PRINCE Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PRINCE2 2010. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V."

Transcriptie

1 PRINCE Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

2 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING ALGEMEEN PRINCE KENMERKEN PRINCE VOORDELEN VAN HET GEBRUIK VAN PRINCE OPBOUW PRINCE OVERZICHT VAN PROCESSEN OPSTARTEN VAN EEN PROJECT (SU) INITIËREN VAN EEN PROJECT (IP) STUREN VAN EEN PROJECT (DP) BEHEERSEN VAN EEN FASE (CS) MANAGEN PRODUCTOPLEVERING (MP) MANAGEN FASEOVERGANGEN (SB) AFSLUITEN VAN EEN PROJECT (AP) THEMA S BUSINESS CASE PROJECTORGANISATIE KWALITEIT PLANNEN RISICO S WIJZIGINGEN VOORTGANG LITERATUURVERWIJZINGEN... 12

3 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 3 van 12 1 Inleiding 1.1 Algemeen PRINCE werd in 1989 door OGC (Office of Government Commerce, voorheen Central Computer and Telecommunication Agency, CCTA) ontworpen. De methode is gebaseerd op PROMPT, een methode voor projectmanagement die in 1975 is ontwikkeld. De methode PRINCE was gericht op projectmanagement in een ICT-omgeving. In 1996 werd PRINCE2 geïntroduceerd. Het wezenlijke verschil tussen beide versies is dat PRINCE2 niet meer ICT-gerelateerd is, maar geschikt is voor alle type projecten. PRINCE2 is daarmee een generieke projectmanagementmethode die binnen de gehele organisatie gebruikt kan worden in alle type projecten. In 2002 en in 2005 is een geheel herziene druk van de manual Managing Successful Project with PRINCE2 verschenen. In 2009 is er een splitsing gemaakt tussen managing en directing succesfull projects with PRINCE2. De rede hiervoor is voornamelijk om het verschil te maken tussen wat voor een Project Manager relevant is en wat voor een senior manager. Daarnaast is er meer naar de praktijk gekeken en zijn er ook meer praktijkvoorbeelden toegevoegd. De nieuwe opzet is meer gefocust om een leidraad te vormen voor managers. Het voorliggende document beschrijft de hoofdlijnen van PRINCE2 vanuit deze versies. In Engeland en Nederland is PRINCE2 de meest gebruikte projectmanagementmethode. In andere europese landen neemt het gebruik snel toe. In meer dan 130 landen worden momenteel PRINCE2 examens afgenomen.

4 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 4 van 12 2 PRINCE2 2.1 Kenmerken PRINCE2 PRINCE2 (PRojects IN Controlled Environments) is een gestructureerde methode voor effectief projectmanagement. De belangrijkste kenmerken van PRINCE2 zijn: De methode is proces georiënteerd en gericht op een zakelijke rechtvaardiging, met als centrale element de Business Case, vanuit de staande organisatie; Er is een gedefinieerde organisatiestructuur voor het projectmanagementteam; De methode kent een op producten gebaseerde benadering van planning; De methode legt de nadruk op de onderverdeling van projecten in beheersbare en controleerbare fasen; De methode is flexibel en kan in vrijwel elke omgeving gebruikt worden voor elk soort project. 2.2 Voordelen van het gebruik van PRINCE2 PRINCE2 levert voordelen voor managers en bestuurders van projecten en voor organisaties door een beheerst gebruik van mensen en middelen en de mogelijkheid risico s effectiever te beheersen. PRINCE2 is best practice. De methode wordt algemeen erkend en zorgt voor een gezamenlijke taal voor alle deelnemers aan het project. PRINCE2 is een krachtig hulpmiddel om tot een gestructureerde aanpak te komen. PRINCE2 levert projecten met: Een beheerste start, midden en einde; Focus op zakelijke rechtvaardiging en risico s; Een gedefinieerde organisatiestructuur; Flexibele beslismomenten; Regelmatige controles op voortgang; Gecontroleerde bijsturing door het projectmanagement bij afwijking op het plan; Betrokkenheid van het management en belanghebbenden op het juiste moment en over de juiste onderwerpen; Goede communicatiekanalen tussen het project en de rest van de organisatie. 2.3 Opbouw PRINCE2 De PRINCE2 methode is opgebouwd uit vier elementen: 1. Principes: PRINCE2 kent zeven principes. Deze zijn allen essentieel en moeten worden gevolg voordat er kan worden gesproken over een PRINCE2 project. 2. Thema s: PRINCE2 kent zeven Thema s. staan continue centraal tijdens een PRINCE2 project en spelen een belangrijke rol in de PRINCE2 processen. 3. Processen: PRINCE2 kent zeven processen. Deze processen beschrijven tezamen, in chronologische volgorde, alle management stappen van een project. 4. Project Omgeving: PRINCE2 kan bij elk project worden gebruikt. Ongeacht de complexiteit of grootte, de PRINCE2 methode kan volledig worden aangepast aan de omgeving van een project.

5 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 5 van 12 De Principes van PRINCE2 vormen de basis voor de methodiek. Op elk moment van een PRINCE2 project moeten deze principes worden gevolgd. Als dit niet het geval is kan er niet worden gesproken over een PRINCE2 project. In totaal onderkent PRINCE2 zeven principes: Continue zakelijke rechtvaardiging: Een PRINCE2 project dient op ieder moment een zakelijke rechtvaardiging te hebben. Een project zou niet mogen worden gestart zonder een geldige zakelijke rechtvaardiging. Gedurende het project zijn er regelmatig momenten waarop de zakelijke rechtvaardiging moet worden gevalideerd. Zodra er geen zakelijke rechtvaardiging meer bestaat voor een project, moet deze onmiddellijk worden stop gezet. Leren van ervaringen: Binnen een PRINCE2 project wordt er waar mogelijk gebruik gemaakt van opgedane ervaringen. Dit kunnen ervaringen van binnen maar ook van buiten de organisatie zijn. Ook moet er ruimte gecreëerd worden voor het opdoen, vastleggen en doorgeven van ervaringen voor eventuele volgende projecten. Gedefinieerde rollen en verantwoordelijkheden: Door de tijdelijke aard van een project moet er te allen tijde duidelijkheid bestaan over wie welke verantwoordelijkheden heeft. In een PRINCE2 project moeten rollen en verantwoordelijkheden duidelijk beschreven zijn, waarbij de business, gebruiker en leverancier vertegenwoordigd zijn. Manage door fasering: Een PRINCE2 project moet per fase worden gepland, bewaakt en beheerst. Pas als een fase is afgerond en goedgekeurd door de Stuurgroep, mag aan een volgende fase worden begonnen. Management by Exception : Het principe dat management alleen bijstuurt bij afwijkingen zorgt ervoor dat economisch met schaarse managementtijd wordt omgegaan. Het PRINCE2-model gaat uit van vier organisatie-niveaus onderscheiden: Door toleranties aan het project mee te geven kan het werk worden voortgezet zonder een bovenliggende organisatieniveau in te raadplegen. Pas als de verwachting ontstaat dat een projectdoelstelling buiten deze marges dreigt te raken, wordt een hoger niveau geraadpleegd. Focus op producten: Een PRINCE2 project richt zich op de definitie en oplevering van een product en in het bijzonder de scope en kwaliteit ervan. Dit komt ondermeer nadrukkelijk tot uiting in de zogenaamde product breakdown en een product gebaseerd plannen in plaats van activiteiten gebaseerd. Aanpassen op de projectomgeving: PRINCE2 kan worden aangepast aan de omgeving, omvang, complexiteit, belang, risico s en kundigheid van de betrokkenen van een project. De Thema s beschrijven en verklaren de belangrijkste elementen van projectmanagement. Tijdens een project staan deze Thema s continue centraal. De zeven Thema s van PRINCE2 zijn: Business Case: Een project start met een idee dat potentieel waarde creëert voor de organisatie. Dit thema behandelt de vertaling van het idee tot een levensvatbaar investeringsvoorstel en hoe management hierop met focus blijft sturen. De business case beantwoordt de Waarom -vraag, waarom is dit project nodig en zinvol; Organisatie: Dit thema beschrijft rollen en verantwoordelijkheden in de tijdelijke projectorganisatie; Organisatie beantwoordt de Wie -vraag, wie is waarvoor verantwoordelijk; Kwaliteit: Dit thema legt uit hoe het idee wordt gedefinieerd tot concrete eisen, zodat alle projectdeelnemers de kwaliteitseigenschappen van de op te leveren producten begrijpen, en hoe projectmanagement borgt dat het project uiteindelijk conform deze eisen oplevert. Kwaliteit beantwoordt de Wat -vraag; wat gaan we maken. Plannen: projectvoortgang vindt plaats op basis van goedgekeurde plannen. Het thema Plannen beantwoordt de vragen Hoe, Hoeveel, en Wanneer. Risico s: Projecten bevatten typisch meer risico dan operationele lijnactiviteiten. Dit is juist een van de redenen om van iets een project te maken: het gaat uit van onzekerheden en daarop zijn de organisatie de plannen en werkwijze ook ingericht. Het thema risico s behandelt de Wat als - vraag. Wijziging: Dit thema beschrijft hoe met issues wordt omgegaan die impact hebben op bekrachtigde plannen, ontwerpen, geleverde (tussen-)producten. Het behandelt de vraag Wat is de impact?. Voortgang: Dit thema adresseert de voortdurende geldigheid van plannen. Het behandelt het proces voor bekrachtiging van plannen, het meten van de actuele performance ten opzichte van plannen en het escalatiemechanisme Het beantwoord de vragen Waar zijn we nu, Waar stevenen we op af en Moeten we nog steeds doorgaan?. De thema s zijn verder uitgewerkt in hoofdstuk 4.

6 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 6 van 12 De Processen zijn beschreven in het PRINCE2 procesmodel. De zeven processen van PRINCE2 beschrijven tezamen alle management stappen die tijdens het project moeten worden genomen: wat moet worden gedaan, door wie, wanneer en hoe om een project succesvol te managen? PRINCE2 onderkent als processen: Opstarten van een project; Initiëren van een project; Sturen van een project; Beheersen van een fase; Managen productoplevering; Managen faseovergangen en Afsluiten van een project.

7 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 7 van 12 3 Overzicht van Processen Volgens PRINCE2 wordt het projectmanagementproces onderverdeeld in acht hoofdprocessen. Ieder hoofdproces wordt verder onderverdeel in subprocessen. Het procesmodel (voorzien van de gangbare Engelstalige afkortingen) ziet er als volgt uit: Pre- Project Initiatiefase Oplever - fase(n) Finale opleverfase Sturen (Directing) SU DP Sturen Project SB SB CP Beheersen (Managing) IP CS Fase Beheersen CS Fase Beheersen Leveren (Delivering) MP Managen Productoplevering MP Managen Productoplevering SU = Opstarten Project (Starting Up a project) DP = Sturen Project (Directing a Project) IP = Initiëren Project SB = Beheersen faseovergangen (managing a Stage Boundery) CS = Beheersen van een Fase (Controlling a Stage) MP = Managen productoplevering (Managing product delivery) CP = Afsluiten Project (Closing a Project) 3.1 Opstarten van een Project (SU) Dit is het eerste proces in PRINCE2. Het proces vindt plaats vóór de start van het project en duurt in principe kort. Het project begint pas nádat dit proces is doorlopen en de Stuurgroep het begin van het project heeft geautoriseerd. Basisprincipes voor dit proces zijn: Er moet een zakelijke rechtvaardiging zijn om een project te starten; Bepaalde informatie is nodig om een rationele beslissing te kunnen nemen over het starten van een project; Er kunnen geen werkzaamheden worden uitgevoerd voordat bepaalde verantwoordelijkheden zijn gedefinieerd en bepaalde rollen zijn ingevuld; Voordat goedkeuring kan worden gegeven om met de initiatiefase te beginnen, moet er een Initiatiefaseplan zijn opgesteld. Het proces begint met een Projectmandaat afkomstig van het bedrijfs- of programmamanagement, waarin de aanleiding en de zakelijke rechtvaardiging voor het project op hoofdlijnen zijn beschreven.. De door het bedrijfs- of programmamanagement aangestelde Projectmanager stelt het Projectvoorstel op en opent het Risicologboek. Ook definieert de Projectmanager de Projectaanpak en stelt hij het Initiatiefaseplan op. Hierbij doorloopt hij het proces Opstellen van een Plan. 3.2 Initiëren van een Project (IP) Het doel van dit proces is helderheid te verschaffen wat met het project moet worden bereikt, waarom het project nodig is, hoe de resultaten zullen worden gerealiseerd en wat de verantwoordelijkheden van alle betrokken partijen zijn, zodat er daadwerkelijk draagvlak voor het project kan worden verkregen.

8 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 8 van 12 Het proces begint met het opstellen van het Projectkwaliteitsplan en het openen van het Kwaliteitslogboek. Op basis van het Projectkwaliteitsplan en het Projectvoorstel wordt vervolgens het Projectplan opgesteld. De Business case wordt getoetst en nader gedefinieerd, er wordt nagegaan welke risico s kunnen optreden en het Risicologboek wordt bijgewerkt. Daarna worden de beheersmechanismen en het Communicatieplan voor het project opgesteld en het projectdossier ingericht. Tenslotte wordt het Projectinitiatiedocument (PID) opgesteld. 3.3 Sturen van een Project (DP) Dit proces loopt gedurende de totale duur van het project en beschrijft het proces binnen de Stuurgroep. Het proces richt zich op het maximaliseren van de kans dat het project succesvol is en dat het project oplevert wat de klant en de gebruiker ervan verwachten. In de eerste processtap wordt op basis van de documenten van het proces Opstarten van een Project de initiatiefase geautoriseerd. Op basis van het PID en het Faseplan voor de volgende fase wordt het project geautoriseerd en de start van de eerstvolgende fase vrijgegeven. Het PID wordt met het bedrijfs- of programmamanagement besproken. Op basis van de documenten van het proces Managen Faseovergangen wordt de start van de volgende fase geautoriseerd. De stuurgroep stuurt zowel op basis van de rapportages en de escalaties van de Projectmanager als op basis van informatie van buiten het project. De laatste processtap gaat over het correct Afsluiten van een Project. 3.4 Beheersen van een Fase (CS) Dit proces gaat over het dagelijkse (project)management binnen een fasee en is essentieel voor het succes van het project. Toleranties hiervoor worden van te voren vastgesteld. Het proces bestaat uit een hoofdregelkring met de volgende activiteiten: Werkpakket autoriseren; Voortgang bewaken; Projectissues verzamelen; Projectissues beoordelen; Status fase beoordelen; Hoofdpunten rapporteren; Corrigerende maatregelen nemen; Projectissues escaleren; Afgerond Werkpakket ontvangen. 3.5 Managen Productoplevering (MP) Het proces is gericht op de uitvoering van een Werkpakket. Een Werkpakket behelst het realiseren van één of meer samenhangende producten die in het Faseplan zijn gedefinieerd. Op basis van de beoordeling van het uit te voeren werk stelt de Teamleider het Teamplan op. Het werk wordt uitgevoerd en de tijd, middelen en risico s die aan het werk zijn verbonden, worden bewaakt en beheerst. De kwaliteit van de op te leveren producten wordt bewaakt en getoetst. De resultaten van de beoordelingen worden vastgelegd in het Kwaliteitslogboek. De voortgang/status van het werk wordt aan de Projectmanager gerapporteerd in Voortgangsrapporten op de wijze zoals vooraf bij de acceptatie van het Werkpakket is overeengekomen. Het Werkpakket wordt goedgekeurd en opgeleverd aan de Projectmanager. 3.6 Managen Faseovergangen (SB) Dit proces realiseert de producten nodig voor de Stuurgroep om te kunnen beslissen over de voortgang van het project ( no go / go -beslissing), om de benodigde inzet van mensen en middelen voor de volgende fase te kunnen vrijmaken en om decharge te kunnen verlenen aan de Projectmanager en de projectteams over de afgelopen fase. In geval van een afwijking wordt een Afwijkingsplan opgesteld in plaats van het Faseplan voor de volgende fase. Het Afwijkingsplan gaat over de resterende periode vanaf de afwijking tot aan het einde van de huidige fase. 3.7 Afsluiten van een Project (AP) Dit proces stelt zeker dat de resultaten uit het PID zijn bereikt, de eisen en wensen van de gebruikers zijn ingevuld, de opgeleverde producten zijn geaccepteerd en dat een heldere overdracht plaatsvindt van de projectresultaten aan de organisatie van de klant.

9 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 9 van 12 Een aanbeveling projectafsluiting wordt opgesteld voor de Stuurgroep, zodat de vrijkomende mensen en middelen opnieuw kunnen worden ingezet. De producten worden opgeleverd. De acceptatie door de gebruikers (eindgebruikers en beheerders) wordt bevestigd. De projectorganisatie wordt ontbonden en de fysieke hulpmiddelen worden vrijgegeven. De project- en productdossiers worden gearchiveerd. Een Postproject-review wordt opgesteld. Op basis van de ervaringen van het Leerpuntenlogboek wordt een Leerpuntenrapport voor het gehele project opgesteld. Tevens wordt een Projecteindrapportage opgesteld.

10 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 10 van 12 4 Thema s De PRINCE2 thema s geven aan hoe (en waarom) de procesactiviteiten uitgevoerd moeten worden De thema s beschrijven: hoe baselines worden opgesteld. Baselines omvatten alle zes prestatiedoelen van een project (voordelen, risico s, scope, kwaliteit, kosten en tijd); hoe het projectmanagement team tijdens de voortgang van het project het werk stuurt en beheerst. 4.1 Business Case Een PRINCE2 project is gebaseerd op een valide Business case. De Business case geeft antwoord op de vraag: waarom moet dit project worden uitgevoerd? De antwoorden op deze vraag worden op een structurele manier gepresenteerd: de redenen voor de noodzaak van het project en de op te leveren producten; beschrijving van de overwogen opties en de argumentatie voor de gekozen oplossing c.q. project; identificatie van de baten die kunnen worden behaald door middel van de op te leveren producten van het project; overzicht van de begrote kosten en de geschatte tijdsduur van het project. De Opdrachtgever is eigenaar van de Business case. De Business case is een levend document; gedurende het project worden beslissingen over de voorgang en verdere investeringen genomen op basis van de Business case. Tijdens de levenscyclus van het project geeft de Business case antwoord op de vraag: Is het zinvol om door te gaan met het project, gezien de verdere investeringen benodigd voor het resterende deel van het project? Hierom wordt op cruciale momenten in het project de Business case geactualiseerd, onder andere tijdens de faseovergangen. 4.2 Projectorganisatie De PRINCE2 projectorganisatiestructuur gaat uit van een klant-leverancierrelatie. PRINCE2 maakt een splitsing tussen het management van het project en degenen die de eigenlijke specialistische producten realiseren. PRINCE2 onderscheidt vier niveaus in de projectmanagementstructuur: Bedrijfs- of programmamanagement; Stuurgroep; Projectmanager; Teamleiders. 4.3 Kwaliteit PRINCE2 gaat uit van het begrip projectkwaliteit: De mate waarin het geheel aan productenkenmerken in staat is om de vastgestelde of impliciete behoeften te vervullen. De kwaliteitsverwachting met bijbehorende acceptatiecriteria wordt in het Projectmandaat vastgelegd. Kwaliteitsmanagement is het proces dat zekerstelt dat aan de kwaliteitsverwachtingen van de klant wordt voldaan. Het omvat: Het kwaliteitssysteem, de reeks samenhangende procedures en instructies ter uitvoering van de kwaliteitszorg; De kwaliteitsborging, de inrichting, het onderhoud, de controle en de evaluatie van het kwaliteitssysteem; De kwaliteitsplanning, de kwaliteitscriteria van de klant, het toe te passen kwaliteitssysteem, de uit te voeren kwaliteitscontroles en de daarvoor benodigde mensen en middelen. De kwaliteitsbeheersing, het onderzoek om na te gaan of de producten voldoen aan de gestelde specificaties. 4.4 Plannen Onder een plan wordt verstaan: een document waarin staat hoe gedefinieerde doelstellingen in termen van resultaten, tijd, kosten en kwaliteit kunnen worden gerealiseerd. PRINCE2 onderscheidt vier soorten plannen:

11 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 11 van 12 Een Projectplan is een globaal plan, waarin de belangrijkste op te leveren producten en de managementfasen worden aangegeven. Dit plan beschrijft verder in hoofdlijnen de belangrijkste activiteiten, de benodigde tijd, geld en de in te zetten mensen en middelen. Een Faseplan bevat die informatie die nodig is om de uitvoering van een fase adequaat te beheersen. Het Faseplan is het werkdocument van de Projectmanager, maar dient ook voor de besluitvorming van de Stuurgroep, om de start van de volgende fase te autoriseren en de benodigde mensen en middelen voor deze fase vrij te geven. Een Teamplan bevat alle informatie nodig voor de Teamleider om één of meer producten te realiseren, die aan de werkgroep ter realisatie zijn toebedeeld. Het teamplan is facultatief. Een Afwijkingsplan wordt opgesteld voor de resterende periode van het betreffende plan als de gegeven toleranties van een projectplan, een faseplan of een teamplan dreigen te worden overschreden, waarbij wordt gerefereerd naar het Afwijkingsrapport dat aanleiding was tot het besluit om het Afwijkingsplan op te stellen. 4.5 Risico s PRINCE2 definieert risico als de onzekerheid over de uitkomst (zowel positief als negatief). Risicomanagement omvat proactief management om onzekerheden over de uitkomst voor het project te beheersen. Risicoanalyse Risico-identificatie: wat is een potentieel risico en wat is de consequentie voor het project? Risico-evaluatie: wat is de grootte van het risico? Deze omvang wordt vaak gevisualiseerd in een risicoprofiel (Risico = Kans * Impact). Hierbij is het tevens zaak de risicohorizon vast te stellen: op welke termijn kan het risico zich voordoen? Identificatie passende maatregelen: voorkomen, reduceren, overdragen, opstellen calamiteitenplan of acceptatie. Selectie maatregelen: het maken van een afweging tussen het risico en de kosten/consequenties van de mogelijke tegenmaatregelen. 4.6 Wijzigingen Een project opereert per definitie in een zich wijzigende omgeving. Zonder een goed wijzigingsbeheer treedt vaak een sluipende verandering op in de scope en de specificaties. Ogenschijnlijk kleine wijzigingen kunnen een grote invloed hebben op de rest van het project. Alle wijzigingen in een project worden binnen PRINCE2 behandeld als Projectissue. Projectissues kunnen verder worden onderverdeeld in: Wijzigingsverzoek (WV): Als een product is goedgekeurd door de Stuurgroep kan het product niet meer worden gewijzigd zonder toestemming van dezelfde Stuurgroep. Afwijzing van Specificatie: Dit geeft aan dat een specialistisch product niet voldoet of niet zal voldoen aan de specificaties. Uiting van zorg Vraag Goedgekeurde wijzigingen moeten worden vastgelegd als configuratie-item (CI) in de Configuratiedatabase.

12 Organisatie SYSQA B.V. Pagina 12 van Voortgang Het thema voortgang omvat het voortdurende proces van het bepalen van de haalbaarheid van de plannen. Voortgangscontrole waarborgt dat op elk niveau van het project management team, het bovenliggende managementsniveau: De voortgang kan volgen; Gerealiseerde mijlpalen/opbrengsten kan vergelijken met de plannen; Plannen en keuzes kan doornemen en vergelijken met toekomstige situaties; Problemen kan detecteren en risico s kan identificeren; Correctieve acties kan initiëren; Extra (meer-)werk kan goedkeuren. PRINCE2 biedt voortgangscontrole door: Bevoegdheden te delegeren; Het project te verdelen in management fases; Voortgangsrapportage en reviews te baseren op tijd en mijlpalen (gebeurtenissen); Afwijkingen te constateren. 5 Literatuurverwijzingen De nieuwe PRINCE-heerlijk - B.H. Hedeman Projectmanagement volgens Prince 2 Peter Janssen Projectmanagement op basis van Prince 2 - B. Hedeman, G. Vis van Heemst & H. Fredriksz De kleine Prince 2 - M. van Onna & A Koning Managing Successful Projects With Prince2 - Office Of Government Commerce Directing Succesful Projects with PRINCE2 Office Of Government Commerce PRINCE2 Revealed Colin Bentley PRINCE2 voor opdrachtgevers. Michiel van der Molen Van Haren Publishing

1Modelexamen 1. Modelexamen 1

1Modelexamen 1. Modelexamen 1 1Modelexamen 1 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten

DEEL I 5.5 PRINCE2. 5.5.1 Definitie project. 5.5.2 Kern van PRINCE2. 5.5.3 Historie. 5.5.4 Scope. 5.5.5 Uitgangspunten 5 Projectmanagementmethoden 83 5.5 PRINCE2 Deel I van de beschrijving van PRINCE2 is geschreven door Ron Seegers en gereviseerd en geautoriseerd door Joost Nuijten, bestuurslid van de Prince User Group

Nadere informatie

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening

PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening PRINCE2 Foundation proef examen Multiple-choice oefening 1. Wat is ten aanzien van de projectomgeving het uitgangspunt van PRINCE2? A. Een Fixed-price contract B. Een klant/leveranciers omgeving C. Een

Nadere informatie

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren

Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren TM PRINCE2 Symposium: Combineren PRINCE2 met PMW en Projectmatig Creëren Bert Hedeman b.hedeman@insights-int.nl PRINCE2TM is a Trade Mark of the Office of Government Commerce Bert Hedeman Partner Insights

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

2Modelexamen 2. Modelexamen 2

2Modelexamen 2. Modelexamen 2 2Modelexamen 2 Het examen PRINCE2 Foundation wordt in Nederland afgenomen door Stichting EXIN. Om u voor te bereiden op het examen is er een representatief modelexamen bijgevoegd. Het examen bestaat uit

Nadere informatie

Project Management: Introductie tot Prince2

Project Management: Introductie tot Prince2 Bijeenkomst Detaco professionals Project Management: Introductie tot Prince2 Stefan van Duren 22 september 2011 Het Turfschip Etten-Leur Gebaseerd op het boek Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie

Nadere informatie

P componenten en technieken

P componenten en technieken 1 rojectmatig P werken 1. Ja, want het resultaat, het is tijdelijk, multidisciplinair en nieuw. 2. Een routinematige aanpak is meer geschikt als de bestemming ieder jaar hetzelfde is. 3. Ja, maar dan wordt

Nadere informatie

PROJECT INITIATION DOCUMENT

PROJECT INITIATION DOCUMENT PROJECT INITIATION DOCUMENT Versie: Datum: x.x dd-mm-jj DOCUMENTATIE Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum:. INHOUDSOPGAVE 1. Managementsamenvatting

Nadere informatie

afsluitende fase. Binnen deze fasen worden zeven hoofdprocessen onderkend (bezien vanuit de stuurgroep en de projectmanager). Het proces plannen uit

afsluitende fase. Binnen deze fasen worden zeven hoofdprocessen onderkend (bezien vanuit de stuurgroep en de projectmanager). Het proces plannen uit service management PRINCE2 release 2009 Een eerste verkenning In 2009 komt een nieuwe versie van PRINCE2 op de markt. De huidige versie is dan circa vier jaar oud. Een samenvatting van de principes, thema

Nadere informatie

Secretaris op maat! PRINCE2

Secretaris op maat! PRINCE2 PRINCE2 PRINCE2 (PRojects IN a Controlled Environment) levert een managementomgeving en structuur met richtlijnen en hulpmiddelen voor het opstarten, initiëren, uitvoeren, beheersen en afsluiten van projecten.

Nadere informatie

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over

is maatwerk Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Afstemming op specifieke organisatie laat vaak te wensen over Implementatie PRINCE2 is maatwerk Veel organisaties worstelen met de invoering van PRINCE2 en komen vaak niet verder dan PINO (PRINCE2 In Name

Nadere informatie

PRINCE2 in duizend woorden

PRINCE2 in duizend woorden PRINCE2 in duizend woorden Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd White paper September 2011 Inhoud 1 Wat is PRINCE2? 3 2 Voordelen van PRINCE2 3 3 Principes 3 4

Nadere informatie

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement

Prince2 audit. Kwaliteitsmaatregel met rendement Prince2 audit Kwaliteitsmaatregel met rendement Niek Pluijmert Dga INQA (samen met Hans) Project- en kwaliteitmanagement Sedert 1979 in ICT Bestuurslid Spider Bestuurslid KvK Midden Nederland TU Delft

Nadere informatie

PRINCE2 in duizend woorden. Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd. AXELOS.com. The Stationery Office 2011

PRINCE2 in duizend woorden. Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd. AXELOS.com. The Stationery Office 2011 PRINCE2 in duizend woorden Andy Murray, hoofdauteur van PRINCE2 (2009) en Directeur van Outperform UK Ltd AXELOS.com White Paper September 2011 Inhoud 1 Wat is PRINCE2? 3 2 Voordelen van PRINCE2 3 3 Principes

Nadere informatie

Projectmanagement update

Projectmanagement update Projectmanagement update Alfred Krol Triple Plus BV Even voorstellen PRINCE2 is a Registered Trade Mark of the Office of Government Commerce in the United Kingdom and other countries. The Swirl logo is

Nadere informatie

De kleine Prince 2. Gids voor projectmanagement. Mark van Onna Ans Koning. Zesde herziene druk. Review: Arthur Coppens

De kleine Prince 2. Gids voor projectmanagement. Mark van Onna Ans Koning. Zesde herziene druk. Review: Arthur Coppens De kleine Prince 2 Gids voor projectmanagement Zesde herziene druk Mark van Onna Ans Koning Review: Arthur Coppens Inhoud 1 Inleiding 12 1.1 Introductie 12 1.2 Voor wie is De kleine Prince 2? 13 1.3 Het

Nadere informatie

Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003

Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003 Lagant Management Consultants B.V. Presentatie NGI 26 augustus 2003 1 2 Inleiding Wat is PRINCE2? Organisation Discussie Wat is een project? Improvisatie Uniek Flexibel Vernieuwend Enerverend Chaotisch

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

3Processen, componenten en technieken

3Processen, componenten en technieken 1Projectmatig werken De familie Prins gaat projectmatig werken In het boek: Prince2 Compact staan de belevenissen van de familie Prins centraal. De familie Prins is een modaal gezin, met pa en ma Prins

Nadere informatie

1. Thema: Plannen. Definities en Kernbegrippen. Inhoud

1. Thema: Plannen. Definities en Kernbegrippen. Inhoud Inhoud 1. Thema: Plannen 1. Thema: Plannen 1 1.1 Niveaus van Plannen 2 1.1.1 Project Plan (Projectplan) 2 1.1.2 Stage Plan (Faseplan) 2 1.1.3 Exception Plan (Afwijkingsplan) 2 1.2 Product Based Planning

Nadere informatie

PRINCE 2: Projects IN Controlled Environments 1

PRINCE 2: Projects IN Controlled Environments 1 PRINCE 2: s IN Controlled Environments 1 Dit artikel geeft een uitgebreide samenvatting van PRINCE 2, een best-practice projectmanagement methodiek die inmiddels dé standaard aanpak voor het managen van

Nadere informatie

BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties

BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties BPUG-bijeenkomst 3 juli 2013 PRINCE2 en IPMA bij leveranciersorganisaties Michel Rutgers IPMA B gecertificeerd projectmanager michelrutgers@practicalapproach.nl 1 Programma 1. Introductie 2. Profiel Practical

Nadere informatie

Wat is de definitie van een project volgens de A4-projectmanagement methode?

Wat is de definitie van een project volgens de A4-projectmanagement methode? Wegwijzer voor methoden bij Projectmanagement 2de geheel herziene druk Fritjof Brave.; Erwin Baardman; Ariane Moussault, 2011 5.1 A4 projectmanagement Wat is de definitie van een project volgens de A4-projectmanagement

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

E.1. Opstarten van een Project (OP)

E.1. Opstarten van een Project (OP) [ppendix E: Health heck - Prince2, editie 2009] E.1. Opstarten van een Project (OP) 1 Zijn de management team rollen toegewezen voor de: D E F G H Executive? Projectmanager? Senior User(s)? Senior Supplier(s)?

Nadere informatie

Interactieve Discussieavond. Testen en PRINCE2. www.testnet.org. 14-09-2004 TestNet interactieve discussieavond Testen en Prince2 1

Interactieve Discussieavond. Testen en PRINCE2. www.testnet.org. 14-09-2004 TestNet interactieve discussieavond Testen en Prince2 1 Interactieve Discussieavond Testen en PRINCE2 14-09-2004 TestNet interactieve discussieavond Testen en Prince2 1 Agenda Korte introductie PRINCE2 (Rik Marselis, LogicaCMG) Intro Hot Issues PRINCE2 (Rob

Nadere informatie

De brug tussen PRINCE2 en TMap

De brug tussen PRINCE2 en TMap De brug tussen PRINCE2 en TMap Rob Baarda Testnet, Nieuwegein 9 juni 2004 Sogeti Nederland B.V. Pagina 1 Agenda PRINCE2 kort TMap in PRINCE2 Tips Globale typering PRINCE2 Onder besturing van Board Op basis

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opdrachten bij Projectmanagement volgens Prince2 tweede editie Peter Janssen Pearson Education Benelux ISBN 90-430-1244-0

Uitwerkingen van de opdrachten bij Projectmanagement volgens Prince2 tweede editie Peter Janssen Pearson Education Benelux ISBN 90-430-1244-0 Uitwerkingen van de opdrachten bij Projectmanagement volgens Prince2 tweede editie Peter Janssen Pearson Education Benelux ISBN 90-430-1244-0 Inhoudsopgave: Toelichting op de antwoorden...3 Hoofdstuk 1

Nadere informatie

Brochure PRINCE2 Foundation

Brochure PRINCE2 Foundation Brochure PRINCE2 Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Brochure PRINCE2 Practitioner

Brochure PRINCE2 Practitioner Brochure PRINCE2 Practitioner Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Rollen en verantwoordelijkheden

Rollen en verantwoordelijkheden Rollen en verantwoordelijkheden Rollen en verantwoordelijkheden Project Board De Project Board legt verantwoording af aan het bedrijfs- of programmamanagement over het succes van het project, en heeft

Nadere informatie

DEEL I. 5.8 ProjectMatig Werken. 5.8.1 Definitie project. 5.8.2 Kern van de methode. 5.8.3 Historie. 5.8.4 Scope

DEEL I. 5.8 ProjectMatig Werken. 5.8.1 Definitie project. 5.8.2 Kern van de methode. 5.8.3 Historie. 5.8.4 Scope 102 Wegwijzer voor methoden bij projectmanagement - 2de druk 5.8 ProjectMatig Werken Deel I van de beschrijving van ProjectMatig Werken is gereviseerd en geautoriseerd door Gert Wijnen, een van de auteurs

Nadere informatie

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os

Managing Quality and Business Risks in Programmes. Mario van Os Managing Quality and Business Risks in Programmes Mario van Os Mario van Os Mario van Os Programma Kwaliteitsmanager Email: mario@mvanos.nl Afgestudeerd TUE Wiskunde & Informatica 1986 gestart bij Interprogram

Nadere informatie

Projectplan. Informatie arrangementen als app. s-hertogenbosch, 6 december 2011

Projectplan. Informatie arrangementen als app. s-hertogenbosch, 6 december 2011 Projectplan Informatie arrangementen als app s-hertogenbosch, 6 december 2011 i Versiebeheer Algemene gegevens Projectnaam Informatie arrangementen als app Uitgave Final Datum 6 december 2011 Auteurs Projectleider

Nadere informatie

Handleiding Projectmatig werken. Faculteit der Letteren

Handleiding Projectmatig werken. Faculteit der Letteren Handleiding Projectmatig werken Faculteit der Letteren 1 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1.1 Wat is een project?... 4 1.2 Kenmerken van een project... 4 2 Basisbegrippen projectmatigwerken...

Nadere informatie

Brochure PRINCE2 Foundation Online

Brochure PRINCE2 Foundation Online Brochure PRINCE2 Foundation Online Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

OS turingsinstrumenten

OS turingsinstrumenten rganisatie OS turingsinstrumenten voor de manager Juli 2003 Het wat en hoe van Prince2 De nieuwe standaard projectmanagementmethodiek FILE: C1520 I N S T R U M E N T E N Muriël Serrurier Schepper* Hoofdredactie:

Nadere informatie

Brochure PRINCE2 Practitioner Online

Brochure PRINCE2 Practitioner Online Brochure PRINCE2 Practitioner Online Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

9642 LL VEENDAM www.pmscan.nl

9642 LL VEENDAM www.pmscan.nl Agenda Overview van wijzigingen t.o.v. de 2005 editie Even voorstellen Achtergronden van de update Update in 5 minuten Inhoudelijke update per Principe, Thema en Proces Impact op certificering Beschikbaarheid

Nadere informatie

Van Risicoanalyse tot Teststrategie

Van Risicoanalyse tot Teststrategie Van Risicoanalyse tot Teststrategie Cees Dulfer, Sr. Testconsultant Rabobank Nederland TestNet, 2 november 2005 1/28 TestNet, 2 november 2005 2/28 Agenda Historie Testproces en positionering Product Risico

Nadere informatie

WHITE PAPER. Projectmanagement

WHITE PAPER. Projectmanagement WHITE PAPER Projectmanagement Volgens Prodapt Consulting vormt een uitgebalanceerde mix van specifieke kennis, vaardigheden en de projectmanager als persoon, naast vakkennis de sleutel tot succesvol projectmanagement.

Nadere informatie

Whitepaper Kennis delen voor jouw persoonlijke groei. Prince2 en RUP. één plus één is drie

Whitepaper Kennis delen voor jouw persoonlijke groei. Prince2 en RUP. één plus één is drie Whitepaper Kennis delen voor jouw persoonlijke groei Prince2 en RUP één plus één is drie Trefwoorden Projectmanagement, Methodes, Prince2, Softwareontwikkeling, RUP, Kwaliteit Prince2 PRojects In Controlled

Nadere informatie

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

De SYSQA dienst auditing. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. De SYSQA dienst auditing Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

Inhoud. Epiloog 155. Overzicht boxen 157. Literatuur/Bibliografie 159. Lijst van personages 161

Inhoud. Epiloog 155. Overzicht boxen 157. Literatuur/Bibliografie 159. Lijst van personages 161 1 Inleiding 17 1.1 Waarom is projectmanagement een zorg voor de Zorg? 17 1.2 Projecten en projectmatig werken 19 1.3 Strategische projecten in de zorg 20 1.4 De inhoud van dit boek in vogelvlucht 20 1.4.1

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Plan van Aanpak. Project Vorming Districtelijke Organisatie Brandweer Land van Cuijk. Uitgave: Definitef. Datum: 6 februari 2007.

Plan van Aanpak. Project Vorming Districtelijke Organisatie Brandweer Land van Cuijk. Uitgave: Definitef. Datum: 6 februari 2007. Project Vorming Districtelijke Organisatie Brandweer Land van Cuijk Uitgave: Definitef Datum: 6 februari 2007 Auteur: Gert Touw Projectmanager: Gert Touw Opdrachtgever: Piet van de Koolwijk Documentnaam:

Nadere informatie

Uitwerkingen van de opdrachten bij Projectmanagement volgens Prince2 tweede editie Peter Janssen Pearson Education Benelux ISBN 978-90-430-1244-7

Uitwerkingen van de opdrachten bij Projectmanagement volgens Prince2 tweede editie Peter Janssen Pearson Education Benelux ISBN 978-90-430-1244-7 Uitwerkingen van de opdrachten bij Projectmanagement volgens Prince2 tweede editie Peter Janssen Pearson Education Benelux ISBN 978-90-430-1244-7 Inhoudsopgave: Toelichting op de antwoorden...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

PROJECTBEHEERSING IN DE PRAKTIJK

PROJECTBEHEERSING IN DE PRAKTIJK Management accounting control Een casus PROJECTBEHEERSING IN DE PRAKTIJK Veel organisaties realiseren een steeds groter deel van hun omzet met projecten. Maar al te vaak leveren deze projecten niet zo

Nadere informatie

Dr. Projects Management B.V.

Dr. Projects Management B.V. --009 Dr. Projects Management B.V. Printversie van gepresenteerde beelden van de website www.drprojects.nl Dr. Projects Management Dit is de bundeling van de website presentaties per onderdeel. De diensten

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PRINCE2 FOUNDATION TRAINING PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. OVER PRINCE2 PRINCE2 is al jaren de standaard projectmanagementmethode

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Managen van agile projecten

Managen van agile projecten WHITEPAPER Managen van agile projecten Bert Hedeman Iedereen Agile? Nee! Agile kan absoluut eenvoudig en effectief worden toegepast in ieder project waarbij een sterke samenwerking met de gebruikers gewenst

Nadere informatie

Project Initiation Document. Afstudeerstage Geert Raaijmakers

Project Initiation Document. Afstudeerstage Geert Raaijmakers Project Initiation Document Afstudeerstage Geert Raaijmakers 2/11 Project Initiation Document Afstudeerstage Geert Raaijmakers Opdrachtnemer: Opdrachtgever: Website: Geert Raaijmakers namens Websdesign

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2009 Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007

voorbeeldexamen I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007 voorbeeldexamen Project Participation Foundation (PPF) I-Tracks Project Participation Foundation (PPF) voorbeeldexamen PPF uitgave oktober 2007 Inhoud inleiding 2 voorbeeldexamen 3 antwoordindicatie 12

Nadere informatie

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D

Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level C en D Oefenopgaven contextuele competenties deel 2, level en e antwoorden van onderstaande oefenopgaven zijn op de laatste bladzijde van dit document te vinden. ito ertification V rnhem OPG Oefenopg context

Nadere informatie

Agenda. Introductie. Doelstellingen van het Spel. Methode van training. PRINCEOPOLY spelen. Spelverloop. Spelevaluatie

Agenda. Introductie. Doelstellingen van het Spel. Methode van training. PRINCEOPOLY spelen. Spelverloop. Spelevaluatie PRINCEOPOLY Agenda Introductie Doelstellingen van het Spel Methode van training PRINCEOPOLY spelen Spelverloop Spelevaluatie Doelstellingen van het spel Als project team ervaren en leren hoe projectmatig

Nadere informatie

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR

PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR PLANET AGILE 17E BPUG SEMINAR. Lean toegepast op PRINCE2 Projectmanagement is waste (maar noodzakelijk) Martin van Borselaer Mens-, organisatie- en procesverbeteraar Projectmanager/verandermanager & coach

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Aanbesteden van ICT: de business case

Aanbesteden van ICT: de business case Regionale bijeenkomsten Nevi en Pianoo.....< ICT, met de i van inkoop! Aanbesteden van ICT: de business case Mr J.A. (John) Konijn 20 april 2009. Voorstel agenda Business case Fasering in Aanbesteding

Nadere informatie

Gecontroleerde projectuitvoering in interactie met omgeving

Gecontroleerde projectuitvoering in interactie met omgeving PRINCE2 meer dan verstarring Gecontroleerde projectuitvoering in interactie met omgeving Toen mij gevraagd werd voor deze special een artikel over PRINCE2 te schrijven, heb ik getwijfeld. Daar is al zoveel

Nadere informatie

PROJECT INITIATIE DOCUMENT

PROJECT INITIATIE DOCUMENT PROJECT INITIATIE DOCUMENT Project: Outfit4You Opdrachtgever: Dirk-Jan de Graaff Bestandsnaam: ITOPIA_PID_TEAM6_1.0.docx Project: Outfit4You Versie: 1.0 Auteur: Team 6 Datum: 27-11-2012 ITOPIA PID Team

Nadere informatie

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN

PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN PROJECT: ONTWIKKELOMGEVINGEN VIRTUELE TESTOMGEVINGEN ( Project Initiation Document ) Datum voltooid: 20/03/2013 Auteur: Kevin Sanders Studentnummer: 2148839 Versie: 0.1 Status: Concept Documenthistorie

Nadere informatie

Geef de titel van het wijzigingsverzoek zo kort mogelijk weer.

Geef de titel van het wijzigingsverzoek zo kort mogelijk weer. Naam indiener WIJZIGINGSVOORSTEL Nummer: xxx Datum: dd-mm-jj Status: stap 1, 2, 3, 4 of 5 Bedrijfsonderdeel/afdeling/ functie Naam projectmanager Naam wijzigingsbehandelaar (indien van toepassing) Het

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. PRINCE2 EDITIE 2009 POCKET GUIDE Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes en standaarden op het gebied van de volgende

Nadere informatie

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd

Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Doen of laten? Een dag zonder risico s is een dag niet geleefd Wie, wat en hoe Eric Lopes Cardozo & Rik Jan van Hulst sturen naar succes Doel Delen van inzichten voor praktisch operationeel risico management

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Het stuurmodel voor een opdrachtgever

Het stuurmodel voor een opdrachtgever Het stuurmodel voor een opdrachtgever Ir. Derk K. Kremer 1. Inleiding In één van mijn eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat de rol van opdrachtgever op zich geen moeilijke rol is. Voor een ervaren

Nadere informatie

<> <>

<<Naam document>> <<Organisatie>> SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...3 2 Opdracht...4

Nadere informatie

PROJECT INITIATIE DOCUMENT. Project: Outfit. Project Initiation Document. Opdrachtgever: Bestandsnaam: Dick Heinhuis & Marco Duinkerken

PROJECT INITIATIE DOCUMENT. Project: Outfit. Project Initiation Document. Opdrachtgever: Bestandsnaam: Dick Heinhuis & Marco Duinkerken PROJECT INITIATIE DOCUMENT Project: Outfit Opdrachtgever: Dick Heinhuis & Marco Duinkerken Bestandsnaam: Project Initiation Document Project: Versie: 1.0.0 Auteur: Team 5 Datum: 26-11-12 Documentnaam:

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

PRINCE2 voor professionele projecten. Tanja van den Akker

PRINCE2 voor professionele projecten. Tanja van den Akker PRINCE2 voor professionele projecten Tanja van den Akker Meer informatie over deze en andere uitgaven kunt u verkrijgen bij: Sdu Klantenservice Postbus 20014 2500 EA Den Haag tel.: 070-378 98 80 www.sdu.nl/service

Nadere informatie

Bijlage H: VAKGEBIED PROJECTMANAGEMENT

Bijlage H: VAKGEBIED PROJECTMANAGEMENT RVOI-2001 Bijlage H: VAKGEBIED PROJECTMANAGEMENT Deze Bijlage is opgesteld door de heer ir. C.H. Wentink, sectordirecteur Ruimte, vastgoed en economie van Witteveen + Bos. Hij heeft zich hierbij o.a. laten

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

You can only elevate individual performance by elevating that of the entire system.." W. Edwards Deming.

You can only elevate individual performance by elevating that of the entire system.. W. Edwards Deming. Prince2 en RUP één plus één is drie Prince2 PRojects In Controlled Environments versie 2 Een Best Practice projectmanagementmethodiek onderhouden door de Office Government Commerce (OGC). Kernpunten van

Nadere informatie

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015

Jan Heunks / Key Result 21-5-2015 BESLUITVORMING; HET SPEL OF DE REGELS Jan Heunks / Key Result Als consultant, trainer en coach binnen verschillende organisaties (in)direct betrokken om performance vraagstukken vanuit verschillende invalshoeken

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI

Projectmanagement onderzoek. www.bitti.nl. Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO. 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Projectmanagement onderzoek Meest succesvolle projectmanagement methodiek is PINO 6 december 2006 Barry Derksen MSc MMC CISA CGEIT RI Agenda Aanleiding & werkwijze Projecten mislukken Projectmethodieken

Nadere informatie

Projectmanagementenquête 2007

Projectmanagementenquête 2007 Projectmanagementenquête 2007 Handvatten voor succesvolle projecten 21 maart 2007 Bisnez Management in samenwerking met het IT Trends Institute en de Vrije Universiteit van Amsterdam copyright by Bisnez

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2009 2de geheel herziene druk Andere uitgaven bij Van Haren Publishing Van Haren Publishing (VHP) is gespecialiseerd in uitgaven over Best Practices, methodes

Nadere informatie

PROJECT INITIATIE DOCUMENT. Project: Outfit. Project Initiation Document. Opdrachtgever: Bestandsnaam: Dick Heinhuis & Marco Duinkerken

PROJECT INITIATIE DOCUMENT. Project: Outfit. Project Initiation Document. Opdrachtgever: Bestandsnaam: Dick Heinhuis & Marco Duinkerken PROJECT INITIATIE DOCUMENT Project: Outfit Opdrachtgever: Dick Heinhuis & Marco Duinkerken Bestandsnaam: Project Initiation Document Project: Versie: 1.0.0 Auteur: Team 5 Datum: 26-11-12 Documentnaam:

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Kandidaat: EXAMEN: proefexamen Projectmatig Werken. Lees de volgende aanwijzingen goed door! Dit examen bestaat uit 40 meerkeuzevragen.

Kandidaat: EXAMEN: proefexamen Projectmatig Werken. Lees de volgende aanwijzingen goed door! Dit examen bestaat uit 40 meerkeuzevragen. Kandidaat: EXMEN: proefexamen Projectmatig Werken Lees de volgende aanwijzingen goed door! Dit examen bestaat uit 40 meerkeuzevragen. Na elke vraag volgen drie antwoordmogelijkheden, waarvan er slechts

Nadere informatie

Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen

Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen 2/15 Project Initiation Document Afstudeerstage Wouter Janssen Opdrachtnemer: Websdesign Internet Communicatie, Wouter Janssen Opdrachtgever: Websdesign

Nadere informatie

Project Management. Hfst 1: Het project:

Project Management. Hfst 1: Het project: Project Management Hfst 1: Het project: 1.1: Soorten werkzaamheden: We kennen 3 soorten werkzaamheden: Improvisatie: een plotselinge reactie op een niet verwachte gebeurtenis. Hiervoor zijn geen richtlijnen.

Nadere informatie

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen Trefdag ZORG Meer resultaten door strategische inzet van middelen September 2013 Francis Manas fm@amelior.be Herkenbaar? Aantal projecten neemt toe Projecten zonder link met doelen organisatie: geen fit

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden zien

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Lean Werkvoorbereiding

Lean Werkvoorbereiding Lean Werkvoorbereiding Werkvoorbereiding is rendementbepalend Even voorstellen Peter Zijderveld Technisch en bedrijfskundig Ondernemer 95 tot 99 Stork Fokker 99 tot 07 PKM vanaf 08 Getrouwd, 3 kinderen

Nadere informatie

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL )

Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Exameneisen Practitioner s Certificate in IT Service Management: Release & Control (based on ITIL ) Publicatiedatum 1-1-2008 Startdatum 1-3-2007 Doelgroep IT Service Management Practitioner: Release &

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. Projectmanagement op basis van PRINCE2 Editie 2009 2de geheel herziene druk Copyright protected. Use is for Single Users only

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

Beste Arjan Jonker, KWD Resultaatmanagement 2

Beste Arjan Jonker, KWD Resultaatmanagement 2 Kunnen Willen Durven Resultaat KWD PID-Checker KWD Projectmanagement app Arjan Jonker KWD Management Diensten BV h.o.d.n. KWD Resultaatmanagement Weverstede 15 Postbus 761 3430 AT Nieuwegein T 030-6004779

Nadere informatie