Spot 46. En de positie verbetering van sekswerkers. Uitgave

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Spot 46. En de positie verbetering van sekswerkers. Uitgave"

Transcriptie

1

2 Spot 46 En de positie verbetering van sekswerkers Uitgave Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Stafgroep Onderzoek Strategie en Projecten November 2013 Redactie Ybeltje Nieuwenhout Fotografie Rob van Kleef Inlichtingen Ybeltje Nieuwenhout ( ) Dit rapport is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid opgesteld. Toch kan het voorkomen dat bepaalde informatie niet (geheel) juist wordt weergegeven. U kunt geen rechten ontlenen aan de teksten en cijfers uit dit rapport.

3 Inhoudsopgave 1 INLEIDING PROSTITUTIE IN DEN HAAG Vergunde bedrijven De sekswerkers WET EN REGELGEVING SPOT 46, INFORMATIE EN ADVIES CENTRUM VOOR SEKSWERKERS Veldwerk en informatie en advies op locatie Sociale dienstverlening Informatie en advies Loopbaanontwikkeling Activiteiten Juridisch spreekuur Spreekuur Regionaal soa-centrum Geld en regelzaken Commerciële Zeden Samenwerking Spot 46 en Commerciële Zeden Redenen voor bezoek Spot Online dienstverlening nl Online veldwerk Profiel bezoekers POSITIEVERBETERING Uitstapprogramma BLIK NAAR DE TOEKOMST Trends en ontwikkelingen (Nieuwe) Aandachtgroepen voor Spot Afhankelijkheid van de exploitant De prijzen van de seksuele diensten Legaal versus illegaal Mensenhandel en uitbuiting CONCLUSIES AANBEVELINGEN

4

5 1 Inleiding Prostitutie is in Nederland lange tijd formeel verboden, maar feitelijk gedoogd geweest. In 2000 is een einde gekomen aan die situatie. In dat jaar is het bordeelverbod uit het Wetboek van Strafrecht geschrapt. Het doel van de opheffing van het bordeelverbod is de prostitutie uit de criminele sfeer te halen, zodat zij zich kan ontwikkelen als een zo normaal mogelijke bedrijfstak. De gemeenten hebben tot taak gekregen dit normaliseringsproces vorm te geven, met als belangrijkste instrument een vergunningenstelsel. De gemeenten verlenen vergunningen voor het exploiteren van een prostitutiebedrijf en kunnen aan deze vergunningen voorwaarden verbinden. De gemeente Den Haag heeft in de eerste jaren na de opheffing van het bordeelverbod prioriteit gegeven aan het vergroten van de beheersbaarheid en de transparantie van de sector. Daarnaast is een begin gemaakt met het ontwikkelen van een beleid gericht op zorg en positieverbetering. Het streefdoel daarbij is dat iedereen die werkzaam is in de prostitutie dat uit vrije keuze doet, geen dwang ondervindt, legaal met deugdelijke arbeidsvoorwaarden werkt, zo veel mogelijk dezelfde rechten en plichten heeft als andere werkenden en reële mogelijkheden heeft om uit te stappen op het moment dat hij/zij daarvoor kiest. 1 Een van de doelstellingen in de Kadernota prostitutiebeleid Vrij en Veilig van de gemeente Den Haag is: Wij spannen ons in voor verdere verbetering van het zorg- en welzijnsaanbod voor sekswerkers. SHOP is het expertisecentrum in Den Haag op het gebied van hulp- en dienstverlening aan sekswerkers en slachtoffers mensenhandel. SHOP richt zich op het verbeteren van de positie van (ex)sekswerkers en slachtoffers mensenhandel door het geven van informatie, advies en praktische en psychosociale hulp. SHOP biedt deze zorg en ondersteuning in de vorm van ambulante hulpverlening en 24-uurs opvang en is gericht op specifieke problemen of doelgroepen, zoals slachtoffers van mensenhandel. Om tegemoet te komen aan sekswerkers die behoefte hebben aan informatie, advies, hulp en steun op medisch of sociaal juridisch gebied of aan maatschappelijke begeleiding was het idee om naast de voorzieningen van SHOP een laagdrempelig dienstencentrum te realiseren, met daarin verschillende vormen van dienstverlening die voor sekswerkers belangrijk zijn. In het projectplan van de gemeente Den Haag zijn de volgende doelstellingen voor het dienstencentrum opgenomen conform de speerpunten van de nota Vrij en Veilig : Alle nodige diensten bij elkaar voor de sekswerker, om te komen tot een op elkaar afgestemd aanbod, met als uiteindelijke doel de positie te verbeteren; ondersteuning bieden aan de doelgroep om de beoogde positieverbetering te bereiken, zowel om in het vak te blijven werken als om uit het vak te stappen (Uitstapprogramma); inspelen op ontwikkelingen en op de individuele vraag: voor zover mogelijk een aanbod op maat bieden en het ontwikkelen van nieuwe activiteiten ter bevordering van de positieverbetering; in het dienstencentrum wordt uitvoering gegeven aan de registratietaak van gemeenten conform de Wet Regulering Prostitutie i.o., waarbij de registratie door de dienst Publiekszaken van de gemeente moet worden uitgevoerd. Dit onderdeel krijgt nader vorm na formalisering van de wet. 3 In 22 september 2011 is het voorgestelde dienstencentrum officieel geopend op de Herengracht 46 a in Den Haag onder de naam Spot 46. Aan OS&P is gevraagd Spot 46 te evalueren. De belangrijkste onderzoeksvragen zijn: Voorziet Spot 46 in de behoefte? Ontbreken er diensten? Van welke diensten binnen Spot 46 maken sekswerkers (en daar buiten) gebruik? 1 Uit Vrij &Veilig, de kadernota prostitutie Met het oog op de komst van de nieuwe Prostitutiewet (voluit de Wet regulering prostitutie en aanpak misstanden seksbranche) en het belang daarvan voor het gemeentelijke prostitutiebeleid is ervoor gekozen de looptijd van de kadernota Vrij & Veilig met een jaar te verlengen (tot en met 2013). 3 Bron: Opdracht document Dienstencentrum voor seksuele dienstverleners gemeente Den Haag Januari

6 Wie maakt gebruik van welke diensten binnen Spot 46? Via welke kanalen zijn de bezoekers terecht gekomen bij Spot 46? Draagt Spot 46 bij aan de positieverbetering van sekswerkers? Om deze vragen te beantwoorden is gebruik gemaakt van verschillende onderzoeksmethoden. Er is gesproken met de medewerkers van Spot 46, medewerkers van de organisaties die spreekuur houden bij Spot 46, twee sekswerkers, een vrijwilliger die bij Spot 46 is betrokken en een aantal personen uit het professionele netwerk van Spot 46. Daarnaast zijn twee privéhuizen en twee straten bezocht waar de sekswerkers werken. Tijdens deze bezoeken is kort gesproken met de sekswerkers. De kwantitatieve gegevens zijn verzameld door Spot 46 (bezoekersregistratie) en via een korte vragenlijst over de ervaringen van de bezoekers van Spot 46 met de dienstverlening. Deze vragenlijst is aan de bezoekers voorgelegd aan het einde van het bezoek. Niet iedere bezoeker heeft een vragenlijst ingevuld, soms was het moeilijk om het aan ze te vragen of was de taal een belemmering om de vragenlijst in te vullen. In dit rapport worden de bevindingen weergegeven. In hoofdstuk 2 wordt de situatie rond prostitutie in Den Haag beschreven, in hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de veranderende wetgeving, in hoofdstuk 4 komt de werkwijze van Spot 46 aanbod, de samenwerking met de netwerkpartners en wordt een profiel van de bezoekers gegeven. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de positieverbetering en in hoofdstuk 6 wordt een blik naar de toekomst geschetst. In hoofdstuk 7 en 8 zijn de conclusie en aanbevelingen opgenomen

7 2 Prostitutie in Den Haag In Den Haag worden verschillende vormen van prostitutie aangeboden: vergund in de raamstraten, in clubs en privéhuizen en niet vergund, bijvoorbeeld door sekswerkers die vanuit huis werken. Hoeveel sekswerkers er in Den Haag actief zijn per dag is niet bekend. Om een beeld te krijgen van het aantal sekswerkers in Den Haag, de doelgroep van Spot 46, hebben een aantal onderzoekers schattingen gemaakt. In dit hoofdstuk worden de belangrijkste besproken. 2.1 VERGUNDE BEDRIJVEN In Den Haag is sinds het opheffen van het bordeelverbod het aantal vergunde bedrijven bevroren op 100. De raamprostitutie is alleen toegestaan in de Geleen/Hunsestraat en in de Doubletstraat. Hier bevinden zich volgens de kadernota 41 raamprostitutiebedrijven met in totaal 335 ramen. Er zijn in Den Haag ruim 30 clubs (waaronder één voor mannenprostitutie) en circa 12 escortbedrijven. Daarnaast zijn er nog een aantal sauna s en massagesalons 4. Volgens de schattingen van Wagenaar en collega s zijn er dagelijks 600 prostituees werkzaam in de vergunde sector in Den Haag 5. In een onderzoek uit 2012 naar mogelijke alternatieven voor de bestaande raamprostitutie in de Doubletstraat (Van Gelder) is een beeld geschetst van het aantal prostituees in de raamstraten Doubletstraat en Geleenstraat/Hunsestraat. Volgens dit onderzoek hebben de 26 vergunde bedrijven in de Doubletstraat samen 160 ramen met werkruimten. Deze werkvertrekken hebben een hoge bezettingsgraad van 90% tot 95%. In de Geleenstraat/Hunsestraat zijn 175 ramen met werkruimte, deze worden verhuurd door 15 vergunde bedrijven. De bezettingsgraad is hier gemiddeld lager dan in de Doubletstraat. In de Geleenstraat/Hunsestraat liggen de huurprijzen hoger dan in de Doubletstraat. In de Geleenstraat/Hunsestraat worden meer specialiteiten aangeboden zoals SM. Daarbij werken in dit gebied zo n transgenders en travestieten achter het raam DE SEKSWERKERS Volgens berekeningen van Van Gelder is 57% van de vrouwelijke raamprostituees van Oost- Europese afkomst en 34% Zuid Europees of Latijns Amerikaans. 9% heeft een andere achtergrond, waaronder Nederlands. Nederlandse vrouwen werken nauwelijks nog in de raamprostitutie. Ruim de helft van de getelde vrouwen was jonger dan 25 jaar. De gemiddelde leeftijd van de Zuid-Amerikaanse vrouwen was 35/36 jaar, bij de anderen gemiddeld 23/24 jaar 4. De meeste vrouwen combineren het werken in de raamstraten niet met het werken vanuit een andere werkruimte, zoals als een club of privéhuis 6. Uit de gesprekken met de sekswerkers blijkt ook dat ze meestal of voor de ramen kiezen of voor een club of privéhuis. De sekswerkers die in de raamprostitutie werken, zijn meestal zelfstandige vrouwen waar deze werkwijze bij past. Ook de klanten zijn anders dan de klanten die naar een club of privéhuis gaan. Volgens een vrijwilligster van Spot 46 is de sfeer in de raamstraten bijzonder, vooral s avonds. Het spel tussen de sekswerker en de klanten is spannend en daarmee voorziet raamprostitutie in een andere behoefte dan bijvoorbeeld het sekswerk in clubs en privéhuizen, dat meer besloten is. 4 Uit Vrij &Veilig, de kadernota prostitutie Wagenaar et al Final report of the international comparative study of prostitution policy, Austria en the Netherlands Over deze schattingen zijn vragen gesteld door de vier grote gemeenten. 6 van Gelder, Paul. Vitrines kunnen vensters worden,

8 - 6 -

9 3 Wet en regelgeving In 2000 is het algemeen bordeelverbod opgeheven. In de Algemene plaatselijke verordening van Den Haag is bepaald dat straatprostitutie en prostitutie vanuit huis verboden zijn. Prostitutie mag alleen plaatsvinden in vergunde bedrijven. Aan het aantal vergunde bedrijven is een maximum gesteld. In 2011 is het wetsvoorstel Regulering Prostitutie en Bestrijding Misstanden Seksbranche (WRP) ontworpen met als doel de oorzaken van het voortbestaan van misstanden in de prostitutiebranche aan te pakken. Deze aanpak bestaat uit het verkleinen van lokale en regionale verschillen, het verkrijgen van meer zicht en grip op de seksbranche door alle vormen van prostitutie onder een vorm van regulering te brengen en het vergemakkelijken van toezicht en handhaving. De kern van het wetsvoorstel wordt gevormd door de invoering van een verplicht en uniform vergunningenstelsel voor de uitoefening van een seksbedrijf. Hierdoor ontstaat meer uniformiteit in lokaal vergunningenbeleid. In het wetsvoorstel is opgenomen aan welke vergunningsvoorwaarden de exploitant in ieder geval moet voldoen. Daarnaast voorzag de wet in: - een registratieplicht voor alle prostituees; - verhoging van de minimum leeftijd naar 21 jaar; - een aantal maatregelen en instrumenten voor toezicht en handhaving; - het strafbaar stellen van het gebruikmaken van illegaal aanbod van prostitutie (vergewisplicht voor klanten). Op 30 oktober 2012 vond in de Eerste Kamer de plenaire behandeling van de WRP plaats. De Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel aangehouden 7. De registratieplicht en de vergewisplicht is inmiddels geschrapt. Tijdens de herbezinning van de minister heeft een aantal gemeenten prioriteiten benoemd die op korte termijn aandacht behoeven. Het gaat dan om: Verbetering van de positie van sekswerkers. Doel is om in groter verband te onderzoeken welke problemen sekswerkers op sociaal-economisch vlak ondervinden en wat er eventueel op landelijk niveau geregeld kan worden. Uit de praktijk blijkt dat sekswerkers in sommige gevallen problemen ondervinden bij het verkrijgen van een verzekering, bankrekening of hypotheek. Sekswerkers kunnen tevens te maken krijgen met verschillende arbeidsrechtelijke problemen die hun sociaal-economische positie kunnen ondermijnen. De positie van een sekswerker is een kwetsbare en vaak ongelijke, tussen de exploitant en de sekswerker, met daartussen veelal nog een pooier 8. Uniformeren wet- en regelgeving. De verdere uniformering van de wet en regelgeving heeft als doel de lokale en regionale verschillen in het prostitutiebeleid te verkleinen en het verkleinen dan wel tegengaan van het waterbedeffect (zie ook 4.2.4). Effectieve contactmomenten. Een aandachtspunt is het realiseren van effectieve contactmomenten met sekswerkers als alternatief voor de in eerste instantie voorgestelde registratie. De doelen van de contactmomenten zijn zicht krijgen op de sector, het signaleren van mensenhandel (en andere problematiek) en het verstrekken aan informatie aan de sekswerker. Inschrijving bij de Kamer van Koophandel. Het registreren in het openbare handelsregister van de Kamer van Koophandel als sekswerker brengt deze in een kwetsbare positie. Er wordt gezocht naar alternatieven waarin de privacy van de sekswerker beschermd wordt. 7 Het voorstel (EK , A ) is op 29 maart 2011 aangenomen door de Tweede Kamer. SP, PvdD, PvdA, VVD, SGP, ChristenUnie, CDA en PVV stemden voor. De plenaire behandeling door de Eerste Kamer is op 30 oktober 2012 na de eerste termijn van de Kamer op verzoek van de minister van Veiligheid en Justitie aangehouden. De voortzetting van de plenaire behandeling door de Eerste Kamer vond plaats op 28 mei De plenaire behandeling van het voorstel is op 28 mei 2013 op verzoek van de Eerste Kamer geschorst in afwachting van een brief van de minister van Veiligheid en Justitie. De commissie heeft deze brief (EK , M ) op 25 juni 2013 ontvangen. De voortzetting van de plenaire behandeling in derde termijn vond plaats op 8 juli De stemming over het wetsvoorstel is aangehouden in afwachting van een novelle. (bron: _wet_regulering_prostitutie, 1 november 2013). 8 Bron: Casuïstiek sociale positie prostituees, notitie van van de gemeenten Alkmaar, Amsterdam, Den Haag, Eindhoven, Rotterdam en stichting Geisha, oktober

10 Toezicht en handhaving. Het vergunningenstelsel vormt een belangrijk onderdeel van het prostitutiebeleid en is afhankelijk van toezicht en handhaving. Toezicht vindt plaats binnen de vergunde en de niet vergunde branche. Knelpunten hierbij zijn de regionale verschillen, het effect van de inzet van opsporing en monitoring, toezicht op vraag en aanbod via internet en de samenwerking tussen de gemeente en de politie in het bestuurlijk toezicht

11 4 Spot 46, Informatie en advies centrum voor sekswerkers Op 22 september 2011 is het dienstencentrum officieel geopend op de Herengracht 46a in Den Haag onder de naam Spot 46. Spot 46 is onderdeel van SHOP en werkt met een vast team sociaal dienstverleners op de locatie, met ondersteuning van een projectleider en een beleidsmedewerker. In 2013 bestaat team sociaal dienstverleners uit drie personen. Zij hebben ieder een specialisatie. Het gaat om: - Online dienstverlening - Loopbaanontwikkeling - Midden en Oost Europeanen. Naast deze specifieke aandachtsgebieden zijn ze alle drie verantwoordelijk voor de volgende algemene taken: - Veldwerk - Ontwikkeling en uitvoering van (thema gerelateerde) informatie, advies en activiteiten - Begeleiding vrijwilligers - Ontwikkeling en uitvoering projecten - Meeting Spot 46 - Marketing - Klankbordgroep Gezamenlijk hebben zij hiervoor 60 uur per week beschikbaar. Daarnaast maakt Spot 46 gebruik van enkele vrijwilligers. 9 In dit hoofdstuk gaan we in op diverse aspecten van de dienstverlening van Spot 46, zoals het veldwerk in het werkgebied van de sekswerkers, de sociale dienstverlening via Spot 46 en de spreekuren en netwerkpartners bij Spot VELDWERK EN INFORMATIE EN ADVIES OP LOCATIE Veel sekswerkers zijn nog niet zo lang in Den Haag werkzaam. Vaak verdwijnen ze naar een bepaalde periode ook weer. De meeste (buitenlandse) sekswerkers weten niet waar ze terecht kunnen met hun vragen. Soms weten ze zelfs niet in welke stad ze zijn. Daarbij spreken ze niet of nauwelijks Nederlands. Om de brug te slaan tussen de sekswerkers en Spot 46 is het veldwerk van de sociaal dienstverleners van essentieel belang. Hoe actiever contact gezocht wordt met de sekswerkers, hoe meer bezoekers Spot 46 krijgt. Vanaf februari 2013 tot oktober 2013 zijn er 1006 contacten geweest in de raamstraten, clubs, privéhuizen en massagesalons. De medewerkers van Spot 46 spreken de sekswerkers aan op hun werkplek, ze maken een praatje met ze en bieden ze informatie en advies aan. De informatie gaat over diverse onderwerpen, zoals over werkmogelijkheden, over de gang van zaken op de werkplek, veiligheid, opkomen voor jezelf etc. Maar ook over veilig en gezond werken, over seksualiteit, voorbehoedsmiddelen en gezond eten. In een tweemaandelijkse cyclus wordt de sekswerkers informatie aangeboden over een bepaald thema. Daarnaast worden de sekswerkers geïnformeerd over de mogelijkheden bij Spot 46, zoals over het inloopspreekuur van het Regionaal soa-centrum, het juridisch inloopspreekuur en de sociale dienstverlening door de medewerkers van Spot 46. Ook worden ze uitgenodigd voor de tweemaandelijkse bijeenkomsten die aansluiten op de thema informatie cyclus. De informatie wordt zoveel mogelijk in hun eigen taal aangeboden. 9 Bron: Evaluatie Spot 46, mei

12 Tijdens het contact met de sekswerkers inventariseren de sociaal dienstverleners waar de sekswerkers behoefte aan hebben. De onderwerpen voor de thema bijeenkomsten worden bijvoorbeeld vaak aangedragen door de sekswerkers zelf. De meeste sekswerkers in de raamstraten staan open voor de gesprekjes en nemen de informatie aan. Ze vinden het prettig om de informatie in hun eigen taal te kunnen lezen. Ook bij bezoeken aan privéhuizen en clubs zijn de meeste sekswerkers wel in voor een gesprekje met de sociaal dienstverleners van Spot 46, zo bleek tijdens het bezoek van de onderzoeker samen met een sociaal dienstverlener. De gastvrouwen van de clubs en privéhuizen werken mee door de sekswerkers langs te sturen in de keuken waar rustig met de sekswerkers kan worden gesproken. Tijdens de bezoeken van de onderzoeker bleek dat een aantal van de gesproken sekswerkers Spot 46 wel kenden. De meeste waren geïnteresseerd in de informatie die de sociaal dienstverlener bij zich had. Waarbij ze het soms heel verrassend vinden dat het hen in hun eigen taal wordt aangeboden. Door de contacten tijdens het veldwerk raken de sekswerkers bekend met de sociaal dienstverleners van Spot 46. Dat dit drempelverlagend werkt, blijkt uit het feit dat sinds er een Hongaars sprekende sociaal dienstverlener is aangesteld. Het aantal Hongaarse sekswerkers dat op de locatie van Spot 46 komt sterk is toegenomen. Spot 46 wordt gemakkelijker bezocht door sekswerkers die achter de ramen werken dan door sekswerkers die in een club werken. Een club is beslotener. De stap om deze beslotenheid te verlaten om naar Spot 46 te komen lijkt groter. Uit de bezoeken van de onderzoeker aan diverse locaties komt daarnaast het beeld naar voren dat, hoe chiquer de ruimte waar gewerkt wordt (komt onder andere tot uiting in de prijs van de seksuele diensten) hoe mondiger (en minder kwetsbaar) de sekswerkers overkomen. Vooral in het privéhuis waar de prijzen hoog zijn, gaven de sekswerkers de indruk hun leven redelijk op orde te hebben. Niet alleen het contact met de sociaal dienstverleners van Spot 46 werkt drempel verlagend, ook het contact tussen Commerciële Zeden en de sekswerkers leidt tot bezoeken aan Spot 46. Zo nu en dan komen er sekswerkers binnen met een kaartje van Spot 46 met daar op de naam van de medewerker van Commerciële Zeden. Commerciële zeden verwijst actief naar Spot 46. Je kan ze voor alles naar Spot 46 sturen, dat is voor de meiden heel fijn (bron interview medewerker Commerciële Zeden). Ook acties zoals een controle van de Belastingdienst op de werkplekken leiden tot meer aanloop bij Spot SOCIALE DIENSTVERLENING Spot 46 heeft (in 2013) drie keer per week inloopmiddagen van tot Vanaf de opening in oktober 2011 tot 1 oktober 2013 hebben 310 unieke personen Spot 46 bezocht in bezoeken. Gemiddeld is iedere bezoeker 4,7 keer bij Spot 46 langs geweest. Tijdens de inloopuren worden de bezoekers ontvangen door de sociaal dienstverleners van Spot 46. De sociale dienstverlening kan onderverdeeld worden in drie taakgebieden, informatie en advies, activiteiten en loopbaanontwikkeling Informatie en advies Op de locatie zijn sociaal dienstverleners aanwezig die het bezoek ontvangen. Ze geven algemeen advies en informatie. Zij kunnen de bezoekers met veel zaken helpen en zoals een sociaal dienstverlener het verwoordde als we iets niet hebben of weten, dan zoeken we het op. De sociaal dienstverleners gaan het gesprek met de bezoekers van het dienstencentrum open aan, zonder oordeel. Een belangrijk aspect in het contact is het aansluiten op de persoon, beleving en wensen van de sekswerkers. Wanneer iemand met een blauw oog binnen komt, zeggen ze niet je moet weg bij die vent, maar ze vragen hou je nog van hem? (ex sekswerker 40+) Tijdens de inloopmiddagen bij Spot 46 worden er op vaste momenten inloop spreekuren aangeboden. Naast deze specifieke spreekuren zijn er diensten beschikbaar die via de sociaal dienstverleners geregeld kunnen worden, bijvoorbeeld een gesprek met de accountant of met de afdeling

13 Commerciële Zeden van de politie. Er is volgens de sociaal dienstverleners veel vraag naar de soa testen en naar juridisch en boekhoudkundig advies. In de volgende paragrafen gaan we dieper in op deze spreekuren. Naast de open inloop worden diverse activiteiten georganiseerd, zoals de beautymiddag. Tijdens deze middag kunnen de sekswerkers bijvoorbeeld kleding uitzoeken om te gaan solliciteren Loopbaanontwikkeling In de periode april 2009 tot april 2011 liep via SHOP het uitstapprogramma Carrière switch. Sinds oktober 2011 wordt dit programma in afgeslankte vorm aangeboden via Spot 46. Spot 46 richt zich op de loopbaanontwikkeling van sekswerkers die uit de prostitutiebranche willen stappen, in de branche actief willen worden of professioneler willen (blijven) werken. In de periode april 2009 tot juli 2013 namen 195 sekswerkers deel aan het uitstapprogramma. Hiervan zijn 91 deelnemers uit de seksbranche gestapt; zij vonden ander werk, zijn in een uitkering terecht gekomen of zijn met een opleiding begonnen. Het aanbod loopbaanontwikkeling via Spot 46 bestaat uit informatie en advies op het gebied van werk en scholing, coaching, workshops en het verwijzen naar meer gespecialiseerde organisaties. Voor ondersteuning op de overige leefgebieden wordt nauw samengewerkt met het team Ambulante hulpverlening van SHOP dat zich richt op de psychosociale en sociaal maatschappelijke kant van het uitstapprogramma (bijvoorbeeld hulp bij de aanvraag van een uitkering, een verzekering, onderdak, psychosociale problemen enzovoort). 10 Daarnaast biedt Spot 46 in samenwerking met SHOP een sollicitatietraining aan, dit is een laagdrempelig aanbod voor sekswerkers die overwegen iets anders te gaan doen. Deze training wordt goed bezocht, vooral door vrouwen die al in geschreven zijn bij SHOP. Een workshop solliciteren levert een goede brief en CV op. Dit is vaak niet voldoende voor een carrière switch. Meestal is nog begeleiding en nazorg nodig. Uitstappen lukt wel als er kleine stapjes worden genomen. Tot 1 oktober 2013 kwamen in totaal 145 bezoekers voor informatie en advies over loopbaan ontwikkeling. Nog eens 139 bezoekers kwamen voor een coachingstraject, hiervan zijn er inmiddels 18 uitgestapt. Het grootste deel (72) zit nog in de oriëntatie fase van het coachingstraject Activiteiten Spot 46 besteedt een deel van haar tijd aan het ontwikkelen van materiaal en acties. De meeste vragen die de medewerkers van Spot 46 krijgen gaan over gezondheid en geldzaken. In aansluiting hierop is een tweemaandelijkse thema- en informatie cyclus ontwikkeld. Deze wordt verstrekt in de diverse talen. Ook bleek uit het onderzoek onder Hongaarse sekswerkers, dat ze behoefte hebben aan het leren van de Nederlandse taal. Omdat de vrouwen vanwege hun lange werkdagen geen tijd hebben om lessen te volgen, heeft Spot 46 een taalcursus ontwikkeld die vanaf november 2013 op een Mp3 speler wordt verstrekt tegen een vergoeding aan de Hongaarse sekswerkers in Den Haag. Zowel landelijk als lokaal zijn er initiatieven vanuit Spot 46 geweest in het kader van het stigma voorbij. Zo heeft Spot 46 meegewerkt aan een aantal artikelen in de landelijke media en zijn er diverse presentaties en workshops geweest door medewerkers van Spot 46, bijvoorbeeld op het SOA Aids congres. Daarnaast zijn er acties geweest waarbij klanten worden gewezen op hun verantwoordelijkheid en mogelijkheden 10 Bron: Regioplan, overzicht en stand van zaken uitstapprogramma s voor prostituees

14 om een bijdrage te leveren aan een gezonde seksbranche. Zoals de raamsticker waarop de minimale prijs is aangegeven om te voorkomen dat er onderhandeld wordt over lagere prijzen. Of de actie waarbij klanten door een flyer gewezen worden op hun verantwoordelijkheid voor het melden van signalen van uitbuiting of gedwongen prostitutie, het betalen van een eerlijke prijs en veilige seks met sekswerkers. Tijdens de actie konden klanten zich gratis laten testen in een mobiele kliniek. Deze actie is in samenwerking met het soa-centrum en de sekswerkers ontwikkeld en heeft geleid tot de hiernaast weergegeven kaart. Op het moment van de actie stond er voor de soa-bus een rij wachtende klanten om zich te laten testen. 4.3 JURIDISCH SPREEKUUR Vanaf de opening van Spot 46 is twee keer per week een juridisch spreekuur gehouden waar de bezoekers terecht kunnen voor juridische dienstverlening en advocatuur. Het eerste spreekuur wordt regelmatig bezocht. Het tweede spreekuur trok nauwelijks bezoekers en is komen te vervallen. Het juridisch spreekuur is sinds de opening tot 31 oktober 2013 in totaal 75 keer bezocht. Uit een gesprek met de juristen die de cliënten te woord staan, blijkt dat de vragen die tijdens het spreekuur worden gesteld heel divers zijn. Het gaat vaak om sekswerkers die in de problemen zijn gekomen, bijvoorbeeld omdat ze slachtoffer zijn van mensenhandel, uit de ouderlijke macht zijn gezet, er huurkwesties spelen of omdat ze een contactverbod willen aanvragen. Een voorbeeld van een vraag die tijdens het juridisch spreekuur is gesteld, komt van een vrouwelijke sekswerker. Ze heeft een auto gekocht, maar haar vriendje heeft de auto meegenomen. De auto staat nog steeds op haar naam en ze wil graag hulp bij het ongedaan maken van deze tenaamstelling. Sekswerkers die op het juridisch spreekuur komen, zijn voor een groot deel van Nederlandse afkomst. De bezoekers van het spreekuur worden ook door SHOP doorverwezen. Vaak komen ze binnen met een relatief kleine eerste vraag en blijkt in de loop van het contact dat er meer aan de hand is. Wat de juristen opvalt is dat buitenlandse sekswerkers vaak geen idee hebben hoe het werkt in Nederland, wat hun rechten zijn en hoe het zit met hun verblijfstatus. Het aantal bezoekers van het spreekuur is iets afgenomen in de loop van de tijd, maar door de aanwezigheid van een jurist in het dienstencentrum kunnen laagdrempelig vragen worden gesteld door de sociaal dienstverleners van Spot 46. De jurist ondersteunt op deze wijze de sociaal dienstverleners waardoor hun informatie en advies functie beter wordt ingevuld, volgens de sociaal dienstverleners. De juristen verwachten dat als hun huidige clientèle van sekswerkers niet via Spot 46 met hen in contact was gekomen, zij de weg naar de juridische dienstverlening niet hadden gevonden. Eén van de redenen hiervoor is dat de sekswerkers denken dat juridische hulp en advocatuur veel geld kost, meestal zijn ze niet op de hoogte van de mogelijkheden van de Wet op de rechtsbijstand. Deze wet regelt dat mensen die geen mediator of advocaat kunnen betalen (bijvoorbeeld vanwege een laag inkomen) een deel van de kosten vergoed kunnen krijgen (toevoeging). De vergoeding is afhankelijk van de hoogte van het inkomen. 4.4 SPREEKUUR REGIONAAL SOA-CENTRUM Het Regionaal soa-centrum heeft eveneens vanaf de opening wekelijks een spreekuur gehouden op de locatie van Spot 46. Het spreekuur vond in eerste instantie wisselend plaats op donderdag of op vrijdag. Sinds 1 september 2012 vindt het spreekuur wekelijks plaats op vrijdag van 13:30-16:30 uur. De volgende diensten worden aangeboden tijdens het spreekuur. - Soa-testen - Counseling en voorlichting - Anticonceptie - Zwangerschapstesten - Hepatitis B vaccinaties (gratis voor sekswerkers) De sekswerkers kunnen het spreekuur anoniem bezoeken als zij dat willen. Voor een eventuele uitslag moeten ze wel een telefoonnummer doorgeven

15 Vanaf het begin van Spot 46 tot 1 oktober 2013 is 131 keer gebruik gemaakt van het spreekuur van het Regionaal soa-centrum. De drempel om naar een spreekuur te komen is tamelijk hoog voor de sekswerkers, volgens een sociaal verpleegkundige van het soa-centrum. Deze drempel wordt verlaagd door het veldwerk van de sociaal dienstverleners. De Hongaarse sekswerkers kunnen ook terecht bij een Hongaarse arts voor soa-testen. Omdat hij Hongaars spreekt, vertrouwen de Hongaarse sekswerkers hem. Nu ze door een Hongaars sprekende sociaal dienstverlener worden aangesproken, krijgen ze meer vertrouwen in de reguliere aanbieders zoals het soa-centrum. In de afgelopen periode is het aantal Hongaars sprekende sekswerkers dan ook toegenomen op het spreekuur. Het merendeel van de bezoekers van het soa-spreekuur is uniek volgens de medewerkers. Een deel komt terug, maar er is ook een deel dat rechtstreeks naar het soa-centrum gaat omdat daar een arts aanwezig is en zij dus breder vragen kunnen stellen. Het voordeel van het spreekuur bij Spot 46 is dat de sekswerkers meestal meteen kunnen doorlopen, bij het soa-centrum moeten ze vaak wachten. Daarnaast is volgens de medewerkers van het soa-centrum een voordeel van een soa-spreekuur bij Spot 46 dat er meerdere diensten worden aangeboden. De sekswerkers kunnen zo nodig snel worden doorverwezen naar de andere diensten. Bovendien is er, zoals hiervoor al beschreven, iemand aanwezig die kan tolken in het Hongaars. Het effect daarvan is dat de sekswerkers niet alleen vragen voor zichzelf stellen, maar ook voor vriendinnen. 4.5 GELD EN REGELZAKEN Sekswerkers worden gezien als zelfstandig ondernemers. Een zelfstandige ondernemer moet per kwartaal de omzet doorgeven aan de belastingdienst. Voor de sekswerkers betekent het doen van aangifte dat ze per dag moeten bijhouden wat hun inkomsten en uitgaven zijn. Daarbij moeten ze een nota overleggen van de exploitanten voor de huur van de kamer. De meest sekswerkers betalen geen belasting. Omdat de sekswerkers als zelfstandig ondernemers worden beschouwd, kunnen de aanslagen als ze eenmaal in beeld zijn bij de belastingdienst erg hoog uitvallen. Deze ambtshalve aanslagen zijn gebaseerd op geschatte inkomsten. Wanneer de aanslagen niet betaald worden volgen er boetes. Via Spot 46 kunnen de sekswerkers tegen betaling gebruik maken van een boekhouder. De boekhouder heeft geen spreekuur bij Spot 46, maar komt op verzoek naar de locatie van Spot 46. Vaak wordt een boekhouder erbij gehaald wanneer er schulden zijn bij de belastingdienst. De boekhouder neemt dan contact op met de belastingdienst en probeert iets te doen aan de aanslagen en de boetes. Meestal lukt het een regeling te treffen en/of de problemen op te lossen in overleg met de belastingdienst. Dit lost veel problemen op van de sekswerkers en biedt ze een perspectief op bijvoorbeeld een woning en daarmee op een normaler leven. Een voorbeeld is een vrouw die nog niet zolang samenwoonde. Haar vriend had liever dat ze een gewone baan zocht. Omdat ze schulden had, bleef ze achter het raam werken. Met behulp van de boekhouder zijn de schulden bij de Belastingsdienst redelijk opgelost. Op dit moment werkt ze niet meer achter de ramen en is ze op zoek naar een baan. De sekswerkers kunnen ook hun aangifte laten doen door een boekhouder. De boekhouder uit het netwerk van Spot 46 doet op het moment van het interview voor circa 10 personen de aangifte bij de belastingdienst. Je ziet dat ze na een tijdje in rustiger vaarwater komen, ze hebben een probleem minder.(boekhouder) Circa tien sekswerkers zijn bij de boekhouder uit beeld verdwenen. De redenen hiervoor zijn dat ze uit het werk zijn gestapt. Maar ook dat ze uit Den Haag (of uit Nederland) zijn vertrokken, de anonimiteit weer in, omdat ze het toch niet zagen zitten om de problemen op te lossen. Ook komt het voor dat wanneer de grootste financiële problemen zijn opgelost, er weer andere dingen zijn die hun aandacht vragen en ze niet meer naar de boekhouder komen. Wanneer de sekswerkers zijn aangemeld bij de belastingdienst, zijn ze daar wel in beeld en zal er van hen verwacht worden aangifte te doen. Om belastingschulden in de toekomst te voorkomen, is het verstandig wel aangifte te (blijven) doen en belasting te betalen

16 De sekswerkers die gebruik maken van een boekhouder zijn zowel Nederlandse als buitenlandse mannen en vrouwen. Ze werken allemaal achter de ramen. De buitenlandse vrouwen beheersen het Nederlands meestal niet en het Engels slecht. In tegenstelling tot de andere klanten van de boekhouder, beschikken de klanten van Spot 46 (of SHOP) doorgaans niet over een bankrekening, codes, een DigiD, enzovoort. Ook hebben andere ondernemers meestal niet zulke hoge schulden bij de belastingdienst. Communicatie is vaak lastig. Sekswerkers zijn over het algemeen niet bereikbaar via . Ook nemen ze vaak de telefoon niet op als ze het telefoonnummer niet herkennen. De contacten met de boekhouder vinden plaats bij Spot 46. Het is voor de klant en voor de boekhouder een bekende en veilige omgeving. De klanten kunnen bij Spot 46 hulp krijgen bij meerdere vragen. Alleen hulp bieden op het financiële vlak is vaak niet voldoende, zo stelt de boekhouder. Zodra de vragen verder gaan dan financiële en fiscale zaken verwijst de boekhouder ze door naar de sociaal dienstverleners van Spot 46. Het is dan ook niet waarschijnlijk de boekhouder vanuit het eigen kantoor de diensten blijft aanbieden aan deze doelgroep wanneer dat niet meer via Spot 46 zou kunnen. Omdat het juist zo belangrijk is dat naast de financiële en fiscale problemen ook de andere problemen worden aangepakt. 4.6 COMMERCIËLE ZEDEN De afdeling Commerciële Zeden van de politie eenheid Den Haag richt zich op de toezicht in de prostitutiebranche en de opsporing van mensenhandel. Mensenhandel is lastig te signaleren, zo blijkt uit een interview met de afdeling Commerciële Zeden van de politie. Vroeger was er vaak sprake van mishandeling. Fysiek geweld komt tegenwoordig veel minder voor. Vaker is er sprake van bedreiging. Niet alleen naar de vrouw die hier in Nederland is, maar ook in het land van herkomst naar haar familie of haar kinderen. De exploitant dient zich er van te vergewissen dat de sekswerker ouder is dan 18 jaar, legaal arbeid in Nederland mag verrichten en of hij/zij het werk uit vrij wil gaat doen. De exploitanten van de seksinrichtingen kunnen hierbij gebruik maken van de expertise van de afdeling Commerciële Zeden. Ze kunnen contact opnemen op het moment dat iemand als sekswerker in hun bedrijf wil gaan werken. Rechercheurs gaan vervolgens een gesprek aan met de sekswerker. In het verleden werden signalen mensenhandel genoteerd en vastgelegd in processen-verbaal, maar sinds een jaar heeft de afdeling Commerciële Zeden een nieuwe werkwijze. Indien er sprak is van (stevige) signalen mensenhandel geeft de politie een negatief werkadvies, over de betreffende sekswerker, aan de exploitant van de seksinrichting. De exploitant kan uit dit advies concluderen dat de sekswerker slachtoffer mensenhandel is en het dus goed is de sekswerker niet in de seksinrichting te laten werken. Indien de exploitant de sekswerker echter wel laat werken in de seksinrichting en de sekswerker inderdaad slachtoffer van mensenhandel blijkt te zijn, maakt de afdeling Commerciële Zeden een bestuurlijke rapportage op. Deze bestuurlijke rapportage wordt naar de gemeente gestuurd. De gemeente zal vervolgens een zienswijze gesprek voeren met betreffende exploitant en maatregelen nemen. Deze maatregelen variëren van een waarschuwing tot aan een sluiting van betreffende seksinrichting. Daarnaast onderzoekt de politie de signalen verder op mogelijke opsporing en vervolging van de daders. Tevens maakt de politie een vervolg afspraak met de sekswerker bij Spot46 om haar in contact te brengen met hulpverleners. Deze nieuwe werkwijze waarin een negatief werkadvies wordt afgegeven bij signalen van mensenhandel, leidt tot een soort waterbed effect, omdat sekswerkers met een negatief werkadvies vrij zijn om het bij een andere exploitant (in een andere stad) te proberen. Maar ondanks dit waterbedeffect, is de werkwijze wel effectief volgens Commerciële Zeden, en zijn er meer signalen boven water gekomen in de afgelopen periode. Volgens de afdeling Commerciële Zeden zou de verantwoordelijkheid nog veel meer bij de exploitanten mogen liggen ten aanzien van de bestrijding mensenhandel, dit is nu nog te vrijblijvend Samenwerking Spot 46 en Commerciële Zeden De medewerkers van Spot 46 hebben de indruk dat wanneer een sekswerker een negatief werk advies krijgt, zij dit vaak niet begrijpt. Er is na het negatief werkadvies geen vangnet om op terug te vallen. De sekswerker gaat dan in een andere stad aan het werk of terug naar het netwerk wat haar (mogelijk) uitbuit, en werkt vaak onder dezelfde condities verder. De medewerkers van Spot 46 zijn

17 van mening dat wanneer er alleen een negatief werkadvies wordt gegeven, zonder een nazorg traject, de sekswerker nog meer afhankelijk wordt van het netwerk waarin deze zich bevindt. Spot 46 en Commerciële Zeden bieden vanaf begin 2013 de sekswerkers die een negatief werkadvies hebben gekregen, de mogelijkheid voor een vervolggesprek om het negatieve werkadvies toe te lichten. In dit gesprek wordt door de medewerkers van Commerciële Zeden uitgelegd wat een negatief werkadvies inhoudt. De medewerkers van Spot 46 bespreken vervolgens met de sekswerker wat dit voor hen betekent en wat de mogelijkheden zijn. Er wordt uitgelegd wat de regels zijn in Nederland. Hierdoor worden de kennis en mogelijkheden vergroot van de sekswerker met een negatief werkadvies. Tot nu toe is hier minder vaak gebruik van gemaakt door de sekswerkers dan gehoopt. Een van de complicaties is dat medewerkers van Commerciële Zeden vaak s avonds in de straten zijn, terwijl Spot 46 juist in de middag aanwezig is op hun eigen locatie. Het duurt dan een tijdje voor de afspraak tot stand komt, het moment is dan voorbij en de sekswerker vaak al buiten beeld. De medewerkers van Spot 46 krijgen ook signalen van mensenhandel binnen. Om die reden is in 2012 een spreekuur algemeen politionele zaken gehouden. Dit spreekuur was eens in de twee weken, maar er kwamen nauwelijks bezoekers naar dit spreekuur bij Spot 46. De drempel om naar een spreekuur te komen is mogelijk te groot, in juni 2012 is, in overleg, besloten het spreekuur stop te zetten. Het blijkt beter te werken om eerst met de sekswerker contact te maken. Als zij willen praten met iemand van Commerciële Zeden of aangifte willen doen, kan vervolgens door de medewerkers van Spot 46 het contact gelegd worden tussen de medewerkers van Commerciële Zeden en de sekswerker. 4.7 REDENEN VOOR BEZOEK SPOT 46 De medewerkers van Spot 46 hebben bijgehouden wat de redenen zijn om naar Spot 46 te komen. In grafiek 4.1 is weergegeven op welk gebied de bezoekers vragen hebben. De resultaten van 2013 zijn cumulatief. Uit de grafiek blijkt dat de meeste vragen gaan over welzijn, soa s en het sekswerk op zich. Andere veel voorkomende vragen betreffen financiële en juridische dienstverlening. Grafiek 4.1. Aantal vragen van bezoekers per informatie en advies gebied cumulatief (Cumulatief vanaf oktober 2011, stand 1 oktober 2013) Zowel online als op de locatie van Spot 46 zijn de bezoekers over het algemeen tevreden over de informatie die ze krijgen zo blijkt uit de korte vragenlijst onder de bezoekers. Bijna alle bezoekers die een vragenlijst hebben ingevuld zouden Spot 46 aanraden aan anderen. Een aantal sekswerkers zou graag zien dat er meer aandacht is voor de inhoud van het werk. Zo zijn er een aantal sekswerkers die behoefte hebben aan een mogelijkheid om elkaar te ontmoeten, hieronder een aantal opmerkingen uit de enquêtes: Contactmogelijkheden voor mannen/ vrouwen/ she males (man, thuis werkzaam) Mist een groep met sekswerkers met begeleider (transgender, werkzaam achter het raam)

18 Daarnaast komen sekswerkers in situaties die soms lastig zijn om mee om te gaan. Bijvoorbeeld teleurgestelde of boze klanten, energie die wegloopt omdat er al een tijd geen klanten zijn geweest, lichamelijke klachten etc. Er is een workshop in voorbereiding onder leiding van een ervaringsdeskundige die op deze aspecten van het werk in gaat en de sekswerkers tips en adviezen geeft hoe hier mee om te gaan. Dit zou ook in de vorm van een communicatie training aangeboden kunnen worden. In een aantal interviews is aan de orde geweest dat het misschien beter zou zijn wanneer Spot 46 zich in de raamstraten zou vestigen. Gesuggereerd is om een kleine ruimte te huren in de straat, met een laagdrempelige inloop en een aantal spreekuren, naast de locatie op de Herengracht. Enerzijds kan dit de drempel verlagen voor de sekswerkers die in de raamstraten werken, anderzijds kan dit weer de drempel verhogen voor sekswerkers die in clubs en in privé huizen werken. Omdat zij juist niet gezien willen worden in een raamstraat. Voor de sekswerkers waar mee is gesproken is de huidige locatie van Spot 46 geen probleem. 4.8 ONLINE DIENSTVERLENING De online dienstverlening bestaat uit twee onderdelen. Ten eerste kan op de site van Spot 46 veel informatie worden verkregen en kunnen via mail vragen worden gesteld. Daarnaast bestaat de online dienstverlening uit online veldwerk nl Op de site 46.nl kunnen sekswerkers, mensen die van plan zijn om sekswerker te worden, familie en vrienden en exploitanten terecht voor vragen en informatie. Op de site zelf is al veel informatie te vinden. In de periode oktober 2011 tot oktober 2013 hebben bezoekers de site bezocht waarvan unieke bezoekers. Ook via Internet geven de sociaal dienstverleners informatie en advies. Via de site van Spot 46 kunnen bezoekers in contact komen met de sociaal dienstverleners. Dit is laagdrempelig en kan preventief zijn. Zo kwam er vanuit Hongarije een binnen van een jonge vrouw die graag in Nederland wilde werken als sekswerker. In haar vroeg ze wat ze nodig had om in Nederland te kunnen werken. Dit is beter dan wanneer ze onvoorbereid naar Nederland komt zo stelt een sociaal dienstverlener van Spot

19 4.8.2 Online veldwerk Het online veldwerk heeft als doel de sekswerkers in Den Haag te informeren over de diensten van Spot 46. Deze doelgroep is veel moeilijker te bereiken dan sekswerkers die werken in de raamstraten, clubs en privéhuizen. Het merendeel van de sekswerkers die zich via internet aanbieden, zijn werkzaam in de niet vergunde sector. Sinds maart 2013 benadert Spot 46 online actief sekswerkers die een profiel hebben op de advertentiesite Spot 46 heeft hiervoor een speciaal profiel aangemaakt op deze website. Aan de hand van verschillende s (apart voor vrouwen, mannen en transgenders) wordt Spot 46 geïntroduceerd. Spot 46 hoopt door het benaderen van deze doelgroep ook haar positie te verbeteren. Tussen 1 februari 2013 en 1 oktober 2013 zijn 189 contacten gelegd met vrouwelijke, 31 mannelijke en 22 transgender sekswerkers. Daarbij vervullen de sociaal dienstverleners een signaalfunctie in hun contacten op internet. Wanneer er vermoedens van dwang zijn op basis van meerdere signalen melden ze dit bij Commerciële Zeden van de politie. Voorbeelden zijn advertenties van een heel jonge sekswerker waarbij bijvoorbeeld staat: mijn afspraken planner neemt de telefoon op. In dit soort gevallen bestaat er een kans dat deze vrouw niet vrijwillig het werk doet. 4.9 PROFIEL BEZOEKERS Het grootste deel van de bezoekers is vrouw, een klein deel is man. In onderstaande grafiek is van de 310 bezoekers weergegeven wat het geslacht is. Grafiek 4.2. Bezoekersaantallen naar geslacht (cumulatief vanaf oktober 2011, stand 1 oktober 2013) transgender man 6% 10% vrouw 84% Opmerkelijk is de 6% transgenders. Dit is een moeilijk bereikbare groep die weinig naar de hulpverlening toe komt, zo blijkt uit gesprekken met de medewerkers van Spot 46. De indruk is dat voor transgenders de drempel bij Spot 46 minder hoog is dan bij SHOP zelf, omdat Spot 46 zich richt op het verstrekken van informatie en advies. Ze kunnen gemakkelijk even binnen lopen zonder dat ze een concrete hulpvraag hoeven te hebben. Spot 46 richt zich niet alleen op sekswerkers, ook familie en vrienden of exploitanten zijn welkom als ze vragen of behoefte aan advies hebben. In grafiek 4.3 is weergegeven wie Spot 46 hebben bezocht. Het overgrote deel van de bezoekers is sekswerker. Grafiek 4.3. Bezoekers van Spot 46 naar type (cumulatief van af oktober 2011, stand 1 oktober 2013)

20 Exploitanten 1% Familie/ Vrienden Overig 2% 3% Netwerkpartners 19% Transgenders sw 4% Mannen sw 3% Vrouwen sw 68% In het afgelopen jaar is het aantal bezoekers dat geen sekswerker is, procentueel gezien toegenomen. Vooral de netwerkpartners komen vaker langs. Ook is in het afgelopen jaar een aantal exploitanten bij Spot 46 binnen gelopen (n=6). Via een korte vragenlijst die is ingevuld door een aantal bezoekers, is ook iets meer bekend over waar ze werken, wat de leeftijd is en waar ze vandaan komen. Niet iedereen heeft zijn of haar leeftijd ingevuld. Van de mensen die dit wel hebben gedaan is de gemiddelde leeftijd 28,5 jaar. Van de 35 personen die de vragenlijst hebben ingevuld, zijn 24 werkzaam als sekswerkers en hebben 9 in het verleden als sekswerker gewerkt. Twee personen hebben aangegeven familie, vrienden of bekenden te zijn. De 24 sekswerkers die de vragenlijsten hebben ingevuld, werken vooral in de raamstraten (n = 10), gevolgd door een club (n = 5) en/of een privé huis (n = 5). Zes sekswerkers werken op meerdere locaties en 18 op één locatie. De gemiddelde leeftijd van deze 24 sekswerkers is 25,7 jaar. 16 hebben de Nederlandse nationaliteit en 7 een Europese. De Nederlandse sekswerkers zijn gemiddeld ouder dan de Europese (resp. 26,2 en 23,5)

21 5 Positieverbetering Een van de belangrijkste doelstellingen van Spot 46 is het verbeteren van de positie van de sekswerkers. Dit gebeurt door ze te voorzien van informatie en advies over werkmogelijkheden, veilig en gezond te werken etc. op de werkplek en ze op de locatie van Spot 46 te ondersteunen bij hun vragen en problemen zoals schulden en huisvesting, ze de mogelijkheid te bieden om zich op soa s te laten testen etc. De diensten binnen Spot 46 zijn gericht op het vergroten van de zelfredzaamheid van de sekswerkers. Veel (buitenlandse) sekswerkers weten niet hoe het werkt in Nederland en wat hun rechten en plichten zijn. Ze spreken de taal niet waardoor ze zowel in het contact met klanten en exploitanten als in de algemene informatie en brieven niet (altijd) begrijpen wat er van ze verwacht wordt. Ze regelen zaken niet goed, waardoor ze in de problemen komen. Daarbij kan het ook leiden tot vervelende situaties tussen de sekswerker en de klanten omdat de verwachtingen niet overeenkomen. Omdat ze niet weten wat hun rechten en plichten zijn in Nederland zijn ze kwetsbaar. Maar ook omdat ze niet weten wat in Nederland als normaal wordt beschouwd en wat niet. De onwetendheid van de sekswerkers maakt dat ze afhankelijk zijn van de personen die zaken voor hun regelen, zoals de pooier of degene die ze naar Nederland heeft gebracht. Ze zijn vaak onbewust slachtoffer van uitbuiting. Bijvoorbeeld een sekswerker die blij mee is dat ze maandelijks 200 euro naar huis kan sturen, wat in haar land veel geld is. Zij realiseert zich niet dat haar pooier een veel groter bedrag aan haar verdient. Of een Hongaarse sekswerker die een adreskaart heeft gekregen, vergelijkbaar met een pas in Hongarije (lakcímkártya), waarmee ze denkt het goed te hebben geregeld 11 terwijl dit in Nederland niet nodig is. Via Spot 46 horen en lezen ze hoe het in Nederland gaat, wat wel mag en wat niet en waar je terecht kunt voor bepaalde zaken. Ook sekswerkers die in de branche willen stappen, professioneler willen (blijven) werken of die vragen hebben over het werkmogelijkheden, veilig en gezond werken, geld en regelzaken kunnen terecht bij Spot 46. Voor een deel van de zaken kunnen ze direct bij Spot 46 terecht, zoals een soa test, of voor juridisch en financieel advies. De verwachting is dat de vragen en problemen die ingebracht worden op het juridisch spreekuur niet bij een advocaat zouden zijn gekomen als dit niet via Spot 46 was aangeboden. Boekhouders worden nog wel gevonden door de sekswerkers, maar via Spot 46 weten ze dat ze een betrouwbare boekhouder inhuren. Voor alle zaken waar geen spreekuur voor is kunnen ze terecht bij de medewerkers van Spot 46. Zij proberen de vragen zoveel mogelijk te beantwoorden, uit te zoeken, en indien nodig door te verwijzen naar meer gespecialiseerde organisaties. Wanneer de problemen worden opgepakt en/of opgelost ontstaat er voor de sekswerkers weer een perspectief. Doordat ze beter weten waar ze staan, wat hun rechten, plichten en mogelijkheden zijn, worden ze weerbaarder en kunnen ze het voor zichzelf beter regelen. Door gebruik te maken van het informatie en dienstenaanbod van Spot 46 krijgen de sekswerkers de mogelijkheid om meer grip op hun situatie te krijgen en hun positie te verbeteren. Bijvoorbeeld doordat ze als ze belasting betalen, ze hun inkomsten kunnen aantonen en met deze informatie een eigen huis kunnen huren in plaats van via bijvoorbeeld de exploitant. Wanneer ze weten wat hun rechten, 11 Bron: Dienstverlening Spot 46 aan Hongaarse sekswerkers. Maaike van Groenestyn, februari

Rapport. Evaluatie dienstencentrum voor seksueel dienstverleners Meting 1

Rapport. Evaluatie dienstencentrum voor seksueel dienstverleners Meting 1 Rapport Evaluatie dienstencentrum voor seksueel dienstverleners Meting 1 Evaluatie dienstencentrum voor seksueel dienstverleners Meting 1 Uitgave Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn

Nadere informatie

Memo. centrum. criminaliteitspreventie. veiligheid Postbu5 14069. BETREFT Landelijk programma prostitutie

Memo. centrum. criminaliteitspreventie. veiligheid Postbu5 14069. BETREFT Landelijk programma prostitutie m centrum ChurchiHiaanu criminaliteitspreventie 3527 GV Utrecht veiligheid Postbu5 14069 35085C Utrecht T (030) 75 6700 F (030)7516701 www.hetccv.ni Memo BETREFT Landelijk programma prostitutie IN LEIDING

Nadere informatie

Toespraak tijdens RUPS congres op 14 oktober 2016 Alleen gesproken woord telt. Dames en heren,

Toespraak tijdens RUPS congres op 14 oktober 2016 Alleen gesproken woord telt. Dames en heren, Toespraak tijdens RUPS congres op 14 oktober 2016 Alleen gesproken woord telt Dames en heren, hartelijk dank voor de introductie en veel dank voor de uitnodiging van de organisatie om te mogen spreken

Nadere informatie

Voer Prostitutiewet snel in, maar stel prostituee niet strafbaar

Voer Prostitutiewet snel in, maar stel prostituee niet strafbaar Reactie van de Nationaal rapporteur op het gewijzigde voorstel Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche Voer Prostitutiewet snel in, maar stel prostituee niet strafbaar Het gewijzigde

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v.dhr.mr. I.W. Opstelten Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag

Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v.dhr.mr. I.W. Opstelten Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v.dhr.mr. I.W. Opstelten Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Inleiding mr. Desirée Vliege MPA, plv. directeur Veiligheid en Bestuur, Ministerie van Veiligheid en Justitie

Inleiding mr. Desirée Vliege MPA, plv. directeur Veiligheid en Bestuur, Ministerie van Veiligheid en Justitie Inleiding mr. Desirée Vliege MPA, plv. directeur Veiligheid en Bestuur, Ministerie van Veiligheid en Justitie Dames en heren, Hartelijk dank voor uw uitnodiging om hier vanmiddag te mogen spreken. Zoals

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding en doel van het onderzoek

Samenvatting. Aanleiding en doel van het onderzoek Samenvatting Aanleiding en doel van het onderzoek Sinds 2009 stelt de regering voor om nieuwe wetgeving in te voeren om de misstanden in de prostitutiebranche aan te pakken. Onderdeel van dit wetsvoorstel

Nadere informatie

Sekswerk in Amsterdam

Sekswerk in Amsterdam Advies Informatie Adressen Sekswerk in Amsterdam Programma Prostitutie Amsterdam 2 De gemeente Amsterdam vindt het belangrijk dat prostituees in de stad veilig, zelfstandig en onder goede omstandigheden

Nadere informatie

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL categorale opvang voor slachtoffers mensenhandel De categorale opvang voor slachtoffers van mensenhandel (COSM) omvat 70 veilige opvangplekken en is in

Nadere informatie

Aan de Voorzitter de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 19 april 2013 Onderwerp Prostitutiewet

Aan de Voorzitter de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 19 april 2013 Onderwerp Prostitutiewet 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG en Juridische Zaken Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500

Nadere informatie

Scharlaken Koord: 65.000,00 ( = een gedeeltelijke bijdrage aan het totale programma, zie bijlage offerte Gebaseerd op de werkelijke uren 2011 )

Scharlaken Koord: 65.000,00 ( = een gedeeltelijke bijdrage aan het totale programma, zie bijlage offerte Gebaseerd op de werkelijke uren 2011 ) Aanvraag subsidie Scharlaken Koord 2012 Scharlaken Koord Scharlaken Koord is een christelijke organisatie die sinds 1987 werkzaam is onder prostituees op de Wallen in Amsterdam. Daamaast heeft Scharlaken

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 32 211 Regels betreffende de regulering van prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche (Wet regulering prostitutie

Nadere informatie

binnen een vrij Onderzoek Amsterdamse prostitutiebranche

binnen een vrij Onderzoek Amsterdamse prostitutiebranche 32 secondant #2 mei 2011 Onderzoek Amsterdamse prostitutiebranche Uitbuiting en m binnen een vrij Met verschillende landelijke en lokale maatregelen ter regulering van prostitutiebranche, is de afgelopen

Nadere informatie

Datum 30 september 2016 Onderwerp Antwoorden Kamervragen inzake signalen over misstanden in de illegale prostitutie

Datum 30 september 2016 Onderwerp Antwoorden Kamervragen inzake signalen over misstanden in de illegale prostitutie > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische

Nadere informatie

Relatie tussen illegale prostitutie en mensenhandel?

Relatie tussen illegale prostitutie en mensenhandel? mr. E.D.I. Martens Senior officier van justitie Mensenhandel Het gaat ons allemaal aan CIROC 3 december 2014 Doel presentatie: Relatie tussen illegale prostitutie en mensenhandel? 1. Wat is illegale prostitutie?

Nadere informatie

Deelsessie 12: Gevolgen van de Prostitutiewet voor de APV

Deelsessie 12: Gevolgen van de Prostitutiewet voor de APV Deelsessie 12: Gevolgen van de Prostitutiewet voor de APV De wet op hoofdlijnen Wat staat er in het wetsvoorstel? -verhoging van de minimumleeftijd voor de prostituees naar 21 jaar (art. 2) -invoering

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING. Achtergrond onderzoek. Aanpak

MANAGEMENTSAMENVATTING. Achtergrond onderzoek. Aanpak MANAGEMENTSAMENVATTING Achtergrond onderzoek In het kader van de aankomende Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche (Wrp) heeft de minister van Veiligheid en Justitie (VenJ) een

Nadere informatie

Closing brothels is closing eyes

Closing brothels is closing eyes Closing brothels is closing eyes Utrechtse sekswerkers na de sluiting van het Zandpad Prof. Dr. Dina Siegel (UU) i.s.m. Prof. Dr. Henk van de Bunt (EUR); Dr. Brenda Oude Breuil (UU); Marjolein Goderie

Nadere informatie

Samenvatting plenair debat Tweede Kamer wetsvoorstel Regulering Prostitutie d.d. 1 februari 2011

Samenvatting plenair debat Tweede Kamer wetsvoorstel Regulering Prostitutie d.d. 1 februari 2011 Samenvatting plenair debat Tweede Kamer wetsvoorstel Regulering Prostitutie d.d. 1 februari 2011 Op 1 februari 2011 debatteerde de Tweede Kamer over het wetsvoorstel Regulering Prostitutie. Op een later

Nadere informatie

Wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening i.r.t. prostitutie ----------------------------------------------------------- Kenmerk 386902 dp

Wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening i.r.t. prostitutie ----------------------------------------------------------- Kenmerk 386902 dp Wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening i.r.t. prostitutie ----------------------------------------------------------- Kenmerk 386902 dp Aan de gemeenteraad. 1. Inleiding Omdat de totstandkoming

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Toelichting op het formulier aanvraag voor vergunning van een seksinrichting

Toelichting op het formulier aanvraag voor vergunning van een seksinrichting Toelichting op het formulier aanvraag voor vergunning van een seksinrichting Algemeen De Algemene Plaatselijke Verordening voor de Gemeente Nijmegen Artikel 151a van de Gemeentewet bepaalt, dat de gemeenteraad

Nadere informatie

Memo. 16 januari 2013 Concept-Richtlijnen voor voldoende toezicht in raamprostitutiebedrijven

Memo. 16 januari 2013 Concept-Richtlijnen voor voldoende toezicht in raamprostitutiebedrijven Directie Openbare Orde en Veiligheid Memo Datum Onderwerp 16 januari 2013 Concept-Richtlijnen voor voldoende toezicht in raamprostitutiebedrijven 1. Inleiding In de concept APV die voorjaar 2013 ter inspraak

Nadere informatie

Toelichting op het formulier aanvraag exploitatievergunning voor een seksbedrijf (art APV)

Toelichting op het formulier aanvraag exploitatievergunning voor een seksbedrijf (art APV) Toelichting op het formulier aanvraag exploitatievergunning voor een seksbedrijf (art. 3.2.1 APV) Algemeen De Algemene Plaatselijke Verordening voor de Gemeente Nijmegen Artikel 151a van de Gemeentewet

Nadere informatie

Daar werden drie groepen gevormd en afzonderlijk volgden zij het driedelige programma:

Daar werden drie groepen gevormd en afzonderlijk volgden zij het driedelige programma: Impressie studiedag Prostitutie in Amsterdam Dinsdag 24 maart volgden zestig soa-verpleegkundigen een door Soa Aids Nederland georganiseerde studiedag over prostitutie in Amsterdam. De start was in het

Nadere informatie

Regels betreffende de regulering van prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche

Regels betreffende de regulering van prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche Artikelsgewijze toelichting Regels betreffende de regulering van prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche (Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche)

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

BEDRIJFSPLAN PROSTITUTIEBEDRIJVEN

BEDRIJFSPLAN PROSTITUTIEBEDRIJVEN BEDRIJFSPLAN PROSTITUTIEBEDRIJVEN Als exploitant van een prostitutiebedrijf dient u per 1 juli 2016 te beschikken over een bedrijfsplan. De verplichting is opgenomen in artikel 3:15 van de Algemene Plaatselijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 158 Vragen van het lid

Nadere informatie

Directoraat-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving α Ministerie van Justitie Directoraat-generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Notitie van Stichting De Rode Draad voor de Commissievergadering van 12 juni 2012

Notitie van Stichting De Rode Draad voor de Commissievergadering van 12 juni 2012 De Rode Draad is het kennis- en informatiecentrum voor sekswerk in Nederland. Onze missie is om de positie van sekswerkers te verbeteren door te informeren, signaleren, onderzoeken, adviseren en verbinden.

Nadere informatie

DOUBLETSTRAAT SLUITEN? Een marktonderzoek naar de seksuele dienstverleningsbranche in Den Haag

DOUBLETSTRAAT SLUITEN? Een marktonderzoek naar de seksuele dienstverleningsbranche in Den Haag DOUBLETSTRAAT SLUITEN? Een marktonderzoek naar de seksuele dienstverleningsbranche in Den Haag DOUBLETSTRAAT SLUITEN? Een marktonderzoek naar de seksuele dienstverleningsbranche in Den Haag - eindrapport

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties t.a.v. mr. J. Verbruggen Postbus 20011 2511 EA Den Haag

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties t.a.v. mr. J. Verbruggen Postbus 20011 2511 EA Den Haag Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties t.a.v. mr. J. Verbruggen Postbus 20011 2511 EA Den Haag Contactpersoon Mw. dr. mr. M. Boot-Matthijssen Telefoon 070 370 45 14 Datum 21 januari 2009

Nadere informatie

Directie Openbare Orde en Veiligheid

Directie Openbare Orde en Veiligheid Directie Openbare Orde en Veiligheid Memo Aan Van Datum Onderwerp Eerste Kamercommissies voor Veiligheid en Justitie en Binnenlandse Zaken Burgemeester E.E. van der Laan, Karen Nieuwenhuis, Brian Varma

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 32 211 Regels betreffende de regulering van prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche (Wet regulering prostitutie

Nadere informatie

Seksbranche zonder mensenhandel. Hoe (zorg)professionals gedwongen prostitutie kunnen helpen te bestrijden

Seksbranche zonder mensenhandel. Hoe (zorg)professionals gedwongen prostitutie kunnen helpen te bestrijden Seksbranche zonder mensenhandel Hoe (zorg)professionals gedwongen prostitutie kunnen helpen te bestrijden Deze brochure is bedoeld voor hen die hulp bieden aan sekswerkers, zoals: Leger des Heils, SHOP

Nadere informatie

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense

Werkinstructie benaderen intermediairs Sense Werkinstructie benaderen intermediairs Sense BIJLAGE 7 Voorbeeld van de opzet van de presentatie in PowerPoint BIJLAGE 7 VOORBEELD VAN DE OPZET VAN DE PRESENTATIE IN POWERPOINT] 1 WERKINSTRUCTIE BENADEREN

Nadere informatie

Jeugdprostitutie en loverboys

Jeugdprostitutie en loverboys Jeugdprostitutie en loverboys Loverboys dat zijn toch die jongens die meisjes versieren en ze dan later verkopen? Loverboys zijn jongens die meisjes dure cadeaus geven en ze daarna tot hoer maken Bron:

Nadere informatie

veiligheid door samenwerken aanpak arbeidsuitbuiting Een inleiding

veiligheid door samenwerken aanpak arbeidsuitbuiting Een inleiding veiligheid door samenwerken aanpak arbeidsuitbuiting Een inleiding voorwoord Elke werknemer in Nederland heeft recht op fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden. En iedereen moet zijn werk op een veilige manier

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

De Rotterdamse aanpak van jeugdprostitutie

De Rotterdamse aanpak van jeugdprostitutie De Rotterdamse aanpak van jeugdprostitutie Klaas Ridder ketenregisseur jeugdprostitutie Overzicht Introductie / begrippenkader Situatie vóór 2004 2004 een initiatief voor een ketenaanpak 2005 de inrichting

Nadere informatie

Aanvullende seksualiteitshulpverlening: de cijfers over 2013

Aanvullende seksualiteitshulpverlening: de cijfers over 2013 Aanvullende seksualiteitshulpverlening: de cijfers over 2013 1. Inleiding De aanvullende seksualiteitshulpverlening (ASH) is laagdrempelige zorg waar jongeren tot 25 jaar gratis en indien gewenst anoniem

Nadere informatie

Postbus 20 7500 AA Enschede. Langestraat 24. DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 26 maart 2013 J.E.M. Bannenberg

Postbus 20 7500 AA Enschede. Langestraat 24. DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 26 maart 2013 J.E.M. Bannenberg POSTADRES Postbus 20 7500 AA Enschede BEZOEKADRES Langestraat 24 Aan de gemeenteraad TELEFOON DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 26 maart 2013 J.E.M. Bannenberg UW BRIEF VAN UW KENMERK DOORKIESNUMMER (053)

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

Projectplan Aanpak misstanden in de prostitutiesector Leeuwarden. Gemeente Leeuwarden

Projectplan Aanpak misstanden in de prostitutiesector Leeuwarden. Gemeente Leeuwarden Projectplan Aanpak misstanden in de prostitutiesector Leeuwarden Gemeente Leeuwarden datum: september 2013 1 Inleiding In dit projectplan wordt op verzoek van de Leeuwarder gemeenteraad verslag gedaan

Nadere informatie

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden

Bij antwoord datum, kenmerk en onderwerp vermelden Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 030-286 10 00 Fax 030-286 12 24 www.utrecht.nl Aan de leden van de gemeenteraad van Utrecht Behandeld door M. Kessels Doorkiesnummer 286 3672 E-mail m.kessels@utrecht.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 193 Evaluatie Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de

Nadere informatie

Toelichting rondvraag toekomst raamprostitutie Den Haag

Toelichting rondvraag toekomst raamprostitutie Den Haag Toelichting rondvraag toekomst raamprostitutie Den Haag 1. Aanleiding De Haagse raamprostitutiestraten vormen voor de gemeente een ingewikkeld probleem. Prostitutie is legaal in Nederland, waardoor pandeigenaren

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

OVERZICHT VOORGESTELDE AANPASSINGEN APV HOOFDSTUK 3 (SEKSINRICHTINGEN)

OVERZICHT VOORGESTELDE AANPASSINGEN APV HOOFDSTUK 3 (SEKSINRICHTINGEN) OVERZICHT VOORGESTELDE AANPASSINGEN APV HOOFDSTUK 3 (SEKSINRICHTINGEN) Aanpassing Artikel Effect Toelichting APV (voorstel) Invoering leeftijdsgrens van minimaal 21 jaar voor de gehele prostitutiebranche

Nadere informatie

NOTA PROSTITUTIE en OVERIGE SEKSBEDRIJVEN

NOTA PROSTITUTIE en OVERIGE SEKSBEDRIJVEN GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Groningen. Nr. 63810 20 mei 2016 NOTA PROSTITUTIE en OVERIGE SEKSBEDRIJVEN 1. Inleiding 3 2. Het huidige Groningse prostitutiebeleid 3 2.1. Korte schets van

Nadere informatie

Maatschappelijke Participatie

Maatschappelijke Participatie Maatschappelijke Participatie Marjolein Kolstein September 2016 www.os-groningen.nl BASIS VOOR BELEID 1. Inleiding 3 1.1 Aanleiding van het onderzoek 3 1.2 Doel van het onderzoek 3 1.3 Opzet van het onderzoek

Nadere informatie

Samenvatting. De centrale onderzoeksvraag van het onderzoek luidt als volgt:

Samenvatting. De centrale onderzoeksvraag van het onderzoek luidt als volgt: Samenvatting Op 10 november 2009 is een voorstel van wet voor het Wetsvoorstel regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche (Wrp) ingediend dat zich richt op het verkleinen van lokale en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 33 885 Wijziging van de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche Nr. 9 AMENDEMENT VAN HET LID OSKAM Ontvangen 20 oktober

Nadere informatie

Rapportage straatinterviews. preventief fouilleren. in veiligheidsrisicogebied Hollands Spoor en omgeving. op 17 februari 2006

Rapportage straatinterviews. preventief fouilleren. in veiligheidsrisicogebied Hollands Spoor en omgeving. op 17 februari 2006 Rapportage straatinterviews preventief fouilleren in veiligheidsrisicogebied Hollands Spoor en omgeving op 17 februari 2006 21 februari 2006 WBK Marktonderzoek Postbus 64755 2506 CD Den Haag Tel: 070-3235292

Nadere informatie

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maand: augustus 2012 Deze rapportage beschrijft het aantal aangemelde (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel bij CoMensha van 1

Nadere informatie

Seksbranche zonder mensenhandel. Hoe (zorg)professionals gedwongen prostitutie kunnen helpen bestrijden

Seksbranche zonder mensenhandel. Hoe (zorg)professionals gedwongen prostitutie kunnen helpen bestrijden Seksbranche zonder mensenhandel Hoe (zorg)professionals gedwongen prostitutie kunnen helpen bestrijden Deze brochure is bedoeld voor hen die hulp bieden aan sekswerkers, zoals: GGD-medewerkers en aanverwante

Nadere informatie

Mensenhandel is om ons heen. Factsheet bij de Negende rapportage van de Nationaal rapporteur

Mensenhandel is om ons heen. Factsheet bij de Negende rapportage van de Nationaal rapporteur Mensenhandel is om ons heen Factsheet bij de Negende rapportage van de Nationaal rapporteur Mensenhandel is om ons heen Mensenhandel is om ons heen. De laatste jaren wordt duidelijk dat mensen op vele

Nadere informatie

WBK Marktonderzoek Postbus CD Den Haag Tel: KvK Den Haag

WBK Marktonderzoek Postbus CD Den Haag Tel: KvK Den Haag Rapportage straatinterviews preventief fouilleren in veiligheidsrisicogebied Hollands Spoor en omgeving op 17 februari 2006 RIS141287D_27-OKT-2006 21 februari 2006 WBK Marktonderzoek Postbus 64755 2506

Nadere informatie

Bijeenkomst Platform voor ondernemingsraden in de Zorg

Bijeenkomst Platform voor ondernemingsraden in de Zorg Bijeenkomst Platform voor ondernemingsraden in de Zorg 9 december 2015 Maria Breas Inspectie SZW Wat doet Inspectie SZW? De Inspectie SZW werkt aan: eerlijk werk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Tegenprestatie naar Vermogen

Tegenprestatie naar Vermogen Tegenprestatie naar Vermogen Beleidsplan Tegenprestatie in het kader van de Participatiewet 2015 Hof van Twente, oktober 2014-1 - De Tegenprestatie naar Vermogen Inleiding Al vanaf 1 januari 2012 kunnen

Nadere informatie

Nota van B&W. onderwerp Prostitutiebeleid 2013. Portefeuilehouder drs. Th.L.N. Weterings, J.C.W. Nederstigt. Wat willen we bereiken?

Nota van B&W. onderwerp Prostitutiebeleid 2013. Portefeuilehouder drs. Th.L.N. Weterings, J.C.W. Nederstigt. Wat willen we bereiken? gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W onderwerp Prostitutiebeleid 2013 Portefeuilehouder drs. Th.L.N. Weterings, J.C.W. Nederstigt Collegevergadering 12 november 2013 inlichtingen mr. J. Kamphuis (023 567

Nadere informatie

Datum 26 september 2011 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over de bescherming van juweliers en andere middenstanders

Datum 26 september 2011 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over de bescherming van juweliers en andere middenstanders 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding en onderzoeksvragen

Samenvatting. Inleiding en onderzoeksvragen Samenvatting Inleiding en onderzoeksvragen Het algemeen bordeelverbod is op 1 oktober 2000 opgeheven in Nederland. De kern van de wetswijziging is dat vormen van exploitatie van prostitutie waarin meerderjarige

Nadere informatie

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maand: mei 2012 Deze rapportage beschrijft het aantal aangemelde (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel bij CoMensha van 1 januari

Nadere informatie

Datum: 8 oktober 2016 Betreft: Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden in de seksbranche (32 211/33 885)

Datum: 8 oktober 2016 Betreft: Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden in de seksbranche (32 211/33 885) Aan de voorzitter en leden van de Commissie voor Veiligheid en Justitie van de Eerste Kamer Postbus 20018 2500 EA s-gravenhage Vereniging Vrouw en Recht Postbus 778 2300 AT Leiden info@vrouwenrecht.nl

Nadere informatie

Betoog Rode Draad (5 minuten)

Betoog Rode Draad (5 minuten) De Rode Draad is het kennis- en informatiecentrum voor sekswerk in Nederland. Onze missie is om de positie van sekswerkers te verbeteren door te informeren, signaleren, onderzoeken, adviseren en verbinden.

Nadere informatie

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN gemeente Den Haag September 2015 Conceptversie 2.0 1 Inleiding In november jl. is door de Haagse gemeenteraad Motie 86 Geïsoleerde Vrouwen aangenomen. Om uitvoering te geven

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken enkoninkrijksrelaties (BZK) Mw. Dr. G. ter Horst Postbus EA 'S-GRAVENHAGE (070) BABVI/U

Ministerie van Binnenlandse Zaken enkoninkrijksrelaties (BZK) Mw. Dr. G. ter Horst Postbus EA 'S-GRAVENHAGE (070) BABVI/U Ministerie van Binnenlandse Zaken enkoninkrijksrelaties (BZK) Mw. Dr. G. ter Horst Postbus 20011 2500 EA 'S-GRAVENHAGE doorkiesnummer (070) 373 8253 uw kenmerk bijlage(n) 1 betreft Reactie consultatie

Nadere informatie

Wijziging van de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche

Wijziging van de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche TWEEDE KAMER DER STATEN-GENERAAL 2 Vergaderjaar 2015-2016 33 885 Wijziging van de Wet regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche Nr. 10 GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN HET LID OSKAM TER VERVANGING

Nadere informatie

Iedereen heeft een verhaal

Iedereen heeft een verhaal informatie voor jongeren Iedereen heeft een verhaal > Goed om te weten als je tijdelijk naar JJC gaat Iedereen heeft een eigen verhaal. Veel verhalen gaan over waarom het niet allemaal gelopen is zoals

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL ESCORTBEDRIJVEN HELMOND vast te stellen de Beleidsregel handhavingsprotocol escortbedrijven Helmond 2007.

BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL ESCORTBEDRIJVEN HELMOND vast te stellen de Beleidsregel handhavingsprotocol escortbedrijven Helmond 2007. Jaar: 2007 Nummer: 20 Besluit: Burgemeester 06 maart 2007 Gemeenteblad BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL ESCORTBEDRIJVEN HELMOND 2007 De van Helmond; besluit: vast te stellen Beleidsregel handhavingsprotocol

Nadere informatie

I Datum: 2 8 AUG 2008 I

I Datum: 2 8 AUG 2008 I ei Gemeente Haarlemmermeer I Datum: 2 8 AUG 2008 I Briefnr.: 9 / 65051 Aan College van B&W 7.~0 In kopie aan Gemeenteraad aan: \X (paraan Afgedaan Onderwerp: Enquête Definitie Arbeid m.b.t. het beroep

Nadere informatie

Artikelsgewijze toelichting

Artikelsgewijze toelichting Artikelsgewijze toelichting Artikel 3.1, tweede lid onder k In artikel 3.1 onder k wordt het prostitutiebedrijf gedefinieerd als de activiteit bestaande uit het bedrijfsmatig of in een omvang alsof het

Nadere informatie

7 Bestrijding misstanden seksbranche

7 Bestrijding misstanden seksbranche 7 Bestrijding misstanden seksbranche Aan de orde is de behandeling van: - het wetsvoorstel Regels betreffende de regulering van prostitutie en betreffende het bestrijden van misstanden in de seksbranche

Nadere informatie

Zaaknummer: Z Prostitutiebeleid

Zaaknummer: Z Prostitutiebeleid Zaaknummer: Z11.16267 Prostitutiebeleid Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 1.1 Aanleiding... 3 1.2 Inleiding... 3 1.3 Evaluatie prostitutiebeleid 2000... 3 1.4 Doelstellingen prostitutiebeleid... 3 2. Wet-

Nadere informatie

ECLBR/U201501119 Lbr. 15/056

ECLBR/U201501119 Lbr. 15/056 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Nieuw Prostitutiehoofdstuk model-apv uw kenmerk ons kenmerk ECLBR/U201501119 Lbr. 15/056 bijlage(n) 2 datum

Nadere informatie

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar Jeugd gezond heids zorg 0-19 jaar Ongewenst gedrag binnen het onderwijs Meldingsregeling Vertrouwenspersoon Inleiding Meldingen van machtsmisbruik Soms is er sprake van meldingen over een vorm van machtsmisbruik

Nadere informatie

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg

Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Aanpak agressie & geweld Veilig Werken in de Zorg Incident? Actie! 1 e bijeenkomst 1 oktober 2015 Sander Flight Deel I Introductie over het Actieplan Veilig Werken in de Zorg Door Miriam Kop Zorgbranches

Nadere informatie

Raadsfractie CU t.a.v. F. Visser

Raadsfractie CU t.a.v. F. Visser Gemeente Haarlem Retouradres Postbus 511, 2003PB Haarlem Raadsfractie CU t.a.v. F. Visser Datum Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer E-mail Onderwerp 13 januari 2015 2014/482633 J.A.M. Lubbers 023-5113815

Nadere informatie

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête.

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Bureau Architectenregister heeft in het voorjaar van 2015 een onderzoek onder de ingeschrevenen in het register laten uitvoeren. Aan alle bij Bureau Architectenregister

Nadere informatie

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

FACT Flevoland. Met voldoening regie voeren over je leven. Kwaliteitsonderzoek vanuit cliëntenperspectief bij GGz Centraal Flevoland.

FACT Flevoland. Met voldoening regie voeren over je leven. Kwaliteitsonderzoek vanuit cliëntenperspectief bij GGz Centraal Flevoland. FACT Flevoland Met voldoening regie voeren over je leven Verkorte versie Kwaliteitsonderzoek vanuit cliëntenperspectief bij GGz Centraal Flevoland Verkorte versie rapportage Op verzoek van de Commissie

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtshandhaving

Nadere informatie

Ghapro. In dit nummer. Newsflash. December 2015 Jaargang 1, nr.2. Nieuwsbrief voor gerantes. Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld

Ghapro. In dit nummer. Newsflash. December 2015 Jaargang 1, nr.2. Nieuwsbrief voor gerantes. Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld Ghapro Newsflash December 2015 Jaargang 1, nr.2 Nieuwsbrief voor gerantes In dit nummer Belangrijke gebeurtenissen in de prostitutiewereld - Debat 11 december 2015 - Swingers onderzoek Nieuwe acties Ghapro

Nadere informatie

Notitie registratie prostituees Utrecht

Notitie registratie prostituees Utrecht Notitie registratie prostituees Utrecht Datum: 8 juni 2012 Aan: Leden Eerste Kamercommissies T.b.v.: Expertbijeenkomst Wet Regulering Prostitutie Van: Yolanda van Doeveren, hoofd afdeling Maatschappelijke

Nadere informatie

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel

Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maandelijkse rapportage cijfers (mogelijke) slachtoffers mensenhandel Maand: maart 2012 Deze rapportage beschrijft het aantal aangemelde (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel bij CoMensha van 1 januari

Nadere informatie

28638 Mensenhandel. Brief van de minister van Veiligheid en Justitie. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

28638 Mensenhandel. Brief van de minister van Veiligheid en Justitie. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 28638 Mensenhandel Nr. 143 Brief van de minister van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 25 april 2016 Op 14 april heeft de Nationaal Rapporteur Mensenhandel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 638 Mensenhandel Nr. 2 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR VREEMDELINGENZAKEN EN INTEGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

TOELICHTING ALGEMEEN. Meervoudige afhankelijkheid. Meervoudige afhankelijkheid & persoonlijke vrijheid. Toelichting registratie mensenhandel

TOELICHTING ALGEMEEN. Meervoudige afhankelijkheid. Meervoudige afhankelijkheid & persoonlijke vrijheid. Toelichting registratie mensenhandel TOELICHTING ALGEMEEN Meervoudige afhankelijkheid & persoonlijke vrijheid Meervoudige afhankelijkheid 1 De werkgever regelt ook huisvesting, kleding, vervoer 2 Ontbreken van eigen woonruimte in Nederland

Nadere informatie

Welkom. Neem contact op zodat wij aan de hand van uw situatie specifieker kunnen aangeven wat wij kunnen betekenen. Werkgever. Werknemer.

Welkom. Neem contact op zodat wij aan de hand van uw situatie specifieker kunnen aangeven wat wij kunnen betekenen. Werkgever. Werknemer. http://www. Welkom Organisaties die afscheid gaan nemen van medewerkers helpen wij door deze medewerkers te begeleiden op weg naar nieuw werk: tijdig, passend en in een goede sfeer. Dat scheelt organisaties

Nadere informatie

Schat, ik ben even naar de hoeren!

Schat, ik ben even naar de hoeren! Schat, ik ben even naar de hoeren! Bordelen zijn gelegaliseerd, dagelijks gaan er naar schatting veertigduizend mannen naar de hoeren. Maar geen van hen vertelt wat hij heeft uitgespookt. Blijft hoerenlopen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 28 augustus 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 28 augustus 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Samenvatting Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Voor de tweede keer heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) de situatie van (ex-)gedetineerden op de gebieden identiteitsbewijs,

Nadere informatie