Steven Paas breekt discussie over de Israëltheologie eindelijk open

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Steven Paas breekt discussie over de Israëltheologie eindelijk open"

Transcriptie

1 1 Commentaar van Gied ten Berge op de ontvangst van het boek van Steven Paas Steven Paas breekt discussie over de Israëltheologie eindelijk open De christelijke gereformeerde theoloog en oud-zendeling dr. Steven Paas heeft in zijn boek Christian Zionism Examined de bijzondere fascinatie voor Israël op de rechterflank van het protestantisme geanalyseerd, zoals die bijvoorbeeld bestaat in de beweging Christenen voor Israël. Volgens Paas staat het Bijbelse geloof in het christenzionisme - dat die beweging tot kern van zijn 'christelijk' belijden heeft gemaakt - op de tocht. Het christenzionisme tast volgens Paas de eenheid van de Schrift en daarmee die van de Kerk aan. Paas wil de discussie over Israël die het Nederlandse protestantisme diep verdeelt niet langer uit de weg gaan. Een deel van de rechterflank van het Nederlandse protestantisme viel daarna als een blok over hem heen. De Israëlvisie van dr. Steven Paas is een stap terug schreef het Reformatorisch Dagblad. 1 De visie van Steven Paas dat Israël na de komst van Christus als alle andere volken moet worden behandeld, is tendentieus, eenzijdig en polemisch, aldus Michael Mulder van het Centrum voor Israël Studies (CIS) in het christelijkgereformeerde kerkblad De Wekker. 2 Voor een katholieke, misschien wat soberder socioloogtheoloog als ik, argumenteert Paas af en toe wat aan de zware kant. Maar ik voel daarbij wel respect en bewondering voor de ernst en grondigheid, waarmee hij zijn medechristenen aanspreekt. Waarom zijn vergeestelijking en universalisering zo suspect? Het is misschien bemoeizuchtig, dat ik niet aan de verleiding kan weerstaan om er van buitenaf ook iets over te zeggen. Maar ik ben niet de enige, zag ik al, ook de Anglicaanse priester Jos Stengholt is in de pen geklommen. 3 Ik begreep al eerder niet waarom de predikant M. van Campen in een uitvoerige apologie van de onopgeefbare band met Israël, zoals die in 1970 in de NH kerkorde is vastgelegd, spreekt over een verwerpelijke vergeestelijking en universalisering van de Landbelofte, alsof dat iets verwijtbaars zou zijn. 4 Zou het in zijn kerk eindelijk niet eens mogen gaan over die curieuze, materialistische Landtheologie die het vooral de NH Kerk en later de PKN al jaren onmogelijk maakt met elkaar op een onderzoekende wijze te discussiëren? Wat is er toch precies gebeurd in de jaren 60 en 70 onder invloed van o.a. theologen als Marquardt en Van Buren? Is die obsessie met, en verwarring over de staat Israël alleen het gevolg van de Holocaust? Het was de grote Hervormde theoloog Heiko Miskotte die zijn kerkgenoten al in de jaren 30 voorhield dat het jodendom een permanente vraag aan kerk en theologie vormt, maar zijn medechristenen niettemin bekritiseerde als er z.i. sprake was van een ongezonde fascinatie voor het jodendom. Hij waarschuwde in 1950 voor wat hij de Israël- 1 Dr. M. van Campen in het Reformatorisch Dagblad van : 2 Michael Mulder in het Nederlands Dagblad van : 3 Ik bevind me in mijn waardering voor Steven Paas in gezelschap van de Nederlandse Anglicaanse priester Jos Strengholt die in H eliopolis (Egypte) werkt. Strengholt begint zijn recensie als volgt: Ik heb dit boekje van 135 pagina s met plezier gelezen; ik weet het, ik ben ernstig bevooroordeeld over dit thema, en mijn genoegen is vooral omdat ik in Steven Paas een gelijkgezinde ontmoet die zijn mond over dit pijnlijk thema open durft te doen. Pijnlijk, want Paas krijgt voor dit boekje ongetwijfeld weer termen naar het hoofd als vervangingstheoloog, of misschien wel antisemiet. Geheel ten onrechte. Hij sluit af met: Zijn houding staat beslist dichter bij het apostolisch getuigenis van het Nieuwe Testament dan de vreemde gedachtespinsels van christenzionisten. Strengholts waardering deel ik. Aanbevolen. Net trouwens als de recensie van Jan den Hertog op de website van Sabeel: 4 Bij de Waarheidsvriend van 21/2011 zat een themabrochure Israël en de Palestijnen. Ds. M. van Campen gaat in op de relatie tussen Israël en andere volken in het licht van de geschiedenis en de huidige gebeurtenissen. Zie:

2 2 hobby noemde. In sommige kringen van vrienden van Israël wordt men door het volk, de gemeente der nomaden, der wachtenden, der martelaren gefascineerd. Het verbond Gods is dan een historisch-biologisch gegeven, aldus Miskotte. Hij verklaarde deze fascinatie uit een ongepaste jaloezie van christenen, aan wie een natuurlijke wortel in het bloed niet gegeven is. Voor Miskotte school hierin een gevaar,...want zo zeker als het zionisme voor Israël zelf een aanvechting is te worden als de andere volkeren, zo zeker schuilt in de Israëlliefde van velen de neiging, contact te maken met de aarde via een semi-heidens, semi-sacraal gegeven: het levende volk, het zaad Israëls. Het christelijk theologisch denken over het Jodendom dreigde volgens Miskotte daardoor te verkeren in de troebele overdrijving van een historisch realisme, dat we al lang achter ons hadden gelaten. 5 Terugkijkend, lijkt het me een gemengde stemming weer te geven van religieuze euforie over het ontstaan van een staat en schuldgevoel over de Holocaust. Dat legde m.i. de bovenste bodem voor de huidige impasse binnen de protestantse kerken. In mijn IKV-tijd werden we door hervormde collega s al gewaarschuwd liever niet over Israël (en zijn kernwapens) te schrijven, want dat zou onze goodwill onder de hervormden kunnen schaden Ongelofelijk toch? Bij mij wekte het toen al associaties met die andere aan idolatrie grenzende vorm van messianisme die onder Christenen voor het Socialisme vaardig was. Die zagen het als hun roeping de DDR ondanks alles te verdedigen. Kennelijk kunnen sommige christenen niet zonder een concreet land voor ogen, denk ik dan maar. Een toxische theologie, noemt de Amerikaanse oudtestamenticus Walter Brueggemann het christenzionisme streng. Hij was ooit zelf verleid door een zucht naar tastbaarheid van Gods Belofte, maar moet nu erkennen dat het - door westerse christenen gesteunde - joodse exceptionalisme in het Midden Oosten de eigenlijke wortel van het conflict is. 6 Onopgeefbaar verbonden, met wie precies? Paas gaat uit van een voor mij herkenbare apostolische en katholieke (in de zin van algemene) kerkopvatting. Zijn visie op de Landbelofte is universeel, geldig dus voor alle mensen. Joden staan voor hem in theologisch-historisch opzicht ontegenzeggelijk in een geschiedenis van uitverkiezing. Maar dat neemt niet weg dat die geschiedenis door de komst van Jezus theologisch ook als vervuld mag worden beschouwd. Niettemin wordt Paas daarom, net als Palestijnse theologen, door zijn criticasters van vervangingstheologie (katholieken zouden zeggen: substitutietheologie ) beticht. Het gaat hier om de idee dat de kerk in de plaats van het Jodendom zou zijn getreden, een gedachte die in zijn uitwerking het antisemitisme door de eeuwen heen minstens heeft uitgelokt. Maar dat is in vele kerken ondertussen grondig erkend en er is na Auschwitz ook afscheid van genomen. 7 Paas stelt daarbij wel de vraag, of die bewustwording met terugwerkende kracht ook noodzakelijk moest leiden tot een exclusieve Israëltheologie en tot allerhande milleniallistische speculaties, die de staat Israël zelfs een rol toebedelen in een zich nu voltrekkende Eindtijd. Is dat de prijs van de begrijpelijke schaamte na Auschwitz, dat de bijzondere opvatting van universaliteit waarop Paulus de eerste gemeenten (zijn mede-joden) wel degelijk gewezen heeft, zo drastisch moest worden gerelativeerd? Zo vergaand, dat we nu aankijken tegen een exclusieve fixatie van christenen op een moderne staat, waarbinnen de seculiere Likud zelfs een onzalige alliantie is aangegaan met religieus-extremistische 5 K.H. Miskotte, De kern van de zaak, Toelichting bij een proeve van hernieuwd belijden, Nijkerk 1950 (hoofdstuk 20, Heden en toekomst van Israël), in: K.H. Miskotte, Verzameld Werk 11, Kampen (1989) W. Brueggemann: 7 Zie bijvoorbeeld het conciliedocument Nostra Aetate van Vaticanum II:

3 3 settlers, die door christenzionisten ook nog eens worden gesteund? Wat is hier nog theologisch aan, vraag ik me af. De Europese joden zijn uitgedreven en vernietigd op grond van exclusieve nationalistische ideologieën. Dat schept een huiveringwekkende verantwoordelijkheid van alle Europeanen, ook voor het drama dat zich in het Midden Oosten tot op de dag van vandaag voltrekt: voor joden, christenen en moslims. Christenen hebben hierbij een eigen verantwoording tegenover hun oudere broeders en zusters in het geloof, zoals Johannes Paulus II de joden noemde. Maar zouden we daarom niet in het bijzonder ook eens moeten luisteren naar gelovige joodse stemmen, die het eigen, almaar exclusiever wordende zionistische nationalisme bekritiseren? Zouden we ons als christenen niet juist met hen onopgeefbaar verbonden moeten weten? Vervangingspoliticologie met een staat in het midden? Mag je Steven Paas überhaupt wel Vervangingstheologie in de schoenen schuiven? Degenen die dit doen, hebben namelijk zelf het zogenaamde wonder van de staat Israël in de plaats helpen zetten van wat het Europese rabbinale Jodendom zijn gelovigen eeuwenlang voorhield: dat massale emigratie naar het Land verboden was. Gelovige joden mochten geen politiek bedrijven over het Land en ze hoorden de komst van Masjieach af te wachten, zijn komst mocht beslist niet geforceerd worden. Ik stel me dan ook de vraag: volgen juist religieus-zionisten van joodse èn christelijke snit geen nieuwbakken Vervangingstheologie, die God voorschrijft hoe exclusief politiek te handelen in dienst van een staat? Is dat niet de schoen die steeds meer wringt, omdat Gods Belofte en de staat Israël (geen enkele staat trouwens) ooit met elkaar zullen samenvallen? Zouden we hier niet beter kunnen spreken over een Vervangingspoliticologie, met een staat in het midden? Het gaat m.i. om een formidabele vergissing van een materialistische theologie, die zich vergaand aan de staatsidolatrie van het areligieuze zionisme heeft aangepast. Voor zowel joodse als christelijke religieus-zionisten is die staat object en subject van de Vervulling geworden. Daar is niets unieks aan, want dat is met meerdere manifestaties van nationalisme het geval. Het blijft wel passend ons te herinneren dat de oorspronkelijke Europese joodse orthodoxie, met recht en reden, niets moest weten van welke zelfverlossing dan ook. Ook de Israëltheologie is, om met Avraham Burg te spreken, in indirecte zin Hitlers erfenis. 8 Wie bestudeert binnen de kerken nog de joodse kritiek op het zionisme? Wie bestudeert binnen de kerken nog de joodse kritiek op het zionisme? Niet te missen namen waren ooit Judah Magnus, Martin Buber, Yeshayahu Leibowitz en Elmer Berger. Ze worden in de Israëlische geschiedschrijving gemarginaliseerd en veel christenen zijn volkomen onbekend met hun kritische visies op het Land. Vandaag zijn het bijvoorbeeld Marc Ellis en Mark Braverman die de staat Israël onder kritiek stellen en het daarom zwaar te verduren hebben, zowel van fanatieke zionisten als van christelijk-rechts. 9 Ze voeren een vaak eenzame maar gewetensvolle strijd. Evenals de Rabbis for Human Rights in Israël. Mij hebben ze veel geleerd. Ik wil nog wel een vraag stellen aan Steven Paas. Jezus is ook mijn Kompas en ik gun anderen Hem te kennen, maar voor katholieken zoals ik, is het bekeren van joden sinds Vaticanum II wel passé. Paas blijft de zending onder joden als een plicht opvatten die meekomt in zijn kritiek op de Israëltheologie. 8 Avraham Burg, De Holocaust voorbij, afrekenen met Hitlers erfenis, Amsterdam Gied ten Berge, Land van Mensen. Christenen, joden, moslims en christenen tussen confrontaties en dialoog, Nijmegen 2011, pp

4 4 Dat respecteer ik, maar ik meen dat het wervend zielen winnen, zeker in heilige concurrentie met andere wereldgodsdiensten, vooral in het Midden Oosten een precaire zaak is. Opkomen voor ieders vrijheid van godsdienst, het recht ook om je eigen religie te mogen kiezen en van godsdienst te mogen veranderen, dat is wat anders. Prudente prediking en inclusief denken moeten naar mijn mening hand in hand gaan in een wereld waarin zoveel religieus fanatisme politiek geëxploiteerd wordt. Dat betekent overigens niet dat het geen plicht zou zijn, om de presentie van christenen in het Land te helpen beschermen en verzekeren. Dat kan al een missie op zich zijn, zeker nu de christenen er van meerdere kanten zo onder druk staan. Maar welke christenen zijn onze eerste gesprekspartners? Wie het boek van Els van Diggele kent, weet dat het er juist hier op aankomt kritisch te onderscheiden. 10 Er zijn bijvoorbeeld in Israël bekeerde joodse immigranten, die zich verdrukt voelen door de eigen staat, maar er zijn er onder hen ook die een militante christen-zionistische mentaliteit verbinden met de inbeelding, als zouden zij ter plaatse Jezus oudste erfgenamen zijn. Ik zou bij voorkeur goed luisteren naar de oude kerkgenootschappen in het Land en daarbij ook stem helpen geven aan bevrijdingstheologen als Mitri Raheb, Jamal Khader, Yohanna Katanacho en Naim Ateek, die een kritische houding en bereidheid tot dialoog met elkaar weten te verbinden. Bevrijding van een quasireligieuze, nationalistische politieke filosofie Ik vind het zonder meer verheugend dat predikanten als Steven Paas, maar ook Henri Veldhuis vandaag onder protestanten op een eigen bijbels-theologische wijze de discussie over het christenzionisme en de Israëltheologie openbreken. 11 Dat er af en toe heftig wordt gereageerd in eigen kring en dat geprobeerd wordt deze auteurs in een verkeerd licht te plaatsen: het viel helaas te verwachten. Het zal nog een hele opgave worden, om zowel de christelijke als de joodse theologie te bevrijden van een quasireligieuze, nationalistische politieke filosofie. Ik blijf benieuwd of mijn reformatorische broeders en zusters er in zullen slagen juist weer een beetje geestelijker en universeler in hun beschouwing van Gods beloften te worden. Daar is niets mis mee. Het helpt het eigen engagement te verdiepen en je zelf minder eenkennig te maken. Daarbij wil ik nog een opmerking in de recensie van Strengholt onderstrepen, die zegt dat een eventuele Nederlandse vertaling van het boekje van Paas meer analyse van de eigen Nederlandse situatie nodig heeft. Die zou wat mij betreft zowel theologisch, sociologisch als historisch moeten zijn. Hoe komt het toch dat juist in Nederland de Israëltheologie en het christenzionisme zo veel impact kon krijgen? Hoe komt het dat niet alleen kerken, maar ook politieke partijen als het CDA en de CU zo bezwerend en ontwijkend blijven reageren, als het thema Israël en de Palestijnen op tafel dreigt te komen? Waarom bleven ze in 2011 zo opvallend weg bij de conferentie over het Kairosdocument? 12 Wanneer is men nu eens die angst voor eigen verdeeldheid voorbij? Ook na de laatste gewelddadige episode rond Gaza werd er weer snel weg gekeken, want iedereen lijkt in dit dossier zoveel mogelijk te vriend te moeten worden gehouden en echte critici worden hooguit geduld als luizen in de pels. 10 Els van Diggele, Heilige ruzies. Christenen in Israël, Amsterdam Henri Veldhuis, De Muur is afgebroken! Het Israëlisch-Palestijnse conflict in het licht van het christelijk geloof en het internationaal recht. Een uitgave van Kairos Palestina Nederland en Vrienden van Sabeel Nederland, najaar Het Kairos document Het Uur van de Waarheid :

5 5 Naar een verbindende theologie van de hoop Of men het met deze verdringing gaat redden? De tijden veranderen snel. De politiek in het Midden Oosten is volop in beweging. Ik waag het te betwijfelen of dít Israël het nog eens zestig jaar vol zal houden. Juist die onzekerheid maakt een tijdige theologische herbezinning onvermijdelijk, ook voor degenen, zoals ik, die vinden dat de joden die nu in het Land wonen er in de toekomst het zelfde recht op bestaan moeten hebben als christenen en moslims. Daar heb ik geen politiek programma voor. Wel realiseer ik me, net als Paas, dat de archiefstukken van de Israëltheologie daarvoor nog maar eens grondig moeten worden onderzocht, om vervolgens veilig te worden opgeborgen. Dicht bij het plankje van de Vervangingstheologie, als men het mij vraagt. Paas is er op eigen erf mee begonnen en dat verdient veel waardering. Het vraagt in alle kerken (en van hun theologische opleidingen!) een eigen inspanning en vervolgens om een vernieuwend, gelovig perspectief van een verbindende theologie van de hoop voor het Land in de komende tijd. Die zou wat mij betreft niet moeten resulteren in zomaar zending onder joden, maar wel in een zorgvuldige interreligieuze oriëntatie van ieders activiteiten in het Land. Die zou gemotiveerd moeten zijn door een authentiek christelijk verlangen: dat joden, christenen, moslims en niet-gelovigen, ondanks hun verschillen, een keer samen die ene smalle, kleurrijke Levantijnse kuststrook in vrede met elkaar mogen delen, misschien zelfs Israëli en Palestijnen voorbij, de tranen over Jeruzalem voorbij, en dat tot heil van de wereld en alle mensen. Dat verlangen bidt altijd. Gied ten Berge Gied ten Berge is socioloog en theoloog. Hij is voorzitter van het Steuncomité Israëlische Vredes- en Mensenrechtenorganisaties (SIVMO) en secretaris van Kairos Palestina Nederland. Hij is auteur van het boek Land van Mensen. Christenen, joden, moslims en christenen tussen confrontaties en dialoog, Valkhofpers, Nijmegen 2011.

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt bedoeld: het Israël dat wij ontmoeten in de bijbel en

Nadere informatie

Land van mensen; christenen, joden en moslims tussen confrontaties en dialoog

Land van mensen; christenen, joden en moslims tussen confrontaties en dialoog Land van mensen; christenen, joden en moslims tussen confrontaties en dialoog In de Vredesweek - tevens eerste avond van Bezinning&Inspiratie dit seizoen - hadden wij socioloog en theoloog Gied ten Berge

Nadere informatie

ONOPGEEFBAAR VERBONDEN

ONOPGEEFBAAR VERBONDEN Simon Schoon ONOPGEEFBAAR VERBONDEN Op weg naar vernieuwing in de verhouding tussen de kerk en het volk Israël Aan de pioniers uit de begintijd en aan de huidige bewoners van Nes Ammim in Israël inhoud

Nadere informatie

Voorstel invulling betrokkenheid Israël

Voorstel invulling betrokkenheid Israël Code: LV01 01.0.0 Pagina 1 van Voorstel invulling betrokkenheid Israël Van de Broeders: Ad de Boer, Jan Mudde en Henk Zuidhof Datum: oktober 01 Code: LV01 01.0.0 Pagina van 1 1 1 1 1 1 1 1 0 1 0 1 0 1

Nadere informatie

Tekst bij PowerPoint presentatie Kairos Palestina

Tekst bij PowerPoint presentatie Kairos Palestina Tekst bij PowerPoint presentatie Kairos Palestina Deze tekst kan letterlijk worden voorgelezen bij het vertonen van de PowerPointpresentatie. Vanzelfsprekend kunt u ook de tekst aanpassen en andere accenten

Nadere informatie

Open Brief over Israël aan Nederlandse Christenen

Open Brief over Israël aan Nederlandse Christenen Open Brief over Israël aan Nederlandse Christenen Ondergetekenden stellen vast dat de verhouding tussen Kerk of Gemeente en Israël hoog op de agenda staat van veel Christenen in Amerika en Europa. Dat

Nadere informatie

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer gelezen dan eigenlijk stond aangegeven. Die gaan over

Nadere informatie

Resultaten en conclusies Israël onderzoek (uitgebreid)

Resultaten en conclusies Israël onderzoek (uitgebreid) Resultaten en conclusies Israël onderzoek (uitgebreid) Hieronder volgen de resultaten van het Israël onderzoek wat de EO in de afgelopen weken heeft laten uitvoeren. Veel stellingen zijn in een 5- puntsschaal

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Sint Jansbasiliek - Laren NH, 18 januari 2015 Johannes 4

Sint Jansbasiliek - Laren NH, 18 januari 2015 Johannes 4 Sint Jansbasiliek - Laren NH, 18 januari 2015 Johannes 4 De vrouw bij de bron heeft de ware nog niet gevonden. Vijf mannen, vijf relaties heeft ze achter de rug. En nu is ze begonnen aan een zesde. Maar

Nadere informatie

Het Concilie van Jeruzalem en de herbouw van het huis van David Een kritische blik op Handelingen 14:24-15:21

Het Concilie van Jeruzalem en de herbouw van het huis van David Een kritische blik op Handelingen 14:24-15:21 Het Concilie van Jeruzalem en de herbouw van het huis van David Een kritische blik op Handelingen 14:24-15:21 Jos M. Strengholt, 14 februari 2010, Cairo Toen Paulus van zijn eerste zendingsreis terugkeerde

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

Woord vooraf 7. 1. Inleiding 9

Woord vooraf 7. 1. Inleiding 9 Inhoud Inhoud Woord vooraf 7 1. Inleiding 9 2. Geschiedenis van het Jodendom 14 2.1. Van Abraham tot Christus 2.2. Van Herodes tot de Talmoedscholen 2.3. Van middeleeuwen tot verlichting 2.4. Van verlichting

Nadere informatie

De Bijbel Open 2013 18 (11-05)

De Bijbel Open 2013 18 (11-05) 1 De Bijbel Open 2013 18 (11-05) Op 14 mei is het precies 65 jaar geleden dat in 1948 de staat Israel werd uitgeroepen. U merkt wel dat daar op allerlei manieren publiciteit aan gegeven wordt, positief

Nadere informatie

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 14-10-15

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 14-10-15 De Bijbel open 14-10-15 Mijn hoop is op U Heer, G mijn kracht is in U Heer, mijn hart is van U Heer, van U. Ik prijs U met heel mijn hart, ik prijs U met al mijn kracht. Met heel mijn hart, met al mijn

Nadere informatie

Volgens mij is Jezus op deze manier de weg. Daarover gaat de preek.

Volgens mij is Jezus op deze manier de weg. Daarover gaat de preek. Lezen: Johannes 13:1-14:6 Tekst: Johannes 14:6 Jongens en meisjes, Jezus zegt: ik ben de weg. En ik heb na zitten denken. Als Jezus een weg is, wat voor weg is hij dan? Ik heb vier plaatjes van wegen.

Nadere informatie

HC zd. 6 nr. 32. dia 1

HC zd. 6 nr. 32. dia 1 HC zd. 6 nr. 32 wie Jezus wil kennen moet de verhalen over hem lezen beschreven door Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes terecht worden ze evangelisten genoemd ze beschrijven het evangelie ze vertellen

Nadere informatie

Samen kerk zijn met Palestijnse christenen

Samen kerk zijn met Palestijnse christenen Samen kerk zijn met Palestijnse christenen Studiereis Israël en de Palestijnse gebieden 20 februari t/m 1 maart De Protestantse Kerk in Nederland is onopgeefbaar verbonden met het volk Israël. Maar daarnaast

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie

Bespreken Zondag 26 en 27

Bespreken Zondag 26 en 27 C2 1 De Heilige Doop 25 Bespreken Handelingen 2: 37-41 Wat was de uitwerking van de prediking van Petrus? (vers 37) Welke oproep en welke belofte wordt verbonden met de doop? (vers38) Voor wie is deze

Nadere informatie

'Onopgeefbaar verbonden met het volk Israël' - Dr. Vreekamp

'Onopgeefbaar verbonden met het volk Israël' - Dr. Vreekamp 'Onopgeefbaar verbonden met het volk Israël' - Dr. Vreekamp 'Onopgeefbaar verbonden met het volk Israel'- kunnen we deze intentie bijbels onderbouwen? Dr. Henk Vreekamp 1. Deze ochtend zijn we bijeen in

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Afgelopen maandag hebben we met de deelnemers van de kring Eigentijds Bijbellezen Paasverhalen gelezen. Vier verhalen van de opstanding, verteld door

Nadere informatie

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens

1. Priester: Licht en leven vinden we bij God, want Hij wil niet dat de mens Voorbede Na de homilie van de diaken of de priester volgt de Voorbede. In de Voorbede bidden we als geloofsgemeenschap voor de intenties die in ons hart zijn. Uiteraard gaan de beden in het geval van een

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder

Jezus zoekt ruzie. en tussen een schoondochter en haar schoonmoeder Jezus zoekt ruzie Inleiding Denk niet dat ik gekomen ben om op aarde vrede te brengen. Ik ben niet gekomen om vrede te brengen, maar het zwaard. Want ik kom een wig drijven tussen een man en zijn vader,

Nadere informatie

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12?

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Romeinen 7:7. Paulus stelt weer een vraag, die het voorafgaande mogelijk oproept bij mensen. Hij zei immers, dat de wet (vroeger) zondige hartstochten in ons opriep

Nadere informatie

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1

1 Korintiërs 12 : 27. dia 1 1 Korintiërs 12 : 27 kerk in deze (21 e ) eeuw een lastige combinatie? want juist in deze tijd hoor je veel mensen zeggen: ik geloof wel in God maar niet in de kerk kerk zijn lijkt niet meer van deze tijd

Nadere informatie

De Bijbel open 2012 49 ( 15-12)

De Bijbel open 2012 49 ( 15-12) 1 De Bijbel open 2012 49 ( 15-12) Vandaag valt het licht op Abraham. Hij is de derde persoon bij wie we in deze adventstijd stilstaan. We zagen al hoe Henoch en Noach mensen van advent waren. Mensen van

Nadere informatie

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11

Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten. Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Pinksteren 2015 -- oogst van de vruchten Bij Exodus 20 : 1 20 - Handelingen 2 : 1-11 Als wij Pinksteren vieren, dan vieren we toch ook dat de boodschap van Gods liefde wereldwijd rondgaat. Dat we in het

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom Naam: Het Christendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het is bijzonder om te ontdekken, hoe veel overeenkomsten er zijn, tussen het verhaal van de opstanding zoals Matteüs dat vertelt, en het boek Daniël,

Nadere informatie

Om de wil te doen van onze Hemelse Vader: In de richting van een partnerschap tussen Joden en Christenen.

Om de wil te doen van onze Hemelse Vader: In de richting van een partnerschap tussen Joden en Christenen. Historische verklaring van Orthodoxe Rabbijnen over het christendom Partnerschap Joden en Christenen Vertaling door Hélène Evers* Orthodox Rabbijnse verklaring over het Christendom Op 3 december 2015 kwam

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het jodendom Naam: Het jodendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden op www.geloofik.nl.

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Geschreven door Administrator zaterdag, 06 december 2008 11:13 - Laatst aangepast zondag, 12 september 2010 11:19

Geschreven door Administrator zaterdag, 06 december 2008 11:13 - Laatst aangepast zondag, 12 september 2010 11:19 Sympathie en bewondering voor Israël zijn in korte tijd veranderd in een houding van antizionistisch geïnspireerde wrevel en boosheid. Een recent onderzoek wijst uit dat het antisemitisme sterk toeneemt.

Nadere informatie

Cursussen 2015-2016. Inschrijven. winterwerk 2015-2016. Waarom mee doen? Moet ik lid van de Hervormde gemeente Garderen zijn om mee te mogen doen?

Cursussen 2015-2016. Inschrijven. winterwerk 2015-2016. Waarom mee doen? Moet ik lid van de Hervormde gemeente Garderen zijn om mee te mogen doen? Pagina 1 winterwerk 2015-2016 winterwerk 2015-2016 Waarom mee doen? Paulus schreef in de brief aan de Romeinen: Alles wat vroeger is geschreven, is geschreven om ons te onderwijzen, opdat wij door te volharden

Nadere informatie

Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 2

Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 2 Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 2 Bijbelstudies voor de Bruggroepen van de protestantse gemeente De Brug in Amersfoort, seizoen 2012-2013 Schrijvers: Iwan Dekker, Leantine Dekker,

Nadere informatie

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel?

In de serie Twee op de kansel. Thema: Wat is ons essentieel? In de serie Twee op de kansel Rabbijn Albert Ringer (Liberale joodse gemeente Rotterdam) Dr Christiane Berkvens-Stevelinck (Remonstranten Rotterdam) Thema: Wat is ons essentieel? Lezing : Deuteronomium

Nadere informatie

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS?

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS? AANTEKENINGEN Alles draait om de visie op Jezus Christus. Door de eeuwen heen is er veel discussie geweest over Jezus. Zeker na de Verlichting werd Hij zeer kritisch bekeken. De vraag is waar je je op

Nadere informatie

Er zijn drie manieren waarop men de toekomst probeert te voorspellen.

Er zijn drie manieren waarop men de toekomst probeert te voorspellen. Een waarmerk De meeste mensen zijn benieuwd naar wat de toekomst zal brengen.vooral in spannende en angstige tijden, zoals onze tijd, is er veel vraag naar wat er staat te gebeuren. Er zijn drie manieren

Nadere informatie

afgebroken De muur is Kairos Palestina Nederland Vrienden van Sabeel Nederland

afgebroken De muur is Kairos Palestina Nederland Vrienden van Sabeel Nederland De muur is afgebroken Het Israëlisch-Palestijns conflict in het licht van christelijk geloof en internationaal recht Kairos Palestina Nederland Vrienden van Sabeel Nederland Woord vooraf De muur is afgebroken,

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Islam voor iedereen. Is de bijbel een openbaring van God. auteur: Shabir Ally. revisie: Abdul-Jabbar van de Ven. revisie: Yassien Abo Abdillah

Islam voor iedereen. Is de bijbel een openbaring van God. auteur: Shabir Ally. revisie: Abdul-Jabbar van de Ven. revisie: Yassien Abo Abdillah Is de bijbel een openbaring van God ] لونلدية - dutch [ nederlands - auteur: Shabir Ally revisie: Abdul-Jabbar van de Ven revisie: Yassien Abo Abdillah Kantoor voor da'wa Rabwah (Riyad) 2013-1434 Islam

Nadere informatie

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars,

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, HC zondag 32 en 33 Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, Ik vind de vraag van zondag 32, en dan bedoel ik de eerste vraag (86) een beetje raar. Of eigenlijk: wel begrijpelijk maar

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

Gemeente. Zijspoortje. De Bijbelse Encyclopedie leert ons dat het woord kerk afgeleid is van het Griekse woord [kuriakè], dat des Heren betekent.

Gemeente. Zijspoortje. De Bijbelse Encyclopedie leert ons dat het woord kerk afgeleid is van het Griekse woord [kuriakè], dat des Heren betekent. Gemeente Wanneer je aan iemand vraagt Weet jij wat een kerk is?, zal het antwoord niet zo lang op zich laten wachten. Dat is een gebouw waar gelovige mensen samenkomen! Het kan ook voorkomen, dat men aan

Nadere informatie

Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17)

Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17) Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17) Collecte voor Benin vanavond. Flyer in postvakjes: Benin bidt! (achterkant: bidt u mee?) Eerste aandacht hierin naar groei in geloof / kerk-zijn / uitstraling.

Nadere informatie

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en 1 De Bijbel open 2013 5 (02-02) Vandaag bespreken we een vraag over de betekenis van de Wet die God aan Israel gaf voor de christelijke gemeente van het Nieuwe Testament en dus voor ons. Is het zo dat

Nadere informatie

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen

wat is passend? naar aanleiding van Paulus brief aan de Kolossenzen wil ik dat uitwerken voor 4 categorieën vier kringen vandaag wil ik dit gebod toepassen op het geloofsgesprek onderwerp van de gemeenteavond komende week onze overtuiging is dat zulke gesprekken hard nodig zijn voor de opbouw van onze gemeente tegelijk is

Nadere informatie

De daden van de vergoddelijkte Augustus, met welke hij de wereld aan het oppergezag van het Romeinse volk onderwierp.

De daden van de vergoddelijkte Augustus, met welke hij de wereld aan het oppergezag van het Romeinse volk onderwierp. Het leven van Jezus 2.0 Preek over Handelingen 1:1-5 [dia 1] Pas kregen we van mijn schoonmoeder een foto. Een foto van vroeger, van het gezin van de opa van mijn schoonmoeders moeder. Er staat geen jaartal

Nadere informatie

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent De Bijbel Een geloofsboek EWe kunnen vele wegen gaan met de Bijbel. De één ervaart het vooral als een mooi kunstobject. Vele kunstenaars hebben er inspiratie in gevonden om een kunstwerk te maken. We kennen

Nadere informatie

Want: In Hem (Jezus) hebben wij de verlossing door zijn bloed, de vergeving van de overtredingen, naar de rijkdom van zijn genade.

Want: In Hem (Jezus) hebben wij de verlossing door zijn bloed, de vergeving van de overtredingen, naar de rijkdom van zijn genade. Er zijn uitgebreide studies te schrijven over bekering en wat bekering in een mensenleven betekent. Deze studie beperkt zich echter tot de meest fundamentele betekenis van bekering. Toen de Zoon van God,

Nadere informatie

Bijbels De Bijbel wat zijn er veel soorten en maten van in Nederland te krijgen! We zijn gezegend! Een rijkdom dat er bijna voor elk wat wils is.

Bijbels De Bijbel wat zijn er veel soorten en maten van in Nederland te krijgen! We zijn gezegend! Een rijkdom dat er bijna voor elk wat wils is. 27 oktober 2013 Bijbelzondag Preek over Galaten 5:13 6:10 Uit de Bijbel in gewone taal Gemeente van Jezus Christus, Bijbels De Bijbel wat zijn er veel soorten en maten van in Nederland te krijgen! We zijn

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 40 (12-10)

De Bijbel open 2013 40 (12-10) 1 De Bijbel open 2013 40 (12-10) Er was eens een man die de studeerkamer van een predikant binnenkwam. Hij keek om zich heen en zag al die boeken staan die je in een studeerkamer aantreft. Toen zei die

Nadere informatie

CURSUSMAP 1 (NBG) Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus

CURSUSMAP 1 (NBG) Discipelen van Jezus. Leren leven in de kracht van Jezus. Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus CURSUSMAP 1 (NBG) Discipelen van Jezus Leren leven in de kracht van Jezus Dr. Bob Gordon Kees de Vlieger Een Kerygma cursus Copyright Stichting Kerygma Nederland Baron van Nagellstraat 9a 3781 AP Voorthuizen

Nadere informatie

HET GELOOF BELIJDEN voor wie zich voorbereiden op de openbare belijdenis van het geloof

HET GELOOF BELIJDEN voor wie zich voorbereiden op de openbare belijdenis van het geloof HET GELOOF BELIJDEN voor wie zich voorbereiden op de openbare belijdenis van het geloof drs. M. van Campen Vierde druk Zoetermeer Inhoud 1. Met hart en mond 9 2. Zonder geloof vaart niemand wel 17 3. Op

Nadere informatie

Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland

Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland Kerkorde van de Protestantse Kerk in Nederland inclusief de ordinanties, overgangsbepalingen en generale regelingen (bijgewerkt tot mei 2013) Uitgeverij

Nadere informatie

6. Uitverkiezing. 6.1 Uitverkiezing is naar de voorkennis Gods

6. Uitverkiezing. 6.1 Uitverkiezing is naar de voorkennis Gods 6. Uitverkiezing In dit hoofdstuk zullen we nagaan wat de Bijbel over uitverkiezing en voorbestemming leert. In het volgende hoofdstuk wordt Romeinen 9 besproken. En in hoofdstuk 8 wordt de calvinistische

Nadere informatie

Eén eeuwig verbond. Verbond. Verbond. Discussie. Twee manieren van bijbellezen. blok F - nivo 3 - avond 7

Eén eeuwig verbond. Verbond. Verbond. Discussie. Twee manieren van bijbellezen. blok F - nivo 3 - avond 7 Eén eeuwig verbond blok F - nivo 3 - avond 7 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Terugblik, herhaling 19.20 Discussie over de positie van Israël 19.30 Twee manieren van bijbellezen 19.35

Nadere informatie

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1)

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1) Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1) A) Doel 1. Betekenis benoemen Er is maar één Evangelie: het Evangelie van Jezus Christus, de Gekruisigde. Buiten Hem heeft het

Nadere informatie

Geboeid door Israël. Eindwerkstuk voor het master-programma Theologie en Kerk. Afstudeerrichting: Theologie en Geestelijke Verzorging.

Geboeid door Israël. Eindwerkstuk voor het master-programma Theologie en Kerk. Afstudeerrichting: Theologie en Geestelijke Verzorging. Geboeid door Israël Over uitverkiezing en gerechtigheid in de Palestijnse bevrijdingstheologie van Naim Ateek en de IP-nota van de Protestantse Kerk in Nederland Annemieke Messelink Universiteit Utrecht,

Nadere informatie

Inleiding over het kernwoord zonde

Inleiding over het kernwoord zonde Inleiding over het kernwoord zonde Door Eline Lezen: Mattheüs 5 : 21 t/m 48 Zingen: Psalm 6 : 1 en 4 1. Waarom moeten wij weten wat zonde is? Toen ik deze inleiding begon te maken vroeg ik me af wat ik

Nadere informatie

De Bijbel Open 2013 22 (08-06)

De Bijbel Open 2013 22 (08-06) 1 De Bijbel Open 2013 22 (08-06) Vanmorgen bespreken we een vraag van een luisteraar over de geschiedenis van de Emmausgangers uit Lukas 24. Het gaat om wat twee volgelingen van Jezus meemaakten, toen

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Preek. Gemeente van Christus,

Preek. Gemeente van Christus, Ik geloof Gezang 399: 1/2 LvdK Votum en groet Psalm 100: 1/2 OB Geloofsbelijdenis Psalm 100: 3/4 OB Schriftlezing Rom. 10:4-21 Catechismus Zondag 7 Psalm 95: 2/3/4 OB Preek Psalm 135: 8/9/10 NB Gebed Psalm

Nadere informatie

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen.

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen. Thema: Tekst: Romeinen 15: 7 Liturgie: Lied voor de dienst: EL 212: 1,2: Heer, wat een voorrecht Welkom Lied 971: 1,2,3: Zing een nieuw lied Stilte en begroeting Klein gloria Gebed Kinderkerk Zingen: Samen

Nadere informatie

Uur van de waarheid. Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden

Uur van de waarheid. Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden Uur van de waarheid Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden Een Palestijns Kairos Initiatief 2009 Een woord van steun en bemoediging We hebben de kreet van onze kinderen

Nadere informatie

Israël uniek 1 (1) Ds. Aalt Visser. Aalt Visser. Waarom Israël (niet) bijzonder is

Israël uniek 1 (1) Ds. Aalt Visser. Aalt Visser. Waarom Israël (niet) bijzonder is Israël uniek 1 (1) Waarom Israël (niet) bijzonder is Dank voor uw uitnodiging om een bijdrage te leveren aan deze studiedag. U gaf mij de werktitel waarom Israël (niet) bijzonder is. De titel die ik boven

Nadere informatie

zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt

zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt lezing oude testament (lector) Jesaja 58, 1-10 lied Liedboek 537, 1. 2. Zo spreekt de Heer die ons... lezing nieuwe testament (lector) Lukas 20, 9-19 lied Liedboek

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Misschien heeft u er iets van meegekregen: afgelopen dinsdag is in de Rooms-katholieke kerk een Buitengewoon Jubeljaar begonnen: het Heilig Jaar van

Nadere informatie

Charta Oecumenica Handvest voor groeiende samenwerking van de kerken in Europa

Charta Oecumenica Handvest voor groeiende samenwerking van de kerken in Europa Conferentie van Europese Kerken Raad van Europese Bisschoppenconferenties Charta Oecumenica Handvest voor groeiende samenwerking van de kerken in Europa Ere zij de Vader en de Zoon en de heilige Geest

Nadere informatie

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied.

Die overkant was een streek waar veel niet-joodse mensen woonden. Vreemd gebied. e Opstandingskerk - 15 maart 2015 4 zondag van de veertig dagen - Laetare Lezing: Johannes 6, 1-15 Gemeente van Christus, Het is kort voor het paasfeest. Jezus gaat naar de overkant van het Meer van Galilea.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Als Johannes vertelt over het laatste Pesachfeest van Jezus, het laatste Avondmaal, dan geeft hij een bijzondere invulling aan de betekenis van dit

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het

Geloven is vertrouwen. Ik geloof het wel. de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het Geloven Geloven is vertrouwen GGeloven is ten diepste je vertrouwen hechten aan iets of iemand, de waarheid omtrent iets of iemand aannemen. Over het geloven in God zegt de Bijbel: Het geloof is de vaste

Nadere informatie

Ontmoetingskerk - Laren NH, 1 februari 2015 Deuteronomium 18

Ontmoetingskerk - Laren NH, 1 februari 2015 Deuteronomium 18 Ontmoetingskerk - Laren NH, 1 februari 2015 Deuteronomium 18 Een profeet is een waarzegger, maar hij zit niet op een kermis met een glazen bol jouw toekomst te voorspellen. Een profeet is een waarzegger,

Nadere informatie

Oudejaarspreek over 1 Samuël 12 (31 december 2010)

Oudejaarspreek over 1 Samuël 12 (31 december 2010) Oudejaarspreek over 1 Samuël 12 (31 december 2010) Gemeente van Jezus Christus, gasten en luisteraars, Dit is een mooi hoofdstuk om met elkaar te lezen op oudejaarsdag. Een hoofdstuk waarin Samuël met

Nadere informatie

Verantwoord Bijbelgebruik

Verantwoord Bijbelgebruik Deze beknopte samenvatting heeft tot doel een indruk te geven van de cursus Verantwoord Bijbelgebruik. Het boek Verantwoord Bijbelgebruik van John Boekhout is prima geschikt om als basis in de cursus gebruikt

Nadere informatie

ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet

ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet ondersteuning voor evangelieverkondiging aan het joodse volk over Israël en het Jodendom handleiding voor de catecheet les 1 - Jezus is een Jood Catechisanten beseffen dat Jezus een Jood is, denken erover

Nadere informatie

Het Pinksterfeest De Geboorte van de Gemeente

Het Pinksterfeest De Geboorte van de Gemeente Het Pinksterfeest De Geboorte van de Gemeente Rudy Brinkman 2014, EBG Leek/Stg. BTO Yarah Handelingen 2:1-13 Uitstorting van de H.G. Bekende gedeelte, maar natuurlijk kan je over zo n gedeelte héél veel

Nadere informatie

Zondag 4 oktober 2015 Israëlzondag Martinikerk Voorganger: ds. Evert Jan Hefting. Jesaja 55: 1 11 Johannes 7: 14 20 en 37 39

Zondag 4 oktober 2015 Israëlzondag Martinikerk Voorganger: ds. Evert Jan Hefting. Jesaja 55: 1 11 Johannes 7: 14 20 en 37 39 Zondag 4 oktober 2015 Israëlzondag Martinikerk Voorganger: ds. Evert Jan Hefting Jesaja 55: 1 11 Johannes 7: 14 20 en 37 39 Gemeente van Jezus Christus, Wanneer je nadenkt over de relatie tussen Jodendom

Nadere informatie

Johannes legt ons vanmorgen allemaal bij de schaapspoort in Jeruzalem. Een menigte van

Johannes legt ons vanmorgen allemaal bij de schaapspoort in Jeruzalem. Een menigte van 1 Zondag 1 maart 2015, Kloosterkerk Den Haag Voorganger: Ad van Nieuwpoort, Bloemendaal Jesaja 35, Johannes 1 Johannes legt ons vanmorgen allemaal bij de schaapspoort in Jeruzalem. Een menigte van zieken,

Nadere informatie

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 16-09-15

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 16-09-15 De Bijbel open 16-09-15 2 Petr.3: 3 Dit vooral moet u weten, dat er in de laatste dagen spotters met spotternij zullen komen, die naar hun eigen begeerten wandelen, 4 en zeggen: Waar blijft de belofte

Nadere informatie

Meisleiding van het Brein Het Fundamentalisme. Prof. John A. Dick

Meisleiding van het Brein Het Fundamentalisme. Prof. John A. Dick Meisleiding van het Brein Het Fundamentalisme Prof. John A. Dick Inleiding 1. Een Amerikaan in Vlaanderen 2. Sprekend over het fundamentalisme kan verrassingen brengen 3. Fundamentalisme verschijnt soms

Nadere informatie

Johannes 8 : 11. dia 1

Johannes 8 : 11. dia 1 Johannes 8 : 11 in de wet van Mozes stond het duidelijk (Deut. 22:22) als een man wordt betrapt met een getrouwde vrouw moeten beiden ter dood gebracht worden zowel de man als de vrouw met wie hij geslapen

Nadere informatie

Israël: uit het oog, uit het hart. Een onderzoek naar de houding van Nederland ten opzichte van Israel. N.a.v. 65 jaar staat Israel

Israël: uit het oog, uit het hart. Een onderzoek naar de houding van Nederland ten opzichte van Israel. N.a.v. 65 jaar staat Israel Israël: uit het oog, uit het hart Een onderzoek naar de houding van Nederland ten opzichte van Israel. N.a.v. 65 jaar staat Israel Uit het oog, uit het hart 1 op de 7 Nederlanders hee5 hart voor Israël.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, 141214 17u Groningen Psalm 129 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Het is een heftige Psalm die we lazen. Een Psalm vol verdriet en woede. Met een aangrijpende beeld, dat bij mij erg bleef haken, bezingt

Nadere informatie

Reactie dr. A.J. Plaisier op de brochure Onopgeefbaar verbonden (gehouden op de studiedag van het Platform Appèl Kerk en Israël 19 september 2011)

Reactie dr. A.J. Plaisier op de brochure Onopgeefbaar verbonden (gehouden op de studiedag van het Platform Appèl Kerk en Israël 19 september 2011) Reactie dr. A.J. Plaisier op de brochure Onopgeefbaar verbonden (gehouden op de studiedag van het Platform Appèl Kerk en Israël 19 september 2011) Onopgeefbaar verbonden, een reactie Onopgeefbaar verbonden,

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Komt tot de bruiloft

Komt tot de bruiloft LEER HEM KENNEN 20 bewaarexemplaar Wijkgemeente Ichthus Noordwijk Komt tot de bruiloft 1 Ds. F. van Roest zondag 30 november Christus eten wil zeggen: Zijn wezen, Zijn verdiensten, Zijn krachtige werking

Nadere informatie

levensweg schreef geschiedenis. Een boek vol verhalen waar we tot op de dag van vandaag uit mogen lezen.

levensweg schreef geschiedenis. Een boek vol verhalen waar we tot op de dag van vandaag uit mogen lezen. 1 EEN TEMPEL VOOR DE ATHEÏST?? Met grote koppen stond het in Trouw: in Londen wordt een atheïstische tempel ontworpen, een initiatief van de Britse filosoof Alain de Botton. Hij pleit er n.l. voor dat

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

Israël en de Palestijnen

Israël en de Palestijnen 3 Israël en de Palestijnen Wie de Bijbel onbevangen probeert te lezen, ontkomt niet aan de conclusie dat het Joodse volk een unieke plaats heeft in het heilshandelen van God. Israël is Gods uitverkoren

Nadere informatie

En nu jij! : leer de argumenten zelf

En nu jij! : leer de argumenten zelf En nu jij! : leer de argumenten zelf [لونلدية - dutch [nederlands - revisie: Yassien Abo Abdillah bron: www.svalfurqan.nl 2014-1435 ب«الا ن أنت علم احلجج بنفسك الل اهلونلدية «مراجعة: ياس أبو عبد االله

Nadere informatie

Terug naar de Essentie

Terug naar de Essentie 40-dagendagboek Terug naar de Essentie De gemeente als beweging van de Geest Kees de Vlieger Een Kerygma studie Copyright Stichting Kerygma Nederland Kerkstraat 24-3 3781 GB Voorthuizen Tel. 0342-475048

Nadere informatie

Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack

Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack Vandaag gaan we spreken over een discipel zijn, en over hoe een discipel te maken. Ik wil je eraan herinneren dat de Heer ons het bevel gaf,

Nadere informatie