1. Wat is duurzaam ondernemen?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Wat is duurzaam ondernemen?"

Transcriptie

1 Duurzaam ondernemen

2 Inleiding Banken, overheden en grote bedrijven. Ze doen allemaal aan duurzaam ondernemen, ook wel genoemd Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Het midden- en kleinbedrijf blijft niet achter. Onderneemt u als organisatie op een duurzame manier, dan houdt u in de bedrijfsvoering rekening met mensen, zowel binnen als buiten het bedrijf, en met het milieu. Duurzaam ondernemen kan winst opleveren, voor de onderneming, de medewerker en de omgeving. Duurzaamheidsmaatregelen kunnen verschillend van aard zijn en op allerlei bedrijfsprocessen van toepassing zijn, van de inkoop tot het personeelsbeleid. Welke duurzaamheidsmaatregelen u kunt nemen in uw bedrijfsvoering en wat uw AA-Accountant voor u kan betekenen, leest u in deze brochure. Deze publicatie is tot stand gekomen in samenwerking met de Rabobank en MVO Nede rland.

3 1. Wat is duurzaam ondernemen? Duurzaam ondernemen betekent dat een organisatie op een maatschappelijk verantwoorde manier zaken doet. Daarbij zoekt zij naar een evenwicht tussen de financiële aspecten van de bedrijfsvoering (winst, economisch rendement en garantie op continuïteit) en sociale en ecologische aspecten (mens en milieu). Korte én lange termijn Een bedrijf dat maatschappelijk verantwoord onderneemt, concentreert zich op de korte en de lange termijn. Door nu al duurzaam te ondernemen, zorgt u ervoor dat u de toekomst van uw bedrijf zekerstelt. Doet u dit niet, dan loopt u de kans dat u door meer innovatieve concurrenten wordt ingehaald. Door duurzaam te ondernemen, houdt u uw bedrijf scherp. Innoveren is dus een belangrijk onderdeel van duurzaam ondernemen en daarmee bedoelen we niet alleen technische innovatie, maar bijvoorbeeld ook sociale innovatie. Uw medewerkers bijvoorbeeld een betere balans te bieden tussen werk en privé, kan ertoe leiden dat zij zich prettiger voelen, productiever worden en eerder geneigd zijn mee te denken over de toekomst van het bedrijf. Een bijkomend voordeel van duurzaam ondernemen is dat het tot een beter imago van de organisatie leidt. En dát leidt mogelijk weer tot meer klanten en potentiële werknemers. Kernprocessen Duurzaam ondernemen komt terug in alle kernprocessen van een organisatie, van inkoop tot personeelsbeleid. Bedrijven kunnen duurzaam ondernemen op verschillende manieren opnemen in de bedrijfsvoering, bijvoorbeeld door: medewerkers mogelijkheden te bieden om te groeien, bijvoorbeeld door het bieden van opleidingen; duurzame producten in te kopen; te zorgen voor een veilige en gezonde werkomgeving; het opzetten van een diversiteitsbeleid; bescherming van het milieu (energiebesparing, vermindering van afval); werknemers zich in te laten zetten voor goede doelen; (financiële) middelen in te zetten voor projecten die ten goede komen aan het algemeen belang; het nemen van maatregelen op het gebied van energiebesparing en het verminderen van afval. Een populaire misvatting is dat duurzaam ondernemen en bedrijfseconomische resultaten elkaar bijten. Het tegendeel is waar. Een voorbeeld: zuiniger omgaan met energie en grondstoffen leidt tot financieel voordeel én tot een gezondere omgeving. Bij duurzaamheidsmaatregelen snijdt het mes vaak aan twee of meer kanten. De drie p s Een duurzame organisatie streeft naar een balans tussen de volgende drie p s: People: de sociale kant van ondernemen, de gevolgen van ondernemen voor mensen, zowel binnen als buiten de onderneming. Planet: de milieukant van ondernemen, de effecten van ondernemen op het natuurlijke leefmilieu. Profit: de economische kant van ondernemen, de voorwaarden voor de continuïteit van de meeste ondernemingen.

4 2. Waarom duurzaam ondernemen? Steeds meer ondernemers worden zich bewust van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Zij laten tegenover mens, maatschappij en milieu zien dat ze zich verantwoord gedragen. Dat willen ze zelf, maar ook de samenleving verwacht dat van hen. Belanghebbenden letten op de gedragingen van bedrijven. plaatsen waar de productie plaatsvindt. Ga dus na waar producten die u mogelijk gaat aanbieden vandaan komen en hoe deze tot stand zijn gekomen. Vraag desnoods om een accountantsverklaring bij de desbetreffende partij. Voor advies over duurzaamheid kunt u terecht bij uw brancheorganisatie. Belanghebbenden Een onderneming heeft verschillende belanghebbenden. Denk bijvoorbeeld aan: samenleving in het algemeen; klanten; leveranciers; businesspartners (b.v. joint-venture partners); werknemers; lokale omgeving (buurtbewoners, wijk, regio); aandeelhouders; politiek, overheid (lokaal, regionaal etc.); milieu- en gezondheidsorganisaties; werknemersorganisaties; banken; accountants. Voor meer informatie: Hoe ver u gaat in duurzaam ondernemen is mede afhankelijk van de grootte en aard van uw bedrijf, maar ook van uw eigen mening over de noodzaak en het nut van duurzaam ondernemen. Veel ondernemers zijn al duurzaam bezig, maar zijn zich daar nauwelijks bewust van. Daarom is een duurzaamheidsscan (zie hoofdstuk 5) nuttig. Ook omdat uit veel duurzaamheidsscans blijkt op welk gebied er voor een bedrijf nog kansen liggen. Ondernemers zullen er veelal alles aan doen om positief in het nieuws te blijven komen. Ze kunnen extra maatregelen treffen om het werken aantrekkelijker of meer rendabel te maken (bijvoorbeeld bieden van goede arbeidsomstandigheden) of om de omgeving te verbeteren (bijvoorbeeld minder verbruik van gas en elektra). Deze maatregelen maken het leven voor mens, bedrijf en omgeving een stuk makkelijker, op de korte, maar vooral de lange termijn. In sommige branches is duurzaamheid noodzaak vanwege de ketenproblematiek. Sommige producten kunnen bijvoorbeeld tot stand zijn gekomen als gevolg van kinderarbeid in ontwikkelingslanden. Of er is sprake van schending van de mensenrechten of aantasting van de biodiversiteit op

5 Winstmogelijkheden van duurzaam ondernemen Voor de onderneming: klantenbinding; continuïteit van het bedrijf op de lange termijn; meer geïntegreerde bedrijfsvoering; beter imago van het bedrijf c.q. versterking of verbetering van de reputatie; binding met werknemers: goede werksfeer in het bedrijf met gemotiveerde, ondernemende en tevreden werknemers die een ambassadeur voor het bedrijf zijn en positief zijn voor het werven en vasthouden van werknemers; betere positie op de arbeidsmarkt, sommige mensen zijn eerder geneigd te werken voor een bedrijf dat duurzaam onderneemt; kostenbesparing, bijvoorbeeld door energiebesparing; grotere afzetmarkt, als duurzame producten en diensten worden aangeboden. Voor de medewerker: goede arbeidsomstandigheden (gezondheid, veiligheid, prettige werksfeer); gelijke behandeling; opleiding en ontwikkeling; individuele ontplooiing door het opdoen van nieuwe vaardigheden. Beleid Om het optimale uit duurzaam ondernemen te halen, dient u een duurzaamheidsbeleid op te stellen en een plan van aanpak te maken. De volgende vijf stappen kunt u daar bij gebruiken als hulpmiddel: Voer een nulmeting uit om de huidige stand van zaken op het gebied van duurzaam ondernemen in kaart te brengen. Stel een lijst op van verbeterpunten (t.a.v. personeelsbeleid, milieu etc.). Zet kleine stappen, werk gericht volgens een bepaalde visie of strategie en houd de kosten in het oog. Werk, als het kan, samen, bijvoorbeeld met een bedrijf, ondernemersvereniging, gemeente, leverancier etc. Ga aan de slag. Meet de resultaten en leer van uw ervaringen. Communiceer actief met belanghebbenden over uw duurzaamheidsinspanningen. U kunt ook een gedragscode opstellen met daarin een aantal normen en waarden van uw bedrijf. Voor de samenleving: schoner milieu (door filebestrijding); veiligere omgeving; naleving van mensenrechten.

6 Top 20 duurzaamheidsmaatregelen Uit onderzoek van EIM naar duurzaam ondernemen binnen het midden- en kleinbedrijf (juni 2007) blijkt dat motiverend personeelsbeleid de belangrijkste reden is om duurzaam te ondernemen. Daarna volgt de verbetering van de bedrijfsvoering en het imago, gevolgd door aandacht voor milieu en natuur. De Top 20 duurzaamheidmaatregelen is als volgt: Mannen en vrouwen voor gelijke prestaties gelijk belonen. Mogelijkheid tot parttime werken. Bij voorkeur aannemen van medewerkers uit de regio. Werknemers medeverantwoordelijkheid geven om bedrijfsactiviteiten te verbeteren. Het onderhoud van bedrijfsmiddelen verminderen door ze op een goede manier te gebruiken. Streven naar meer samenwerking en integratie op de werkvloer. Proberen om aan de professionele ambities van de werknemers tegemoet te komen. Werknemers invloed geven op het indelen van hun werk. De betalingstermijnen hanteren die door leveranciers zijn gesteld. Klanten meer garantie, service en reparatie aanbieden dan verplicht is. Beschikken over een klachtenprocedure en daar iets mee doen. Mogelijkheid tot flexibele arbeidstijden. Maatregelen nemen om het bedrijfsafval te beperken. Regelmatig met leveranciers de samenwerking evalueren. Onderwerp milieu ter sprake laten komen tijdens werkoverleg. Maatregelen nemen om de levensduur van de producten te verlengen De lokale economie stimuleren, bijvoorbeeld door lokaal in te kopen. Het gebruik van gas, elektriciteit en (auto)- brandstof verminderen. De transportbewegingen van het bedrijf verminderen. 20. Het bedrijfsafval meer gescheiden aanleveren dan verplicht is.

7 3. Plannen overheden Duurzaam ondernemen heeft nut, maar wordt voor menig ondernemer ook noodzaak. Dit komt onder andere doordat het Rijk de ambitie heeft om in 2010 bij 100% van haar inkopen duurzaamheid als zwaarwegend criterium mee te Doet u veel zaken met lagere overheden, dan doet u er goed aan om duurzaam te ondernemen. Voor twee producten waarmee u kunt laten zien dat u duurzaam onderneemt, kunt u de hulp van uw AA-Accountant inschakelen: de accountantsverklaring en het maatschappelijk jaarverslag. Als kenner en vertrouwenspersoon van het midden- en kleinbedrijf heeft de AA-Accountant inzicht in het reilen en zeilen van uw onderneming en is een ideale partner om duurzaam ondernemen mee op te pakken. nemen. Dit voornemen heeft grote gevolgen voor de markt. Voor u als mkb er kunnen er veel belangrijke redenen zijn om duurzaam te gaan ondernemen. Duurzaam ondernemen levert kostenbesparingen op, bijvoorbeeld door vermindering van het energieverbruik. Bovendien groeit de consumentenmarkt voor duurzame producten en diensten. Voor u als mkb er zijn vooral de volgende maatregelen belangrijke redenen om duurzaam te gaan ondernemen: banken zijn van plan om in de toekomst duurzaam- heid mee te laten wegen in het verstrekken van bedrijfskredieten; provincies, gemeenten en waterschappen zijn van plan om in 2010 bij 50% van hun inkopen duurzaamheid als zwaarwegend criterium mee te laten wegen; steeds meer bedrijven stellen duurzaamheidseisen Accountantsverklaring Stel: een overheidsinstantie, bijvoorbeeld een gemeente, zet een aanbesteding op de markt, waar u zich op wilt inschrijven. In het pakket van eisen dat daar deel van uitmaakt, staan duurzaamheidscriteria. Om aan te tonen dat uw product of dienst op een verantwoorde manier tot stand is gekomen, biedt een accountantsverklaring uitkomst. Met een accountantsverklaring kunt u aantonen dat uw product aan de gestelde duurzaamheidseisen voldoet en vergroot u de kans om de opdracht in de wacht te slepen. Om een accountantsverklaring te kunnen opstellen, moet uw AA-Accountant toegang hebben tot uw bedrijfsgegevens. Uw AA-Accountant heeft immers de taak om de duurzaamheid van uw product of dienst te verifiëren. aan leveranciers. Bedrijfskredieten Stel dat u in de toekomst een extra bedrijfskrediet nodig heeft, dan kan duurzaam ondernemen het verschil maken Vergeet niet om aan uw AA-Accountant om advies te vragen voor het verbeteren van uw bedrijfsvoering. Mogelijk ziet uw accountant tijdens het verzamelen van uw gegevens. bij het al dan niet verkrijgen van een krediet. Als u kunt aantonen dat u in de bedrijfsvoering rekening houdt met mens en omgeving, dan kan dat doorslaggevend zijn in het gesprek dat u voert met de bank. Duurzaamheid als zwaarwegend criterium Maatschappelijk jaarverslag Uw AA-Accountant kan ook een belangrijke rol spelen in de totstandkoming van het maatschappelijk jaarverslag. Dit document informeert belanghebbenden over de resultaten van uw duurzaamheidsbeleid. De AA-Accountant toetst of het verslag alle relevante onderwerpen behandelt, of wordt voldaan aan de informatiebehoeften van de belanghebbenden en of de gegevens kloppen. Een goed maatschappelijk jaarverslag kan bij de gunning van een over-

8 heidsopdracht of bij het verstrekken van een zakelijk krediet in uw voordeel werken. Richtlijnen voor het maatschappelijke jaarverslag Een standaardmanier om een maatschappelijk jaarverslag te maken is er niet. Elke organisatie is anders en heeft andere prioriteiten. Het maken van een jaarverslag is elke keer maatwerk. Wel kan er gebruik worden gemaakt van hulpmiddelen, zoals de richtlijnen voor het schrijven van een maatschappelijk jaarverslag van het Global Reporting Initiative (GRI). Speciaal voor mkb-bedrijven is onder de naam High Five een vereenvoudigde versie van de richtlijnen van GRI opgesteld (in het Nederlands vertaald door MVO Nederland, zie degrotemvobibliotheek/richtlijnenenregelgeving/512). High Five gaat er vanuit dat het schrijven van een maatschappelijk jaarverslag uit vijf stappen bestaat. Stap 1: voorbereiden Voor de duurzaamheidverslaggeving moet eerst een coördinator worden aangewezen. Wie dat is, bepaalt u zelf. De coördinator bekijkt of duurzaamheid al wordt gemeten en of daarover al verslag wordt gedaan. De doelstellingen die met verslaggeving moeten worden gerealiseerd, dienen intern te worden besproken. Daarna is het van belang dat een tijdsschema voor het proces van verslaggeving wordt opgesteld. Stap 2: plannen De kerntaken, doelen en visie van de organisatie moeten worden bepaald, evenals de belanghebbenden en waarom zij geïnteresseerd zijn in de organisatie. Hieruit kan worden afgeleid over welke onderwerpen verslag moet worden gedaan. De volgorde van de onderwerpen moet worden gerangschikt op basis van haalbaarheid. Ten slotte moet de reikwijdte van het verslag worden vastgesteld. Stap 3: beoordelen Aan de hand van de onderwerpen kunnen indicatoren worden vastgesteld. Voorbeelden van GRI-indicatoren zijn onder andere het totaal waterverbruik, het gemiddeld aantal uren dat een werknemer per jaar besteedt aan opleidingen, onderverdeeld naar werknemers categorie en direct energieverbruik, onderverdeeld naar primaire bron. Met indicatoren kan worden bepaald wat de economische, milieugerelateerde en sociale invloeden van de organisatie zijn. Als de indicatoren zijn vastgesteld, kan er worden gemeten. Stap 4: rapporteren Aan de hand van de kwaliteit van de beschikbare indicatorresultaten kan worden bepaald hoe de resultaten het beste kunnen worden verspreid om de beoogde doelgroep optimaal te bereiken. Stap 5: verbeteren Na het verspreiden van het jaarverslag kunt u om feedback vragen van belanghebbenden, zodat u in de toekomst de structuur, inhoud en informatie nog beter kunt laten aansluiten op hun wensen. Handreiking Een ander hulpmiddel waarmee een jaarverslag kan worden gemaakt, is gepubliceerd door de Raad voor de Jaarverslaggeving. De raad heeft in juni 2003 een handreiking voor maatschappelijke verslaggeving gepubliceerd. Deze handreiking is met name geschikt voor middelgrote bedrijven. De handreiking biedt geen stappen, maar een conceptueel kader dat organisaties kunnen gebruiken. Onderdelen van dit document zijn onder andere wie de gebruikers van het verslag kunnen zijn, wat er in het maatschappelijk verslag moet staan en hoe er over kan worden gecommuniceerd. Het document kan worden gedownload op Handreiking%20MVO.pdf

9 Duurzaamheid kan ook gewoon in een aparte paragraaf in het reguliere jaarverslag worden behandeld. Niet alleen de financiële prestatie-indicatoren worden dan in het jaarverslag behandeld, maar ook niet-financiële prestatie-indicatoren, zoals milieu- en personeelsaangelegenheden.

10 4. Maatregelen voor medewerkers Dit hoofdstuk behandelt de verschillende maatregelen die u kunt treffen om uw medewerkers optimaal te laten functioneren. Ook worden hier andere gemakkelijk in te voeren maatregelen behandeld. Klanttevredenheidsonderzoek De tevredenheid van uw klanten vormt de basis voor de continuïteit van uw bedrijf. Peil dus regelmatig de klanttevredenheid en zoek uit waar uw klanten ontevreden of juist tevreden over zijn. Op basis van de resultaten kunt u acties ondernemen. U kunt ook een klachtenregeling invoeren. Verschillende bedrijven bieden cursussen klachten afhandelen. Medewerkertevredenheidsonderzoek Het succes van uw bedrijf op lange termijn is mede afhankelijk van de kennis, vaardigheden en motivatie van uw personeel. Controleer daarom van tijd tot tijd of uw medewerkers tevreden zijn en of u zaken voor ze kunt verbeteren. Werkoverleg, functioneringsgesprekken, enquêtes, het onderzoeken van de tevredenheid van uw medewerkers kan op verschillende manieren. U kunt eventueel ook een bureau inschakelen dat een medewerkertevredenheidsonderzoek voor u uitvoert. Voor meer informatie: Medewerkers betrekken Betrek uw medewerkers bij bedrijfsaangelegenheden. Betrokken medewerkers zijn productieve medewerkers. Ze denken mee en dat kan weer leiden tot kansen voor uw onderneming. Goede mix werk-privé Meer uren maken leidt niet altijd tot een hogere productiviteit. Een juiste balans tussen werk en privé kan daar wel toe leiden. Bied eventueel ook de mogelijkheid voor ondernemers om thuis te werken, als het type werk dit toelaat. Thuiswerken beperkt ook het woon-werkverkeer. Meer informatie: duurzaambouwen. senternovem.nl, duurzaambouwen.startpagina.nl. Duurzaam bouwen Bij een verhuizing kunt u milieuaspecten meenemen. Voorbeelden van mogelijke milieumaatregelen zijn: het gebruik van duurzame bouwmaterialen, energiezuinige installaties, een goede isolatie en een goede ligging ten opzichte van de zon. Autolease-regeling Stel dat u een auto van de zaak biedt, geef uw medewerkers dan een auto die mooi, comfortabel én goedkoop is. Het rijden in een zuinig voertuig leidt tot lagere energiekosten. Een voorbeeld van een milieuvriendelijke auto waar subsidiemogelijkheden voor zijn, is de hybride auto. Belangrijkste voordelen van dit voertuig zijn het aanzienlijk lagere brandstofgebruik en de lage uitstoot van schadelijke gassen. Hybride auto s zijn 20 tot 40 procent zuiniger dan gewone auto s. Ze besparen dus veel geld. Voor meer informatie: nl

11 Milieu Bespaar op het papier-, water- en energieverbruik. Dergelijke besparingen zijn gunstig voor het milieu. Bovendien houdt u geld over voor andere belangrijke zaken. Hieronder vindt u enkele makkelijk in te voeren maatregelen die al dan niet voor uw onderneming van toepassing kunnen zijn: recycle en scheid zoveel mogelijk afval; zamel papier apart in; gebruik flatscreen-monitoren (energiezuiniger); gebruik spaarlampen; schakel bij afwezigheid apparatuur als computers, printers, beeldschermen altijd uit; doe de lichten uit als een kamer meer dan een paar minuten leeg komt te staan; doe de verwarming uit als een kamer een dag niet wordt gebruikt; print dubbelzijdig (selecteer bij aanschaf van nieuwe printers op de mogelijkheid voor dubbelzijdig printen); gebruik milieuvriendelijk papier met FSC-keurmerk; gebruik oud papier als kladpapier; print niet onnodig, handel zoveel mogelijk s vanaf het scherm af; zet computers op een energiespaarstand; vraag bij de aanschaf van nieuwe bedrijfsmiddelen naar de milieubelasting daarvan. Voor meer informatie:

12 5. Duurzaamheidsscans Benieuwd hoe duurzaam uw onderneming al is of waar u een en ander nog kunt verbeteren? Gebruik dan een (of meer) van onderstaande duurzaamheidscans. Duurzame Groeitest Door tien sectorgerichte vragen te beantwoorden, komt u erachter hoe duurzaam u onderneemt. U krijgt na het beantwoorden van de vragen praktische tips. Link: Duurzame Groeitest Vergelijk uw bedrijf met branchegenoten en print meteen een praktisch actieplan uit voor duurzame groei in uw bedrijf. Link: De Groene Installateur Hupkes Installatie biedt duurzame installatietech - nieken als zonneboilers, warmtepompboilers, regenwateropvangsystemen en ventilatiesystemen. Duurzame installatietechnieken werken energiebesparend en zijn minder belastend voor het milieu. Door een regenwateropvangsysteem kan bijvoorbeeld 50% op de waterrekening worden bespaard. Een warmtepompboiler werkt energiebesparend door warmte te onttrekken aan de omgevingslucht en hiermee tapwater te verwarmen. Steeds meer consumenten willen gebruik maken van een duurzame installateur om zo energiekosten te besparen en zorg te dragen voor het milieu. Milieubarometer Breng met dit instrument de milieuscore en -kosten van uw bedrijf eenvoudig en snel in kaart door uw gegevens over energie, water, afval, emissies en eventueel transport en papierverbruik in te vullen. Door het gebruik van de barometer kunt u fors op milieukosten besparen. Link: Duurzaamheid-Strategie-Scan Met deze scan maakt u overzichtelijk hoe uw onderneming presteert op het gebied van duurzaam ondernemen. De scan maakt duidelijk hoe belanghebbenden de prestaties van uw bedrijf waarnemen én wat zij in de toekomst van uw bedrijf verwachten. Link: Bron: Glashelder duurzaamheid verslag Haagse glazenwasser Rietbroek Voor Schoonhouden B.V. is een Haags glazenwassersbedrijf met opdrachtgevers zoals de Eerste en Tweede Kamer, diverse ministeries en ziekenhuizen. De onderneming bracht een duurzaamheidsverslag uit met de titel Duurzaam hoeft niet duur te zijn. Het bedrijf onderscheidt zich van anderen in de glazenwassersbranche door onder andere schoolverlaters een kans te geven, met schonere materialen te werken en door minder kilometers te maken. Bron:

13 postbus AG Den Haag telefoon (070)

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Wat is maatschappelijk verantwoord ondernemen? Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wordt ook wel maatschappelijk ondernemen, maatschappelijk betrokken ondernemen, duurzaam ondernemen of ethisch

Nadere informatie

DUURZAAMHEIDSSCAN. Ja/altijd Meestal Soms Meestal niet Nee/nooit Niet van toepassing

DUURZAAMHEIDSSCAN. Ja/altijd Meestal Soms Meestal niet Nee/nooit Niet van toepassing DUURZAAMHEIDSSCAN Hoe duurzaam is uw bedrijfsvoering? Deze duurzaamheidsscan geeft een globaal beeld van uw niveau van duurzaamheid en laat zien hoe maatschappelijk verantwoord u onderneemt in vergelijking

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

duurzaam Europese Unie Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling

duurzaam Europese Unie Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Zin in ondernemen Europese Unie Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Zin in ondernemen? Zin in ondernemen? is een meerjarig project gericht op de stimulering van energiebesparing en ondernemen. Met

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Blauwzaam. Bijeenkomst Energie Convenant 1. 4 februari 2014

Blauwzaam. Bijeenkomst Energie Convenant 1. 4 februari 2014 Blauwzaam Bijeenkomst Energie Convenant 1 4 februari 2014 Waarom MVO? Innovatiever, efficiënter groter aanpassingsvermogen/minder afhankelijk Kostenbesparing minder afval, lagere energiekosten, minder

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) wint aan terrein in het bedrijfsleven en in de samenleving als geheel. Het verwachtingspatroon

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

Duurzaam Ondernemen en DGMR. 1. Inleiding. 1.1 Algemene missie DGMR. Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012

Duurzaam Ondernemen en DGMR. 1. Inleiding. 1.1 Algemene missie DGMR. Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012 Duurzaam Ondernemen en DGMR Betreft : Beleidsvisie Datum : 10 december 2012 1. Inleiding Deze DuOn-beleidsvisie is het overkoepelende document voor het beleid en de initiatieven van DGMR op het gebied

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV juni 202 Gegenereerd op 26-0-202 - pagina van voor Van Dijk Groenvoorzieningen BV Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV Maatschappelijk

Nadere informatie

Als u zaken doet met de overheid...

Als u zaken doet met de overheid... Als u zaken doet met de overheid... Het duurzame inkoopbeleid van de overheid Duurzaamheid staat hoog op de agenda van de overheid. Om de markt voor duurzame producten te stimuleren, geeft zij zelf het

Nadere informatie

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing orm Jaarreken Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Duurzaam ondernemen in het mkb Duurzaam of maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) is niet alleen een thema

Nadere informatie

Onderzoek Milieubewust 2011 (leveranciers)

Onderzoek Milieubewust 2011 (leveranciers) Onderzoek Milieubewust 2011 (leveranciers) Gepubliceerd van 01.07.2011 tot 16.07.2011 147 respondenten 27 antwoorden (27 uniek) 18% responsepercentage 1 Zuinig omgaan met energie 88,9 % 24 2 Alternatieve

Nadere informatie

MKB- én milieuvriendelijk aanbesteden d.m.v. duurzaamheidscertificaten

MKB- én milieuvriendelijk aanbesteden d.m.v. duurzaamheidscertificaten MKB- én milieuvriendelijk aanbesteden d.m.v. duurzaamheidscertificaten Anouk Schrauwen & Marjon Olijdam Stimular, de werkplaats voor Duurzaam Ondernemen www.milieubarometer.nl mail@stimular.nl 010 238

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

Communicatieplan. Onderdeel van de CO 2 -Prestatieladder

Communicatieplan. Onderdeel van de CO 2 -Prestatieladder Onderdeel van de CO 2 -Prestatieladder AL0011 augustus 2015 Onderdeel van de CO 2 -Prestatieladder Auteur Titel: 3.C.2 CO2-Prestatieladder Auteur: Datum: augustus 2015 Goedkeuring directie: Versie: 1.3

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud: 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Betrokkenen 3 1.3 Doelstelling 3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven 4 3 Rapportage management overleg 5 3.1. Algemeen

Nadere informatie

Energie management actieplan. Copier Groep B.V.

Energie management actieplan. Copier Groep B.V. Energie management actieplan Copier Groep B.V. Aspect van de CO 2 prestatieladder: 3.B.2. Datum: 31 maart 2015 Versie: 00 Auteur: M.J.A. Rijpert Vrijgegeven: T.J. Crum, J. Copier Voorwoord Voor u ligt

Nadere informatie

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord (werkvoorbereider)

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

MVO-rapportage. van Kesselwegenbouw bv

MVO-rapportage. van Kesselwegenbouw bv MVO-rapportage van Kesselwegenbouw bv Rijnstraat 76-4191cm Geldermalsen - Opgesteld met MVO-zelfscan van Bouwend Nederland - Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 4 Medewerkers... 5 Veiligheid... 5 Gezondheid...

Nadere informatie

De brug naar Duurzame techniek

De brug naar Duurzame techniek ar duurzame tech a n g u niek r b e d Samenleving Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen is de ondernemingsstrategie waarbij aandacht voor de samenleving, de aarde en de onderneming in balans is. Steeds

Nadere informatie

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence

Hengelo, april 2013. 02 Gedragscode Twence Gedragscode Twence Twence in Hengelo is een (inter)nationale speler op de markt van grondstoffen en duurzame energie met hoogwaardige verwerking van afvalstromen en biomassa. Met innovatieve technieken

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Visie en Beleid (samenvatting) MVO loont! Duurzaamheid is onontbeerlijk om onze planeet en maatschappij voor nu en op langere termijn leefbaar te houden. Maatschappelijk

Nadere informatie

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Voorwoord Met trots presenteer ik u het allereerste duurzaamheidsverslag van CCL Nutricontrol! In dit eerste duurzaamheids verslag willen wij u laten zien dat wij

Nadere informatie

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak -

MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - MVO vanuit marktperspectief - een strategische aanpak - Een praktische training over maatschappelijk verantwoord ondernemen voor KMO s Harelbeke, 6 juni 2007 Agenda De omgeving van KMO s hecht steeds meer

Nadere informatie

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan

Bureau Waardenburg B.V. Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan Bureau Communicatieplan Bijlage C Bij Energiemanagement actieplan CULEMBORG, DECEMBER 2014, VERSIE 1 BUREAU WAARDENBURG B.V. Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Belanghebbenden (stakeholders) 3 2.1 Interne doelgroepen

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. 9 april 202 Gegenereerd op 9-04-202 - pagina van 0 voor Aardoom Hoveniers B.V. Rapportage VHG MVO Wijzer Aardoom Hoveniers B.V. Maatschappelijk verantwoord

Nadere informatie

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info)

Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) Bijlage 7. Conversie juni 2010 naar 2013 (info) was wordt onderwerp tekstbron Versie juni Opmerking: Standaardteksten en Versie 2013 2010 hoofdstukindeling vertaald uit Guide 83 H 1 tm 4 Deel A Eisen Managementsysteem

Nadere informatie

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Haaren

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Haaren Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Haaren Kenmerk: Bizob2012MVI Opdrachtgever: Gemeente Haaren Versie: 2.1 Datum: 14 januari 2014 Status: Definitief Inleiding De gemeente spant zich continu

Nadere informatie

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst!

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst! Accountants controleren over het algemeen niet de energierekening van hun cliënten op fouten! Controleert u de energierekening op fouten? Uit onderzoek van de NMa blijkt dat meer dan 20% van energierekeningen

Nadere informatie

Energiefactor Ref. jaar 2013 Target 2016* T.o.v. 2013 Target 2021* T.o.v. 2013

Energiefactor Ref. jaar 2013 Target 2016* T.o.v. 2013 Target 2021* T.o.v. 2013 CO2prestatieladder Revisiedatum: 16102014 CO2 reductiedoelstellingen 2016 Conform niveau 5 op de CO2prestatieladder 2.2 Inleiding In dit document wordt de scope 1 & 2 CO 2 reductiedoelstelling van Protinus

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

MVO VRAGENLIJST LEVERANCIERS

MVO VRAGENLIJST LEVERANCIERS 1 MVO VRAGENLIJST LEVERANCIERS 2 Algemene gegevens Naam organisatie Sector Adres Postcode/plaats Telefoon Website. Aantal medewerkers.. Deze vragenlijst bestaat uit vier delen. Het eerste deel bestaat

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

Practice what you preach

Practice what you preach Beste lezer, In deze nieuwsbrief staat het volgende centraal: Wat leeft er onder de medewerkers van VHL Leeuwarden & Velp als het om duurzaamheid gaat. Daarnaast is de huidige stand van zaken omtrent zonnepanelen

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

Beleidsstuk Lomans Milieu, Duurzaamheid & Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2014 2020/2025. Lomans, Groen Solide Kennisbedrijf

Beleidsstuk Lomans Milieu, Duurzaamheid & Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2014 2020/2025. Lomans, Groen Solide Kennisbedrijf Beleidsstuk Lomans Milieu, Duurzaamheid & Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2014 2020/2025 Lomans, Groen Solide Kennisbedrijf Missie Lomans is een betrouwbaar, betrokken en bevlogen familiebedrijf

Nadere informatie

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Eersel

Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Eersel Beleid Maatschappelijk Verantwoord Inkopen gemeente Eersel Kenmerk: Versie: Status: Bizob2012MVI 1.01 Definitief Opdrachtgever: Datum: Gemeente Eersel 12-07-2013 1 Inleiding De gemeente spant zich continu

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen MaXXus Communications Winkelhaak 77 Postbus 24021 2490 AA Den Haag Tel. 070 3076666 Fax. 070 3076699 www.maxxus.nl info@maxxus.nl Versie 3.1 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen Versie: 3.1 Versie3.1

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

Olga Jonk Jonk Relatiebeheer. Relatiebeheer een ondergeschoven kind.

Olga Jonk Jonk Relatiebeheer. Relatiebeheer een ondergeschoven kind. Olga Jonk Jonk Relatiebeheer Relatiebeheer een ondergeschoven kind. Wat is Relatiebeheer? Bewustwording van het belang van Relatiebeheer. Klantencontact leggen en klanten behouden. Tips over hoe Relatiebeheer

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2011

Milieubarometerrapport 2011 Milieubarometerrapport Stimular Milieubarometer - Stimular Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen die de milieubelasting van

Nadere informatie

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan

CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan 2015 CO₂ Prestatieladder Energiemanagement actieplan Goedgekeurd door: H. van Wijk Auteurs: Y. van der Vlies & L. van Wijk Bedrijf: H. van Wijk transport- en Handtekening: aannemersbedrijf & H. van Wijk

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2013

Milieubarometerrapport 2013 Milieubarometerrapport 2013 Stimular Milieubarometer - 2013 Stimular Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen die de milieubelasting

Nadere informatie

Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers'

Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers' Casus 2.1 Betere prestaties door beter verslag; bedrijf gebaat bij niet-financiële 'cijfers' 22 januari 2011 zaterdag Arjan de Draaijer en Marleen Janssen Groesbeek Afgelopen week is voor het eerst de

Nadere informatie

Duurzaam contractmanagement

Duurzaam contractmanagement Duurzaam contractmanagement Samenvatting Hoe wordt de duurzaamheid van de ingekochte producten en diensten ondergebracht in facilitaire contracten en wat betekent dat voor het contractmanagement? Inleiding

Nadere informatie

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0

Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder. Versie 4.0 Energiezorgplan 2011-2015 Van Dorp CO 2 Prestatieladder Versie 4.0 Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: oktober 2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzaam ondernemen 1 Even voorstellen Gijs Duivenvoorde ir, Delft Berenschot Maakindustrie Duurzaamheid Innovatie Normcommissie ISO26000

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2015

Milieubarometerrapport 2015 Milieubarometerrapport 2015 Boom+Verweij Milieubarometer - 2015 Boom+Verweij Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen die de

Nadere informatie

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015

Communicatieplan 2014-2015. CO2-prestatieladder Certificering. Inzake 20 Tinten Groen. Continuering 2013-2014. Datum : September 2015 plan 2014-2015 Inzake 20 Tinten Groen CO2-prestatieladder Certificering Continuering 2013-2014 Datum : September 2015 plan Cor Millenaar B.V. / G-center B.V. 2014 2015 September 2015 pag. 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Doordacht energie-efficiencyplan leidraad voor MJA3

Doordacht energie-efficiencyplan leidraad voor MJA3 Doordacht energie-efficiencyplan leidraad voor MJA3 Deze folder bevat informatie over nut en noodzaak van een doordacht energie-efficiencyplan (EEP). Bovendien staat er in welke hulpmiddelen beschikbaar

Nadere informatie

MVO-rapportage Stam Bouw BV 4 december 2015 11:13. MVO-rapportage. Hoogeveenenweg 2 A - 2913LV Nieuwerkerk aan den IJssel

MVO-rapportage Stam Bouw BV 4 december 2015 11:13. MVO-rapportage. Hoogeveenenweg 2 A - 2913LV Nieuwerkerk aan den IJssel MVO-rapportage Hoogeveenenweg 2 A - 2913LV Nieuwerkerk aan den IJssel Door Hennie Stam 4 december 2015 Opgesteld door Stam Bouw B.V. - Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Medewerkers... 4 1.1. Veiligheid...

Nadere informatie

Milieujaarverslag Adviesbureau SAM b.v.

Milieujaarverslag Adviesbureau SAM b.v. Milieujaarverslag Adviesbureau SAM b.v. 2010 ALGE/0042/JS/MV 1 september 2011. 1 1. Inleiding Voor u ligt het milieujaarverslag van Adviesbureau SAM Dit jaarverslag beschrijft de milieugevolgen van ons

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. PassworD text fusion. PassworD brand fusion

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. PassworD text fusion. PassworD brand fusion PassworD text fusion PassworD brand fusion Opgesteld op 23 juni 2009 door Joke J. Zwaal 1 Inhoud Inleiding... 3 People... 4 Planet... 4 Profit... 4 Uitwerking van thema s binnen MVO-beleid... 5 1. Duurzaam

Nadere informatie

Inspreken Raadsplein

Inspreken Raadsplein Inspreken Raadsplein Onderwerp : Beleidsnota inkoop en aanbesteding (GM2007.1103 ) Plaats : raadsronde 7, vergaderruimte 2.27 20.30-21.25 Datum : 29 oktober 2007 Geachte raadsleden, U zult het ongetwijfeld

Nadere informatie

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Energie Management Actieplan 2013 14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Inhoudsopgave 6.1 Reductiedoelstellingen 3 6.2 Plan van aanpak 3 6.3 Samenvatting 6 Energie Management Actieplan

Nadere informatie

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra

DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer. 15 februari 2011. Sietse Vlietstra 2 DUURZAAM? SHS Parkmanagementvereniging Slochteren Hoogezand-Sappemeer 15 februari 2011 Sietse Vlietstra Adviseur duurzaam ondernemen en innovatie Syntens 3 4 Wat is duurzaam? Het voorzien in de behoeften

Nadere informatie

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Onderdeel 1. Gegevens en indicatoren van het evenement Gegevens Evenement Naam: Datum: Korte Omschrijving Bezoekers: Deelnemers:

Nadere informatie

Maatschappelijke verantwoord ondernemen door het Midden en KleinBedrijf. Theo Aalbers en Kees Vringer

Maatschappelijke verantwoord ondernemen door het Midden en KleinBedrijf. Theo Aalbers en Kees Vringer Maatschappelijke verantwoord ondernemen door het Midden en KleinBedrijf Theo Aalbers en Kees Vringer Samenvatting Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) is belangrijk voor het Midden en KleinBedrijf

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Rapportage 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op de totale bedrijfsvoering

Nadere informatie

Voorwoord. Noordwijk, 9 december 2014. Sandra Strunk John Franck Directie Arbo Concern BV

Voorwoord. Noordwijk, 9 december 2014. Sandra Strunk John Franck Directie Arbo Concern BV MVO Jaarplan 2015 Voorwoord. Onze medewerkers zijn elke dag bezig zich voor de volle 100% in te zetten voor onze klanten. Samen met onze klanten en onze partners in de keten proberen wij te werken aan

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2012

Milieubarometerrapport 2012 Milieubarometerrapport 2012 Stimular Milieubarometer - 2012 Stimular Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen die de milieubelasting

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2012

Milieubarometerrapport 2012 Milieubarometerrapport 2012 Klomp Beheer Amsterdam BV Technisch Buro Klomp BV Milieubarometer - 2012 Klomp Beheer Amsterdam BV Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en

Nadere informatie

MVO stakeholder enquête 2014

MVO stakeholder enquête 2014 MVO stakeholder enquête 2014 Datum : 1 mei 2014 1 Voorwoord In de afgelopen jaren is Heerkens van Bavel Bouw zich steeds meer bewust geworden, van de rol die zij spelen in de maatschappij en de effecten

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Kansen Monitor. Hier komt de naam van uw bedrijf. en hier de foto of logo van uw bedrijf

Kansen Monitor. Hier komt de naam van uw bedrijf. en hier de foto of logo van uw bedrijf Kansen Monitor Hier komt de naam van uw bedrijf en hier de foto of logo van uw bedrijf Het copyright van dit document berust bij De Keizer Kennismakelaar s Graveland NL All rights reserved. Neither the

Nadere informatie

3 redenen voor een duurzaamheidsverslag. 1. Voor onze stakeholders 2. DNA van Pro Natura 3. Interne communicatie

3 redenen voor een duurzaamheidsverslag. 1. Voor onze stakeholders 2. DNA van Pro Natura 3. Interne communicatie 3 redenen voor een duurzaamheidsverslag 1. Voor onze stakeholders 2. DNA van Pro Natura 3. Interne communicatie Over het verslag Tweejaarlijkse publicatie Volgens GRI4 (tabel) Met de stakeholders: bepalen

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan Invalshoek D: Participatie Titel: CO2-Prestatieladder Participatieplan Rapport: CO2-2014/R-05; rev. 0; d.d. 07-04-2015 Auteur: J.A.C. van Dijk Verificateur: A.L.J. Timmermans Vervolgblad : 1 van 4 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid in de taxibranche

Duurzame inzetbaarheid in de taxibranche Duurzame inzetbaarheid in de taxibranche Preventiedag 2013 13 december Ellen.vanwijk@tno.nl Duurzame inzetbaarheid = Gezond, gemotiveerd en productief aan het werk tot aan de pensioengerechtigde leeftijd

Nadere informatie

CO2-reductiedoelstellingen

CO2-reductiedoelstellingen CO2-reductiedoelstellingen Samen zorgen voor minder CO2 Boskoop 16 februari 2016 P. van t Wout Akkoord directie: Datum: Handtekening: 1 Inleiding Dit CO2-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem,

Nadere informatie

Communicatieplan. Conform 3.C.2. 23 juni 2015. Voorbij Prefab. Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland

Communicatieplan. Conform 3.C.2. 23 juni 2015. Voorbij Prefab. Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland Conform 3.C.2 23 juni 2015 Voorbij Prefab Voorbij Prefab Siciliëweg 61 1045 AX Amsterdam Nederland INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING COMMUNICATIE... 3 1.1 Interne communicatie... 3 1.2 Externe communicatie...

Nadere informatie

GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015

GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015 GRI Tabel Duurzaamheidsverslag 2015 BMA Ergonomics b.v. rapporteert volgens de core variant van versie G4 van de richtlijnen van het Global Reporting Initiative. Op de indicatoren en de informatie in het

Nadere informatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie

BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie mvoconsultants.nl BLOG: 25 redenen Waarom MVO belangrijk is voor jou organisatie Waarom MVO? Dat is een vraag die wij altijd stellen voordat bedrijven een begin maken met hun beleid op het gebied van maatschappelijk

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2014

Milieubarometerrapport 2014 Milieubarometerrapport 2014 SnelleVliet Touringcars BV Milieubarometer - 2014 SnelleVliet Touringcars BV Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2012

Milieubarometerrapport 2012 Milieubarometerrapport 2012 Cyber Adviseurs Milieubarometer - 2012 Cyber Adviseurs Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals elektriciteitsverbruik en afvalproductie naar grafieken en tabellen

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Tussentijdse rapportage januari juni 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben? 19-3-2013. Afdelingsbijeenkomst Noord-Holland 18 maart 2013. Deel 1: MVO Enquête. Deel 2: MVO en MKB

Waar gaan we het over hebben? 19-3-2013. Afdelingsbijeenkomst Noord-Holland 18 maart 2013. Deel 1: MVO Enquête. Deel 2: MVO en MKB Afdelingsbijeenkomst Noord-Holland 18 maart 2013 Waar gaan we het over hebben? Deel 1: MVO Enquête Deel 2: MVO en MKB Deel 3: Aan de slag! Maatschappelijke verantwoordelijkheid Maatschappelijk ondernemen

Nadere informatie

Energie management actieplan

Energie management actieplan Energie management actieplan Conform 3.B.2 Op basis van de internationale norm ISO 50001 4.4.3, 4.4.4, 4.4.5, 4.4.6, 4.6.1 en 4.6.4 Aannemings- en wegenbouwbedrijf Verdam B.V. Auteur(s): Dhr. S. van Dam,

Nadere informatie

onderneemt maatschappelijk verantwoord

onderneemt maatschappelijk verantwoord onderneemt maatschappelijk verantwoord www.coffeefresh.nl Coffee Fresh investeert in MVO Koffie is tegenwoordig meer dan zomaar een kopje koffie. Het is een beleving waarbij wij u nét dat beetje meer bieden.

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen J.M. de Wit Groenvoorziening BV Hazerswoude-Rijndijk 11 juni 2015 Marco Hoogenboom. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding

Nadere informatie

Communicatieplan Certificering CO 2-Prestatieladder - Invalshoek C: Transparantie

Communicatieplan Certificering CO 2-Prestatieladder - Invalshoek C: Transparantie Communicatieplan Certificering CO 2-Prestatieladder - Invalshoek C: Transparantie FPH Ploegmakers BV - Communicatieplan 1 Verantwoording Titel Communicatieplan Invalshoek C: Transparantie Revisie 1.0 (definitief)

Nadere informatie

CO2- communicatieplan

CO2- communicatieplan CO2- communicatieplan Remmits Beheer Opgesteld : Gecontroleerd: Status : E. Luiken F. Pesch Definitief Maart 2014-1 - Inhoudsopgave: 1.0 Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen

Nadere informatie

Wij leggen rekenschap af over:

Wij leggen rekenschap af over: VRAGEN Het afleggen van rekenschap. ANTWOORDEN TOELICHTING / VOORBEELDEN VRAAG 1. Onze organisatie legt rekenschap af over onze effecten op de maatschappij, de economie en het milieu. Welke activiteiten

Nadere informatie

5 Richtlijn 400 annex Handreiking van de Raad van de Jaarverslaggeving

5 Richtlijn 400 annex Handreiking van de Raad van de Jaarverslaggeving 5 Richtlijn 400 annex Handreiking van de Raad van de Jaarverslaggeving 5.1 Beschrijving en toelichting Wat is de Raad van de Jaarverslaggeving (RJ)? De in 1981 opgerichte Stichting voor de Jaarverslaggeving

Nadere informatie

Communicatieplan Coolmark BV

Communicatieplan Coolmark BV Communicatieplan - CO2 reductie CO2 Prestatieladder 2.1 Versie Datum Opgesteld door Geaccordeerd door 1.0 26 juni 2012 D. van de Woestijne Zienergie BV 1.1 3 juli 2012 D. van de Woestijne Zienergie BV

Nadere informatie

Communicatieplan EMS (Energie Management Systeem)

Communicatieplan EMS (Energie Management Systeem) plan EMS (Energie Management Systeem) CO 2 -Prestatieladder Agmi Group september 2012 (mei 2013 aangepast) Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 1.1 Rapportage & reductiedoelstelling... 4 1.2... 4 2. - Interne

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

Tips en middelen voor duurzaam ondernemen. Platform MVO start met kennisoverdracht

Tips en middelen voor duurzaam ondernemen. Platform MVO start met kennisoverdracht Tips en middelen voor duurzaam ondernemen Platform MVO start met kennisoverdracht Alles in onze maatschappij is aan verandering onderhevig. Zo ook ondernemen. Vandaag de dag staat ondernemen vaak in het

Nadere informatie

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER

DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER UTRECHT MIDDEN DE PARTICIPATIEWET VOOR U ALS WERKGEVER Doel van de Participatiewet De Participatiewet vervangt de bijstandswet, de Wet sociale werkvoorziening en een deel van de Wajong. Het doel van de

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid Waar start je als ondernemer met duurzaamheid www.will2sustain.com SPELREGELS PARTICIPATIEF INTERACTIEF MOBIELTJES GEBRUIK MAKEN VAN KENNIS IN DE GROEP CONCREET TOEPASSEN GEBRUIK MAKEND VAN VRAGEN EN

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie