Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cliptoets Windenergie. Docentenhandleiding"

Transcriptie

1 Cliptoets Windenergie Docentenhandleiding

2 We hebben iedere dag energie nodig. Die wekken we vooral op met olie, gas en steenkool. Maar die grondstoffen raken op. Bovendien vervuilen ze het milieu. Het klimaat verandert door de uitstoot van CO2. De zeespiegel stijgt. Daar moet iets tegen gedaan worden. Bijvoorbeeld door te investeren in vormen van hernieuwbare energie. Windenergie is daar een voorbeeld van. Om ons heen zien we overal hoge windturbines in het landschap verschijnen. Maar hoe werkt dat nu eigenlijk: windenergie? In deze cliptoets zijn zes filmpjes verwerkt die informatie geven en de leerlingen op een uitdagende manier laten nadenken over duurzame energie. Cliptoets U kunt de cliptoets klassikaal bekijken op het digibord of individueel laten verwerken achter de computer. In de filmpjes worden meerkeuzevragen gesteld. Wanneer de vraag gesteld wordt, staat het filmpje stil. Zodra het antwoord is ingevuld loopt het filmpje weer verder. Gedurende het filmpje verzamelen leerlingen punten. Als ze in een keer het goede antwoord geven verdienen ze meer punten dan bij de tweede poging. Aan het eind van elk filmpje zien ze hoeveel punten ze in totaal hebben gescoord. Deze uitslag kunnen ze met elkaar of met andere klassen vergelijken, zodat er een wedstrijdelement ontstaat. Tel zelf de scores van de achtereenvolgende filmpjes op om een overall score te bepalen. Sommige filmpjes worden afgesloten met een open vraag. Bij een presentatie via het digibord kunnen de leerlingen meteen met elkaar over deze stelling redeneren. Bij een individuele aanpak denken de leerlingen hier zelf over na. Tijdens de klassikale nabespreking kunt u dieper ingaan op de vragen. Meer informatie hierover vindt u onder het kopje Uitwerking van de vragen. Opbouw De vragen bij de filmpjes zijn voornamelijk complementair op de informatie die de leerling in het filmpje krijgt. Op die manier ontstaat een verbindend verhaal over windenergie. De opbouw is als volgt: Clip 1: Wat is het broeikaseffect? Dit filmpje laat de leerlingen beseffen dat er een noodzaak is om na te denken over andere vormen van energieopwekking. Clip 2: Hoe maken ze van wind elektriciteit? Eén van de alternatieven voor fossiele brandstoffen is windenergie. Maar hoe zet je de bewegingsenergie van de wind nu om in elektrische energie? Clip 3: Hoe werkt een dynamo? Een cruciaal onderdeel van de windturbine is de generator. Die is te vergelijken met de dynamo op een fiets. Clip 4: Hoe bouw je een windmolen? Het principe is nu duidelijk. Maar hoe bouwen ze nu zo n enorme windmolen? En uit welke onderdelen bestaat die? Clip 5: Een kijkje in een windturbine De windturbine is gebouwd. We nemen een kijkje binnenin de windmolen. Clip 6: Hoe hard waait het? Zonder wind heb je niets aan een windturbine. Wat is wind? Bij welke windsnelheden kun je stroom opwekken? En: kunnen we uiteindelijk helemaal op windenergie overstappen? Organisatie Het doorlopen van de zes filmpjes, inclusief de vragenstops, kost ongeveer 20 minuten. Bij een klassikale behandeling via het digibord moet u hier nog de tijd optellen voor het nakijken en bespreken van de antwoorden. Bij een individuele doorloop van de cliptoetsen is het fijn als u de vragen kort nabespreekt en ingaat op de drie open vragen. Lessuggestie Laat de leerlingen als verwerking bijvoorbeeld een windmolentje vouwen en buiten testen. Of laat de leerlingen bedenken hoe ze de windsnelheid kunnen meten en laat ze hun windmeter bouwen en testen. Op internet of in het techniekdeel van uw natuurmethode vindt suggesties voor activiteiten rondom (duurzame) energie en wind. Eneco WindLab In Etten-Leur staat het Eneco windlaboratorium. Speciaal gebouwd om leerlingen van groep 7 en 8 en de brugklas te laten ervaren wat windenergie is. Over enige tijd verhuist het WindLab naar een ander windpark in Nederland. Meer informatie vindt u op Meer weten Meer weten over windenergie? Kijk op: windenergie duurzame-energiebronnen/windenergie Docentenhandleiding 2

3 Wist je dat? Het is leuk om uw bespreking van de cliptoetsen te doorspekken met enkele leuke weetjes kg Overheersend De meest voorkomende windrichting in Nederland is zuidwest. De wind komt dus meestal vanaf de Noordzee. Draaierig Bij een flinke windkracht draaien de wieken rond met een snelheid van 250 km per uur. Gewichtig Voor de wieken gebruikt men lichtgewicht materiaal, maar de mast moet natuurlijk stevig staan. De hele windmolen weegt net zoveel als 80 olifanten: kilo. Hoog en hard Hoe hoger je komt hoe harder het waait. Op 10 tot 18 km hoogte kan het wel 400 km/u waaien. Vier keer zo hard als de zwaarste storm in Nederland! Hogedruk Wind stroomt altijd van een hogedrukgebied naar een lagedrukgebied. Vergelijk het met een ballon die leegloopt. Onopvallend De meeste windmolens zijn lichtgrijs omdat dat de meest voorkomende luchtkleur is. Oververhit Vanaf windkracht 10 worden windturbines voor de veiligheid stilgezet. Tijd voor techniek Techniek is nog steeds een beetje ondergesneeuwd onderdeel van het vakgebied natuur en techniek. Met de cliptoets rondom windenergie heeft u een prima les in handen om aandacht te besteden aan techniek. De volgende begrippen komen aan de orde: Broeikaseffect Energie Rotor(bladen) CO2 Generator Schaal van Beaufort Dampkring Groene stroom Wind Duurzame energie Grijze stroom Windkracht Dynamo Hernieuwbare energie Windmolen Fossiele brandstoffen Kilowattuur Windturbine Docentenhandleiding 3

4 Uitwerking van de vragen De puntentelling wordt per clip bijgehouden. Tel zelf de scores op om de overall winnaar te bepalen. Over de zes clips zijn maximaal XXX punten te behalen. Clip 1 Wat is het broeikaseffect? Antwoord C: A en B zijn juist. Antwoord A: Dan zou het op aarde veel kouder zijn. De gemiddelde temperatuur op aarde is nu +15, zonder de deken van natuurlijke broeikasgassen zou dat -18 zijn. Antwoord B: Koolzuurgas Een andere naam is kooldioxide. Vertel dat dit hetzelfde gas is dat ook in frisdrank zit. Een groot probleem is ook methaan, een broeikasgas dat 25 keer sterker is dan CO2. Methaan zit in de scheten van koeien. Antwoord A: Fossiele brandstoffen Fossiele brandstoffen zijn miljoenen jaren geleden samengeperste planten- en dierenresten. Ze bestaan voor een groot deel uit koolstof (denk aan houtskool en steenkool). Als dit verbrandt verbindt het zich met zuurstof: kool(stof) + zuur(stof) = koolzuurgas. Antwoord A: Windmolens en zonnepanelen vormen geen gevaar voor het klimaat. Laat de leerlingen beredeneren waarom kolencentrales wel een gevaar vormen (uitstoot van CO2). Antwoord A: De voorraad olie, gas en kolen raakt op. Het duurt miljoenen jaren voordat er weer fossiele brandstoffen zijn ontstaan - dus voor nu: op=op. Wind-, zon- en waterenergie blijven continu aanwezig. Clip 2 Hoe maken ze van wind elektriciteit? Clip 3 Hoe werkt een dynamo? Antwoord A: Groene stroom Antwoord C: Een dynamo Open vraag zonder punten: Wat kun je nog meer laten voortbewegen met behulp van de wind? Antwoord C: In energiecentrales op gas of steenkool In Nederland wekken we op dit moment ongeveer 5% van onze elektriciteit duurzaam op. In 2020 moet dit opgelopen zijn tot 16%. Antwoord B: Die gaat rechtstreeks naar het elektriciteitsnet. Antwoord bijvoorbeeld: zeilboten, windsurfplank, zweefvliegtuig, een vlieger. Docentenhandleiding 4

5 Clip 4 Hoe bouw je een windmolen? Antwoord B: Windturbines Antwoord C: A en B zijn beide waar Antwoord C: Antwoord B: 10 keer Zodra de molenwiek weer boven is, heeft die één omwenteling gemaakt. Open vraag zonder punten: Wind is gratis. Waarom kan elektriciteit die gemaakt is met windenergie niet gratis zijn? Antwoord A: Met de molenwieken Antwoord bijvoorbeeld: Het maken van een windturbine en de distributie (verdeling via kabels) kosten wel geld. Clip 5 Een kijkje in een windturbine Antwoord B: Ongeveer 40 klaslokalen op elkaar. Antwoord B: Een generator Antwoord A: De gondel zoekt automatisch de gunstige windrichting op. Antwoord C: 60 verdiepingen Ter vergelijking: het hoogste gebouw van Nederland, de Maastoren in Rotterdam, is 165 m hoog; de Domtoren van Utrecht 112 m. Antwoord A: Wieken Open vraag zonder punten: Waar in jullie omgeving zou je een windturbine kunnen plaatsen? Antwoord bijvoorbeeld: Op een open plek in de omgeving of op een hoog gebouw. Clip 6 Hoe hard waait het? Antwoord A: ongeveer 120 dagen per jaar H Antwoord A: hoe harder het waait Antwoord C: 10 km per uur L Antwoord B: Niet waar Helaas: het waait niet continu, dus moeten we ook investeren in andere vormen van (duurzame) energieopwekking. L Docentenhandleiding 5

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

Windenergie. Verdiepende opdracht

Windenergie. Verdiepende opdracht 2015 Windenergie Verdiepende opdracht Inleiding; In dit onderdeel leer je meer over windenergie. Pagina 1 Inhoud 1. Windenergie... 3 1.1 Doel... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3 Verwerking... 9 Pagina 2 1. Windenergie

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 6, 7, 8 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive

Alles in de wind. Over windenergie. Hoe werkt een windturbine? Tandwielkast vroeger en nu. Direct Drive Hoe werkt een windturbine? Het basisprincipe is eenvoudig. De rotorbladen (wieken) zitten gemonteerd op een as. Als het waait draaien de rotorbladen en gaat de as draaien. De as laat vervolgens een generator

Nadere informatie

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

LESMODULE OVER WINDENERGIE

LESMODULE OVER WINDENERGIE YOUNG ENERGY PROJECT - STUDENTEN LESMODULE OVER WINDENERGIE Inhoudsopgave Instructiebladen Les 1 Module windenergie, Instructieblad 1.1 4 Les 1 Ontdek, Instructieblad 1.2 5 Les 2 Onderzoek, Instructieblad

Nadere informatie

Oefentekst voor het Staatsexamen

Oefentekst voor het Staatsexamen Oefentekst voor het Staatsexamen Staatsexamen NT2, programma I, onderdeel lezen bij Hoofdstuk 10 van Taaltalent NT2-leergang voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Katja Verbruggen Henny Taks Eefke

Nadere informatie

Alternatieve energieopwekking

Alternatieve energieopwekking Alternatieve energieopwekking Energie wordt al tientallen jaren opgewekt met een paar energiebronnen: Kolen Gas Olie Kernenergie De eerste drie vallen onder de fossiele brandstoffen. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken

Groep 8 Basisles: Elektriciteit opwekken Leerkrachtinformatie Lesduur: 35 tot 40 minuten Deze basisles kunt u op verschillende manieren organiseren: A. Klassikaal (35 minuten) U verzorgt en begeleidt de les. U gebruikt hierbij deze leerkrachtinformatie

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING INHOUDSOPGAVE

DOCENTENHANDLEIDING INHOUDSOPGAVE DOCENTENHANDLEIDING INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 2 Doelgroep, leerdoelen en aansluiting curriculum 2.1 Doelgroep 2.2 Leerdoelen 2.3 Aansluiting curriculum 2.4 Aansluiting vaardigheden 3 Lesopzet en lesbeschrijving

Nadere informatie

Bedreigingen. Broeikaseffect

Bedreigingen. Broeikaseffect Bedreigingen Vroeger gebeurde het nogal eens dat de zee een gat in de duinen sloeg en het land overspoelde. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. De mensen hebben de duinen met behulp van helm goed vastgelegd

Nadere informatie

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T?

INFORMATIEKRANT WIJ BOUWEN AAN UW TOEKOMST! www.limburgwindt.be. Limburg win(d)t is opgericht door Aspiravi en LRM. WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? www.limburgwindt.be v.u.: Rik Van de Walle - nv - Trichterheideweg 8-3500 Hasselt WAT DOET LIMBURG WIN(D)T? onderzoeken waar er in Limburg wind- molenparken kunnen komen bouwen en exploiteren van windenergie-

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265).

Vooraleer de leerlingen de teksten lezen, worden de belangrijkste tekststructuren overlopen (LB 265). 5.2.1 Lezen In het leerboek krijgen de leerlingen uiteenlopende teksten te lezen. Op die manier worden de verschillende tekstsoorten en tekststructuren nogmaals besproken. Het gaat om een herhaling van

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

TEAM 4, het verwarming- en isola7eteam

TEAM 4, het verwarming- en isola7eteam TEAM 4, het verwarming- en isola7eteam Naam:.. School:.. Groep:.. Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK VERWARMING EN ISOLATIE Afspraken om van jullie team een superteam te maken Jullie gaan samenwerken

Nadere informatie

Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8

Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8 Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8 Deze lesbrief is gemaakt ter gelegenheid van Warme Truiendag 2009 door De Groene Poolster te Den Helder en geactualiseerd en bijgewerkt door MEC DE Witte Schuur in

Nadere informatie

Betreft: Verzoek tot beleid inzake kleine windmolens voor particulieren en bedrijven.

Betreft: Verzoek tot beleid inzake kleine windmolens voor particulieren en bedrijven. Aan B & W en de leden van de gemeenteraad, % % Raadhuisplein 1, Heemstede. Heemstede, 22 juni 2011. Geachte mevrouw/mijnheer. Betreft: Verzoek tot beleid inzake kleine windmolens voor particulieren en

Nadere informatie

windenergie worden steeds belangrijker Beyza

windenergie worden steeds belangrijker Beyza windenergie worden steeds belangrijker Beyza 1 INHOUDSOPGAVE 2 VOORWOORD 3 3 INLEIDING 4 4 WINDENERGIE 5 5 VOOR- EN NADELEN VAN WINDENERGIE 5 6 GESCHIEDENIS 5 7 BEPERKINGEN BIJ HET PLAATSEN VAN WINDMOLENS

Nadere informatie

Energie: vuil of schoon?

Energie: vuil of schoon? Info-brief Energie: vuil of schoon? Jij hebt energie nodig om huiswerk te maken, te fietsen of te spelen. Als je energie op is, word je moe. Dan moet je gaan slapen of eten. Slaap en voedsel zijn energiebronnen

Nadere informatie

NME centrum Betuwe LES 1

NME centrum Betuwe LES 1 NME centrum Betuwe LES 1 les 1 COLOFON Deze handleiding hoort bij het project Energie? Zuinig! Dit project is een combinatie van de Leskist Energie? Natuurlijk Duurzaam! en het landelijke project Energieke

Nadere informatie

Lieve klasgenootjes, ik ga mijn spreekbeurt houden over wind. Maar wel de wind buiten.

Lieve klasgenootjes, ik ga mijn spreekbeurt houden over wind. Maar wel de wind buiten. Spreekbeurt over wind van Mees Lieve klasgenootjes, ik ga mijn spreekbeurt houden over wind. Maar wel de wind buiten. Wat ga ik doen? - Ik wil in mijn spreekbeurt eerst iets vertellen over wat wind is.

Nadere informatie

TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam

TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam Naam:.. School:.. Groep:.. Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE Afspraken om van jullie team een superteam te maken

Nadere informatie

Wind 2 Energy.

Wind 2 Energy. 3728 TUE Eureka covers 09:Opmaak 1 12-01-2009 12:23 Pagina 3 projectorganisatie Technische Universiteit Eindhoven hoofdsponsor Universiteit Utrecht pilot HAVO-scholen Fontys Hogescholen Wind 2 Energy Eureka!Cup

Nadere informatie

Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8

Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8 Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8 Deze lesbrief is gemaakt ter gelegenheid van Warme Truiendag 2009 door De Groene Poolster te Den Helder en geactualiseerd en bijgewerkt door MEC DE Witte Schuur in

Nadere informatie

De slimste investering in uw eigen windenergie De Blauwe Molen.

De slimste investering in uw eigen windenergie De Blauwe Molen. De slimste investering in uw eigen windenergie De Blauwe Molen www.windenergyholland.com www.windenergyholland.com Slim ondernemen met de Blauwe Molen De Blauwe Molen is de slimste investering in uw eigen

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

Doel De leerlingen leren hoe windenergie ontstaat en hoe windstilte daarbij opgevangen kan worden.

Doel De leerlingen leren hoe windenergie ontstaat en hoe windstilte daarbij opgevangen kan worden. Les in het kort Naar aanleiding van een demonstratieproef rond opstijgende lucht worden de onderwerpen wind, windkracht en windenergie behandeld, waarbij de leerlingen stellingen over deze onderwerpen

Nadere informatie

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje ENERGIE Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje Zoek meer informatie op de computer en bekijk filmpjes over het onderwerp (achterin deze lesbrief staan websites en links voor filmpjes) Overleg

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Waar halen ze de ENERGIE. vandaan? Leerlijn

Waar halen ze de ENERGIE. vandaan? Leerlijn Leerlijn Waar halen ze de ENERGIE vandaan? Inleiding De lesmethode van Solarkids heeft een doorgaande leerlijn voor het basisonderwijs. De leerlijn is gebaseerd op de kerndoelen die zijn opgelegd door

Nadere informatie

Stille windmolen voor ondernemers

Stille windmolen voor ondernemers Stille windmolen voor ondernemers Windenergie is een van de schoonste methoden om groene elektriciteit op te wekken. Dit kan uitstekend met de Blauwe Molen. Dit Hollandse product heeft een diameter van

Nadere informatie

NME centrum Betuwe LES 1

NME centrum Betuwe LES 1 NME centrum Betuwe LES 1 les 1 COLOFON Deze handleiding hoort bij het project Energie? Zuinig! Dit project is een combinatie van de Leskist Energie? Natuurlijk Duurzaam! en het landelijke project Energieke

Nadere informatie

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel

My statement paper. Windturbines beïnvloeden het klimaat. Glen Pelgrims Ellen Van Dievel My statement paper Windturbines beïnvloeden het klimaat Glen Pelgrims Ellen Van Dievel 14 april 2015 1. Inleiding Tegenwoordig is hernieuwbare, groene energie een onderwerp waar veel over gesproken en

Nadere informatie

Toets_Hfdst10_BronnenVanEnergie

Toets_Hfdst10_BronnenVanEnergie Toets_Hfdst10_BronnenVanEnergie Vragen Samengesteld door: visign@hetnet.nl Datum: 31-1-2017 Tijd: 11:10 Samenstelling: Geowijzer Vraag: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19,

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT Colofon Auteur: Amy Beerens Contact: Maarten Reichwein, WKUU, wetenschapsknooppunt@uu.nl of 030-25 33 717 INHOUDSOPGAVE Inhoud 1 Doel van de les 2 2 Opzet lesplan

Nadere informatie

Leskist groene energie Pagina 11

Leskist groene energie Pagina 11 Leskist groene energie Pagina 11 Bouw een windmolen; en die moet zo hard mogelijk draaien. Omdat de ene plek op aarde warmer is dan de andere waait het altijd wel. Die wind kan een molen doen draaien.

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Les Koolstofkringloop en broeikaseffect

Les Koolstofkringloop en broeikaseffect LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Basisles Koolstofkringloop en broeikaseffect Werkblad Les Koolstofkringloop en broeikaseffect Werkblad Zonlicht dat de aarde bereikt, zorgt ervoor dat het aardoppervlak warm

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorblad, bladzijde 1. Inhoudsopgave, bladzijde 2. Inleiding, bladzijde 3. Wat houd duurzame-energie in?

Inhoudsopgave. Voorblad, bladzijde 1. Inhoudsopgave, bladzijde 2. Inleiding, bladzijde 3. Wat houd duurzame-energie in? 1 Inhoudsopgave Voorblad, bladzijde 1 Inhoudsopgave, bladzijde 2 Inleiding, bladzijde 3 Wat houd duurzame-energie in?, bladzijde 4 Wat is zonne-energie?, bladzijde 5 Wat is waterkracht?, bladzijde 6 Wat

Nadere informatie

Opdracht 1. deel 1 Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron Op zoek naar de stroombron

Opdracht 1. deel 1 Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron. Op zoek naar de stroombron Op zoek naar de stroombron deel 1 Op Op zoek zoek naar naar de de stroombron stroombron Opdracht 1 Bekijk aandachtig de volgende voorwerpen of apparaten en de situatie waarin ze zich bevinden. Als je goed kijkt, zie je dat er in

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

ENECO WINDLAB 'BELEEF DE WIND MET JE KLAS'

ENECO WINDLAB 'BELEEF DE WIND MET JE KLAS' ENECO WINDLAB 'BELEEF DE WIND MET JE KLAS' Eneco opende in 2013 in de gemeente Etten-Leur het eerste Windlab van Nederland. Leerlingen van de basisschool (groep 7 en 8) en brugklassers kunnen daar op een

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces

et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces H 2 et broeikaseffect een nuttig maar door de mens ontregeld natuurlijk proces Bij het ontstaan van de aarde, 4,6 miljard jaren geleden, was er geen atmosfeer. Enkele miljoenen jaren waren nodig voor de

Nadere informatie

Een goede vangst! Een goede vangst 2014 - http://omwb.braintrigger.nl

Een goede vangst! Een goede vangst 2014 - http://omwb.braintrigger.nl Een goede vangst! Om fijn te leven maak je veel gebruik van energie. Bijvoorbeeld om eten te koken, of om te spelen met een spelcomputer. Maar ook om het huis te verwarmen of jezelf te vervoeren. Voor

Nadere informatie

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010

Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen. Energiemonitor 2010 Attitude van Nederland, Zeeland en Borsele ten aanzien van verschillende energiebronnen Energiemonitor 2010 Index 1. Inleiding 2. Populariteit energievormen 3. Bouwen tweede kerncentrale 4. Uitbreiding

Nadere informatie

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect.

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect. LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Informatieblad Begrippen Biobrandstof Brandstof die gemaakt wordt van biomassa. Als planten groeien, nemen ze CO 2 uit de lucht op. Bij verbranding van de biobrandstof komt

Nadere informatie

TEAM 1, het verlich0ng- en zonneverlich0ngteam. School:.. Team 1 - verlichting en zonlicht Eigen Energie op school p. 1

TEAM 1, het verlich0ng- en zonneverlich0ngteam. School:.. Team 1 - verlichting en zonlicht Eigen Energie op school p. 1 TEAM 1, het verlich0ng- en zonneverlich0ngteam Naam: School:.. Groep: Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK NAAR ZONLICHT EN VERLICHTING Afspraken om van jullie team een superteam te maken Jullie gaan

Nadere informatie

HELICON GREEN THEMA WINDENERGIE ENGINEERING Green Engineering, Helicon Opleidingen MBO Boxtel Auteur: Maarten Stassen Eindredactie: Antoinette Brugman

HELICON GREEN THEMA WINDENERGIE ENGINEERING Green Engineering, Helicon Opleidingen MBO Boxtel Auteur: Maarten Stassen Eindredactie: Antoinette Brugman HELICON GREEN ENGINEERING THEMA WINDENERGIE Green Engineering, Helicon Opleidingen MBO Boxtel Auteur: Maarten Stassen Eindredactie: Antoinette Brugman Inhoud Inleiding... 3 Windenergie als duurzame energie

Nadere informatie

Flipping the classroom

Flipping the classroom In dit projectje krijg je geen les, maar GEEF je zelf les. De leerkracht zal jullie natuurlijk ondersteunen. Dit zelf les noemen we: Flipping the classroom 2 Hoe gaan we te werk? 1. Je krijgt of kiest

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

Windenergie & Windpark Neer. Har Geenen Eric van Eck

Windenergie & Windpark Neer. Har Geenen Eric van Eck Windenergie & Windpark Neer Har Geenen Eric van Eck Inhoud van deze presentatie 1. Waarom duurzame energie 2. Potentieel windenergie 3. Overheidsbeleid en wetgeving 4. Windpark Neer 5. Ontwikkeling wind

Nadere informatie

HANDLEIDING LEERKRACHT

HANDLEIDING LEERKRACHT HANDLEIDING LEERKRACHT Eigen Energie op school p. 1 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 2 OPZET VAN DE LESSEN 3 VOORBEREIDING EN BENODIGDHEDEN 4 DE LESSEN Les 1 Uitnodiging Les 2 Op pad Les 3 Resultaten Les 4 Uitdaging

Nadere informatie

Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien?

Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien? Uitslagen enquête HISWA Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien? Uitsluitend grijze stroom van mijn energiebedrijf 43,6% 123 Uitsluitend groene stroom van mijn

Nadere informatie

Testen en metingen op windenergie.

Testen en metingen op windenergie. Testen en metingen op windenergie. Inleiding Als we rond groene energie begonnen te denken, dan kwam windenergie als een van de meest vanzelfsprekende vormen van groene energie naar boven. De wind heeft

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Spiekbriefje Frisse Wind

Spiekbriefje Frisse Wind Spiekbriefje Frisse Wind Feiten over windenergie voor feestjes, verjaardagen of andere bijeenkomsten. Er worden dan veel halve waarheden over windenergie verkondigd, en dat is jammer, want windenergie

Nadere informatie

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Lesduur: 25 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten waarom je zuinig met elektriciteit moet zijn. De leerlingen kunnen

Nadere informatie

TEAM 2, het stekker- en apparaten team

TEAM 2, het stekker- en apparaten team TEAM 2, het stekker- en apparaten team Naam:.. School:.. Groep:.. Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK NAAR STEKKERS EN APPARATEN Afspraken om van jullie team een superteam te maken Jullie gaan samenwerken

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding Energiek Groep 7 en 8

Leskist THEMA-handleiding Energiek Groep 7 en 8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding Energiek Groep 7 en 8 Dit is een NME

Nadere informatie

Rijne Energie bij u in de buurt. Informatieavond Nieuwegein Inge Verhoef 9 mei 2017

Rijne Energie bij u in de buurt. Informatieavond Nieuwegein Inge Verhoef 9 mei 2017 Rijne Energie bij u in de buurt Informatieavond Nieuwegein Inge Verhoef 9 mei 2017 Urgentie Er is iets aan de hand met het klimaat. De energietransitie vraagt veel van ons Besparing, windmolens, zonne-energie,

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS DE ACTIES PRIMAIR ONDERWIJS ACTIES RONDE 1 NEDERLANDSE REGERING De regering beloont mensen als hun koophuis minder warmte verliest (isoleren). De -meter daalt met 5 punten. Het kost 1500 euro. : -1500

Nadere informatie

Mens en techniek. VMBO BASIS en KADER, leerjaar 2. Figuur 1 (Illustratie uit Microsoft Word)

Mens en techniek. VMBO BASIS en KADER, leerjaar 2. Figuur 1 (Illustratie uit Microsoft Word) Mens en techniek VMBO BASIS en KADER, leerjaar 2 Figuur 1 (Illustratie uit Microsoft Word) 1 ENERGIE... 2 1.1. Inleiding... 2 1.2. Het omzetten van energie... 3 1.3. Het omzetten van energie - Opdrachten...

Nadere informatie

Energie opwekken vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Energie opwekken vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 21 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/82621 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 PROBLEEMSTELLING Vorig jaar hebben we de energie besproken uit de fossiele brandstoffen. Je weet dat deze brandstoffen driekwart

Nadere informatie

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen Energie www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energie01 Energie 1:47 min PO, groep 4 - VO, klas 1 www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energiebronnen01 Energiebronnen 2:12 min PO, groep 4 VO, klas

Nadere informatie

Vragen en antwoorden. Fossiele brandstoffen. Blijft fossiele brandstof betaalbaar? Dat is de vraag, het wordt in ieder geval duurder.

Vragen en antwoorden. Fossiele brandstoffen. Blijft fossiele brandstof betaalbaar? Dat is de vraag, het wordt in ieder geval duurder. Vragen en antwoorden Versie januari 2012 Fossiele brandstoffen Blijft fossiele brandstof betaalbaar? Dat is de vraag, het wordt in ieder geval duurder. De olie- en gasprijzen stijgen gestaag, dat merkt

Nadere informatie

Geluid. De norm: 47 db L den

Geluid. De norm: 47 db L den Geluid De norm: 47 db L den Elk windenergieproject moet voldoen aan de wettelijke norm: 47 db L den bij alle geluidsgevoelige objecten in de buurt. Dit is de maximaal toegestane gemiddelde jaarlijkse geluidsdruk

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HOE KUN JE HET WEER VOORSPELLEN? Jullie gaan een weerstation ontwerpen waarmee jullie de bezoekers het weer kunnen laten meten en voorspellen. Het weerstation bestaat uit drie weerinstrumenten: een thermometer,

Nadere informatie

TEAM 5 ENERGIE. onderzoek naar energiegebruik en schone energie JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE OP SCHOOL

TEAM 5 ENERGIE. onderzoek naar energiegebruik en schone energie JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE OP SCHOOL TEAM 5 ENERGIE onderzoek naar energiegebruik en schone energie JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE OP SCHOOL VERSIE 2 2012 2 TEAM 5 - energiegebruik en schone energie UITNODIGING

Nadere informatie

Werken in de olie- en gasindustrie

Werken in de olie- en gasindustrie Werken in de olie- en gasindustrie Beste gastdocent, Dit lespakket biedt u de handvatten om een leuke en leerzame gastles te kunnen geven in de groepen 6 t/m 8 van het basisonderwijs. Het bestaat uit kant-en-klaar

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding

Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Kamer Cliptoetsen Derde Kamer docentenhandleiding Derde Kame Derde Kam Wie is de baas van Nederland? Hoe werken de verkiezingen? Wat is een Grondwet? En waarom is Prinsjesdag zo belangrijk? In het lespakket

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Opwarming van de aarde hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52494

Opwarming van de aarde hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52494 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 03 May 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/52494 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Dat kan beter vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Dat kan beter vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 August 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/82623 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Energie Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting Grootheid Energie; eenheid Joule afkorting volledig wetenschappelijke notatie 1 J 1 Joule 1 Joule 1 J 1 KJ 1 KiloJoule 10 3 Joule 1000 J 1 MJ 1 MegaJoule

Nadere informatie

Zonnestroom in Enspijk

Zonnestroom in Enspijk Zonnestroom in Enspijk Waarom zonnestroom? Wat is zonnestroom? Wat levert zonnestroom op? Hoe begin ik er aan? De zon straalt in 1 uur evenveel energie op aarde als het jaarlijkse wereldwijde energieverbruik

Nadere informatie

Leerlingenhandleiding

Leerlingenhandleiding Leerlingenhandleiding Afsluitende module De Beste Energiebron van Nederland Ontwikkeld door dr. T. Klop( naar idee van NPC en NBIC) Op alle lesmaterialen is de Creative Commons Naamsvermelding-Niet-commercieel-Gelijk

Nadere informatie

Ik ben de Bloem! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Het MILIEU 7 8 GROEP

Ik ben de Bloem! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Het MILIEU 7 8 GROEP Het MILIEU Ik ben de Bloem! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese Unie Hé

Nadere informatie

Wat is energie? Als een lichaam arbeid kan leveren bezit het energie Wet van het behoud van energie:

Wat is energie? Als een lichaam arbeid kan leveren bezit het energie Wet van het behoud van energie: ENERGIE Wat is energie? Als een lichaam arbeid kan leveren bezit het energie Wet van het behoud van energie: energie kan noch ontstaan, noch verdwijnen (kan enkel omgevormd worden!) Energie en arbeid:

Nadere informatie

DOCENT. Thema: water DROOG NAAR DE OVERKANT. groep 3 en 4. Stadshagen

DOCENT. Thema: water DROOG NAAR DE OVERKANT. groep 3 en 4. Stadshagen In groep 1 en 2 hebben de leerlingen ontdekt dat er veel water in is en hebben ze onderzocht welke dieren in en bij het water leven. In groep 3 en 4 verdiepen de leerlingen hun kennis over het water in

Nadere informatie

1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen

1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen 2. 1. Lessuggesties Oriënterende en activiteiten op klasniveau 1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen Dit kwartet is een syntheseactiviteit. De meeste aspecten van energie die aan bod zijn gekomen,

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Veel gestelde vragen rondom Windenergie

Veel gestelde vragen rondom Windenergie Veel gestelde vragen rondom Windenergie Waarom windenergie? Op mondiaal, Europees, nationaal, provinciaal en lokaal niveau zijn doelstellingen geformuleerd voor de opwekking van duurzame energie. Windenergie

Nadere informatie

2.5: WINDENERGIE GEBRUIKEN 2.6: ZONNEWARMTE GEBRUIKEN 2.7: ZONNESTROOM GEBRUIKEN 2.8: BIO-ENERGIE GEBRUIKEN

2.5: WINDENERGIE GEBRUIKEN 2.6: ZONNEWARMTE GEBRUIKEN 2.7: ZONNESTROOM GEBRUIKEN 2.8: BIO-ENERGIE GEBRUIKEN WERKBOEKJE LES 2: HOE KAN IK? Dit werkboekje is van TEAM Naam : Naam : Naam : Naam : Instructie: Doe de opdrachten om en om, kies steeds een andere kleur. Kruis aan als je een opdracht gedaan hebt. Zuinig

Nadere informatie

1 ENERGIE Inleiding Het omzetten van energie Fossiele brandstoffen Duurzame energiebronnen

1 ENERGIE Inleiding Het omzetten van energie Fossiele brandstoffen Duurzame energiebronnen 1 ENERGIE... 2 1.1. Inleiding... 2 1.2. Het omzetten van energie... 2 1.3. Fossiele brandstoffen... 5 1.4. Duurzame energiebronnen... 7 1.5. Kernenergie... 9 1.6. Energie besparen... 10 1.7. Energieverbruik

Nadere informatie

Windmolen voor basisschool (keuzeproject NHL)

Windmolen voor basisschool (keuzeproject NHL) Windmolen voor basisschool (keuzeproject NHL) School: Bedrijf: Titel project: 1. De opdracht Opdrachtgever 2/11 De Research group Renewable Resources De Research group Renewable Resources (RgRR) houdt

Nadere informatie

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân

Wind. De kracht van Nederland. Platform Duurzaam Fryslân Wind De kracht van Nederland Is uw beeld van windenergie bij de tijd? De moderne Windturbines hebben in 30 jaar een grote ontwikkeling doorgemaakt. De discussie over windturbines wordt overheerst door

Nadere informatie

Les Ons gas raakt op

Les Ons gas raakt op LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Ons gas raakt op Werkblad Les Ons gas raakt op Werkblad Aardgas bij Slochteren In 1959 deed de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) in opdracht van de regering een proefboring

Nadere informatie

TEAM 4 ENERGIE. onderzoek naar stekkers en apparaten JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR STEKKERS EN APPARATEN OP SCHOOL

TEAM 4 ENERGIE. onderzoek naar stekkers en apparaten JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR STEKKERS EN APPARATEN OP SCHOOL TEAM 4 ENERGIE onderzoek naar stekkers en apparaten JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR STEKKERS EN APPARATEN OP SCHOOL VERSIE 2 2012 2 TEAM 4 - stekkers en apparaten UITNODIGING ENERGIE, WAT IS DAT EIGENLIJK?

Nadere informatie

Wind in Arnhem. mei 2012

Wind in Arnhem. mei 2012 Wind in Arnhem mei 2012 Wind? Boreas Zephyrus Eurus Aeolus Notus Arnhem Groenste stad van Europa Electriciteits stad van NL Ontwikkeling van EMT Science park Windmolen kantoor Onderwijs Ondernemen Onderzoek

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In NEMO versie 12-2013 1

Energie. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In NEMO versie 12-2013 1 Energie Jouw werkbladen In NEMO Naam: School: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In NEMO versie 12-2013 1 Energie Energie is overal. Denk aan de zon, aan beweging

Nadere informatie