Smart Industry Oktober 2015

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Smart Industry Oktober 2015"

Transcriptie

1 Panelonderzoek Smart Industry 2015 Kamer van Koophandel Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Oktober 2015 In dit document worden de belangrijkste resultaten gedeeld. Het betreft een samenvatting zonder open antwoorden. Ondanks uiterste zorgvuldigheid kan het voorkomen dat informatie incorrect is. Wij zijn niet aansprakelijk voor enige (in)directe schade die kan ontstaan door het gebruik van de aangeboden informatie. Mocht u onvolkomenheden tegenkomen, maak dit alstublieft kenbaar. 1

2 Panelonderzoek Inleiding Smart Industry 2015 Smart Industry wordt gedreven door een slimme inzet van ICT. Machines worden steeds meer onderling verbonden en worden slim aangestuurd. Deze verbinding geldt niet alleen binnen de fabriek, maar ook tussen bedrijven onderling en met klanten. Nieuwe trends en innovaties zijn er altijd geweest. Maar wat deze tijd zo bijzonder maakt, is dat ontwikkelingen zich in een snel tempo opvolgen en gevestigde ordes omver werpen. Het gaat om innovaties die bestaande processen en marktverhoudingen totaal op z n kop zetten. Nieuwe technologie wordt steeds goedkoper en bereikbaar voor het MKB. Voor Nederlandse bedrijven zijn de nieuwe ontwikkelingen een uitgelezen kans om een sterke positie op de wereldmarkt te (her/ver)overen. Nederland heeft één van de meest productieve industrieën ter wereld en onze bedrijven excelleren internationaal vooral als wereldspelers in nichemarkten. Deze positie moeten we behouden en toekomstbestendig uitbouwen!! Op initiatief van de FME, VNO-NCW, TNO, Nederland ICT, ministerie van Economische Zaken en de Kamer van Koophandel is de Smart Industry Actieagenda opgesteld. Deze agenda is gericht op een nog sterkere Nederlandse industrie die groeit en voor banen zorgt. Meer weten? Kijk op voor het programma en activiteiten. 2

3 Panelonderzoek Inleiding Smart Industry 2015 Binnen het landelijke Smart Industry consortium richt de Kamer van Koophandel zich op het informeren en ondersteunen van ondernemers die met de Smart Industry ontwikkelingen aan de slag gaan. Er is een Informatie en Advieslijn ( ) ingericht en er zijn ondersteunende diensten ontwikkeld, zoals publicaties en een kansenkompas (www.kvk.nl/smartindustry). 3

4 Panelonderzoek Inleiding Smart Industry 2015 Dit document presenteert de belangrijkste resultaten van het onderzoek Smart Industry van oktober In de periode 31 augustus - 14 september 2015 hebben MKB-ondernemers uit diverse sectoren de vragenlijst volledig ingevuld. Dit geeft een respons van 30,1%. Hiermee gelden uitspraken met een betrouwbaarheid van 99% en een foutmarge van 2,5% voor de gehele populatie. De resultaten van het onderzoek Smart Industry 2015 zijn geanalyseerd per bedrijfstype, aantal personeelsleden en per sector. Dit levert interessante beelden op. De sectoren logistiek en luchtvaartindustrie zijn extra uitgelicht in verband met het 25-jarig bestaan van het Schipholdiner met dit jaar Smart Industry als speciaal thema. In 2014 is deze enquête voor de eerste keer afgenomen en ingevuld door 484 ondernemers met een respons van 20,%. De resultaten van 2015 en 2014 zijn vergeleken voor zover mogelijk. In 2015 hebben wij de vragen geredigeerd en beter geschikt gemaakt voor statische analyses. In 2014 zijn alleen bedrijven uit de topsectoren bevraagd. In 2015 is een ruimere populatie gekozen aangezien wij veronderstellen dat digitalisering steeds meer bedrijven gaat raken. In de vergelijking van 2015 met 2014 zijn voor 2015 alleen de antwoorden van bedrijven in de topsectoren meegenomen, exclusief ZZP-ers. 4

5 Panelonderzoek Samenvatting onderzoek Smart Industry 2015 Aangezien in 2015 is gekozen voor een brede populatie is een goede vergelijking tussen sectoren mogelijk. Een belangrijke inzicht is dat de technologische sectoren (industrie (luchtvaartindustrie), advisering en ICT) beduidend voorlopen met kennis èn implementatie van Smart Industry ontwikkelingen. Enige resultaten ten aanzien van de bewustwording: De (ongeholpen) naamsbekendheid van Smart Industry is in de sector industrie 31%, luchtvaartindustrie 58% en in ICT 1%. In niet-technologische sectoren zoals landbouw, bouw, detailhandel, groothandel, logistiek, gezondheid en financiële instellingen varieert de (ongeholpen) naamsbekendheid tussen de 3% en 8%. Na een toelichting op de term Smart Industry en de vraag of deze ontwikkelingen het bedrijf gaan raken blijven de verschillen significant tussen de technologische en de niet-technologische sectoren. In de technologische sectoren ziet circa van de respondenten kansen met Smart Industry en in de andere sectoren gemiddeld. In alle sectoren worden nauwelijks bedreigingen gezien. Orde ziet zowel kansen als bedreigingen. Dit verschil in bewustwording geldt in veel mindere mate voor de verschillende bedrijfsgroottes, waarbij er wel een trend is van toenemende bewustwording van klein naar groot.. 5

6 Panelonderzoek Samenvatting onderzoek: Smart Industry 2015 Ondernemers is gevraagd welke kansen zij cruciaal of belangrijk vinden. Dat levert voor 2015 de volgende prioritering: Kans (n=1.983) Cruciaal of belangrijk Op individuele klantwens afgestemde oplossingen 58% Flexibel interactief netwerk van partners en klanten 49% Een snel op de marktvraag aanpasbare organisatie 48% Nieuwe diensten als extra klantwaarde bij het huidige product of dienst 4% Het aanboren van nieuwe markten 4% Flexibele medewerkers die een leven lang leren 44% Intelligente producten die communiceren (connected) met andere producten, productiemiddelen of mensen (toepassing van elektronica, sensoren, draadloos e.d.) 3% Procesoptimalisatie met data uit productie-, logistiek- of dienstverleningsproces 3% Nieuwe omzet met data uit product, productiemiddel of dienst 35% Slimme vorm van onderhoud (onderhoud op afstand, 10 voorspelbaar onderhoud) 33% Foutloos produceren, zoveel mogelijk onafhankelijk van de menselijke factor 32% Per klantsegment aanpasbaar verdienmodel 31%

7 Panelonderzoek Samenvatting onderzoek: Smart Industry 2015 Toelichting bij de tabel met geprioriteerde kansen: Gemiddeld gezien worden de kansen met Smart Industry door 41% van de ondernemers als belangrijk of cruciaal gezien. Genoemde kansen zijn in de enquête als categorieën aangeboden en dan volgt dat kansen onder het kopje nieuwe producten of diensten door van de ondernemers wordt genoemd. Bij grotere bedrijven (> 50 werknemers) ziet ruim Smart Industry als een mogelijkheid tot efficiënter werken. Bij de kleinere bedrijven wordt deze kans veel minder vaak genoemd. Een factoranalyse op de vraag naar kansen heeft uitgewezen dat ondernemers de externe kansen belangrijker vinden dan de interne kansen. Kansen zien en vervolgens implementeren zijn andere zaken. Er is gevraagd in hoeverre de bedrijven, met de door henzelf benoemde cruciale of belangrijke kansen, daadwerkelijk aan de slag zijn: Dit levert aanzienlijke verschillen op per kans met een bandbreedte van 40 tot 8 van de respondenten. Er is een duidelijk verband tussen de mate waarin men een kans cruciaal en belangrijk vindt en de mate waarin men aan de slag is deze kansen te verzilveren. Zo is de top-5 van kansen ook de top-5 van kansen waarmee aan de slag is gegaan.

8 Panelonderzoek Samenvatting onderzoek: Smart Industry 2015 Uiteindelijke is innovatie pas geslaagd als er in de markt ook successen mee wordt behaald. Het aantal bedrijven dat de afgelopen 12 maanden omzet heeft gerealiseerd met de inzet van Smart Industry is nog vrij laag, ongeveer 13% van de bedrijven geeft aan nieuwe omzet te hebben gerealiseerd. Maar ook hier zijn aanzienlijke verschillen tussen sectoren. In de sector industrie wordt inmiddels door circa van de bedrijven nieuwe omzet gerealiseerd, waarbij wordt opgemerkt dat dit meestal minder dan nieuwe omzet betreft. De sector ICT realiseert orde nieuwe omzet en de luchtvaartindustrie circa 35% nieuwe omzet, merendeels met minder dan nieuwe omzet. Bedrijven is gevraagd naar mogelijke belemmeringen die ze zien voor het benutten van kansen met Smart Industry: Een vrij grote groep van 35% ziet geen enkele belemmering; Gebrek aan tijd ziet 35% als belemmering; Gebrek aan financiering volgt met 22%; Gebrek aan kennis in de onderneming wordt door 21% genoemd. Deze belemmering staat zelfs op de eerste plaats in de luchtvaartindustrie. 8

9 Panelonderzoek Samenvatting onderzoek Smart Industry 2015 Er zijn drie vragen die een vergelijking van 2014 en 2015 mogelijk maken: Het percentage bedrijven dat (ongeholpen) de term Smart Industry kent is gestegen van 1% in 2014 naar 20 % in 2015; Na toelichting van de term Smart Industry geeft 2% van de bedrijven in 2015 aan dat deze ontwikkeling het bedrijf gaat raken tegenover 45% in Het percentage bedrijven dat stelt dat de Smart Industry het bedrijf niet gaat raken is gestegen van 28 % in 2014 naar 41 % in Zowel in 2015 als 2014 zien veel bedrijven vooral kansen en nauwelijks bedreigingen. Het percentage bedrijven dat kansen ziet is gedaald van 52% naar 4% en voor bedreigingen gestegen van 2% naar 4%. Het percentage ondernemers dat weet niet heeft ingevuld is gestegen van naar 40 % in Een mogelijke verklaring voor deze ontwikkeling is dat in het afgelopen jaar het hype-karakter van Smart Industry is afgenomen en bedrijven bewuster kunnen aangeven wat Smart Industry voor hun bedrijf betekent. Dit onderzoek is gerealiseerd in samenwerking met het onderzoek- & adviesbureau Moventem (www.moventem.nl). Op de volgende pagina s volgen tabellen waarin de resultaten worden geïllustreerd. 9

10 Panelonderzoek Smart Industry 2015 Bijlage 1: Resultaten KvK Panelonderzoek Smart Industry

11 Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of Industrie 4.0? Per type bedrijf Totaal (n=1.983) ZZP (n=952) MKB (n=92) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) 11

12 Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of Industrie 4.0? Per aantal personeelsleden (n=91) 2 t/m 4 (n=55) 5 t/m 9 (n=194) 10 t/m 19 (n=102) 20 t/m 49 (n=88) 50 t/m 249 (n=45) Van de overige bedrijven is niet bekend hoeveel personeelsleden ze hebben. 12

13 Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of Industrie 4.0? Per sector (1 van 2) Landbouw, bosbouw en visserij (n=4) Industrie (n=8) Bouwnijverheid (n=132) Detailhandel (n=142) Groothandel (n=5) Logies-, maaltijden drankverstrekking (n=48) Informatie en communicatie (n=144) 15 Cultuur, sport en recreatie (n=1) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 13

14 Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of Industrie 4.0? Per sector (2 van 2) Gezondheids- en welzijnszorg (n=11) Financiële instellingen (n=35) Advisering en onderzoek (n=393) Handel, reparatie van auto's, motoren etc. (n=31) Onderwijs (n=31) Overige dienstverlening (n=442) Logistiek (n=3) 1 Luchtvaart (n=31) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 14

15 Indien ja, kunt u in enkele steekwoorden aangeven wat u onder Smart Industry verstaat? Ingevuld door de respondenten die aangaven SI te kennen (N=200) 15

16 Kunt u aangeven of Smart Industry uw bedrijf gaat raken? Per type bedrijf Totaal (n=1.983) ZZP (n=952) MKB (n=92) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) 1

17 Kunt u aangeven of Smart Industry uw bedrijf gaat raken? Per aantal personeelsleden (n=91) 2 t/m 4 (n=55) 5 t/m 9 (n=194) 10 t/m 19 (n=102) 20 t/m 49 (n=88) 50 t/m 249 (n=45) Van de overige bedrijven is niet bekend hoeveel personeelsleden ze hebben. 1

18 Kunt u aangeven of Smart Industry uw bedrijf gaat raken? Per sector (1 van 2) Landbouw, bosbouw en visserij (n=4) Industrie (n=8) Bouwnijverheid (n=132) Detailhandel (n=142) Groothandel (n=5) Logies-, maaltijden drankverstrekking (n=48) Informatie en communicatie (n=144) Cultuur, sport en recreatie (n=1) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 18

19 Kunt u aangeven of Smart Industry uw bedrijf gaat raken? Per sector (2 van 2) Gezondheids- en welzijnszorg (n=11) Financiële instellingen (n=35) Advisering en onderzoek (n=393) Handel, reparatie van auto's, motoren etc. (n=31) Onderwijs (n=31) Overige dienstverlening (n=442) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 19

20 Ziet u Smart Industry als een kans, een bedreiging of beide? Per type bedrijf Totaal (n=1.983) ZZP (n=952) MKB (n=92) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) 20

21 Ziet u Smart Industry als een kans, een bedreiging of beide? Per aantal personeelsleden (n=91) 2 t/m 4 (n=55) 5 t/m 9 (n=194) 10 t/m 19 (n=102) 20 t/m 49 (n=88) 50 t/m 249 (n=45) Van de overige bedrijven is niet bekend hoeveel personeelsleden ze hebben. 21

22 Ziet u Smart Industry als een kans, een bedreiging of beide? Per sector (1 van 2) Landbouw, bosbouw en visserij (n=4) 11 Industrie (n=8) 3 Bouwnijverheid (n=132) Detailhandel (n=142) Groothandel (n=5) Logies-, maaltijden drankverstrekking (n=48) 1 Informatie en communicatie (n=144) 5 Cultuur, sport en recreatie (n=1) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 22

23 Ziet u Smart Industry als een kans, een bedreiging of beide? Per sector (2 van 2) Gezondheids- en welzijnszorg (n=11) 1 2 Financiële instellingen (n=35) Advisering en onderzoek (n=393) Handel, reparatie van auto's, motoren etc. (n=31) 3 Onderwijs (n=31) 53 Overige dienstverlening (n=442) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 23

24 Kunt u aangeven welke kans(en) u ziet? Per type bedrijf. Meer antwoorden mogelijk Totaal (n=81) ZZP (n=391) MKB (n=38) Logistiek (n=20) Luchtvaart (n=20) Deze vraag is alleen beantwoord door de respondenten die hebben aangeven Smart Industry als een kans te zien. 24

25 Kunt u aangeven welke kans(en) u ziet? Per aantal personeelsleden. Meer antwoorden mogelijk (n=39) 2 t/m 4 (n=21) 5 t/m 9 (n=4) 10 t/m 19 (n=49) 20 t/m 49 (n=41) 50 t/m 249 (n=29) Van de overige bedrijven is niet bekend hoeveel personeelsleden ze hebben. Deze vraag is alleen beantwoord door de respondenten die hebben aangeven Smart Industry als een kans te zien. 25

26 Kunt u aangeven welke kans(en) u ziet? Per sector (1 van 2). Meer antwoorden mogelijk Landbouw, bosbouw en visserij (n=1) Industrie (n=52) Bouwnijverheid (n=42) Detailhandel (n=41) Groothandel (n=2) Logies-, maaltijden drankverstrekking (n=20) Informatie en communicatie (n=88) Cultuur, sport en recreatie (n=22) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. Deze vraag is alleen beantwoord door de respondenten die hebben aangeven Smart Industry als een kans te zien. 2

27 Kunt u aangeven welke kans(en) u ziet? Per sector (2 van 2). Meer antwoorden mogelijk Gezondheids- en Financiële welzijnszorg (n=3) instellingen (n=12) Advisering en onderzoek (n=209) Handel, reparatie van auto's, motoren etc. (n=) Onderwijs (n=10) Overige dienstverlening (n=12) Logistiek (n=20) Luchtvaart (n=20) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. Deze vraag is alleen beantwoord door de respondenten die hebben aangeven Smart Industry als een kans te zien. 2

28 Percentage ondernemers dat kansen ziet 5% 4 41% 2% Totaal (n=1.983) Logistiek (n=3) Industrie (n=8) Luchtvaart (n=31) 28

29 Belangrijkste kansen volgens de ondernemers Smart Industry kan nieuwe kansen bieden voor bedrijven. Welke kansen vindt u belangrijk voor uw bedrijf? Kans (n=1.983) Cruciaal of belangrijk Op individuele klantwens afgestemde oplossingen 58% Flexibel interactief netwerk van partners en klanten 49% Een snel op de marktvraag aanpasbare organisatie 48% Nieuwe diensten als extra klantwaarde bij het huidige product of dienst 4% Het aanboren van nieuwe markten 4% Flexibele medewerkers die een leven lang leren 44% Intelligente producten die communiceren (connected) met andere producten, productiemiddelen of mensen (toepassing van elektronica, sensoren, draadloos e.d.) 3% Procesoptimalisatie met data uit productie-, logistiek- of dienstverleningsproces 3% Nieuwe omzet met data uit product, productiemiddel of dienst 35% Slimme vorm van onderhoud (onderhoud op afstand, 10 voorspelbaar onderhoud) 33% Foutloos produceren, zoveel mogelijk onafhankelijk van de menselijke factor 32% Per klantsegment aanpasbaar verdienmodel 31% 29

30 Welke kansen ziet u (naast genoemde kansen) nog meer voor uw onderneming? Keuze uit categorieën Per bedrijf. Meer antwoorden mogelijk Totaal (n=1.983) ZZP (n=952) MKB (n=92) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) 30

31 Welke kansen ziet u (naast genoemde kansen) nog meer voor uw onderneming? Keuze uit categorieën Per aantal personeelsleden. Meer antwoorden mogelijk (n=91) 2 t/m 4 (n=55) 5 t/m 9 (n=194) 10 t/m 19 (n=102) 20 t/m 49 (n=88) 50 t/m 249 (n=45) Van de overige bedrijven is niet bekend hoeveel personeelsleden ze hebben. 31

32 Welke kansen ziet u (naast genoemde kansen) nog meer voor uw onderneming? Keuze uit categorieën Per sector (1 van 2). Meer antwoorden mogelijk Landbouw, bosbouw en visserij (n=4) Industrie (n=8) Bouwnijverheid (n=132) Detailhandel (n=142) Groothandel (n=5) Logies-, maaltijden drankverstrekking (n=48) Informatie en communicatie (n=144) Cultuur, sport en recreatie (n=1) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 32

33 Welke kansen ziet u (naast genoemde kansen) nog meer voor uw onderneming? Keuze uit categorieën Per sector (2 van 2). Meer antwoorden mogelijk Gezondheids- en welzijnszorg (n=11) Financiële instellingen (n=35) Advisering en onderzoek (n=393) Handel, reparatie van auto's, motoren etc. (n=31) Onderwijs (n=31) Overige dienstverlening (n=442) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 33

34 Kansen waar ondernemers volop of enigszins mee bezig zijn Alle sectoren samen Op individuele klantwens afgestemde oplossingen (n=1.153) 9% Het aanboren van nieuwe markten (n=90) 5% Een snel op de marktvraag aanpasbare organisatie (n=942) 5% Flexibel interactief netwerk van partners en klanten (n=9) Nieuwe diensten als extra klantwaarde bij het huidige product of dienst (n=923) Flexibele medewerkers die een leven lang leren (n=8) 59% 59% 5% Per klantsegment aanpasbaar verdienmodel (n=11) 59% Nieuwe omzet met data uit product, productiemiddel of dienst (n=89) Foutloos produceren, zoveel mogelijk onafhankelijk van de menselijke factor (n=2) Procesoptimalisatie met data uit productie-, logistiek- of dienstverleningsproces (n=18) Intelligente producten die communiceren (connected) met andere producten, productiemiddelen of mensen (n=40) Slimme vorm van onderhoud (onderhoud op afstand, 10 voorspelbaar onderhoud) (n=4) 53% 49% 48% 42% 39%

35 Kansen waar ondernemers volop mee bezig zijn Alle sectoren samen Op individuele klantwens afgestemde oplossingen (n=1.153) 42% Het aanboren van nieuwe markten (n=90) 32% Een snel op de marktvraag aanpasbare organisatie (n=942) 2% Flexibel interactief netwerk van partners en klanten (n=9) 28% Nieuwe diensten als extra klantwaarde bij het huidige product of dienst (n=923) Flexibele medewerkers die een leven lang leren (n=8) 18% 23% Per klantsegment aanpasbaar verdienmodel (n=11) 15% Nieuwe omzet met data uit product, productiemiddel of dienst (n=89) Foutloos produceren, zoveel mogelijk onafhankelijk van de menselijke factor (n=2) Procesoptimalisatie met data uit productie-, logistiek- of dienstverleningsproces (n=18) Intelligente producten die communiceren (connected) met andere producten, productiemiddelen of mensen (n=40) Slimme vorm van onderhoud (onderhoud op afstand, 10 voorspelbaar onderhoud) (n=4) 1% 19% 1% 15% 11%

36 Kansen waar ondernemers volop of enigszins mee bezig zijn Luchtvaart Op individuele klantwens afgestemde oplossingen (n=2) 89% Het aanboren van nieuwe markten (n=24) Nieuwe diensten als extra klantwaarde bij het huidige product of dienst (n=22) Een snel op de marktvraag aanpasbare organisatie (n=22) % 83% 82% Nieuwe omzet met data uit product, productiemiddel of dienst (n=1) % Flexibele medewerkers die een leven lang leren (n=2) 3% Per klantsegment aanpasbaar verdienmodel (n=1) 5% Flexibel interactief netwerk van partners en klanten (n=23) Foutloos produceren, zoveel mogelijk onafhankelijk van de menselijke factor (n=23) Intelligente producten die communiceren (connected) met andere producten, productiemiddelen of mensen (n=20) Slimme vorm van onderhoud (onderhoud op afstand, 10 voorspelbaar onderhoud) (n=1) Procesoptimalisatie met data uit productie-, logistiek- of dienstverleningsproces (n=24) 1% 1% 5%

37 Kansen waar ondernemers volop mee bezig zijn Luchtvaart Op individuele klantwens afgestemde oplossingen (n=2) 44% Het aanboren van nieuwe markten (n=24) 4% Nieuwe diensten als extra klantwaarde bij het huidige product of dienst (n=22) 23% Een snel op de marktvraag aanpasbare organisatie (n=22) 3% Nieuwe omzet met data uit product, productiemiddel of dienst (n=1) 41% Flexibele medewerkers die een leven lang leren (n=2) 23% Per klantsegment aanpasbaar verdienmodel (n=1) 18% Flexibel interactief netwerk van partners en klanten (n=23) 35% Foutloos produceren, zoveel mogelijk onafhankelijk van de menselijke factor (n=23) 2% Intelligente producten die communiceren (connected) met andere producten, productiemiddelen of mensen (n=20) 35% Slimme vorm van onderhoud (onderhoud op afstand, 10 voorspelbaar onderhoud) (n=1) 13% Procesoptimalisatie met data uit productie-, logistiek- of dienstverleningsproces (n=24) 29%

38 Welke belemmering(en) ervaart of verwacht u bij het benutten van deze ondernemerskansen? Per type bedrijf. Meer antwoorden mogelijk 45% % % % 5% Totaal (n=1.983) ZZP (n=952) MKB (n=92) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) 38

39 Welke belemmering(en) ervaart of verwacht u bij het benutten van deze ondernemerskansen? Per aantal personeelsleden. Meer antwoorden mogelijk 21 45% % 25% % 5% (n=91) 2 t/m 4 (n=55) 5 t/m 9 (n=194) 10 t/m 19 (n=102) 20 t/m 49 (n=88) 50 t/m 249 (n=45) Van de overige bedrijven is niet bekend hoeveel personeelsleden ze hebben. 39

40 Welke belemmering(en) ervaart of verwacht u bij het benutten van deze ondernemerskansen? Per sector (1 van 2). Meer antwoorden mogelijk Landbouw, bosbouw en visserij (n=4) Industrie (n=8) Bouwnijverheid (n=132) Detailhandel (n=142) Groothandel (n=5) Logies-, maaltijden drankverstrekking (n=48) Informatie en communicatie (n=144) Cultuur, sport en recreatie (n=1) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 40

41 Welke belemmering(en) ervaart of verwacht u bij het benutten van deze ondernemerskansen? Per sector (2 van 2). Meer antwoorden mogelijk Gezondheids- en welzijnszorg (n=11) Financiële instellingen (n=35) Advisering en onderzoek (n=393) Handel, reparatie van auto's, motoren etc. (n=31) Onderwijs (n=31) Overige dienstverlening (n=442) Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 41

42 Heeft u de afgelopen 12 maanden nieuwe omzet gerealiseerd met Smart Industry ontwikkelingen? Per type bedrijf Totaal ZZP MKB Logistiek Luchtvaart 1 42

43 Heeft u de afgelopen 12 maanden nieuwe omzet gerealiseerd met Smart Industry ontwikkelingen? Per aantal personeelsleden (n=91) 2 t/m 4 (n=55) 5 t/m 9 (n=194) 10 t/m 19 (n=102) 20 t/m 49 (n=88) 50 t/m 249 (n=45) Van de overige bedrijven is niet bekend hoeveel personeelsleden ze hebben. 43

44 Heeft u de afgelopen 12 maanden nieuwe omzet gerealiseerd met Smart Industry ontwikkelingen? Per sector (1 van 2) Landbouw, bosbouw en visserij (n=4) Industrie (n=8) Bouwnijverheid (n=132) Detailhandel (n=142) Groothandel (n=5) Logies-, maaltijden drankverstrekking (n=48) Informatie en communicatie (n=144) 1 1 Cultuur, sport en recreatie (n=1) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 44

45 Heeft u de afgelopen 12 maanden nieuwe omzet gerealiseerd met Smart Industry ontwikkelingen? Per sector (2 van 2) Gezondheids- en welzijnszorg (n=11) Financiële instellingen (n=35) Advisering en onderzoek (n=393) Handel, reparatie van auto's, motoren etc. (n=31) Onderwijs (n=31) Overige dienstverlening (n=442) 5 3 Logistiek (n=3) Luchtvaart (n=31) De sectoren met minder dan 30 respondenten zijn niet in de bovenstaande diagram meegenomen. 45

46 Panelonderzoek Smart Industry 2015 Bijlage 2: Vergelijking tussen 2014 en 2015 voor de topsectoren 4

47 Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of Industrie 4.0? Vergelijking 2014 en 2015 topsectoren inclusief ZZP-ers Ja Nee Misschien, als u toelicht wat daaronder wordt verstaan 2 Weet niet In 2014 is de vraag als volgt gesteld: Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of de vierde industriële revolutie? De antwoordopties waren precies hetzelfde. 4

48 Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of Industrie 4.0? Vergelijking 2014 en 2015 topsectoren exclusief ZZP-ers Ja Nee Misschien, als u toelicht wat daaronder wordt verstaan 1 Weet niet 4 In 2014 is de vraag als volgt gesteld: Heeft u wel eens gehoord van Smart Industry of de vierde industriële revolutie? De antwoordopties waren precies hetzelfde. 48

49 Kunt u aangeven of Smart Industry uw bedrijf gaat raken? Vergelijking 2014 en 2015 topsectoren inclusief ZZP-ers Ja, dit gaat ons bedrijf raken Nee, dit gaat ons bedrijf niet raken Ik weet (nog) niet of deze ontwikkeling mijn bedrijf gaat raken In 2014 is de vraag exact hetzelfde gesteld. Ook de antwoordopties zijn hetzelfde. 49

50 Kunt u aangeven of Smart Industry uw bedrijf gaat raken? Vergelijking 2014 en 2015 topsectoren exclusief ZZP-ers Ja, dit gaat ons bedrijf raken Nee, dit gaat ons bedrijf niet raken Ik weet (nog) niet of deze ontwikkeling mijn bedrijf gaat raken In 2014 is de vraag exact hetzelfde gesteld. Ook de antwoordopties zijn hetzelfde. 50

51 Ziet u Smart Industry als een kans, een bedreiging of beide? Vergelijking 2014 en 2015 topsectoren inclusief ZZP-ers Kans Bedreiging Zowel een kans als een bedreiging Weet niet In 2014 is de vraag exact hetzelfde gesteld. De antwoordoptie Zowel een kans als een bedreiging was in 2014 als Beiden geformuleerd. De overige antwoordopties zijn hetzelfde. 51

52 Ziet u Smart Industry als een kans, een bedreiging of beide? Vergelijking 2014 en 2015 topsectoren exclusief ZZP-ers Kans Bedreiging Zowel een kans als een bedreiging Weet niet In 2014 is de vraag exact hetzelfde gesteld. De antwoordoptie Zowel een kans als een bedreiging was in 2014 als Beiden geformuleerd. De overige antwoordopties zijn hetzelfde. 52

53 Over het KvK Ondernemerspanel De Kamer van Koophandel benut het KvK Ondernemerspanel om inzicht te krijgen in wat er speelt bij ondernemers, zodat de dienstverlening daarop continu kan worden afgestemd. Dit alles met als doel om bedrijven betere en gerichte service te bieden, zodat ondernemers optimaal worden ondersteund bij het realiseren van hun ambities. Op uitnodiging van de KvK zijn momenteel ruim.500 ondernemers lid van het KvK Ondernemerspanel. Leden ontvangen tot 10 keer per jaar een met daarin een link naar een korte online vragenlijst. Voor de ondernemers staat hier tegenover dat zij inzicht krijgen in de resultaten van de onderzoeken waaraan zij meewerken. Daarmee krijgt zij een uniek inzicht in hoe collega-ondernemers denken over bijvoorbeeld groeiambities, innovatie, internationaal zakendoen, het economische klimaat, bedrijfsvoering, wetswijzigingen en belastingen. Zowel ondernemers uit hun eigen branche als daarbuiten. Dit kan voor hen een inspiratiebron zijn en een hulpmiddel bij het nemen van strategische beslissingen. Het KvK Ondernemerspanel wordt beheerd door onderzoek- & adviesbureau Moventem (www.moventem.nl). 53

54 Over de steekproef en representativiteit Dit onderzoek tracht een zo betrouwbaar en representatief mogelijk beeld te geven. De respons van de steekproef is getoetst op representativiteit ten opzichte van de BV Nederland, op twee variabelen: Sector (23 sectoren); Bedrijfsgrootte ( categorieën). In beide gevallen is de respons van de steekproef/ het panel niet volledig representatief voor de BV Nederland (CBS november 2014); er zijn bepaalde groepen bedrijven die over- of ondervertegenwoordigd zijn in de respons. Dit betekent dat uitspraken aangaande dit onderzoek met voorzichtigheid gedaan moeten worden. Gezien de aard van het onderzoek verwachten wij dat de gepresenteerde resultaten relevanter zijn dan in een situatie waarin ze optimaal representatief zouden zijn, omdat: Er een natuurlijke zelfselectie plaatsvindt, ondernemers die affiniteit hebben met het onderwerp zullen eerder geneigd zijn de vragenlijst te openen. Voorbeeld: de sectoren ICT en dienstverlening zijn oververtegenwoordigd in de steekproef, maar zullen ook relevantere antwoorden geven dan bijvoorbeeld een ZZP er in de bouw; De (panel)-populatie is uitgebreid door binnen specifieke sectoren (luchtvaart, logistiek) extra te werven. Hiermee dient rekening gehouden te worden in de antwoorden, die over het algemeen een positiever beeld zullen laten zien dan de totale populatie. Voor wat betreft de bedrijfsgroottes is de volgende analyse te maken: Het aantal ZZP ers in de respons is ondervertegenwoordigd ten opzichte van het totaal in Nederland (49,4% ten opzichte van het landelijke,5%), dit zorgt ervoor dat de overige bedrijfsgroottes oververtegenwoordigd zijn. De resultaten van de ZZP-groep zijn hierom verder in de rapportage gesplitst ten opzichte van de overige responsgroepen 54

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Panelonderzoek Europese interne markt

Panelonderzoek Europese interne markt Panelonderzoek Europese interne markt Highlights resultaten onderzoek KvK-ondernemerspanel naar de Europese interne markt juni 2016 In december 2015 /januari 2016 is via het KvK online ondernemerspanel

Nadere informatie

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Resultaten onderzoek KvK-Ondernemerspanel over Vernieuwing en Internationalisering In december 2014 is onder alle 6000 deelnemers van het KvK-Ondernemerspanel

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Smart Industry onderzoek 2016

Smart Industry onderzoek 2016 Smart Industry onderzoek 206 Colofon Door: Dian Smetsers (KvK) Irma Borst (SMARTconsulting) Februari 207 Kamer van Koophandel, Utrecht, 207. Bronvermelding is verplicht. Verveelvoudiging voor eigen of

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Panelonderzoek Sluiting & Overdracht

Panelonderzoek Sluiting & Overdracht Panelonderzoek Sluiting & Overdracht Geacht panellid, In oktober 2014 heeft u via het online KvK Ondernemerspanel deelgenomen aan een onderzoek over Sluiting & Overdracht. Nogmaals hartelijk dank voor

Nadere informatie

In juli 2015 heeft u via het online KvK Ondernemerspanel deelgenomen aan een ZZP onderzoek. Nogmaals hartelijk dank voor uw deelname!

In juli 2015 heeft u via het online KvK Ondernemerspanel deelgenomen aan een ZZP onderzoek. Nogmaals hartelijk dank voor uw deelname! Panelonderzoek ZZP Geacht panellid, In juli 2015 heeft u via het online KvK Ondernemerspanel deelgenomen aan een ZZP onderzoek. Nogmaals hartelijk dank voor uw deelname! Graag delen wij de belangrijkste

Nadere informatie

DNA-ps december Resultaten november Uitleg KvK Ondernemerspanel

DNA-ps december Resultaten november Uitleg KvK Ondernemerspanel DNA-ps december 2012 - Resultaten november 2012 - Uitleg KvK Ondernemerspanel Hoe groot is uw onderneming? Ik ben zelfstandige, zonder personeel Micro-onderneming (1-9 werknemers) 28,1 64,8 - Twee derde

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg

Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Onderzoek Criminaliteit onder het Limburgse bedrijfsleven Mede mogelijk gemaakt door de RPC s in Limburg Inleiding Veilig ondernemen is een belangrijk thema bij de Kamer van Koophandel. Jaarlijks wordt

Nadere informatie

AUTOMOTIVE ONDERZOEK

AUTOMOTIVE ONDERZOEK AUTOMOTIVE ONDERZOEK Inhoudsopgave Inleiding... 3 Highlights... 3 In welk merk auto rijdt de directeur?... 4 Verdeling per sector... 5 Verdeling op basis van aantal medewerkers... 6 Verdeling op basis

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Economische visie. Inwonerspanel Gooise Meren Spreekt. Onderzoeksperiode: februari/ maart 2017 Referentie: 16013

Onderzoeksrapport Economische visie. Inwonerspanel Gooise Meren Spreekt. Onderzoeksperiode: februari/ maart 2017 Referentie: 16013 Onderzoeksrapport Economische visie Inwonerspanel Gooise Meren Spreekt Onderzoeksperiode: februari/ maart 2017 Referentie: 16013 Moventem Donderdag 9 maart 2017 Referentie: 16013 Pagina 1-1 van 17 Onderzoeksrapport

Nadere informatie

Duurzame innovaties in het MKB

Duurzame innovaties in het MKB M201117 Duurzame innovaties in het MKB Coen Bertens Johan Snoei Zoetermeer, november 2011 Duurzame innovaties in het MKB Eerder onderzoek van EIM liet al zien dat MKB'ers duur ondernemen als een blijver

Nadere informatie

Ondernemingspeiling 2015. Foto: Jan van der Ploeg

Ondernemingspeiling 2015. Foto: Jan van der Ploeg Ondernemingspeiling 2015 Foto: Jan van der Ploeg Kenniscentrum MVS Juni 2015 O n d e r n e m i n g s p e i l i n g 2 0 1 5 P a g i n a 2 Inleiding Op initiatief van het team Economische Zaken, Toerisme

Nadere informatie

Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant

Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2015 juni 2016 Uitgave: Inlichtingen: Gemeenten Eindhoven en Helmond In samenwerking met Provincie Noord-Brabant

Nadere informatie

MODELOVEREENKOMST MODELOVEREENKOMST

MODELOVEREENKOMST MODELOVEREENKOMST MODELOVEREENKOMST MODELOVEREENKOMST Zzp ers en hun opdrachten Colofon Door: Dian Smetsers (KvK) Februari 2017 Kamer van Koophandel, Utrecht, februari 2017. Bronvermelding is verplicht. Verveelvoudiging

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 1

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 1 ECONOMISCHE MONITOR EDE 211 / 1 De economische monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 27 tot 21. De economische monitor is verdeeld in 2 delen. Het thermo

Nadere informatie

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2016 kwartaal 1

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2016 kwartaal 1 Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2016 kwartaal 1 Rapportage Kwartaalrapport (door)startende bedrijven (in woningen) 07-04-2016 Gemeente Zoetermeer In opdracht van: Analyse bestanden:

Nadere informatie

ICT vormt sleutelfunctie binnen de bedrijfsvoering: als de ICT uitvalt, ligt de business plat.

ICT vormt sleutelfunctie binnen de bedrijfsvoering: als de ICT uitvalt, ligt de business plat. ICT vormt sleutelfunctie binnen de bedrijfsvoering: als de ICT uitvalt, ligt de business plat. Voor 26% van het MKB vormt ICT een bijrol binnen de business, terwijl voor het overige deel ICT een sleutelfunctie

Nadere informatie

Antwoord op Statenvragen PS Arnhem, 6 juni 2017 zaaknr

Antwoord op Statenvragen PS Arnhem, 6 juni 2017 zaaknr Antwoord op Statenvragen PS2017-280 Arnhem, 6 juni 2017 zaaknr. 2017-007212 De leden van Provinciale Staten Beantwoording schriftelijke Statenvragen Statenlid Janneke Slingerland (ChristenUnie) (PS2017-280)

Nadere informatie

Ondernemerspanel Amsterdam

Ondernemerspanel Amsterdam Ondernemerspanel Amsterdam Eerste meting: ergernissen Projectnummer: 11203 Sanna de Ruiter, MSc drs. Carine van Oosteren Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL Amsterdam 1000 AR Amsterdam Telefoon

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2015 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 15 Ondernemers positiever over werkgelegenheid 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde

Nadere informatie

Rapportage. Peiling onder mkb ers en zzp ers. 20 april 2017

Rapportage. Peiling onder mkb ers en zzp ers. 20 april 2017 Rapportage Peiling onder mkb ers en zzp ers 20 april 2017 In opdracht van: Betaalme.nu Datum: 20 april 2017 Projectnummer: 2017051 Auteurs: Kelly de Heij en Sterre Horsman Inhoud 1 Achtergrond & opzet

Nadere informatie

Panelonderzoek SBR & eherkenning

Panelonderzoek SBR & eherkenning Panelonderzoek SBR & eherkenning Geacht panellid, In september 2014 heeft u via het online KvK Ondernemerspanel deelgenomen aan een onderzoek over SBR & eherkenning. Nogmaals hartelijk dank voor uw deelname!

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal 2015. Bedrijfsleven onveranderd positief Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 215 Bedrijfsleven onveranderd positief Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het tweede kwartaal 215.

Nadere informatie

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland

Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voor het eerst in zeven jaar stijgt het aantal snelgroeiende bedrijven weer in Nederland Voornamelijk binnen de zakelijke dienstverlening neemt het aandeel snelgroeiende bedrijven snel toe. Binnen de topsectoren

Nadere informatie

MKB ICT-onderzoek 2009

MKB ICT-onderzoek 2009 ICT: noodzakelijk kwaad of concurrentievoordeel? Voor 32% van het MKB vormt ICT een bijrol binnen de business, terwijl voor het overig deel ICT een sleutelfunctie heeft binnen de bedrijfsvoering: als de

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2017

Conjunctuurenquête Nederland. Vierde kwartaal 2017 Conjunctuurenquête Nederland Vierde kwartaal 217 Verdere groei verwacht in 218 Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het vierde kwartaal 217. De

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Ondernemersvertrouwen voor derde kwartaal op rij gestegen

Conjunctuurenquête Nederland. Tweede kwartaal Ondernemersvertrouwen voor derde kwartaal op rij gestegen Conjunctuurenquête Nederland Tweede kwartaal 17 Ondernemersvertrouwen voor derde kwartaal op rij gestegen Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van

Nadere informatie

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2016 kwartaal 4

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2016 kwartaal 4 Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2016 kwartaal 4 Rapport (door)startende bedrijven (in woningen) Zoetermeer - Kwartaal 4 2016 1 Rapportage Kwartaalrapport (door)startende bedrijven

Nadere informatie

KvK-barometer provincie Utrecht

KvK-barometer provincie Utrecht KvK-barometer De economie in de blijft zwaar onder druk staan. Dit blijkt vooral uit het aantal bedrijven dat een verslechtering ziet van het economisch klimaat. Daarnaast verwachten meer ondernemers een

Nadere informatie

Werkgelegenheid in Twente. Jaarbericht 2014

Werkgelegenheid in Twente. Jaarbericht 2014 Werkgelegenheid in Twente Jaarbericht 214 Inhoudsopgave 1. Ontwikkeling werkzame personen en vestigingen (groei / afname) Ontwikkeling naar sectoren 2. Ontwikkeling naar sectoren Ontwikkeling naar branches

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2016 Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 16 Ondernemers beginnen positief aan 16 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2015 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

MKB Monitor Onderzoek. Leer ondernemers echt kennen en weet wat er speelt in ondernemend Nederland!

MKB Monitor Onderzoek. Leer ondernemers echt kennen en weet wat er speelt in ondernemend Nederland! MKB Monitor Onderzoek Leer ondernemers echt kennen en weet wat er speelt in ondernemend Nederland! Waarom Mkb onderzoek? Ondernemers echt kennen en weten wat er speelt. Weten wat hen drijft en waarvoor

Nadere informatie

Presentatie WAI database November 2012. Hoe ziet het werkvermogen van de Nederlandse werkende beroepsbevolking eruit?

Presentatie WAI database November 2012. Hoe ziet het werkvermogen van de Nederlandse werkende beroepsbevolking eruit? Presentatie WAI database November 2012 Hoe ziet het werkvermogen van de Nederlandse werkende beroepsbevolking eruit? Over de data De WAI vragenlijsten worden afgenomen door verschillende WAI licentienemers

Nadere informatie

Behoefte aan financiering in het MKB

Behoefte aan financiering in het MKB M200909 Behoefte aan financiering in het MKB Ontwikkelingen van december 2008 tot april 2009 Lia Smit Joris Meijaard Zoetermeer, 20 mei 2009 MKB iets minder pessimistisch over financiering Het algemene

Nadere informatie

26 november 2015 Rapportage & achtergronden

26 november 2015 Rapportage & achtergronden 26 november 2015 Rapportage & achtergronden Inhoud 1. Inleiding 1. Onderzoeksopdracht 2. Onderzoeksmethode 3. Respons en betrouwbaarheid 2. Steekproefsamenstelling 3. Resultaten 1. Eerder onderzoek 2.

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal Ondernemersvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal Ondernemersvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 217 Ondernemersvertrouwen op hoogste niveau sinds crisis Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het

Nadere informatie

1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR

1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR 1 1. INLEIDING 1.1 SAMENWERKINGSPROJECT NOORD-NEDERLANDSE INNOVATIEMONITOR Dit rapport is opgesteld in kader van de Noord-Nederlandse Innovatiemonitor. De monitor, die in juni 2016 wordt gelanceerd, is

Nadere informatie

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2017 kwartaal 1

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2017 kwartaal 1 Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie 2017 kwartaal 1 Rapport (door)startende bedrijven (in woningen) Zoetermeer - Kwartaal 1 2017 1 Rapportage Kwartaalrapport (door)startende bedrijven

Nadere informatie

CO2-uitstoot Regio Noord-Veluwe

CO2-uitstoot Regio Noord-Veluwe CO2-uitstoot Regio Noord-Veluwe 1 CO2-uitstoot hoofdsectoren 1.1 Inleiding In deze rapportage wordt de CO2-uitstoot van uw gemeente weergegeven, voorzover de daarvoor benodigde gegevens beschikbaar zijn.

Nadere informatie

Factsheet Mismatch tussen vraag en aanbod kenmerkt arbeidsmarkt

Factsheet Mismatch tussen vraag en aanbod kenmerkt arbeidsmarkt 1 Inhoud Pagina Bronvermelding & Verantwoording 3 Werving - algemeen 4 Werving beeld per sector 5 Werving beeld per functie-familie 6 Werving beeld per functie-familie naar opleidingsniveau 6 Werving beeld

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Meer hoger opgeleiden in het MKB Het aandeel hoger opgeleiden in het MKB is de laatste jaren gestegen. Met name in de

Nadere informatie

Zicht op bedrijvigheid

Zicht op bedrijvigheid Zicht op bedrijvigheid CLUSTERS EN KETENS IN REGIONAAL PERSPECTIEF Werksessie clusterontwikkelingen Metropoolregio Eindhoven Maikel Gijzen Advies Verbinden in economische ontwikkeling Inleiding Waarom?

Nadere informatie

Nationale-Nederlanden

Nationale-Nederlanden Nationale-Nederlanden DGA Onderzoek Risicobeheersing en mogelijkheden voor pensioenopbouw Juli 2011 Judith de Roij van Zuijdewijn 27555 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Managementsamenvatting 3 Resultaten Pensioen

Nadere informatie

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014

Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant. Tabellenboek Vestigingsregister 2014 Bedrijvigheid & werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellenboek Vestigingsregister 2014 1 Bedrijvigheid en Werkgelegenheid in Zuidoost-Brabant Tabellen- en trendboek Vestigingenregister 2014 juni 2015

Nadere informatie

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Beperkte groei werkgelegenheid MKB in 1999-2002 De werkgelegenheid in het MKB is in 2002 met 3% toegenomen

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

ICT-behoeften in het mkb. Onderzoek van TNS-NIPO

ICT-behoeften in het mkb. Onderzoek van TNS-NIPO ICT-behoeften in het mkb Onderzoek van TNS-NIPO ICT-behoeften in het mkb Onderzoek TNS-NIPO Koninklijke vereniging MKB-Nederland Beleid, Onderzoek en Communicatie Delft, 13 april 26 Contactpersoon: drs.

Nadere informatie

Resultaten ondernemers enquête starters en ZZP-ers Land van Heusden en Altena

Resultaten ondernemers enquête starters en ZZP-ers Land van Heusden en Altena Resultaten ondernemers enquête starters en ZZP-ers Land van Heusden en Altena Samenvatting Ondernemersenquête Land van Heusden en Altena 2016 Bedrijvenkring Altena (BKA), Netwerkplatform Ondernemend Altena

Nadere informatie

Analyse startende bedrijven (in woningen) Versie 2017 kwartaal 3

Analyse startende bedrijven (in woningen) Versie 2017 kwartaal 3 Analyse startende bedrijven (in woningen) Versie 2017 kwartaal 3 1 Rapportage Kwartaalrapport startende bedrijven (in woningen) maandag 25 september 2017 Gemeente Zoetermeer In opdracht van: Analyse bestanden:

Nadere informatie

Innovatie en samenwerking door Utrechtse bedrijven

Innovatie en samenwerking door Utrechtse bedrijven Innovatie en samenwerking door Utrechtse bedrijven 2008-2012 Ester Hilhorst Economic Board Utrecht April 2014 Samenvatting Vinger aan de pols Innovatie is sterk verbonden met vooruitgang, vernieuwing en

Nadere informatie

ICT, kennis en economie 2012 Statistische bijlage

ICT, kennis en economie 2012 Statistische bijlage ICT, kennis en economie 2012 Statistische bijlage Deze bijlage bevat enkele tabellen met aanvullend cijfermateriaal behorend bij de publicatie ICT, kennis en economie 2012. De tabellen zijn per hoofdstuk

Nadere informatie

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID In opdracht van Delta Lloyd Maart 2015 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten Verzuim Kennis en verzekeringen Communicatie Opmerkingen 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

CBS: Lichte groei vacatures houdt aan

CBS: Lichte groei vacatures houdt aan Persbericht PB-049 14 augustus 2014 9:30 uur CBS: Lichte groei vacatures houdt aan Vierde kwartaal op rij toename van vacatures Grootste stijging bij de commerciële dienstverlening Meer dynamiek op de

Nadere informatie

Mijn ondernemerspanel Terugkoppeling Kennismakingsonderzoek. Februari 2012 Onderzoek 1

Mijn ondernemerspanel Terugkoppeling Kennismakingsonderzoek. Februari 2012 Onderzoek 1 Mijn ondernemerspanel Terugkoppeling Kennismakingsonderzoek Februari 2012 Onderzoek 1 1 Het eerste onderzoek In januari 2012 hebben wij u uitgenodigd voor een eerste onderzoek binnen Mijn ondernemerspanel.

Nadere informatie

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners.

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners. Sociale zekerheid Werk en inkomen De wijk Schildersbuurt ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 31.639 inwoners. Sociale zekerheid De gegevens over de sociale zekerheid zijn alleen op gemeentelijk niveau

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2015. Vertrouwen ondernemers verder toegenomen

Conjunctuurenquête Nederland. Eerste kwartaal 2015. Vertrouwen ondernemers verder toegenomen Conjunctuurenquête Nederland Eerste kwartaal 215 Vertrouwen ondernemers verder toegenomen Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het eerste kwartaal

Nadere informatie

Nationale monitor Social media in de Interne Communicatie

Nationale monitor Social media in de Interne Communicatie Nationale monitor Social media in de Interne Communicatie VRAGENLIJST Dit is de vragenlijst zoals we die aangeboden hebben. Veel vragen worden door zogenaamde LIkert schalen aangeboden, bij ons op een

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Bedrijfsleven ervaart personeelstekort

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Bedrijfsleven ervaart personeelstekort Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 217 Bedrijfsleven ervaart personeelstekort Voorwoord Dit rapport bevat de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe

Conjunctuurenquête Nederland. Derde kwartaal Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 215 Vertrouwen bedrijfsleven neemt toe Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 215.

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De buurt Schildersbuurt-Oost ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft inwoners.

Werk en inkomen. Sociale zekerheid. Sociale zekerheid. De buurt Schildersbuurt-Oost ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft inwoners. Sociale zekerheid Werk en inkomen De buurt Schildersbuurt-Oost ligt in stadsdeel 5 Centrum en heeft 7.332 inwoners. Sociale zekerheid De gegevens over de sociale zekerheid zijn alleen op gemeentelijk niveau

Nadere informatie

Samenvatting Twente Index 2016

Samenvatting Twente Index 2016 Samenvatting Twente Index 2016 Kijk voor regionale en lokale data op www.twenteindex.nl INLEIDING De Twente Index wordt door Kennispunt Twente samengesteld in opdracht van de Twente Board. De Board wil

Nadere informatie

M200513 Tijdsbesteding ondernemend Nederland

M200513 Tijdsbesteding ondernemend Nederland M200513 Tijdsbesteding ondernemend Nederland R. Hoevenagel Zoetermeer, december 2005 Tijdsbesteding ondernemend Nederland Ondernemers in Nederland maken lange werkweken. Uit onderzoek van EIM komt naar

Nadere informatie

Ontwikkeling Haarlemse Economie

Ontwikkeling Haarlemse Economie Reag eren Ad res : ju n -15 ondernemers panel@.nl Grote markt 2 2011 RD Gemeente, afdeling DIA OndernemersPanel Ontwikkeling se Economie 1 De se economie ontwikkelt zich positief Veel ondernemers (40%)

Nadere informatie

Minder starters in 2016

Minder starters in 2016 Vooruitzicht Starters Minder starters in 2016 Aantal starters stabiel in 2015, daling verwacht in 2016 130.000 Meer starters in de bouw, minder starters in de transport percentage, jan t/m sep 2015 t.o.v.

Nadere informatie

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel

M201107. Mix and Match. Het gebruik van digitale media in het MKB. drs. R van der Poel M201107 Mix and Match Het gebruik van digitale media in het MKB drs. R van der Poel Zoetermeer, maart 2011 Mix and Match Ondernemers moeten goed voor ogen houden welke doelstellingen zij met digitale media

Nadere informatie

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen)

Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Analyse (door)startende bedrijven (in woningen) Versie derde kwartaal 2014 RAPPORT (DOOR)STARTENDE BEDRIJVEN (IN WONINGEN) Derde kwartaal 2014 Oktober 2014 Samenstelling rapport: In opdracht van: Camiel

Nadere informatie

In opdracht van Nederland Maritiem Land (NML) en de aangesloten branches heeft Ecorys de maritieme arbeidsmarktenquête 2015 uitgevoerd. In 2015 is niet voor elke branche afzonderlijk een rapportage opgesteld.

Nadere informatie

Vraag naar Arbeid 2015

Vraag naar Arbeid 2015 Bijlage A: Opzet van het onderzoek Auteurs Patricia van Echtelt Roelof Schellingerhout Marian de Voogd-Hamelink Bijlage A. Opzet van het onderzoek Het rapport Vraag naar Arbeid 2015 beschrijft de ontwikkelingen

Nadere informatie

De economische crisis en Oud-West

De economische crisis en Oud-West De economische crisis en Oud-West Van 30 juni tot en met 7 juli 2009 kon het bewonerspanel van Oud-West vragen beantwoorden over de economische crisis. Hebben de panelleden het idee dat ze de gevolgen

Nadere informatie

Fact sheet. Ondernemerschap in Oost. Ondernemerschap in Oost. Het aantal vestigingen in stadsdeel Oost groeit sterk. november 2011

Fact sheet. Ondernemerschap in Oost. Ondernemerschap in Oost. Het aantal vestigingen in stadsdeel Oost groeit sterk. november 2011 Fact sheet november 11 Ondernemerschap in Stadsdeel telt veel kleine bedrijven die zich voornamelijk bevinden in de en in de explosief groeiende cultuur en recreatie sector. Het hoge aantal starters zorgt

Nadere informatie

Vakantiewerk onderzoek 2017 FNV Jong. Hans de Jong & Robin Koenen Juni 2017

Vakantiewerk onderzoek 2017 FNV Jong. Hans de Jong & Robin Koenen Juni 2017 Vakantiewerk onderzoek 2017 FNV Jong Hans de Jong & Robin Koenen Juni 2017 Achtergrond Achtergrond 2 Achtergrond SAMPLE 409 Respondenten WEging De data is gewogen op geslacht, leeftijd en opleiding. Hierbij

Nadere informatie

Werkgelegenheid in Leiden

Werkgelegenheid in Leiden maart 2010 Werkgelegenheid in Leiden Jaarlijks publiceert de eenheid Beleidsonderzoek en Analyse (BOA) de meest actuele cijfers over het aantal bedrijven en werkzame personen in Leiden gebaseerd op het

Nadere informatie

M Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel

M Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel M200706 Waar blijft die wortel? om maatschappelijk verantwoord ondernemen in het MKB los te trekken? dr. R. Hoevenagel Zoetermeer, mei 2007 Waar is die wortel? De nieuwe staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland Derde kwartaal 14 Voorwoord Dit rapport geeft de belangrijkste uitkomsten van de Conjunctuurenquête Nederland van het derde kwartaal 14. De Conjunctuurenquête Nederland brengt

Nadere informatie

FME Postbus AD Zoetermeer T E I HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016

FME Postbus AD Zoetermeer T E I  HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2016 FME Postbus 190 2700 AD Zoetermeer T 079 353 11 00 E info@fme.nl I www.fme.nl HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête 2016 Algemeen Ondernemers in de technologische industrie hebben in 2015 een omzetgroei

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK

INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK INTERNATIONAAL MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN: ONDERZOEK INHOUD 1. Uitgangspunten 2. Doelgroep - achtergrondkenmerken 3. IMVO - algemeen 4. IMVO voor het eigen bedrijf/ bedrijf waar het voor werkt

Nadere informatie

OVERZICHT TOTAAL ONDERZOEK FINANCIELE DIENSTEN

OVERZICHT TOTAAL ONDERZOEK FINANCIELE DIENSTEN OVERZICHT TOTAAL ONDERZOEK FINANCIELE DIENSTEN Inzicht in de financiële markt Particulier Particulier Tracker Particulier Portefeuille Productie Zakelijk Tracker Zakelijk GfK 2016 Zakelijk 1 Zakelijk (

Nadere informatie

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen

Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Sectorprognoses 2015 en MKB- Visie zonder grenzen Bijeenkomst Rabobank Noord- en Oost- Achterhoek Monique van Plateringen & Annemarie Kuijer 9 februari 2015 Introductie Sprekers Annemarie Kuijer, sectormanager

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

LACHEN OP HET WERK. Een kwantitatief onderzoek onder Nederlandse werknemers in opdracht van Aevitae

LACHEN OP HET WERK. Een kwantitatief onderzoek onder Nederlandse werknemers in opdracht van Aevitae LACHEN OP HET WERK Een kwantitatief onderzoek onder Nederlandse werknemers in opdracht van Aevitae CAROLINE VAN TEEFFELEN JORIS DE JONGH AMSTERDAM, NOVEMBER 2016 VOORAF AANLEIDING EN DOEL ONDERZOEK Aanleiding

Nadere informatie

Opzet en uitvoering onderzoek 'Motie Straus'

Opzet en uitvoering onderzoek 'Motie Straus' Opzet en uitvoering onderzoek 'Motie Straus' Aansluiting mbo-opleidingen op de arbeidsmarkt gev16-0731mr/bes_alg 1 1. Inleiding Aanleiding en achtergrond onderzoek Op 14 oktober 2015 heeft Tweede Kamerlid

Nadere informatie

Concurrentiebeding. Dataverzameling bij het LISS panel in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Concurrentiebeding. Dataverzameling bij het LISS panel in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Dataverzameling bij het LISS panel in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid datum 18 december 2015 auteur(s) Maarten Streefkerk Suzan Elshout Boukje Cuelenaere versie 2.0 CentERdata,

Nadere informatie

CBS: Aantal vacatures stijgt opnieuw

CBS: Aantal vacatures stijgt opnieuw Persbericht PB-034 15 mei 2014 9:30 uur CBS: Aantal vacatures stijgt opnieuw Derde kwartaal op rij toename van vacatures Grootste stijging bij de commerciële dienstverlening Meer dynamiek op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2011

Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Provincie Groningen Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Werkgelegenheidsonderzoek 2011 Provincie Groningen Provincie Groningen Drs. Eelco Westerhof

Nadere informatie

CSI-steekproef 2008 en respons follow-ups 2009 en 2010

CSI-steekproef 2008 en respons follow-ups 2009 en 2010 CSI-steekproef 2008 en respons follow-ups 2009 en 2010 Deze beknopte rapportage vormt het vervolg op de rapportages over de eerste en tweede meting waarin de vragenlijstontwikkeling zijn beschreven, en

Nadere informatie

Dip in aantal bedrijven dat aan bewegingsstimulering doet.

Dip in aantal bedrijven dat aan bewegingsstimulering doet. Dip in aantal bedrijven dat aan bewegingsstimulering doet. Monique Simons, Claire Bernaards, Vincent H. Hildebrandt, TNO Kwaliteit van leven Inleiding Sinds 1996 meet TNO periodiek hoeveel bedrijven in

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht

Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht. Rapportage. Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Enquête Revitalisering Bedrijventerrein Overvecht Rapportage Uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht Uitgevoerd door: ETIN Adviseurs s-hertogenbosch, mei 2009 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 1.1 Populatie

Nadere informatie

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Voorbeeldpresentatie Inhoud 1 Inleiding 2 Resultaten - Spontane en geholpen bekendheid - Herkenning radiocommercial en rapportcijfer - Teruggespeelde boodschap -

Nadere informatie

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen?

Financial planning voor ondernemers. Heb jij al poen voor je pensioen? Financial planning voor ondernemers Heb jij al poen voor je pensioen? 1! van 12! Voorwoord De pensioenen van ondernemers zijn al langere tijd onderwerp van discussie. Terwijl in Den Haag wordt gediscussieerd

Nadere informatie