Energievoorziening in eigen hand

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energievoorziening in eigen hand"

Transcriptie

1 AMERSFOORT CO2-NEUTRALE STAD Energievoorziening in eigen hand Amersfoort wil in 2030 een CO 2 -neutrale stad zijn. Dat betekent dat we het gebruik van fossiele brandstoffen hebben teruggebracht tot het absolute minimum en dat we zoveel mogelijk duurzaam opgewekte energie gebruiken. De voordelen zijn helder: energielasten blijven betaalbaar en we houden de energievoorziening meer in eigen hand. Plan van Aanpak klimaatactieprogramma Inleiding In 2008 heeft de gemeente de ambitie vastgesteld om een CO 2 -neutrale stad te worden in Door het uitvoeren van een actief klimaatbeleid is de CO2-uitstoot binnen de gemeentegrenzen teruggedrongen van 855 kton in 2007 tot 740 kton CO2 in Deze afname is gerealiseerd ondanks de toename van het aantal inwoners. Toch moet er een forse versnelling plaatsvinden om de doelstelling voor 2030 te kunnen halen. Met dit plan van aanpak willen we inzicht geven in de activiteiten die uitgevoerd worden, CO2-uitstoot waar de focus 2007 op komt te liggen en welke stakeholders betrokken zijn bij de realisatie van een CO2-neutrale stad. We doen dit aan de hand van vijf icoonprojecten. 19% 4% 25% Overheid Verkeer en Vervoer Industrie 15% Handel & diensten Huurwoningen Koopwoningen 14% 23% CO 2 uitstoot in 2007 Docs nr. # v1 1

2 Door technologische ontwikkelingen, prijsdalingen en maatschappelijke tendensen kan op termijn een versnelling teweeg worden gebracht. Door actief klimaatbeleid en het uitdragen van ambitie stimuleert de gemeente partijen in de stad om eigen verantwoordelijkheid en actie te nemen. We faciliteren en ondersteunen kansrijke initiatieven. Daarnaast nemen we verantwoordelijkheid voor zaken die binnen onze eigen invloedssfeer liggen zoals verduurzaming van het eigen vastgoed, maar ook de groene vergunningverlening waarmee energiezuinig bouwen wordt gestimuleerd BESPARING Autonome ontwikkeling Besparing door actief beleid 400 FOSSIEL DUURZAAM Resterende CO 2 - uitstoot in 2030 Vermeden CO 2 - uitstoot door Duurzame Energie Aandeel duurzame energie in ,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% PV WKO Biomassa Geothermie Wind 0,0% Maximaal aandeel Verwacht aandeel CO 2 -uitstoot ten gevolge van verbruik fossiele brandstoffen van 2010 tot 2030 in Amersfoort Van de verschillende bronnen van duurzame energie hebben zonnepanelen (PV), warmte uit de bodem (geothermie) en Warmte Koude Opslag (WKO) het grootste potentieel. Op dit moment is echter nog onzeker of het potentieel van geothermie in de praktijk ook verzilverd kan worden. Op basis van bureaustudies 1 lijkt de bodem geschikt te zijn, maar kostbare proefboringen moeten uitwijzen of dit daadwerkelijk het geval is. WKO en PV worden al veel toegepast. Ook riothermie (warmte uit riolering) biedt kansen bij nieuwe ontwikkelingen. 1 Geothermie Amersfoort, haalbaarheidsonderzoek (concept); IF Technology, 23 juni 2011 Docs nr. # v1 2

3 Verloop aandeel CO 2 uitstoot bij actief beleid in de verschillende sectoren. De beïnvloedingsmogelijkheden voor de gemeente in de sectoren verkeer en vervoer en industrie zijn relatief gering. Terugdringen van de CO 2 -uitstoot in deze sectoren is sterk afhankelijk van landelijke of zelfs Europese afspraken. Voor koopwoningen en handel & diensten is het effect van actief beleid groter. SER Energieakkoord Het SER Energieakkoord, dat in september 2013 door ongeveer 40 partijen is getekend, benoemt als belangrijke pijlers voor gemeenten verduurzaming maatschappelijk vastgoed, energiebesparing woningen, het stimuleren van lokale opwekking van duurzame energie en een hogere prioriteit voor handhaving energiebesparing bij bedrijven. Gemeente Amersfoort heeft samen met de Eemlandgemeenten in het kader van de ondersteuningsstructuur een aanvraag ingediend en toegewezen gekregen voor energiebesparing bij particuliere woningeigenaren. Voor het stimuleren lokale duurzame energie is in het SER Energieakkoord een belastingkorting van 7,5 c/kwh afgesproken voor leden die binnen een energiecoöperatie zonnestroom opwekken. In Amersfoort hebben we hier op geanticipeerd door de daken van drie sporthallen beschikbaar te stellen aan energiecoöperaties voor het plaatsen van zonnestroom. Voor ondersteuning bij de aanpak van energiebesparing bedrijven is door de VNG 3 miljoen euro landelijk beschikbaar gesteld. Amersfoort bereidt samen met de RUD een projectplan voor, gericht op een integrale aanpak met zowel de wortel als de stok (stimulering en handhaving), om aanspraak te kunnen maken op een deel van deze ondersteuning. Docs nr. # v1 3

4 Icoonprojecten Energie Het stimuleren van duurzame innovatie vraagt om een pro-actieve houding van de gemeente. Heldere doelen stellen en zelf met kennis, kunde en regels bijdragen aan het faciliteren van veelbelovende combinaties van initiatieven en het scheppen van randvoorwaarden waardoor burgers, organisaties en ondernemers duurzame innovatie kunnen uitwerken en daar ook zelf direct baat bij hebben. Per initiatief verschilt de rol en betrokkenheid van de gemeente. Sommige initiatieven zijn immers volwassen en economisch haalbaar en vragen daarom een meer faciliterende rol. Waar andere oplossingen nog in een beginstadium staan en regie en investering vragen. Sinds 2010 richten we ons al op het terugdringen van het energieverbruik bij woningen en daarmee de CO 2 -uitstoot. Ook de sector handel & diensten wordt op verschillende manieren gestimuleerd tot verduurzaming o.a. door de duurzaamheidsvignetten, duurzaam inkopen en duurzame netwerken in het bedrijfsleven. Deze activiteiten lopen de komende jaren door. Daarnaast hebben we vijf icoonprojecten benoemd. Deze projecten sluiten aan bij de prioriteiten uit het landelijke SER Energieakkoord. Specifiek zijn deze vijf icoonprojecten gekozen, omdat zij impact hebben op de CO 2 -reductie tot Dit houdt in dat deze projecten: - een substantiële bijdragen leveren aan de klimaatdoelstelling; - kosteneffectief zijn (investeringskansen); - een groot bereik voor wat betreft publiciteit en inspiratie hebben; - beïnvloedbaar zijn door het voeren van actief beleid van de gemeente; - een hoge slagingskans hebben. De vijf icoonprojecten zijn: 1. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed 2. Energieneutrale renovatie, realisatie modelwoningen 3. Regionale positionering van het Centrum voor Duurzame Renovatie 4. Grootschalig zonnestroom, zonnepanelen op gemeentedaken 5. Ondersteuning initiatief Soesterhof energieneutraal Naast deze icoonprojecten worden nog andere projecten uitgevoerd die bijdragen aan de doelstelling CO 2 -neutrale stad. Deze projecten zijn opgenomen in het Milieu Uitvoerings Plan (MUP) en zijn terug te vinden in de bijlage. Docs nr. # v1 4

5 1. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Waarom: Ligt in onze invloedsfeer, we nemen onze verantwoordelijkheid, voorbeeldfunctie, zichtbaar resultaat, slim combineren en communiceren. Positieve nevenaffecten: rendement, gezond binnenklimaat, efficiënter huisvesten en multifunctioneel gebruik, verkoopbaarheid en toekomstbestendigheid. Het gaat in feite niet over duurzaamheid maar over rationele investeringsbeslissingen. De gemeente Amersfoort heeft meer dan 400 panden in bezit. Voor een deel is dit maatschappelijk vastgoed, zoals sporthallen, culturele centra en onderwijspanden. Omdat we als gemeente een voorbeeldfunctie hebben is het goed om bij deze panden onze verantwoordelijkheid te nemen en te investeren in duurzaamheid. Dit is direct een goede manier om te laten zien dat investeren in duurzaamheid tevens een rationele investeringsbeslissing is. Het overige deel van het vastgoed is strategisch vastgoed dat maar kort in bezit is van de gemeente. Dit leent zich minder goed voor het doen van duurzame investeringen. Omdat bij onderwijspanden het juridisch eigendom veelal bij de schoolbesturen ligt, werkt de gemeente hierin nauw samen met de schoolbesturen. Gezamenlijk wordt gewerkt aan een Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP), waarbij het onderwerp energieneutrale schoolgebouwen als doelstelling wordt meegenomen. Daarnaast hebben negen schoolbesturen ook de Intentieverklaring Energieneutraal renoveren getekend. Zij hebben zich gecommitteerd aan het energieneutraal renoveren van minimaal 1 pand per bestuur vóór Naast deze twee sporen van verduurzaming van de schoolgebouwen zetten we ook in op educatie van de leerlingen zelf. Hiervoor wordt het succesvol gebleken project Energy Challenges ingezet. Leerlingen worden hierbij eigenaar van de energierekening en leren over de impact van techniek en gedrag bij verduurzaming. Een grote uitdaging ligt bij het overige maatschappelijke vastgoed. Van de sporthallen is bijvoorbeeld bekend dat zij vaak een zeer slecht energielabel hebben. De gemeente heeft het onderhoud en beheer van een deel deze panden uitbesteed aan SRO. Verduurzaming is een onderdeel van de nieuwe overeenkomst die per 1 januari 2015 is ingegaan. Een goed moment dus om de verduurzaming van de vele gemeentelijke panden een impuls te geven. In dit traject trekken de verschillende interne afdelingen samen op met de SRO. Met de SRO is afgesproken dat zij in het derde kwartaal van dit jaar een meerjaren onderhoudsplan vastgesteld voor 2016 en verder. De grootste uitdaging hierbij is het zoeken naar passende financieringsmodellen. Het lukt alleen als we de huidige middelen zo inzetten dat de exploitatielasten worden verlaagd en deze kunnen worden ingezet voor verduurzaming. Op dezelfde wijze kijken we ook naar de renovatie van het stadhuis. Ook hier geldt dat we onze verantwoordelijkheid nemen en een voorbeeldrol willen vervullen. Onze ambitie is om bij de renovatie van het stadhuis duurzaamheid een belangrijke rol te laten spelen. Het is een kans om fors te besparen op de energielasten. We streven naar een energieprestatie waarbij het energieverbruik zo veel mogelijk wordt beperkt en de kansen voor hernieuwbare energie worden benut. Verdere afweging zal plaatsvinden bij de nadere besluitvorming rondom de renovatie van het stadhuis. Concrete afspraken: Negen schoolbesturen hebben via de Intentieverklaring Energieneutraal renoveren zich gecommitteerd om vóór 2020 minimaal 1 pand per bestuur energieneutraal te renoveren. (wethouder Houwing) Op 1 januari 2016 start het project Energy Challenges met minimaal 20 deelnemende scholen. (wethouder Houwing) Docs nr. # v1 5

6 SRO stelt medio 2015 een plan van aanpak op voor een duurzaam meerjaren onderhoudsplan (DMJOP) voor 2016 en verder (wethouder vd Berg) De ambitie is om bij de renovatie van het stadhuis duurzaamheid een belangrijke rol te laten spelen. Verdere afweging vindt plaats bij de nadere besluitvorming rondom de renovatie van het stadhuis (wethouder van den Berg) We gaan actief op zoek naar passende financieringsmodellen voor verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed. Het lukt alleen als we met de bestaande middelen de exploitatielasten verlagen zodat de hiermee vermeden kosten kunnen worden ingezet voor duurzaamheidsmaatregelen (wethouders Buijtelaar, vd Berg) Rol gemeente: Eigen huis op orde, eigen panden verduurzamen. Externe stakeholders: SRO, schoolbesturen 2. Energieneutraal renoveren, pilotwoningen. Waarom: Groot besparingspotentieel, betaalbaar houden woon- en exploitatielasten, pilotwoningen als inspiratie. Het potentieel Woningen dragen voor bijna 35% bij aan de totale CO 2 -uitstoot in de stad. Binnen de bestaande woningvoorraad ligt een groot besparingspotentieel. Om bestaande woningen te renoveren naar woningen zonder energierekening is het Nul-op-de-meter (NOM) model bedacht. Dit NOM model kan worden toegepast op een groot deel van de rijtjeshuizen ( ) in Nederland. Daarvan staan er zo n 2 miljoen, waarvan 70% in particulier eigendom is. Voor Amersfoort gaat het om ruim woningen waarvan koopwoningen. Het potentieel aan CO 2 -reductie is ongeveer 10% van de totale uitstoot van de stad. De ambitie is om dit totale potentieel gefaseerd in de tijd aan te spreken. De eerste stappen worden gezet met het renoveren van pilotwoningen die als inspirerend voorbeeld in de wijk dienen. Uiteindelijke doelstelling is 2000 NOM-woningen in Dit is inclusief de huurwoningen. Het consortium 033Energie is al enkele jaren actief in het stimuleren en uitvoeren van energetische renovaties bij particulieren en VvE s. Meestal gaat het dan om twee labelsprongen en/of label B. De komende jaren zetten we in op het verhogen van de ambitie naar energieneutrale renovaties. Hiervoor is in juni 2013 de Amersfoortse intentieovereenkomst Energieneutraal renoveren getekend door woningcorporaties Alliantie, Portaal Eemland en Omnia Wonen, 033Energie, 9 schoolbesturen en de gemeente Amersfoort. Met de woningcorporaties nemen we deel aan het Landelijke Hoogspringersprogramma. Binnen dit programma onderzoeken de woningcorporaties hoe ze een sluitende businesscase kunnen maken van renovaties naar NOM. Het doel hiervan in Amersfoort is dat eind 2020 bijna 2000 woningen energieneutraal zijn gerenoveerd. Duizend hiervan zijn voor rekening van de woningcorporaties, de rest is particulier bezit waar 033Energie zich voor inzet. 033Energie heeft hiervoor, samen met andere partijen, subsidie aangevraagd bij de EBU Om energieneutraal renoveren een impuls te geven zijn aansprekende voorbeelden nodig. 033Energie gaat daarom in samenwerking met andere bouwers een aantal pilotwoningen realiseren in kansrijke wijken. Het renovatieconcept wordt ontwikkeld samen met bewoners uit de wijk. Zodat na de modelwoning ook veel andere woningen gerenoveerd worden. Een kansrijke wijk is een wijk waar enthousiasme aanwezig is bij bewoners om er mee aan de slag te gaan en/of waar de woningtypologie geschikt is voor NOM-renovatie. Een van de pilotwoningen bevindt zich in het Soesterkwartier. Daar wordt door middel van crowdfunding gewerkt aan het energieneutraal Docs nr. # v1 6

7 renoveren van een jaren 30 woning aan de Hunzesttraat. Andere pilotwoningen moeten nog gedefinieerd worden. In september 2014 heeft de gemeente de landelijke Deal Stroomversnelling Particulieren getekend. Deze Deal, vormgegeven door Platform 31, heeft als doel om de ontwikkeling van betaalbare NOMconcepten te versnellen. Ondertekenende partijen zijn o.a. bouwers, hypotheekverstrekkers, energiecoöperaties en gemeenten. Hiermee zegt de gemeente toe te zorgen voor een soepele vergunningverlening. Ook het Amersfoortse Centrum voor Duurzaam Renoveren, waarvan 033Energie een van de initiatiefnemers is, heeft de deal ondertekend. Aanpak andere gebouwen Energieneutraal renoveren biedt niet alleen kansen voor woningen maar ook voor andere gebouwen zoals scholen, zorginstellingen en bedrijfsgebouwen. Amersfoort kent veel dienstverlenende bedrijven die gehuisvest zijn in kantoorpanden. Daar ligt dan ook een groot potentieel aan CO 2 - besparing. Verduurzaming van deze panden is een kans bij het de aanpak van leegstand en transformatie. De aanpak van kantoorpanden is complex omdat de gebruiker vaak niet de eigenaar is. We richten ons in eerste instantie op bedrijventerrein De Hoef waarbij we initiatiefnemers ondersteunen op het gebied van proces en kennisontwikkeling. Concrete afspraken: Momenteel zijn er nog geen concrete stappen gezet door de woningcorporaties. De intentieovereenkomst Energieneutraal renoveren is opgenomen in de prestatieafspraken met de corporaties en blijft zo onder de aandacht in het bestuurlijk overleg met de corporaties (wethouder Imming). We zorgen voor een soepele vergunningverlening voor NOM-renovaties door goede afstemming op welstandscriteria en bestemmingsplannen. Bij de actualisering van de welstandnota wordt hier aandacht aan besteed. Geringe overschrijdingen van rooilijnen worden mogelijk gemaakt in een bestemmingsplan(wethouders Buijtelaar en Tigelaar) Samen met 033Energie zorgen we voor publiciteit over NOM-woningen in het algemeen en de 12 pilotwoningen in het bijzonder (wethouder Tigelaar) We zoeken koploperbedrijven (op De Hoef) die open staan voor de transitie naar een energieneutraal gebouw. Doelstelling is om commitment op te halen voor minimaal 2 bedrijven/kantoorpanden (wethouder vd Berg) Rol gemeente: faciliteren, verbinden, enthousiasmeren, ondersteuning op het gebied van proces en kennisontwikkeling. Externe stakeholders: EBU, 033Energie, Platform31, woningcorporaties, schoolbesturen, Centrum voor Duurzaam Renoveren. Docs nr. # v1 7

8 3. Regionaal positioneren Centrum voor Duurzame Renovatie Waarom: Het Centrum voor Duurzame Renovatie (CDR) speelt een belangrijke rol in de regionale samenwerking met de zes Eemlandgemeenten, waarvoor ondersteuningbudget van VNG is binnengehaald. Het is een inspiratie- en innovatieplek: unieke locatie waar opleiding, voorlichting en verkoop samen komen. In de komende periode wordt ingezet op het regionaal positioneren van het Centrum voor Duurzame Renovatie als kenniscentrum. De inzet van het CDR is onderdeel van de bij icoonproject 2 genoemde EBU-aanvraag voor de realisatie van 2000 nul-op-de-meter woningen. Voor het CDR wordt momenteel een bedrijfsplan ontwikkeld (marketingplan en verdienmodel). Het is een samenwerking tussen Bouwmensen Amersfoort, Raab Karcher en 033Energie. En de doelen van het centrum zijn: 1. Het opleiden en bijscholen van personeel uit de bouw met name op het gebied van duurzaamheid. Ook onderwijsinstellingen (MBO, HBO, WO) kunnen hier terecht voor scholing en educatie op het gebied van duurzaam bouwen. Het centrum moet innovatief zijn en blijven. 2. Voorlichten en participatie van de particuliere woningeigenaar bij het energetisch renoveren van de woning. Het gaat dan om een stadsbreed aanbod voor alle doelgroepen (particulier, corporatie, VVE s, monumenten etc) gericht op zowel de doe-het-zelver als de woningeigenaar die een energieneutrale woning wil realiseren. 3. Technologische vernieuwing: nu-op-de-meter (NOM) concepten, innovatieteam van studenten en experts, Bouwmensen krijgt een 3-D printen initiatief. Unieke samenwerking Het CDR maakt gebruikt van de locatie, Modemweg 3, van Bouwmensen. Door de combinatie van doelstellingen en deelnemers ontstaat er een unieke mix van kennis en kunde van bouwmaterialen, installaties, (energieneutraal) renoveren en financiering, die voor alle partijen voordeel oplevert. Raab Karcher is in het CDR aanwezig met Raabs Renovatiehuis en Raab Calc, een digitaal hulpmiddel om te bepalen hoeveel en welke materialen nodig zijn voor een renovatie en welke opbrengsten en kosten dat met zich meebrengt. Concrete afspraken: Wethouder (Tigelaar/ vd Berg) opent startbijeenkomst Amersfoort voor NOM renoveren in het voorjaar van Aandacht voor NOM aanbod CDR op de pagina Samen Duurzaam. Bestuurlijke aandacht voor energiebesparing, energieopwekking en NOM renovaties in relatie tot Amersfoorts beleid om in 2030 energie neutrale stad te zijn In het najaar rol voor wethouder (Tigelaar/vd Berg) in de RTL 4 uitzending Uw Huis Verdient Het. Hier komt NOM aan de orde alsmede het CDR als verkooppunt van NOM renovaties Wethouder (Tigelaar / vd Berg) vraagt aandacht voor regionale inzet van het CDR en (mede)gebruik van CDR bij collega wethouders van Leusden, Baarn, Woudenberg, Bunschoten en Soest. Rol gemeente: faciliteren, verbinden, wegnemen belemmeringen in de stad, communiceren over NOM woningen en wijkprocessen Externe stakeholders: 033Energie, Eemland-gemeenten, bedrijfsleven, onderwijsinstellingen. Docs nr. # v1 8

9 4. Grootschalig zonnestroom, zonnepanelen op gemeentedaken; Waarom: Inspiratie, publiciteit, grote slagingskans, stimulering van lokale netwerkvorming, goede voorbeeld, impuls voor lokale energiecoöperaties, energie uit de stad, stimulering van een beweging. Positieve nevenaffecten: bereiken van burgers via een onderwerp dat hen interesseert. In februari 2014 heeft de gemeente Amersfoort besloten de daken van gemeentelijke panden beschikbaar te stellen aan de stad voor zonnepanelen. De gemeente wil het opwekken van zonnestroom zoveel mogelijk stimuleren, maar niet iedereen heeft een geschikt dak. Inwoners kunnen lid worden van een energiecoöperatie die zonnepanelen plaatst op deze gemeentedaken. Om te beginnen zijn de daken van 3 sporthallen beschikbaar gesteld. Twee partijen hebben daarop een plan van aanpak ingediend en gaan aan de slag met het opzetten van energiecoöperaties, het werven van leden en het plaatsen van zonnepanelen. Eén van de voorwaarde vanuit de gemeente is dat zij binnen een jaar de zonnestroominstallatie in bedrijf hebben gesteld. In de zomer van 2014 is gewerkt aan juridische overeenkomsten met deze partijen en het ondersteunen van initiatieven om leden te werven. Om het project rendabeler te maken en daarmee interessanter voor potentiële deelnemers/bewoners, is een aanvraag voor SDE+ subsidie bij het rijk ingediend. Als bekend is of subsidie wordt toegekend (eerste helft 2015) wordt de zonnestroominstallatie op de eerste sporthal geplaatst (medio 2015). Opschaling Als blijkt dat er veel vraag is naar zonnepanelen, stellen we in 2015 meer daken beschikbaar. Hiervoor maken we een analyse van mogelijk geschikte daken op basis van ligging in de stad, eventuele beschaduwing, mogelijkheid vandalisme en moment van dakvervanging. Zonnevelden Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid van grootschalige zonnevelden in het buitengebied. Door de verder dalende prijzen van zonnepanelen en de gewijzigde fiscale regelingen is het rendabel geworden om zonnevelden aan te leggen op maaiveld. Een aantal initiatiefnemers heeft zich bij de gemeente gemeld. Er is behoefte aan een beleidskader waarbij rekening wordt gehouden met de verschillende belangen (o.a. landschap, groen, duurzame energie ). Zonnepanelen op overige gebouwen In 2012 hebben we de Zonnescan (www.amersfoort.nl/zonnescan) gelanceerd. Deze interactieve kaart geeft voor alle daken in Amersfoort aan of ze geschikt zijn om zonnepanelen op te plaatsen. Deze kaart wordt actief ingezet bij bijeenkomsten voor bewoners door 033Energie. In verschillende wijken zijn door bewoners collectieve inkooptrajecten georganiseerd. Concrete afspraken: - Bij succesvolle realisatie van zonnestroominstallatie op de eerste drie daken worden er meer gemeentelijke daken beschikbaar gesteld aan partijen in de stad om zonnepanelen te plaatsen (wethouder vd Berg en Tigelaar) - Opstellen beleidskader voor grootschalige zonnevelden in het buitengebied (wethouders Buijtelaar, van den Berg en Tigelaar) Rol gemeente: faciliteren energiecoöperaties, ondersteunen bij juridische overeenkomsten, communicatie richting inwoners van Amersfoort Externe stakeholders: SRO, Eve Energy, Eemstroom. Docs nr. # v1 9

10 1. Ontwikkelen Duurzaamheidvisie Wagenwerkplaats & faciliteren bewonersinitiatief Soesterhof Waarom: Dit bewonersinitiatief past in de duurzame ambities van de Wagenwerkplaats, de bewoners willen zelf een energieneutrale wijk realiseren, kracht van de stad benutten, inspirerend voorbeeld. Integratie van duurzame onderwerpen. Het initiatief past volledig in de visie over de betrokkenheid van de stad bij de duurzame ontwikkelingen op de Wagenwerkplaats (WWP). In het kader van de bestuurlijke vernieuwing geeft de gemeente Amersfoort ruimte aan de eigen verantwoordelijkheid van mensen en faciliteert daaruit voortvloeiende burgerinitiatieven. Het project Soesterhof op de WWP is daarvan een treffend voorbeeld. Dit project is één van de initiatieven van de Vereniging Duurzaam Soesterkwartier die door bewoners uit de wijk worden geleid. De bewonersvereniging Soesterhof is in 2012 gestart met het initiatief voor een duurzaam en sociaal woonproject op basis van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), het ontwikkelen en bouwen van 40 tot 50 woningen op de WWP in het Soesterkwartier. De bewonersvereniging wil duurzame en energiezuinige woningen bouwen. De ambitie ligt zelfs hoger en het realiseren van de energieneutrale woningen behoort tot de mogelijke opties. Andere duurzame thema s, zoals: gezondheid, groen, sociale duurzaamheid, zongerichte verkaveling, toekomstbestendig- en levensloopbestendig bouwen worden in het project geïntegreerd. In juli 2014 is een workshop georganiseerd over de energiestrategie t.b.v. toekomstige ontwikkelingen van Soesterhof. In het najaar van 2014 zijn de duurzame dagen geweest van waaruit met tientallen huurders en andere stakeholders (inclusief gemeente) de duurzaamheidsvisie voor het hele gebied is opgesteld. De duurzaamheidsvisie bestaat uit zeven werksporen. Elk werkspoor beschrijft een beeld voor de lange termijn, een doel voor de middellange termijn van 10 jaar en een concreet voorstel om nú mee aan de slag te gaan. De inkleuring voor 2015 bevat de uitnodiging aan investeerders, eigenaren, huurders, bezoekers en bewoners van het gebied, om samen waarde te gaan creëren in het gebied. De visie geeft richting bij het maken van keuzes en ondersteunt de focus en de waardecreatie in het gebied. De Duurzaamheidsvisie wordt verankerd in het Masterplan. En de planning is om in het najaar van 2015 het masterplan en de duurzaamheidsvisie te hebben vastgesteld. De volgende stap is het bestemmingsplan, waarvan de verwachting is dat deze medio 2016 wordt vastgesteld. Daarna wordt het besluit genomen over de bouw van het Soesterhof. Concrete afspraken: Actieve ondersteuning vanuit de gemeente, wat bestaat uit het geven van kennis, informatie en de ondersteuning bij procedures. (wethouders Buijtelaar, Imming en Vd Berg) De gemeente Amersfoort ontwikkelt samen met de WWP gebruikers, NS (grondeigenaar), toekomstige bewoners en WWP pandeneigenaren een Duurzaamheidvisie. Deze vormt de leidraad voor de ontwikkeling van het gebied de komende 50 jaar. Docs nr. # v1 10

11 Rol gemeente: inhoudelijke advisering, faciliteren, procedurele ondersteuning, financiering Duurzaamheidvisie WWP. Externe stakeholders: initiatiefnemers Soesterhof, NS, Provincie Utrecht, WWP gebruikers en pandeneigenaren Docs nr. # v1 11

12 2. Monitoring De daadwerkelijke CO 2 -uitstoot bij huishoudens en bedrijven in Amersfoort kan worden afgeleid uit Energie in Beeld. Dit is een monitoringsinstrument van de netbeheerders waarin het energieverbruik van alle aansluitingen op het niveau van 6-cijferige postcode in beeld wordt gebracht. Ook het de hoeveelheid opgewekte zonnestroom wordt in Energie in Beeld weergegeven. De VNG is bezig met het ontwikkelen van een set indicatoren voor de monitoring van de doelen uit het Energieakkoord. Met de geplande activiteiten wordt de uitstoot van CO 2 in Amersfoort naar verwachting met 20 kton per jaar teruggebracht. We blijven de ambitie vasthouden om in 2030 een CO 2 -neutrale gemeente te zijn. We monitoren de volgende indicatoren: Indicator (verwacht 2016 (verwacht) CO2-uitstoot door woningen (in kton CO2 per jaar) CO2-uitstoot door bedrijven (in kton CO2 per jaar) Hoeveelheid opgewekte zonnestroom (in MW per jaar) ,9 4,5 5,0 5,4 De cijfers voor 2013 en 2014 zijn daadwerkelijk gemeten. De getallen voor 2015 en 2016 zijn verwachtingen. Docs nr. # v1 12

13 Activiteiten uit het Milieu Uitvoerings Plan , onderdeel CO2-neutrale stad Onderwerp/omschrijving Eindproduct / beoogd resultaat Wanneer klaar Samenwerking 033Energie Blok voor Blok afgerond ( : Eind Afronding Blok voor 3000 woningen gerenoveerd met ten Blok minste 2 labelsprongen) - Alle Lichten Op Groen Voor 20 woningen een plan van aanpak t.b.v. energieneutrale renovatie Intentieovereenkomst Energieneutraal renoveren met woningcorporaties (Hoogspringers), schoolbesturen, en 033Energie Doel = 2000 woningen (particulier en corporaties) en 9 scholen energieneutraal gerenoveerd in Daarvoor in : 1. Bestuurlijk overleg 2. Sluitende businesscase voor corporatiebezit 3. pilotwoning(en) particulier bezit 4. Opschaling in de wijken Medio 2014 Eind 2014 Medio 2015 Heel 2015 Uitgevoerd ja/nee Toelichting op stand van zaken 1 februari 2015 Ja afgerond Ja afgerond Ja, wordt nog aan gerekend Alliantie bereidt pilot voor met 10 NOM woningen. Eind 2015 bestuurlijk go-no go. Portaal heeft buiten Amersfoort 40 NOM-woningen gerealiseerd. 033Energie heeft EBU aanvraag ingediend voor 12 pilotwoningen particulier bezit. Convenant Samen Duurzaam met woningcorporaties Propositie Ondersteuningsstructuur Vathorst no regret maatregelen Uitvoeren convenantafspraken Informeren van stad via ronde tafels, jaarverslagen etc. Aanvraag bij VNG ingediend, middelen beschikbaar om Centrum voor Duurzame renovatie als regionaal expertisecentrum in te zetten Afspraken met OBV richting energieneutraal, zodanig dat woning later energieneutraal kan worden gemaakt. Jaarlijks in ja de periode Ja Continue bilaterale gesprekken met het OBV Vathorst 2014 Update welstandsnota Waar mogelijk verruimen welstandsnormen ten bate van duurzaamheid Groene vergunning Beloningssysteem optimaliseren Eind 2014 onderzoek Smart Grids Energiebesparing bedrijven Zonnepanelen gemeentelijk panden, faciliteren energiecoöperaties Windenergie knooppunt Hoevelaken Meten en analyseren, doorstart Energiedeal afsluiten met bedrijven samen met 033Energie Pilot 3 sporthallen daarna andere panden Faciliteren initiatiefnemers bij bestuurlijke besluitvorming De nieuwe (2014) afspraak lijn - Het lenteakkoord (bouwbesluitniveau). No regret maatregelen worden niet standaard meegenomen ja 2014 uitgevoerd Volgende ronde tafel medio 2015 Convenant Duurzame afspraken Vathorst vanaf 2014 niet meer geldig. NU- Projectadvisering op maat, vrije kavels begeleiding, DUBO infobrochure voor kopers, continue Dubo blogtekst. No regret maatregelen zijn nu in basiseisen van WAC opgenomen Wordt meegenomen bij actualisatie welstandsnota 16 februari groen Atelier met interneen externe deelnemers. Uitwerkingvoorstel MT 2 de kwartaal 2015 Eind 2014 ja Is opgepakt door Kenniscentrum Duurzaam Bouwen ism 033Energie. Geen Energiedeal maar een wedstrijd, Energy Challenge. April 2015 In uitvoering Energiecooperatie Eemstroom werkt aan optimalisatie businesscase. Gemeente heeft beschikbaarheid daken verlengd van 11 naar 15 jaar. Eemstroom moet nu doorpakken In uitvoering Initiatiefnemers hebben alternatief plan ingediend met locaties op de Hoef om op korte termijn aan de slag te kunnen. Zij vragen hiervoor planologische medewerking. Bij knooppunt zelf wachten op herstructurering. Docs nr. # v1 13

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen

Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen Collegevoorstel Sector : SOB Opsteller : P.M. Sparenburg Telefoon : (033) 469 50 43 User-id : SPAP Onderw erp Beschikbaar stellen daken maatschappelijk vastgoed aan energiecoöperaties voor zonnepanelen

Nadere informatie

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT

ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT ENERGIEZUINIG HUREN IN AMERSFOORT Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030 Terugblik en vooruitblik Donderdag 4 juni 2015 WELKOM! ACHTERGROND VAN DEZE AVOND Samenwerking van diverse

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-27

RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-27 RAADSINFORMATIEBRIEF 2012-27 Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4027804 Aan : Gemeenteraad Datum : 6 maart 2012 Portefeuillehouder Wethouder S. van 't Erve Programma 3. Stedelijk beheer en Milieu

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT VAN DOM-STAD NAAR NOM-STAD? Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030? Dinsdag 26 mei 2015 WELKOM! LANDELIJK Convenant uit 2012; Woonbond,

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT

ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT ENERGIE-ZUINIG HUREN IN DE STAD UTRECHT VAN DOM-STAD NAAR NOM-STAD? Hoe krijgen we de sociale woningvoorraad energieneutraal in 2030? Dinsdag 26 mei 2015 WELKOM! LANDELIJK Convenant uit 2012; Woonbond,

Nadere informatie

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres

Rabin Baldewsingh. 27 juni SBR congres Samen op weg naar een klimaatneutraal Den Haag Rabin Baldewsingh wethouder duurzaamheid gemeente Den Haag 27 juni SBR congres Den Haag Ambitie Den Haag klimaatneutraal in 2040 CO 2 -emissie reduceren door:

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Green Deal: Verduurzaming Schoolgebouwen

Green Deal: Verduurzaming Schoolgebouwen Green Deal: Verduurzaming Schoolgebouwen Frank de Wit, Wethouder Onderwijs, Sport en Duurzaamheid Huib Bulthuis, huisvesting SCO Leiden, schoolbestuur Eveline Botter, Projectmanager Gemeente Leiden 2 Inhoud

Nadere informatie

Green Deal Leiden: wonen en energie

Green Deal Leiden: wonen en energie Green Deal Leiden: wonen en energie Samen meters maken Bart van Geleuken, projectleider Green Deal Introductie Leidse Green Deal Toelichting doel Leidse Green Deal Leidse voorbeelden wonen en energie Voorbeelden

Nadere informatie

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne

Raymond Roeffel Directeur Trineco. Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Raymond Roeffel Directeur Trineco Regelgeving, Organisatie en beheermodellen rondom Zonne Agenda Waarom zonnestroom? Wet en regelgeving rondom zonnesystemen Salderingstarieven De meest voorkomende situaties

Nadere informatie

Wat is een Green Deal?

Wat is een Green Deal? Wat is een Green Deal? Maatschappelijke initiatieven die groene groei moeten stimuleren Gericht op innovatie, zowel techniek als proces Samenwerking tussen bedrijven/organisaties en rijksoverheid Wegnemen

Nadere informatie

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS Colofon Meer informatie over mogelijke ondersteuning op de verschillende onderwerpen: Ieke Benschop, NMU (i.benschop@nmu.nl;

Nadere informatie

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving

Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Toelichting doorrekening Energieakkoord - Gebouwde omgeving Casper Tigchelaar Marijke Menkveld Den Haag, SER 2 oktober 2013 www.ecn.nl Instrumenten gericht op eigenaar-bewoners Bewustwording en informatie

Nadere informatie

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 2.500 tot 4.000 woningen te verduurzamen.

Nadere informatie

Regionale Energieagenda terugblik werksessies 30-10-2015

Regionale Energieagenda terugblik werksessies 30-10-2015 Regionale Energieagenda terugblik werksessies 30-10-2015 Verslag bijeenkomst regionale energieagenda 30 oktober 2015, Amersfoort 2 Regionale energieagenda 30-10-2015 Regionale Energieagenda terugblik werksessies

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS

SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN. TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS SUGGESTIES VOOR INHOUD PRESTATIE-AFSPRAKEN TUSSEN GEMEENTE en WONINGCORPORATIES en HUURDERS Colofon Meer informatie over mogelijke ondersteuning op de verschillende onderwerpen: Ieke Benschop, NMU (i.benschop@nmu.nl;

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Energieakkoord: Wij zijn aan zet!

Energieakkoord: Wij zijn aan zet! Energieakkoord: Wij zijn aan zet! Energieakkoord in het kort - Akkoord over energiebesparing binnen de SER tussen overheid, natuur- en milieuorganisaties, vakbonden, energieproducenten, netbeheerders,

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Wasstraat Duurzaamheid Een katalysator voor verduurzaming van de woningvoorraad. Theo Stauttener

Wasstraat Duurzaamheid Een katalysator voor verduurzaming van de woningvoorraad. Theo Stauttener Wasstraat Duurzaamheid Een katalysator voor verduurzaming van de woningvoorraad Theo Stauttener Stadkwadraat Rijk zet in op energiesprong! Duurzaamheid Belangrijk thema In bestaande voorraad het meeste

Nadere informatie

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Gerben van Lunteren, Feike van der Zandt, Aernoud Olde, Renske den Exter, Raoul Santibanez Gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden,

Nadere informatie

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Marktanalyse Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Onbekendheid gebouweigenaren & gebruikers met de mogelijkheden en winst die te behalen valt Ondoorzichtige

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020 Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Inleidend 1.2 Energievisie Hoeksche Waard 2. Activiteiten

Nadere informatie

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN

Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Alphen aan den Rijn, Boskoop, Rijnwoude Samen, lokaal en duurzaam! ENERGIEK ALPHEN AAN DEN RIJN Energiek Alphen aan den Rijn AGENDA 1. Opening 2. Wie en wat is Energiek Alphen aan den Rijn 3. Gemeente

Nadere informatie

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Kansen voor warmte Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Centrale boodschap Er is een groot potentieel aan duurzame warmte en warmtebesparing in Nederland beschikbaar. Per situatie

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak

Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Eemstroom ZonneBerg - Licht op het dak Globaal denken, lokaal handelen Zonlicht voorziet de aarde van enorm veel energie: duurzame energie. De hoeveelheid zoninstraling en de daaruit te halen energie is

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET)

Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) Startbijeenkomst Energiestrategie Midden-Holland Woensdag 22 juni 2016 Workshopronde I sessie C Parkstad Limburg EnergieTransitie (PALET) GR: samenwerking van

Nadere informatie

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen

Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie. Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Energieakkoord, gevolgen voor lokale energie Inspiratiebijeenkomst Netwerk Duurzame Dorpen Hoofdlijnen Besparing finale energieverbruik van 1,5% per jaar 100 Petajoule* aan energiebesparing in het finale

Nadere informatie

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point

28 december 2011. Subsidieaanvraag Stadsinitiatief Rotterdam. Solar Green Point 28december2011 SubsidieaanvraagStadsinitiatiefRotterdam SolarGreenPoint Inhoudsopgave Voorwoord...1 1. Introductie Solar Green Point.......2 2. Salderingsregeling Electriciteitswet..........2 3. Activiteiten....3

Nadere informatie

Onze bijdrage als gemeente aan de Stroomversnelling

Onze bijdrage als gemeente aan de Stroomversnelling Onze bijdrage als gemeente aan de Stroomversnelling Overhandiging boekwerkje Taskforce Vergunningen aan minister Blok op 26 februari 2015 Wat is Stroomversnelling? Initiatief om totaal vernieuwde comfortabele

Nadere informatie

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk

Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam. ProjectManagement Bureau Joost de Valk Zonnestroomprojecten Gemeente Amsterdam ProjectManagement Bureau Joost de Valk Noodzaak en ambitie Klimaatbeleid Amsterdam: forse CO 2 reductie 40% in 2025 en klimaatneutraal bouwen en gemeentegebouwen

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 1 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 Voor raadsvergadering d.d.: 19-03-2013 Agendapunt: 06 Onderwerp:

Nadere informatie

SEMINAR Zonne-energie voor woningbouwcorporaties

SEMINAR Zonne-energie voor woningbouwcorporaties SEMINAR Zonne-energie voor woningbouwcorporaties Gastheer: Bart Jansen, Atrivé i.s.m. Aedes vereniging van woningcorporaties Programma: 15.30-15.45 Energietrends voor corporaties Bart Jansen, Atrivé 15.45-16.00

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE

PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE 1 PARKSTAD LIMBURG ENERGIE TRANSITIE BIJEENKOMST 3 DECEMBER 2015 Programma Duurzaam Landgraaf TON ANCION WETHOUDER GEMEENTE LANDGRAAF RONALD BOUWERS PROJECTLEIDER DUURZAAMHEID WIE ZIJN WIJ? PROJECTTEAM

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015

Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Uitvoeringsprogramma Klimaatbeleid Vaals 2012-2015 Projectcode GEMEENTE 1 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen Doelstelling Het verbeteren van de energieprestatie van gemeentelijke gebouwen door 3%

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer Bijlage bij RIB Einddoelen programma Duurzaamheid Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid Energie

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013

Lijst Lammers. Papendrecht 21 januari 2013 Lijst Lammers Papendrecht 21 januari 2013 Aan de voorzitter van de gemeenteraad van de gemeente Papendrecht, de heer C.J.M. de Bruin Markt 22 3351 PB Papendrecht Betreft: gemeente Papendrecht aansluiten

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas?

Lijst Lammers. KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013. Persbericht. Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Lijst Lammers KORTE SAMENVATTING Papendrecht, 22januari 2013 Persbericht Wordt Papendrecht de derde stadin Nederland met een zonatlas? Fractie Lijst Lammers pleit voor de Zonatlas in Papendrecht en vraagt

Nadere informatie

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema

AGEM Holding B.V. Bestuur: Wethouders AGEM U.A. en Guus Ydema. AGEM Levering B.V. Directeur: Guus Ydema Informatiebijeenkomst Leefbaar Buitengebied Oude IJsselstreek Jacquo Harbers 2 december 2015 Coöperatieve vereniging Achterhoekse Groene Energiemaatschappij U.A. Bestuur: wethouders gemeenten AGEM Holding

Nadere informatie

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom

Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom Raadsinformatieavond invulling sociale randvoorwaarden windenergie Zonzeel Welkom 19 november 2015 1 Opzet presentatie 1. Inleiding 2. Terugblik/voorgeschiedenis 3. Gemeentelijke ambitie vertaald naar

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY

Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY Projectaanvraag regio FoodValley Energie uit zon REGIO FOODVALLEY A. Projectgegevens A.1. Project Gegevens project Projectnaam: Speerpunt Strategische agenda : Thema (regiocontract): Energie uit zon Duurzame

Nadere informatie

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid"

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid" Inleiding! Wat zijn de plannen van de politieke partijen op gebied van duurzaamheid en wat betekent het voor de bouw?" Dit document zet de verschillende

Nadere informatie

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019

ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ondersteuningsprogramma Energie uw kenmerk ons kenmerk ECFD/U201400578 Lbr. 14/019 bijlage(n) 2 datum 20 maart

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst

Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst r 2018 Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Versie: Definitief (inclusief aangenomen amendementen) Duurzaamheidvisie Gemeente Staphorst Pagina 1 van 6 Inhoudsopgave 1. Verrekijker 2018 2. Essentie Duurzaamheidvisie

Nadere informatie

Lokale aanpak energiebesparing. Particuliere woningen

Lokale aanpak energiebesparing. Particuliere woningen Lokale aanpak energiebesparing Particuliere woningen Gertjan Brand Gernand Plaggenmars verbinder, organisator en adviseur combineert theorie en praktijk: strategie, beleid, uitvoering resultaat praktische

Nadere informatie

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Wat loopt er allemaal? Duurzaamheid is: Energiebesparing Gezond wonen

Nadere informatie

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Toelichting op de aanpak van de gemeente Breda Marcel van Embden (projectleider afdeling Vastgoedbeheer) Inhoud Klimaatnota gemeente Breda Wat is de insteek bij het

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Groot economisch en maatschappelijk voordeel van energieneutraal renoveren Woningverbetering naar energieneutraal in de sociale huursector is economisch en maatschappelijk zeer

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..

Zon Op School. Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013. Initiatiefvoorstel aan de Raad GROENLINKS NIJIVIEGEN ~- INQEKDMEN. GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy.. regjw. /3. 00 0 60 3 5 proowverartw.: 'So ~- INQEKDMEN Initiatiefvoorstel 1 7 APR. 2013 GEMEENTE NUMEQEN clas8.nr.: oy..si Zon Op School Initiatiefvoorstel aan de Raad Jos Reinhoudt, GroenLinl

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013

1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013 1 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2013 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 4.000 woningen te verduurzamen. Onder

Nadere informatie

Pitch. Daar krijg je energie van! 19 november 2015

Pitch. Daar krijg je energie van! 19 november 2015 Pitch Daar krijg je energie van! 19 november 2015 Ruud van Vliet Klimaatverbond specifiek algemeen Antwoord op vragen - kennisportal: www.greendealscholen.nl - basisinfo handreikingen & best practices

Nadere informatie

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014 Stook je rijk 2014 Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector 29 Oktober 2014 Programma 19.00 uur Inloop 19.30 uur Opening en aanleiding 19.40 uur Presentatie Woonbond, Robert Willé 19.50 uur

Nadere informatie

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez Gevraagd: Duurzaam commitment Klimaattop Amstelveen Donderdag 14 oktober 2010 Ambitie: Duurzaam in Amstelveen Tijdens de klimaattop staan inspiratie, matchmaking en commitment centraal. Amstelveense voorlopers

Nadere informatie

7-PUNTENPLAN 2013-2014

7-PUNTENPLAN 2013-2014 7-PUNTENPLAN 2013-2014 oplegger bij het meerjarig actieplan DUURZAME WADDENEILANDEN OP WEG NAAR EEN ENERGIEKE TOEKOMST IN 2020 1 1. Inleiding Dit 7-punten plan is een oplegger bij het meerjarig actieplan

Nadere informatie

Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015

Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015 Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015 Kenniscentrum Duurzaam Bouwen Elke bijdrage is er één Kenniscentrum Duurzaam Bouwen Een unieke samenwerking van Amersfoortse bedrijven die:» Elkaar

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie

Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie 1 Oosterhout Nieuwe Energie Voorbereiding oprichting coöperatie Wij willen Betaalbare, Duurzame, Eigen Energie in Oosterhout 3 Waarom ONE Betaalbaar Duurzaam Eigen Samen Goedkoper dan de markt Winsten

Nadere informatie

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven 5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven Alfons Ramb Energiek Leiden Rolf Steenwinkel Amsterdam Energie Ron de Graaf Hoom Renske den Exter - Hoom

Nadere informatie

VNG Raadsledencampagne

VNG Raadsledencampagne Duurzaam Drimmelen VNG Raadsledencampagne Klimaat niet zonder de Raad Invloed raadsleden Borging beleid Collegiaal bestuur Collegeakkoord 2010-2014 Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Slotbijeenkomst Stookjerijk 2014 Energiebesparing in de huursector

Slotbijeenkomst Stookjerijk 2014 Energiebesparing in de huursector Slotbijeenkomst Stookjerijk 2014 Energiebesparing in de huursector 12 rondetafels Stookjerijk 2014 Onderwerpen Monitoring voortgang met rekenmodel Shaere Opgaven Energieakkoord Resultaten voortgang energiebesparing

Nadere informatie

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp

Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Hilversum Kerkelanden Zeverijn en Rode Dorp Energieavond Hilversum Kerkelanden, Zeverijn en Rode Dorp 17 mei 2016 Wat kunt u verwachten Hilverzon & Kerkelanden Leeft! Ambitie gemeente Hilversum Wie is

Nadere informatie

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente 3 Doel 1: Een klimaatbestendig en energieneutraal Sliedrecht 4 Mileubeleidsplan en uitvoeringsprogramma 2010-2011 De gemeente vindt duurzaamheid

Nadere informatie

Uitwerking categorie: Overig Hernieuwbaar (of wel de 186 PJ)

Uitwerking categorie: Overig Hernieuwbaar (of wel de 186 PJ) Uitwerking categorie: Overig Hernieuwbaar (of wel de 186 PJ) (tussenstand 1 mei 2015) Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Achtergrond 186 PJ opgave ENERGIEAKKOORD VOOR DUURZAME GROEI Concrete afspraken

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid

Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid Samenwerkingsafspraken Enschede 2014-2015 Vanuit een gedeelde visie, onderling vertrouwen en gelijkwaardigheid Vastgesteld en ondertekend in het bestuurlijk overleg d.d. 26 november 2014 1 Jaarlijks terugkerend

Nadere informatie

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013 Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel 4 maart 2013 Verduurzamingsambitie woningcorporaties onder druk Het belang van verduurzaming van het corporatiebezit wordt erkend: Convenant Energiebesparing

Nadere informatie