Thema: Multimedia/IT. Audio

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thema: Multimedia/IT. Audio"

Transcriptie

1 Audio

2 OPDRACHTKAART MM Wat is geluid? Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 4 (MM t/m MM-02-06) afgerond. Intro: Een multimediaproductie zonder geluid is bijna niet voor te stellen. Geluid en beeld sámen brengen de boodschap over! Het effect dat geluid heeft wordt vaak erg onderschat. Deze opdracht geeft je achtergrondinformatie over geluid. Vooral vanuit een technische en theoretische invalshoek. De vraag Wat is geluid? proberen we te beantwoorden. Doelen: Als je deze opdracht hebt uitgevoerd dan heb je de volgende doelen bereikt: Je weet hoe geluid ontstaat en hoe we het horen. Je kent de termen geluidssnelheid, geluidsgolven, toonhoogte, volume, amplitude, klankkleur, frequentie, Hertz, decibel. Je weet hoe je geluid kunt visualiseren en wat je hieruit af kunt lezen. Activiteiten: Lees de theorie Audio-opdracht 1 en beantwoord alle vragen die daarin voorkomen. Vul de antwoorden van de genummerde vragen in, op de daarvoor bestemde antwoordbladen. Vul de evaluatie in. Tijd: Voor deze opdracht krijg je 2 lesuren. Beoordeling: Je wordt beoordeeld op zelfstandigheid, volledigheid en zorgvuldigheid, met betrekking tot: Het beantwoorden van de vragen die in deze opdracht staan.

3 MM Wat is geluid? Inleiding Een multimediaproductie zonder geluid is bijna niet meer voor te stellen. Geluid en beeld sámen brengen de boodschap over! Het effect dat geluid heeft wordt vaak erg onderschat. Als je een deur alleen dicht zíet slaan, zonder dat je het geluid hoort, komt dat niet echt over; een flinke knal maakt het veel echter. Geluid versterkt het beeld! Wat is geluid? Een andere term voor geluid is audio. De termen geluid en audio worden vaak door elkaar gebruikt. Audio betekent volgens Van Dale: met betrekking tot het gehoor. Dus alles wat we horen! Voordat je geluid kunt gebruiken in een multimediaproductie, moet je het vaak eerst nog bewerken. Het bewerken van geluid op de computer kan met heel veel software-pakketten, zoals onder andere: Audacity, CoolEdit. Sonic SoundForge, Apple s GarageBand, Digidesign s ProTools, Bias Peak, Adobe Premiere en Adobe Audition. Als je een geluidsfile opent met een dergelijk pakket, dan krijg je iets te zien wat lijkt op onderstaande afbeelding: Hoe ontstaat geluid? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, maken we gebruik van een gitaar. Een geluidsfile geopend met Audacity(tm) Voordat je geluid kunt bewerken, dien je eerst te weten wat geluid eigenlijk is. Als je dit eenmaal begrijpt, dan begrijp je ook wat er in bovenstaande afbeelding allemaal te zien is. Daardoor wordt het bewerken van geluid op een computer veel duidelijker en ook eenvoudiger. Als je een gitaarsnaar aanslaat, dan gaat deze trillen en hoor je een toon. Deze trillingen worden aan de directe omgeving doorgegeven, in dit geval is dat lucht. Voor alle duidelijkheid: de lucht wordt niet verplaatst, maar geeft het geluid alleen door, door middel van drukverschillen.

4 MM Hoe horen wij geluid? Het geluid (trillingen) van de snaar heeft via de drukgolven in de lucht ons oor bereikt. In ons oor bevindt zich een strak gespannen trommelvlies (nummer 2 in de afbeelding): Nu wordt er een pen in het midden van de snaar bevestigd. Er wordt tevens een stukje papier onder gelegd. Als de snaar wordt aangeslagen, dan zal de pen een strakke lijn op het papier tekenen. Als je nu het stukje papier naar links wegtrekt, dan ontstaat er de volgende afbeelding: tijd Een aantal trillingen die op en neer gaan met de rustpositie als middelpunt. De drukverschillen in de lucht zorgen ervoor dat het trommelvlies mee gaat trillen. Het trommelvlies geeft deze trilling door als elektrische prikkels. Deze worden via allerlei kanalen, organen en zenuwen naar onze hersenen gestuurd. Op het moment dat deze prikkels onze hersenen bereiken en verwerkt worden, dán horen wij. Hoe kunnen we geluid visualiseren? Een geluidstrilling is iets dat je niet ziet en toch willen we er graag een afbeelding van maken. Door geluid te visualiseren, kun je er veel aan aflezen. Om dit uit te leggen gaan we even terug naar de gitaar. De snaar die je aanslaat gaat snel op en neer. Dit ziet er, in een sterk uitvergrootte afbeelding, zo uit: Eigenschappen van geluid Aan de afbeelding van een geluidssignaal kan veel worden afgelezen. Zo kun je zien hoe hoog de toon is (de toonhoogte), maar ook hoe hard de toon klinkt (het volume). Het is zelfs mogelijk om de klankkleur af te lezen. Dit wordt hieronder verder uitgelegd: Elke geluid dat we horen is dus opgebouwd uit deze 3 onderdelen: de toonhoogte het volume de klankkleur De toonhoogte Je kent allemaal wel de notenladder Do, Re, Mi, Fa, Sol, La, Si, Do. In de muziekwereld worden letters gebruikt om noten aan te geven. De Do is bijvoorbeeld een C, de Re een D enzovoort. De volledige Do-Re-Mi ziet er zo uit: C, D, E, F, G, A, B, C. Dit noemen we een toonladder. rustpositie snaar Hieronder zie je een deel van de toetsen van een piano, met daarop een toonladder. De zwarte toetsen zijn halve tonen, maar die zullen we verder niet bespreken. trilling ^

5 MM Op de piano of gitaar wordt een C aangeslagen. In dit geval de lage, eerste C. Hieronder is de trilling van de C visueel afgebeeld: tijd Vervolgens wordt de hoge C aangeslagen. Deze C is dus 7 hele noten hoger dan de eerste C. Hieronder is de visual van de trilling van de hogere C afgebeeld: tijd ^ Heinrich Hertz ( ) Dus hoe hoger de frequentie, hoe hoger de toonhoogte. De mens kan in het gunstigste geval geluiden horen tussen de 20 Hz en Hz. Bij hogere frequenties wordt meestal gebruik gemaakt van khz (kilohertz). Kilo betekent Denk maar aan gram en kilogram. Vraag 1: Hoeveel khz is Herz? Er is wereldwijd afgesproken dat de standaard A in de toonladder een frequentie heeft van 440 Hz. De A trilt dus 440 keer per seconde. Een stemvork heeft daarom een frequentie van 440 Hz. Het geluid duurt precies even lang. Zoals je kunt zien, zijn er het precies 2x zoveel golfjes als bij de afbeelding van de lagere C. De snaar trilt dus 2x zo snel in dezelfde tijd. Iedere keer als je de trillingen van een noot verdubbelt, spreek je van een octaaf hoger. Als je de trillingen van een noot halveert, dan hoor je de toon een octaaf lager. Uit deze afbeeldingen kun je het volgende afleiden: de toonhoogte van geluid wordt bepaald door het aantal trillingen per tijdseenheid. Het aantal trillingen per seconde wordt de frequentie genoemd. Deze wordt uitgedrukt in Hertz (Hz). Dit is vernoemd naar de Duitse natuurkundige Heinrich Hertz. Vraag 2: Vraag 3: De standaard A heeft een frequentie van 440 Hz. Hoe hoog wordt de frequentie als je deze A een octaaf verhoogt? Hoe hoog wordt de frequentie als je de standaard A een octaaf verlaagt?

6 MM De stem van de mens bevat tonen rond de 1000 Hz. Onze oren zijn ook het meest gevoelig voor tonen rond deze 1000 Hz. Vraag 4: In veel romantische films wordt pianomuziek gebruikt die rond de 1000 Hz ligt. Waarom denk je dat romantische pianonoten meestal rond de 1000 Hz liggen? Het volume Volume betekent: hoe hard je het geluid hoort. Een andere veelgebruikte term voor volume is amplitude. Hieronder wordt een afbeelding getoond van een snaar die zachtjes wordt aangeslagen. De horizontale lijn in het midden van de afbeeldingen geeft de rustpositie aan van de snaar: Hieronder staat een afbeelding van dezelfde snaar, maar deze wordt veel harder aangeslagen. Je kunt duidelijk zien dat de golven veel verder uitslaan, ten opzichte van de rustpositie: Alexander Graham Bell ( ) Hieronder vind je een lijstje met enkele voorbeelden van geluidssterktes: 0 db Totale stilte 10 db Vallend papiertje 30 db Fluisteren 50 db Een rustige straat 60 db Een normaal gesprek 70 db In een rijdende auto zitten 75 db Luid zingen 80 db Een rijdende auto (op 1 meter) 90 db Een rijdende motor (op 1 meter) 100 db Een rijdende vrachtwagen (op 1 meter) 105 db Discotheek 110 db Racewagen 120 db Brommer zonder uitlaat (op 1 meter) 130 db Pijngrens 140 db Straaljager (op 10 meter) Uit deze afbeeldingen kun je het volgende afleiden: hoe verder de golven ten opzichte van de rustpositie uitslaan, hoe groter de amplitude of het volume is. Volume, amplitude of geluidssterkte worden uitgedrukt in decibel (db). Deze waarde is vernoemd naar Alexander Graham Bell, de uitvinder van de telefonie. Vraag 5: Vraag 6: Hoe hard denk je dat een secondewijzer klinkt die je tegen je oor houdt? Noteer deze geluidssterkte in db. Hoe hard denk je dat een standaard popconcert klinkt? Noteer deze geluidssterkte in db. Langdurig bloot staan aan harde geluiden kan schade aan je gehoor veroorzaken! 20 tot 30% van alle jongeren heeft een lichte tot ernstige vorm van gehoorschade! Er is op dit moment een strenge wetgeving op

7 MM het gebied van geluid en geluidsoverlast. Ook op de werkplek zijn strenge regels ingevoerd in de ARBOwetten. In onderstaande tabel wordt aangegeven hoelang je maximaal bloot mag staan aan een bepaalde geluidssterkte, zonder gehoorbeschadiging op te lopen: 93 db 4 uur 96 db 2 uur 99 db 1 uur 102 db 30 min 105 db 15 min 108 db 7,5 min 111 db 4 min Vraag 7: Stel, je bezoekt een discotheek. Na hoeveel minuten loop je kans op een gehoorbeschadiging? Het geluid van een aangeslagen gitaarsnaar bestaat dus uit meerdere geluidsgolven. Om deze te visualiseren worden ze bij elkaar opgeteld, waardoor er toch weer één golf ontstaat. Hieronder staat de afbeelding van het geluid van de gitaarsnaar. In deze afbeelding zijn alle hoorbare geluidsgolven samengevoegd tot één visuele geluidsgolf. Alleen als het geluid zuiver is, dan kun je spreken van de toonhoogte van geluid. Dit kun je zien aan een duidelijke herhaling in de golfbeweging. In bovenstaande afbeelding zie je 11 duidelijke herhalingen. Omdat hier niet sprake is van een eenvoudige trilling, wordt de frequentie uitgedrukt in het aantal herhalingen per seconde. De klankkleur Een C op een gitaar klinkt niet hetzelfde als een C op een piano. Ook als je de tonen even hard en even hoog hoort, klinken ze niet hetzelfde. Dit komt doordat je niet alleen de snaar hoort, maar bijvoorbeeld ook het materiaal waar het instrument van gemaakt is. Vraag 8: Vraag 9: Als bovenstaande afbeelding 0,1 seconde zou duren. Hoe hoog is dan de frequentie van deze toon? Welke toon is dat in de toonladder? Niet alles trilt mee. Alleen datgene dat kan trillen met dezelfde frequentie als de snaar, of een veelvoud van die frequentie. De trilling van de snaar noemen we de grondtoon. Alles wat meetrilt noem we de boventonen. Al deze trillingen (grond- en boventonen) tezamen bepalen hoe we het geluid horen. Dit wordt de klankkleur genoemd. Slotwoord In deze opdracht heb je kennis gemaakt met de wereld van audio, ook wel geluid genoemd. Je hebt kunnen lezen wat geluid is en hoe geluid ontstaat. Het geluid dat je hoort bestaat dus uit meerdere geluidsgolven tezamen, zoals bijvoorbeeld in onderstaande afbeelding:

8 Evaluatie MM Vond je het theorie-gedeelte duidelijk? Ja,omdat: Nee, omdat: 2. Staan er woorden of begrippen in die niet duidelijk zijn? Zo ja, welke? 3. Had je voldoende tijd voor de opdracht? 4. Heb je nog andere op-/ of aanmerkingen?

9 Antwoordblad MM Vraag 1: Vraag 2: Vraag 3: Vraag 4: Vraag 5: Vraag 6: Vraag 7: Vraag 8: Vraag 9:

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 4. Digitaliseren MM-02-10-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 4. Digitaliseren MM-02-10-01 OPDRACHTKAART MM-02-10-01 Digitaliseren Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 3 en audio-opdracht 1 t/m 3 (MM-02-03 t/m MM-02-09) afgerond. Intro: Geluid dat wij horen is een analoog signaal.

Nadere informatie

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk.

De horizontale lijnen geven de normale luchtdruk weer. Boven de horizontale lijn verhoogt de luchtdruk, onder de lijn vermindert de luchtdruk. Audio Introductie Geluid is een trilling van deeltjes, die zich voortplant in lucht of in een ander medium, zoals water. Een andere definitie: geluid is een voortschrijdende verandering van luchtdruk.

Nadere informatie

Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2)

Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2) Theorie: Eigenschappen van geluid (Herhaling klas 2) Geluidsbron, tussenstof en ontvanger Een geluidsbron is een voorwerp dat trilt. Dat kan in principe ieder voorwerp zijn. Of je een geluid kan horen

Nadere informatie

Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 3 (MM-02-01 t/m 03) en Audio-opdracht 1 tot en met 4 (MM-02-07 t/m 10) afgerond.

Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 3 (MM-02-01 t/m 03) en Audio-opdracht 1 tot en met 4 (MM-02-07 t/m 10) afgerond. OPDRACHTKAART MM-02-11-01 Het maken van een eenvoudige stemopname Voorkennis: Je hebt Multimedia-opdrachten 1 tot en met 3 (MM-02-01 t/m 03) en Audio-opdracht 1 tot en met 4 (MM-02-07 t/m 10) afgerond.

Nadere informatie

Tabellenboek. Gitaar

Tabellenboek. Gitaar 4T versie 1 Natuur- en scheikunde 1, Geluid Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Slj en Zan Tabellenboek 1. Neem de volgende tabel netjes over

Nadere informatie

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen

4VMBO H5 LES.notebook January 27, Geluid. BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30. Luidspreker. Drukverschillen Geluid BINAStabellen: 6, 7, 8, 27, 28, 29 en 30 Luidspreker Drukverschillen Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Snaar Oor Trommelvlies met daarachter hamer aambeeld, stijgbeugel trilhaartjes met

Nadere informatie

NaSk overal en extra opgaven

NaSk overal en extra opgaven NaSk overal en extra opgaven Opg. 1. Extra opgaven Deel 1: Opgave 1: In de les heeft je docent een experiment uitgevoerd, waarbij een metalen liniaal in trilling gebracht werd. Bij het eerste experiment

Nadere informatie

Toets Communicatie (eindtoets) 1

Toets Communicatie (eindtoets) 1 Toets Communicatie (eindtoets) 1 De toets bij het hoofdstuk communicatie. Maak in elk geval de toets passend bij de route die je hebt gedaan. Maak ook nog een toets voor een andere route. Probeer zo goed

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid 10/6/2014. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Geluid 10/6/2014 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm), Leen

Nadere informatie

De opbouw van notenladders

De opbouw van notenladders De opbouw van notenladders Door Dirk Schut Voorwoord Iedereen kent de notennamen wel: a, bes, b, c, cis, d, es, e, f, fis, g en gis, maar wat stellen deze namen voor en waarom vinden we juist deze noten

Nadere informatie

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s.

Hierin is λ de golflengte in m, v de golfsnelheid in m/s en T de trillingstijd in s. Inhoud... 2 Opgave: Golf in koord... 3 Interferentie... 4 Antigeluid... 5 Staande golven... 5 Snaarinstrumenten... 6 Blaasinstrumenten... 7 Opgaven... 8 Opgave: Gitaar... 8 Opgave: Kerkorgel... 9 1/10

Nadere informatie

Geluid : hoe en wat? 1. Wat is Geluid

Geluid : hoe en wat? 1. Wat is Geluid Geluid : hoe en wat? Het moet zowat eind jaren 70 geweest zijn dat ik mij, mede door de opkomst van de Tascam en Fostex portastudio s en multitrackers, begon bezig te houden met het opnemen van instrumenten

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid. 4 november Brenda Casteleyn, PhD

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Geluid. 4 november Brenda Casteleyn, PhD Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Geluid 4 november 2017 Brenda Casteleyn, PhD Met dank aan: Atheneum van Veurne, Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) 1. Inleiding Dit oefeningenoverzicht

Nadere informatie

Golven. 4.1 Lopende golven

Golven. 4.1 Lopende golven Golven 4.1 Lopende golven Samenvatting bladzijde 158: Lopende golf Transversale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/transversale_golfsimulation.html Longitudinale golf http://www.pontes.nl/~natuurkunde/vwogolf164/longitudinale_golfsimulation.html

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het multimedia productieproces 3. De uitvoering MM-02-06-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Het multimedia productieproces 3. De uitvoering MM-02-06-01 OPDRACHTKAART MM-02-06-01 De uitvoering Voorkennis: Je hebt multimedia-opdrachten 1 tot en met 5 (MM-02-01 t/m MM-02-05) afgerond. Je kunt met behulp van multimedia-software, zoals bijvoorbeeld Macromedia

Nadere informatie

Voorbeelden van geluid die voor mensen erg belangrijk zijn: - voor onderlinge communicatie (spraak en gehoor) - als waarschuwingssignaal (claxon van

Voorbeelden van geluid die voor mensen erg belangrijk zijn: - voor onderlinge communicatie (spraak en gehoor) - als waarschuwingssignaal (claxon van Wat is GELUID Voorbeelden van geluid die voor mensen erg belangrijk zijn: - voor onderlinge communicatie (spraak en gehoor) - als waarschuwingssignaal (claxon van een auto, een overweg, een brandalarm)

Nadere informatie

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken

4 Geluid. 4.1 Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken 4 Geluid DO-IT Datum 4. Een knikker als lawaaimaker 4.3 Zelf een muziekinstrument maken PARAGRAFEN Datum 4. Opdrachten -9 4.2 Opdrachten -24 4.3 Opdrachten -27 4.4 Opdrachten -8 Test jezelf 4 PRACTICUM

Nadere informatie

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand.

Opgave 2 Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Uitwerkingen 1 Als dit heen en weer beweegt om de evenwichtsstand. Amplitude = afstand tussen de evenwichtsstand en de uiterste stand. Een trilling = de beweging van een voorwerp tussen twee opeenvolgende

Nadere informatie

OntdekZelf - geluid. Met bijgaande materialen kunt u (een deel van) onderstaande experimenten uitvoeren, afhankelijk van wat u heeft aangeschaft.

OntdekZelf - geluid. Met bijgaande materialen kunt u (een deel van) onderstaande experimenten uitvoeren, afhankelijk van wat u heeft aangeschaft. Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende

Nadere informatie

9 De ruimtevaarders maken gebruik van straalzenders. Daarvoor is geen tussenstof nodig.

9 De ruimtevaarders maken gebruik van straalzenders. Daarvoor is geen tussenstof nodig. 3 Geluid 3.1 Geluid maken en horen 1 C Het geluid moet samen met de lucht je neus kunnen verlaten. 2 De trillende conus van de luidspreker in de tv is de geluidsron. Als de conus iets naar uiten gaat ontstaat

Nadere informatie

Deel 1: Gitaarsnaren. MAES Frank MAES Frank Mei 2015 Gitaarsnaren

Deel 1: Gitaarsnaren. MAES Frank MAES Frank Mei 2015 Gitaarsnaren Deel 1: Gitaarsnaren MAES Frank Frank.maes6@telenet.be 0476501034 MAES Frank Mei 2015 Gitaarsnaren 1 Inleiding In deze presentatie ga ik proberen uit te leggen hoe we aan de verschillende klanken kunnen

Nadere informatie

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra

Acoustics. The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Acoustics The perfect acoustics of a car. Jan Hoekstra Onderwerpen: Wat is geluid? Een stukje theorie. Acoustics. Toepassingen. Vragen? Bedankt. Wat is geluid? Geluid is een verstoring van de atmosfeer

Nadere informatie

Geluid. 1 Wat zie gebeuren met het stipje van de laser? ... 2 Leg uit waardoor dat komt. ...

Geluid. 1 Wat zie gebeuren met het stipje van de laser? ... 2 Leg uit waardoor dat komt. ... Hiernaast is het dier te zien dat waarschijnlijk het allerhardste geluid maakt in de dierenwereld. Het is de Coqui, een boomkikker van Puerto Rico. Zijn roep bestaat uit twee korte toontjes. Hoewel hij

Nadere informatie

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv

4 Geluid 81213-4. Noordhoff Uitgevers bv 4 Geluid 76 81213-4 In een stadion kan het soms heel stil zijn. Je kunt dan even praten met je buurman. Maar vaak is er een zee van geluid. Het publiek moedigt met zingen en spreekkoren de spelers aan.

Nadere informatie

4 Geluid. 4.1 Geluid horen en maken

4 Geluid. 4.1 Geluid horen en maken 4 Geluid 4.1 Geluid horen en maken 2 De luidspreker van de buren trilt, het is een geluidsbron. Daardoor wordt de lucht afwisselend ingedrukt en uitgerekt. Zo onstaat trillende lucht: gebiedjes van hoge

Nadere informatie

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6)

Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Naam Klas: Repetitie trillingen en geluid HAVO ( 1 t/m 6) Vraag 1 Een luidspreker en een microfoon zijn in principe op dezelfde manier opgebouwd. Alleen werken ze in omgekeerde richting. Wat bij een luidspreker

Nadere informatie

Schade aan je gehoor. : Hoe hard klinkt het?

Schade aan je gehoor. : Hoe hard klinkt het? Schade aan je gehoor : Hoe hard klinkt het? Veel jongeren horen slecht. Onderzoekers zeggen dat. Gehoorschade ontstaat door bijvoorbeeld te lang en te vaak naar harde muziek te luisteren. Hoe harder het

Nadere informatie

Het thermisch stemmen van een gitaar

Het thermisch stemmen van een gitaar Het thermisch stemmen van een gitaar In dit experiment wordt bestudeerd hoe snaarinstrumenten beïnvloed kunnen worden door warmte. Door gebruik te maken van elektriciteit is het mogelijk om instrumenten

Nadere informatie

Hoe werkt het gehoor? Bert van Zanten Klinisch-Fysicus/Audioloog Hoofd KNO-Audiologisch Centrum

Hoe werkt het gehoor? Bert van Zanten Klinisch-Fysicus/Audioloog Hoofd KNO-Audiologisch Centrum Hoe werkt het gehoor? Bert van Zanten Klinisch-Fysicus/Audioloog Hoofd KNO-Audiologisch Centrum Horen, zo gewoon, wat is het precies? onder andere: Detectie van geluid Discriminatie tussen verschillende

Nadere informatie

Als de lijn een sinusvorm heeft spreek je van een harmonische trilling of een zuivere toon.

Als de lijn een sinusvorm heeft spreek je van een harmonische trilling of een zuivere toon. muziek; trillingen en golven Geluidsbron: alles dat geluid maakt. Een geluidsbron maakt geluid door te trillen. Periodieke beweging: een heen en weer beweging van een geluidsbron. Een zo een heen en weer

Nadere informatie

Een mooi voorbeeld om de drie manieren waarop een trilling zich voortplant te illustreren is de volgende:

Een mooi voorbeeld om de drie manieren waarop een trilling zich voortplant te illustreren is de volgende: Over db s gesproken Inleiding Geluid is een trilling, die ontstaat doordat een geluidsbron trilt in een akoestisch midden. Onder akoestisch midden verstaan we een stof in gasvormige, vaste of vloeibare

Nadere informatie

7-8. Fietsbel. Waarvoor worden geluiden gebruikt?

7-8. Fietsbel. Waarvoor worden geluiden gebruikt? Waar vind je geluid? Geluid wordt veroorzaakt door trillingen. Deze trillingen zijn een vorm van beweging die je kunt horen. Dit kan je terug vinden in verschillende toonhoogtes. Voorbeelden zijn: vogels

Nadere informatie

Kernvraag: Wat is geluid?

Kernvraag: Wat is geluid? Kernvraag: Wat is geluid? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1. Hoe worden geluiden gemaakt? Het is niet moeilijk om geluid te maken maar soms is het moeilijk om te zien hóe die

Nadere informatie

C.V.I. 9.5 Geluid in de vleeswarenindustrie

C.V.I. 9.5 Geluid in de vleeswarenindustrie 9 ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN 9.5 GELUID IN DE VLEESWARENINDUSTRIE Auteur : Ir. S.P. van Duin februari 1998 blad 1 van 7 INHOUDSOPGAVE 1 WAT IS GELUID................................................... 3 2 HOE

Nadere informatie

Trillingen en Golven. Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn

Trillingen en Golven. Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn Trillingen en Golven Samenvatting natuurkunde Hoofdstuk 3 & 4 Joris van Rijn NOTE: DE HOOFDSTUKKEN IN DEZE SAMENVATTING KOMEN OVEREEN MET DE PARAGRAFEN UIT HET BOEK. BIJ EEN AANTAL PARAGRAFEN VAN DEZE

Nadere informatie

Thema: Multimedia. Multimedia

Thema: Multimedia. Multimedia Multimedia OPDRACHTKAART MM-02-01-01 Communicatie Voorkennis: Je moet met een computer om kunnen gaan. Je moet kunnen zoeken op het internet. Intro: Multimedia is een vrij nieuw begrip. In de bladen en

Nadere informatie

NIEUW een extra stukje MeNS, speciaal voor gebruik in de klas!

NIEUW een extra stukje MeNS, speciaal voor gebruik in de klas! NIEUW een extra stukje MeNS, speciaal voor gebruik in de klas! Over gehoor valt natuurlijk nog veel meer te vertellen. En dat doen we dan ook. Abonnees van Me NS kunnen op volgende website www.acco.be/mens86

Nadere informatie

Suggesties voor demo s golven

Suggesties voor demo s golven Suggesties voor demo s golven Paragraaf 1 Demo s verschillende trillingsvormen Denk aan een massa-veer-systeem, een slinger, een liniaal die aan een kant op de tafel is geklemd. Projectie van cirkelbeweging

Nadere informatie

Plaats van de frets op een gitaar

Plaats van de frets op een gitaar Plaats van de frets op een gitaar Praktische Opdracht Wiskunde Door: Martijn de Bruijn en Ramon Handulle Klas: 4HN5 Bronnen. Encyclopie van muziekinstrumenten, uitgeverij Helmond B.V. Helmond 977. Bladzijde

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.000 / BG / 12-2004 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Geluid Inleiding Aan geluid

Nadere informatie

Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6. docentenhandleiding

Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6. docentenhandleiding Ontdekdoos Geluid voor groep 5 en 6 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Geluid Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is gratis

Nadere informatie

> Lees Hoe praten we?

> Lees Hoe praten we? LB 8-70. Trillende lucht > Lees Hoe praten we? > Lees Dat klinkt mooi! Maak de zin af. Geluid is Zet de volgende zinnen in de goede volgorde. Zet er het juiste cijfer voor. Je borstkas versterkt het geluid.

Nadere informatie

Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade. Ongeveer hoeveel jonge muziekfeestbezoekers ervaren het geluidsniveau als hard?

Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade. Ongeveer hoeveel jonge muziekfeestbezoekers ervaren het geluidsniveau als hard? Mag de muziek wat zachter? : Onderzoek gehoorschade In Nederland zijn ongeveer 2,6 miljoen jongeren tussen de 12 en 25 jaar. Ongeveer 7 op de 10 jongeren bezoeken regelmatig een muziekfeest. Ongeveer de

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Multimedia 2. Interactiviteit MM-02-02-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia. Multimedia 2. Interactiviteit MM-02-02-01 OPDRACHTKAART MM-02-02-01 Interactiviteit Voorkennis: Je moet met een computer om kunnen gaan. Je moet kunnen zoeken op het internet. Intro: Bij multimedia is het erg belangrijk dat de gebruiker de productie

Nadere informatie

Geluidsbewerking met AUDACITY. Deze elektrische puls wordt op ons computerscherm voorgesteld als een geluidsgolf.

Geluidsbewerking met AUDACITY. Deze elektrische puls wordt op ons computerscherm voorgesteld als een geluidsgolf. Geluidsbewerking met AUDACITY 1. Wat is geluid Van gierende banden tot trillende snaren. Alles wat geluid maakt, beweegt en verplaatst daardoor kleine beetjes lucht. Geluidsgolven kan je niet zien, maar

Nadere informatie

GELUIDSLEER 1. TRILLINGEN

GELUIDSLEER 1. TRILLINGEN GELUIDSLEER 1. TRILLINGEN Geluiden zijn trillingen in de lucht, uiterst kleine en snelle schommelingen van de luchtdruk. Deze trillingen worden opgewekt door geluidsbronnen, en planten zich voort zoals

Nadere informatie

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen

Glas en akoestische isolatie Decibels berekenen Geluid Algemeen Geluid wordt veroorzaakt door trillingen of golven die zich voortplanten in de lucht, een vloeistof of vaste materie zoals een muur. Het gaat om minieme veranderingen in de luchtdruk die

Nadere informatie

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht

Examentraining Natuurkunde havo Subdomein B1. Informatieoverdracht Examentraining Natuurkunde havo 2015 Subdomein B1. Informatieoverdracht Een trilling is een periodieke beweging rond een evenwichtsstand Kenmerkende grootheden: trillingstijd T (in s). Uit T is de frequentie

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Opdrachtkaart DR-06-10-01 Voorkennis: Je hebt de opdracht DR-06-01 tot en met DR-06-03 afgerond. Intro: Je gaat een dekblad maken voor een geniete A5 bloc

Nadere informatie

FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire

FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire FAQ Lawaai Prof. J. Malchaire BASISPRINCIPES 1. Wat is een risico?...1 2. Wanneer is er sprake van hinder ten gevolge van lawaai?...1 3. Welke risico s worden voornamelijk met lawaai geassocieerd?...1

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 2. De verschijningsvormen van audio MM-02-08-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 2. De verschijningsvormen van audio MM-02-08-01 OPDRACHTKAART MM-02-08-01 De verschijningsvormen van audio Voorkennis: Je hebt multimedia-opdrachten 1 tot en met 3 en audio-opdracht 1 (MM-02-03 t/m MM-02-07) afgerond. Intro: In deze opdracht wordt beschreven

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Video 10. Het eindproduct AV-03-10-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De eindmontage afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Video 10. Het eindproduct AV-03-10-01. Voorkennis: Je hebt de opdracht De eindmontage afgerond. OPDRACHTKAART AV-03-10-01 Voorkennis: Je hebt de opdracht De eindmontage afgerond. Intro: Nu het eindproduct klaar is, kun je de commercial presenteren aan de klas en aan je docent. Alle commercials zullen

Nadere informatie

Oren om te horen. 1. Leesopdracht

Oren om te horen. 1. Leesopdracht 1. Leesopdracht Lees de onderstaande tekst goed door. De tekst gaat over de werking van het gehoor en is erg handig voor maken van de overige opdrachten in dit boekje. Oren om te horen Je oren zijn er

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Video 6. De spotlist AV Voorkennis: Je hebt de opdracht Video-opnamen afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: AV-technieken. Video 6. De spotlist AV Voorkennis: Je hebt de opdracht Video-opnamen afgerond. OPDRACHTKAART AV-03-06-01 Voorkennis: Je hebt de opdracht Video-opnamen afgerond. Intro: Het is belangrijk om voor de montage de video-opnamen te bekijken en te selecteren. Je hoeft natuurlijk alleen de

Nadere informatie

Introductie in de muziektheorie oftewel Hoe zit muziek nou in elkaar?

Introductie in de muziektheorie oftewel Hoe zit muziek nou in elkaar? Introductie in de muziektheorie oftewel Hoe zit muziek nou in elkaar? Tom Overtoom - e Muzelinck Inleiding Muziek klinkt zo vanzelfsprekend dat we er vaak niet bij stilstaan dat wat wij heel gewoon vinden

Nadere informatie

Een snaar vertoont de bovenstaande staande trilling. Met welke toon hebben we hier te maken? 1. De grondtoon; 2. De vijfde boventoon; 3. De zesde bove

Een snaar vertoont de bovenstaande staande trilling. Met welke toon hebben we hier te maken? 1. De grondtoon; 2. De vijfde boventoon; 3. De zesde bove Een snaar vertoont de bovenstaande staande trilling. Met welke toon hebben we hier te maken? 1. De grondtoon; 2. De vijfde boventoon; 3. De zesde boventoon; 4. De zevende boventoon. Een snaar vertoont

Nadere informatie

Hagelandse Academie voor Muziek en Woord THEORIE L2 NAAM:... Hagelandse academie voor muziek en woord - AMV L2 : Theorie p.

Hagelandse Academie voor Muziek en Woord THEORIE L2 NAAM:... Hagelandse academie voor muziek en woord - AMV L2 : Theorie p. Hagelandse Academie voor Muziek en Woord THEORIE L2 NAAM:... Hagelandse academie voor muziek en woord - AMV L2 : Theorie p. Wijzigingstekens 3 Toonladder van Fa groot 3-4 Fasleutel 4 Syncope 4 Triool 5

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl wiskunde 2011 - I

Eindexamen vmbo gl/tl wiskunde 2011 - I OVERZICHT FORMULES: omtrek cirkel = diameter oppervlakte cirkel = straal 2 inhoud prisma = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud cilinder = oppervlakte grondvlak hoogte inhoud kegel = 1 3 oppervlakte grondvlak

Nadere informatie

Invloeden van schok en trillingen op product en verpakkingen

Invloeden van schok en trillingen op product en verpakkingen Invloeden van schok en trillingen op product en verpakkingen Er zijn diverse invloeden die schade kunnen veroorzaken aan producten tijdens transport. Temperatuur, luchtvochtigheid, trillingen en schokken.

Nadere informatie

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem Proeven geluid Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. -Ballon -Eigen stem Blaas de ballon op en knoop hem dicht. Houd de ballon nu tussen je handen en praat tegen de ballon. Wat

Nadere informatie

hoort bij activiteiten: praten, muziek informatiedrager: bel, telefoon, sirene Effecten van geluid op een mens:

hoort bij activiteiten: praten, muziek informatiedrager: bel, telefoon, sirene Effecten van geluid op een mens: Geluid; functies Positief: hoort bij activiteiten: praten, muziek informatiedrager: bel, telefoon, sirene Negatief: als geen verband met of storing eigen activiteiten bevat ongewenste informatie Geluid;

Nadere informatie

W E R K E N M E T L I V E - G E L U I D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

W E R K E N M E T L I V E - G E L U I D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - W E R K E N M E T L I V E - G E L U I D - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - HET GELUID WAT IS GELUID? Onder het begrip "geluid" verstaat men de verspreiding van trillingen

Nadere informatie

Thema 4 Luisteren. 1.Drie mensen die samen een groep vormen en bijv. spelen op een muziekinstrument.

Thema 4 Luisteren. 1.Drie mensen die samen een groep vormen en bijv. spelen op een muziekinstrument. Les 4.1 Muziek! 1.Het trio 2.In een band spelen 3.Het samenspel 1.Drie mensen die samen een groep vormen en bijv. spelen op een muziekinstrument. 2.Muziek maken met een vast groepje muzikanten. 3.Samen

Nadere informatie

Videoclub Bedum. Geluid in video

Videoclub Bedum. Geluid in video Videoclub Bedum Geluid in video Videoclub Bedum Geluid in video Wat is geluid en hoe versterkt geluid het beeld. Voorbeeldfilmpje Let op de microfoon. Vragen: 1. Wat vind je van het geluid? 2. Hoe zou

Nadere informatie

Syllabus PDF van www.snelgitaarles.nl. Introductie

Syllabus PDF van www.snelgitaarles.nl. Introductie Syllabus PDF van www.snelgitaarles.nl Introductie Deze documentatie is bedoeld als naslagwerk voor de online gitaarlessen op www.snelgitaarles.nl. Het is documentatie waarin de lessen nader toegelicht

Nadere informatie

Horen vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Horen vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 07 April 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63355 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

: Tekstboek. Hoofdstuk 5

: Tekstboek. Hoofdstuk 5 : Tekstboek Hoofdstuk 5 5.1A 1. Popmuziek, klassiek, jazz.. Als het geluid hard is en niet prettig klinkt. 3. Overvliegende straaljager. 4. Stembanden. 5. Telefoon, radio, tv, mobilofoon. 6. Toongenerator

Nadere informatie

Hoeveel db? Wanneer gehoorschade? Waar?

Hoeveel db? Wanneer gehoorschade? Waar? Bescherm je gehoor! Bescherm je gehoor! Als werknemer in de Sector Drankverstrekkende bedrijven (o.a. cafés, discotheken) willen we je graag informeren waar je op moet letten als je werkt bij hoge geluidsniveaus

Nadere informatie

VoIP is een oorzaak. Deel 1: geluid en het menselijk gehoor

VoIP is een oorzaak. Deel 1: geluid en het menselijk gehoor VoIP is een oorzaak Deel 1: geluid en het menselijk gehoor Er is en wordt binnen de IT-wereld veel geschreven over VoIP, want de potentie van deze technologie voor het bedrijfsleven is enorm. Migratiestrategieën,

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 3. Het verkrijgen van geluidsfragmenten MM-02-09-01

OPDRACHTKAART. Thema: Multimedia/IT. Audio 3. Het verkrijgen van geluidsfragmenten MM-02-09-01 OPDRACHTKAART MM-02-09-01 Het verkrijgen van geluidsfragmenten Voorkennis: Je hebt multimedia-opdrachten 1 tot en met 3 en audio-opdracht 1 en 2 (MM-02-03 t/m MM-02-08) afgerond. Intro: In deze opdracht

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe maken we geluid?

Kernvraag: Hoe maken we geluid? Kernvraag: Hoe maken we geluid? Naam leerling: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Geluid voelen Je kunt ook zelf geluid maken. Probeer maar. Houd je vingers tegen je keel als je neuriet. Wat

Nadere informatie

Wiskunde in muziek: voormiddag. WiskuNde in-zicht. Pieter Belmans Matthias Roels

Wiskunde in muziek: voormiddag. WiskuNde in-zicht. Pieter Belmans Matthias Roels Wiskunde in muziek: voormiddag WiskuNde in-zicht Pieter Belmans (pieter.belmans@uantwerpen.be) Matthias Roels (matthias.roels@uantwerpen.be) Wat gaan we vandaag doen? Voormiddag Waarom do-re-mi-fa-sol-la-si?

Nadere informatie

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen.

Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift opgenomen. Examen VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 1 maandag 23 mei 13.30-15.30 uur wiskunde CSE GL en TL Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Achter het correctievoorschrift is een aanvulling op het correctievoorschrift

Nadere informatie

Toonhoogte. Toonaarden Groot of klein

Toonhoogte. Toonaarden Groot of klein Toonhoogte Een klank ontstaat door trilling. Een snaar, een riet, een trommelvel, wordt aan het trillen gebracht, en deze trilling doet ook luchtdeeltjes trillen, waardoor het geluid zich voortplant. Hoe

Nadere informatie

DE JUISTE TOON. Seminar Hout- en Meubileringscollege. afdeling Pianotechniek. 17 december Jan van de Craats

DE JUISTE TOON. Seminar Hout- en Meubileringscollege. afdeling Pianotechniek. 17 december Jan van de Craats DE JUISTE TOON Seminar Hout- en Meubileringscollege afdeling Pianotechniek 17 december 2007 Jan van de Craats Universiteit van Amsterdam, Open Universiteit Deel 1: Tonen en boventonen Wat is een (muzikale)

Nadere informatie

Hoorcollege geluidsoverlast: Hoe hou je herrie uit de tuin?

Hoorcollege geluidsoverlast: Hoe hou je herrie uit de tuin? Hoorcollege geluidsoverlast: Hoe hou je herrie uit de tuin? Tuinprofessionaldagen 2017 Inhoudsopgave Inleiding Introductie Wat is geluid Basisbegrippen: frequentie en golflengte Verandering geluidsspectrum

Nadere informatie

1 Harmonische trilling

1 Harmonische trilling Golven 1 Harmonische trilling 2 Transversale en longitudinale golven 3 Golflengte 4 Lopende en staande golven 5 Trillende snaar 6 Trillende luchtkolom Bijlage: een trillende luchtkolom modelleren met blokjes

Nadere informatie

1.2 Het oor, opvangen van geluiden HB p.32-35

1.2 Het oor, opvangen van geluiden HB p.32-35 1.2 Het oor, opvangen van geluiden HB p.32-35 1.2.1 Wat is geluid? Geluid: trillingen veroorzaakt door een geluidsbron Middenstof: stof die de trillingen geleidt. Resonantie: het overdragen van een trilling

Nadere informatie

Hagelandse Academie voor Muziek en Woord OEFENINGEN BOEK L2 NAAM:... Hagelandse Academie voor Muziek en woord - AMV L 2 - Oefeningenboek p.

Hagelandse Academie voor Muziek en Woord OEFENINGEN BOEK L2 NAAM:... Hagelandse Academie voor Muziek en woord - AMV L 2 - Oefeningenboek p. Hagelandse Academie voor Muziek en Woord OEFENINGEN BOEK L2 NAAM:... Hagelandse Academie voor Muziek en woord - AMV L 2 - Oefeningenboek p. 1 Oefenblad 1 Wijzigingstekens 3-4 Oefenblad 2 Hele en halve

Nadere informatie

sample G = sol Let op volgende zaken:

sample G = sol Let op volgende zaken: Inhoud 1. de toonladder van do 4 2. de intervallen 9 3. de wondere wereld der drieklanken 11 4. diatonische harmonie 14 5. pentatonieken 18 6. de wonderbaarlijke geschiedenis van I, IV en V 22 7. wat kan

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie Golven VWO (versie A) Opgave 2 Leg uit wat het verschil is tussen een transversale golf en een longitudinale golf.

Naam: Klas: Repetitie Golven VWO (versie A) Opgave 2 Leg uit wat het verschil is tussen een transversale golf en een longitudinale golf. Naam: Klas: Repetitie Golven VWO (versie A) Opgave 1 Een stemvork trilt met een trillingstijd van 2,27 ms. Bereken de bijbehorende frequentie. Opgave 2 Leg uit wat het verschil is tussen een transversale

Nadere informatie

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand.

Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Uitwerkingen 1 Opgave 1 Onder de uitwijking verstaan we de verschuiving ten opzichte van de evenwichtsstand. Opgave 2 Periode Opgave 3 1 f T Opgave 4 Dan is het geluid een zuivere toon. Opgave 5 Een harmonische

Nadere informatie

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd

Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? Linda van de Weerd Ga je mee om de wonderlijke wereld van de zintuigen te ontdekken? 1 Linda van de Weerd Inhoud Moet je horen! 3 Trillingen 4 Luister! 5 Hard en zacht 6 Dichtbij en ver weg 7 Hoog en laag 8 Doof zijn 9 Moeilijke

Nadere informatie

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren.

Eenheden. In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Eenheden In het dagelijks leven maken we van talloze termen gebruik, waarvan we ons de werkelijke herkomst eigenlijk niet goed realiseren. Hoe we grote getallen klein maken Als we naar de groenteboer gaan

Nadere informatie

Annemarijn Verbeeck,

Annemarijn Verbeeck, DEEL II 1. Akoestika 1.1 Geluid Definitie Menselijk gehoor Trilling Eigenschappen van toon Annemarijn Verbeeck, 2011 10 Combinatietonen Combinatietonen zijn tonen die zacht meeklinken bij 2 of meerdere

Nadere informatie

Schadelijk geluid. Informatie voor werknemers en werkgevers

Schadelijk geluid. Informatie voor werknemers en werkgevers Schadelijk geluid Informatie voor werknemers en werkgevers Werken met machines of werken aan de kant van de snelweg of het spoor kan schadelijk zijn voor het gehoor. Als werknemers langdurig aan hard geluid

Nadere informatie

Instrumentenleer klas 2

Instrumentenleer klas 2 Klas 2 Instrumentenleer Er zijn ontzettend veel muziekinstrumenten, je hebt ze in allerlei soorten en maten. Allemaal maken ze geluid. Hoe dit geluid klinkt (de klankkleur van een instrument), is afhankelijk

Nadere informatie

INFOAVOND 13.11.2013 MEETCAMPAGNE WINDTURBINES MALDEGEM EEKLO

INFOAVOND 13.11.2013 MEETCAMPAGNE WINDTURBINES MALDEGEM EEKLO INFOAVOND 13.11.2013 MEETCAMPAGNE WINDTURBINES MALDEGEM EEKLO VERWELKOMING Annelies Lammertyn Schepen van Milieu Gemeente Maldegem VERWELKOMING Annelies Lammertyn Schepen van Milieu Gemeente Maldegem

Nadere informatie

Lawaai & occasionele blootstelling

Lawaai & occasionele blootstelling Lawaai & occasionele blootstelling Lawaai & occasionele blootstelling - Versie: 01/08/2012 Pagina 1 / 8 LAWAAI & OCCASIONELE BLOOTSTELLING Inleiding : In de wereld van de luchtvaart worden heel wat werknemers

Nadere informatie

De afgelopen weken hebben we ons in TIPS & TRUCS vooral gericht op het bewerken

De afgelopen weken hebben we ons in TIPS & TRUCS vooral gericht op het bewerken De afgelopen weken hebben we ons in TIPS & TRUCS vooral gericht op het bewerken en het verbeteren van het geluid, o.a. door middel van effecten en processoren. Welke microfoon het beste is in welke situatie,

Nadere informatie

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen NATUURKUNDE Havo. Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen Schoolexamen Havo-5: SE4: Na code:h5na4 datum : 11 maart 2009 tijdsduur: 120 minuten. weging: 30%. Onderwerpen: Systematische

Nadere informatie

Lyceum Martha Somers. Akoestische Isolatie. Tri Tran 5 Wetenschappen-Wiskunde. 2011-2012 Onder de begeleiding van mijnheer Van Cappellen - 1 -

Lyceum Martha Somers. Akoestische Isolatie. Tri Tran 5 Wetenschappen-Wiskunde. 2011-2012 Onder de begeleiding van mijnheer Van Cappellen - 1 - Lyceum Martha Somers Akoestische Isolatie Tri Tran 5 Wetenschappen-Wiskunde 2011-2012 Onder de begeleiding van mijnheer Van Cappellen - 1 - - 2 - Voorwoord Na maanden hard werken ligt dit eindwerk hier

Nadere informatie

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A)

Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Naam: Klas: Toets Eenvoudige interferentie- en diffractiepatronen VWO (versie A) Opgave 1 Twee kleine luidsprekers L 1 en L hebben een onderlinge afstand van d = 1,40 m. Zie de figuur hiernaast (niet op

Nadere informatie

Audiometrie bij kinderen. Melina Willems Sabine Sinnaeve

Audiometrie bij kinderen. Melina Willems Sabine Sinnaeve Audiometrie bij kinderen Melina Willems Sabine Sinnaeve Inhoud presentatie / TTT-sessie Terminologie Apparatuur / Aandachtspunten Invloed van de onderzoeksomgeving Klassikale voorbereiding Individuele

Nadere informatie

INSTITUUT VOOR DEELTIJD HTO

INSTITUUT VOOR DEELTIJD HTO INSTITUUT VOOR DEELTIJD HTO Hogeschool van Amsterdam Studentenhandleiding Eigenschappen van klanken OPLEIDING ELEKTROTECHNIEK Project: Behorend bij blok I-3 Opgesteld door: Pieter Beerthuizen Datum: Oktober

Nadere informatie

Geluid & tonen. Inlage

Geluid & tonen. Inlage Geluid & tonen Inlage Proef 1 Wat hoor ik toch? - Werkblad 1-1 CD (nr. 5) - CD speler - Pen Luister naar de nummers 1 t/m 6 van de cd. Maak je werkblad. Proef 2 Trillen - 1 Klankkast (nr. 3) - 1 Golfstrip

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies

Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN. Inleiding. Gehoorstoornissen. Soorten gehoorverlies Hoofdstuk 2 GEHOORSTOORNISSEN Inleiding Een kan verschillende oorzaken hebben. De gevolgen en de behandeling van de stoornis hangen af van de oorzaak. Dit hoofdstuk beschrijft kort de soorten, de graden

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai?

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Naam: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Gevaarlijke decibellen 1. Geef voorbeelden van harde geluiden waar je zelf mee te maken

Nadere informatie