Orkestproject t JoNg

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Orkestproject t JoNg"

Transcriptie

1 groep 5 Orkestproject t JoNg De Gelaarsde Kat Jeugd Symfonieorkest t JoNg, DE KOM Stadstheater en Kunstencentrum te Nieuwegein en Kunst Centraal kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma en Kunstmenu domein: Professionele culturele instellingen / Amateur- en vrijwilligersorganisaties discipline: Muziek

2 Colofon Dit is een uitgave van: Kunst Centraal Postbus CD Bunnik tel: fax: internet: Ontwikkeling: Gerda van der Weide November 2012 Eindredactie: Ariane van Heijningen Vormgeving: BMD, Bunnik Layout: Gerda van der Weide Copyright: Dit materiaal is bedoeld voor gebruik binnen uw school en mag niet vermenigvuldigd of openbaar gemaakt worden voor gebruik daarbuiten zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Kunst Centraal. Colofon

3 Inhoudsopgave Inleiding Over de partners... 5 Voorbereiding leerkracht: Lessenoverzicht... 6 Het instrumentencircuit... 7 Les 1 Kennismaken met het symfonieorkest... 8 Les 2 Orkestinstrumenten Voorbereiding op het concert Les 3 Muziek kan iets vertellen Les 4 Feest en toverspreuken Nabespreken van de voorstelling Bijlage 1: Overzicht orkestinstrumenten Bijlage 2: leerlingenblad Aapjesorkest Op website: 17 foto s van orkestinstrumenten en 1 foto van het Koninklijk Concergebouworkest Muziekfragmenten 1 popband 19 hoorn 2 strijkkwartet 20 kleine trom 3 symfonieorkest 21 hobo 4 fanfare 22 trombone 5 symfonische muziek Offenbach 23 altviool 6 trompet 24 harp 7 viool 25 geheimzinnige muziek (bij de tovenaar) 8 pauken 26 sierlijke muziek (bij de prinses) 9 dwarsfluit 27 parmantige muziek (bij de kat) 10 contrabas 28 Kattenlied (gezongen) 11 tuba 29 Kattenlied (meezingversie) 12 bekken 30 Kattenduet van Rossini 13 fagot 31 toverspreuk 1 14 lied: Zing, zing 32 toverspreuk 2 15 liedbegeleiding Zing, zing 33 Feestlied: Hé, hé (gezongen) 16 klarinet 34 Feestlied: Hé, hé (meezingversie) 17 grote trom 18 cello Bronvermelding Lied Zing zing : tekst en muziek Dunja Denkers Kattenlied uit EgenWijs, tekst Gerda van der Weide Feestlied Hé. hé: tekst en muziek Geeske Nijdam Inhoudsopgave

4 Inleiding Kunstmenu Dit project maakt deel uit van het Cultuurprogramma en het Kunstmenu, dat Kunst Centraal organiseert om leerlingen te laten kennismaken met de eigen culturele omgeving en met professionele kunstuitingen. In zijn of haar schoolloopbaan heeft een leerling alle zes disciplines bezocht (theater, muziek, literatuur, film, dans en beeldende kunst) Discipline Muziek Doelgroep Dit project is geschikt voor de groepen 5/6 uit het primair onderwijs. Doelstelling educatief materiaal Het doel van dit educatief materiaal is om de leerlingen voor te bereiden op het instrumentencircuit en het concert. Hoe beter de leerlingen voorbereid zijn, en hoe meer zij na afloop hun ervaringen (creatief) kunnen verwerken, hoe meer ze van de activiteit zullen genieten en ervan kunnen leren. De lessen in deze handleiding voldoen aan de kerndoelen voor kunstzinnige oriëntatie. Bij elke les staan specifieke lesdoelen beschreven die hierbij aansluiten. Kerndoel 54 De leerlingen leren beelden, taal, muziek, spel en beweging gebruiken om er gevoelens en ervaringen mee uit te drukken en om ermee te communiceren. Kerndoel 55 De leerlingen leren op eigen werk en dat van anderen reflecteren. Organisatie De uitvoeringsdata en -tijden staan vermeld in het rooster van Kunst Centraal. Ga naar klik op uw gemeente en vervolgens op uw school. 4 Kwaliteit Wij vragen u nadrukkelijk na afloop van het project uw bevindingen met ons te delen via het waarderingsformulier. Uw reactie/beoordeling is voor ons stimulerend en richtinggevend bij de kwaliteitsverbetering van onze diensten. Het formulier waarderingsformulier Cultuurprogramma vindt u op onze website op uw eigen gemeente pagina of op Wij wensen u veel plezier bij de uitvoering van dit project. Inleiding

5 Over de partners gebouw Het nieuwe gebouw is ontworpen door Frits van Dongen van de Architekten Cie. Naast de brede entreehal met balie en garderobe zijn er voor het theaterpubliek drie foyers beschikbaar. Deze zijn onderling verbonden door een open trappenhuis, waarmee ook het kunstencentrum bereikbaar is. De ruime foyers zijn uitermate geschikt voor live optredens, lezingen en festivals, die met regel maat georganiseerd worden. Op de bovenste verdieping van het gebouw, bovenop de theaterzalen, bevindt zich het kunstencentrum. Voor alle disciplines zijn er goed toegeruste ruimten. Aan de voorzijde van het complex, zichtbaar door de transparante gevel, evinden zich de ateliers en het theatercafé, dat uitzicht biedt over het Stadsplein. Een prima plek voor een hapje en een drankje, waar ook culturele activiteiten als live muziek op het menu staan. Het nieuwe gebouw van DE KOM is uitstekend bereikbaar met auto en openbaar vervoer. Bovendien is er volop parkeergelegenheid. Het nieuwe gebouw van DE KOM biedt een keur aan mogelijkheden voor zakelijke activiteiten. Stadsplein AM Nieuwegein 5 t JoNg t JoNg is een symfonie-orkest voor jongeren vanaf twaalf jaar. Het heeft een volledige bezetting: strijkers, houtblazers, koperblazers, slagwerk, harp en een piano. Het orkest is in 1988 opgericht door het Nieuwegeins Amateur Symfonie-orkest (NAS) en Kunstencentrum DE KOM. Doelstelling is, jonge mensen in de leeftijd waarin zij een instrument nogal eens aan de wilgen hangen, actief te houden bij het maken van muziek in ensembleverband. Zo vormt t JoNg een kweekvijver voor regionale jeugdorkesten, studentenorkesten en in een aantal gevallen ook voor het conservatorium. Dirigent: Hans Welle. Over de partners

6 Voorbereiding leerkracht: lessenoverzicht Les Korte inhoud Ter voorbereiding Nodig Les 1: Kennismaken met het symfonieorkest De leerlingen maken kennis met het symfonieorkest, de instrumentengroepen en de dirigent Lees de les goed door, kopieer het leerlingenblad en zoek op de website de afbeeldingen van de orkestinstrumenten en het symfonieorkest op. muziekfragment muziekfragmentenm, afspeelapparatuur, afbeeldingen van instrumenten (strijk, hout, koper, en slag) en symfonieorkest, leerlingenblad Het Aapjesorkest Les 2: De orkest-instrumenten De leerlingen luisteren naar de klank van de verschillende orkestinstrumenten, delen ze in groepen in en zingen een lied. Leer het liedje Zing, zing en zoek de afbeeldingen van de orkestinstrumenten op de website op. muziekfragment muziekfragmentenm afspeelapparatuur, afbeeldingen van orkestinstrumenten op digibord Les 3: Muziek kan iets vertellen De leerlingen luisteren naar verschillende muziekfragmenten en associëren hierbij en ze leren het kattenlied. Beluister de muziekfragmenten en leer het kattenlied muziekfragment muziekfragmentenm afspeelapparatuur, tekeningen op het bord (kat, prinses, tovenaar) Les 4: Feest en toverspreuken De leerlingen leren het feestlied en ritmische toverspreuken. Lees de les goed door, leer het feestlied en zet de ritme-instrumenten klaar. muziekfragment muziekfragmentenm afspeelapparatuur ritme-instrumenten 6 Lessenoverzicht

7 Het instrumentencircuit Op het rooster op de website kunt u zien wanneer uw school voor het instrumentencircuit verwacht wordt in DE KOM. Na een gezamenlijke start gaan de kinderen in groepjes naar de diverse lokalen. De indeling van de verschillende groepjes maken we ter plekke. De groepjes bezoeken drie lokalen. Hier maken ze van dichtbij kennis met verschillende instrumenten uit het symfonieorkest. De muziekdocenten van DE KOM zullen demonstraties geven en er zal ook gelegenheid zijn zelf instrumenten uit te proberen. Voorbereidende lessen Zorgt u ervoor dat de kinderen de eerste twee lessen hebben gehad, voordat ze naar het instrumentencircuit in DE KOM gaan? Het lied Zing, zing zal als gezamenlijke start dienen bij het instrumentencircuit. We gaan ervan uit dat de kinderen dat liedje dan kennen. Begeleiding Voor een prettig verloop van het instrumentencircuit is het belangrijk dat er minimaal 3 begeleidende ouders of leerkrachten meegaan. Dan heeft elk groepje een eigen begeleider en kunnen de wisselingen van lokaal soepel verlopen! Gedrag De kinderen zullen nader kennismaken met de verschillende instrumentenfamilies: strijkinstrumenten, houten blaasinstrumenten, koperen blaasinstrumenten en slaginstrumenten. Zij mogen ook een aantal instrumenten proberen. De instrumenten zijn kwetsbaar en duur! Het is dus belangrijk dat zij voorzichtig met de instrumenten omgaan! 7 Het instrumentencircuit

8 Les 1 in de klas Kennismaken met het symfonieorkest Doel: - De kinderen maken kennis met het symfonieorkest. - Ze herkennen het geluid van een symfonieorkest. - Ze dirigeren zelf orkestmuziek Tijd: 40 minuten Nodig: muziekfragmenten, afspeelapparatuur, foto s instrumenten van website, foto Koninklijk Concertgebouworkestorkest, leerlingenblad 1 Muziek: muziekfragment 1 t/m 5 Inleiding Vertel de kinderen dat er binnenkort in DE KOM een speciaal concert van het Jeugdsymfonieorkest t JoNg wordt gehouden voor alle kinderen van de groepen 5 van basisscholen in Nieuwegein. Vraag de kinderen wie weet wat een symfonieorkest is. Opdracht 1 - Foto symfonieorkest bekijken en bespreken Bekijk met elkaar de foto van het Koninklijk Concertgebouworkest, een symfonieorkest. Stel de volgende vragen: - Wat zie je op deze foto? - Welke instrumenten ken je al? Waar zitten die? Hebben ze allemaal vaste plaatsen? - Hoe zou jij het vinden om in een orkest te spelen? - Wat is een dirigent? Wat doet een dirigent? Wat heeft een dirigent in zijn hand? Waarom is een dirigent nodig bij een orkest? 8 Kern Opdracht 2 - Wat is een symfonieorkest? Inventariseer met de leerlingen welke instrumenten ze herkend hebben en schrijf de antwoorden op het bord. Vraag de leerlingen de manier van bespelen door middel van beweging te laten zien en het geluid na te bootsen. Daarna zoeken ze de juiste afbeelding van de instrumenten via de foto s op de website. Ga met de leerlingen na welke overeenkomsten er zijn tussen de genoemde instrumenten. Denk hierbij aan de manier van bespelen: erop blazen, erop slaan, erop strijken. Deel de platen van de instrumenten in drie groepen in: 1. Strijkinstrumenten: viool, altviool, cello, contrabas + tokkelinstrument: harp 2. Blaasinstrumenten: hout: dwarsfluit, klarinet, hobo, fagot koper: trompet, hoorn, trombone, tuba 3. Slaginstrumenten: pauk, grote trom, kleine trom, bekkens Een heleboel instrumenten bij elkaar die samenspelen, vormen een orkest. Wanneer er strijkers, blazers (hout en koper) en slagwerkers in zitten, heet dat een symfonieorkest. Een symfonieorkest bestaat uit heel veel mensen. Deel het leerlingenblad 1 met de tekening van het Aapjesorkest uit. Waar zitten de verschillende instrumentengroepen? Vraag de kinderen de koppen van de aapjes als volgt in te kleuren: - alle aapjes met een strijkinstrument: rood - alle aapjes met een blaasinstrument: blauw (moeilijker houtblazers: blauw en koperblazers: geel) - alle aapjes met een slaginstrument: groen Les 1 Kennismaken met het symfonieorkest

9 Opdracht 3 - Herken het geluid van een symfonieorkest (muziekfragment 1 t/m 4) Laat muziekfragment 1 t/m 4 horen. De kinderen noteren op een blaadje bij welk fragment ze een symfonieorkest horen. Ze luisteren achtereenvolgens naar: 1. een popband - met elektrische en elektronische instrumenten; 2. een strijkkwartet - met alleen strijkinstrumenten; 3. een symfonieorkest - met strijkers, (hout- en koper)blazers en slagwerk; 4. een fanfare - met koperblazers en slagwerk.) Afsluiting Opdracht 4 - De dirigent (muziekfragment 5) Om goed samen muziek te kunnen maken is het nodig dat iemand de leiding heeft. Zo n persoon heet een dirigent. De dirigent geeft bijvoorbeeld het tempo aan en laat zien of er hard of zacht gespeeid moet worden. Vraag de kinderen wat voor beweging zij zouden maken om het orkest zacht te laten spelen (kleine beweging) En hard? (grote bewegingen) Snel? Langzaam? Alle kinderen veranderen in een dirigent: iedereen pakt zijn dirigeerstokje (potlood) om het orkest te dirigeren. Laat muziekfragment 5 horen: orkestmuziek met verschillen in dynamiek (hard - zacht) en tempo. De kinderen reageren met beweging. Ze moeten met hun dirigeerstokje en hun bewegingen duidelijk laten zien of het hard klinkt of zacht, snel of langzaam. Tip: Via kom je op een site over kinderen en muziek. Als je daar symfonie aanklikt krijg te een leuke interactieve kennismaking met een symfonieorkest.de site is heel breed met informatie over zo ongeveer alles wat met muziek en kinderen te maken heeft. De filmpjes van Schooltv Beeldbank over diverse instrumenten zijn heel geschikt. Informatie over muziekinstrumenten kunt u ook nog vinden via de volgende link: Van de meeste orkestinstrumenten zijn afbeeldingen en geluidsfragmenten aanwezig, die via het digibord getoond en beluisterd kunnen worden. 9 Les 1 Kennismaken met het symfonieorkest

10 Les 2 In de klas Orkestinstrumenten Doel: - De kinderen herkennen verschillende orkestinstrumenten - De kinderen weten dat de instrumenten in de volgende groepen worden ingedeeld: strijken blazen slaan. - De kinderen kunnen het liedje Zing, zing zingen. - De kinderen kunnen al improviserend een instrument nabootsen met hun stem. Tijd: 30 minuten Nodig: - De kinderen herkennen verschillende orkestinstrumenten. - bijlagen: instrumentenkaarten, foto orkest - werkblad 2: instrumenten uit het orkest: een kopie voor ieder kind Muziek: muziekfragment 6 t/m 15 Inleiding Opdracht 1 - Orkestinstrumenten indelen (muziekfragment 6 t/m 13) Weet je nog welke instrumenten er in een symfonieorkest spelen? Laat de foto van de trompet zien. Wie weet hoe dit instrument heet? Hoe moet je erop spelen? (blazen) Doe eens na hoe dat gaat! Probeer ook het geluid eens na te doen. Doe hetzelfde naar aanleiding van de afbeelding van de viool (strijken) en de pauk (slaan). Hang daarna de drie kaarten op het bord. Je kunt de instrumenten uit het orkest indelen naar de manier waarop je erop speelt: Slaan (slagwerk) Blazen (blaasinstrumenten) Strijken (strijkinstrumenten). Laat steeds een muziekfragment horen (6 t/m 13). Kun je horen of het een instrument is waarop je moet slaan, strijken of blazen? De kinderen laten in beweging zien of het een strijkinstrument, een slaginstrument of een blaasinstrument is. Ze zoeken de juiste instrumentenkaart op en hangen die onder de trompet als het een blaasinstrument is, onder de viool als het een strijkinstrument is en onder de pauk als het een slaginstrument is Trompet (blaas) 7 Viool (strijk) 8 Pauken (slag) 9 Dwarsfluit (blaas) 10 Contrabas (strijk) 11 Tuba (blaas) 12 Bekken (slag) 13 Fagot (blaas) Kern Opdracht 2 - Lied Zing zing aanleren (muziekfragment 14) Zing het liedje Zing zing voor, met steeds een improvisatie erachteraan (of u laat de kinderen luisteren naar track 14 van de cd). De kinderen raden welk instrument werd nagebootst met de stem. Als de kinderen het lied zo een aantal keren hebben gehoord, kunnen ze het ook zelf zingen. Les 2 Orkestinstrumenten

11 Opdracht 3 - Instrumenten herkennen (muziekfragment 6 t/m 13) Deel werkblad 2 uit, waarop acht plaatjes van instrumenten staan. Laat muziekfragment 6 t/m 13 één voor één in een andere volgorde horen, met pauzes ertussen. Houd zelf bij in welke volgorde u ze hebt laten horen. De kinderen kleuren tijdens het luisteren het instrument dat ze denken te horen. Bespreek dit met elkaar na, noem de namen van de instrumenten en laat de fragmenten nogmaals in die volgorde horen. Afsluiting Opdracht 4 - Lied zingen en instrumenten imiteren (muziekfragment 15) De kinderen zingen het lied Zing zing nu met de liedbegeleiding (muziekfragment 15). Alle kinderen improviseren tegelijkertijd aan het einde van het lied. Ze imiteren een instrument naar keuze: met de stem doen ze het geluid na en in beweging de manier van spelen. Ten slotte worden 4 solisten gekozen die na het lied om de beurt een instrument mogen imiteren. De anderen raden welk instrument het was. Opdracht 5 - Overige instrumenten herkennen (muziekfragment 16 t/m 24) U kunt het sorteerspel van opdracht 1 op een ander tijdstip nogmaals doen, maar nu met de overige instrumenten van het symfonieorkest (muziekfragment 16 t/m 24). De harp is een vreemde eend in de bijt. Die heeft wel snaren, maar is geen strijkinstrument. Waarom? (Je speelt met je vingers - tokkelen - en niet met een strijkstok., zie bijlbage 1) Lied: Zing zing 11 Les 2 Orkestinstrumenten

12 Voorbereiding op het concert Vooraf Binnenkort gaat u met de leerlingen naar een concert van Jeugdsymfonieorkest t JoNg in DE KOM. Op het programma staat het sprookje van De Gelaarsde Kat, waarbij passende muziek voor het orkest is gezocht door dirigent Hans Welle. Het sprookje zal verteld en gespeeld worden door jonge acteurs van DE KOM, geregisseerd door Sandra van Rosmalen. Voorbereiding in de klas Om de kinderen goed voor te bereiden op dit concert, vragen wij u het volgende te doen: (beschreven in les 3 en les 4) 1. de leerlingen de liedjes aan te leren die in de voorstelling voorkomen. Het is de bedoeling dat de hele zaal die meezingt op het moment dat de acteurs dat aangeven. Het gaat om het kattenlied en het feestlied. Ook bij het uitspreken van de toverspreuk zal meedoen van de zaal worden gevraagd. Wij gaan ervan uit dat de kinderen die op school geoefend hebben. 2. de muziekfragmenten laten horen, waarbij de leerlingen ervaren dat muziek ook een verhaal kan vertellen. Ze associëren de sfeer die de muziek oproept met een van de figuren uit het sprookje. (Dit is een voorbeeld. Tijdens het concert wordt andere muziek gespeeld) Kijken en luisteren naar een concert Leerlingen moeten vaak nog vertrouwd raken met bezoeken van een concert. Een concert is live en wordt dus uitgevoerd waar je bij bent. Het gedrag van het publiek is van invloed op de kwaliteit van het concert. In positieve, maar ook in negatieve zin. Leerlingen zijn allemaal vertrouwd met televisie kijken. Het bijwonen van een voorstelling is iets heel anders Kom op tijd, het is niet altijd mogelijk om na aanvang van het concert binnen te komen! 2. Praten tijdens het concert is heel storend, dus niet doen! 3. Niet eten en drinken tijdens het concert. 4. Ga als leerkracht tussen de leerlingen in zitten. 5. Verdeel de begeleiders over de leerlingen, laat hen niet bij elkaar zitten. De dag van het concert Zorg dat u vijftien minuten voor aanvang aanwezig bent. Laat de leerlingen in groepen de zaal binnenkomen, jongere leerlingen eerst. Leerkrachten en andere begeleiders, bijvoorbeeld ouders, kunnen het best verspreid over de zaal gaan zitten. Het is niet de bedoeling dat ouders, behalve diegenen die als leerlingbegeleiders zijn gevraagd, bij de voorstelling aanwezig zijn. Voorbereiding op het concert

13 Les 3 In de klas Muziek kan iets vertellen Doel: Aan het einde van de les zijn de leerlingen in staat om: 1. De sfeer van diverse muziekfragmenten onder woorden te brengen 2. Het kattenlied zelfstandig te zingen Tijd: 30 minuten Nodig: - teken (globaal) op het bord: een kat, een prinses en een tovenaar - muziekfragment afspeelapparatuur Muziek: muziekfragment 25 t/m 29 Inleiding Opdracht 1 - De kat, de prinses of de tovenaar (muziekfragment 25, 26 en 27) Vertel de kinderen dat tijdens het concert het sprookje van De gelaarsde kat zal worden verteld. Het orkest vertelt het verhaal mee in muziek. Sommige kinderen zullen het sprookje al kennen, anderen nog niet. Het is niet nodig dat ze het verhaal voor het concert kennen. Het kan zelfs verrassender zijn als dat nog onbekend is. Bovendien maken we bij de voorstelling gebruik van een speciaal aangepaste versie. De hoofdfiguren uit het verhaal kunt u wel al vast noemen. Laat de tekeningen op het bord zien van de gelaarsde kat, de tovenaar en de prinses. Vertel ze dat ze zo dadelijk drie muziekfragmenten te horen krijgen. Wat voor soort muziek verwacht je bij de kat, en wat voor soort muziek bij de tovenaar en bij de prinses? Luister goed naar de drie fragmenten en schrijf de verschillen op. Bepaal daarna welke muziek je het best bij de kat vindt passen (en waarom?) en welke bij de tovenaar, en welke bij de prinses. Muziek 1 (muziekfragment 25): geheimzinnig (tovenaar) Muziek 2 (muziekfragment 26): sierlijk, dansend (prinses) Muziek 3 muziekfragment 27): parmantig stappend (kat) Kern Opdracht 2 - Kattenlied aanleren (muziekfragment 28) In de voorstelling komt het liedje van de gelaarsde kat voor. Het is de bedoeling dat de hele zaal het lied mee kan zingen. Vergeet u dus niet de kinderen dit liedje aan te leren (muziekfragment 28). Wanneer de kinderen het liedje kennen, kunt u het volgende spel doen. Bij het zingen van het refrein wordt steeds een stukje weggelaten (in je hoofd zingen): 1. rennen, rennen, rennen weglaten 2. vang ook weglaten 3. mauw mauw ook weglaten Piep piep blijft iedereen wel zingen. Uiteindelijk kan dit lied met de liedbegeleiding (muziekfragment 29) worden gezongen. Tijdens het concert speelt het orkest deze liedbegeleiding en zingen de kinderen in de zaal het lied mee. 13 Les 3 Muziek kan iets vertellen

14 Kattenlied 14 Afsluiting Opdracht 3 - Het Kattenduet van Rossini (muziekfragment 30) De Italiaanse operacomponist Rossini heeft eens een muziekstuk gecomponeerd waarin het geluid van katten met de stem nagebootst worden. Laat de kinderen muziekfragment 30 horen en stel de volgende vragen: 1. Hoeveel katten hoor je in dit stuk? (twee) 2. Waarmee wordt het kattengeluid nagebootst? (een mannenstem en een vrouwenstem) 3. Vinden de katten elkaar aardig of niet? Waaraan kun je dat horen? Les 3 Muziek kan iets vertellen

15 Les 4 Feest en toverspreuken Doel: Aan het einde van de les zijn de leerlingen in staat om: 1. Het feestlied te zelfstandig te zingen 2. De toverspreuken ritmisch en expressief uit te spreken Tijd: 30 minuten Nodig: - ritme-instrumenten - muziekfragment afspeelapparatuur Muziek: muziekfragment 29 en 31 t/m 34 Inleiding Opdracht 1 - Kattenlied zingen (muziekfragment 29) Herhaal het Kattenlied uit de vorige les. Let erop dat bij ieder volgend couplet er steeds meer wegvalt (in het hoofd doorzingen) en dat daarna iedereen weer gelijk invalt. Kern Opdracht 2 - Ritmische toverspreuken In veel sprookjes komt een tovenaar voor. Zo ook in de voorstelling van De gelaarsde kat, waar jullie naartoe gaan. Het effect van de toverspreuken is het grootst als ze door zoveel mogelijk mensen in het juiste ritme worden uitgesproken. Vraag de kinderen een goed lopende toverspreuk te bedenken en die met magische stem inclusief toverstokzwaaien uit te spreken. Eerst het kind dat er één bedacht heeft alleen, daarna met de hele groep. Let erop dat de spreuk ritmisch, dus in een bepaalde cadans, wordt uitgesproken en allemaal in hetzelfde tempo. Schrijf de spreuk op het bord. Herhaal dit een paar keer met verschillende spreuken. Let ook op de expressie. Opdracht 3 - Toverspreuken met ritmische begeleiding Kies een goed lopende toverspreuk uit. Oefen met de hele groep het volgende: klap op benen klap in handen klap op benen klap in handen, enzovoort in een regelmatig tempo. Blijf dit volhouden, terwijl je de toverspreuk uitspreekt. Gaat dit goed en gelijk, dan kunnen ook ritmische instrumenten worden toegevoegd. Een voorbeeld: 15 Hokus pokus, krokele dokus, pietsie petsie pat, jij wordt een kat! Triangel: bij hokus pokus (4 tikken) Trommel: bij krokele dokus (ritme met de woorden mee) Woodblock: bij pietsie petsie pat (ritme met de woorden mee) Bekken: bij kat (1 slag) Opdracht 4 - Toverspreuken uit de voorstelling Luister naar de toverspreuk die in de voorstelling voorkomt (muziekfragment 31). Deze gaan we heelgoed oefenen, omdat iedereen in de zaal gevraagd wordt mee te doen. Het gaat als volgt: Toverspreuk 1: Rimpel rampel, getsie gatsie geeuw, hots kiele knots, ik word een LEEUW! Doe weer de been-klap, zoals bij opdracht 2, en zeg daar ritmisch deze spreuk bij. Les 4 Feest en toverspreuken

16 Doe hetzelfde met de tweede toverspreuk (muziekfragment 32) die ritmisch gelijk is. Ook deze toverspreuk wordt met de hele zaal uitgesproken. Toverspreuk 2: Rimpel rampel, tinie winie wuis, hots kiele knots, ik word een MUIS! Opdracht 5 - Feestlied aanleren, zingen en dansen (muziekfragment 33) Aan het eind van de voorstelling, in de fase En ze leefden nog lang en gelukkig speelt het orkest een feestlied. Het is de bedoeling dat alle kinderen uit de zaal hierbij meezingen en voor zover mogelijk meedansen (op de plaats). Laat het lied, de gezongen versie (muziekfragment 33), een aantal keer horen, waarbij ze op de plaats mogen bewegen (alleen armen, alleen hoofd, hele bovenlijf, alleen met je linker been, met beide benen, enz.) Na een paar keer zingen de kinderen het vanzelf mee. Schrijf de onzintekst even op het bord om vergissingen te voorkomen. Afsluiting Uiteindelijk zingen de kinderen het feestlied zelfstandig met de liedbegeleiding mee (Muziekfragment 34) en dansen daarbij naar eigen idee. Feestlied Hé, hé 16 Les 4 Feest en toverspreuken

17 Nabespreken van de voorstelling Als u met uw leerlingen de voorstelling heeft bezocht kunt u deze nabespreken volgens onderstaand stappenplan. Dit kan voorkomen dat in de nabespreking alleen gevraagd wordt: vonden jullie het leuk? In de kunsteducatie gaat het erom om een open houding te bewerkstellingen. Een meer verdiepende vorm is het nabespreken van kunstproducten aan de hand van de volgende vragen. Stap 1 benoemen en analyseren - Hoeveel instrumentengroepen heeft het orkest? - Hoeveel spelers heb je gezien? - Wat hadden ze aan? - Wat stond er op toneel? - Werden er spullen gebruikt in het spel? - Wat voor muziek heb je gehoord? - Waar gingen de liedjes over? - Werd er gebruik gemaakt van lichteffecten? Stap 2 interpreteren en associëren - Waar moest je tijdens de voorstelling aan denken? - Kon je horen dat de muziek het verhaal mee vertelde? Stap 3 waarderen en oordelen - Wat vond je het mooist, het leukst, het spannends, het vrolijkst, het grappigst? - Welke speler viel je vooral op, en waarom? - Welk instrument zou je zelf het liefst willen kunnen bespelen? - Wat vond je van het concert? 17 Nabespreken van de voorstelling

18 Bijlage 1 Overzicht orkestinstrumenten strijkinstrumenten houten blaasinstrumenten koperen blaasinstrumenten 18 slaginstrumenten tokkelinstrument (snaarinstrument)

19 Bijlage 2 Het Aapjesorkest 19

20 Leerlingenblad 2 - Instrumenten uit het orkest 20 Orkestproject Nieuwegein t JoNg Kunst Centraal Tel

Het Instrumentencircuit

Het Instrumentencircuit groep 5-6 Het Instrumentencircuit Soest kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma domein professionele omgeving discipline: Muziek 2012-2013 Colofon Dit is een uitgave van: Kunst Centraal Postbus 160 3980

Nadere informatie

Een computer met internet, geluidsapparatuur en een beamer, groot scherm of digibord.

Een computer met internet, geluidsapparatuur en een beamer, groot scherm of digibord. VOORBEREIDEND LESMATERIAAL BIJ PIETER ROELF JEUGDCONCERT NOOTTOCHT Les 1 Het symfonieorkest Groep 6/7/8 Doelstelling Benodigd materiaal Ruimte en opstelling Organisatorische voorbereiding Aan het einde

Nadere informatie

Aan de slag bij het orkest

Aan de slag bij het orkest Aan de slag bij het orkest Een introductie van het symfonieorkest Groep 7-8 en VO onderbouw Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

Alice in Wonderland.

Alice in Wonderland. Groep: 5/6 Thema: Alice in Wonderland Inhoud: Deze les is gemaakt ter voorbereiding van de voorstelling door Philharmonie Zuidnederland i.s.m. theatergezelschap Het Laagland. De gebruikte filmfragmenten

Nadere informatie

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw:

Het Symfonie orkest. Lessuggestie bovenbouw: Lesdoelen: Lesopbouw: Lessuggestie bovenbouw: Het Symfonie orkest Lesdoelen: Kinderen maken kennis met klassieke muziek. Ze weten welke instrumenten er in een symfonieorkest te vinden zijn. De kinderen kunnen de verschillende

Nadere informatie

Inleiding Het bezoek Achtergrondinformatie voor de leerkracht: Het Symfonieorkest

Inleiding Het bezoek Achtergrondinformatie voor de leerkracht: Het Symfonieorkest Musici op school Colofon Koorenhuis, Den Haag samenstelling: Coby Wisse met dank aan Petra Wolters, educatief medewerker Residentie Orkest vormgeving: Birgit Speulman September 2006 Nadruk verboden Niets

Nadere informatie

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding

Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Op zoek naar muziek Een introductie van de instrumenten van het symfonieorkest Groep 5-6 Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Introductie van het symfonieorkest

Nadere informatie

Vol verwachting. philharmonie zuidnederland. Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs

Vol verwachting. philharmonie zuidnederland. Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs Vol verwachting 1 Een project van voor de groepen 5/6 van het basisonderwijs Inhoud Voorwoord 3 Lesactiviteit 1 Welk instrument past bij jou? 4 Lesactiviteit 2 Hoe klinken instrumenten samen? 6 Lesactiviteit

Nadere informatie

Lesbrief bij workshop PBones

Lesbrief bij workshop PBones Lesbrief bij workshop PBones Introductie Deze lesbrief is gemaakt ter ondersteuning van het project PBones. De methode PBones bestaat uit drie workshops gegeven door een musicus van de philharmonie zuidnederland

Nadere informatie

Website Repetitiebezoek philharmonie zuidnederland

Website Repetitiebezoek philharmonie zuidnederland Website Repetitiebezoek philharmonie zuidnederland Groep 7-8 en VO onderbouw Docentenhandleiding Vooraf Voor u ligt de docentenhandleiding bij de educatieve website Repetitiebezoek groep 7-8 en VO Onderbouw.

Nadere informatie

Informatie. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma. voor GROEP 5 van het basisonderwijs Gemeente. Woudrichem BROCHURE. www.cultuurpuntaltena.

Informatie. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma. voor GROEP 5 van het basisonderwijs Gemeente. Woudrichem BROCHURE. www.cultuurpuntaltena. Maak kennis, maak muziek! Onderwijsprogramma www.cultuurpuntaltena.nl Informatie voor van het basisonderwijs Gemeente Woudrichem 019500_BIBLIOTHEEK_ALTENA_brochure_CPA_MuziekWijzer_Altena_A5.indd 16-17

Nadere informatie

Instrumentenleer klas 2

Instrumentenleer klas 2 Klas 2 Instrumentenleer Er zijn ontzettend veel muziekinstrumenten, je hebt ze in allerlei soorten en maten. Allemaal maken ze geluid. Hoe dit geluid klinkt (de klankkleur van een instrument), is afhankelijk

Nadere informatie

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS

METROPOLE ORKEST IN DE KLAS V1.1-2/5/2014 DOCENTENHANDLEIDING METROPOLE ORKEST IN DE KLAS Op maandag 12 mei gaat het Metropole Orkest een deel van hun repetitie voor het concert Games in Concert live uitzenden (streamen) voor scholieren.

Nadere informatie

REIMSREISJE. Lesmateriaal

REIMSREISJE. Lesmateriaal REIMSREISJE Lesmateriaal LES 1 OPDRACHT 1: WAT IS...? Bekijk het filmpje Opera, wat is dat? Hierin zie je wie en wat er allemaal nodig is om een opera te maken. Wat is een opera eigenlijk? A Een voorstelling

Nadere informatie

Bekijk het introductiefilmpje op de homepagina en lees het onderstaande verhaal hierbij.

Bekijk het introductiefilmpje op de homepagina en lees het onderstaande verhaal hierbij. Docentenhandleiding Vuurvogel Het Balletorkest Beste docent, Wat fijn dat u naar De Vuurvogel van Het Balletorkest komt kijken. In dit document vindt u de handleiding voor alle lessen rondom dit concert.

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Componeren in de klas Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 7/8 van het basisonderwijs en het Voortgezet onderwijs

Componeren in de klas Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 7/8 van het basisonderwijs en het Voortgezet onderwijs Componeren in de klas Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 7/8 van het basisonderwijs en het Voortgezet onderwijs pagina 2 van 19 Inhoud Voorwoord 3 Lesactiviteit 1: Introductie op

Nadere informatie

Fotopuzzels. Vianen. kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma. domein: Gebouwde omgeving Landschap en natuur. discipline: Audiovisuele Vorming

Fotopuzzels. Vianen. kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma. domein: Gebouwde omgeving Landschap en natuur. discipline: Audiovisuele Vorming groep 1-2 Fotopuzzels Vianen kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma domein: Gebouwde omgeving Landschap en natuur discipline: Audiovisuele Vorming 2012-2013 Colofon Dit is een uitgave van: Kunst Centraal

Nadere informatie

Naam project Omschrijving Duur Locatie Prijs. Blazen, strijken, trommelen en zingen!

Naam project Omschrijving Duur Locatie Prijs. Blazen, strijken, trommelen en zingen! Blazen, strijken, trommelen en zingen! We horen van veel scholen dat ze muziek erg belangrijk vinden en hun leerlingen graag met echte instrumenten in aanraking willen brengen. In dit project kan dat!

Nadere informatie

Kleur. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas.

Kleur. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas. Groep: 6/7/8 Thema: Kleuren (Visueel en auditief!) Inhoud: Lied over kleuren en waarvoor die kleuren staan, luisteren naar klankkleur, i.c.m. instrumenten, ritmes spelen. Het lied heeft 2 versies: Een

Nadere informatie

Liefde voor muziek. Deze bundel is van:

Liefde voor muziek. Deze bundel is van: Liefde voor muziek Deze bundel is van: Hou jij van muziek? Zeker weten! Op de radio hoor je elke dag leuke liedjes. Maar er is ook muziek die een beetje anders klinkt: klassieke muziek. Ze wordt niet gespeeld

Nadere informatie

China. Traditionele muziek in China. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 2 x 30 minuten per les

China. Traditionele muziek in China. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 2 x 30 minuten per les China Traditionele muziek in China Vakgebied: Muziek Lesduur: 2 x 30 minuten per les 3 Pagina 1 Colofon Traditionele muziek in China Les voor groep 7/8 2 x 30 minuten Muziek China - Traditionele muziek

Nadere informatie

OOSTENRIJK 1 GROEP 7. Muzikale elementen. Volksmuziek. Bron: Alma ten Bruin

OOSTENRIJK 1 GROEP 7. Muzikale elementen. Volksmuziek. Bron: Alma ten Bruin OOSTENRIJK 1 GROEP 7 Muzikale elementen Volksmuziek Bron: Alma ten Bruin Benodigdheden: CD: Landen Digibord Liedblad Bijlage 1 2 en 3 Werkblad 1 Bord Voorbereiding: CD maken en CD speler klaarzetten. Kaart

Nadere informatie

Beste leerkracht, Binnenkort woont u met uw klas een OORcollege van defilharmonie bij: Stuk Stroganoff. Omdat we graag willen dat u en uw leerlingen ten volle kunnen genieten van de muziek, ontwikkelden

Nadere informatie

Op zoek naar mooie geluiden. Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4

Op zoek naar mooie geluiden. Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4 Op zoek naar mooie geluiden Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4 Geachte leerkracht, Binnenkort gaan uw leerlingen met onze slagwerker Joep Everts Op zoek naar mooie geluiden tijdens een

Nadere informatie

KUNSTLES. 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids

KUNSTLES. 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids KUNSTLES 2014 Suzan Overmeer Jazz4kids ELLA, EEN SWINGEND SPROOKJE Binnenkort gaat jullie klas naar Ella, een swingend sprookje, van Jazz4kids. Het verhaal van Ella lijkt op het sprookje van het lelijke

Nadere informatie

DE INSTRUMENTENTOCHT. Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL

DE INSTRUMENTENTOCHT. Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL DE INSTRUMENTENTOCHT Muiekale voorseling van het Noord Nederlands Orket voor kinderen in groep 3 en 4 LESMATERIAAL Beste docent, Binnenkort geven een acteur en vier musici van het Noord Nederlands Orkest

Nadere informatie

Muziek Les. Tekst bestuderen. De informatieve tekst en illustraties geven de leerlingen meer inzicht in de Oosterhoutse carnavals muziek.

Muziek Les. Tekst bestuderen. De informatieve tekst en illustraties geven de leerlingen meer inzicht in de Oosterhoutse carnavals muziek. Carnaval en Muziek Doormiddel van een informatieve tekst en geluidsfragmenten krijgen de leerlingen inzicht in de muziek van het Oosterhouts carnaval. Het belangrijkste doel is de leerlingen een beeld

Nadere informatie

Laat het circus klinken

Laat het circus klinken groep 3-4 Laat het circus klinken Zeist kunst- en cultuurmenu: Cultuurprogramma domein: Culturele instellingen / Amateur- en vrijwilligersorganisaties discipline: Muziek 2012-2013 Colofon Dit is een uitgave

Nadere informatie

Product beschrijvingen. september 2014

Product beschrijvingen. september 2014 Product beschrijvingen september 2014 Groep 1 en 2 Muziek en Beweging Cursus muziek en beweging voor kinderen van groep 1 en 2 van het basisonderwijs Korte beschrijving van de lessen Binnenschools traject:

Nadere informatie

Op bezoek bij een repetitie van het Nederlands Philharmonisch Orkest

Op bezoek bij een repetitie van het Nederlands Philharmonisch Orkest Op bezoek bij een repetitie van het Nederlands Philharmonisch Orkest Voorbereidende les voor groep 5 Lesmateriaal 2015-2016 Inhoud Inleiding en doelen van het repetitiebezoek... 3 Doel van deze voorbereidende

Nadere informatie

LEERLINGENHANDLEIDING. Inleiding

LEERLINGENHANDLEIDING. Inleiding LEERLINGENHANDLEIDING Inleiding Jullie gaan binnenkort naar de voorstelling De dag- en nachtegaal. Dit jeugdconcert wordt gespeeld door een ensemble uit het Nederlands Philharmonisch Orkest. De muziek

Nadere informatie

Slaven in Florida Verhalenwedstrijd voor GROEP 5-8 BASISONDERWIJS DOCENTENHANDLEIDING

Slaven in Florida Verhalenwedstrijd voor GROEP 5-8 BASISONDERWIJS DOCENTENHANDLEIDING Lesdoel Leerlingen verdiepen zich in het thema slavernij en in een compositie van Frederick Delius: Florida Suite. Dit muziekstuk is geïnspireerd op muziek van de slaven. Met deze achtergrondkennis en

Nadere informatie

Lesbrief bij workshop Componeren in de klas

Lesbrief bij workshop Componeren in de klas Lesbrief bij workshop Componeren in de klas Introductie Deze lesbrief is gemaakt ter ondersteuning van het project Componeren in de klas. De methode Componeren in de klas bestaat uit drie workshops gegeven

Nadere informatie

Bijlage 1. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen. Eigenschappen. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen

Bijlage 1. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen. Eigenschappen. Familie: Instrument: Familie: Instrument: Eigenschappen download extra exemplaren op www.defi lharmonie.be/lesmap en blaasinstrumenten fagot en blaasinstrumenten klarinet en blaasinstrumenten dwarsfluit 2 2 enkel riet op mondstuk geplaatst warm en vol lucht

Nadere informatie

Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen

Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen Kennis maken met het Rotterdams Philharmonisch Orkest en de Doelen U bezoekt met een groep het Rotterdams Philharmonisch Orkest in de Doelen. Voor veel kinderen kan het de eerste keer zijn dat ze een concert

Nadere informatie

Informatie voor docent: Les 1

Informatie voor docent: Les 1 Informatie voor docent: Les 1 a. Eigen antwoord. b. De Eerste Wereldoorlog: Stravinsky verbleef in de jaren voor de oorlog al een aantal maanden per jaar in Zwitserland met zijn familie. Door de Eerste

Nadere informatie

Voorwoord voor docenten

Voorwoord voor docenten Voorwoord voor docenten Dit is de eerste versie van de lesmethode van het Leerorkest in Amsterdam. In de toekomst willen we deze methode graag nog verder uitwerken met extra oefeningen, werkbladen en een

Nadere informatie

DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015

DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015 DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 9 en maandag 16 maart 2015 LESBRIEF BIJ SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam Een samenwerking van Concertgebouw de Doelen, de Marinierskapel

Nadere informatie

Apenootje Rotterdams Philharmonisch Orkest

Apenootje Rotterdams Philharmonisch Orkest Apenootje U bezoekt met een groep een concert van het Rotterdams Philharmonisch Orkest in de Doelen. Voor veel kinderen kan het de eerste keer zijn dat ze een concert meemaken in de Doelen. Wij geven u

Nadere informatie

Voorwoord voor docenten

Voorwoord voor docenten Voorwoord voor docenten Dit is de eerste versie van de lesmethode van het Leerorkest in Amsterdam. In de toekomst willen we deze methode graag nog verder uitwerken met extra oefeningen, werkbladen en een

Nadere informatie

LESBRIEF DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 27 en dinsdag 28 maart SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam

LESBRIEF DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 27 en dinsdag 28 maart SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam LESBRIEF DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Maandag 27 en dinsdag 28 maart 2017 SCHOOLCONCERTEN VOOR GROEP 7 / 8 onderdeel van Cultuurtraject Rotterdam Een samenwerking van Concertgebouw de Doelen en de Marinierskapel

Nadere informatie

LEVE(N)DE MUZIEK Lesbrief voor groep 1 t/m 3

LEVE(N)DE MUZIEK Lesbrief voor groep 1 t/m 3 LEVE(N)DE MUZIEK Lesbrief voor groep 1 t/m 3 Platvoetje ter voorbereiding op de gastles Musicus in de Klas 1 Inhoudsopgave Inleiding blz 3 1. Kennismaking met Platvoetje blz 4 2. Liedje over slagwerk blz

Nadere informatie

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2003

Examenopgaven VBO-MAVO-C 2003 Examenopgaven VO-MVO-C 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 09.00 11.00 uur MUZIEK C Naam kandidaat Kandidaatnummer anwijzingen voor de kandidaat: 1 Van 9.00-9.10 uur heb je de tijd om de vragen in te zien. 2

Nadere informatie

Wat niemand weet Muziekvoorstelling door koperkwintet KWIVR

Wat niemand weet Muziekvoorstelling door koperkwintet KWIVR Wat niemand weet Muziekvoorstelling door koperkwintet KWIVR Kunstmenu 2015 2016 groep 3 / 4 / 5 Dit lesmateriaal werd ontwikkeld door Lotte van Dijck Inhoud lesbrief Inleiding... 3 Les 1... 4 Les 2...

Nadere informatie

Muzieklessen groep 5:

Muzieklessen groep 5: Muzieklessen groep 5: We kwamen de gymzaal van de kleuters binnen. Er stond een man met een gitaar, en er lagen matten. Daar moesten we gaan zitten. Hij had meer gitaren mee, hij liet de namen van de gitaren

Nadere informatie

les 18 Samba De leerlingen ervaren dat muziek iets kan vertellen over een land of cultuur. Ze kunnen ritmisch improviseren. doel

les 18 Samba De leerlingen ervaren dat muziek iets kan vertellen over een land of cultuur. Ze kunnen ritmisch improviseren. doel 107 les 18 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen doel benodigd materiaal ruimte voorbereiding kunst en cultuur Samba In deze les staat de samba uit Brazilië centraal. De leerlingen leren het lied

Nadere informatie

Instrumentenleer klas 3

Instrumentenleer klas 3 Klas 3 Instrumentenleer Er zijn ontzettend veel muziekinstrumenten, je hebt ze in allerlei soorten en maten. Allemaal maken ze geluid. Hoe dit geluid klinkt (de klankkleur van een instrument), is afhankelijk

Nadere informatie

Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas.

Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas. Groep: 4/5/6 Thema: Sprookjes Inhoud: Een up-tempo lied met 3 coupletten. Ritmes op woorden en ritmes op grafische notatie. Analyseren van beeld met geluid speel;t een belangrijke rol. Warming-up Doel:

Nadere informatie

Muziekschool De Muzen

Muziekschool De Muzen Uitgave 2016-2017 De lesstof uit dit project is niet verdeeld in een aantal lessen. De stof kan over een aantal lesmomenten worden verspreid en daardoor bijvoorbeeld steeds een onderdeel van de reguliere

Nadere informatie

Het Orkest. 2 e graad LAGER ONDERWIJS. Beste leerkracht,

Het Orkest. 2 e graad LAGER ONDERWIJS. Beste leerkracht, 2 e graad LAGER ONDERWIJS Beste leerkracht, Binnenkort woont u met uw klas een OORcollege van defilharmonie bij. Om goed voorbereid naar het concert te komen bieden wij graag deze lesmap aan. Voor de leerlingen

Nadere informatie

NEDERLANDS MUZIEK INSTITUUT BEZETTINGSCODE BLADMUZIEK I. INSTRUMENTAAL / SOLO

NEDERLANDS MUZIEK INSTITUUT BEZETTINGSCODE BLADMUZIEK I. INSTRUMENTAAL / SOLO NEDERLANDS MUZIEK INSTITUUT BEZETTINGSCODE BLADMUZIEK I. INSTRUMENTAAL / SOLO 1. Toetsinstrumenten 11.1 Clavecimbel/clavichord 2 handen 11.2 Clavecimbel/clavichord 4 handen 11.3 2 clavecimbels 12.1 Piano

Nadere informatie

Luister naar de muziekfragmenten en verbind de juiste bezetting met elk orkest.

Luister naar de muziekfragmenten en verbind de juiste bezetting met elk orkest. Met z n allen samen! Toeters en kloppers Er zijn drie soorten orkesten die enkel uit blazers en slagwerk bestaan. Samen worden deze orkesten hafabra genoemd, naar de eerste letters van hun naam. Luister

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING VERHALEN IN DE MUZIEK

PROJECTBESCHRIJVING VERHALEN IN DE MUZIEK PROJECTBESCHRIJVING VERHALEN IN DE MUZIEK Leerlijn Muziek Thema Identiteit Groep 3 en 4 April 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Muziek Thema Identiteit Groep 3 en 4 April 2016 Deze projectbeschrijving

Nadere informatie

vastleggen: van grafisch naar traditioneel

vastleggen: van grafisch naar traditioneel 1 Hoe werk je met grafische notatie in de onderbouw en hoe kom je tot traditionele notatie? Een uitleg met praktijkvoorbeelden van eenvoudig naar complex. Vastleggen: van grafisch naar traditioneel Hans

Nadere informatie

Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas.

Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas. Groep: 5/6/7/8 Thema: Carnaval, Turkije Inhoud: Carnavalslied in Turkse stijl, tekstimprovisatie, spelen van instrumenten, kennismaken met Turkse instrumenten Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem;

Nadere informatie

MOWGLI VAN DE WOLVENHORDE LESMAP

MOWGLI VAN DE WOLVENHORDE LESMAP MOWGLI VAN DE WOLVENHORDE LESMAP DE KOPERBLAZERS (voor DKO) In deze les komen de verschillende instrumentengroepen aan bod. Er wordt dieper in gegaan op de koperblazers: welke instrumenten zijn koperblazers,

Nadere informatie

HEARTBEAT HANDLEIDING

HEARTBEAT HANDLEIDING HEARTBEAT HANDLEIDING Een muziek- en dansvoorstelling voor groep 7 en 8 van het primair onderwijs van philharmonie zuidnederland en Project Sally Maastricht KunstSelect: werken aan competenties cultuureducatie

Nadere informatie

- Een voorwerp waarmee een tempo aangegeven kan worden. B.v. een stokje en een woodblock of blikje.

- Een voorwerp waarmee een tempo aangegeven kan worden. B.v. een stokje en een woodblock of blikje. Muziekles klappen Groep: Groep 5-6 Groep 7-8 Werkvorm: Kleine groepjes Klassikaal Benodigdheden: - Een voorwerp waarmee een tempo aangegeven kan worden. B.v. een stokje en een woodblock of blikje. Korte

Nadere informatie

Peter en de Wolf Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 4 t/m 7 van het basisonderwijs

Peter en de Wolf Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 4 t/m 7 van het basisonderwijs Peter en de Wolf Een project van philharmonie zuidnederland voor de groepen 4 t/m 7 van het basisonderwijs pagina 2 van 27 Inhoud Competenties 2 Voorwoord 3 Lesactiviteiten Thema 1: De Wolf 4 Lesactiviteiten

Nadere informatie

Graaf Floris V, de boeren en het golvende water. Groep:onderbouw 0/1/2

Graaf Floris V, de boeren en het golvende water. Groep:onderbouw 0/1/2 Graaf Floris V, de boeren en het golvende water. Groep:onderbouw 0/1/2 Didactisch uitgangspunt Klank/ vorm/ betekenis Domeinen Spreken over muziek; Bewegen op muziek; Luisteren naar muziek Doelen Kinderen

Nadere informatie

Een kronkelige slang

Een kronkelige slang les 4 kronkelige slang 55 les 4 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen kronkelige slang Via de sissende klanken van een slang (stemvorming) luisteren de kinderen naar het lied Handensamba. Met allerlei

Nadere informatie

Kijken met je oren. Project over abstracte animatiefilms waarbij beeld en geluid elkaar versterken. Groep 1 t/m 4 van het primair onderwijs

Kijken met je oren. Project over abstracte animatiefilms waarbij beeld en geluid elkaar versterken. Groep 1 t/m 4 van het primair onderwijs Kijken met je oren Project over abstracte animatiefilms waarbij beeld en geluid elkaar versterken Groep 1 t/m 4 van het primair onderwijs inhoudsopgave Inleiding 2 Praktische informatie 4 LES 1: Geluid

Nadere informatie

VOOR DOCENTEN: voorbereiding in de les THEATER LEJO. en Het Gelders Orkest.

VOOR DOCENTEN: voorbereiding in de les THEATER LEJO. en Het Gelders Orkest. VOOR DOCENTEN: voorbereiding in de les THEATER LEJO en Het Gelders Orkest www.hetgeldersorkest.nl Het Gelders Orkest Theater Lejo en Het Gelders Orkest Beste leerkracht, U gaat binnenkort met uw klas kijken

Nadere informatie

Handleiding bij Monkie groep 0 t/m 2 (Peuters & kleuters)

Handleiding bij Monkie groep 0 t/m 2 (Peuters & kleuters) Handleiding bij Monkie groep 0 t/m 2 (Peuters & kleuters) Domeinen: Zingen, Luisteren & Bewegen Doel: De kinderen leren liedjes aan die ze met ondersteuning van gebaren kunnen zingen. De leerlingen kunnen

Nadere informatie

Indeling Bladmuziek Centrale Bibliotheek

Indeling Bladmuziek Centrale Bibliotheek Indeling Bladmuziek Centrale Bibliotheek K-klassiek / gele sticker P-Populair / witte sticker B-Beginners / groene sticker X-Kerst en Sinterklaas / oranje sticker fk-klassiek folio / licht blauwe sticker

Nadere informatie

6 tot 12x 1 uur. 10 tot 12x 1 uur

6 tot 12x 1 uur. 10 tot 12x 1 uur Muziekatelier Muziekatelier is een grote hit! Wil jij iets doen met muziek maar weet je nog niet precies wat je het leukste vindt? Doe dan mee met het Muziekatelier. Spelenderwijs leer je noten lezen en

Nadere informatie

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles Verslag leerorkest studieochtend Zingen tijdens de instrumentale groepsles 6 maart 2012 Muziekcentrum Zuidoost 7 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Noord 9 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Docent: Otto

Nadere informatie

KERSTKLOKKEN 1 GROEP 3

KERSTKLOKKEN 1 GROEP 3 KERSTKLOKKEN 1 GROEP 3 Beweging Vorm De klokken Bron: Alma ten Bruin Benodigdheden: CD Kerst Kerstman Bijlage 1 Klankstaven Liedblad Muziekmappen Voorbereiding: CD Kerst maken en CD speler klaarzetten.

Nadere informatie

Colofon. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van

Colofon. Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van Repetitiebezoek Dit project is mede mogelijk gemaakt dankzij financiële steun van Colofon Koorenhuis, centrum voor kunst en cultuur Den Haag samenstelling: Coby Wisse met dank aan Petra Wolters, educatief

Nadere informatie

Spillebeen. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas.

Spillebeen. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas. Groep: 1/2/3/4 Thema: Sprookjes Inhoud: Een variatie op het welbekende liedje. Drie nieuwe coupletten, ritme en instrumenten spelen, tekst- en ritmeimprovisatie. Reageren op kleuren. Warming-up Doel: Losmaken

Nadere informatie

Het kleine Nachtorkest een project van philharmonie zuidnederland voor de onderbouw

Het kleine Nachtorkest een project van philharmonie zuidnederland voor de onderbouw Het kleine Nachtorkest een project van philharmonie zuidnederland voor de onderbouw pagina 2 van 17 Inhoud Voorwoord p. 3 Lesactiviteiten p. 5 bijlage 1 Het symfonieorkest p. 12 bijlage 2 Mantra p. 14

Nadere informatie

Muziekcoaching, wie doet dat? Muziekcoaching, wat is dat?

Muziekcoaching, wie doet dat? Muziekcoaching, wat is dat? Ook in jullie Schoolwerkplan staat waarschijnlijk dat de leerkrachten muzieklessen verzorgen in hun eigen groep. Of misschien dat deze lessen gegeven worden door een van de collega s die wat meer onderlegd

Nadere informatie

Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas.

Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas. Groep: ⅞ Thema: Canonzingen Inhoud: Het welbekende Engelstalig liedje, bedoeld als 4-stemmige canon. Daarnaast 4 eenvoudige ritmes om te spelen op instrumenten. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem;

Nadere informatie

Lesmap Ghost Notes Ictus

Lesmap Ghost Notes Ictus Lesmap Ghost Notes Ictus Het concert: de klassieke muziek van vandaag De klassieke muziek verwijst immers vaak naar muziek die eeuwen geleden al werd geschreven. Denk maar aan: Wat je tijdens het concert

Nadere informatie

Leve de Opera! Lerarenhandleiding

Leve de Opera! Lerarenhandleiding Leve de Opera! Lerarenhandleiding [1] -Inhoud- Blz 1 Inleiding Blz 2 Les vóór de voorstelling Les 1 Blz 4 Voorbereiden op en bezoeken van de voorstelling Les 2 Blz 5 Les na de voorstelling Les 3 Blz 7

Nadere informatie

Een goede muziekles bestaat meestal uit drie onderdelen uit de domeinen:

Een goede muziekles bestaat meestal uit drie onderdelen uit de domeinen: Een goede muziekles bestaat meestal uit drie onderdelen uit de domeinen: Zingen Muziek maken Luisteren naar muziek Bewegen op muziek Muziek vastleggen Spreken over muziek Voorbeeld: Domein stap 1. Zingen

Nadere informatie

Dieren deel 1 luisteren en noteren X Muziek noteren X Luisteren O Individueel X Duo 1. Inleiding: Oriëntatie: 3. Delen oefenen:

Dieren deel 1 luisteren en noteren X Muziek noteren X Luisteren O Individueel X Duo 1. Inleiding: Oriëntatie: 3. Delen oefenen: Dieren deel 1 luisteren en noteren Groep 3-6 Eindproduct Kinderen maken grafische notaties van muziek die over dieren gaat. Onderdeel O Zingen O Muziek maken X Muziek noteren X Luisteren O Bewegen Leerdoelen

Nadere informatie

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek DieDrie Lesbrief bij de voorstelling Muziekles (deel1) ±35 minuten (incl. filmpjes) (uitleg en filmpjes) Groep 3 t/m 8 Hoe? In groepjes op 1 of meer computers (met internet), of klassikaal met beamer of

Nadere informatie

Kleuren. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas.

Kleuren. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie vergroten; richten op leraar voor de klas. Groep: 1/2 3/4 Thema: Kleuren Inhoud: Lied in 2 versies over kleuren. De toonladder, ritmes en spelen met instrumenten. Reageren op kleuren en vormen. Warming-up Doel: Losmaken van lijf en stem; concentratie

Nadere informatie

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier Marlies Huijzer verzorging wat wil jouw dier? De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier om te vertroetelen. Ze denken niet zo na over wat een dier zelf leuk vindt

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 6. Liedjesindex 185. Inhoud van de cd 187. Credits 189. 850122 daar komt de boegieman BW_gecorrigeerd.indd 5 11-1-2012 15:06:41

Inhoud. Inleiding 6. Liedjesindex 185. Inhoud van de cd 187. Credits 189. 850122 daar komt de boegieman BW_gecorrigeerd.indd 5 11-1-2012 15:06:41 Inhoud Inleiding 6 Liedlijnen De Galerij der Gevoelens 12 Dokter Vogelenzang 48 De Dierenparade 74 Het zing je slim -diploma 100 Pech onderweg 124 Koek & Clip 148 Daar komt de boegieman! 166 Liedjesindex

Nadere informatie

Lesmateriaal Música! 11 september 2015 Gorinchem

Lesmateriaal Música! 11 september 2015 Gorinchem Lesmateriaal Música! 11 september 2015 Gorinchem Inhoudsopgave Inleiding p. 3 Informatie voor de docent p. 4 Les 1 Kennismaking met het orkest en de instrumenten p. 7 Les 2 Hola! Kennismaking met de muziek,

Nadere informatie

Muziekvereniging. Kunst Na Arbeid. Malletband. Vrij en Blij. Hierden. Informatiegids

Muziekvereniging. Kunst Na Arbeid. Malletband. Vrij en Blij. Hierden. Informatiegids Muziekvereniging Kunst Na Arbeid Malletband Vrij en Blij Hierden Informatiegids Voorwoord Kunst Muziek maken is mooi en geeft je veel plezier. Helaas is het niet voor iedereen weggelegd om er je beroep

Nadere informatie

les 1 The sunshine doel

les 1 The sunshine doel 44 Moet je doen muziek groep 7 les 1 zingen luisteren spelen vastleggen bewegen The sunshine De les begint met het zingen van een zomers lied over activiteiten in de zon. Daarna beelden de leerlingen met

Nadere informatie

Verdeling vakinhoud leerlijn muziek groep 1-8

Verdeling vakinhoud leerlijn muziek groep 1-8 Verdeling vakinhoud leerlijn muziek groep 1-8 Definities Puls: in de maat (in een vierkwartsmaat 1,2,3,4 en in een driekwartsmaat 1,2,3) Afterbeat: Op de beat speel je op de tellen 1 en 3 van de maat,

Nadere informatie

Jeugdopleiding Kon. Harmonie van Horst

Jeugdopleiding Kon. Harmonie van Horst Jeugdopleiding Kon. Harmonie van Horst Het leren bespelen van een muziekinstrument is goed voor de ontwikkeling van kinderen. Zie ook de website www.muziekmaaktslim.nl : Muziek maken is leuk en bovendien

Nadere informatie

Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6

Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 Muziek en meer MUZIEK METHODE VOOR BASISONDERWIJS GROEP 6 1.1. Lied allemaal voor jou tekst & muziek: Jennemieke Snijders 3 Opdracht 1.1.a. Omcirkel

Nadere informatie

Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw PO

Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw PO Peer Gynt een project van philharmonie zuidnederland voor de bovenbouw PO Inhoud Voorwoord p. 3 Les 1: Wegdromen p. 4 Les 2: Rap je droom p. 6 Les 3: De wereldreis van Peer p. 8 Bijlage 1 Het symfonieorkest

Nadere informatie

Centrum voor de kunsten

Centrum voor de kunsten regio Ontdek jezelf bij De Muzehof 2014 2015 Centrum voor de kunsten Muzehof Coehoornsingel 1, Zutphen - info@muzehof.nl - muzehof.nl muzehof Centrum voor de kunsten is dé ontmoetingsplek op het gebied

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Rachel van der Pijl P14EhvADT De Springplank. Eindhoven

Nadere informatie

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED

ZINGEN BRAINSTORM MET DE KLAS BELANGRIJK BIJ DE KEUZE VAN EEN LIED ZINGEN Zang mag niet ontbreken in de BZTband XXL! Daarom zijn we op zoek naar een klas die graag samen zingt. Zing je al vaak met je klas, dan kun je meteen aan de slag. Zo niet, dan heb je hopelijk iets

Nadere informatie

Lesbrief ter voorbereiding op de voorstelling DE VERGETEN DROOM. voor de groepen 1 en 2

Lesbrief ter voorbereiding op de voorstelling DE VERGETEN DROOM. voor de groepen 1 en 2 Lesbrief ter voorbereiding op de voorstelling DE VERGETEN DROOM voor de groepen 1 en 2 1 Inhoudsopgave Inleiding.. blz. 3 Activiteiten: 1. De vergeten droom blz. 4 2. De muziekinstrumenten.. blz. 5 3.

Nadere informatie

Anne Frank Cantate Opdrachten vmbo. Maak je eigen. muziekbiografie. 1 1 slu

Anne Frank Cantate Opdrachten vmbo. Maak je eigen. muziekbiografie. 1 1 slu muziekbiografie 1 1 slu Op de website ben je allerlei muziekfragmenten tegengekomen. Sommige spreken je waarschijnlijk aan, andere helemaal niet. Verzamel vier fragmenten in een persoonlijke muziekbiografie:

Nadere informatie

LESBRIEF SCHOOLCONCERTEN IN DE DOELEN VOOR GROEP 7 en 8 Maandag 23 en dinsdag 24 mei 2016 VIER DE STAD MET DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN

LESBRIEF SCHOOLCONCERTEN IN DE DOELEN VOOR GROEP 7 en 8 Maandag 23 en dinsdag 24 mei 2016 VIER DE STAD MET DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN LESBRIEF SCHOOLCONCERTEN IN DE DOELEN VOOR GROEP 7 en 8 Maandag 23 en dinsdag 24 mei 2016 VIER DE STAD MET DE MARINIERSKAPEL IN DE DOELEN Schoolconcerten in de Doelen zijn onderdeel van het Cultuurtraject

Nadere informatie

Zwier. Een muziekvoorstelling door het Wervelwind Ensemble

Zwier. Een muziekvoorstelling door het Wervelwind Ensemble Zwier Een muziekvoorstelling door het Wervelwind Ensemble Lesbrief voor de leerkracht 2017 Inhoud Inleiding Over Zwier Les-suggesties deel 1: de instrumenten deel 2: luisteren naar muziek uit de voorstelling

Nadere informatie

Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 5. Jennemieke Snijders. Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613

Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 5. Jennemieke Snijders. Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613 Muziek en Meer Muziekmethode voor basisonderwijs Docentenhandleiding groep 5 Jennemieke Snijders Uitgeverij Lambo telefoon: 026-3515613 Parkstraat 30 internet: www.lambo.nl 6828 JJ Arnhem e-mail: info@lambo.nl

Nadere informatie

Presenteren: Lesbrief bij de voorstelling HET FEEST van NNO -Tryater

Presenteren: Lesbrief bij de voorstelling HET FEEST van NNO -Tryater Presenteren: Inhoudsopgave: Pagina 4 Pagina 9 Les 1 Het Symphonieorkest. Les 2 Star Wars Luisterles. Pagina 13 Les 3 Hoe loop jij? Pagina 16 Les 4 Achtergrond muziek. Bijlagen Werkbladen Inleiding De lessen

Nadere informatie

Les 1: Orkest en Anne Frank

Les 1: Orkest en Anne Frank Anne en Zef Inleiding Jullie gaan in april de voorstelling Anne & Zef en bekijken. Anne & Zef is een jeugdopera en zal worden gespeeld door twee solozangers, en een ensemble uit het Nederlands Philharmonisch

Nadere informatie