EPB-cijfers en statistieken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EPB-cijfers en statistieken"

Transcriptie

1 1 EPB-cijfers en statistieken voor EPB-aanvragen ingediend t/m eind 2014 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL PROCEDURES Aantal ingediende startverklaringen Aantal ingediende EPB-aangiften EPB-aangiften volgens indienjaar Verdeling van de ingediende EPB-aangiften volgens de aard van de werkzaamheden Verdeling van de ingediende EPB-aangiften volgens bestemming Aantal afgeleverde energieprestatiecertificaten Verslaggevers RESULTATEN Eengezinswoningen Evolutie van het E-peil per E-peilcategorie Evolutie van de spreiding van het E-peil Evolutie gemiddeld E-peil Appartementen Evolutie van het E-peil, per E-peilcategorie Evolutie van de spreiding van het E-peil Evolutie gemiddeld E-peil Woongebouwen Evolutie gemiddeld E-peil alle woongebouwen Beperking van het risico op oververhitting Netto-energiebehoefte voor verwarming Kantoren Evolutie E-peil per E-peilcategorie Evolutie gemiddeld E-peil Scholen Evolutie E-peil per E-peilcategorie Evolutie van het gemiddelde E-peil KARAKTERISTIEKEN WOONGEBOUWEN Woongebouwen met uitgevoerde luchtdichtheidstest Toegepast ventilatiesysteem in woongebouwen Woongebouwen met warmtepomp Woongebouwen met zonneboiler Woongebouwen met PV-panelen Algemeen: toepassen van hernieuwbare energie Vooruitblik: toepassen van hernieuwbare energie vanaf

2 2 1. Procedures 1.1. Aantal ingediende startverklaringen Tabel 1 toont het totale aantal ingediende startverklaringen vanaf 2006 tot en met Daarnaast zijn de aantallen ook uitgesplitst per provincie. Het aantal ingediende startverklaringen was gestabiliseerd in de periode Sinds 2012 stijgt het aantal startverklaringen licht, om terug te stabiliseren op een hoger niveau. Indienjaar Antwerpen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen Totaal per jaar Totaal per provincie Tabel 1 - aantal ingediende startverklaringen 1.2. Aantal ingediende EPB-aangiften EPB-aangiften volgens indienjaar Waar voor een appartementsgebouw slechts één startverklaring wordt ingediend, wordt de EPB-aangifte per appartement ingediend. Het aantal in te dienen EPB-aangiften ligt daarom hoger dan het aantal in te dienen startverklaringen. Tabel 2 toont het aantal ingediende EPB-aangiften van 2007 tot en met 2014, geteld volgens het jaar waarin ze werden ingediend. Het valt op dat de bovengrens van het aantal ingediende EPB-aangiften per jaar nog niet is bereikt. De stijging blijft aanhouden in Enkel in Vlaams-Brabant nam het aantal EPB-aangiften ingediend in 2013 af ten opzichte van het voorgaande jaar, maar in 2014 bereikte het aantal terug haar hoogste niveau. De gemiddelde doorlooptijd tussen vergunning en EPB-aangifte bedraagt 2 jaar. Er worden nog heel wat EPBaangiften ingediend voor vergunningen van een paar jaar geleden. Indienjaar Antwerpen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams- Brabant West- Vlaanderen Totaal per jaar Totaal per provincie Tabel 2 - aantal ingediende EPB-aangiften volgens indienjaar

3 Verdeling van de ingediende EPB-aangiften volgens de aard van de werkzaamheden Grafiek 1 toont de verdeling van de ingediende EPB-aangiften volgens de aard van de werkzaamheden. In die grafiek ziet u dat het aantal EPB-aangiften voor nieuwbouw 67,54% inneemt. De twee meest voorkomende werkzaamheden die daarop volgen zijn de kleinere uitbreidingen en kleine gedeeltelijke herbouwen (13,28%) en de verbouwingen aan bestaande gebouwen (11,41%). Grafiek 1 verdeling EPB-aangiften per aard van de werkzaamheden Grafiek 2 toont de verdeling van de ingediende EPB-aangiften volgens de aard van de werkzaamheden per aanvraagjaar. In die grafiek ziet u dat het aandeel nieuwbouw jaar na jaar afneemt ten voordele van de kleinere uitbreidingen of gedeeltelijke herbouwen en de verbouwingen aan bestaande gebouwen. Het is mogelijk dat de EPB-aangiften van nieuwbouw later worden ingediend (bv. door een langere doorlooptijd tussen het verlenen van de vergunning en de ingebruikname), waardoor het effect nog kan afzwakken. Grafiek 2 evolutie verdeling aangiften per aard van de werkzaamheden volgens aanvraagjaar

4 Verdeling van de ingediende EPB-aangiften volgens bestemming De EPB-aangiften van nieuwbouw of daarmee gelijkgesteld (75,31 %, nl. A-G uit Grafiek 1) is verder op te delen volgens de bestemming van het project: wonen (woningen of appartementen), kantoor, school, andere specifieke bestemming (ASB) en industrie. Het grootste aandeel van die ingediende EPB-aangiften, namelijk 95,32%, zijn EPB-aangiften voor woongebouwen. Het aantal EPB-aangiften voor nieuwe of herbouwde kantoren of scholen, gebouwen met een andere specifieke bestemming of industriegebouwen, is beperkt in vergelijking met het aantal van de woongebouwen. Deze verdeling is stabiel over de verschillende aanvraagjaren heen. Grafiek 3 verdeling EPB-aangiften per bestemming Het aandeel EPB-aangiften voor woongebouwen (95,32% uit Grafiek 3) wordt uitgesplitst in Grafiek 4, volgens het woningtype. Het overgrote deel zijn de EPB-aangiften voor eengezinswoningen (53,22%) en appartementen (45,59%). Het aantal collectieve woongebouwen, vakantiehuizen is zeer beperkt. Grafiek 4 verdeling EPB-aangiften met bestemming wonen in detail Grafiek 5 toont de verdeling van de ingediende EPB-aangiften met bestemming wonen, per aanvraagjaar. In die grafiek ziet u dat het aandeel eengezinswoningen jaar na jaar toeneemt, ten nadele van de appartementen. De gegevens voor aanvraagjaar 2013 zijn voorzichtig te interpreteren omwille van het lage aantal aangiften (1684). Het is mogelijk dat de EPB-aangiften van appartementen later worden ingediend (bv. door een langere

5 5 doorlooptijd tussen het verlenen van de vergunning en de ingebruikname), waardoor het effect nog kan afzwakken. Grafiek 5 evolutie verdeling aangiften met bestemming wonen, per aanvraagjaar 1.3. Aantal afgeleverde energieprestatiecertificaten Een energieprestatiecertificaat bouw wordt afgeleverd bij de EPB-aangifte van projecten die voldoen aan de volgende voorwaarden: de aard van de werkzaamheden is nieuwbouw of daarmee gelijkgesteld (volledige herbouw, ontmanteling, grote uitbreidingen of grote herbouw); de bestemming van het gebouw is wonen, kantoor of school (= waarvoor de E-peileis geldt). Tot eind 2014 zijn EPC s bouw afgeleverd. Aanvraagjaar Aantal EPC-bouw Totaal Tabel 3 - aantal EPC's bouw per aanvraagjaar van de vergunning

6 % van de actieve verslaggevers EPB-cijfers en statistieken Verslaggevers In 2014 waren verslaggevers actief. Actief betekent dat hij/zij in het voorbije jaar één of meerdere startverklaringen of EPB-aangiften heeft ingediend. Een kleine groep verslaggevers (klasse A + B + C uit Tabel 4) is zeer actief en diende in 2014 meer dan 100 EPBaangiften in. Die verslaggevers vertegenwoordigen 11,05% van alle actieve verslaggevers in Zij dienden samen EPB-aangiften in, wat gelijk staat aan 60,76% van alle ingediende EPB-aangiften. In 2013 diende 10,28% van de actieve verslaggevers 58% van de EPB-aangiften in. In 2012 diende 7,75% van de actieve verslaggevers 55% van de EPB-aangiften in. De groep van zeer actieve verslaggevers groeit dus. Klasses (aantal ingediende AG) Aantal VG Aantal ingediende AG s % van het totaal aantal AG s A. aantal AG > ,54% B. aantal AG > 250 en < ,57% C. aantal AG > 100 en < ,65% D. aantal AG > 50 en < ,70% E. aantal AG > 5 en < ,61% F. aantal AG <= ,93% Totaal Tabel 4 - classificatie verslaggevers volgens aantal ingediende EPB-aangiften Op Grafiek 6 is te zien dat de groep verslaggevers die minder dan 5 aangiften per jaar indient afneemt, maar toch nog vrij groot blijft (37% van de actieve verslaggevers in 2013). 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% G. aantal AG <= 5 F. aantal AG > 5 en < 51 E. aantal AG > 50 en < 101 D. aantal AG > 100 en < 251 C. aantal AG > 250 en < 501 B. aantal AG > 500 en < 1001 A. aantal AG > % indienjaar Grafiek 6 evolutie aantal aangiften per actieve verslaggever volgens indienjaar

7 7 Op Grafiek 7 ziet u een blijvende daling van het totaal aantal actieve verslaggevers in 2013 en Grafiek 7 - evolutie aantal actieve verslaggevers volgens indienjaar 2. Resultaten De onderstaande cijfers zijn de resultaten van alle EPB-aangiften, ingediend vanaf 2007 tot en met 31 december De resultaten zijn geanalyseerd per aanvraagjaar van de stedenbouwkundige vergunning. Bij de hierna volgende evaluatieresultaten hebben de vermelde gegevens dus steeds betrekking op het jaar waarin de stedenbouwkundige vergunning voor het project werd aangevraagd. Op die manier is het mogelijk om de behaalde resultaten te bekijken in relatie tot de op dat moment geldende eisen. Het aantal ingediende EPB-aangiften van projecten met een vergunningsaanvraag in 2013 en in 2014 is nog zeer laag, respectievelijk en 153. De resultaten van 2013 zijn voorzichtig te interpreteren. De resultaten van aanvraagjaar 2014 zijn verder niet opgenomen. 2.1 Eengezinswoningen Evolutie van het E-peil per E-peilcategorie In Grafiek ziet u dat de nieuwe eengezinswoningen jaar na jaar energiezuiniger worden. De grafiek toont hoeveel procent van alle EPB-aangiften van eengezinswoningen het aangegeven E-peil halen, ingedeeld in categorieën van 10 E-peilpunten. De grafiek toont dat de groep E61-E80 -bouwers (categorie D & E) sterk toeneemt tot Die groep stijgt geleidelijk van 26% voor vergunningsaanvragen in 2006 naar 66% voor vergunningsaanvragen in Overeenstemmend daarmee vermindert de groep E81-E100 -bouwers van 69% in 2006 tot 33% in Die groep wordt zeer klein, lager dan 1%, voor projecten met vergunningsaanvraag vanaf Dat is uiteraard het gevolg van de eerste verstrenging van de E-peileis (maximum E100 naar E80) voor woongebouwen vanaf Terwijl in 2006 nog een substantieel percentage (bijna 4%) de E-peileis (E100) overtrad, was dat quasi nihil vanaf aanvraagjaar De verstrenging vanaf 2010 van E100 naar E80 leidde niet tot een toename van het aantal dossiers dat niet voldeed aan de nieuwe E80-eis. Slechts 0,84% van de aanvragen in 2010 voldeed niet aan het geldende maximum E80. Ook de verstrenging vanaf 2012 naar E70 wordt goed nageleefd. Slechts 0,47% van de aanvragen in 2012 voldeed niet aan het geldende maximum E70.

8 8 De groep van lage-energiewoningen ( E60) neemt fors toe. De groep stijgt van bijna 5% voor aanvraagjaar 2006 naar 34% voor vergunningsaanvragen van In 2011 stagneert dit aantal. Voor aanvraagjaren 2012 en 2013 voldoen meer dan 50% van de aangiften aan de eis die van toepassing wordt vanaf 1 januari Hieruit blijkt dat de bouwsector al goed was voorbereid op de E60-eis voor stedenbouwkundige vergunningsaanvragen vanaf Bijna 25% van de aanvragen van 2013 heeft een E-peil kleiner dan of gelijk aan E50, wat overeenkomt met de voorziene verstrenging naar E50 in Naast die positieve trend groeit ook de groep van de voorlopers sterk. Dat is de groep die véél energiezuiniger bouwt dan de gestelde eis ( E40). Voor het aanvraagjaar 2006 waren er quasi geen voorlopers. Voor de aanvraagjaren 2012 en 2013 bedraagt het aandeel voorlopers bijna 12%. Ook de BEN-woningen ( E30) gaan in stijgende lijn. Voor de aanvraagjaren 2010 en 2011 bedraagt het aandeel BEN-woningen ongeveer 4%. Voor aanvraagjaar 2012 stijgt dit naar iets meer dan 5%. Voor aanvraagjaar 2013 stijgt dit zelfs tot 7%. Grafiek 8 - evolutie E-peil eengezinswoningen volgens aanvraagjaar E-peilcategorie A.>100 3,83% 0,30% 0,18% 0,04% 0,06% 0,02% 0,00% 0,00% B ,24% 20,94% 14,76% 9,27% 0,02% 0,07% 0,00% 0,00% C ,79% 34,16% 31,07% 24,08% 0,76% 0,61% 0,07% 0,08% D ,34% 25,36% 27,21% 29,63% 44,95% 48,30% 0,40% 0,15% E ,93% 10,67% 11,79% 13,74% 20,22% 18,15% 47,25% 46,67% F ,02% 5,16% 8,30% 12,51% 18,70% 18,85% 29,64% 28,43% G ,04% 1,88% 3,10% 4,67% 6,29% 5,16% 10,86% 12,80% H ,47% 0,93% 1,82% 3,46% 4,90% 5,00% 6,55% 4,67% I ,24% 0,37% 0,83% 1,30% 1,89% 1,83% 2,66% 3,14% J.<=20 0,11% 0,24% 0,94% 1,30% 2,23% 1,99% 2,58% 4,06% Tabel 5 - % van ingediende AG's eengezinswoningen per E-peilcategorie, per aanvraagjaar AG

9 Evolutie van de spreiding van het E-peil Grafiek 9 toont de verdeling van de behaalde E-peilen van alle sinds 2006 ingediende EPB-aangiften van eengezinswoningen. U ziet één grote piek en 3 secundaire pieken. De grote piek ligt net vóór E80. De kleinere pieken bevinden zich tussen E80 en E90, net vóór E60 en net vóór E40. Er zijn ook kleine pieken rond de E- peilen E70 en E50. De pieken vanaf E70 zijn het gevolg van de geldende E-peileisen. De pieken bij lagere E-peilen hebben te maken met de financiële voordelen die gekoppeld zijn aan het behalen van een lager E-peil. Grafiek 9 - spreiding E-peil eengezinswoningen volgens E-peil In Grafiek 10 is die curve verder uitgesplitst naar een curve per aanvraagjaar. Heel wat eengezinswoningen met vergunningsaanvraag van 2006 tot en met 2009 doen het net iets beter dan het geldende maximum voor die periode, namelijk E100. Die grote groep woningen verklaart de piek in de globale curve tussen E80 en de maximale E100-eis. De uitschietende piek in Grafiek 9, net voor E80, is het gevolg van de aangescherpte E-peileis E80 die geldt voor vergunningsaanvragen vanaf Daarnaast kenden de netbeheerders voor de vroegere aanvraagjaren een premie toe aan nieuwbouwwoningen met een E-peil lager dan E80. In Grafiek 10 is voor aanvraagjaar 2012 en 2013 ook duidelijk de aangescherpte maximumeis zichtbaar: u ziet een piek net voor E70. E60 en E40 zijn tot en met aanvraagjaar 2012 de drempelwaarden voor het verkrijgen van een verlaging van de onroerende voorheffing. Dat financiële voordeel is ingevoerd vanaf De curves van alle aanvraagjaren vanaf 2007 vertonen op E40 en E60 telkens een piek, die jaarlijks groeit. Vanaf de invoering van de steunmaatregel heeft een grotere groep bouwers een extra inspanning gedaan om nét te voldoen aan die gestelde voorwaarden en te genieten van een verlaging van hun onroerende voorheffing. Vanaf aanvraagjaar 2013 gelden E50 en E30 als drempelwaarden, waardoor de piek rond E50 meer uitgesproken wordt voor aanvraagjaar Ook de bekendmaking eind 2013 van het verstrengingspad voor het E-peil, zorgt er mogelijk voor dat bouwheren nu al kiezen voor een volgend eisenniveau (E50 vanaf 2016, BEN-niveau E30 vanaf 2021).

10 10 Grafiek 10 spreiding E-peil voor EPB-aangiften van eengezinswoningen, per aanvraagjaar Evolutie gemiddeld E-peil Nieuwe eengezinswoningen worden jaar na jaar energiezuiniger. In Tabel 6 is te zien dat het gemiddelde E-peil van de nieuwe eengezinswoningen gestaag daalt. De totale daling van aanvraagjaar 2006 naar 2013 bedraagt 30 E-punten, een daling van 35%. Voor het aanvraagjaar 2006 was het gemiddelde E-peil E86. Woningen waarvan de vergunning werd aangevraagd in 2009 scoren al veel beter, met een gemiddelde van E72. Voor stedenbouwkundige vergunningen aangevraagd in 2010 ligt het gemiddelde E-peil op E64. Het gemiddelde E-peil voor woningen aangevraagd in 2011 benadert de resultaten van De beperkte stijging van het gemiddeld E-peil is te wijten aan het verplicht inrekenen van de bouwknopen voor bouwaanvragen vanaf In aanvraagjaar 2012 krijgen we terug een daling naar een gemiddelde van E57. Het gemiddelde E-peil voor woningen aangevraagd in 2013 benadert de resultaten van De sterke daling voor dossiers vanaf aanvraagjaar 2010 en 2012 is ongetwijfeld gelinkt met de aanscherping van de maximale E-peileis van E100 naar achtereenvolgens E80 en E70 voor nieuwe woongebouwen. Aanvraagjaar E gemiddeld Aantal EPB-aangiften Wettelijke eis E E E E E E E E70 Tabel 6 - gemiddeld E-peil voor eengezinswoningen per aanvraagjaar

11 11 Grafiek 11 - evolutie gemiddeld E-peil eengezinswoningen per aanvraagjaar 2.2 Appartementen Evolutie van het E-peil, per E-peilcategorie Hieronder worden de resultaten van de appartementen bekeken. De resultaten voor aanvraagjaar 2013 worden hier niet getoond wegens niet representatief (210 EPB-aangiften voor 2013). In de appartementsbouw wordt vaker dan bij eengezinswoningen, gemikt op het net behalen van de eis. Pas sinds 2010 is er een sterke toename van appartementen die E60 of lager scoren. Terwijl het aantal dossiers met E60 of lager, met aanvraag in 2006, quasi nihil was (1%) behaalt bijna 20% van de appartementen met aanvraag in 2010 een E-peil van E60 of lager. Ook hier stagneert dit aantal in Voor aanvraagjaar 2012 behaalt 37% van de aangiften een E-peil van 60 of lager, en behalen bijna alle aangiften een E-peil van 70 of lager. Dit heeft te maken met een verstrenging van de E-peileis in 2012 naar maximaal E70. In tegenstelling tot de eengezinswoningen waar bijna 4% van de projecten van 2006 een E-peil groter dan E100 had, haalde een grotere groep van de appartementen (bijna 10%) van 2006 dat niveau niet. In het overgangsjaar 2006 was dat toegelaten op voorwaarde dat het K-peil werd gerespecteerd. Vanaf aanvraagjaar 2007 is het aantal overtreders quasi nihil. Bij de invoering van de verstrengde eis in 2010, overtreden echter ongeveer 1,5% van de aangiften bij appartementen de gestelde E-peileis. In de volgende jaren is er geen daling merkbaar zoals bij de eengezinswoningen wel het geval is. Opvallend is dat het aantal aangiften met E < E50 sterk toeneemt sinds Het aandeel voorlopers (< E40) en BEN-appartementen (< E30) kende een opstoot in In 2012 is er echter een terugval van deze groep ten voordele van het segment E40-E50.

12 12 Grafiek 12 - evolutie E-peil appartementen volgens aanvraagjaar E-peilcategorie A.>100 9,68% 0,53% 0,21% 0,28% 0,11% 0,02% 0,00% B ,46% 19,87% 15,61% 11,14% 0,14% 0,11% 0,12% C ,20% 40,53% 36,98% 31,55% 1,38% 1,28% 0,29% D ,08% 29,13% 31,09% 35,30% 53,23% 52,96% 1,10% E ,33% 6,76% 8,41% 12,57% 26,56% 25,19% 61,19% F ,05% 1,78% 4,69% 5,75% 11,29% 10,61% 26,43% G ,14% 0,44% 1,03% 1,84% 3,34% 2,22% 6,88% H ,04% 0,31% 0,14% 0,34% 0,53% 0,23% 1,68% I ,01% 0,02% 0,02% 0,09% 0,10% 0,06% 0,12% J.<=20 0,01% 0,62% 1,82% 1,14% 3,32% 7,33% 2,20% Tabel 7 - % van ingediende AG's appartementen per E-peilcategorie, per aanvraagjaar AG Evolutie van de spreiding van het E-peil Grafiek 13 toont de verdeling van het behaalde E-peil van alle sinds 2006 ingediende EPB-aangiften van appartementen. In tegenstelling tot de curve van alle eengezinswoningen in Grafiek 9 vertoont deze curve minder uitgesproken pieken. De curve van de appartementen is vloeiender. Het merendeel van de appartementen bevindt zich in de groep E70-E90. U ziet wel een duidelijke piek net vóór E80.

13 13 Grafiek 13 - spreiding E-peil appartementen volgens E-peil In Grafiek 14 is de curve van de behaalde E-peilen van appartementen per aanvraagjaar weergegeven. Aanvraagjaar 2013 wordt niet getoond wegens te weinig aangiften (210). Terwijl van de aanvraagjaren 2006 tot en met 2009 het grootste deel van de E-peilen zich in de zone E70-E100 bevinden, bevinden E-peilen van appartementen van aanvraagjaren 2010 en 2011 zich in een veel beperktere zone, namelijk E65-E80. Wat opvalt is dat er vanaf aanvraagjaar 2010 een toename is van appartementen die een lager E-peil behalen. In een aantal appartementsgebouwen wordt dus gericht op een lager E-peil. De curve voor aanvraagjaar 2012 verschuift, net zoals de maximumeis, ongeveer 10 E-peilpunten naar links met de verwachte piek net onder E70. Grafiek 14 spreiding E-peil voor EPB-aangiften van appartementen per aanvraagjaar

14 Evolutie gemiddeld E-peil Ook in de appartementsbouw is er een duidelijke evolutie naar lagere E-peilen. Het gemiddelde E-peil blijft hoger dan bij de eengezinswoningen, maar daalde ook met bijna 30 E-punten van E90 (van aanvraagjaar 2006) naar E62 (van aanvraagjaar 2012). De cijfers voor 2013 zijn nog onder voorbehoud wegens het lage aantal aangiften. Aanvraagjaar E gemiddeld Aantal EPB-aangiften Wettelijke eis E E E E E E E E70 Tabel 8 - gemiddeld E-peil voor appartementen per aanvraagjaar Grafiek 15 - gemiddeld E-peil appartementen per aanvraagjaar

15 Woongebouwen Evolutie gemiddeld E-peil alle woongebouwen Voor alle woongebouwen, dus woningen en appartementen samen, ziet u in Fout! Verwijzingsbron niet gevonden. en op Grafiek 16 de evolutie van het gemiddelde E-peil per aanvraagjaar en per provincie. De cijfers voor 2013 zijn nog onder voorbehoud wegens het lage aantal aangiften. In alle provincies samen daalt het gemiddelde E-peil met 32 E-peilpunten. In Antwerpen stellen we een daling van 28 E-peilpunten vast, naar gemiddeld E57 voor dossiers met vergunningsaanvraag in Het gemiddelde E-peil voor aanvraagjaar 2013 in West-Vlaanderen ligt in dezelfde grootteorde, namelijk E58,. Het gemiddelde lag in 2006 in West-Vlaanderen veel hoger, zodat de E-peildaling het grootst is in West-Vlaanderen, namelijk 36 E-peilpunten. Het hoge startgemiddelde voor 2006 (E94) ligt wellicht in het feit dat daar meer appartementsgebouwen zijn en in het overgangsjaar 2006 de keuze bestond om te voldoen aan de K-peileis of aan de E-peileis. In de overgangsperiode was het daardoor mogelijk om een hoger E-peil te behalen dan E100. In Grafiek 16 is ook de verplichte inrekening van de bouwknopen vanaf aanvraagjaar 2011 duidelijk zichtbaar: het gemiddelde E-peil stijgt. De cijfers geven aan dat er gemiddeld in Limburg het meest energiezuinig wordt gebouwd. Voor bijna alle aanvraagjaren behalen de Limburgse projecten het laagste gemiddelde E-peil. Aanvraag jaar Antwerpen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams- Brabant West- Vlaanderen Alle provincies Tabel 9 evolutie gemiddeld E-peil woongebouwen per aanvraagjaar, per provincie Grafiek 16 - evolutie gemiddeld E-peil woongebouwen per aanvraagjaar, per provincie

16 Beperking van het risico op oververhitting Gebouwen met een grote beglazingsoppervlakte in verhouding tot het beschermde volume kunnen in de zomer oververhit raken. Een doordachte oriëntatie van het gebouw, afdoende zonwering, het gebruik van beglazing met een hoge zonnetoetredingsfactor (g-waarde) beperken dat risico aanzienlijk. Na herhaalde oververhitting in de zomer wordt soms een energieverslindende koelinstallatie geplaatst. Dat is in tegenspraak met de doelstelling van de energieprestatieregelgeving: het energieverbruik in gebouwen verlagen. Daarom geldt voor woongebouwen de verplichting tot beperking van het risico op oververhitting in de zomer. Voor elke afzonderlijke wooneenheid in een woongebouw wordt de oververhittingsindicator berekend aan de hand van de overtollige warmtewinsten. De oververhittingsindicator is het aantal uur per jaar dat de binnentemperatuur hoger wordt dan 23 C. Die indicator mag het maximum van Kh niet overschrijden, ongeacht of er dan al dan niet een koelinstallatie aanwezig is. Vanaf de drempelwaarde van Kh wordt bij de bepaling van de energieprestatie echter wel rekening gehouden met een risico op plaatsing van actieve koeling achteraf. Voor stedenbouwkundige aanvragen vanaf 1 januari 2014 zijn die drempelwaarden aangepast naar respectievelijk en kh (in plaats van en ). Dat gebeurt naar aanleiding van wijzigingen aan de berekeningsmethode die voortkomen uit de Epicool-studie. Die aanpassing van de drempelwaarden betekent echter geen aanscherping van de eis op het risico op oververhitting. Er is geen algemene verstrenging en geen algemene versoepeling van de eis. Afhankelijk van het project, kan voor het ene geval de aanpassing positief uitdraaien en voor het andere geval negatief. Grafiek 17 toont de percentages van de ingediende EPB-aangiften in functie van de oververhittingsindicator voor de aanvraagjaren 2006 tot en met Op de grafiek zijn de beide drempels weergegeven die geldig waren voor die aanvraagjaren, namelijk en Kh. De grafiek toont dat de piek rond Kh steeds duidelijker wordt. Daarnaast kunt u zien dat het aandeel gebouwen dat de maximumeis van Kh overschrijdt, beperkt is en jaar na jaar afneemt. Anderzijds kunt u zien dat het aandeel gebouwen dat net onder de drempelwaarde van Kh blijft, de laatste jaren toeneemt. Door de steeds strengere E-peileis wordt het belangrijker om de oververhitting onder controle te houden. Lagere waarden beperken de nadelige invloed op het E-peil. Het is mogelijk dat dat geleid heeft tot een toename van bijkomende maatregelen (bv. zonnewering) om de oververhitting te beperken. Het zou echter ook kunnen dat er steeds meer gekozen wordt om de invoergegevens die de oververhitting beïnvloeden (bv. beschaduwing door vaste obstakels) in detail te berekenen in plaats van te kiezen voor de eenvoudigere forfaitaire methodes. Grafiek 17- spreiding van EPB-aangiften van woongebouwen volgens het risico op oververhitting, per aanvraagjaar

17 Netto-energiebehoefte voor verwarming Grafiek 18 toont hoeveel procent van de ingediende EPB-aangiften welke netto-energiebehoefte voor verwarming behalen voor de aanvraagjaren 2006 tot en met Naarmate het aanvraagjaar vordert, schuiven de curves geleidelijk op naar links, dus naar lagere nettoenergiebehoeften voor verwarming. Voor aanvragen in 2012 en 2013 daalt de netto-energiebehoefte voor verwarming drastisch. Dat heeft te maken met de maximumeis van 70 kwh/m² die geldt voor woningen en appartementen met een stedenbouwkundige aanvraag of melding vanaf Op de grafiek ziet u dat slechts een klein aantal aangiften vanaf aanvraagjaar 2012 de grens van 70 kwh/m² overschrijdt. Op die manier wordt het beperken van de warmtevraag van een gebouw verplicht door beter thermisch te isoleren, door luchtdichter te bouwen en door de warmtewinsten optimaal te benutten. Grafiek 18 - spreiding EPB-aangiften woongebouwen volgens de netto-energiebehoefte voor verwarming, per aanvraagjaar 2.4 Kantoren Evolutie E-peil per E-peilcategorie De resultaten voor de kantoorgebouwen werden berekend op basis van de EPB-aangiften, ingediend tot en met 31 december De resultaten voor aanvraagjaar 2013 worden niet getoond wegens niet representatief (17 EPB-aangiften). De resultaten van de kantoorgebouwen (in Grafiek 19 ) zijn sterk verschillend van die van de woongebouwen. In het overgangsjaar 2006, waar de bouwheer kon kiezen tussen voldoen aan de E- of aan de K-peileis, is bij de kantoorgebouwen in veel gevallen gekozen voor de K-peileis. Liefst 30% behaalde een E-peil hoger dan E100. De volgende jaren is dat aantal sterk gedaald. Het duurde langer dan bij de woongebouwen, maar nu is de trend naar energiezuinige kantoorgebouwen duidelijk zichtbaar. De groep met een E-peil hoger dan E80 daalde van ongeveer 85% voor aanvraagjaar 2006 naar 52% voor Voor aanvraagjaar 2011 is dit aantal weer gestegen naar 63%. Deze stijging is gerelateerd aan het verplicht inrekenen van de bouwknopen was het laatste jaar dat de eis voor het E-peil E100 bedroeg. Vanaf aanvraagjaar 2012 geldt een maximaal E-peil van E70. Die grote verstrenging wordt redelijk goed nageleefd. Iets meer dan 4% van de EPB-aangiften van aanvraagjaar 2012 voldoet niet aan het niveau E70.

18 18 De groep E61-E80 is meer dan verdubbeld van aanvraagjaar 2006 naar aanvraagjaar 2010 en % van de projecten aangevraagd in 2006 behaalde een E-peil tussen E60 en E80, terwijl dat voor projecten aangevraagd in 2010 en % bedraagt. De kantoorgebouwen E60 of lager nemen ook toe. Voor aanvraagjaar 2006 had 3% van de EPB-aangiften voor kantoren een E-peil E60 of lager. Deze groep steeg gestaag tot bijna 21% voor projecten aangevraagd in In 2011 is er net als voor de andere groepen een herval tot 11%. In 2012 herneemt de stijgende trend zich terug tot 36% onder invloed van de nieuwe E70-eis. Ook bij de kantoorgebouwen neemt de groep BEN-kantoren (< E40) sterk toe. Voor het aanvraagjaar 2006 waren er quasi geen BEN-kantoren. Voor het aanvraagjaar 2012 bedraagt het aandeel BEN-kantoren bijna 10%. Ook dit aandeel kende een tijdelijke terugval in Grafiek 19 - evolutie E-peil kantoorgebouwen volgens aanvraagjaar E-peilcategorie A.>100 29,77% 2,10% 2,88% 2,38% 2,49% 0,00% 0,00% B ,55% 53,28% 50,43% 36,39% 29,05% 45,61% 2,74% C ,18% 20,21% 20,75% 20,07% 20,33% 16,96% 0,00% D ,87% 13,91% 12,68% 18,03% 14,94% 14,62% 1,37% E ,20% 4,99% 6,34% 10,54% 12,45% 12,28% 60,27% F ,29% 0,79% 2,88% 4,42% 9,13% 4,09% 21,92% G ,76% 2,10% 1,44% 4,42% 2,90% 3,51% 4,11% H ,38% 1,57% 0,86% 0,34% 4,56% 1,75% 6,85% I ,00% 0,79% 0,58% 0,68% 1,66% 0,00% 2,74% J.<=20 0,00% 0,26% 1,15% 2,72% 2,49% 1,17% 0,00% Tabel 10 - % van ingediende EPB-aangiften voor kantoorgebouwen per E-peilcategorie, per aanvraagjaar

19 Evolutie gemiddeld E-peil Voor kantoorgebouwen waarvoor de stedenbouwkundige vergunning werd aangevraagd in 2006 ligt het gemiddelde E-peil net op de maximumgrens E100. Jaar na jaar daalt het gemiddelde E-peil. Het gemiddelde voor aanvraagjaar 2010 is E76. In 2011 is er een duidelijke stijging tot E82, gerelateerd aan het verplicht meerekenen van de bouwknopen. In 2012 is er terug een beduidende verbetering zichtbaar. aanvraagjaar E gemiddeld aantal EPB-aangiften Wettelijke eis E E E E E E E70 Tabel 11 - evolutie gemiddeld E-peil voor kantoorgebouwen per aanvraagjaar Grafiek 20 - evolutie gemiddeld E-peil kantoorgebouwen per aanvraagjaar

20 Scholen Evolutie E-peil per E-peilcategorie De resultaten voor de schoolgebouwen werden berekend op basis van de EPB-aangiften, ingediend tot en met 31 december De resultaten voor aanvraagjaar 2014 worden niet getoond wegens niet representatief (1 EPB-aangifte). De resultaten van de schoolgebouwen (Grafiek 21) zijn sterk verschillend van die van de eengezinswoningen. In 2006 en 2007 is het aantal EPB-aangiften per E-peilcategorie gelijkaardig verdeeld. Vanaf 2008 is duidelijk te zien dat de E70-grens voor subsidiëring ervoor gezorgd heeft dat de scholen het merkelijk beter doen dan de eengezinswoningen. Vanaf 2010 is geen eenduidige vergelijking meer mogelijk, omdat de E-peil-eis werd verstrengd voor woningen, maar niet voor kantoren en scholen. In 2012 werd de E-peil-eis voor scholen verstrengd tot E70. Die eis wordt in de daarop volgende jaren goed nageleefd. Door het kleine aantal schoolgebouwen wordt in tabel 12 het absolute aantal ingediende EPB-aangiften per E- peilcategorie getoond in plaats van het procentuele aandeel. Grafiek 21 - evolutie E-peil schoolgebouwen volgens aanvraagjaar

21 21 E-peilcategorie Totaal A.> B C D E F G H I J.<= Totaal Tabel 12 aantal ingediende EPB-aangiften voor scholen per E-peilcategorie, per aanvraagjaar Evolutie van het gemiddelde E-peil Globaal is bij de schoolgebouwen een dalende trend zichtbaar voor het gemiddelde E-peil. In 2011 kunt u een duidelijke stijging zien tot E70, gerelateerd aan het verplicht meerekenen van de bouwknopen. In 2012 is een beduidende verbetering zichtbaar. aanvraagjaar E gemiddeld aantal EPB-aangiften Wettelijke eis E E E E E E E E70 Tabel 13 - evolutie gemiddeld E-peil voor schoolgebouwen, per aanvraagjaar

22 22 Grafiek 22 - evolutie gemiddeld E-peil schoolgebouwen, per aanvraagjaar 3. Karakteristieken woongebouwen Hieronder wordt eerst toegespitst op het aantal woongebouwen met een luchtdichtheidstest en de toegepaste ventilatiesystemen in woongebouwen. Daarna wordt belicht in welke mate hernieuwbare energiemaatregelen worden toegepast in de nieuwe woongebouwen, namelijk warmtepompen, zonneboiler of fotovoltaïsche panelen. De cijfers zijn gebaseerd op de gegevens van meer dan EPB-aangiften van eengezinswoningen en appartementen. De cijfers voor aanvraagjaar 2013 zijn gebaseerd op een beperkt aantal aangiften en moeten dus nog voorzichtig worden geïnterpreteerd. Tot slot wordt voor de toepassing van hernieuwbare energiemaatregelen vooruitgeblikt naar de volgende jaren. Daarvoor werden de resultaten van de ingediende startverklaringen geanalyseerd Woongebouwen met uitgevoerde luchtdichtheidstest Luchtdicht bouwen is een efficiënte maatregel om onbewuste ventilatieverliezen in gebouwen door spleten en kieren te beperken. In de E-peilberekening wordt standaard gerekend met een waarde bij ontstentenis voor de luchtdichtheid. In werkelijkheid hebben veel woongebouwen een betere luchtdichtheid dan de waarde bij ontstentenis. Om die betere luchtdichtheid te valideren in het E-peil, moet een luchtdichtheidstest worden uitgevoerd. De investeringskost van het luchtdichter bouwen en het laten uitvoeren van een meting is beperkt. Het inrekenen van de gemeten luchtdichtheid kan een relatief grote impact op het E-peil hebben. Grafiek 23 toont per aanvraagjaar in hoeveel woongebouwen er een luchtdichtheidstest is uitgevoerd. Dat wordt getoond voor alle woongebouwen samen en ook uitgesplitst voor de eengezinswoningen en voor de appartementen. In de beginperiode van de energieprestatieregelgeving werden vrijwel geen luchtdichtheidstesten uitgevoerd. Slechts 2,39% van alle woongebouwen met aanvraagjaar 2006 liet de luchtdichtheid meten. De maatregel vindt sindsdien meer en meer ingang. De luchtdichtheid werd gemeten in bijna één op drie woongebouwen van aanvraagjaar Voor aanvraagjaar 2012 was dit al meer dan de helft. Voor aanvraagjaar 2013 liet 6 op 10 de luchtdichtheid meten, gebaseerd op het beperkt aantal tot eind 2014 ingediende EPB-aangiften.

23 23 Bij eengezinswoningen worden meer luchtdichtheidsmetingen uitgevoerd dan bij appartementen. Bij de eengezinswoningen is dat in 35% van de gevallen voor aanvraagjaar 2011 en zelfs iets meer dan 60% voor aanvraagjaar Bij appartementen is dit 23% van de appartementen met aanvraagjaar 2011 en bijna 45% van de gevallen voor aanvraagjaar Grafiek 23 - % van de EPB-aangiften woongebouwen mét uitgevoerde luchtdichtheidsmeting, per aanvraagjaar De woongebouwen waarbij een test werd uitgevoerd, blijken heel wat luchtdichter te zijn dan wat standaard wordt verondersteld. Het lekdebiet bij de uitgevoerde testen is gemiddeld, over alle woongebouwen heen, 3,66 m³/hm². Dat is ruim drie keer beter dan wat standaard wordt verondersteld via de waarde bij ontstentenis (12 m³/hm²). Tabel 14 toont de gemiddelde v50-waarde per aanvraagjaar. Aanvraagjaar Gemiddelde v50 (m³/hm²) , , , , , , , ,56 Tabel 14 gemiddeld lekdebiet bij luchtdichtheidsmeting, per aanvraagjaar Rekenen met een luchtdichtheid van 3,66 m³/hm² in plaats van 12 m³/hm² leidt tot een gemiddelde E- peildaling van 10 punten voor woningen met een E-peil van E60. Hoe groter de verliesoppervlakte van de woning, hoe groter de positieve invloed van de luchtdichtheidstest op het E-peil. Grafiek 24 toont de procentuele spreiding van het aantal EPB-aangiften van woongebouwen waarvoor een luchtdichtheidsmeting werd uitgevoerd, volgens het behaalde lekdebiet in de testen, per aanvraagjaar. Op de X-as vindt u de behaalde lekdebieten per gehele waarde, bv. ongeveer 23% van de projecten aangevraagd in 2007 behaalt een v50-waarde tussen 3,5 m³/hm² en 4,4 m³/hm².

24 24 Grafiek 24 spreiding van aantal EPB-aangiften van woongebouwen mèt uitgevoerde luchtdichtheidsmeting, volgens behaald resultaat, per aanvraagjaar 3.2. Toegepast ventilatiesysteem in woongebouwen Het staafdiagram (Grafiek 24) toont per aanvraagjaar de verdeling van de toegepaste ventilatiesystemen A, B, C en D in eengezinswoningen. Ook de gevallen waar geen ventilatiesysteem werd geplaatst, worden getoond. Tegenover het dalende aandeel van systeem A, staat het stijgende aandeel van het volledig mechanische systeem D, al dan niet met warmteterugwinning. Het aandeel van systeem D neemt toe van 26% in 2006 naar ongeveer 45% vanaf Het aandeel van systeem C (inclusief de C-systemen met vraagsturing) schommelt rond 53%. Het aandeel projecten waarin het ventilatiesysteem B wordt toegepast, is heel klein. Voor aanvraagjaar 2006 werd in bijna 3% van de eengezinswoningen totaal geen ventilatiesysteem toegepast. De daaropvolgende jaren daalde dat aantal naar quasi nul.

25 25 Grafiek 24 verdeling EPB-aangiften eengezinswoningen volgens type ventilatiesysteem, per aanvraagjaar Grafiek 25 geeft diezelfde verdeling voor appartementen. Er zijn zo goed als geen EPB-aangiften van appartementsgebouwen waarin een ventilatiesysteem B of geen ventilatiesysteem werd gerapporteerd. Het aandeel van het ventilatiesysteem C (inclusief de C-systemen met vraagsturing) is een stuk groter dan bij de eengezinswoningen. Het wordt doorheen de verschillende aanvraagjaren (2006 t.e.m. 2012) quasi evenveel toegepast. Het aandeel is gemiddeld ongeveer 75%. Voor aanvraagjaren 2010 en 2011 is een lichte daling te merken, maar vanaf aanvraagjaar 2012 stijgt dat aandeel terug. Tegenover het dalende aandeel van systeem A, staat opnieuw de stijgende toepassing van het volledig mechanische systeem D. Het percentage van systeem D neemt toe van iets meer dan 4% in 2006 naar 24,5% voor projecten met aanvraag in Vanaf 2012 daalt dat aandeel terug, ten voordele van de C-systemen. Grafiek 25 verdeling EPB-aangiften appartementen volgens type ventilatiesysteem, per aanvraagjaar

26 Woongebouwen met warmtepomp Grafiek 26 toont in hoeveel procent van de nieuwe woongebouwen met centrale of gemeenschappelijke verwarming per aanvraagjaar er een warmtepomp is toegepast. De percentages worden gegeven voor alle woongebouwen samen en ook uitgesplitst voor de eengezinswoningen en voor de appartementen. Vanaf aanvraagjaar 2006 tot aanvraagjaar 2010 is een geleidelijke groei vast te stellen voor alle woongebouwen samen, van 2% naar 5,5%. Vanaf 2010 begint dit aandeel terug te dalen tot ongeveer 5%. De cijfers voor aanvraagjaar 2013 zijn gebaseerd op een beperkt aantal aangiften en moeten dus nog voorzichtig worden geïnterpreteerd. Zoals te verwachten, worden warmtepompen het minst toegepast bij appartementen. Grafiek 26 - % van de EPB-aangiften woongebouwen mét warmtepomp, per aanvraagjaar 3.4. Woongebouwen met zonneboiler Grafiek 27 toont per aanvraagjaar in hoeveel procent van de nieuwe woongebouwen er een zonneboiler voor warmwaterbereiding is toegepast. Vanaf aanvraagjaar 2006 tot 2012 is een geleidelijke groei vast te stellen voor alle woongebouwen samen, namelijk van bijna 3% naar bijna 8%. De trend voor aanvraagjaar 2013 is nog onduidelijk door het lage aantal aangiften. Zonneboilers worden het meest toegepast bij eengezinswoningen en het minst bij appartementen.

27 27 Grafiek 27 - % van de EPB-aangiften woongebouwen mét zonneboiler, per aanvraagjaar 3.5. Woongebouwen met PV-panelen Grafiek 28 toont per aanvraagjaar in hoeveel procent van de nieuwe woongebouwen fotovoltaïsche panelen zijn geplaatst, voor alle woongebouwen samen en uitgesplitst voor de eengezinswoningen en voor de appartementen. Voor alle woongebouwen samen is een geleidelijke toename vast te stellen. 1,65% van de woongebouwen van aanvraagjaar 2006 heeft PV-panelen. Voor aanvraagjaar 2011 bedraagt het percentage bijna 8%. De stijging vanaf aanvraagjaar 2010 tot aanvraagjaar 2011 is minder sterk, maar herstelt in In appartementsgebouwen werden quasi geen PV-panelen toegepast tot aanvraagjaar Vanaf dan vindt die maatregel ook bij de appartementen haar ingang. Grafiek 28 - % van de EPB-aangiften woongebouwen mét PV-panelen, per aanvraagjaar

28 Algemeen: toepassen van hernieuwbare energie Grafiek 29 toont het percentage woongebouwen dat ofwel een zonneboiler (ZB), ofwel een warmtepomp (WP), ofwel fotovoltaïsche panelen (PV) ofwel combinaties van twee of drie van de toepassingen heeft geplaatst. De grafiek toont dat de trend naar het toepassen van hernieuwbare energie duidelijk gezet is. In projecten van het aanvraagjaar 2006 werd slechts in 6% van de woongebouwen één of meerdere hernieuwbare energietoepassingen geplaatst. In projecten van het aanvraagjaar 2012 werd in bijna 17% van de nieuwe woongebouwen minstens ofwel een zonneboiler, ofwel een warmtepomp, ofwel fotovoltaïsche panelen, ofwel combinaties ervan, toegepast. Grafiek 29 - % van de EPB-aangiften woongebouwen mét warmtepomp, zonneboiler of PV-panelen of combinaties, per aanvraagjaar In Grafiek 30 is de toepassing van hernieuwbare energie wat meer in detail bekeken. De meeste woongebouwen passen één maatregel toe. In 0,47% van de woongebouwen met aanvraag in 2006 wordt een combinatie van 2 hernieuwbare energiemaatregelen geplaatst. Voor aanvraagjaar 2012 stijgt dat naar 3%. Slechts in heel weinig gevallen zijn bij de nieuwbouw zowel een warmtepomp, een zonneboiler als fotovoltaïsche panelen geplaatst. Voor aanvraagjaar 2006 was dat quasi nihil (0,01%). Voor 2012 stijgt dat licht naar 0,27%. De grote investeringskost van de drie maatregelen samen is ongetwijfeld een verklaring voor die lage percentages.

29 29 Grafiek 30 - % van de EPB-aangiften woongebouwen mét enkel warmtepomp, enkel zonneboiler, enkel PV-panelen of combinaties van 2 of 3 van de maatregelen, per aanvraagjaar 3.7. Vooruitblik: toepassen van hernieuwbare energie vanaf 2014 Voor bouwaanvragen vanaf 2014 moeten nieuwbouwwoningen zelf een minimale hoeveelheid hernieuwbare energie produceren. Er kan gekozen worden uit een zonneboiler, zonnepanelen, een warmtepomp, een verwarmingssysteem op biomassa, aansluiten op een stadsverwarmingsnet of participeren in een project voor hernieuwbare energie. Een combinatie van meerdere systemen is ook mogelijk. Voor nieuwbouwprojecten waarbij geen van de 6 opties is toegepast of waarbij de toegepaste optie niet voldoet aan de opgelegde kwaliteitsvoorwaarden, wordt het maximaal toegelaten E-peil met 10 % aangescherpt. Een nieuwe wooneenheid moet dan aan E54 voldoen, in plaats van aan E60. Voor de start van de bouwwerken moet de bouwheer een startverklaring indienen waarin hij aangeeft welke hernieuwbare energietechnologie zal worden aangewend. Bijna 6200 startverklaringen voor vergunningen vanaf 1 januari 2014, ingediend tot half maart 2015, werden geanalyseerd. Bijna 2 op 3 van de bouwheren (63%) met een vergunningsaanvraag van na 1 januari 2014 kiest om te voldoen aan het verplichte minimumaandeel hernieuwbare energieproductie. Ruim 1/3 (37%) kiest voor een strengere E-peileis (E54 in plaats van E60). Hiervan investeert 3% toch in hernieuwbare energie, maar niet voldoende om te voldoen aan de minimale eisen.

30 30 Grafiek 31 - % startverklaringen voor vergunningen vanaf 1 januari 2014 met toepassing van hernieuwbare In Grafiek 32 is de toepassing van hernieuwbare energie meer in detail bekeken. De meeste woongebouwen passen één maatregel toe. In meer dan 8 procent van de nieuwbouwprojecten worden meerdere vormen van hernieuwbare energie toegepast. Grafiek 32 - % startverklaringen voor vergunningen vanaf 1 januari 2014 met toepassing van hernieuwbare, in detail Als we kijken naar de opdeling tussen de verschillende hernieuwbare energietechnologieën, blijkt dat ongeveer 35% kiest voor fotovoltaïsche zonnepanelen, ongeveer 25% voor een zonneboiler en ongeveer 17% voor een warmtepomp. De andere systemen (biomassa, stadsverwarming of een participatie in een extern project) worden momenteel amper toegepast. Grafiek 33 - % startverklaringen voor vergunningen vanaf 1 januari 2014 met toepassing van hernieuwbare, per technologie De verplichting voor nieuwbouw geeft dus duidelijk een stimulans aan de toepassing van hernieuwbare energietechnologie in woningen. Van 17% van de woongebouwen met bouwaanvraag in 2012 (zie Grafiek 29) stijgt het geplande aandeel naar 63% voor bouwaanvragen in 2014.

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012

EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Versie februari 2013 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 EPB - Eerste cijfers & statistiek t.e.m. 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. PROCEDURES... 2 1.1 Aantal ingediende startverklaringen...

Nadere informatie

EPB - CIJFERS EN STATISTIEK VOOR EPB- AANGIFTEN INGEDIEND T.E.M. 31/12/2015

EPB - CIJFERS EN STATISTIEK VOOR EPB- AANGIFTEN INGEDIEND T.E.M. 31/12/2015 EPB - CIJFERS EN STATISTIEK VOOR EPB- AANGIFTEN INGEDIEND T.E.M. 31/12/215 12 februari 215 www.energiesparen.be INHOUD 1 PROCEDURES... 3 1.1 AANTAL INGEDIENDE STARTVERKLARINGEN... 3 1.2 AANTAL INGEDIENDE

Nadere informatie

CIJFERRAPPORT: 10 JAAR ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING

CIJFERRAPPORT: 10 JAAR ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING CIJFERRAPPORT: 1 JAAR ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING Procedures, resultaten en energetische karakteristieken van het Vlaamse gebouwenbestand - periode 26 215. www.energiesparen.be TREFWOORDEN Energieprestatie,

Nadere informatie

10 jaar EPB in cijfers. Anneleen Haers 21 april 2016

10 jaar EPB in cijfers. Anneleen Haers 21 april 2016 10 jaar EPB in cijfers Anneleen Haers 21 april 2016 10 jaar EPB in cijfers De Vlaming bouwt nu dubbel zo energiezuinig als in 2006 1 op 5 bouwt nu al een BEN-woning 99% van de nieuwbouw voldoet aan het

Nadere informatie

Cijferrapport energieprestatieregelgeving

Cijferrapport energieprestatieregelgeving 1 Cijferrapport energieprestatieregelgeving Procedures en resultaten, geometrische en energetische karakteristieken van het Vlaamse gebouwenbestand - periode 2006 2011. 2 Auteurs Ir.-Arch. Katrien De Baets

Nadere informatie

Het ABC van de energieprestatieregelgeving

Het ABC van de energieprestatieregelgeving Het ABC van de energieprestatieregelgeving De Vlaamse overheid streeft er naar dat alle gebouwen in Vlaanderen energiezuinig én comfortabel worden. Een van de middelen om dit te realiseren, is de energieprestatieregelgeving,

Nadere informatie

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst

Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst Info-avond - 5 jaar EPB geplande wijzigingen toekomst 15 juni 2011 VEA Jos Geijsels A. 5 jaar EPB in cijfers juni 2011 2 A. Geplande wijzigingen 1. Aantal EPB-aangiften; 2. Evolutie E-peil; 3. Evolutie

Nadere informatie

Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie

Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie 1 Energieprestatieregelgeving - Verplicht minimumaandeel hernieuwbare energie Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 1. NIEUWE EPB-EIS: MINIMUMAANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE... 2 2. WANNEER VAN TOEPASSING?... 2

Nadere informatie

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Wim Beyaert NV Otegemstraat 235 B-8550 Zwevegem Tel. 056/75.54.52 e-mail info@beyaertprojects.be website www.beyaertprojects.be Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Onderstaand kan je de verschillen

Nadere informatie

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014

Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Wim Beyaert NV Otegemstraat 235 B-8550 Zwevegem Tel. 056/75.54.52 e-mail info@beyaertprojects.be website www.beyaertprojects.be Premieoverzicht EPB bouwaanvragen voor 01/01/2014 Onderstaand kan je de verschillen

Nadere informatie

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015

EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 1 EPB-eisen voor ingrijpende energetische renovaties vanaf 2015 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. INGRIJPENDE ENERGETISCHE RENOVATIE... 2 1.1 Definitie en eisen bij ingrijpende energetische

Nadere informatie

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank

BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank 1 BEN-eisen in de EPB-software en de energieprestatiedatabank Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD/INLEIDING... 2 1. BEN-EISEN... 2 2. BEN-EISEN IN DE EPB-SOFTWARE 3G... 2 3. BEN-EISEN IN DE FORMULIEREN...

Nadere informatie

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012

Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 1 Vlaamse Regering principieel akkoord met E70 vanaf 2012 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. AANLEIDING TOT WIJZIGING VAN DE ENERGIEPRESTATIEREGELGEVING... 2 1.1 Revisie EPBD-richtlijn...

Nadere informatie

De Energieprestatiedatabank : Wat gebeurt er met uw gegevens?

De Energieprestatiedatabank : Wat gebeurt er met uw gegevens? VEA 1 De Energieprestatiedatabank : Wat gebeurt er met uw gegevens? inhoud 1 2 2.1 4 5 Wat gebeurt er met de vergunningsgegevens die de gemeente of RO naar het VEA stuurt? Handhaving door het VEA : steekproefsgewijze

Nadere informatie

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen?

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap Energiedag voor lokale besturen, 19 maart 2013, Gent Openbare gebouwen en EPB-vereisten

Nadere informatie

Nieuwe indeling van het gebouw

Nieuwe indeling van het gebouw 1 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD... 2 1. NIEUWE BEGRIPPEN VOOR DE INDELING VAN HET GEBOUW... 2 2. WIJZIGINGEN IN DE AARD VAN DE WERKEN... 2 2.1 Aard van de werkzaamheden in de EPB-software Vlaanderen

Nadere informatie

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne

De BEN- woning : de woning van de toekomst. Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne De BEN- woning : de woning van de toekomst Energieconsulent Bouwunie & BVA arch. Luc Dedeyne Architect : Luc Dedeyne GSM 0473 551 568 luc.dedeyne@bouwunie.be 1 K45/E80 Nu bouwen met de eisen van de

Nadere informatie

De langetermijnstrategie voor energetische renovaties van appartementen. 29 november 2016

De langetermijnstrategie voor energetische renovaties van appartementen. 29 november 2016 De langetermijnstrategie voor energetische renovaties van appartementen 29 november 2016 1. (Energetische) kenmerken Vlaamse appartementen 2. Doelstelling Renovatiepact 3. Beleidsinstrumenten 4. Conclusies

Nadere informatie

11. Maatregelenpakketten

11. Maatregelenpakketten 11. Maatregelenpakketten 11.1. Inleiding Een van de EPB-eisen, het maximale E-peil, is nog vrijwel onbekend. Het E-peil drukt de energieprestatie van een wooneenheid of andere eenheid van bestemming uit.

Nadere informatie

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen

VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen VERPLICHT AANDEEL HERNIEUWBARE ENERGIE Makkelijk met zonnepanelen Jo Neyens, PV-Vlaanderen Intersolution conference 15-17 jan. 2014 1 Verplicht aandeel HE met PV Intersolution 2014 1 ODE Structuur platformen

Nadere informatie

Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw

Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw Naar een energetische en kostenoptimale nieuwbouw: inpassing van hernieuwbare energie in het gebouw Inhoud Regelgeving: hernieuwbare energie Theoretische voorbeelden Denkpistes BEN of E60 Praktijk voorbeeld

Nadere informatie

Ingrijpende energetische renovaties: veelgestelde vragen

Ingrijpende energetische renovaties: veelgestelde vragen 1 Ingrijpende energetische renovaties: veelgestelde vragen Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. VRAGEN OVER DE DEFINITIE VAN IER... 2 1.1 Welke schildelen tellen wel en niet mee in de bepaling

Nadere informatie

Veelgestelde vraag. Hoe omgaan met muren naar aanpalende percelen (gemene muren)? Inhoudstafel

Veelgestelde vraag. Hoe omgaan met muren naar aanpalende percelen (gemene muren)? Inhoudstafel 1 Veelgestelde vraag Hoe omgaan met muren naar aanpalende percelen (gemene muren)? Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. HISTORIEK... 2 2. AAN WELKE EPB-EISEN MOET EEN GEMENE MUUR TUSSEN AANPALENDE

Nadere informatie

nr. 362 van ELISABETH MEULEMAN datum: 26 maart 2015 aan HILDE CREVITS

nr. 362 van ELISABETH MEULEMAN datum: 26 maart 2015 aan HILDE CREVITS SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 362 van ELISABETH MEULEMAN datum: 26 maart 2015 aan HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Schoolgebouwen Maatregelen inzake

Nadere informatie

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen?

OP WEG NAAR 2020 Bijna-Energieneutrale gebouwen? OP WEG NAAR 00 Bijna-Energieneutrale gebouwen? Maarten De Groote Vlaams Energieagentschap 4 oktober 0 Brugge Inhoud Evolutie energieprestatie Vlaanderen Aanpassingen wetgeving EPB Aanpassingen wetgeving

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs December 29 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Arbeidsmarktbarometer Onderwijs december

Nadere informatie

Energieprestatie en binnenklimaat van gebouwen

Energieprestatie en binnenklimaat van gebouwen Energieprestatie en binnenklimaat van gebouwen EPB-Rapport Administratieve gegevens van het project Naam van het project Straat Gemeente Referentie kadaster Containers 3 stuks Mechelen 1-A-1 Nummer Postcode

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs R A P P O RT Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs december 2009 Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan

Nadere informatie

EPB-aangifte. EPW-formulier. Woning 13016-G-2009_4806/EP02565/A001/D01/SD001. Dossiernaam: V120 Babalola - Vervenne

EPB-aangifte. EPW-formulier. Woning 13016-G-2009_4806/EP02565/A001/D01/SD001. Dossiernaam: V120 Babalola - Vervenne Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte EPW-formulier Woning 13016-G-2009_4806/EP02565/A001/D01/SD001 Dossiernaam: V120 Babalola

Nadere informatie

Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen!

Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen! Bron : MV² architecten cvba - Oostende Nieuwe EPB-eisen, verplicht vanaf 2014 Winst voor u en voor het milieu door energiezuinig en gezond te bouwen! Jaarlijks besparen door een lagere energiefactuur Een

Nadere informatie

Het ABC van EPB voor startende architecten. 17 september 2013 Sint-Niklaas

Het ABC van EPB voor startende architecten. 17 september 2013 Sint-Niklaas Het ABC van EPB voor startende architecten 17 september 2013 Sint-Niklaas Programma EPB -nu en in de toekomst arch. Benny Craenhals(energieconsulent NAV) -Een kort overzicht van de EPB-eisen van Vlaanderen

Nadere informatie

5 jaar ervaring met EPB handhaving in Vlaanderen

5 jaar ervaring met EPB handhaving in Vlaanderen 5 jaar ervaring met EPB handhaving in Vlaanderen 29 september 211 Wina Roelens 1. EPB-eisen in Vlaanderen; 2. Handhavingskader; 3. Ervaringen; september 211 2 september 211 1 1. EPB-eisen in Vlaanderen

Nadere informatie

Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen

Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen De impact van de economische crisis in West Limburg Werkloosheidscijfers Tijdelijke werkloosheid Faillissementen MEI 2009 1. Werkloosheid 1.1 Niet werkende werkzoekenden Een eerste indicator die de economische

Nadere informatie

mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be

mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be mijnepb.be MijnEPB.be Broekstraat 6 9030 Mariakerke T 09 226 12 33 M 0497 53 84 10 info@mijnepb.be Wat is mijnepb? Veiligheidscoördinatie Wij voeren de veiligheidscoördinatie uit voor mijnepb.be is een

Nadere informatie

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB).

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB). NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T3 2017 Barometer 34 MACRO-ECONOMISCH Het consumentenvertrouwen trekt sinds juli terug aan, de indicator stijgt van -2 in juni naar 2 in juli en bereikte hiermee

Nadere informatie

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws

Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen. Auteur: Veronique Mattheeuws Studie kost- en energie efficiënt (ver)bouwen Auteur: Veronique Mattheeuws Onderzoek perceptie impact bouwschil op E-peil Online enquête uitgevoerd in januari 2016 Representatieve steekproef van 700 bouwers

Nadere informatie

K- en E- peil Nieuwbouw Aquahealth

K- en E- peil Nieuwbouw Aquahealth K- en E- peil Nieuwbouw Aquahealth 1. Overzicht EPB-eisen... 2 2. Hernieuwbare energie... 2 3. E-peil... 2 4. K-peil... 3 5. Oververhitting... 3 6. NEB (Netto-energiebehoefte voor verwarming)... 3 7. Opbouw

Nadere informatie

EPB-aangifte. EPW-formulier. Woning 72003-G-2009/184/EP05153/M843/D01/SD001. Ontvangstdatum: 25/02/2010 EPB-sofware versie 1.3.2.

EPB-aangifte. EPW-formulier. Woning 72003-G-2009/184/EP05153/M843/D01/SD001. Ontvangstdatum: 25/02/2010 EPB-sofware versie 1.3.2. Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte EPW-formulier Woning 72003-G-2009/184/EP05153/M843/D01/SD001 Dossiernaam: Peeters Frank

Nadere informatie

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving stuk ingediend op 593 (2009-2010) Nr. 1 28 juni 2010 (2009-2010) Verzoekschrift over vermindering van onroerende voorheffing voor energiezuinige woningen waarvan de bouwaanvraag dateert van voor de EPB-regelgeving

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE MARKT

EVOLUTIE VAN DE MARKT Notarisbarometer VASTGOED www.notaris.be 2016 Barometer 31 VASTGOEDACTIVITEIT IN 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 102,8 98,9 101,4 99,2 105,0 105,3 104,7 115,4 112,1 111,8 118,0 116,1 127,0 124,7 127,9 115,8

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29).

De vrouwen hebben dan ook een grotere kans op werkloosheid (0,39) dan de mannen uit de onderzoekspopulatie (0,29). In het kader van het onderzoek kreeg de RVA de vraag om op basis van de door het VFSIPH opgestelde lijst van Rijksregisternummers na te gaan welke personen op 30 juni 1997 als werkloze ingeschreven waren.

Nadere informatie

Studiedag collectieve warmteproductie AANDACHTSPUNTEN EPB REGELGEVING COLLECTIEVE WARMTE. Floor.Apers@3E.eu

Studiedag collectieve warmteproductie AANDACHTSPUNTEN EPB REGELGEVING COLLECTIEVE WARMTE. Floor.Apers@3E.eu Studiedag collectieve warmteproductie AANDACHTSPUNTEN EPB REGELGEVING COLLECTIEVE WARMTE Floor.Apers@3E.eu 3E info@3e.eu www.3e.eu Aandachtspunten EPB regelgeving externe warmtelevering 3E intro 3E intro

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be Startverklaring in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw Genebroekstraat

Nadere informatie

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001

1.1 Aantal levend geborenen dat bij geboorte woont in het Vlaamse Gewest sinds 2001 Bijlage bij het persbericht dd. 08/06/15: 1 Vrouwen krijgen hun kinderen in toenemende mate na hun dertigste verjaardag 1. Het geboortecijfer volgens Kind en Gezin 67 875 geboorten in 2014, daling van

Nadere informatie

Voor meer cijfers, zie beleidsdomein Woonstad. Stad Genk Publicatie Stedenbouwkundige vergunningen

Voor meer cijfers, zie  beleidsdomein Woonstad. Stad Genk Publicatie Stedenbouwkundige vergunningen De cijfers over het aantal stedenbouwkundige vergunningen zijn gebaseerd op de inzameling via de gemeenten of de Vlaamse Overheid, en worden verwerkt en gepubliceerd door de FOD Economie. De gegevens voor

Nadere informatie

Bijlage VI - Bijkomende specificaties voor de meting van de luchtdichtheid van gebouwen in het kader van de EPB-regelgeving

Bijlage VI - Bijkomende specificaties voor de meting van de luchtdichtheid van gebouwen in het kader van de EPB-regelgeving Bijlage VI - Bijkomende specificaties voor de meting van de luchtdichtheid van gebouwen in het kader van de EPB-regelgeving (Bijlage VI van het Ministerieel Besluit van 2 april 2007) Inhoud 1. VOORWOORD...

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie

De energieprestatieregelgeving (EPB) voor niet-residentiële gebouwen vanaf 2017

De energieprestatieregelgeving (EPB) voor niet-residentiële gebouwen vanaf 2017 De energieprestatieregelgeving (EPB) voor niet-residentiële gebouwen vanaf 2017 Lore Stevens 29 september 2016 De energieprestatieregelgeving (EPB) voor niet-residentiële gebouwen vanaf 2017 Lore Stevens

Nadere informatie

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw. Res Yachting Spirit G-3493/2012/EP05127/SV/A001/D01

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw. Res Yachting Spirit G-3493/2012/EP05127/SV/A001/D01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be Startverklaring in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw Res Yachting

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning 1ste verdieping. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning 1ste verdieping. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning 1ste verdieping VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie

Nadere informatie

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken.

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken. NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T1 2017 Barometer 32 VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË De index van de vastgoedactiviteit klimt in het 1 ste trimester van 2017 naar een nieuw record: 128,36 punten.

Nadere informatie

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau 4. Het doel van deze studie is de verschillen in gezondheidsverwachting naar een socio-economisch gradiënt, met name naar het hoogst bereikte diploma, te beschrijven. Specifieke gegevens in enkel mortaliteit

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs Oktober 21 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Inhoudstafel INHOUD Inleiding 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Voor meer cijfers, zie beleidsdomein Woonstad. Stad Genk Publicatie Stedenbouwkundige vergunningen

Voor meer cijfers, zie  beleidsdomein Woonstad. Stad Genk Publicatie Stedenbouwkundige vergunningen De cijfers over het aantal stedenbouwkundige vergunningen zijn gebaseerd op de inzameling via de gemeenten of de Vlaamse Overheid, en worden verwerkt en gepubliceerd door de FOD Economie. De gegevens voor

Nadere informatie

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens Vlaams Energieagentschap Overzicht presentatie Inleiding Eisen vanaf 2016 Eisen vanaf 2017 Inleiding De Europese

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Woning VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie en

Nadere informatie

EPB-aangifte. EPW-formulier. Appartement 5de en 6de verdieping G-2011_48151/EP14486/A001/D06/SD001

EPB-aangifte. EPW-formulier. Appartement 5de en 6de verdieping G-2011_48151/EP14486/A001/D06/SD001 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte EPW-formulier Appartement 5de en 6de verdieping 11002-G-2011_48151/EP14486/A001/D06/SD001

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief SEPTEMBER 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

Implementatie Europese Richtlijn Energieprestaties van gebouwen in het Vlaamse Gewest - EPB Presentatie VEA

Implementatie Europese Richtlijn Energieprestaties van gebouwen in het Vlaamse Gewest - EPB Presentatie VEA Implementatie Europese Richtlijn Energieprestaties van gebouwen in het Vlaamse Gewest - EPB Presentatie VEA versie september 2011 Inhoud: 1. Europees beleid: 1. Europees beleid inzake energie; 2. Europese

Nadere informatie

Implementatie van de Epicoolstudie in de EPB-berekeningsmethode

Implementatie van de Epicoolstudie in de EPB-berekeningsmethode 1 Implementatie van de Epicoolstudie in de EPB-berekeningsmethode Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 VOORWOORD/INLEIDING... 2 1. WIJZIGINGEN AAN DE REKENMETHODIEK VOOR WOONGEBOUWEN (EPW)... 2 1.1 Netto-energiebehoefte

Nadere informatie

EPB-aangifte. EPW-formulier. Appartement G-RO2013/0406/EP02967/A629/D01/SD008. Ontvangstdatum: 10/03/2016 EPBSoftware versie

EPB-aangifte. EPW-formulier. Appartement G-RO2013/0406/EP02967/A629/D01/SD008. Ontvangstdatum: 10/03/2016 EPBSoftware versie Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte EPW-formulier Appartement 3.2 71016-G-RO2013/0406/EP02967/A629/D01/SD008 Dossiernaam:

Nadere informatie

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap

Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest. Vlaams Energieagentschap Energieprestatiecertificatie in het Vlaamse Gewest Vlaams Energieagentschap Luc Peeters, administrateur-generaal Inhoud: 1. Inleiding & definitie 2. Nieuwbouw 3. Publieke gebouwen 5. Niet-residentiële

Nadere informatie

EPB-software 3G nieuwe versie 7.0.1

EPB-software 3G nieuwe versie 7.0.1 1 EPB-software 3G nieuwe versie 7.0.1 Inhoudstafel INHOUDSTAFEL... 1 INLEIDING... 2 1. INSTALLATIE... 2 2. UITBREIDINGEN... 2 2.1 Wijzigingen aan de eisen vanaf 1 januari 2016... 2 2.2 STS-ventilatie...

Nadere informatie

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020

Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 Renovatie in de bouw De zin en onzin van renovaties - bewustmaking Wat voorziet Vlaanderen op het gebied van EPB- methodiek & ERP2020 21/02/2013 Kamp C Energierenovatieprogramma 2020 Prioriteiten: dak/glas/verwarming/muur

Nadere informatie

Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen.

Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen. Het ENERGIEPRESTATIEPEIL (E-peil) en het ISOLATIEPEIL (K-peil) van gebouwen. Inhoud _ Eisen op het niveau van Energieprestatie en Binnenklimaat _ K-peil of isolatiepeil van gebouwen _ E-peil of energieprestatiepeil

Nadere informatie

Trends in energetische maatregelen

Trends in energetische maatregelen Trends in energetische maatregelen Analyse van 2.000 EPC-berekeningen van aanvragen omgevingsvergunning vanaf 2012 tot en met 2015 Geschreven door Edward Prendergast, mobius consult edward@mobiusconsult.nl

Nadere informatie

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen

EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen EPB-eisen bij commerciële en industriële gebouwen Marijke De Meulenaer Vlaams Energieagentschap 29/09/2014 06/10/2014 Huidige eisen nieuwbouw Toekomstige evoluties Eisen bij renovatie 2 Huidige eisen nieuwbouw

Nadere informatie

Kwartaalmonitor detacheringsbranche Rapportage Q4 2016

Kwartaalmonitor detacheringsbranche Rapportage Q4 2016 www.pwc.nl Kwartaalmonitor detacheringsbranche Rapportage Q4 2016 29 maart 2017 Beste deelnemer, Bijgaand ontvangt u de "Kwartaalmonitor voor de Detacheringsbranche". De monitor ziet toe op het vierde

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Oktober - december 2014 n 20 T/1 5 jaar www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 99,2 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 102,8 94,1 94,9 98,9

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief APRIL 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand van

Nadere informatie

Definitieve resultaten eindejaarscontroles

Definitieve resultaten eindejaarscontroles Definitieve resultaten eindejaarscontroles Persbericht 14 januari 211 2 Na zes weken sensibilisering en alcoholcontroles op de weg maken Staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe en het Belgisch

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek

Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 Thema in de kijker Personeel in de bibliotheek Bios2 thema reeks Oktober 2014 Het agentschap Sociaal-Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen verzamelt via de rapporteringstool Bios2 al geruime tijd

Nadere informatie

Ontwikkeling leerlingaantallen

Ontwikkeling leerlingaantallen Ontwikkeling leerlingaantallen Elk jaar wordt op 1 oktober het leerlingaantal van elke basisschool geregistreerd door de Dienst Uitvoering Onderwijs (). Op basis van deze leerlingtelling wordt de bekostiging

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Onderwijs

Arbeidsmarkt Onderwijs Nieuwsbrief JANUARI 2011 Arbeidsmarkt Onderwijs Inleiding In dit nummer 1 Inleiding 1 Vlaanderen - Vraag 3 Vlaanderen - Aanbod 5 Brussel - Vraag 6 Brussel - Aanbod Elke maand schetsen we u aan de hand

Nadere informatie

DOSSIER: OP WEG NAAR BIJNA-ENERGIENEUTRAAL BOUWEN IN 2021

DOSSIER: OP WEG NAAR BIJNA-ENERGIENEUTRAAL BOUWEN IN 2021 6 OP WEG NAAR BIJNA-ENERGIENEUTRAAL BOUWEN IN 2021 Europa wil dat in 2021 alle nieuwe gebouwen bijnaenergieneutraal zijn. In de aanloop naar 2021 moeten de lidstaten diverse stappen nemen om nieuwbouwwoningen

Nadere informatie

Hoog aantal vastgoedtransacties in het afgelopen trimester. De vastgoedmarkt herpakt zich na een relatief rustige maand maart

Hoog aantal vastgoedtransacties in het afgelopen trimester. De vastgoedmarkt herpakt zich na een relatief rustige maand maart I. Vastgoedactiviteit in België Hoog aantal vastgoedtransacties in het afgelopen trimester De vastgoedmarkt herpakt zich na een relatief rustige maand maart In het 2de trimester van 2013 waren er in ons

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE N. 186 INHOUD SOMMAIRE. 414 pages/bladzijden

BELGISCH STAATSBLAD MONITEUR BELGE N. 186 INHOUD SOMMAIRE. 414 pages/bladzijden MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD Publication conforme aux articles 472 à 478 de la loiprogramme du 24 décembre 2002 publiée au Moniteur belge du 31 décembre 2002. Le Moniteur belge peut être consulté

Nadere informatie

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

156 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Celestijnenlaan 9 bus 31 3001 gemeente Leuven bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 156 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs

Studieaanbod in de eerste graad B-stroom. Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs Studieaanbod in de eerste graad B-stroom Screening van de beroepenvelden in de eerste graad van het voltijds secundair onderwijs juli 2015 Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 4 2 Situering... 5 3 Leerlingenaantallen

Nadere informatie

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans

Beschrijving van het onderzoek: doelstelling, methodologie en steekproefbeschrijving van het onderzoek. Wesley Ceulemans Enquête Energieprestatieregelgeving in de praktijk peilt naar de kennis, toepassing, mening en verandering op de werf ten gevolge van de energieprestatieregelgeving bij de Vlaamse bouwprofessionelen. De

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, september 2014 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,9% Figuur 1 bio-elektriciteit

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Louis Dhont 24 bus 9 9800 gemeente Deinze bestemming appartement type - bouwar 1994 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 227 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het aanbod gefinancierde rechtsbijstand

Ontwikkelingen in het aanbod gefinancierde rechtsbijstand Ontwikkelingen in het aanbod gefinancierde rechtsbijstand Een overzicht van 1997 22 Drs. ing. Norbert Broenink Drs. Esmy Kromontono Maart 23 Inhoud 1 Inleiding 5 2 Deelname aan het stelsel 7 2.1 Aantal

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw

EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw. EPB-aangifte. Aangifte van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw EPB-aangifte: hoofdformulier - Kantoorgebouw VEA/EPB-A-01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be EPB-aangifte Aangifte van de energieprestatie

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie bestemming type appartement bouwjaar 1969 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m^jaar): 220 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

Houtbouw. in België vervolg op de enquêtes en uitgevoerd door Hout Info Bois 12% 2 % 5 % Hout Info Bois

Houtbouw. in België vervolg op de enquêtes en uitgevoerd door Hout Info Bois 12% 2 % 5 % Hout Info Bois Houtbouw in België 2015-2016 2 % 12% 5 % Hout Info Bois vervolg op de enquêtes 2011-2012 en 2013-2014 uitgevoerd door Hout Info Bois Sinds 2013 werkt Hout Info Bois samen met het Office Économique Wallon

Nadere informatie

Bouw van twee degelijke én betaalbare BEN-ééngezinswoningen. Krakeelstraat 38, Serskamp

Bouw van twee degelijke én betaalbare BEN-ééngezinswoningen. Krakeelstraat 38, Serskamp Bouw van twee degelijke én betaalbare BEN-ééngezinswoningen Krakeelstraat 38, Serskamp Partners voor deze werf: Architects for Future Architect www.architectsforfuture.be Recticel Insulation Isolatie www.recticelinsulation.be

Nadere informatie

Wegwijzer EPB-eisen - voorbeelden

Wegwijzer EPB-eisen - voorbeelden - An.1 Wegwijzer EPB-eisen - voorbeelden Inhoudstafel 1. VOORBEELDEN MET ÉÉN AARD VAN HET WERK... 2 1.1 Uitbreiding van de woonruimte van een bestaande woning met een BV 800 m³ en zonder wooneenheden...

Nadere informatie

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw. Meergezinswoning G-2010_316/EP15111/SV/A001/D01

Startverklaring. in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw. Meergezinswoning G-2010_316/EP15111/SV/A001/D01 Vlaamse overheid Vlaams Energieagentschap E-mail: energie@vlaanderen.be Website: www.energiesparen.be Startverklaring in het kader van de energieprestatie en het binnenklimaat van een gebouw Meergezinswoning

Nadere informatie

Voorwoord. Voorwoord

Voorwoord. Voorwoord Voorwoord Voorwoord Sinds 1 januari 2006 is in Vlaanderen de isolatieregelgeving vervangen door de 'Energieprestatieregelgeving voor gebouwen'. Deze syllabus bespreekt de nieuwe regelgeving. In een eerste

Nadere informatie