Duurzame energieactieplannen: Collectief renoveren?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame energieactieplannen: Collectief renoveren?"

Transcriptie

1 STEP-UP coaching traject Mechelen 05/11/2014 Duurzame energieactieplannen: Collectief renoveren? Han Vandevyvere, dr. ir. arch., Unit Transitie Energie en Milieu Mechelen,

2 Waarom collectief renoveren? Klimaatdoelstellingen nopen tot drastische reductie CO2-uitstoot (80% reductie in 2050) > energie-efficiëntie en hernieuwbare energieproductie Vertaald naar gebouwde omgeving: Renovatiegraad moet hoger: typisch van 1% naar 3%/jaar Renovatiegraad moet dieper: verder dan dakisolatie, ramen en verwarmingsinstallatie > muren, vloeren, HE, LT systemen Opschalen impliceert alle mogelijke schaalvoordelen benutten (actoren, processen, technieken, financiering) 05/11/2014 2

3 Voorbeeld: 153 passiefwoningen in Kerkrade (NL) 05/11/2014 3

4 Wat zijn de primaire en secundaire voordelen van energierenovatie tout court? (1) Primair: lagere kost over de totale levenscyclus (2) Secundair: (1) Emissiereductie (2) Hogere kwaliteit van de leefomgeving / gezondheid in en buiten gebouwen / hoger comfort en productiviteit (3) Hogere energie-onafhankelijkheid minder energie-armoede (4) Hogere vastgoedwaarde (5) Tijdelijke en permanente werkgelegenheid bouwsector, energiesector (= lokale economie!) 05/11/2014 4

5 Secundaire voordelen: lokale economie Jobcreatie met cleantech is veel hoger dan binnen fossiel paradigma: 05/11/ [McKinsey 2012]

6 Belangrijkste uitdagingen? Naast de klassieke bottlenecks : Upfront investment: voorfinanciering van interventies die zich op lange termijn terugbetalen (meer dan 20, 30 jaar) Procedures en transactiekosten (bv. senioren) Reglementaire barrières, split incentive eigenaar-huurder, financiering sociale woningen, zijn er een aantal bottlenecks die opgeschaalde renovatie bemoeilijken: Individualistische structuur van gebouweigendom in VL/BE en hieruit volgend morfologische superdiversiteit Weinig gegroepeerde eigendom en dus beperkt potentieel voor gegroepeerd initiatief Moeilijk om individuele eigenaars te poolen Moeilijk om gestandaardiseerde oplossingen toe te passen 05/11/2014 6

7 EU Concerto resultaten 05/11/ [http://concerto.eu]

8 Belangrijkste uitdagingen? De vraag gaat eigenlijk nog dieper: renoveren of vervangen? 05/11/2014 8

9 Belangrijkste uitdagingen? De vraag gaat eigenlijk nog dieper: renoveren of vervangen door elders beter (architecturaal en bouwtechnisch hoogwaardiger, stedelijk denser)? 05/11/2014 9

10 Belangrijkste uitdagingen? Bovendien zijn er een aantal specifieke gevaren op het transitiepad: Suboptimale lock-in: partiële, ondiepe renovatie waarbij toestand voor lange tijd bevroren wordt, zowel technisch als financieelorganisatorisch. Bv: Enkel de ramen vervangen waardoor latere muurisolatie gehypothekeerd wordt Na renovatie geen incentive/motivatie voor nieuwe of bijkomende ingrepen 05/11/

11 Belangrijkste uitdagingen? Er kristalliseren zich twee basisuitdagingen (1) Gegroepeerd initiatief (2) Voorfinanciering 05/11/

12 Wat zijn de potentiële voordelen van een collectieve aanpak? (1) Renovatieritme hoger, efficiëntere processen mogelijk (2) Reductie van de transactiekosten (3) Reductie van de uitvoeringskosten (first shot: tot 20%) door partiële standaardisatie en volumemarkt (4) Hoogwaardigere oplossingen door begeleiding en ander studie-opzet (5) Mogelijkheid tot ontzorgen van de individuele investeerders the one stop shop (6) Nieuwe technische mogelijkheden door collectieve aanpak (bv. in HE-systemen) 05/11/

13 Wat zijn de potentiële voordelen van een collectieve aanpak? Voorbeeld Concerto [http://concerto.eu] 05/11/

14 Strategische assen? (1) Gegroepeerd initiatief (1) Keuze wijk: virtueel versus geografisch coherent (2) Facilitatie van de processen: lokale overheid, consortia (3) Betrekken en motiveren van eigenaars > communicatie & mobilisatie (2) Financiering (1) Alternatieve financieringsopzetten 05/11/

15 Strategische assen (1): Keuze wijk: virtueel versus geografisch coherent Virtuele wijk: gegroepeerd initiatief maar geen coherent gebouwd geheel (fysische wijk). Organisatorisch eenvoudiger, technisch moeilijker. Geografisch coherente wijk: gegroepeerd initiatief binnen coherent gebouwd geheel (wijk): Organisatorisch moeilijker, technisch makkelijker. Inventarisatie geschikte wijken Inschatting potentieel: eigendomsstructuur, enquêtering 05/11/

16 Strategische assen (2): Facilitatie van de processen: lokale overheid, consortia Lokale overheid: facilitator binnen de quadruple helix Partijen samenbrengen die normaal niet samenwerken! Omkaderend proces, advies en informatiedoorstroming, eenvormige en vereenvoudigde procedures (one stop shop) Consortia? Banken/financiers/ontwikkelaars Coöperatieven/fondsen ESCO s / EPC (energy performance contracting) Aannemers NGO s 05/11/

17 Strategische assen (1): Betrekken en motiveren van gebouweigenaars Communicatie- & mobilisatiestrategieën: zie aparte presentatie VITO Belang van peer-to-peer netwerken en lokale trekkers Belang van wervend verhaal (power to the positives): gemeenschapsgevoel, leefkwaliteit, duurzame voordelen, Belang van co-creatie (versus wantrouwen t.a.v. overheid ) Ervaringen leren dat dit een strijd van deur tot deur is Psychologische barrières: diepe attitudes (onbewuste normen en waarden) versus bewustwording en gedragsverandering Differentiatie van doelgroepen (pioniers versus laggers) 05/11/

18 Strategische assen (2): Financiering (1) Specifieke financiële bottlenecks (1) Risicoprofiel ( prospectus ): moeilijk voorspelbare opbrengst m.i.v. rebound, gebrek aan ervaring en kennis, risico-aversie (2) Langetermijninvestering: lange TVT lage IRR (3) Herdistributie naar financieel zwakkere partijen / onrendabele ingrepen of projecten? (2) Pistes (1) Samenaankoop (2) Coöperatieve opzetten (bv. energiecoöperatieve) (3) Special purpose vehicles ( ontzorgen ) & EPC (4) Fondsen: klimaatfonds, social impact bonds, (5) Cocktails : voorfinanciering fase 1 fase 2 05/11/

19 Strategische assen (2): Financiering (1) Samenaankoop Voorbeeld: Kyoto in het Pajottenland (www.kyotoinhetpajottenland.be/, (2) Coöperatieve opzetten Specifiek doel met gunfactor, kan ook hefboom zijn voor lokale economie. Voorbeelden: (vooral energieproductie): Ecopower (www.ecopower.be) (zou in toekomst ook inzetten op renovatie), Energent (www.energent.be/) (cf. relatie tussen energie-efficiëntie en productie!) 05/11/

20 Strategische assen (2): Financiering (3) Special purpose vehicles Idee: eigenaars geven project uit handen aan professionele actor die groepeert, ontwerpt, financiert, en uitvoert. Specifieke groep: EPC/ESCO; volledige of partiële financiering (top-up) Voorbeeld: WAIFER (www.waifer.nl/); Ilanga (www.ilanga.org/) 05/11/

21 Strategische assen (2): Financiering (4) Fondsen (klimaatfonds, klimaatobligaties, social impact bonds, ) Idee: aanleggen kapitaal in de vorm van (rollend) fonds met specifiek oogmerk (performance-based investments), aandeelhouder gaat niet voor maximaal financieel rendement, maar voor combinatie financieel rendement en maatschappelijk engagement ( gunfactor ) Laat mix aan soorten investeerders toe. Voorbeeld: Limburgs Klimaatfonds (www.limburgsklimaatfonds.be); Nationaal Energiebespaarfonds (NL) (www.ikinvesteerslim.nl/); Amsterdam Investment Fund (http://cityclimateleadershipawards.com/2014-projectamsterdam-investment-fund/) 05/11/

22 Strategische assen (2): Financiering Ook in het oog te houden IWT proeftuin collectieve renovatie: gaat binnenkort van start Blok voor Blok programma in NL: 05/11/

Collectieve Renovatie Qué? Financiering Lokale Klimaatplannen WG Korte Termijn collectieve renovatie

Collectieve Renovatie Qué? Financiering Lokale Klimaatplannen WG Korte Termijn collectieve renovatie 09/02/2015 Collectieve Renovatie Qué? Financiering Lokale Klimaatplannen WG Korte Termijn collectieve renovatie Dieter Cuypers Smart Energy and Built Environment Collectieve renovatie 09/02/2015 Foto s

Nadere informatie

Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015

Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015 Renovatiepact werkgroep communicatie 16/03/2015 Bepaling van doelgroepen Doelgroepen klassiek Leeftijdscategorieën Jongeren

Nadere informatie

Kyoto in het Pajottenland en in de Zennevallei Waarom duurzame energie in het Pajottenland? Sociaal-economisch 78 000 000 + 75 000 000-113 000 000-113 000 000 + 153 000 000 Waarom duurzame energie? Sociaal-economisch

Nadere informatie

ENERGIE? Beheer van Common Goods!

ENERGIE? Beheer van Common Goods! ENERGIE? Beheer van Common Goods! Fiene Biesbrouck & Daan Creupelandt Antwerpen 20 oktober 2015 Inleidende video 2 Overzicht 0. Inleidende video 1. Energietransitie 2. Energiedemocratie 3. REScoops 4.

Nadere informatie

Verplichtingen voor kantoorgebouwen op vlak van energie

Verplichtingen voor kantoorgebouwen op vlak van energie Verplichtingen voor kantoorgebouwen op vlak van energie Een overzicht van maatregelen in een aantal Europese lidstaten Sven Wuyts, Factor4 27 februari 2015 Inhoud Hinderpalen Verplichtingen vanuit Europa

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen

Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen Toelichting Steunpunt DuBo dienst Energiebegeleiding EPC-haalbaarheid voor gemeenten en gemeenschapsvoorzieningen Els Cornelis, Provincie Vlaams-Brabant, Klimaatteam 29 oktober 2015 Vlaams-Brabant Klimaatneutraal

Nadere informatie

ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen. Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax)

ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen. Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax) ESCOLIMBURG2020 Ondersteuning aan lokale besturen Sandra Penders (Dubolimburg) Dirk Schreurs (Infrax) ESCOLimburg2020: het project Doel: versnelde realisatie energie-performante overheidsgebouwen Goede

Nadere informatie

i.s.m. Lerend Netwerk Financiering Lokale Klimaatplannen SLOTEVENT P.007113 Lerend Netwerk Financiering Lokale Klimaatplannen 18 09 2015 1

i.s.m. Lerend Netwerk Financiering Lokale Klimaatplannen SLOTEVENT P.007113 Lerend Netwerk Financiering Lokale Klimaatplannen 18 09 2015 1 Lerend Netwerk Financiering Lokale Klimaatplannen SLOTEVENT P.007113 Lerend Netwerk Financiering Lokale Klimaatplannen 18 09 2015 1 LEREND NETWERK FINANCIERING LOKALE KLIMAATPLANNEN: EERSTE JAAR ACHTER

Nadere informatie

Energy Service Company: een kans voor u?

Energy Service Company: een kans voor u? 1 Energy Service Company: een kans voor u? Stand van zaken provinciale pilot & Kansen voor de installatiebranche Hans van der Heide Pilot provincie Friesland (1) Doel: Ervaring opdoen met het opzetten

Nadere informatie

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen?

Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Energie in het Grote Woononderzoek 2013 Hoe evolueert de energiekwaliteit van de Vlaamse woningen? Griet Verbeeck & Wesley Ceulemans Universiteit Hasselt Studiedag De energiekwaliteit van het Vlaamse woningenpark,

Nadere informatie

Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen

Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen Energierenovatiecoach EcoHuis Antwerpen EcoHuis Antwerpen Centrum duurzaam (ver)bouwen, wonen en leven van de stad Antwerpen EcoHuis Antwerpen (EHA) = onderdeel van bedrijf Stadsontwikkeling, afdeling

Nadere informatie

Collectieve renovaties vanuit Gezinsbondafdelingen

Collectieve renovaties vanuit Gezinsbondafdelingen Collectieve renovaties vanuit Gezinsbondafdelingen Energieconsulenten voor huishoudens Gezinsbond vzw Ivo Aerts Pieter Ledeganck energieconsulent@gezinsbond.be De Gezinsbond 260.000 gezinnen 13.500 vrijwilligers

Nadere informatie

Renovatiepact. Werkgroep communicatie. Startvergadering 12 februari 2015, Brussel

Renovatiepact. Werkgroep communicatie. Startvergadering 12 februari 2015, Brussel Renovatiepact Werkgroep communicatie Startvergadering 12 februari 2015, Brussel Het Vlaamse regeerakkoord 2014-2019 Vlaanderen maakt van energie-efficiëntie een topprioriteit door o.a. gebouwen en bedrijven

Nadere informatie

Moeilijkheid om aan offertes te geraken of juiste informatie te vinden.

Moeilijkheid om aan offertes te geraken of juiste informatie te vinden. Communicatiehefbomen praktisch Advies: Uitwerken van testimonials van energierenovaties met transparantie inzake kostenplaatje(bvb via website), maar ook aandacht voor nieuwe samenlevingsvormen en eigendomsstructuren).

Nadere informatie

De transitie naar Leuven Klimaatneutraal 2030. Han Vandevyvere 20 februari 2013

De transitie naar Leuven Klimaatneutraal 2030. Han Vandevyvere 20 februari 2013 De transitie naar Leuven Klimaatneutraal 2030 Wetenschappelijk eindrapport Han Vandevyvere 20 februari 2013 Nulmeting: scope 1, 2 en 3 Scope 1,2: verdeling sectoren 28 kton 112 kton 257 kton Totaal = 808

Nadere informatie

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen

Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen Eerste versie langetermijnvisie grondige renovatie van woningen 1 Kenmerken Vlaams woningenbestand Overgrote meerderheid individuele woningen, elke woning quasi anders. Oud met slechte energieprestatie.

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

stuur een mailtje naar info@renoseec.com bel ons op 0470 44 85 08

stuur een mailtje naar info@renoseec.com bel ons op 0470 44 85 08 stuur een mailtje naar info@renoseec.com bel ons op 0470 44 85 08 arch. Alexis Versele alexis.versele@kuleuven.be arch. Alexis Versele alexis.versele@kuleuven.be arch. Alexis Versele alexis.versele@kuleuven.be

Nadere informatie

Inhoudsopgave SAMENVATTING 9 INLEIDING 11

Inhoudsopgave SAMENVATTING 9 INLEIDING 11 Inhoudsopgave SAMENVATTING 9 INLEIDING 11 HOOFDSTUK I POLITIEK EN WETGEVEND KADER VOOR DE BEVORDERING VAN ENERGIE-EFFICIËNTIE 13 1. Energie-efficiëntie als instrument van het energiebeleid 13 1.1. Doelstellingen

Nadere informatie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie

Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Zuid-West-Vlaanderen Energieneutraal in 2050. Naar een regionale energiestrategie Welke vragen liggen aan de basis? Er beweegt nu zeer veel rond energie. Waar staan we nu en hoe gaat het verder evolueren?

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel?

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? Duurzaam ondernemen in Vlaanderen Studienamiddag Roeselare Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? 18 juni Michel Davidts warmteontwikkelingen Kader Restwarmtegebruik maakt

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

MEMORANDUM OF UNDERSTANDING ENERGIE-EFFICIËNTIE IN DE GEBOUWDE OMGEVING IN DE BENELUX EN AANGRENZENDE GEBIEDEN

MEMORANDUM OF UNDERSTANDING ENERGIE-EFFICIËNTIE IN DE GEBOUWDE OMGEVING IN DE BENELUX EN AANGRENZENDE GEBIEDEN MEMORANDUM OF UNDERSTANDING ENERGIE-EFFICIËNTIE IN DE GEBOUWDE OMGEVING IN DE BENELUX EN AANGRENZENDE GEBIEDEN MEMORANDUM OF UNDERSTANDING Energie-efficiëntie in de gebouwde omgeving in de Benelux en

Nadere informatie

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen 6 december 2011 Albert Hulshoff Ede 22 maart 2012 Prestatiecontracten - Prestatiecontracten - ESCo-eigenschappen

Nadere informatie

Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed

Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed Verduurzamen van maatschappelijk vastgoed Green Liz Symposium Arnhem, 9-12-2013 Irma Thijssen Irma Thijssen, Agentschap NL 1 Agentschap NL biedt diensten aan ondernemers met duurzame, innovatieve of internationale

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO

Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO Toekomstige vermarktingsmodellen: Van leasing tot ESCO Joris Haems Algemeen Directeur Upgrade Energy Inhoud 1 2 3 4 5 6 Introductie: Energie als schaars goed Uw gebouw als energieproducent Opportuniteit

Nadere informatie

EPC in de praktijk, Stad Oostende

EPC in de praktijk, Stad Oostende EPC in de praktijk, Stad Oostende Tom Germonpré Schepen, Stad Oostende Inhoud Waarom Oostende voor EPC koos EPC project Oostende Uitdagingen bij de start van het project De rol van Oostende en de EPC facilitator

Nadere informatie

Energiebesparing, hoe begin je eraan? Agoria Gent, 12 juni 2012 Charles-Henri Bourgois, Factor4

Energiebesparing, hoe begin je eraan? Agoria Gent, 12 juni 2012 Charles-Henri Bourgois, Factor4 Energiebesparing, hoe begin je eraan? Agoria Gent, 12 juni 2012 Charles-Henri Bourgois, Factor4 Inhoud Waarom is energiebesparing interessant? Belang van een juiste aanpak Zelf doen vs. Outsourcing Klassieke

Nadere informatie

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012

24/02/2012. VITO ICT-strategie. MOVI studieavond 16 februari 2012 24/02/2012 VITO ICT-strategie MOVI studieavond 16 februari 2012 Onderzoeksorganisatie Onafhankelijk Klantgericht RTO cf. IMEC, VIB, IBBT, TNO, Fraunhofer, VTT, Complementair aan universiteiten en industrie

Nadere informatie

Incofin cvso: investeren in microfinanciering

Incofin cvso: investeren in microfinanciering Incofin cvso: investeren in microfinanciering Presentatie Finance Avenue 2013 Loïc De Cannière CEO Incofin Investment Management 16 november 2013 Agenda Incofin Investment Management: wie zijn we en wat

Nadere informatie

Technologische invulling energie strategie Sciencepark. Jan-Maarten Elias

Technologische invulling energie strategie Sciencepark. Jan-Maarten Elias Technologische invulling energie strategie Sciencepark Jan-Maarten Elias Smartgrid warmte/koude Parkeren Sporthal Matrix IC gebouwen Lab HIER BENT U NU WKO Kantoren FNWI-fac. Kantoren Kassen Datacenter

Nadere informatie

Vilvoorde. BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning

Vilvoorde. BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning Vilvoorde BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning BROEK - Bouwblokrenovatie en demowoning Situering Doelstelling Stand van zaken Discussie 2/26/2016 Vilvoorde BROEK Bouwblokrenovatie & Demowoning 2 2/26/2016

Nadere informatie

Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede

Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Mei 2015 Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Een project van Samenlevingsopbouw en partners Wie zijn we? Samenlevingsopbouw Visie Kansen creëren, grondrechten garanderen

Nadere informatie

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik)

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie is broodnodig: eerst besparen en dan zelf energie opwekken met de bronnen uit onze onmiddellijke omgeving.

Nadere informatie

Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020

Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020 Sociale huisvesting Renovatieplanning ERP 2020 VMSW Afdeling PROJECTEN Ir Bernard Wallyn Aanleiding Strategische doelstelling Vlaamse Regering In 2020 zijn er in Vlaanderen geen energieverslindende woningen

Nadere informatie

1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4.

1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4. 1. Energiezuinige woningbouw 2012 2025 2. Slimme strategie voor energiezuinig bouwen 3. Doorgedreven, geïntegreerde en volgehouden regelgeving 4. Communicatiecultuur rond REG 5. Voorbeeldrol overheid 1

Nadere informatie

Asnong Kris Coördinator Dubolimburg DuboLimburg. Boucneau Patrick Coördinator cel duurzame ontwikkeling Provincie, milieu & natuur

Asnong Kris Coördinator Dubolimburg DuboLimburg. Boucneau Patrick Coördinator cel duurzame ontwikkeling Provincie, milieu & natuur VERSLAG DO TANK: 23 april 2013 Aanwezig: Asnong Kris Coördinator Dubolimburg DuboLimburg Bongers Joyce Boucneau Patrick Coördinator cel duurzame ontwikkeling Provincie, milieu & natuur Cielen Anke DA Genk

Nadere informatie

GENK-ZUID: GROEPSAANKOOP PV- PANELEN

GENK-ZUID: GROEPSAANKOOP PV- PANELEN GENK-ZUID: GROEPSAANKOOP PV- PANELEN PROJECT HERNIEUWBARE ENERGIE GENK-ZUID Aanleiding Probleemstelling: Negatief imago Hoge energieprijzen CO₂ uitstoot: maatschappelijke verantwoordelijkheid Bedrijventerrein

Nadere informatie

Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014

Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014 #gebiedsesco Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014 #gebiedsesco Programma Gijs Schuurhuis (De Urbanisator Plaspoelpolder) Welkomstwoord Hans Korbee

Nadere informatie

Energiereductie met een ESCo. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower

Energiereductie met een ESCo. Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Energiereductie met een ESCo Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Inhoud 1. Over Unica Ecopower 2. Huidige en toekomstige energie wetgeving 3. Wat is een ESCo 4. Europese Gedragscode voor ESCo s 5. Voorbeeld

Nadere informatie

16/12/2015. In samenwerking met:

16/12/2015. In samenwerking met: 16/12/2015 In samenwerking met: 1 Nood aan een Sterk, gestructureerd aanbod om de renovatiegraad op te voeren op een manier die het voor iedereen betaalbaar houdt en die tegelijkertijd economische opportuniteiten

Nadere informatie

EPC ESCO VME. Sven Wuyts Factor4

EPC ESCO VME. Sven Wuyts Factor4 EPC ESCO VME Sven Wuyts Factor4 Energie Prestatie Contract Energy Service COmpany Vereniging van MedeEigenaars Sven Wuyts Factor4 Factor4: Antwerpen en Amsterdam Ingenieurs en financieel experts Energiebesparingsprojecten

Nadere informatie

ONE STOP SHOP. From demonstration projects towards volume market Innovations for sustainable renovation

ONE STOP SHOP. From demonstration projects towards volume market Innovations for sustainable renovation ONE STOP SHOP From demonstration projects towards volume market Innovations for sustainable renovation Interacties in het renovatieproces: Naar(innovatieve?) oplossingen Jeroen Vrijders, Sandrine Herinckx

Nadere informatie

ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois

ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois Agenda ESCO s en EPC, definitie Minimale project criteria Openbare besturen KMO s Conclusies

Nadere informatie

Ondernemend Oranje Kapitaal Van, voor en door ondernemers. folder liggend A4 druk.indd 1 09-09-13 11:37

Ondernemend Oranje Kapitaal Van, voor en door ondernemers. folder liggend A4 druk.indd 1 09-09-13 11:37 Ondernemend Oranje Kapitaal Van, voor en door ondernemers folder liggend A4 druk.indd 1 09-09-13 11:37 Nieuwe wegen voor groei Nederland is op dit moment gebaat bij optimisme en groei. Een aantal succesvolle

Nadere informatie

Workshop financieringsconstructies. Arthur Messelink & Daan Arkesteijn

Workshop financieringsconstructies. Arthur Messelink & Daan Arkesteijn Workshop financieringsconstructies Arthur Messelink & Daan Arkesteijn Wat gaan we doen vandaag? Fictief schoolgebouw renoveren Jullie moeten aan de slag Interactief Vragen kan altijd Wat is het doel? Meer

Nadere informatie

Sociaal Verslag Bronsgroen 2014

Sociaal Verslag Bronsgroen 2014 Sociaal Verslag Bronsgroen 2014 Inhoud: 1. Een energiecoöperatie met sociaal oogmerk 1) Winsten laten terugvloeien naar sociale projecten 2) Actief bijdragen aan energiebesparing bij kansengroepen 3) Lage

Nadere informatie

ARGENTA LIFE EUROPESE AANDELEN HIGH VALUE (INTERN COLLECTIEF FONDS IN EURO)

ARGENTA LIFE EUROPESE AANDELEN HIGH VALUE (INTERN COLLECTIEF FONDS IN EURO) ARGENTA LIFE EUROPESE AANDELEN HIGH VALUE (INTERN COLLECTIEF FONDS IN EURO) 1. ORGANISATIE VAN DE MAATSCHAPPIJ... 3 2. DOELSTELLING, BELEGGINGSBELEID EN RISICOPROFIEL... 4 2.1. Algemene bepaling van het

Nadere informatie

Energietransitie bij renovatie De nieuwe rol van energiebedrijven Ir D.G. Kalverkamp

Energietransitie bij renovatie De nieuwe rol van energiebedrijven Ir D.G. Kalverkamp Energietransitie bij renovatie De nieuwe rol van energiebedrijven Ir D.G. Kalverkamp JBR Organisatie-adviseurs bv Energiebedrijven kunnen vóór 2020 in 4 mln. woningen 30% energie besparen Energiebedrijven

Nadere informatie

WERKTHEMA: HOE KUNNEN WE OP KORTE TERMIJN KLIMAATMAATREGELEN GEFINANCIERD KRIJGEN (FOCUS OP COLLECTIEVE RENOVATIE)

WERKTHEMA: HOE KUNNEN WE OP KORTE TERMIJN KLIMAATMAATREGELEN GEFINANCIERD KRIJGEN (FOCUS OP COLLECTIEVE RENOVATIE) Lerendnetwerk FinancieringLokaleKlimaatplannen Voorstel Plan van Aanpak Datum: 08/12/2014 Trekkers werkthema Stefan Kempeneers (Interleuven) en Sarah Bogaert (VITO) Bestandsnaam (auto): Status: Ontwerp

Nadere informatie

Collectieve renovatie. Ilse Premereur en Geert Vanhorebeek

Collectieve renovatie. Ilse Premereur en Geert Vanhorebeek Collectieve renovatie Ilse Premereur en Geert Vanhorebeek _Leuven Klimaatneutraal Nulmeting CO2-impact stad Leuven Zeer grote uitdaging ligt in het verlagen energiegebruik in gebouwen energievraag om te

Nadere informatie

2e Denktank sessie ESCO s 1 juli 2014, Leeuwarden

2e Denktank sessie ESCO s 1 juli 2014, Leeuwarden 2e Denktank sessie ESCO s 1 juli 2014, Leeuwarden Samenva=ng vorige week om vanuit daar naar oplossingen te gaan Geeltjes met de show- stoppers 6 groepen bezwaren uit yellow page sessie Omvang PR Geld

Nadere informatie

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Marktanalyse Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Onbekendheid gebouweigenaren & gebruikers met de mogelijkheden en winst die te behalen valt Ondoorzichtige

Nadere informatie

Next-Generation Financing

Next-Generation Financing Next-Generation Financing Finding the right solutions to the right equations Prof. dr. Paul Louis Iske, Maastricht University Chief Dialogues Officer, ABN AMRO Bank Business Case A business case is a set

Nadere informatie

18. WONEN SAMEN AANPAKKEN: van collectief bouwheerschap tot cohousing

18. WONEN SAMEN AANPAKKEN: van collectief bouwheerschap tot cohousing 18. WONEN SAMEN AANPAKKEN: van collectief bouwheerschap tot cohousing Peter Hautekiet (Vlinter) en Joris Deleenheer (VVSG) Opbouw trefwinkel Inleiding Korte presentaties initiatieven 1. Community Land

Nadere informatie

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene

ASPIRAVI. Project E403 Lichtervelde en Wingene ASPIRAVI Project E403 Lichtervelde en Wingene Groei naar een duurzame samenleving Europese doelstelling tegen de opwarming van het klimaat : 20-20-20 tegen 2020 : 20% minder CO 2 uitstoot 20% minder energie

Nadere informatie

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen

Financieringsoplossingen voor duurzame ambities. Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Financieringsoplossingen voor duurzame ambities Caspar Boendermaker, 22 april 2014, Breukelen Opbouw Financiering corporatie sector Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis Gemeentelijke Credietbank

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Jason Young Projectmanager, Alliander Energiebesparing Tjalle Weekenborg Consultant, Alliander IT Energietransitie

Jason Young Projectmanager, Alliander Energiebesparing Tjalle Weekenborg Consultant, Alliander IT Energietransitie Jason Young Projectmanager, Alliander Energiebesparing Tjalle Weekenborg Consultant, Alliander IT Energietransitie 12 november 2012 Agenda Intro Energieaandeel Zoektocht naar klantbehoefte nav Energieakkoord

Nadere informatie

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen?

BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? BIJNA ENERGIENEUTRALE GEBOUWEN Welke Europese doelstellingen in Vlaanderen? Maarten De Groote - Vlaams Energieagentschap Energiedag voor lokale besturen, 19 maart 2013, Gent Openbare gebouwen en EPB-vereisten

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Bezwaren en oplossingen analyse van de denktanksessies installatiebranche

Bezwaren en oplossingen analyse van de denktanksessies installatiebranche Bezwaren en oplossingen analyse van de denktanksessies installatiebranche Bezwaren / Opmerkingen uit de Yellow paper sessie van 25-06-2014 Omvang 1. Alleen voor grote bedrijven met grote projecten 2. Te

Nadere informatie

RenoseeC, renovaties met sociale, ecologische en economische meerwaarde via collectieve aanpak. Eva Heuts, KU Leuven

RenoseeC, renovaties met sociale, ecologische en economische meerwaarde via collectieve aanpak. Eva Heuts, KU Leuven RenoseeC, renovaties met sociale, ecologische en economische meerwaarde via collectieve aanpak Eva Heuts, KU Leuven IWT proeftuin Woningrenovatie: innovatie bij energiezuinig verbouwen De ontwikkeling

Nadere informatie

De energiekwaliteit van het bestaande woningenpark

De energiekwaliteit van het bestaande woningenpark De energiekwaliteit van het bestaande woningenpark Prof. dr. ir. arch. Griet Verbeeck Faculteit Architectuur & Kunst, Universiteit Hasselt Jaarvergadering BMP-PMC, Brussel, 1 oktober 2015 We zijn op de

Nadere informatie

Experts aan uw zijde. 2013 Fedesco www.fedesco.be info@fedesco.be

Experts aan uw zijde. 2013 Fedesco www.fedesco.be info@fedesco.be Experts aan uw zijde Financiële aspecten van EPC Studiedag EPC Oostende, 16 mei 2013 Christophe Madam Algemeen Directeur Fedesco Ⅰ Financiering van energie-efficiëntie Ⅰ EPC maakt de (voor)financiering

Nadere informatie

Technische aspecten van EnergiePrestatieContracten (EPC) Oostende, 16 mei 2013 Factor4, Charles-Henri Bourgois

Technische aspecten van EnergiePrestatieContracten (EPC) Oostende, 16 mei 2013 Factor4, Charles-Henri Bourgois Technische aspecten van EnergiePrestatieContracten (EPC) Oostende, 16 mei 2013 Factor4, Charles-Henri Bourgois Agenda Inleiding Typische maatregelen voor EPC Voorbeelden Interactie met onderhoud, comfort,

Nadere informatie

Essentiële beleggersinformatie

Essentiële beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld om u meer inzicht te geven

Nadere informatie

70:20:10 CONSULTANT. Slimmer werken en leren met 70:20:10. Programma met certificaat van 70:20:10 Institute

70:20:10 CONSULTANT. Slimmer werken en leren met 70:20:10. Programma met certificaat van 70:20:10 Institute Programma met certificaat van 70:20:10 Institute 70:20:10 CONSULTANT INGREDIËNTEN: MELD JE HIER AAN DOING SHARING KNOWING Performance Detective Performance Architect Performance Master Builder Performance

Nadere informatie

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo DE EUROPESE STRUCTUUR- EN INVESTERINGSFONDSEN (ESI-FONDSEN) EN HET EUROPEES FONDS VOOR STRATEGISCHE INVESTERINGEN (EFSI) HET VERZEKEREN VAN COÖRDINATIE, SYNERGIEËN

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

Van bouwsector naar woonsector

Van bouwsector naar woonsector Van bouwsector naar woonsector donderdag - 24 04 2014-12:23 Van bouwsector naar woonsector De bouw ondergaat vandaag een grote transformatie: naar een sector die inspeelt op de behoefte aan betaalbare

Nadere informatie

Het bedrijfsplan door de bril van een financier

Het bedrijfsplan door de bril van een financier Het bedrijfsplan door de bril van een financier Greentech week hoe financiert u uw innovatieve product of bedrijf Freek Welling investment manager 8 oktober 2015 Inhoud 1. Introductie 2. Belang van een

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

1. De rol van burgers in de energietransitie

1. De rol van burgers in de energietransitie Lerend netwerk financiering lokale klimaatplannen Verslag Bijeenkomst Datum: 24/02/2015 Datum: 24/02/2015 Auteur: Lieven Demolder Nummer: Documentreferentie: Plaats: Technum, Antwerpen Bestandsnaam (auto):

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

PERSOONLIJK Aan de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie De heer drs. M.J.M. Verhagen Postbus 20101 2500 EC DEN HAAG

PERSOONLIJK Aan de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie De heer drs. M.J.M. Verhagen Postbus 20101 2500 EC DEN HAAG PERSOONLIJK Aan de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie De heer drs. M.J.M. Verhagen Postbus 20101 2500 EC DEN HAAG Utrecht, 2 februari 2011 Betreft: vier Green Deals Onze referentie:

Nadere informatie

Financiering gebiedsgericht grondwaterbeheer. Mark in t Veld

Financiering gebiedsgericht grondwaterbeheer. Mark in t Veld Financiering gebiedsgericht grondwaterbeheer Mark in t Veld Martijn Blom Tauw CE Delft 1 Onderzoek Presentatie gebaseerd op resultaten onderzoek: Praktijkwijzer verdienmodellen gebiedsgericht grondwaterbeheer

Nadere informatie

ABN AMRO Duurzame Ontwikkeling Hoe financieren we de energie transitie

ABN AMRO Duurzame Ontwikkeling Hoe financieren we de energie transitie ABN AMRO Duurzame Ontwikkeling Hoe financieren we de energie transitie Wie? Opleiding: Technische Bedrijfskunde (werktuigbouw), Universiteit Twente Werk: ABN AMRO Export financiering Banco Real (AA Brazilie)

Nadere informatie

DO-tank Duurzaam Bouwen. 23 april 2013

DO-tank Duurzaam Bouwen. 23 april 2013 DO-tank Duurzaam Bouwen 23 april 2013 Het Team Kris Nathalie Nathalie Patrick Sandra Wat voorafging 2005 2011 2013 BC DO Tank Radar 2050 DO Tank Wat ligt reeds op tafel? RADAR2050 Samenredzaamheid Energetische

Nadere informatie

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu integreren van energiebesparing en maatregelen voor energie-efficiëntie bij het saneren van bestaande gebouwen, bijdragen aan de bescherming van het klimaat

Nadere informatie

Essentiële beleggersinformatie

Essentiële beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld om u meer inzicht te geven

Nadere informatie

FRIS Duurzame Energie. Trekkers: EnergyVille

FRIS Duurzame Energie. Trekkers: EnergyVille FRIS Duurzame Energie Trekkers: EnergyVille Voorstelling FRIS werkgroep Duurzame Energie Leden FRIS werkgroep Trekker Bouwstenen FRIS-cluster IncubaThor met stimuleringsprogramma KIC InnoEnergy (pre-seed)

Nadere informatie

Loont kiezen voor Cleantech innovatie?

Loont kiezen voor Cleantech innovatie? Loont kiezen voor Cleantech innovatie? Investeren in Cleantech biedt de mogelijkheid om economische meerwaarde te creëren in combinatie met milieuvoordelen. Een Cleantech productiemodel dient in staat

Nadere informatie

ECO-Life Venning CO² neutrale woonwijk in Kortrijk

ECO-Life Venning CO² neutrale woonwijk in Kortrijk ECO-Life Venning CO² neutrale woonwijk in Kortrijk Ilse Piers Directeur Goedkope Woning ENERGIEDAG VVSG 19 maart 2013 Goedkope Woning ECO-Life Goedkope Woning ECO-Life - EU-subsidiedossier: CONCERTO -

Nadere informatie

DE TRANSITIE NAAR LEUVEN KLIMAATNEUTRAAL 2030

DE TRANSITIE NAAR LEUVEN KLIMAATNEUTRAAL 2030 DETRANSITIENAAR LEUVENKLIMAATNEUTRAAL2030 Wetenschappelijkeindrapport Februari2013 Colofon Auteurs:HanVandevyvere,PeterTomJones,JanAerts Medewerkers:JohanEyckmans,ClaraVerhelst,EvelienWillaert,ElkeFranchois,WimVerheyden,

Nadere informatie

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE. besparen. vandorp.eu ENERGIE besparen ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energieprijzen zal dit in 10 jaar al gauw

Nadere informatie

ENERGY PERFORMANCE CONTRACTING

ENERGY PERFORMANCE CONTRACTING EYGM Limited. ENERGY PERFORMANCE CONTRACTING Voor betere energie-efficiëntie en renovatie van gebouwen en loodsen op bedrijventerreinen COLOFON JULI 2015 Uitgegeven door de POM Oost-Vlaanderen Verantwoordelijke

Nadere informatie

Individuele energievoorziening

Individuele energievoorziening 04/12/2014 Potentieel voor collectieve energie en warmte in Vlaanderen Erwin CORNELIS Klankbordgroep Lerend Netwerk Duurzame Wijken 3 december 2014 Presentatie in het kader van het STRATEGO-project Individuele

Nadere informatie

WERKTHEMA: ECHTE PARTICIPATIE BIJ DE FINANCIERING VAN LOKALE KLIMAATPLANNEN OF MAATREGELEN

WERKTHEMA: ECHTE PARTICIPATIE BIJ DE FINANCIERING VAN LOKALE KLIMAATPLANNEN OF MAATREGELEN Lerend netwerk financiering lokale klimaatplannen Voorstel plan van aanpak Participatie Datum: 24/11/2014 Trekkers werkthema Bestandsnaam (auto): Status: Ontwerp Goedgekeurd P007113-50-031-03 Plan van

Nadere informatie

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap

Premies 2011. Vlaams Energieagentschap Premies 2011 Vlaams Energieagentschap Fiscale voordelen 2011 Sinds 2010: heel duidelijk onderscheid tussen bestaande woningen (al 5 jaar in gebruik bij de start van de werken) en nieuwbouw. Bij bestaande

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Waar op de kaart? Wim Wensing ING Real Estate Investment Management. OTB-studiedag Waardecreatie woningportefeuille. Delft, 17 maart 2010

Waar op de kaart? Wim Wensing ING Real Estate Investment Management. OTB-studiedag Waardecreatie woningportefeuille. Delft, 17 maart 2010 Waar op de kaart? Wim Wensing ING Real Estate Investment Management OTB-studiedag Waardecreatie woningportefeuille Delft, 17 maart 2010 ING Real Estate Investment Management ING REIM verzorgt asset management

Nadere informatie

Gaat kosten efficiency voor verduurzaming bij bestaande bouw?

Gaat kosten efficiency voor verduurzaming bij bestaande bouw? Gaat kosten efficiency voor verduurzaming bij bestaande bouw? Workshop Energie Besparen blok 2: 13:20 u- 14:10 u Agenda Welkom Even Voorstellen De CO 2 -ladder Verduurzaming woningbouw in de praktijk Oplossingsrichting

Nadere informatie

Slot evenement verslag ICASUS pilot Amersfoort

Slot evenement verslag ICASUS pilot Amersfoort Slot evenement verslag ICASUS pilot Amersfoort GELEERDE LESSEN BOTTOM UP AANPAK Basis voor concepten - FLEX4ALL - SOLAR4ALL - INSIGHT4ALL - TOGETHER4ALL - PROFIT4ALL Bottom-up engagement Tradi&onal Top-

Nadere informatie