Dysartrie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dysartrie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!"

Transcriptie

1 Dysartrie Dysartrie is een spraakstoornis ten gevolge van een neurologische aandoening. Iemand met een dysartrie heeft moeite om verstaanbaar te spreken. In deze folder leest u wat dysartrie inhoudt en vindt u een aantal adviezen om met deze spraakstoornis om te gaan. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

2 Wat is dysartrie? Bij dysartrie heeft u problemen met spreken ten gevolge van een neurologische aandoening. Dit is een aandoening van het zenuwstelsel (uw hersenen en/of zenuwbanen). Dysartrie komt vaak voor met andere neurologische klachten, zoals krachtsverlies, slikstoornissen en cognitieve stoornissen. Er bestaan verschillende soorten dysartrie. De kenmerken van de dysartrie hangen af van welk systeem of gebied in uw zenuwstelsel is aangetast door het neurologisch ziektebeeld. Gevolgen van dysartrie Dysartrie kan ervoor zorgen dat de verstaanbaarheid en snelheid van uw spraak vermindert. Kenmerken van een dysartrie kunnen zijn: problemen met de adem. U heeft ademtekort wanneer u praat, een gespannen hoge adem; problemen met de stemgeving. U spreekt te zacht of te luid, met een gespannen stem of heeft last van heesheid; problemen met de articulatie. U spreekt slap of minder nauwkeurig; problemen met de prosodie (levendigheid in spreken). U spreekt te snel of te langzaam of met een verminderde intonatie of klemtoon; problemen in de resonantie (de volheid van het geluid). U spreekt nasaal of heeft onvoldoende draagkracht van de stem. De ernst van de dysartrie kan verschillen van minimale tot ernstige problemen met verstaanbaar spreken. Het kan heel frustrerend zijn als u ineens niet meer verstaanbaar spreekt. Zelfs bij een minimale dysartrie kan er sprake zijn van frustratie, schaamte en het vermijden van contacten. 2 Dysartrie

3 Herstel Afhankelijk van de oorzaak van de dysartrie kan er iets gezegd worden over het herstel. Bij een beroerte treedt er meestal herstel op, maar de mate van het herstel verschilt per persoon. Er zijn ook ziektebeelden met een progressief verloop. Dat wil zeggen dat in de loop van de tijd de ziekte erger wordt en de dysartrie kan toenemen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de ziekte van Parkinson, de ziekte van Huntington, amyotrofe lateraal sclerose (ALS) en multiple sclerose (MS). Wat doet de logopedist? De logopedist kan u onderzoeken en uitleggen wat er precies verkeerd gaat bij het spreken. Zij kan u helpen om met compensatiestrategieën of spraaktraining uw verstaanbaarheid te verbeteren. Daarnaast geeft uw logopedist communicatietips aan u en aan uw omgeving die specifiek op u van toepassing zijn. De logopedist kan u ook helpen met het uitzoeken van een eventueel communicatiehulpmiddel als het spreken onverstaanbaar is of de verstaanbaarheid verder achteruit gaat. Tips Deze adviezen zullen uw spraak zelf niet verbeteren maar ze kunnen er wel voor zorgen dat de communicatie soepeler verloopt. Tips voor de spreker met dysartrie: Leg nieuwe gesprekspartners uit dat u dysartrie heeft en hoe ze het beste kunnen reageren als de communicatie moeizaam verloopt. Vraag aan uw gesprekspartner om aan te geven wanneer hij/zij u niet heeft verstaan. Wees alert op non-verbale signalen van de luisteraars, zoals vragende blikken, verminderde aandacht en onjuiste reacties. Niet iedereen geeft uit 3

4 zichzelf aan wanneer hij/zij iets niet goed heeft verstaan. Zorg dat u de aandacht van de gesprekspartner heeft door bijvoorbeeld zijn naam te zeggen. Maak oogcontact en zorg ervoor dat uw gezicht en mondbeeld (uw mondbewegingen tijdens het spreken) goed te zien zijn voor uw gesprekspartner. Geef duidelijk aan wanneer u wisselt van gespreksonderwerp. Spreek in korte, eenvoudige en voorspelbare zinnen. Spreek trager. Dit zorgt ervoor dat uw spraak beter verstaanbaar is en het geeft uw gesprekspartner meer tijd om u te verstaan. Verduidelijk uw boodschap zo mogelijk door deze op te schrijven. Ondersteun uw spreken met mimiek, gebaren en het aanwijzen van dingen. Beperk gesprekken in grote groepen. Bent u in een grote groep aan het woord, vraag dan om stilte. Vermijd spreken wanneer u erg vermoeid bent. Tips voor de communicatiepartner: Spreek zelf niet anders dan normaal. De persoon met dysartrie heeft in principe geen problemen om u te begrijpen. Geef uw volledige aandacht tijdens een gesprek. Bij normale sprekers kan u van alles doen terwijl u luistert, maar de spraak van iemand met dysartrie vraagt uw volledige aandacht. Zorg dat u oogcontact heeft en ga op gelijke hoogte zitten. Wees alert op non-verbale signalen van uw gesprekspartner. Vraag uw gesprekspartner om zijn boodschap te herhalen als u deze niet heeft verstaan. Stel ja/nee-vragen om de boodschap die u niet heeft begrepen te achterhalen. 4 Dysartrie

5 Algemene tips: Vermijd gesprekken waarbij er een grote afstand zit tussen spreker en gesprekspartner. Vermijd gesprekken in ruimtes met veel omgevingslawaai zoals een stofzuiger, radio, televisie en geluid dat via openstaande ramen en deuren binnenkomt. Vermijd communicatie tijdens een verplaatsing of andere activiteiten zoals eten en lopen. Zorg ervoor dat u en uw gesprekspartner zich goed kunnen focussen op het gesprek. Meer informatie? Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen? Neem dan contact op met de afdeling Logopedie. Telefoonnummer logopedie Rijnstate Arnhem:

6 6 Dysartrie

7 7

8 Bij Rijnstate kunt u telefonisch en voor de meeste specialismen via uw afspraak maken. Rijnstate, uw ziekenhuis in de regio Arnhem, Rheden en De Liemers. Rijnstate Postbus TA Arnhem T E / Uitgave: Afdeling Marketing & Communicatie Rijnstate, 2014

Spreken Wat is een dysartrie?

Spreken Wat is een dysartrie? Dysartrie 2 Dysartrie is de algemene term voor een motorische spraakstoornis als gevolg van neurologische problematiek. Deze folder is bedoeld voor patiënten met een dysartrie en hun omgeving. Er staat

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden Dysartrie Informatie voor patiënten F0804-3060 augustus 2010 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44

Nadere informatie

Dysartrie bij volwassenen

Dysartrie bij volwassenen Dysartrie bij volwassenen Inleiding U bent door uw huisarts of specialist doorverwezen naar de logopedist voor de behandeling van uw spraakstoornis dysartrie. In deze folder wordt u uitgelegd wat dysartrie

Nadere informatie

Spraakstoornis door een hersenbeschadiging

Spraakstoornis door een hersenbeschadiging Logopedie Spraakstoornis door een hersenbeschadiging www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LOG006 / Spraakstoornis door een hersenbeschadiging

Nadere informatie

Dysartrie. Logopedie

Dysartrie. Logopedie Dysartrie Logopedie Inhoudsopgave 1 Wat is dysartrie?... 2 2 Gevolgen van dysartrie... 3 3 Behandeling van dysartrie... 4 Onderzoek... 4 Behandeling... 4 4 Richtlijnen voor een betere communicatie... 5

Nadere informatie

Informatiebrochure Dysartrie. [Geef tekst op] Pagina 1

Informatiebrochure Dysartrie. [Geef tekst op] Pagina 1 Informatiebrochure Dysartrie [Geef tekst op] Pagina 1 UZ Leuven 2 Beste familie, deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak-, taal - en/of slikproblemen die uw familielid momenteel

Nadere informatie

Communicatie bij afasie

Communicatie bij afasie Communicatie bij afasie Informatie voor patiënten en naasten F0802-3560 februari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Afasie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Afasie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Afasie Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Iemand met afasie heeft moeite met het uiten en het begrijpen van de taal. In deze brochure leest u wat afasie inhoudt en vindt u een aantal

Nadere informatie

Cognitieve communicatieproblemen

Cognitieve communicatieproblemen Cognitieve communicatieproblemen Iemand in uw omgeving heeft niet-aangeboren hersenletsel, waardoor verschillende communicatieve problemen kunnen optreden. In deze folder leest u wat deze communicatieve

Nadere informatie

Woordvindstoornissen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Woordvindstoornissen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Woordvindstoornissen In deze folder wordt beschreven wat woordvindstoornissen zijn. Ook krijgt u adviezen over het omgaan met woordvindstoornissen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs

Nadere informatie

Stembandverlamming. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Stembandverlamming. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Stembandverlamming In deze folder krijgt u informatie over wat een stembandverlamming is, welke gevolgen dit heeft en welke behandelingen er zijn. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen

Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen Licht traumatisch hoofd-/ hersenletsel bij kinderen Uw kind heeft licht traumatisch hoofd-/ of hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen het hoofd. In deze folder leest u over de mogelijke

Nadere informatie

DYSARTRIE & SPRAAKAPRAXIE

DYSARTRIE & SPRAAKAPRAXIE DYSARTRIE & SPRAAKAPRAXIE DYSARTRIE & SPRAAKAPRAXIE Wat is dysartrie? Dysartrie betekent letterlijk moeilijk kunnen articuleren. Dysartrie kan als symptoom optreden bij bepaalde neurologische aandoeningen

Nadere informatie

Koortsstuipen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Koortsstuipen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Koortsstuipen Uw kind heeft een koortsstuip gehad. Dit kan een angstige ervaring zijn voor u als ouder. In deze folder leest u over de achtergrond van koortsstuipen (koortsconvulsie), hoe u ze kunt herkennen

Nadere informatie

Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging

Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging Logopedie Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LOG007 / Omgaan met een taalstoornis bij hersenbeschadiging

Nadere informatie

1. ONDERZOEK. Voorwaarden bij onderzoek:

1. ONDERZOEK. Voorwaarden bij onderzoek: Charter voor onderzoek en behandeling van spraak-, taal- en communicatieproblemen bij de ziekte van Huntington Versie voor zorgmedewerkers, mantelzorgers en patiënten 1. ONDERZOEK Voorwaarden bij onderzoek:

Nadere informatie

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek!

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek! Afasie Logopedie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte of CVA (hersenbloeding, herseninfarct). In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen Door een ongeval of door een klap tegen uw hoofd heeft u licht traumatisch hoofd- of hersenletsel opgelopen. In deze folder vindt u informatie over de

Nadere informatie

Pijn behandelen met een ketamine-infuus

Pijn behandelen met een ketamine-infuus Pijn behandelen met een ketamine-infuus U krijgt een infuus met ketamine tegen uw pijn. In deze folder leest u hoe u zich voorbereidt op de behandeling, hoe de behandeling verloopt en wat de bijwerkingen

Nadere informatie

Adviezen om beter te slapen

Adviezen om beter te slapen Adviezen om beter te slapen U heeft last van slapeloosheid. Dit is een veel voorkomende klacht, waarvoor vaak geen duidelijke oorzaak te vinden is. In deze folder leest u tips om beter te kunnen slapen.

Nadere informatie

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar

Afasie. Logopedie. Beter voor elkaar Afasie Logopedie Beter voor elkaar Afasie In deze folder leest u wat afasie is en krijgt u adviezen hoe u de communicatie met iemand met afasie kan verbeteren. Ook staat beschreven wat de logopedist kan

Nadere informatie

Problemen rondom spreken

Problemen rondom spreken Parkinson Vereniging Landelijke Problemen rondom spreken Dr. Hanneke Kalf, logopedist-onderzoeker UMC St Radboud Nijmegen Zorg voor Parkinson ParkinsonNet richtlijnen slikstoornissen @hannekekalf UMC St

Nadere informatie

Verbale en bucco-faciale apraxie

Verbale en bucco-faciale apraxie Verbale en bucco-faciale apraxie Inleiding De logopedist heeft bij u een verbale- of bucco-faciale apraxie geconstateerd (spraakstoornis). Spreken is bij gezonde mensen een activiteit die automatisch verloopt:

Nadere informatie

Afasie (taalstoornis)

Afasie (taalstoornis) Afasie (taalstoornis) Deze informatiefolder wordt u aangeboden, omdat u afasie heeft opgelopen als gevolg van een beschadiging in de hersenen. De informatie is behalve voor u ook bedoeld voor uw partner

Nadere informatie

Voor u ligt de informatiefolder over afasie. In deze folder vindt u meer informatie over de communicatieproblemen die u op dit moment ervaart.

Voor u ligt de informatiefolder over afasie. In deze folder vindt u meer informatie over de communicatieproblemen die u op dit moment ervaart. Afasie Voor u ligt de informatiefolder over afasie. In deze folder vindt u meer informatie over de communicatieproblemen die u op dit moment ervaart. Het is belangrijk om deze informatiefolder ook aan

Nadere informatie

Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Leefregels na opname kind met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Uw kind is in het ziekenhuis opgenomen geweest met een licht traumatisch hoofd- of hersenletsel en mag weer naar huis. In deze folder

Nadere informatie

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Afasie Informatie voor familieleden. Ziekenhuis Gelderse Vallei Afasie Informatie voor familieleden Ziekenhuis Gelderse Vallei Een van uw naasten is in de afgelopen periode opgenomen in Ziekenhuis Gelderse Vallei. Er is door de logopedist een afasie geconstateerd.

Nadere informatie

Welke moeilijkheden kunnen optreden bij mensen met afasie?

Welke moeilijkheden kunnen optreden bij mensen met afasie? Wegwijs in afasie Inleiding Uw naaste is opgenomen in Gelre ziekenhuizen omdat hij/zij getroffen is door een beschadiging in de hersenen waardoor zijn/haar communicatie is aangetast. Dit heet afasie.

Nadere informatie

Logopedie. Dysartrie, een verworven spraakstoornis. Afdeling: Onderwerp:

Logopedie. Dysartrie, een verworven spraakstoornis. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Logopedie, een verworven spraakstoornis 1 Inleiding U (of uw partner/familielid) bent opgenomen in het Ikazia Ziekenhuis in verband met hersenletsel. Wanneer er sprake is van een taal-

Nadere informatie

Informatiebrochure Apraxie

Informatiebrochure Apraxie Informatiebrochure Apraxie UZ Leuven 2 Beste familie, deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak-, taal - en/of slikproblemen die uw familielid momenteel ondervindt. In deze

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Afasie. Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel

Patiënteninformatie. Afasie. Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Patiënteninformatie Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Deze folder informeert u over afasie, hoe

Nadere informatie

Inleiding. Wat is afasie?

Inleiding. Wat is afasie? Afasie Inleiding De logopedist heeft bij u afasie geconstateerd. Afasie is een taalstoornis. In deze folder wordt u uitgelegd wat afasie is en hoe het ontstaat. Daarnaast kunt u lezen wat u, maar ook uw

Nadere informatie

Afasie Vereniging Nederland Bakenbergseweg 125 6814 ME Arnhem Tel. 026-3512512 (werkdagen van 10.00-14.00 uur) Fax 026-3513613 E-mail: avn@afasie.

Afasie Vereniging Nederland Bakenbergseweg 125 6814 ME Arnhem Tel. 026-3512512 (werkdagen van 10.00-14.00 uur) Fax 026-3513613 E-mail: avn@afasie. D Y S A R T H R I E, V E R B A L E A P R A X I E E N D Y S FA G I E s p r e e k - e n s l i k p r o b l e m e n t e n g e v o l g e v a n h e r s e n l e t s e l Afasie Vereniging Nederland Bakenbergseweg

Nadere informatie

Logopedie na een beroerte

Logopedie na een beroerte Logopedie na een beroerte Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2011 pavo 0473 Inleiding Veel mensen hebben na een beroerte problemen met praten of slikken. De neuroloog regelt dat u hiervoor naar de logopedist

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme

Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme Verstaanbaar spreken Bij Parkinson of atypisch parkinsonisme afdeling logopedie Deze folder is bedoeld voor mensen met de ziekte van Parkinson of een vorm van atypisch parkinsonisme. In deze folder vindt

Nadere informatie

Stoornissen van het bewegingssysteem Bradykinesie Trager / kleinere bewegingsuitslag Verstoring in de timing Hypokinesie Minder automatische

Stoornissen van het bewegingssysteem Bradykinesie Trager / kleinere bewegingsuitslag Verstoring in de timing Hypokinesie Minder automatische Stoornissen van het bewegingssysteem Bradykinesie Trager / kleinere bewegingsuitslag Verstoring in de timing Hypokinesie Minder automatische bewegingen Akinesie Bevriezen Rigiditeit Verhoogde spiertonus,

Nadere informatie

Slikproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Slikproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Slikproblemen In deze folder krijgt u uitleg over de oorzaak van slikproblemen, hoe u verslikken kunt herkennen en de risico s van verslikken. Ook wordt besproken welke behandelmogelijkheden er zijn en

Nadere informatie

van delen tot het geheel. Hij kan bijvoorbeeld zijn kleding binnenstebuiten aantrekken, of zijn kopje naast de tafel zetten.

van delen tot het geheel. Hij kan bijvoorbeeld zijn kleding binnenstebuiten aantrekken, of zijn kopje naast de tafel zetten. Afasie Als iemand een beroerte krijgt gebeurt dat bijna altijd plotseling. De schok is groot. Men heeft zich niet kunnen voorbereiden en men weet niet wat hen overkomt. Het dagelijkse leven wordt verstoord.

Nadere informatie

Interdisciplinaire Afdeling

Interdisciplinaire Afdeling Interdisciplinaire Afdeling U bent opgenomen op de Interdisciplinaire Afdeling, een afdeling in Rijnstate Arnhem speciaal voor kwetsbare ouderen met meerdere aandoeningen. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Stemproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Stemproblemen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Stemproblemen U heeft last van stemproblemen en bent verwezen naar het stemspreekuur. In deze folder leest u meer hierover. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Hoe belangrijk

Nadere informatie

Koortsstuipen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Koortsstuipen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Koortsstuipen Jonge kinderen zijn bij koorts gevoelig voor stuipen. Ongeveer 5 procent van de kinderen tussen de drie maanden en zes jaar heeft weleens een koortsstuip. In deze folder leest u over de achtergrond

Nadere informatie

Parkinsoncafe Breda 27-09-2013

Parkinsoncafe Breda 27-09-2013 Parkinsoncafe Breda 27-09-2013 Stoornissen van het bewegingssysteem Bradykinesie Trager / kleinere bewegingsuitslag Verstoring in de timing Hypokinesie Minder automatische bewegingen Akinesie Bevriezen

Nadere informatie

De medisch psycholoog

De medisch psycholoog De medisch psycholoog U bent verwezen naar de afdeling Medische Psychologie. In deze folder leest u voor welke klachten u doorverwezen kunt worden en wat een psychologisch onderzoek of behandeling inhoudt.

Nadere informatie

Duizeligheid. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Duizeligheid. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Duizeligheid U heeft last van duizeligheid. De meeste mensen klagen bij duizeligheid over draaierigheid, een licht gevoel in het hoofd, het gevoel alsof de wereld om hen heen draait of dat zijzelf rondtollen.

Nadere informatie

Logopedie. Logopedie. Ondersteuning bij communicatie- en slikproblemen. Evean. Midden in het leven.

Logopedie. Logopedie. Ondersteuning bij communicatie- en slikproblemen. Evean. Midden in het leven. Logopedie Logopedie Ondersteuning bij communicatie- en slikproblemen Evean. Midden in het leven. Werken aan stem-, spraak-, taal-, slik-, gehoorproblemen stemproblemen Heesheid, schorheid en andere stemproblemen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Afasie. Dienst Logopedie & Afasiologie. GezondheidsZorg met een Ziel

Patiënteninformatie. Afasie. Dienst Logopedie & Afasiologie. GezondheidsZorg met een Ziel i Patiënteninformatie Dienst Logopedie & Afasiologie Afasie GezondheidsZorg met een Ziel Wat is afasie? Afasie is een verworven taalstoornis ten gevolge van een hersenletsel. We lichten de belangrijkste

Nadere informatie

Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft

Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft Logopedie Communicatieproblemen door een beschadiging in de rechter hersenhelft www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl LOG002 / Communicatieproblemen

Nadere informatie

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie?

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie? LOGOPEDIE Afasie Afasie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte. In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en wat de effecten ervan zijn op het

Nadere informatie

Communicatiestoornissen:

Communicatiestoornissen: Communicatiestoornissen: Hoe herken je ze en hoe ga je ermee om? Dr. Marina Ruiter Docent / Onderzoeker - Radboud Universiteit Spraak- en patholoog / Logopedist Sint Maartenskliniek Inhoud (1) Overzicht

Nadere informatie

Zevendaagse holterregistratie

Zevendaagse holterregistratie Zevendaagse holterregistratie U heeft in overleg met uw arts besloten dat u binnenkort een zevendaagse holterregistratie krijgt. Tijdens dit onderzoek draagt u gedurende een week een eventrecorder bij

Nadere informatie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie

Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Afasie en logopedie informatie voor naasten/familie Inhoud Afasie, wat is dat en hoe kunt u er mee om gaan? 5 Taalproblemen 6 Hoe ervaren afasiepatiënten de moeilijkheden zelf? 7 Hoe kunt u het beste omgaan

Nadere informatie

Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert

Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert Logopedie en Myotone Dystrofie de ziekte van Steinert afdeling logopedie Deze folder is bedoeld voor mensen met de ziekte van Steinert (Myotone Dystrofie). In deze folder vindt u meer informatie over de

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen bij COPD

Oefeningen en adviezen bij COPD Oefeningen en adviezen bij COPD U bent opgenomen bij Rijnstate omdat u COPD heeft. COPD is de Engelse afkorting voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease oftewel chronische obstructieve longziekte. U

Nadere informatie

U ontvangt deze folder, omdat bij een familielid of bekende afasie is geconstateerd. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door niet aangeboren

U ontvangt deze folder, omdat bij een familielid of bekende afasie is geconstateerd. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door niet aangeboren Neurologie Afasie 1 U ontvangt deze folder, omdat bij een familielid of bekende afasie is geconstateerd. Afasie is een taalstoornis die ontstaat door niet aangeboren hersenletsel. Bijvoorbeeld door een

Nadere informatie

Spraak-taal 0-1½ jaar

Spraak-taal 0-1½ jaar Spraak-taal 0-1½ jaar HOE LEERT EEN KIND PRATEN? Leren praten gaat vaak natuurlijk en vanzelf. De meeste ouders staan er niet bij stil. Het gaat stap voor stap, net als leren lopen. Het ene kind leert

Nadere informatie

Informatiebrochure. Rechterhemisferische Communicatiestoornissen. UZ Leuven 1

Informatiebrochure. Rechterhemisferische Communicatiestoornissen. UZ Leuven 1 Informatiebrochure Rechterhemisferische Communicatiestoornissen UZ Leuven 1 UZ Leuven 2 Beste familie, deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak-, taal - en/of slikproblemen

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Logopedie bij Multiple Sclerose (MS) Paramedische afdeling

Logopedie bij Multiple Sclerose (MS) Paramedische afdeling Logopedie bij Multiple Sclerose (MS) Paramedische afdeling Door Multiple Sclerose (MS) kunnen verschillende klachten ontstaan die het voor u moeilijker kunnen maken om u goed te uiten. Dit gebeurt bijvoorbeeld

Nadere informatie

Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel

Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel Patiënteninformatie Afasie Informatie over een taalstoornis die ontstaat na hersenletsel 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Wat is afasie? 4 Onstaan van afasie 5 Gevolgen 6 Wat doet de logopedist?

Nadere informatie

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT

Verstaanbaar spreken. bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1. Logopedie en PLVT Verstaanbaar spreken bij de ziekte van Parkinson of atypisch parkinsonisme 1 Logopedie en PLVT Voor wie is deze informatie bedoeld? U heeft de ziekte van Parkinson of een vorm van atypische parkinsonisme

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 19. MS en spraakproblemen ...! EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 19. MS en spraakproblemen ...! EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 19 MS en spraakproblemen...! EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Sommige mensen met MS krijgen last van spraakproblemen. Vaak gebeurt dat heel geleidelijk.

Nadere informatie

Blaasspoeling met dimethylsulfoxide (DMSO)

Blaasspoeling met dimethylsulfoxide (DMSO) Blaasspoeling met dimethylsulfoxide (DMSO) Uw uroloog heeft met u afgesproken dat u spoelingen met dimethylsulfoxide (DMSO) krijgt voor uw blaasklachten. Deze folder beschrijft hoe dit in zijn werk gaat

Nadere informatie

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het

U kunt zich voorstellen dat plotseling wakker worden in Frankrijk iets minder grote problemen veroorzaakt voor het Afasie Inleiding Als gevolg van een hersenbeschadiging kan een patiënt te maken krijgen met communicatieproblemen. Deze beperken hem/haar in het uitwisselen van gedachten, wensen en gevoelens. Op de afdeling

Nadere informatie

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) De aandoening Multiple Sclerose (MS) kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijkse leven. In deze folder leest u wat het behandelprogramma

Nadere informatie

Prednison. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Prednison. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Prednison U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat u voor uw reumatische klachten Prednison gaat gebruiken. In deze folder leest u meer over dit geneesmiddel. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

De kinder- en jeugdpsycholoog

De kinder- en jeugdpsycholoog De kinder- en jeugdpsycholoog Uw kind is doorverwezen naar de kinder- en jeugdpsycholoog bij Rijnstate. In deze folder leest u hoe de kinder- en jeugdpsycholoog werkt, voor welke klachten uw kind doorverwezen

Nadere informatie

Epidurale corticosteroïden Injectie

Epidurale corticosteroïden Injectie Epidurale corticosteroïden Injectie U heeft met uw arts afgesproken dat u voor de pijnklachten in uw rug of nek in aanmerking komt voor een injectie met corticosteroïden. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Gastroscopie bij kinderen

Gastroscopie bij kinderen Gastroscopie bij kinderen Binnenkort komt uw kind naar het ziekenhuis voor een gastroscopie. In deze folder leest u meer over dit onderzoek. Informatie voor ouders en verzorgers. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Orthostase. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Orthostase. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Orthostase Uw arts heeft vastgesteld dat u last heeft van orthostase. Als u orthostase heeft, krijgt u een lage bloeddruk als u gaat staan. In deze folder vindt u informatie over wat u moet doen bij een

Nadere informatie

Stem Logopedie Postadres Bezoekadres

Stem Logopedie Postadres Bezoekadres Stem Logopedie Colofon Dit is een uitgave van gemeente De Ronde Venen Postbus 250 3640 AG Mijdrecht T 0297 29 16 16 E gemeente@derondevenen.nl Deze folder is er om u zo helder en duidelijk mogelijk te

Nadere informatie

Wegwijs in afasie voor beginnend personeel bij neurologie Inhoudelijke aspecten van afasie

Wegwijs in afasie voor beginnend personeel bij neurologie Inhoudelijke aspecten van afasie Wegwijs in afasie voor beginnend personeel bij neurologie Inhoudelijke aspecten van afasie 1 Wat ik zeggen wil Eigenlijk wil ik zeggen, wat de bloemen mij zeiden, die ik kreeg, toen ik weer een dagje thuis

Nadere informatie

Plaquenil. (Hydroxychloroquine) Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Bij reumatische aandoeningen

Plaquenil. (Hydroxychloroquine) Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Bij reumatische aandoeningen Plaquenil (Hydroxychloroquine) Bij reumatische aandoeningen U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat u in verband met reumatische klachten Plaquenil gaat gebruiken of u overweegt dit te

Nadere informatie

Coloscopie bij kinderen

Coloscopie bij kinderen Coloscopie bij kinderen Binnenkort komt uw kind naar het ziekenhuis voor een coloscopie. In deze folder leest u meer over dit onderzoek. Informatie voor ouders en verzorgers. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure. Spraak-, taal- en slikproblemen

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure. Spraak-, taal- en slikproblemen I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Spraak-, taal- en slikproblemen IIVoorwoord Beste patiënt, Beste familie, Deze informatiebrochure bieden wij u aan naar aanleiding van de spraak- en/

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Geriatrische Traumatologie

Geriatrische Traumatologie Geriatrische Traumatologie U bent in het ziekenhuis gekomen via de spoedeisende hulp. Omdat u een botbreuk heeft en ouder bent dan zeventig, verblijft u voor en na uw operatie op de afdeling Geriatrische

Nadere informatie

(Proef)blokkade van het ganglion stellatum

(Proef)blokkade van het ganglion stellatum (Proef)blokkade van het ganglion stellatum In overleg met uw arts heeft u besloten om het ganglion stellatum tijdelijk of voor langere periode te laten verdoven. In deze folder vindt u informatie over

Nadere informatie

Een longembolie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Een longembolie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Een longembolie U heeft een longembolie gehad en bent hiervoor opgenomen bij Rijnstate. In deze folder leest u meer over een longembolie, de behandeling ervan en adviezen voor thuis. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie Een hersenschudding ontstaat door een klap op het hoofd, bijvoorbeeld bij een ongeluk. Je wordt duizelig of raakt bewusteloos. Meestal duurt het enige tijd voor de hersenen hiervan herstellen. Zolang de

Nadere informatie

Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel.

Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Afasie Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Hoe ontstaat afasie? Afasie ontstaat door hersenletsel. Dit letsel ontstaat meestal ten gevolge van een CVA, soms wordt het

Nadere informatie

Behandelende logopedisten 02/

Behandelende logopedisten 02/ Afasie is een communicatiestoornis met ingrijpende gevolgen, niet alleen voor de patiënt maar ook voor de familie, vrienden en kennissen. Wie de stoornis begrijpt, kan gemakkelijker omgaan met de gevolgen.

Nadere informatie

3. Alopecia areata. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

3. Alopecia areata. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! 3. Alopecia areata Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is alopecia areata? Bij alopecia areata ontstaan plotseling kale plekken in huidgebieden waar haren groeien.

Nadere informatie

16. Vitiligo. dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

16. Vitiligo. dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! 16. Vitiligo dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is vitiligo? Bij vitiligo heeft u witte plekken op de huid. De kleur (het pigment) verdwijnt uit uw huid. Het

Nadere informatie

10. Psoriasis. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

10. Psoriasis. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! 10. Psoriasis Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is psoriasis? Psoriasis is een huidziekte met rode plekken en witte schilfers. U kunt deze plekken op uw hele

Nadere informatie

Adviezen voor toiletgedrag

Adviezen voor toiletgedrag Adviezen voor toiletgedrag Het dagelijks toiletbezoek lijkt zo vanzelfsprekend. Toch gaat niet iedereen op de juiste manier naar het toilet. In deze folder vindt u adviezen voor goed toiletgedrag. Neem

Nadere informatie

Patiëntenrechten. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Patiëntenrechten. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Patiëntenrechten Wanneer er met uw gezondheid iets aan de hand is, heeft u de hulp van een arts of een andere deskundige nodig. Zowel u als de hulpverlener hebben rechten en plichten. Het is belangrijk

Nadere informatie

Endoxan (cyclofosfamide)

Endoxan (cyclofosfamide) Endoxan (cyclofosfamide) U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat u in verband met reumatische klachten Endoxan (cyclofosfamide, Cicloblastine) gaat gebruiken. Deze folder geeft informatie

Nadere informatie

Transforaminale corticosteroïden injectie

Transforaminale corticosteroïden injectie Transforaminale corticosteroïden injectie U heeft met uw arts afgesproken dat u voor de pijnklachten in uw rug in aanmerking komt voor een injectie met corticosteroïden. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

11. Zonneallergie. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

11. Zonneallergie. Dermatologie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! 11. Zonneallergie Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is zonneallergie? Zonneallergie betekent dat u allergisch bent voor zonlicht. De bekendste en meest voorkomende

Nadere informatie

Omgaan met mensen met een beperking

Omgaan met mensen met een beperking Omgaan met mensen met een beperking makkelijker dan u denkt! Gebruik de juiste woorden! Het is belangrijk dat we iedereen respectvol benaderen en mensen niet reduceren tot hun beperking. Vandaar de termen

Nadere informatie

Warmtebehandeling van het Ganglion Sfenopalatinum

Warmtebehandeling van het Ganglion Sfenopalatinum Warmtebehandeling van het Ganglion Sfenopalatinum U heeft samen met uw arts besloten dat u een warmtebehandeling zult ondergaan van een zenuwknoop bij uw neus; het Ganglion Sfenopalatinum. In deze folder

Nadere informatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie

Multiple Sclerose. Poliklinische revalidatie Multiple Sclerose Poliklinische revalidatie Voor wie is deze folder? Bij u is de diagnose Multiple Sclerose (MS) gesteld. De aandoening Multiple Sclerose kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijks

Nadere informatie

Ziekte van Menière. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Ziekte van Menière. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Ziekte van Menière U heeft van uw behandelend arts gehoord dat u de ziekte van Menière heeft. In deze folder vindt u informatie over de oorzaak, de diagnose en de behandeling van deze aandoening. Neem

Nadere informatie

Immunotherapie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Immunotherapie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Immunotherapie In overleg met uw arts heeft u besloten om uw allergische klachten te laten behandelen met een injectiekuur (immunotherapie). Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Nadere informatie

Logopedie voor volwassenen. Als het praten en/of het eten en drinken moeilijk gaat

Logopedie voor volwassenen. Als het praten en/of het eten en drinken moeilijk gaat Logopedie voor volwassenen Als het praten en/of het eten en drinken moeilijk gaat www.sensire.nl 0900 88 56 Logopedie voor volwassenen Een ziekte of beperking kan er toe leiden dat u problemen in de communicatie

Nadere informatie

DYSARTHRIE, VERBALE APRAXIE EN DYSFAGIE

DYSARTHRIE, VERBALE APRAXIE EN DYSFAGIE DYSARTHRIE, VERBALE APRAXIE EN DYSFAGIE DYSARTHRIE, VERBALE APRAXIE EN DYSFAGIE SPREEK- EN SLIKPROBLEMEN TEN GEVOLGE VAN HERSENLETSEL www.hersenletsel.nl Dysarthrie, verbale apraxie en dysfagie Dysarthrie

Nadere informatie

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken.

Door medicijnen Deze kunnen bijvoorbeeld sufheid, verminderde spierkracht of een droge mond veroorzaken. Slikstoornissen 2 Deze folder is bedoeld voor patiënten met slikproblemen en hun omgeving. Er wordt uitleg gegeven over hoe het komt dat iemand zich verslikt. Ook wordt aangegeven wat de risico s zijn

Nadere informatie

2. Open been (ulcus cruris venosum)

2. Open been (ulcus cruris venosum) 2. Open been (ulcus cruris venosum) Dermatologie Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Wat is een open been? Een open been is een wond op het onderbeen. Deze wond wil niet goed

Nadere informatie

Oncolytica via Rijnstate Poli-apotheken

Oncolytica via Rijnstate Poli-apotheken Oncolytica via Rijnstate Poli-apotheken Uw medisch specialist heeft in overleg met u een medicijn ter behandeling van kanker voorgeschreven (een oncolyticum). Deze medicatie kunt u alleen in de Rijnstate

Nadere informatie

Inhaleren met de Turbuhaler

Inhaleren met de Turbuhaler Inhaleren met de Turbuhaler poederinhalator voor kinderen vanaf ± 7 jaar De arts heeft vastgesteld dat je problemen hebt met jouw luchtwegen. Je krijgt daarvoor medicijnen in de vorm van poeder. Deze poeder

Nadere informatie