DUURZAAM EN ENERGIEZUINIG RENOVEREN VAN VASTGOED

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DUURZAAM EN ENERGIEZUINIG RENOVEREN VAN VASTGOED"

Transcriptie

1 RENOVATIE-SPECIAL 1 Van Draeckeburgh Special Duurzaam renoveren DUURZAAM EN ENERGIEZUINIG RENOVEREN VAN VASTGOED PAGINA 1 RENOVATIE SPECIAL

2 DUURZAAM RENOVEREN WORDT MEER EN MEER DE STANDAARD Het duurzaam en energiezuinig renoveren van bestaande vastgoedobjecten neemt de laatste jaren sterk toe. Vastgoedinvesteerders kiezen vaker voor het verbeteren van hun bestaande vastgoedportefeuille. Meestal wordt dit toegeschreven aan de economische malaise waar veel beleggers, bouwbedrijven, projectontwikkelaars en corporaties mee te kampen hebben. U Momenteel is het renoveren van een vastgoedobject veel voordeliger dan het realiseren van een nieuw object. Maar er zijn meer redenen om te kiezen voor verduurzamen. Zo verhoogt duurzaam renoveren het comfort en verlengt het de technische en economische levensduur van het vastgoed. Bovendien werkt het waarde verhogend. Het zorgt dus letterlijk en figuurlijk voor toegevoegde waarde. Een belangrijk aspect van energie besparende investeringen is het bemachtigen van een beter energielabel. Eigenaren, huurders en verhuurders hebben een gezamenlijk belang. In deze special vertellen wij u graag waarom duurzaam renoveren in toenemende mate de standaard wordt. We vertellen u wat de voor- en nadelen van het duurzaam en energiezuinig renoveren van vastgoedobjecten zijn. Daarbij gaan we uitgebreid in op het gebruik van een energielabel en op de financiële motieven voor huurders en verhuurders. Mitchell Gmelich, Van Draeckeburgh Renovatie HAKA gebouw Reinder de Vries Estrada projecten Het HAKA pand is het eerste met betonpomp gestorte gebouw van Nederland. Om die reden is het oude handelsgebouw in Rotterdam een Rijksmonument geworden. Door de slecht isolerende werking van de gevel is het gebruik van het object in de loop der tijd terug gelopen en zijn sommige delen van het pand alleen nog maar gebruikt voor doeleinden zoals opslag. Daarom is er gekozen voor een ingrijpende verduurzaming van het vastgoed. Door het monumentale karakter van het pand zijn er veel beperkingen opgelegd, monumentenzorg geeft aan dat gevelisolatie aan de buitenzijden niet is toegestaan en aan de binnenzijde is het, vanuit constructief oogpunt (thermische stress), niet mogelijk om isolatie aan te brengen. Samen met CAE en IV bouw is er een duurzaam installatie concept ontwikkeld voor het HAKA pand. In dit concept wordt gebruik gemaakt van restwarmte voor de verwarming van het object, een warmte en koude opslag voor koeling en een klimaatgevel die tevens als backbone van de installaties dient. De verhuurbare ruimten tussen de klimaatgevels blijft vrij in te delen voor de huurders. Door de toepassing van moderne installatietechnische en bouwkundige aanpassingen in het vastgoed is het mogelijk om een duurzamer pand te ontwikkelen dan verplicht is gesteld door de hedendaagse EPC norm voor utiliteitbouw. Hierdoor is het mogelijk om aantrekkelijke ruimten te kunnen verhuren waarbij de energielasten laag zijn. Het gebouw zal een hogere toekomstwaarde krijgen. Het is de bedoeling om het HAKA pand aan bedrijven te gaan verhuren die zich inzetten voor de verschillende vormen van duurzaamheid, waardoor er uiteindelijk kruisbestuiving en synergie zal ontstaan tussen de verschillende huurders. Door de verhuur van ruimten in het HAKA pand aan duurzame bedrijven hoopt Vestia ook binnen haar organisatie ideeën op gebied van duurzaamheid op te doen waarbij de waarde en duurzaamheid van onze vastgoedportefeuille verhoogd kan worden.

3 ITGELICHT Hotel Sofitel The Grand Amsterdam Als je een monumentaal pand gaat renoveren, weet je dat je tegen onverwachte zaken aan gaat lopen, aldus Albert Bos. Het hotel staat in het hartje van Amsterdam en is gevestigd aan de Oudezijds Voorburgwal. De renovatie van dit indrukwekkende object is inmiddels in volle gang en verloopt spoedig. Renovatie van een historisch object is complex en vergt veel extra aandacht. De strenge wetgeving, de beperkte logistieke mogelijkheden in en rond het gebouw en het deels in bedrijf blijven van het Hotel met internationale allure en invloedrijke gasten kan alleen worden ingevuld door nauwgezet maatwerk te leveren. De renovatiewerkzaamheden dragen bij aan de verduurzaming en waardevermeerdering van het hotel. Van Draeckeburgh heeft voor Sofitel subsidie aangevraagd op diverse isolatiewerkzaamheden, op het glas, de verf en de klimaatinstallatie. Gezien de cultuurhistorische waarde van het object heeft Sofitel subsidie van de provincie Noord-Holland ontvangen voor de ingrijpende renovatie.

4 Het duurzaam renoveren van bestaande objecten van onze opdrachtgevers draagt zeer zeker bij aan de verhoging van de waarde van het vastgoed. Het is voor huurders aantrekkelijk om zitting te nemen in een energie zuinig en duurzaam object. Door de lage energielasten is het voor huurders aantrekkelijk om een energiezuinig vastgoedobject voor een langere periode aan te houden. Ik merk dat huurders steeds meer waarde hechten aan energielasten in onderhandelingen bij huurverlenging. Het verduurzamen of het aanpassen van installaties helpt hierbij om een verlenging van de huurtermijn te bereiken. Zeker huurders zoals bijvoorbeeld de RGD zijn steeds meer bezig om verduurzaming af te dwingen bij huurtransacties. Vanuit benchmark gegevens is bekend dat de energiekosten ca procent van de totale servicekosten per m2 in beslag nemen. Addy van Zoelen, CB Richard Ellis Op het moment dat er middels energiebesparende maatregelen, of verduurzaming van een object, een reductie in servicekosten teweeg gebracht kan worden, is dit niet alleen gunstig voor de (eventuele) huurder maar ook voor een eigenaar van een object. Een object dat volledig verhuurt is, is natuurlijk meer waard dan een object dat leegstaat. Een kans voor een iedere partij (huurder of eigenaar) om voordeel te halen bij het aan- of verhuren. DUURZAAM VASTGOED Duurzaamheid is op dit moment één van de grootste uitdagingen binnen de vastgoedsector. Het speelt een doorslaggevende rol bij de strategische vastgoedbeslissingen van eigenaren en gebruikers van vastgoed. Tot enkele jaren geleden werd het begrip duurzaamheid gebruikt om de kwaliteit van een product aan te geven. Een duurzaam product gaat immers lang mee. Dit geldt ook voor vastgoed. Verduurzaming van bestaand vastgoed is waarschijnlijk hét antwoord op de hoge, en alsmaar toenemende, leegstand op de kantorenmarkt. De vraag naar energiezuinigere kantoorpanden zal de komende jaren alleen maar toenemen. Vastgoedinvesteerders maken vaak de afweging tussen de verlenging van de levensduur van het vastgoed, de investeringen die hiermee zijn gemoeid en de meerwaarde die wordt gerealiseerd. Een duurzaam gebouw heeft een langere economische en technische levensduur. Ook zorgt het voor een lagere belasting van het milieu door de afname van CO2 en besparing in bouwmaterialen. Het gebruik van energiebesparende technieken en materialen resulteert immers in een lager energieverbruik. Huurders worden steeds milieubewuster. Zij bepalen de mate van energiezuinigheid aan de hand van het energielabel.

5 RENOVATIE-SPECIAL ENERGIE LABEL Het energielabel geeft weer wat de energieprestatie van een vastgoedobject is.. Vanaf 1 januari 2008 moet ieder gebouw dat wordt verkocht of verhuurd voorzien zijn van een energielabel. De nieuwe gebruiker of eigenaar van een bedrijfsgebouw krijgt zo vooraf inzicht in het energieverbruik en/of een advies voor energiebesparende maatregelen. Uit een recente studie, die is uitgevoerd door dr. Nils Kok van de Universiteit Maastricht en dr. Maarten Jennen van de Erasmus Universiteit, blijkt dat kantoren met een laag energielabel (label D of lager) een ruim 6 procent lagere huuropbrengst opleveren dan objecten met een gunstig energielabel (label C of hoger). Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van DTZ Zadelhoff en AgentschapNL. PAGINA 5 RENOVATIE SPECIAL

6 Hoe werkt het energielabel? De energieprestatie van een bestaand utiliteitsgebouw wordt uitgedrukt in de energie-index. Er wordt gekeken naar het gebouw zelf, de geïnstalleerde bedrijfsmiddelen en gedeeltelijk naar de bedrijfsactiviteiten. De labels zijn aangegeven van label A (zeer energie zuinig) tot label G (zeer energie onzuinig). De klasse wordt uitgedrukt middels een glijdende schaal met als midden waarde label D. Doel energielabel: Het energielabel wordt in alle Europese landen ingevoerd in het kader van een uitgebreider energieplan van de Europese Unie. Van het totale energieverbruik in de Europese Unie staat 40 procent op de balans van utiliteitsgebouwen. Er zijn door de Europese Unie afspraken gemaakt over de vermindering van de CO2 uitstoot. Verbetering van de energieprestaties van utiliteitsgebouwen is een onderdeel uit het geheel aan energiemaatregelen van de Europese Unie. De doelstelling van de Nederlandse overheid is dat bestaande gebouwen in 2020 minstens 30 procent minder energie gaan verbruiken. Daarnaast moet de CO2 uitstoot met 20 tot 30 procent afnemen (bron: AgentschapNL 2011). Het energielabel wordt ingevoerd om als een benchmark en vergelijkingsindicator te fungeren voor het energieverbruik in bestaand vastgoed. Het stimuleren van vastgoedeigenaren om energiebesparende maatregelen te treffen is een belangrijk uitgangspunt van het energielabel. Evenals de huurder (koper) van het vastgoed een gedegen en eerlijke inschatting te geven van de verwachte energiekosten. Nederland schoon

7 VOORDELEN VOOR VERHUURDERS Voor verhuurders zijn er diverse redenen om hun bestaande vastgoedportefeuille te verduurzamen. De belangrijkste is dat het vastgoed na energiezuinige investeringen beter verhuurbaar is. Duurzaam en energiezuinig vastgoed is meer in trek bij huurders vanwege de totale lagere huurders lasten. Het voordeel voor verhuurders is dat het risico op RENOVATIE-SPECIAL leegstand wordt verminderd. Bovendien is de huurprijs voor vastgoed met een laag energieverbruik vaak hoger dan voor vastgoed met een hoog energieverbruik. Daarmee kunnen de investeringen in energiebesparing worden gecompenseerd. Daarnaast zijn er stimuleringsregelingen die renoveren nog aantrekkelijker maken. Het levert een betere concurrentiepositie op ten opzichte van omliggende kantoren. Tot slot kan een duurzame vastgoedportefeuille een positieve bijdrage leveren aan het imago van de vastgoedeigenaar of verhuurder. Dit blijkt uit een recent onderzoek van Troostwijk Real Estate. Zij hebben het bruto aanvangsrendement en de link tussen huuropbrengst en de verschillende energielabels nader uitgelicht. De waarde van vastgoed wordt namelijk beïnvloed door het bruto aanvangsrendement en de huuropbrengsten. De belangrijkste conclusies uit het onderzoek zijn hier opgenomen. Een positief bruto aanvangsrendement De waarde van een vastgoedobject wordt berekend door de jaarlijkse huur te delen door de het bruto aanvangsrendement. Het gevraagde rendement hangt af van het risicoprofiel van het vastgoed object. Een hoog risicoprofiel resulteert in een hoger geëist rendement. Het risicoprofiel wordt onder meer beïnvloed door de locatie van het object, de flexibiliteit en het energieverbruik. Uit het onderzoek is gebleken dat aan bestaand vastgoed met een lager energielabel een hogere risicoprofiel en BAR wordt toegekend. Een gunstiger energielabel resulteert in een lager aanvangsrendement en een gunstigere waardering van het vastgoed bij een gelijke huur. 8,5% 8,0% 7,5% 7,0% 6,5% Gemiddelde BAR per label A B C D E F G Een hogere huuropbrengst Naast de BAR wordt de waardering van vastgoed bepaald door de huuropbrengst. De gemiddelde huurprijs per vierkante meter van een pand met een energielabel A blijkt ruim 25 procent hoger te liggen dan een kantoorpand met een label D. Hieruit kan worden opgemaakt dat huurders bereid zijn een hogere huurprijs betalen voor een duurzaam en energiezuinig vastgoed object. Een investering in het verbeteren van de energieprestatie resulteert enerzijds in de bereidheid een hogere huur te betalen. Anderzijds neemt het risicoprofiel door een betere verhuurbaarheid af. Beide PAGINA aspecten 7 zijn gunstig voor de waardering van RENOVATIE vastgoed. SPECIAL Gewogen gem. huurprijs per m 2 per label A B C D E F G

8 ITGELICHT De L-Flat aan de Laan van Vollenhovelaan Zeist Met 728 woningen is de L-flat in Zeist één van de grootste flatgebouwen van Europa. Eigenaar van de flat is woningbouwvereniging de Kombinatie. De L-flat is opgeleverd in 1968 en inmiddels toe aan een flinke opknapbeurt. Het dak, de gevels, de galerijen, de balkons en de collectieve cv installatie worden aangepakt. Veel van de maatregelen zijn bedoeld om de L-flat energiezuiniger te maken. Daarnaast zal de buitenkant van onder tot boven een nieuwe frisse uitstraling krijgen. Dit is een positieve ontwikkeling voor zowel de bewoners als het milieu. De Kombinatie investeert in totaal 16 miljoen euro in de opknapbeurt van de flat. De werkzaamheden zijn gestart in april 2011 en zijn naar verwachting in juni 2012 afgerond. Na renovatie zal het wooncomfort, de verhuurbaarheid en waarde van de L-Flat toenemen, daarnaast zullen de energiebehoefte en de energiekosten afnemen.

9 VOORDELEN VOOR HUURDERS De huidige economische recessie heeft er voor gezorgd dat de huurder meer centraal komt te staan in het ontwikkelen en verduurzamen van vastgoed. Het belangrijkste voordeel is de lagere energierekening van vastgoed met een groen energielabel. Huurders krijgen met een energielabel goed inzicht in het energieverbruik en de kosten. RENOVATIE-SPECIAL Door de stijgende energieprijzen en de ambitie om maatschappelijk verantwoord te ondernemen, is de concurrentiepositie van vastgoed sterker met een laag energieverbruik. De huurprijs van gerevitaliseerd vastgoed ligt veelal lager dan bij nieuw ontwikkeld vastgoed. En dat terwijl de voorzieningen doorgaans van vergelijkbaar niveau zijn. De levenscyclus van het vastgoedobject wordt aldus vergroot na renovatie of herontwikkeling. Uitermate praktisch daarbij is dat de zittende huurder niet op zoek moet naar een nieuwe locatie. Overheden die een kantoorlocatie huren stellen als voorwaarde een minimaal energielabel D. Maar ook voor commerciële huurders heeft het voeren van een groen label een absoluut pluspunt. Sterker nog: het kan zelfs worden gebruikt als een unique selling proposition door de huurder die zich profileert als maatschappelijk verantwoorde onderneming. Warmtepompen zijn bewezen technieken en economisch ook aantrekkelijk. Voor de verduurzaming en energiezuinigheid van vastgoed is de toepassing van een warmtepomp een populaire en efficiënte oplossing. VRF warmtepompsystemen behoren tot de meest duurzame en comfortabele klimaatsystemen. Binnen dit systeem is het mogelijk om energie uit te wisselen. Zo kan energie, welke onttrokken wordt aan een gekoelde ruimte, gebruikt worden om een andere ruimte te verwarmen of warmte te leveren voor vloerverwarming, warmtapwater of een luchtgordijn. Martijn van Leerdam, Alklima PAGINA 9 RENOVATIE SPECIAL De toegepaste warmtepomptechniek draagt bij aan de Europese doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Zo kan er in een kantoorpand, door het toepassen van het kwalitatief hoogwaardig VRF systeem van Mitsubishi Electric, tot circa 50 procent op CO2 uitstoot gereduceerd worden en bij het toepassen van groene energie mag het pand zelfs CO2 neutraal genoemd worden. Naast de forse CO2 reductie zal er tevens fors bespaard worden op energiekosten (circa 40 procent). CO2 besparing, middels een luchtwarmtepomp, heeft een gunstige uitwerking op het energielabel van het gebouw. Door de beperkte leidingdiameters van het VRF systeem is het een eenvoudig toe passen klimaatsysteem voor zowel nieuwbouw als

10 WAT KUNT U DOEN? Om het energielabel van uw vastgoed te verbeteren zijn er veel technische mogelijkheden. Uiteraard is het sturen van het gedrag van de gebruikers ook een manier om energie te besparen. Helaas weegt dit niet mee in de bepaling van het energielabel. Maatregelen die bijdragen aan verduurzaming van het vastgoedobject hebben enerzijds te maken met het beperken van de energievraag en anderzijds met het zo efficiënt mogelijk opwekken van de benodigde energie. Maatregelen die zwaar wegen in het energielabel van uw object zijn onder meer het toepassen van nieuwe beglazing en het isoleren van de gevels en daken. Daarnaast kan het dichten van tochtkieren na isolatie sterk bijdragen aan de reductie van het energieverbruik. Ook is energiebesparing te realiseren bij een nieuwe of gemoderniseerde klimaatinstallatie. Energiezuinige installaties voor het opwekken van warmte en koude besparen aanzienlijk op het energieverbruik. Dit kan door de bestaande installatie te vervangen of deze te moderniseren. Warmte en Koude Opslag is een maatregel die zorgt voor een flinke stijging in het energielabel. Een ander alternatief is het toepassen van een lucht gedreven warmtepomp airconditioninginstallatie. Maar ook kleine ingrepen, zoals bijvoorbeeld het isoleren van waterleidingen, kunnen een positieve bijdrage leveren aan het energielabel van uw gebouw. In veel ventilatie systemen wordt nog geen warmteterugwinning toegepast. Met warmteterugwinning kunt u de warmte die anders verloren gaat weer terugwinnen uit de ventilatielucht. Aan de elektrotechnische zijde kan energie bespaart worden door bijvoorbeeld efficiënte verlichtingssystemen met daglichtregeling of bewegingsdetectie toe te passen, of door Gebouw Beheer Systemen (GBS) het aanbod van klimatiseren en verlichting af te stemmen op de vraag van de gebruikers. Uiteraard zijn PV panelen een duurzaam alternatief voor het inkopen van elektriciteit. U Het bouwkundige ontwerp en de opmaak van de afbeelding (UPC kantoor) is gemaakt door architectenbureau Paul de Ruiter gevestigd te Amsterdam. Het installatietechnische ontwerp is gemaakt door Deerns Raadgevende ingenieurs.

11 UITGELICHT De Wassenaarseweg, Den Haag Bouwfonds is beheerder van één van de meest markante vastgoedobjecten in Den Haag dat is gevestigd aan de Wassenaarseweg. Ernst & Young is de huurder van het pand en heeft onlangs het huurcontract langjarig verlengd. Het pand is onlangs ingrijpend verduurzaamd. Met de renovatie is een warmteen koudeopslag (WKO) onder het kantoorgebouw geïnstalleerd, de verlichting is daglichtafhankelijk en het dak is geïsoleerd met een vegetatiedak. Het gebouw is hierdoor van energielabel G naar energielabel C gegaan. Dit is uniek voor een dergelijk historisch gebouw. Naast de vermindering van 35 procent CO2 uitstoot is het van belang dat deze verduurzaming resulteert in positieve financiële consequenties voor de huurder en verhuurder. De huurder profiteert van lagere energielasten, een comfortabel binnenklimaat en een duurzame uitstraling. De verhuurder anticipeert op een waardestijging van het object, verkrijgt een groen label en heeft een goede verhuurbaarheid van het pand. Subsidie is aangevraagd voor de duurzame verbetering, het groene dak en de instandhouding van het object als rijksmonument. Het project is mede gefinancierd vanuit de Gemeente Den Haag die een aanzienlijke subsidie heeft verstrekt.

12 STIMULERINGSREGELINGEN VOOR RENOVATIE Om de bouwsector en de verduurzaming van Nederland verder op weg te helpen heeft de Nederlandse overheid diverse stimuleringsregelingen in het leven geroepen. Projecten waarbij energiezuinige maatregelen en duurzame bedrijfsmiddelen worden toegepast kunnen aanspraak maken op een fiscale regeling. Grofweg kan er gesteld worden dat het netto voordeel op duurzame investeringen 10 procent bedraagt. Met een Energie Prestatie Maatwerk Advies kunnen bij een verbetering van twee labels veelal alle noodzakelijke kosten worden opgevoerd. Er zijn ook subsidies te verkrijgen voor de instandhouding van rijksmonumenten, groene daken en het duurzaam opwekken van elektriciteit. Subsidies voor investeringen in verduurzaming zijn te verkrijgen op nationaal, provinciaal en soms zelfs gemeentelijk niveau.

13 ERVARINGSDESKUNDIGE AAN HET WOORD Het ontwikkelen van nieuwe vastgoedobjecten zorgt voor een toename van leegstand (aan het reeds bestaande vastgoed) in het bedrijfs onroerend goed markt. RENOVATIE-SPECIAL Tevens is het ontwikkelen van nieuw vastgoed een verzwaring van de lasten op het milieu. Er staat veel vastgoed leeg dat na de nodige aanpassingen zeer geschikt is voor nieuw gebruik. Door het hergebruiken van bestaande casco elementen is de totale milieubelasting een stuk minder. Meestal wordt er gekeken naar het financiële aspect en wordt daar de afweging op gemaakt, echter hebben wij als mens en organisatie de verantwoordelijkheid om voorzichtig om te gaan met onze leefomgeving hetgeen uiteindelijk doorslaggevender is dan geld. Naast deze aspecten is het hergebruik van bestaand vastgoed vaak een minder risicovolle oplossing. Door dit duurzaam en energiezuinig te doen heeft Uni Invest de ervaring dat zij naast het bouwen aan een kwalitatief hoogstaande portefeuille ook makkelijker huurders aantrekt. Het overtuigen van een potentiële huurder is mogelijk door deze het inzicht te geven in de problematiek van vastgoed- objecten en -markt. Bij een recent project heeft één van onze huurders aangegeven: Na de presentatie ben ik anders gaan kijken naar het gebruik van onze bedrijfshuisvesting, het duurzame aspect heeft ons kunnen overtuigen om voor dit project te kiezen. Energiebesparing en milieulast vermindering is niet alleen goed voor het imago van Uni Invest, maar verbetert ook de relatie tussen verhuurder en huurder. Christian Huijbregts Uni Invest PAGINA 13 RENOVATIE SPECIAL

14 DOOR ONZE JARENLANGE ERVARING HALEN WE VOOR ONZE OPDRACHTGEVER MEER SUBSIDIE BINNEN MITCHELL GMELICH Van Draeckeburgh SUBSIDIES - FISCALE REGELINGEN

Automatisch(e) zonwering

Automatisch(e) zonwering 1 2 Oud & Nieuw Automatisch(e) zonwering Automatische zonwering Zonwering, handbediend Mooie zonwering of functionele zonwering? 3 Automatisch(e) zonwering algemeen 1. De gevel (building-envelope of schil)

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant De bakens verzetten Verduurzamen van commercieel vastgoed Machiel Karels - consultant Het glas is half leeg PROFIT 20-6- 20-6- Meer dan 25% van gebouwgebruikers klaagt over de huisvesting Ziekteverzuim

Nadere informatie

Het energiebeleid van Habeko wonen Martin Bogerd directeur bestuurder.

Het energiebeleid van Habeko wonen Martin Bogerd directeur bestuurder. Verslag bijeenkomst 21 januari 2015 van Stichting Bewonersbelangen Habeko Wonen (SBHW) in samenwerking met Habeko wonen en gastspreekster Antoinette Vunderink van Het Energiehuis over Hoe houd ik mijn

Nadere informatie

Energie Merenwijk. Wie ben ik?

Energie Merenwijk. Wie ben ik? Energie Merenwijk Wie ben ik? Marcel van Ewijk Makelaar & Taxateur SCVM Eigen kantoor Aangesloten bij VBO Makelaar Seniorkeur Makelaar EPA Adviseur Energielabel Woningbouw Erkend deskundige Energielabel

Nadere informatie

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar

Bestaand Vastgoed. Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011. DHV 2011 All rights reserved Openbaar Bestaand Vastgoed Hoe beweging krijgen in verduurzaming? Vincent Swinkels Mei 2011 DHV 2011 All rights reserved Openbaar Wat is er aan de hand? Circa 1/3 energiegebruik NL zit in gebouwde omgeving Focus

Nadere informatie

Concept Ecovision. Il sole come partner. Concept Ecovision. schermature solari Colt

Concept Ecovision. Il sole come partner. Concept Ecovision. schermature solari Colt Il sole come partner Concept Ecovision schermature solari Colt Concept Ecovision Verantwoord ondernemen, zorgvuldig omgaan met natuurlijke hulpbronnen en gebruik maken Energie besparen: een visie Energie

Nadere informatie

Energiebesparing in monumenten. Marjo Kroese, BOOM-Delft

Energiebesparing in monumenten. Marjo Kroese, BOOM-Delft Energiebesparing in monumenten Marjo Kroese, BOOM-Delft 1 Uitgangspunten 1. Behoud van de monumentale waarde gaat vóór de mogelijkheden voor energiebesparing 2. Aandacht voor de mate van aanraakbaarheid

Nadere informatie

Tweede Kamer akkoord met wetsvoorstel energieprestatievergoeding voor nul-op-de-meter-woning

Tweede Kamer akkoord met wetsvoorstel energieprestatievergoeding voor nul-op-de-meter-woning Regelingen en voorzieningen CODE 4.1.7.90 Tweede Kamer akkoord met wetsvoorstel energieprestatievergoeding voor nul-op-de-meter-woning bronnen aedes.nl, Kamer neemt wetsvoorstel energieprestatievergoeding

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

BVR Groep BV. RENO+ Renovatieconcept voor particulieren

BVR Groep BV. RENO+ Renovatieconcept voor particulieren BVR Groep BV RENO+ Renovatieconcept voor particulieren BVR Groep BV RENO+ Renovatieconcept voor particulieren 2 BVR Groep BV RENO+ Renovatieconcept voor particulieren Inleiding 3 Over enige tijd gaat de

Nadere informatie

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Energiebesparing Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 ENERGIEBESPARING Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 2007, Nederlandse

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

Doelstelling en doelgroep

Doelstelling en doelgroep klimaat op maat Klimaat op maat Het klimaat verandert en de olievoorraden raken langzaamaan op. Dat laatste betekent concreet dat de energieprijzen naar verwachting flink stijgen in de komende decennia.

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

Duurzaam hoeft niet duur te zijn

Duurzaam hoeft niet duur te zijn Duurzaam hoeft niet duur te zijn Betaalbaar duurzaam Duurzaam hoeft niet duur te zijn bouwen Conceptueel bouwen. Dé oplossing voor veel nieuwbouwprojecten. Een efficiënt bouwproces, lage faalkosten, hoogwaardige

Nadere informatie

Energieprestaties grondgebonden woningen

Energieprestaties grondgebonden woningen Energieprestaties grondgebonden woningen Meer wooncomfort met minder energie Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Stap voor stap naar minder energiegebruik De overheid stelt steeds scherpere

Nadere informatie

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid.

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid. Van 0-meting tot haalbare business case Meer informatie: www.w-e.nl www.gprsoftware.nl ir. Janny Stevens (stevens@w-e.nl) ir. Saskia van Hulten (hulten@w-e.nl) Wie zijn wij? W/E adviseurs www.w-e.nl Saskia

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EPC. Voor energiezuiniger wonen. Meer info: Vlaams Energieagentschap Koning Albert II-laan 20 bus 17-1000 Brussel E-mail:

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

De NESK kantoren duurzaam opgeleverd. De Tempel gebouwd voor de toekomst

De NESK kantoren duurzaam opgeleverd. De Tempel gebouwd voor de toekomst De NESK kantoren duurzaam opgeleverd De Tempel gebouwd voor de toekomst Tabel actoren Projectfase Organisatie Programma van Eisen (PvE) Ontwerp Bestek/Inkoop Realisatie Gebruik Aurelius Monumenten BV (eigenaar/

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen

Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Het EnergiePrestatieCertificaat, een energierapport voor koop- en huurwoningen Verkopen of verhuren? Niet zonder EnergiePrestatieCertificaat! Gaat u straks een woning verkopen of verhuren? Vanaf 1 november

Nadere informatie

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Ministerie van Financiën, Den Haag Manesco helpt gebouweigenaren met comfortverbetering, energiebesparing én, tegen lagere exploitatiekosten. Manesco is

Nadere informatie

Meer vraag naar duurzaam commercieel vastgoed. Wat kost het en wat levert het op? Duurzaam vastgoed rendeert. Een Nuon Whitepaper.

Meer vraag naar duurzaam commercieel vastgoed. Wat kost het en wat levert het op? Duurzaam vastgoed rendeert. Een Nuon Whitepaper. Meer vraag naar duurzaam commercieel vastgoed. Wat kost het en wat levert het op? Een Nuon Whitepaper. Duurzaam vastgoed rendeert De markt voor commercieel vastgoed verkeert in zwaar weer. Zo n 6% van

Nadere informatie

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen!

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! snelle realisatie in duurzame renovatie Met Renolution is uw woningbezit verrassend snel

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

Verduurzaming Woningvoorraad. Agenda. Technisch Project Adviseur. Hans Wiessner, Lucht/water warmtepomp, ideaal voor renovatie en nieuwbouw

Verduurzaming Woningvoorraad. Agenda. Technisch Project Adviseur. Hans Wiessner, Lucht/water warmtepomp, ideaal voor renovatie en nieuwbouw Verduurzaming Woningvoorraad Lucht/water warmtepomp, ideaal voor renovatie en nieuwbouw Hans Wiessner, Technisch Project Adviseur Agenda Energielabel woningbouw anno 2015 Energieverbruik terugdringen in

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i.

Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Subsidieregeling Energiebesparing in de Sociale Huursector, nr. 2006wem004996i. Toelichting Inleiding Provinciale staten van Utrecht hebben besloten om 750.000,- in te zetten voor de reductie van CO 2

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

Te Huur Laan van Malkenschoten 40, Apeldoorn Volledig gerenoveerd kantoorgebouw Energielabel A FizzionParc biedt hoog serviceniveau www.rodenburg.

Te Huur Laan van Malkenschoten 40, Apeldoorn Volledig gerenoveerd kantoorgebouw Energielabel A FizzionParc biedt hoog serviceniveau www.rodenburg. Laan van Malkenschoten 40, Apeldoorn Volledig gerenoveerd kantoorgebouw Energielabel A FizzionParc biedt hoog serviceniveau Sequoia Building is gebouwd in de jaren '80 van de vorige eeuw en heeft een totale

Nadere informatie

Betaalbaarheid en duurzaamheid

Betaalbaarheid en duurzaamheid Bijlage 1 Advies Bewoners Advies Groep Betaalbaarheid en duurzaamheid Juli 2009 John van Veen Senioradviseur WKA Inleiding In de maanden mei en juni is een groep betrokken huurders van Nijestee in een

Nadere informatie

Financieringsconstructies Frisse Scholen in de Praktijk. Met minder geen genoegen nemen. in opdracht van

Financieringsconstructies Frisse Scholen in de Praktijk. Met minder geen genoegen nemen. in opdracht van Financieringsconstructies Frisse Scholen in de Praktijk Met minder geen genoegen nemen in opdracht van 1 ROC Koning Willem I College in Den Bosch Het Koning Willem I College heeft verschillende onderwijslocaties

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

Duurzaam Gebouwbeheer

Duurzaam Gebouwbeheer 2-daagse cursus Duurzaam Gebouwbeheer Gemeenten hebben verschillende gebouwen in beheer, zoals gemeentehuizen, kantoren en brandweerkazernes. Ook zijn er gebouwen eigendom van de gemeente, maar worden

Nadere informatie

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE!

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! GECERTIFICEERD KOMO NA-ISOLATIE BEDRIJF 10 JAAR GARANTIE SPOUWMUURISOLATIE VLOERISOLATIE DAKISOLATIE GELUIDSISOLATIE ISOLATIEHERSTEL SPOUWMUURISOLATIE

Nadere informatie

Kunstcentrum Baspartout Maanlander 25

Kunstcentrum Baspartout Maanlander 25 Kunstcentrum Baspartout Maanlander 25 Pagina 3 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 6 Pagina 6 Pagina 6 Pagina 7 Pagina 10 Pagina 11 In het kort Waar is het object gelegen? Wat huur ik?

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

Startadvies Energiebesparing

Startadvies Energiebesparing Startadvies Stephanusplein 1, 7772 BR Hardenberg Startadvies : Op basis van de besparingscheck (zie bijlage) heeft uw woning een indicatief energielabel F. Het energielabel voor woningen loopt van A tot

Nadere informatie

Vissenstraat 32 te Apeldoorn

Vissenstraat 32 te Apeldoorn Vissenstraat 32 te Apeldoorn Pagina 3 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 6 Pagina 6 Pagina 6 Pagina 6 Pagina 6 Pagina 7 Pagina 13 Pagina 14

Nadere informatie

Rekenkamer Metropool Amsterdam T.a.v. de heer J. de Ridder Postbus 202 1000 AE Amsterdam

Rekenkamer Metropool Amsterdam T.a.v. de heer J. de Ridder Postbus 202 1000 AE Amsterdam pagina 1 / 5 Rekenkamer Metropool Amsterdam T.a.v. de heer J. de Ridder Postbus 202 1000 AE Amsterdam Datum: 15 maart 2016 Kenmerk: 201/0007, JvdV Archiefnummer: 5.90/3 Betreft: Bestuurlijke Reactie op

Nadere informatie

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren Wie is Woonlinie Woonlinie is een middelgrote woningcorporatie actief in het Land van Heusden en Altena en Zaltbommel. Totaal verhuurt Woonlinie ongeveer 4200 woningen. Daarnaast bouwt de vastgoed afdeling

Nadere informatie

B (zie toelichting in bijlage)

B (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden B (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

Duurzaamheid in Boswinkel Oost Programma Waarom energiezuinig en duurzaam (ver)bouwen? Waarom energiemonitoring Duurzaamheid in Boswinkel Oost Energiemonitoring Velve Lindenhof, Enschede De energiezuinigste wijk van Enschede De uitvraag

Nadere informatie

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN April 2002 ECN-RX--02-013 KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN Nieuw Den Helder Centrum als praktijkvoorbeeld J.C.P. Kester E. Sjoerdsma H. van der Veen (Woningstichting

Nadere informatie

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn.

Energiebesparing. Betonkernactivering. Programma. Energiebesparing EPBD. Energy Performance Building Directive. Europese richtlijn. Programma Energiebesparing & Betonkernactivering Energiebesparing Europa Nederland Besparingspotentieel Specialisten gevraagd? Betonkernactivering Publicatie Leergang Kees Arkesteijn 1 2 Energiebesparing

Nadere informatie

Wonen in kantoren, werkt dat?

Wonen in kantoren, werkt dat? Wonen in kantoren, werkt dat? De lettergrootte voor bijschriften is 12 Erik Cremers Adviseur Duurzame Leefomgeving Inleiding DGMR heeft uitgebreide ervaring renovaties en herbestemmingen Advisering van

Nadere informatie

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO)

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO) Energieprestatie Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector Kees Arkesteijn (ISSO) Programma 1. Inleiding Energieprestatie gebouwen 2. Methoden bepaling Energieprestatie 3. Wet en

Nadere informatie

Te huur/te koop uniek kantoor met energielabel A en nieuwe gevel. Stationsweg 43 Zwijndrecht

Te huur/te koop uniek kantoor met energielabel A en nieuwe gevel. Stationsweg 43 Zwijndrecht Te huur/te koop uniek kantoor met energielabel A en nieuwe gevel Stationsweg 43 Te huur/te koop Volledig gerenoveerd kantoor met energielabel A en nieuwe gevel naast NS treinstation met 3.433 m² kantoor

Nadere informatie

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige duurzaam bouwen in duurzaam bouwen in U overweegt om een kavel te kopen in de Contreie. Overweeg dan vooral ook om dat energiezuinig en duurzaam te doen. De gemeente Oosterhout heeft namelijk een regeling

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 2/25 3/25 1. Praktijk van het verleden

Nadere informatie

Informatie. Silliciumweg 21 & 23 te Amersfoort. Ateliergebouw De Birkt

Informatie. Silliciumweg 21 & 23 te Amersfoort. Ateliergebouw De Birkt Informatie Silliciumweg 21 & 23 te Amersfoort Ateliergebouw De Birkt In deze brochure Pagina 3 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 4 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina 5 Pagina

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen overheidsgebouwen werkt!

Duurzaam Inkopen overheidsgebouwen werkt! Duurzaam Inkopen overheidsgebouwen werkt! Overheden kunnen zonder meerkosten energiebesparing in gebouwen realiseren PIANOo lunch 12 april 2011 Irma Thijssen, Agentschap NL Joost van Linder, Rijksgebouwendienst

Nadere informatie

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H

INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H INNAX GROUP presentatie PROVADA 7 JUNI 2011 1400-1430H Presentatie EVEN VOORSTELLEN WAT DOET INNAX LINK NAAR HET ENDIS CONCEPT ENERGIE MANAGEMENT DUURZAME ENERGIE VOORZIENING Even voorstellen PHILIP BLAAUW

Nadere informatie

Netwerkevent duurzame gebouwen

Netwerkevent duurzame gebouwen Netwerkevent duurzame gebouwen Wat is Sunburst? Technisch en financieel advies voor nieuwbouw en renovatie duurzame gebouwen Ontwikkelingen - Huurders eisen comfortabele en gezonde gebouwen - Energiezuinige,

Nadere informatie

Rapport energiecijfers kantoren

Rapport energiecijfers kantoren Rapport energiecijfers kantoren Dit rapport is aangemaakt op 08/31/10 om 11:31. De website Energiecijfers van NL Energie en Klimaat levert u actuele gegevens over energieprijzen en alle aspecten van energiegebruik

Nadere informatie

Energiebesparing Industrie. Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen

Energiebesparing Industrie. Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen nergiebesparing Industrie Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen cvketel cvketel cvketel cvketel cvketel gas elektric iteit cvketel cvketel cvketel Huidige situatie portiekflat Portiek

Nadere informatie

Ondanks een aantrekkelijke waarde wordt onvoldoende bestaand vastgoed verduurzaamd

Ondanks een aantrekkelijke waarde wordt onvoldoende bestaand vastgoed verduurzaamd Duurzaamheid loont Bestaande gebouwen zijn de grootste veroorzakers van CO 2 -uitstoot in Nederland Ondanks een aantrekkelijke waarde wordt onvoldoende bestaand vastgoed verduurzaamd Knelpunten in de keten

Nadere informatie

Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of nieuw bouwen?

Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of nieuw bouwen? Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of slopen en nieuw bouwen? Verschenen in Vastgoedmarkt, juni 2011 John Mak, W/E adviseurs Naar Energie-nul in 2020: Renoveren of nieuw bouwen? Kiezen voor nieuwbouw

Nadere informatie

C (zie toelichting in bijlage)

C (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden C (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Rapportage Energiezuinige Woningen

Rapportage Energiezuinige Woningen Rapportage Energiezuinige Woningen Start peiling : 21 mei 2013 Einde peiling : 3 juni 2013 Aantal uitnodigingen tot deelname : circa 150 Aantal deelnemers peiling : 58 Respons : circa 30% Amersfoort, juli

Nadere informatie

MODEL SWOT ANALYSUS REAL ESTATE SWOT-ANALYSUS REAL ESTATE TOELICHTING EN HANDLEIDING

MODEL SWOT ANALYSUS REAL ESTATE SWOT-ANALYSUS REAL ESTATE TOELICHTING EN HANDLEIDING MODEL SWOT ANALYSUS REAL ESTATE SWOT-ANALYSUS REAL ESTATE TOELICHTING EN HANDLEIDING PORTEFEUILLEMANAGEMENT EN SWOT ANALYSE Portefeuillemanagement is een dynamisch proces waarbij telkens opnieuw geanalyseerd,

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Verduurzamen van commercieel vastgoed juridische aspecten

Verduurzamen van commercieel vastgoed juridische aspecten Verduurzamen van commercieel vastgoed juridische aspecten 19 juni 2014 Inleiding Rollen en partijen Verschillende typen vastgoed met een eigen regime Woningen, winkels en overige bedrijfsruimte De split

Nadere informatie

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven.

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven. Dhr. Jansen Voorbeeldstraat 26 9411 VR Voorbeeldstad Beilen: 11 april 2014 Uw adviseur: Floris van Dijk Geachte heer Jansen, Op 2 april 2014 is uw woning door mij onderzocht om de mogelijkheden voor het

Nadere informatie

Doelen duurzaam bouwen

Doelen duurzaam bouwen 1 Doelen duurzaam bouwen Duurzaam bouwen is hot. Geen wonder, u verhoogt de waarde van uw woning, verlaagt uw woonlasten, krijgt overheidssubsidies voor duurzame details, maar ziet u ook hoe comfortabel

Nadere informatie

Building Information

Building Information Building Information Paviljoensgracht 1-3 te Den Haag PROPERTY INFORMATION Project code PAV PROPERTY M² Available Project name Paviljoensgracht Project Address Paviljoensgracht 1-3 ground floor 1285.2

Nadere informatie

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort.

12 duurzaamheidstips voor monumenten. Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 12 duurzaamheidstips voor monumenten Tips voor het verlagen van uw energiegebruik en het verbeteren van het comfort. 1 12 duurzaamheidstips voor monumenten Woont u in een monument of ander karakteristiek

Nadere informatie

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011

Verduurzamen van monumentaal vastgoed. Rianne Koster 30 juni 2011 Verduurzamen van monumentaal vastgoed Rianne Koster 30 juni 2011 1 Agenda 1. Inleiding Triodos Bank 2. Triodos & Duurzaam Vastgoed 3. Villa Rusthoek Baarn 4. Uitgangspunten vastgoedfinanciering door Triodos

Nadere informatie

Ik ben de allergroenste

Ik ben de allergroenste Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars en woningcorporaties om nieuwbouwwoningen tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken. Ik ben de allergroenste 1 van 5 Bouwbesluit

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Besparen met duurzame energie. Unica Ecopower

Besparen met duurzame energie. Unica Ecopower Besparen met duurzame energie Unica Ecopower Besparen met duurzame energie Dat voor u als eigenaar of beheerder van duurzaam vastgoed de energielevering op duurzame wijze moet geschieden spreekt voor zich.

Nadere informatie

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Uitgangspunt Bestaand, oorspronkelijk gebouw had als gebruik een mix aan functies. Dit waren

Nadere informatie

NEXT Active Façades: geeft vastgoed nieuwe energie

NEXT Active Façades: geeft vastgoed nieuwe energie NEXT Active Façades: geeft vastgoed nieuwe energie Integrale geveloplossing Fraai en flexibel De gevelelementen van NEXT Active Façades Elementen hebben weinig profilering en zijn vrij indeelbaar. Ze zijn

Nadere informatie

Energie-Index advies tbv huursector

Energie-Index advies tbv huursector Energie-Index advies tbv huursector Ulft, 2 juli 2015. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2015-018 Woningtype: Rij-tussenwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming Nederland

Nadere informatie

EPA U. advies- en ingenieursbureau. Nieuwbouw kantoorpand Demostraat, Tiel

EPA U. advies- en ingenieursbureau. Nieuwbouw kantoorpand Demostraat, Tiel Nieuwbouwkantoorpand Demostraat,Tiel EPA U Adresgegevens Fokkerstraat 39, 3905 KV Veenendaal Postbus 1152, 3900 BD Veenendaal T 0318-75 78 88 F 0318-75 78 87 info@enerpro.nl www.enerpro.nl Voorbeeldbedrijf

Nadere informatie

Figuur 1: impressie Rabobank Dommelstreek te Geldrop. Figuur 2: uitleg ontwerpconcept oorwarmers

Figuur 1: impressie Rabobank Dommelstreek te Geldrop. Figuur 2: uitleg ontwerpconcept oorwarmers Omschrijving van het project Rabobank Dommelstreek heeft in Geldrop het bestaand kantoor herontwikkeld. Er is een kantoor ontstaan met alle faciliteiten onder één dak. Een vernieuwde omgeving die beter

Nadere informatie

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 2.500 tot 4.000 woningen te verduurzamen.

Nadere informatie

4 Energiebesparingsadvies

4 Energiebesparingsadvies 4 Energiebesparingsadvies 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het energiebesparingsadvies voor het gebouw gepresenteerd. Allereerst wordt een inventarisatie gegeven van de reeds getroffen en onderzochte

Nadere informatie

De combinatie van een gezond binnenklimaat, energie besparen en duurzame schoonheid in één kozijn

De combinatie van een gezond binnenklimaat, energie besparen en duurzame schoonheid in één kozijn De combinatie van een gezond binnenklimaat, energie besparen en duurzame schoonheid in één kozijn De pluspunten van het MOVAIR+ VISION kozijn Verbetering energielabel U-waarde 0,80 W/m²K 0.15 - -0.24 EPC

Nadere informatie

Energie: meerwaarde op de woningmarkt

Energie: meerwaarde op de woningmarkt Energie: meerwaarde op de woningmarkt Dirk Brounen (RSM Erasmus, dbrounen@rsm.nl) Nils Kok (UC Berkeley & Universiteit Maastricht, n.kok@maastrichtuniversity.nl) Op 26 november liet minister van der Hoeven

Nadere informatie

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Wat loopt er allemaal? Duurzaamheid is: Energiebesparing Gezond wonen

Nadere informatie

nergiebesparing in de ICT

nergiebesparing in de ICT nergiebesparing in de ICT Een koud kunstje? 10 April Green IT Energy Solutions Niels Sijpheer 3671 Meter (Q=m.g.h) 100 kg massa en 1 kwh arbeid: Hoe hoog kom ik? A Minder dan100 meter B Tussen 100 en 1000

Nadere informatie

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN

JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN JA: WONEN VOOR IEDEREEN! WENJEN FOAR ELKENIEN PVDA FRYSLÂN WONINGPLAN Foto: Jeroen Mul/Flickr, Creative Commons JA: STEVIG INZETTEN OP BETAALBAAR EN GOED WONEN VOOR IEDEREEN! De afgelopen jaren is er dankzij

Nadere informatie

Miel Karthaus Martijn de Gier

Miel Karthaus Martijn de Gier Miel Karthaus Martijn de Gier Fig 1 1/5 13 3 5 1 17 12 11 18 2 11 31 16 15 12 14 8 7 4 6 22 21 20 19 9 10 e versus WarmBouwen 8 Verhouding tussen warmteweerstand en warmtestroomdichtheid

Nadere informatie

Van duurzaam denken naar duurzaam doen

Van duurzaam denken naar duurzaam doen Van duurzaam denken naar duurzaam doen Onze welvaart gaat ten koste van onze planeet en generaties na ons. Wij kunnen daar iets aan doen. Als we onze verantwoordelijkheid nemen. Maar hoe? Verantwoording

Nadere informatie

DUBO. Energiebesparing in het kantoorpand van HVL Dordrecht

DUBO. Energiebesparing in het kantoorpand van HVL Dordrecht 1 Energiebesparing in het kantoorpand van HVL Dordrecht 2 Voor het energiegebruik zijn de belangrijke punten: - Beperk energieverliezen - Voorkom onnodig energiegebruik - Gebruik zoveel mogelijk oneindige

Nadere informatie

G E E F T O N D E R N E M E R S D E R U I M T E. mtr. w I. M i. een overzicht van onze dienstverlening WALTMANN&Co. BEDRIJFSHUISVESTING

G E E F T O N D E R N E M E R S D E R U I M T E. mtr. w I. M i. een overzicht van onze dienstverlening WALTMANN&Co. BEDRIJFSHUISVESTING p WALTMANN&CO. Bedrijfshuisvesting G E E F T O N D E R N E M E R S D E R U I M T E M i mtr w I een overzicht van onze dienstverlening BEDRIJFSHUISVESTING Waltmann & Co. Makelaars: Een begrip in de Drechtsteden

Nadere informatie

F (zie toelichting in bijlage)

F (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden F (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie