NIEUWSBRIEF. Inhoudsopgave: Weerbaarheidsnieuws Programma Versterking Professionele Weerbaarheid NIEUWSBRIEF Nr. 17 juli 2015 Weerbaarheidsnieuws Eind 2015 stopt het programma. De onderzoek-portefeuille gaat over naar de Politieacademie. Tijdens het

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

Uitgevoerd door Mijke Verhoeve, student aan de Hoge School Schroevers, in de maanden mei en juni van 2014

Uitgevoerd door Mijke Verhoeve, student aan de Hoge School Schroevers, in de maanden mei en juni van 2014 Resultaten lezersonderzoek West. Ledenmagazine VNO-NCW West Uitgevoerd door Mijke Verhoeve, student aan de Hoge School Schroevers, in de maanden mei en juni van 2014 Aantal verzonden digitale enquêtes

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 847 Integrale visie op de woningmarkt Nr. 118 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN?

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? EEN HANDIGE CHECKLIST In deze whitepaper bieden we u handvatten die u kunnen helpen bij de implementatie van de meldplicht datalekken binnen uw organisatie. We

Nadere informatie

2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 2 juni 2016 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief

Nadere informatie

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V.

Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van Bochane Services B.V. Bochane Services Dienstenwijzer Biedt helderheid over de dienstverlening van De verschillende bedrijfstakken van financiële dienstverlening en in het bijzonder hechten grote waarde aan goede voorlichting

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu

Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Ardis Organisatie Ontwikkeling Het Nieuwe Werken en Werken Anno Nu Ardis Organisatie Ontwikkeling Na een afspraak niet terug naar kantoor, maar door naar huis waar je

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

Factsheet. Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V.

Factsheet. Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V. Factsheet Nederlands Financieel Centrum voor Ondernemers B.V. Inleiding NFCO voorziet in Nederland in een behoefte door voor de ondernemer een integraal financieel advies uit te brengen waarbij zakelijke

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Kruisstraat 2 zwart 2011 PX Haarlem Postbus 3362 2001 DJ Haarlem Telefoon: 023-512 40 30 Fax: 023-512 40 31 E-mail: haarlem487@hypotheekshop.nl

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA 53 8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA Media Afhankelijk van de omstandigheden kan het verstandig zijn om de media proactief te benaderen op het moment dat een afdeling van de school zwak of zeer zwak wordt. Bij

Nadere informatie

ZZP Netwerk Nederland

ZZP Netwerk Nederland ZZP Netwerk Nederland sinds 11 juni 2009 voor, door en met ondernemende ZZP ers Postbus 9706 1006 GE AMSTERDAM www.zzpnetwerknederland.nl info@zzpnetwerknederland.nl rapportage n.a.v. onderzoek 15 januari

Nadere informatie

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 IG&H Consulting & Interim Make strategy work! Augustus 2012 IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 Geachte relatie, Hierbij ontvangt u de IG&H Hypotheekupdate voor het 2 e kwartaal van 2012. Wij wensen u veel leesplezier

Nadere informatie

Nieuwe verhoudingen in het financieren van woningen

Nieuwe verhoudingen in het financieren van woningen Nieuwe verhoudingen in het financieren van woningen Naar nieuwe verhoudingen in het Wonen OTB Platform 31 Wooncongres 2015 Paul de Vries Senior Woningmarkteconoom Rabobank Kennis en Economisch onderzoek

Nadere informatie

Monitor Financiële Sector:

Monitor Financiële Sector: Nederlandse Mededingingsautoriteit Monitor Financiële Sector: Notitie bij Sectorstudie Vastgoedfinanciering, SEO Economisch Onderzoek oktober 2011 Nederlandse Mededingingsautoriteit Postbus 16326 2500

Nadere informatie

360 graden feedback formulier

360 graden feedback formulier 360 graden feedback formulier Je bent gevraagd om feedback te geven door middel van dit formulier. Het doel van dit onderzoek is: Aangeven waar Tessa Persijn na haar vierdejaarsstage op het koning Willem

Nadere informatie

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler CommTalks 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen Concept & samenstelling Betteke van Ruler Communicatieonderzoek jaagt vernieuwing aan Adwin Peeks 80 De wereld verandert snel en ingrijpend

Nadere informatie

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het!

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! Starters Renteregeling van Mitros Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! De Starters Renteregeling is ontwikkeld door woning corporaties, de hypotheek service

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 3: Goed Bestuur Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Module

Nadere informatie

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken

MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN. Aanbevelingen toekomst Code Banken MONITORING COMMISSIE CODE BANKEN Aanbevelingen toekomst Code Banken 22 maart 2013 Inleiding De Monitoring Commissie Code Banken heeft sinds haar instelling vier rapportages uitgebracht. Zij heeft daarin

Nadere informatie

Whitepaper. Toekomstgericht advies in plaats van terugblikkende beschouwing

Whitepaper. Toekomstgericht advies in plaats van terugblikkende beschouwing Whitepaper Toekomstgericht advies in plaats van terugblikkende beschouwing Een whitepaper van UNIT4 Accountancy 2013 Inleiding Door de toenemende automatisering van de werkprocessen in de accountancybranche

Nadere informatie