Peter Middendorp Een dag uit het leven van een buitenstaander

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Peter Middendorp Een dag uit het leven van een buitenstaander"

Transcriptie

1 Spam? geeft antwoord op pagina 3 10 Woensdag September 2008 STATION BEIJING Dichter bij onze sporters kan je niet komen. P21 Ga mee Werkt bevrijdend. Peter Middendorp Een dag uit het leven van een buitenstaander Vandaag wordt Lange Poten gepresenteerd, een bundeling van de onorthodoxe columns die Peter Middendorp het afgelopen jaar voor De Pers schreef. 14 super ACTIE! 15,4 TFT SCHERM HP Laptop + Samsung C180 DVD-BRANDER 120GB GEHEUGEN 18. v.a. 00 p/mnd Incl. 150 belmin/sms Bestel op Of ga snel naar één van onze winkels DORDRECHT BREDA ETTEN-LEUR ROOSENDAAL BERGEN OP ZOOM OOSTERHOUT GOES VLISSINGEN MIDDELBURG TERNEUZEN Onze banen verdwijnen Niet naar China, niet naar India, maar naar Amerika Edward Deiters Typisch Italiaanse Alfa Romeo s en Fiat 500 s: made in the USA? Het duurt niet lang meer. Niemand die iets produceert in Europa, gaat daar winst mee maken in de VS, zei Fiatbaas Sergio Marchionne onlangs. Het is onmogelijk, dus moeten we er zelf maar naartoe. En zo zullen deze Italiaanse stijliconen op wielen vanaf 2011 ook in de Verenigde Staten worden gebouwd. Amerikaanse staten proberen met enorme vestigingssubsidies elkaar de loef af te steken in de hoop Europese productiebedrijven binnen te hengelen. Met de lage dollar en stijgende lonen in China en Oost-Europa lijkt dat nog te gaan lukken ook. De VS ontwikkelt zich tot het nieuwste lagelonenland. Nagelnieuw Zo maakte Tennessee onlangs bekend voor 577 miljoen dollar Volkswagen te hebben gestrikt. Als dank zet de Duitse autobouwer in Chattanooga een megafabriek van 1 miljard dollar neer. Tennessee verwacht het geld ruimschoots terug te verdienen. De inwoners zullen de komende dertig jaar 12 miljard dollar extra verdienen en de komst van VW zal de belastingkas naar verwachting spekken met 1,4 miljard dollar. Volkswagen is lang niet het enige productiebedrijf dat kiest voor Amerikaanse handen om hun auto s in elkaar te schroeven. Ook andere Europese industrie-iconen worden in de vrijgevige armen van de Amerikanen gedreven. BMW produceert er zijn opper-suv X5, Mercedes heeft er fabrieken, Audi en Volvo (Ford) denken erover. En het betreft zeker niet alleen automakers. Zo haalden de Amerikanen het Duitse ThyssenKrupp over om in Alabama een nagelnieuwe staalfabriek neer te zetten. De Amerikaanse staat helpt voor 811 miljoen dollar een handje mee. Zelfs de Europese vliegtuigbouwer Airbus overweegt al enige tijd om naar de VS te verhuizen. De enige manier om dit bedrijf voor te bereiden op een oncontroleerbare dollar, is zelf naar de dollarzone verhuizen, meldde Airbus-bestuursvoorzitter Louis Gallois eind vorig jaar. Winnaar Ook de Nederlandse uitlatengigant Bosal zette enige tijd geleden een tweede fabriek neer in de Verenigde Staten. We hebben in twee staten rondgekeken; die boden tegen elkaar op, zegt Bosal-woordvoerder Dick Monté. Winnaar werd Michigan en zo zit de uitlatenproducent nu in het plaatsje Ypsilanti. Dat ligt veertig kilometer van Detroit en onze klanten Ford, General Motors en Chrysler, zegt Monté. Ze denken heel goed mee en zien net iets beter dan in Europa dat iedere arbeidsplaats in de fabriek er soms wel zes bij toeleveranciers oplevert. Ook handig: de staat stopte een miljoen dollar in het oplappen van de toegangswegen naar de Bosal-fabriek en er is een speciale gesubsidieerde busdienst die de werknemers richting fabriek vervoert. 1 Sport André Ooijer klaagt De Oranje-verdediger kan niet goed tegen kritiek 22 Uit & Thuis Boedapest Culinair gaan in de hoofdstad 16

2 2 NL Opinio VREEMDELING IN DEN HAAG 111 PETER MIDDENDORP Wat weten we eigenlijk van de teloorgang van het weekblad Opinio en de rol van Balkenende en het CDA daarin? Opinio was een weekblad op roze papier, zonder beeldmateriaal, opgericht door Jaffe Vink, de gewezen leider van het katern Letter &Geest in Trouw, dat vanuit een conservatieve hoek naar de wereld keek. Niet meteen een aantrekkelijk leesblad, al was het maar omdat een vaststaande gezichtshoek voorspelbare lectuur oplevert voor je weet wat het probleem is, is het de oplossing al: minder belastingen, of meer buurthuizen. Afgelopen voorjaar publiceerde Opinio een nepspeech van premier Balkenende, een satirisch stuk, geschreven door Vink, waarin de premier de moslim zogenaamd een probleem noemde. Als het de bedoeling van Vink was de premier uit zijn tent te lokken, is hij daarin geslaagd: Balkenende spande een kort geding aan tegen het blad, omdat volgens hem niemand doorhad dat het een nepspeech betrof, zeker in het buitenland niet. De premier verloor de zaak, maar liet het er niet bij zitten, met de voorgaande vijf gereformeerde premiers van ons land heeft hij gemeen dat hij niet erg van relativeren houdt of van afwijken van een ingeslagen weg. Namens de staat spande hij een bodemprocedure aan tegen het blad, een langdurige juridische strijd met hoge advocatenkosten als gevolg. Daarvan kon hij zeker zijn dat Opinio die niet zou kunnen betalen. Het CDA had gewonnen, Opinio hield op te bestaan In juni maakte de financier bekend dat hij met het blaadje wilde stoppen. Het CDA had gewonnen, Opinio hield op te bestaan. Ik heb Vink gebeld indertijd, maar hij belde niet terug. In het café schoot ik eens een oud-medewerker aan; ook die wilde niets kwijt over de pogingen die het CDA moet hebben ondernomen het blaadje in het gareel te krijgen. Onder het lemma Opinio op de internetencyclopedie Wikipedia staan geen verwijzingen naar het CDA, al is de rechtszaak zo n beetje het enige waar we het blad van kunnen kennen. Dit is het enige dat we zeker weten over Balkenende en zijn liefde voor het geschreven woord, al vergeet ik te vermelden dat hij tijdens de Olympische Spelen bij zijn Chinese ambtgenoot de kwestie van de persvrijheid heeft aangekaart. 1 Peter Middendorp doet als schrijver/journalist dagelijks verslag van zijn belevenissen in Den Haag. Handdruk Jongeren ook aangepakt Vooral de uitgebluste veelverdiener heeft grotere kans op ontslag Uitgebluste, veelal oudere veelverdieners moeten oppassen. De baas kan hen binnenkort gemakkelijker ontslaan. Jongeren zijn waarschijnlijk daarna aan de beurt. Sylvia Marmelstein Bedrijven hebben ze in overvloed. Werknemers met een riant salaris die niet functioneren. Ze werken er vaak al jaren en hebben geen zin meer in het werk. Of ze kunnen niet goed mee met ontwikkelingen in het bedrijf. Maar zelf een andere baan zoeken, ho maar. Herkent u zich in dit profiel? Kijk uit! Het kabinet maakt het werkgevers een stuk gemakkelijker om deze mensen te ontslaan. Daarover heeft minister Piet Hein Donner van Sociale Zaken een akkoord gesloten met de vakcentrale FNV en ondernemersorganisatie VNO-NCW. Mishandelingen ONDERZOEK URUZGAN De Eerste Kamer 111 HANS WIEGEL Direct na de zomer bespreekt de Eerste Kamer een voorstel tot wijziging van de Wet financieel statuut Koninklijk Huis. In de laatste week voor het zomerreces heeft de Tweede Kamer, voor deze zich zette aan de barbecue Torenhoge vergoedingen Werknemers die jaarlijks euro of meer verdienen (10 procent van alle werknemers) krijgen bij ontslag nog maximaal een jaarsalaris mee. Voor mensen die minder verdienen dan euro verandert er vooralsnog niets. Nu is het voor werkgevers een dure grap om mensen waar het bedrijf niets meer mee kan de deur te wijzen. Ze moeten hen torenhoge ontslagvergoedingen meegeven. Bedragen van euro zijn geen uitzondering, zegt woordvoerder Roelf van der Kooij van werkgeversorganisatie VNO-NCW. In totaal geven werkgevers jaarlijks 4 miljard euro uit aan ontslagvergoedingen en advocaten. Onnodig veel, vindt Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam. Veel mensen hebben geen hoge ontslagvergoeding meer nodig nu de arbeidsmarkt ruimer is geworden. Iemand die twintig jaar bij een bedrijf heeft gewerkt en wordt ontslagen, heeft meteen een nieuwe baan. Verhulp vindt het akkoord daarom een hele verbetering. Slepend conflict Met het akkoord lossen het kabinet en sociale partners hun al jaren slepende conflict over versoepeling van het ontslagrecht op. Alle partijen hebben water bij de wijn gedaan. Voor de FNV gaat het compromis verder dan gewenst; de werknemersorganisatie was altijd tegen elke beperking van de ontslagvergoeding. Voor werkgevers behelst het akkoord een stuk minder: zij willen alle groepen werknemers gemakkelijker kunnen ontslaan. De werkgevers krijgen binnenkort waarschijnlijk alsnog hun zin. Kantonrechters willen de ontslagvergoeding voor jongeren verlagen. Als een ontslagzaak nu voor de kantonrechter komt, houdt deze rekening met de leeftijd van de werknemer. Het aantal dienstjaren bepaalt de hoogte van de vergoeding. Hoe ouder iemand is, hoe zwaarder de dienstjaren meetellen. We kijken of we bij jongere werknemers, tot bijvoorbeeld 35 jaar, het aantal dienstjaren minder zwaar kunnen laten meewegen, zegt de Bredase kantonrechter Cees Wallis. Hij is lid van de onderzoekscommissie die pleit voor de versoepeling. De Kring van Kantonrechters stemt eind oktober over de voorstellen. Voor de commissie speelt mee dat jongere werknemers na ontslag veel sneller een nieuwe baan vinden dan oudere werknemers. De arbeidsmarkt is niet meer dezelfde als tien jaar geleden. Ook kantonrechters moeten mee met de tijd. 1 Het kabinet moet onderzoek laten doen naar zaken van mishandeling onder Nederlands gezag in Uruzgan. Dat vindt SP-Kamerlid Harry van Bommel. Gisteren meldde De Pers dat zes verdachten hebben geklaagd bij de Afghaanse Onafhankelijke Mensenrechtencommissie over vernedering, schoppen en elektrische schokken. Een talibanverdachte toonde littekens van hondenbeten in zijn bovenbenen, opgelopen bij zijn arrestatie. De SP er vraagt de minister van Defensie welke stappen hij hiertegen onderneemt. op het Binnenhof, dat er met spoed doorgejast. De minister-president, die het wetsontwerp verdedigde, bakte het bruin. En de Tweede Kamer slikte het voor zoete koek. Gelukkig is er nog een Eerste Kamer, die in het verleden heeft doen blijken alert te zijn op krakkemikkige wetsontwerpen. Ik weet er alles van. Waar gaat het in dit geval om? De lasten van het Koninklijk Huis zijn verspreid over verschillende ministeries en onvoldoende transparant, vindt de politiek. Dat de minister-president als eerstverantwoordelijke minister voor het Koninklijk Huis hier coördinerend optreedt, ligt voor de hand. Docenten Zij-instromers Wijze grijzen niet Proef met gepensioneerden om gaten in het onderwijs te vullen, is een te kleine pleister op de wonde. Maaike Boersma Ik heb zojuist m n leren koffertje van zolder gehaald, vertelde Rob Roos vorige week (63). Maandag 1 september was zijn eerste werkdag op het Develsteincollege in Zwijndrecht. Negen maanden lang stond zijn koffertje op zolder, nadat Roos, die altijd in het onderwijs werkte, met vervroegd pensioen was gegaan. In maart kreeg hij, net als andere gepensioneerde docenten en ambtenaren, een brief met de vraag of hij er wat voor voelde om weer in het onderwijs aan de slag te gaan. De brieven waren een initiatief van Loyalis en CINOP, een onderzoeks- en adviesbureau voor opleidingsvraagstukken, die de pilot de naam Wijs Grijs in het Onderwijs gaf en subsidie kreeg van de ministeries van Sociale Zaken en Onderwijs en de plaatselijke gemeentes. Goede hoop Met dat geld werden gepensioneerden met een onderwijs- of overheidsachtergrond in de regio Rotterdam en Den Haag aangeschreven. Bedoeling was een oplossing te vinden voor de enorme personeelstekorten in het onderwijs, aldus Marian de Groot van CINOP. Hoewel er geen officiële cijfers van de tekorten bekend zijn, ligt dat aantal zeker op 160. Dat is Maar dat is fundamenteel anders dan, zoals de premier in het debat stelde, dat hij ministers aanwijzingen kan geven. Daarmee plaatste hij zich boven zijn collega-ministers. Dat is strijdig met de grondwet. Bij de grondwetsherziening van 1983, waaraan vier achtereenvolgende ministers van Binnenlandse Zaken als eerstverantwoordelijken voor de grondwet zorgvuldig hebben gewerkt, is nog eens bevestigd dat de minister-president voorzitter is van de ministerraad. Primus inter pares. Niets minder, niet meer. Geen primeminister, die de baas is van de andere ministers. In het wetsvoorstel dat door de Tweede Kamer onder enig vraagstellend gepruttel werd geaccepteerd, staat dat het staatshoofd onkosten kan declareren door tussenkomst van de minister-president. Wat betekent tussenkomst? Een centraal postbusnummer? Een veredelde brievenbus? Onder geen beding mag deze formulering gebruikt worden om de positie van de minister-president via de achterdeur belangrijker te maken dat wat de grondwetgever heeft bepaald. De exegese die de minister-president eraan gegeven heeft, doet dat wel en is dus staatsrechtelijk onaanvaardbaar. Het woord is nu aan de Eerste Kamer. 1 Beau stopt ermee Beau van Erven Dorens is uit de cast van het theaterstuk Romeo en Julia gestapt. Al na één repetitiedag verliet hij ontevreden over zijn rol de productie. Mulisch naar Den Haag Het Letterkundig Museum in Den Haag blijkt de koper te zijn van onbekend werk van Harry Mulisch dat maandag boven water kwam. Ouderen verliezen kooopkracht Lang niet alle 65-plussers met een klein pensioen behouden volgend jaar hun koopkracht. Dat blijkt volgens ingewijden uit berekeningen van het CPB.

3 NL 3 Protestdag Vijfhonderd plastic wc-potjes, protesterende gastouders of een groepje verlegen basisschoolleerlingen met een petitie. Op hun eerste werkdag na het reces konden de politici in Den Haag kiezen bij welk ludiek burgerprotest ze hun gezicht lieten zien. Minister Bert Koenders van Ontwikkelingssamenwerking had zijn oog laten vallen op de wc-potten, die symbool staan voor de vijfduizend kinderen die dagelijks overlijden door gebrek aan schoon drinkwater en sanitair. Ze waren uitgestald door medisch specialisten, die speciaal voor de lange Koenders een grote mintgroene wc-pot hadden meegenomen. De minister ging erop zitten, toonde zijn charmantste glimlach aan de fotografen en nam onderwijl een petitie in ontvangst. Hij moet zijn best gaan doen om het onderwerp sanitair tijdens de komende Verenigde Naties-top in New York hoog op de agenda te krijgen. Staatssecretaris Sharon Dijksma (OCW) had het zwaarder. Zij stond honderden boze kinderen, gastouders en ouders te woord die eisen dat de vergoeding voor gastoudergezinnen in tact blijft. De basisschoolleerlingen die net na het begin van het schooljaar klaagden over de muffe lucht in hun klaslokaal moesten het doen met CDA-Kamerlid Ger Koopmans. 1 ANP Internet + Bellen Razendsnel internetten tot 20 Mbit/s Onbeperkt bellen naar vaste nummers Gratis installatieservice BEL (gratis) OF KIJK OP ONLINE.NL voordelig 15 per maand 10 per maand de oplossing lerarentekort het aantal vacatures dat de scholen in deze regio bij ons aangemeld hebben. Doelstelling was om voor 1 oktober dit jaar vijftig vacatures te vervullen met de binnengekomen reacties. De teller staat nu op dertig, maar De Groot heeft goede hoop dat dit deze maand nog goedgemaakt wordt. In de afgelopen twee weken zijn we van twaalf naar dertig gegaan, het schoolseizoen is weer begonnen, dus dit is het moment. Zelf noemt ze de pilot een succes. Dat er zoveel aandacht voor is geweest en dat we zoveel reacties hebben gehad, dat is al winst. Dat brieven misschien tot slechts vijftig vervulde vacatures leiden, vindt De Groot niet zo gek. Dat hadden we van tevoren zo berekend. Van de 800 mensen die reageerden, zijn er uiteindelijk 300 naar een voorlichtingsbijeenkomst gekomen. Veel mensen bleken achteraf niet plaatsbaar. Die wilden bijvoorbeeld wel nog drie keer per dag hun hondje kunnen uitlaten. Ook reageerden Sommige mensen willen nog drie keer per dag hun hondje uitlaten. veel mensen die geen lesbevoegdheid hadden. Nu zijn we ook op zoek voor andere functies binnen het onderwijs, maar het gros betreft toch leerkrachten. Zenuwachtig Rob Roos hoefde niet lang na te denken. Die brief kwam als geroepen. De afgelopen negen maanden van zijn pensioen waren toch anders dan hij zich had voorgesteld. Na een paar dagen was ik er wel klaar mee. Na een intakegesprek kreeg Roos twee vacatures aangeboden en kon hij op sollicitatiegesprek komen. En dan ben je toch weer zenuwachtig, dat je op mijn leeftijd nog moet solliciteren. Maar ik werd gewoon als een volwassen kandidaat behandeld, lacht hij. Roos kreeg de baan en gaat nu twee dagen per week aan de slag als adviseur personeel en organisatie bij een middelbare school in Zwijndrecht. Allert de Geus, directeur van De Docentenbank, het grootste wervings- en selectiebureau voor het onderwijs, twijfelt of scholen staan te springen om gepensioneerde herintreders. Scholen vragen zich af of ze wel met die mensen in zee willen. Het risico is natuurlijk aanwezig dat iemand van die leeftijd niet meer goed aansluit bij de jeugd. Bovendien is het volgens De Geus een kortetermijnoplossing, omdat de herintreders alleen tijdelijke, kleine vacatures kunnen opvullen. In oktober wordt de pilot door een extern bureau geëvalueerd. Dan zal ook besloten worden of de pilot ook in andere delen van Nederland navolging krijgt. Tot die tijd gaat De Groot door met gepensioneerden werven. Roos is er in elk geval tevreden over. Ik voel me als herboren, ik tel nu weer mee. 1 Chemotherapie? Life Mel! Dr. Olizki: bij de patiënten die Life Mel gebruikten, was een afname van 44% waarneembaar in de leucopenia en bij 64% van de patiënten was een verbetering van het hemoglobine gehalte zichtbaar; bovendien zijn er geen bijwerkingen geconstateerd. Daar komt bij dat meer dan een derde van de patiënten aangaf een verbetering in de kwaliteit van leven en het algemene gevoel van welzijn te ondervinden. VERKOOPADRESSEN Argus Wetenschappers simuleren oerknal Spam VAN DALE GEEFT ANTWOORD We zijn er alweer aan gewend: de stortvloed aan reclame in onze mailbox. In 1937 introduceerde de firma Hormel Foods ingeblikt vlees onder de naam Hormel Spiced Ham. Het product werd aanvankelijk niet erg goed verkocht en er werd naar een nieuwe naam gezocht. We weten niet meer of nou spiced en ham werden samengetrokken, of shoulder of pork and ham, maar in elk geval was de naam Spam geboren. Een paar jaar later brak de Tweede Wereldoorlog uit en spam, houdbaar en voedzaam, was het ideale rantsoen op het slagveld. Het gaat te ver om te zeggen dat de geallieerden dankzij spam gewonnen hebben, maar zowel Eisenhower, Chroesjtsjov als Thatcher hebben de rol van spam in de oorlog erkend. Monty Python maakte in 1970 een parodie op sluikreclame met een sketch over een restaurant waar spam zit in alle gerechten. Egg and spam; egg bacon and spam; egg bacon sausage and spam; spam bacon sausage and spam en ga zo maar door. Toen we nog weer vele jaren later steeds meer ongevraagde reclame in onze mailboxen kregen, sloeg de associatie met deze Praktijkgids Afkortingen 24,95 Monty Python-sketch enorm aan. Bij spam denken we nu eerder aan mail dan aan ham in blik. Inmiddels wordt ook de term bacn (zonder o) populair. Bacon is niet alleen betere kwaliteit vlees dan spam, maar bacn is ook betere kwaliteit mail. Het is reclam die je zelf hebt aangevraagd, maar toch niet leest. 1

4 4 Wereld China Shanghai toont tomeloze ambitie De hoogste, mooiste en duurste van de wereld Voor de Wereldtentoonstelling van 2010 trekt Shanghai alles uit de kast. Maak uw borst maar nat. Petra Quaedvlieg SHANGHAI Het hoogste gebouw van China. Het hoogste publieke uitkijkpunt ter wereld, én het hoogste hotel. Bereid u de komende 592 dagen voor op superlatieven uit Shanghai. Op 1 mei 2010 begint hier de Wereldtentoonstelling, en om de wereld een voorproefje te geven van wat de stad in petto heeft, gingen onlangs de deuren open van het Shanghai World Financial Center (SWFC), het nieuwe hoogste gebouw van China, 492 meter hoog. Duizelingwekkend Het staat pal naast het nu op-één-nahoogste gebouw van China, de Jin Mao Toren, 370 meter hoog. Vanaf Skywalk 100, op de honderdste verdieping (474 meter boven de grond), zie je Shanghai alsof je uit het raampje van een vliegtuig kijkt: een duizelingwekkend perspectief dat de bezoeker doordringt van de tomeloze ambities van deze stad. Want in 1990 was dit deel van de stad, Pudong, aan de overkant van de rivier Huangpu, nog een zompig stuk Hoogste top-7 1. Taipe Tower, Taiwan (508m) 2. Shanghai World Financial Center, China (492m) 3. Petronas Towers, Kuala Lumpur, Maleisië (452m) 4. Sears Tower, Chicago, VS (442m) 5. Jin Mao Tower, Shanghai (421m) 6. Two International Financial Center, Hongkong (412m) 7. Citic Plaza, Kanton, China (391m) delta overdekt met rommelige laagbouw. Nu rijst er een zee van glimmende wolkenkrabbers op: kantoren, appartementen, winkelcentra en hotels. De skyline van Pudong is tegenwoordig het moderne visitekaartje van Shanghai. En let op: er komt een nóg hoger gebouw aan. Naast de Jin Mao en het SWFC gaapt een kolossale bouwput. Hier gaat het Shanghai Center komen, 580 meter hoog is de planning, hoger dan de Taipei Tower in Taiwan, dat nu het Vergeleken met Shanghai is Peking niet meer dan een dorp. Het Shanghai World Financial Center in aanbouw. FRANS SCHELLEKENS hoogste gebouw in Azië is. Het zal een symbolische zege zijn: het vasteland van China heeft dan de afvallige provincie Taiwan, dat in economische ontwikkeling decennialang ver voorop lag, naar de kroon gestoken. Door de Olympische Spelen in Peking heeft de wereld alvast kunnen kennismaken met de Chinese voorkeur voor superlatieven. Wat Shanghai betreft was dat slechts een voorproefje. Want het beschouwt zichzelf als de modernste, meest internationale stad van China. In vergelijking tot Shanghai is Peking een dorp. U zult het nog vaak horen: Shanghai heeft de meeste inwoners (circa 20 miljoen), de hoogste wolkenkrabbers, de duurste winkels, de rijkste mensen en de meeste buitenlandse bedrijven. Nu komt er dit bij: de Wereldtentoonstelling van 2010 wordt de grootste aller tijden. Het betreft een terrein van meer dan vijf vierkante kilometer en 213 deelnemende landen. Uiteraard wordt het Chinese paviljoen, dat eruit gaat zien als een moderne tempel, het centrale en hoogste gebouw: 63 meter, drie keer zo hoog als de andere paviljoens. 1 Hoogste hotel Geld zat? Boek een nachtje á 500 euro in het net geopende hoogste hotel ter wereld, het Park Hyatt, dat de 79e tot de 93e verdieping van het SWFC bezet. NU INCL. GRATIS SAMSUNG BLUETOOTH HEADSET EN AUTOLADER t.w.v. 59,95!

5 Wereld 5 Rapport Kans op aanslag reëel Amerika is nog lang niet veilig voor terreur Zeven jaar na de aanslagen van 11 september zijn de Verenigde Staten nog steeds gevaarlijk kwetsbaar. Redactie buitenland De kans op een grote terroristische aanslag met biologische, chemische of nucleaire middelen moet als realistisch worden gezien. Tot die conclusie komt een commissie die onderzoek heeft gedaan naar de veiligheidssituatie in de VS. De commissie, voorgezeten door voormalig Democratisch Congreslid Lee Hamilton, heeft er in haar nieuwste rapport onder andere kritiek op dat nucleaire technologie en materialen om bommen te maken nog steeds zo gemakkelijk te krijgen zijn. Duizenden chemische fabrieken in de VS zijn volgens het rapport onbeveiligd. Bovendien krijgt de Amerikaanse regering ervan langs, omdat die nog altijd weigert een internationaal verdrag tegen biologische oorlogsvoering te ondertekenen. Reële dreiging De onderzoeksgroep die het rapport opstelde, bestaat onder anderen uit belangrijke leden van de voormalige 9/11-commissie, die onderzoek deed naar het beleid van de regering voorafgaande aan de aanslagen van 11 september De dreiging van een nieuwe, grote terroristische aanslag op de Verenigde Staten is nog altijd zeer reëel, concludeert het rapport, dat vandaag officieel uitkomt. Een nucleair, chemisch of biologisch wapen in de handen van terroristen blijft de grootste bedreiging van onze natie. Hoewel er vooruitgang is geboekt in de beveiliging van deze wapens en materialen, zijn we nog altijd gevaarlijk kwetsbaar. Rusland De recent toegenomen spanningen tussen de VS en Rusland dragen niet bij aan de veiligheidssituatie van Amerika, waarschuwt het rapport verder. Vooral op het gebied van het terugdringen van nucleaire en chemische wapens was Rusland een belangrijke partner voor de VS. De samenwerking komt in gevaar door het conflict tussen de twee landen over de oorlog in Georgië. Maandag herriep president George Bush nog een samenwerkingsverdrag met Rusland op het gebied van kernenergie. De dingen die we doen om Rusland te straffen, maken het moeilijker om met Rusland zaken te doen op andere vlakken, zei voorzitter Hamilton daarover. Lee Hamilton is overigens een verklaard aanhanger van de Democratische presidentskandidaat Barack Obama. Toen hij zich, als veiligheidsen buitenlandexpert, begin dit jaar uitsprak voor zijn partijgenoot werd dat gezien als een belangrijke steun in de rug. 1 Verwoest Cubanen maken orkaanschade op Cubanen in Havana inventariseren de schade die orkaan Ike heeft aangericht. Als gevolg van de verwoestingen heeft TUI besloten Nederlandse toeristen van Cuba terug te halen. Volgens de reisorganisatie is het onmogelijk om aan de kust vakantie te vieren. Vooral het gebied rond de oostelijke stad Holguin, waar zo n honderd Nederlanders zitten, is zwaar getroffen. Voor de komende vier maanden verkoopt TUI geen reizen meer naar Cuba omdat veel hotels zijn beschadigd. Er zijn zeker vier doden gevallen en 1,2 miljoen mensen geëvacueerd. 1 FOTO: REUTERS Kaukasus Rusland trekt troepen terug uit Georgië, maar houdt soldaten ter plaatse ANP MOSKOU Rusland houdt militairen in de Georgische regio s Zuid-Ossetië en Abchazië na de afgesproken terugtrekking uit Georgië. Dat heeft de Russische minister van Defensie Anatoli Serdjoekov gisteren gezegd. In elk van de regio s worden ongeveer militairen gestationeerd. Ze zullen daar lange tijd blijven, aldus Serdjoekov. In ieder geval in de nabije toekomst is het absoluut noodzakelijk, om een herhaling van militaire operaties te voorkomen. Vanaf 1 oktober zullen ten minste tweehonderd EU-waarnemers en 220 internationale waarnemers op de veiligheid in de twee regio s toezien. De Russische president Dmitri Medvedev heeft gegarandeerd dat zijn troepen zich tien dagen later hebben teruggetrokken uit Georgië. Het Kremlin heeft sinds gisteren officieel diplomatieke banden met de twee regio s, die het als onafhankelijke staten heeft erkend. Ook wil Rusland dat de twee regio s als zelfstandige staten meepraten op een internationale top over de situatie. Die vindt op 15 oktober plaats in het Zwitserse Genève. 1 Niet-ontbijters laten studiepunten liggen Schending van grondwet THAISE PREMIER/TV-KOK MOET VAN RECHTERS AFTREDEN Premier Samak Sundaravej van Thailand moet aftreden, omdat hij een bijbaantje heeft als presentator van een kookprogramma op tv. Volgens de rechters van het constitutioneel hof heeft Samak de grondwet overtreden. Die verbiedt premier en ministers te werken voor op winst georiënteerde privéondernemingen. In Thailand is het sowieso al weken onrustig door massale protesten tegen Samak. Hij weigerde tot nu toe op te stappen. Zonder ontbijt, geen goede morgen GoedeMorgen! het makkelijke drinkontbijt Bezorg een niet-ontbijter via ontbijtaltijd.nl een gratis GoedeMorgen! Niet meer boetevrij op vakantie De grensoverschrijdende verkeersboetes komen eraan. De Europarlementscommissie voor verkeer stemde dinsdag unaniem voor het doorsturen van boetes naar het thuisadres. Kim Jong-il was er niet De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-il was gisteren niet bij een grote militaire parade. Hij zou een beroerte hebben gehad. Het weer Shanghai: 29 C/22 C, zon Gori: 24 C/10 C, regen Moskou: 10 C/7 C, regen

6 EEN BAK OVERDONDERENDE ACTIE, die zelfs de meest verwende filmkijker hartkloppingen zal bezorgen. Het is lang geleden dat we zo uit onze stoel zijn geblazen. - Veronica Magazine 4gt 2e kaartje gratis met de AH Filmwekenbon. Geldig t/m 24 sept. MORGEN IN DE BIOSCOOP ALBLASSERDAM ALKMAAR ALMERE ALPHEN A/D RIJN AMERSFOORT APELDOORN ARNHEM ASSEN BERGEN OP ZOOM BEVERWIJK BREDA DELFT DEN BOSCH DEN BURG DEN HAAG DEN HELDER DEVENTER DOETINCHEM DRACHTEN ECHT EDE EINDHOVEN EMMEN ENSCHEDE GOES GORINCHEM GOUDA GRONINGEN HAARLEM HARDENBERG HARDERWIJK HEERENVEEN HEERHUGOWAARD HEERLEN HELLEVOETSLUIS HELMOND HILVERSUM HOOFDDORP HOOGEVEEN HOOGEZAND HUIZEN KAMPEN KLAZIENAVEEN LEEUWARDEN LEIDEN LELYSTAD MAASTRICHT MALDEN MEPPEL NIEUWEGEIN NIJMEGEN OSS PANNINGEN PURMEREND REUVER ROOSENDAAL ROTTERDAM SCHAGEN SITTARD SNEEK SPYKENISSE STADSKANAAL STEENWIJK TIEL TILBURG UDEN UTRECHT VENRAY VLISSINGEN WEERT WINSCHOTEN WINTERSWIJK WOUDRICHEM WYCHEN ZAANDAM ZEIST ZEVENAAR ZOETERMEER ZUTPHEN ZWOLLE Dichter bij Esther kan je niet komen. STATIONBEIJING.NL

7 JONGE KAAS Lingerie loopt lekker Malou van Waardenburg verkoopt lingerie van het vorige seizoen tegen dumpprijzen. Ik heb zelf al zo n honderd setjes. 08 Dagblad De Pers In Business 7 Woensdag 1o Opsteker Brits-Nederlandse multinational mag aan de slag in Basra Shell sluit megadeal Iraakse gaswinning Shell is het eerste westerse olie- en gasbedrijf dat na jaren van afwezigheid voet aan de grond krijgt in Irak. Gas dat vrijkomt bij oliewinning wordt nu nog afgebrand. REUTERS In Zuid-Irak wordt dagelijks ruim 700 miljoen kuub gas afgefakkeld. Tjeerd Wiersma De Brits-Nederlandse multinational Shell kreeg begin deze week toestemming van de Iraakse regering om gas te gaan winnen. Het gas komt vrij bij oliewinning in Basra, een regio in het zuiden van Irak. Het gasproject is een mooie opsteker voor Shell. Het is namelijk voor het eerst sinds de Amerikaanse invasie in 2003 dat een westers bedrijf weer toegang krijgt tot de Iraakse olie- en gasreserves. Irak bezit na Saoedi-Arabië en Iran de grootste oliereserves ter wereld. Dagelijks wordt ruim 700 miljoen kuub gas afgefakkeld dat vrijkomt bij de oliewinning in Zuid-Irak. Shell gaat dit gas, dat normaal in rook opgaat, opvangen en gebruiken. Bij dit gascontract gaat het om zo n 2,8 miljard euro. Het contract zou volgende maand worden getekend in Bagdad. Shell gaat de gaswinning niet alleen doen. Er wordt een gezamenlijk bedrijf met de Irakezen opgericht dat de gasexploitatie gaat verzorgen. Het is niet het eerste oliecontract in Irak dat naar een buitenlandse oliemaatschappij gaat. China wist eind augustus ook al een groot oliecontract te tekenen in Irak. De Aziatische grootmacht zei bij die gelegenheid dat het drie miljard dollar gaat investeren in oliewinning in het veld Al-Adhab. Met dit contract troefde het Chinese oliebedrijf CNPC destijds andere westerse oliemaatschappijen als Shell en ExxonMobil af. Zij azen al lange tijd op contracten in het olierijke Irak. Het gascontract is het eerste succesje voor Shell in het land, maar er hangen nog meer contracten boven de markt. Vraag is alleen of die ook naar Shell en andere westerse oliemaatschappijen zullen gaan, omdat Irak de laatste tijd wat terug is gekomen van het idee om westerse bedrijven te betrekken bij de oliewinning op korte termijn. In plaats daarvan wil de Iraakse regering zich richten op langetermijncontracten met de oliemaatschappijen. Dat komt omdat onderhandelingen doorgaans te lang duren en omdat er nogal wat verschillen van inzicht zijn geweest met de oliemaatschappijen. Volgens Bert van Hoogenhuyze, olie-expert bij de Vries & Co, is de overeenkomst voor Shell interessant omdat dit bedrijf al veel kennis in huis heeft op het gebied van het afvangen van gas. Het heeft het daarmee al de nodige ervaring opgedaan in Nigeria. Die technologie is interessant voor de Irakezen. Van Hoogenhuyze: Als je kijkt naar de waarde van dit contract, dan valt dat wel mee, want het wordt uitgesmeerd over vele jaren. Je moet echter kijken naar het grotere geheel. Dit contract kan in de toekomst leiden tot andere lucratieve contracten voor Shell. 1 Je hoeft niet te kiezen om de beste keuze te maken vijzelaar.com zoekt Financial Trainees. Tijdelijke opdrachten vanuit een vaste baan. Werken voor de mooiste bedrijven van Nederland. Trainingen en opleidingen in het vijzelaar.com Financial Traineeship. Auto van de zaak, premievrij pensioen, goed inkomen, leuke collega s, uitdaging en afwisseling. Afgestudeerd? Waarom zou je nu al kiezen. Kijk op vijzelaar.com en schrijf je in of bel Financial Trainees voor topbedrijven (m/v) continuïteit in finance Horeca Amsterdamse hotels nog steeds vol Minder bezoekers aan meest luxe hotels De Amerikaanse kredietcrisis raakt de Nederlandse hotelmarkt. Vijfsterrenhotels zijn, na jaren van groei, minder in trek. Redactie economie De bezettingsgraad van Nederlandse vijfsterrenhotels daalde van 77,1 procent in 2006 tot 74,8 procent in Dat bleek gisteren uit een rapport van adviesbureau Horwarth HTL. Voor het eerst sinds de hoteldip van 2003, toen de bezetting was gedaald tot 65 procent, zijn Nederlandse hotels minder in trek. Hortwarth zoekt de oorzaak van de daling in de afnemende economische groei: Er moet ernstig rekening mee gehouden worden dat de vraag naar hotels onder invloed van de dreigende Amerikaanse recessie op middellange termijn af kan nemen. REUTERS De gemiddelde prijs van hotelkamers is vorig jaar met 1,9 procent wel licht gestegen, tot 113 euro. In Amsterdam zijn kamers, met gemiddeld 137 euro, een stuk duurder. Dat komt door het gebrek aan hotelkamers in de hoofdstad. De bezettingsgraad ligt daar boven de 80 procent, wat betekent dat de hotels grote delen van het jaar volledig volgeboekt zijn. 1 Vergoeding gastouders MOEDERS BLIJVEN WEL Jonge moeders zullen niet massaal stoppen met werken als de vergoeding voor opvang door gastouders wordt verlaagd. Dat zei het Centraal Planbureau gisteren als reactie op de bezuinigingsplannen van staatssecretaris Dijksma van Onderwijs. Het CPB trekt die conclusie omdat een verhoging van de vergoeding voor opvang door gastouders, twee jaar geleden, ook niet heeft geleid tot méér werkende moeders. Recessologie SPAREN LOONT MEER Zakenbank NIBC, vorig jaar slachtoffer van de hypotheekcrisis, kondigde gisteren aan dat sparen bij haar nieuwe internetonderdeel NIBC Direct maar liefst 5,25 procent rente oplevert. Het tegoed is vrij op te nemen. Doordat banken moeilijker geld kunnen lenen, zoeken zij andere financieringsbronnen. Omdat Nederlanders veel sparen, zijn zij interessant voor (buitenlandse) banken. Recessologie BENTLEY IN DE PROBLEMEN Bentley Motors schroeft zijn productie met 15 procent terug. Minstens 50 medewerkers komen daardoor op straat te staan. De verkoop van de autofabrikant loopt door de kredietcrisis flink terug. Directeuren verwennen zichzelf liever niet met een exclusieve Bentley als het personeel moet vrezen voor zijn baan. Eerder kondigden Landrover, Mercedes en BMW al bezuinigingen aan. Bestelling bij Siemens HEEL VEEL WINDMOLENS Siemens heeft van energiebedrijf Eon een order ontvangen voor vijfhonderd windmolens. De windturbines, met een totale capaciteit van 1150 megawatt, zijn bedoeld voor projecten in de VS en Europa. Analisten schatten de waarde van de bestelling op 1,4 miljard euro. Het Duitse technologieconcern heeft flinke ambities: het wil binnen vier jaar de op twee na grootste producen t van windmolens ter wereld zijn. Snuggle en Surf verkocht Unilever heeft zijn Amerikaanse wasmiddelen Snuggle, Wisk en Surf voor 1,45 miljard dollar verkocht. Investeringsbedrijf Vestar is de gelukkige koper. Geen relatie met bank alstublieft Bijna de helft van de Nederlanders stelt geen prijs op een innige band met een bank. Dat blijkt uit een onderzoek van adviesbureau Boer & Croon. Je moet geen oude koeien Door een zes jaar oud nieuwsbericht over een faillissement dat toen naderde, verloor United Airlines maandag driekwart van haar beurswaarde.

8 8 In Business Koster & Jojanneke Woensdag Jonge kaas Bescheiden in ondergoed Ze vond een restpartij lingerie en begon haar eigen winkel en website. Als startende ondernemer moet je vooral niet overmoedig zijn. Malou van Waardenburg: Ik heb zelf 100 setjes. JEROEN VAN LOON Justine Versteegh Vanuit de etalage van een smal Amsterdams pand loeren twee schaars geklede paspoppen naar de bedrijvigheid op de Haarlemmerdijk. Ze staan model voor de lingerieboetiek Malou Bodyfashion. Eigenaresse is de 25-jarige Malou van Waardenburg, die haar studie inruilde voor een deeltijdvariant Commerciële Economie. Het gezellige winkeltje met krakende houten vloer bevat nog wat restanten van de uitverkoop. Normaal is het niet zo n rotzooi hoor, verontschuldigt het meisje met de lange blonde lokken zich. De winkel puilt inderdaad uit met pikant en felgekleurd vrouwenondergoed, maar een rotzooi? Nee. Die bescheidenheid typeert de ondernemersvisie van de geboren en getogen Amsterdamse. Als startende ondernemer moet je vooral niet overmoedig zijn. Mensen, vooral mannen, zijn gauw geneigd een smak geld in hun nieuwe onderneming te pompen. Je moet geduld hebben en het financieel juist langzaam opbouwen. Dan komt de rest vanzelf. Van Waardenburg spreekt uit ervaring. Zelf begon zij haar onderneming met voorzichtige schreden. Het begon met een oude partij lingerie die ik vond in een bedrijfsopslag van mijn ouders. Die partij kocht ik op en verkocht ik via een eigen website voor een aantrekkelijke prijs. Er bleek veel interesse te zijn. Een jaar lang stond ik op markten en braderieën van Lutjebroek tot Amsterdam Zuidoost en uiteindelijk op de huishoudbeurs. Daar heb ik mijn grote slag geslagen. Als dochter van ondernemende ouders, kreeg de langharige blonde de smaak gauw te pakken en kocht lading na lading. En uiteindelijk ook haar pandje aan de Haarlemmerdijk waar ze inmiddels alweer drie jaar zit. Maar ondanks haar succes, sloeg de grootheidswaanzin niet toe. De bescheiden ondernemer in haar bleef. Met geleend geld van haar ouders tikte zij het interieur van haar winkel voor een prikkie op de kop. Alle paspoppen en kledingrekken heb ik overgenomen van geflopte kledingbedrijven. Dat scheelt enorm als je net begint. Later kun je het altijd nog grootser en mooier aanpakken. En die bescheidenheid loont. Van Waardenburg is op zoek naar een tweede pand en kocht net haar eigen huis. Het geheim van deze succesvolle studente? It s all about the money! Waar je normaal gesproken al gauw 80 euro voor een bh van een goed merk betaalt, bied ik het hele setje aan voor 20 euro, vertelt ze zichtbaar genietend van haar eigen bodemprijzen. Een klein addertje: je loopt in lingerie afkomstig van een overproductie of van een vorig seizoen. Maar dat ziet haar publiek graag door de vingers. Want met zo n 200 betalende klanten op een drukke zaterdag, vindt de discountlingerie gretig aftrek. Over haar omzet wil de bijna afgestudeerde studente niks los laten. Ik kan je alleen zeggen dat ik elk jaar nog steeds plus ten opzichte van het vorige. Maar ik blijf streng voor mezelf. Naast mijn vaste lasten heb ik 300 euro per maand te besteden. Toch rook de jonge Van Waardenburg eerst nog even aan het studentenleven voordat zij zakelijk ging. Ik werd lid van het Amsterdamse Studenten Corps, maar na een jaar had ik daar gewoon geen tijd meer voor. Overdag was ik druk met de winkel, s avonds volgde ik college. Maar haar corpsvriendinnen zijn graag geziene klanten in de boetiek. Nooit gedacht hebbende in de lingerie te eindigen, geniet ze van het ondergoedbestaan. Misschien iets te. Ik heb zo n honderd setjes, fluistert ze. Deze heb ik ook, terwijl ze een vuurrode bh uit het rek trekt. Maar ik houd meer van zwart en basic. Simpel en bescheiden. Waardenburgs sleutel tot succes. 1 Van Waardenburg in 6 regels Omzet Ik plus nog steeds t.o.v. ieder voorgaand jaar. Salaris Genoeg om m n hypotheek en vaste lasten te betalen. Motto Als je wilt ondernemen, moet je er niet over blijven praten, maar het gewoon doen. Helden Mijn ouders. Doel Nog een aantal winkels openen en gelukkig blijven. Middel Goede balans tussen hard werken en tijd voor jezelf nemen. Q&A XXX Noem niet alles maar TomTom ANP Een willekeurige auto-navigatie mag u geen TomTom noemen, vindt TomTom. Advocatenkantoor Markenizer bestookt media die toch reclamemaken voor deze uitvinding. We zijn bang voor het aspirine-effect. Koster & Jojanneke Sorry hoor! Onze excuses Mr. Marieke Westgeest: Ja, De Pers heeft ook een artikel geschreven, wacht even ik pak het er bij, met de kop: Koe gebruikt TomTom. Ik lees hier: Koeien gebruiken ingebouwd navigatiesysteem op onze site. Dat is de internetvariant. Nee, jullie hebben TomTom als merknaam gebruikt voor een ander navigatiesysteem. Dat is toch fijne reclame. Nee dat is het niet, omdat TomTom zich wil afficheren als een innovatief merk. Concurrerende navigatiesystemen hebben echt een andere marktpositie. Vat het op als compliment. Nee, het is geen compliment. Kunt u tegen de redactie zeggen dat we het liever niet hebben? Maar een hoofdpijnpil noemen we ook een aspirine, toch? Dat is nou net wat wij niet willen. Aspirine is een product van Bayer, maar als je iets van Roche wilt, dan heet het ook een aspirine. TomTom gaat ten onder aan zijn eigen succes. Kan ik erop vertrouwen dat het niet meer gebeurt? Wacht, ik schreeuw het nu over de redactie 1 Waardeaandelen (II) BELEGGEN MET 111 MARK LEENARDS Kan het nog erger? Dat vragen beleggers zich al het hele jaar af en ze krijgen daarop steeds een bevestigend antwoord. In mijn recente columns gaf ik steeds aan dat het belangrijk is een onderscheid te maken tussen verschillende aandelen. Sinds begin dit jaar daalt bijna alles, maar dat zal niet lang zo blijven. Waardeaandelen genieten in deze tijden normaliter de voorkeur. Afgelopen week werd op een beleggingsevenement van Fortis de keuze tussen waarde- en groeiaandelen voorgelegd aan een deskundig panel. Rolf Stout, de bekende fondsmanager van Fortis OBAM, antwoordde daarop dat tegenwoordig bijna alles waarde is. Een ironische repliek, maar met een kern van waarheid. Lage waardering Waarde- ofwel value-aandelen kenmerken zich door hun relatief lage waardering en vaak stabiele winstgroei. Dat geldt inderdaad voor vele beursfondsen op dit moment. Het feit dat er zoveel waarde-aandelen te vinden zijn, van Azië tot Amerika, betekent feitelijk twee dingen. Groeivertraging Ten eerste geeft het aan dat men een wereldwijde groeivertraging verwacht en dat hierdoor de weging van aandelen in portefeuilles is afgenomen. Dat gebeurde overigens niet altijd bewust; veel verkopen zijn gedwongen geweest, om balanstekorten van banken en verzekeraars mee te compenseren. Overnames Daarnaast betekenen de lage waarderingen dat overnames aantrekkelijker worden. Juist omdat veel aandelen zijn gedaald door gedwongen verkopen en niet om hun groeiverwachting, kunnen kapitaalkrachtige bedrijven (en beleggers) de toekomstige winstgroei eenvoudig bijeen kopen. Dat overnames steeds lucratiever worden, bevestigde zakenbank Goldman Sachs recent al met het bericht dat het aantal overnames in Europa sterk stijgende is. Lange termijn Ik kan het niet vaak genoeg benadrukken: beleggen in aandelen vergt een langetermijnvisie, zeker nu en zeker met waarde-aandelen. Volgens s werelds bekendste en rijkste belegger (Warren Buffet) is de markt op korte termijn neurotisch en irrationeel, maar komt op lange termijn echte waarde wel bovendrijven. Dat biedt één groot voordeel: u hoeft zich nu niet bezig te houden met de vraag of u nu aandelen moet bezitten of niet. De enige vraag die u zich hoeft te stellen, is of u de juiste aandelen bezit. Acht keer Na de recente vrije val zijn grondstofgerelateerde aandelen interessant, maar ook risicovol. Vanuit dat laatste perspectief zou u kunnen kiezen voor voeding, gezondheid of verzekeraars. Universal American is een combinatie van de laatste twee, want het bedrijf biedt ziektekostenverzekeringen aan in de VS. Tegen acht keer de winst behoort het duidelijk tot de categorie waarde-aandelen. Wie echt wil bodemvissen, komt uit bij bedrijven als AerCap en China Direct (zie eerdere columns), die voor een paar keer de verwachte winst worden verhandeld. Beide bedrijven zijn echter geen typische waardeaandelen, want ze groeien tientallen procenten per jaar. Dividendrendement De ware value-belegger kijkt ook naar dividendrendement en heeft op dit gebied nu ook een ruime keuze. Financials zonder balansproblemen keren al snel zo n 6 procent aan dividend uit. Het eveneens dit jaar behandelde Annaly Capital Management keert dit jaar mogelijk zelfs 14 procent uit als dividend. Het aandeel noteert bovendien hoger dan precies een jaar geleden. Kortom, kansen genoeg. 1 Het door Mark Leenards beheerde SBS Global Equity Fund bezit aandelen AerCap Holdings N.V., Annaly Capital Management, China Direct Inc., en Universal American Corp.

9 Prijs incl. BTW, excl. kosten rijklaar maken en verwijderingsbijdrage. Leaseprijs per maand (Toyota Financial Services) o.b.v. full operational lease, 48 maanden en km per jaar, excl. BTW en brandstof. Gecalculeerd met 75% no claim. Gemiddeld Toyota Verso Dynamic Business nu tot ruim voordeel! Verso v.a ,- Lease v.a. 439,- p.m. Als er uit wordt gespeeld kan t hockeyteam op u rekenen. De Toyota Verso heeft zeëen van flexibele ruimte en 5 of 7 zitplaatsen. Tegelijkertijd is de Toyota Verso als zakenauto uiterst representatief. Biedt véél power in benzine- en dieselmotoren, tot wel 177 pk/400 Nm koppel! Hij is 5-sterren veilig en ook prettig compleet. Top Deal is de Verso Dynamic Business. In combinatie met lederen bekleding is uw voordeel ruim 4.000,-. brandstofverbruik (2004/3/EC, 101/00/ECE) 6,4 L/100 km (15,6 km/l) t/m 7,7 L/100 km (13,0 km/l), CO2 170 t/m 184 gr/km. Wijzigingen voorbehouden. Distributeur: Louwman & Parqui B.V. Meer info bel gratis of kijk op

10 Genomineerd voor de ADCN Jaarprijzen voor Reclame en Vormgeving 2007 BTM VOOR MERKEN DIE WILLEN GROEIEN Als je merk gekopiëerd wordt, is het tijd voor een nieuwe visuele stap voorwaarts. Met de Merk-Wijzer als duidelijk vertrekpunt hebben we voor Vacu Vin een krachtig logo ontworpen voor meer branding en onderscheidend vermogen. We bedachten het thema "Discover Vacu Vin" en ontwikkelden een nieuwe huisstijl, verpakkingslijn, brochure, webdesign, advertenties, beursstand, etc. Vacu Vin verkoopt wereldwijd jaarlijks vele miljoenen producten, dus is de verpakking een cruciale merkuiting. Het nieuwe ontwerp en de stijlvolle fotografie maken nu van iedere verpakking een cadeautje. De design verwantschap geeft synergie en versterkt de presentatie op het schap. Hiermee is Vacu Vin weer helemaal klaar voor een volgende groeifase. Is uw merk ook toe aan een revitalisatie? Vanuit een heldere merkidentiteit maken we graag inspirerende ontwerpen voor uw verpakkingen, huisstijl, brochures, advertenties, webdesign en interne communicatie. Door optimale afstemming tussen de uitingen kunnen we de communicatiekracht van uw merk versterken. Als u ook uw merk wilt laten groeien, bel of mail dan met Annemieke Later of Ruud Boer. T: , I: M: of WELKE MONTEUR WIL ER NIET VAN HIER TOT TOKIO WERKEN? Op zoek naar een internationale en avontuurlijke baan in een uitdagende werkomgeving? Kies dan voor een baan als monteur elektronica of mechanica bij Fugro. Als monteur zorg je ervoor dat de specialistische apparatuur van het geotechnisch onderzoeksteam continu goed werkt. Je werkt zowel offshore als in de werkplaats in Leidschendam. Je kunt rekenen op een aantrekkelijk salaris en tegenover werktijd die je offshore verblijft staan extra vrije dagen. Interesse? Kijk op Fugro is bovendien voor off- en onshoreprojecten op zoek naar projectleiders, engineers, adviseurs geotechniek, soft ware developers, surveyors, technisch assistenten en landmeters. Heb jij een opleiding civiele techniek, geotechniek, geologie, werktuigbouw, elektrotechniek of ICT? Kijk voor vacatures op

11 In Business 11 Eco-nomie Ondergronds Verder kijken blijft noodzakelijk Opslag CO 2 tijdelijk klimaatantwoord CO 2, de grote boosdoener van het klimaatprobleem, moet onder de grond. Maar de Nederlander is bang. Koen Verhelst Stel dat er binnenkort in uw achtertuin een ondergrondse CO 2 -opslag komt. Gaat die opslagplaats dan niet over een paar jaar opeens lekken? CO 2 kan gevaarlijk zijn als het zich ophoopt. Het gas is zwaar, waardoor het zuurstof verdringt en tot verstikking kan leiden. Nee, de Nederlandse bevolking staat niet bepaald te juichen als gevraagd wordt naar de mening over ondergrandse CO 2 -opslag. Dat blijkt uit een onderzoek van het Rathenau Instituut, een adviesorgaan van de regering. Het instituut deed onderzoek onder mensen die in de buurt van mogelijke opslagplaatsen wonen. Ondanks deze kritiek en huiver is de Nederlandse regering razend enthousiast en voorziet zelfs een leidende rol. Lege aardgasvelden zouden de ideale, veilige opslagplaatsen zijn. Veilige techniek Volgens Shell, een van de betrokkenen voor opslag in Barendrecht, is de kans op een lek nihil. Omwonenden hoeven zich nergens zorgen over te maken, meent Wim van de Wiel. Hij is woordvoerder bij het Shell-project in Barendrecht. Hier moet vanaf 2010 puur CO 2 uit de Shell-raffinaderij in Pernis de grond in. De burger moet volgens hem begrijpen dat de techniek niet nieuw is, maar ook gebruikt wordt voor aardgaswinning en -opslag. Er is al zestig jaar gaswinning met deze technologie, zonder moeilijkheden. Aardgas is nog nooit ontsnapt uit ondergrondse opslag. Ook gebruikt de olie-industrie het om olie gemakkelijker op te pompen. Vandaar dat de kans op lekken volgens ons nihil is. Bij oliewinning werkt het CO 2 als koolzuur in een colafles: de extra druk van het gas stuwt de olie naar de oppervlakte. Op die manier levert een bron meer ruwe olie op. In Alberta, 1 1 We moeten CO 2 wel opslaan, anders zit alles in de atmosfeer. Canada zijn al projecten waarbij het CO 2 ondergronds blijft als de olie uitgeput is. Deze techniek is ook toe te passen in de lege aardgasvelden. Barendrecht heeft de primeur, maar mogelijk komen ook in Groningen en Drenthe CO 2 -opslagplaatsen. Docent Milieuwetenschappen aan Wageningen Universiteit André van Amstel is niet geheel overtuigd van de inschatting van Shell dat het risico nihil is. Van Amstel: Er hoeft maar een klep open te gaan en je zit met een probleem. Dat laatste is niet aan de orde, zegt Van de Wiel. Bij een project als dit zijn natuurlijk meerdere veiligheidsmaatregelen genomen. Tussenoplossing Van Amstel ziet CO 2 -opslag als een tussenoplossing, We moeten verder blijven kijken naar zonne- en windenergie, vooral omdat dit een dure methode is. Voor de afvang van CO 2 2 is namelijk ook weer energie nodig. Dit levert weer meer CO 2 op. Is dat niet het beruchte dweilen met de kraan open? Van de Wiel vindt van niet: De hele methode, afvang en transport, kost maar 5 procent meer. Netto gaat er dus meer onder de grond. Kernenergie In Pernis is een extra compressor nodig en er moet een netwerk van leidingen komen voor het vervoer naar Barendrecht. Maar Van de Wiel wil niets zeggen over de geldbedragen die gemoeid zijn met deze infrastructuur. Niettemin is ook hij ervan overtuigd dat we verder moeten kijken. Het is en, en, en. We moeten blijven zoeken naar duurzaamheid. Naar zonne- en windenergie en sinds kort ook weer naar kernenergie. Maar de komende dertig, veertig jaar zal het gebruik van fossiele brandstoffen nog toenemen. In die tijd is CO 2 -opslag een prima oplossing om het spul uit de lucht te houden. Ook Van Amstel meent dat CO 2 - opslag, voorlopig, een oplossing is. Om klimaatverandering te voorkomen, moeten we wel opslaan. Anders zit alles in de atmosfeer. 1 Finalisten Inzendingen uit de hele wereld Mobiliteit is populair bij groene wedstrijd Een milieuvriendelijke TomTom die de groenste route van A naar B uitzoekt is één van de populairste ideeen onder deelnemers van een lucratieve klimaatwedstrijd. Remco Tomesen Een hoofdprijs van een half miljoen euro heeft maar liefst 235 groene ideeën gegenereerd voor de tweede klimaatwedstrijd van de Picnic Green Challenge. De organisatie ontving inzendingen uit de hele wereld, van Libanon tot de Filippijnen. De meeste kwamen uit Nederland (64), op de voet gevolgd door India (59). Op de markt Wie de wedstrijd wint, mag de half miljoen euro niet vrij besteden. De organisatoren De Nationale Postcode Loterij en crossmedia-evenement Picnic eisen dat de winnaar dat geldbedrag gebruikt om het idee in twee jaar op de markt te brengen. Gisteren maakten de organisatoren de vier finalisten bekend. Jochen Mundinger uit Zwitserland heeft software ontwikkeld voor milieuvriendelijk reizen. Een soort TomTom die de groenste route plant van punt A naar punt B. Andere finalisten zonden ideeën in voor consumentvriendelijke zonnepanelen, duurzame bouwmaterialen en een slim zonweringsysteem. Vorig jaar won het Nederlandse Qurrent, dat een decentraal energiesysteem ontwikkelt. Subsidies Duurzame warmte levert weer geld op Goed nieuws voor Nederlanders die een zonneboiler, warmtepomp of warmtekrachtketel in hun huis willen plaatsen. De subsidiekraan gaat weer open. Redactie economie De subsidieregeling gaat vandaag van start en is alleen bedoeld voor eigenaars van bestaande woningen. Uitvoerder van de regeling is SenterNovem, onderdeel van het We kregen uit meerdere landen ideeën over sites voor mobiliteit. Het soort inzendingen was dit jaar erg uiteenlopend, zegt juryvoorzitter Femke Rotteveel. We kregen uit meerdere landen ideeën voor sites over mobiliteit. Denk aan sites voor carpoolers of mensen die een auto delen. Water Ook zijn er volgens haar veel ideeën om op een andere manier met water om te gaan. Bijvoorbeeld om gewassen met minder water te besproeien. Een derde populaire categorie is zonnepanelen en andere alternatieve energiebronnen. Tijdens het crossmedia-evenement Picnic op 25 september in De Westergasfabriek in Amsterdam presenteren de finalisten hun inzendingen en wordt de winnaar bekendgemaakt. 1 ministerie van Economische Zaken. De regeling geldt voor de jaren 2008 tot en met Met deze regeling wil minister Van der Hoeven het gebruik van duurzame zonneboilers, warmtepompen en micro-wkk-ketels stimuleren. Zo kunnen met de subsidie in vier jaar tijd tussen de en zonneboilers worden aangeschaft. De plaatser van de meest gangbare zonneboiler ontvangt een subsidie van 720 euro. Verder kunnen in vier jaar tussen de en warmtepompen worden gesubsidieerd en micro-wkk-installaties. De subsidieaanvragen worden door SenterNovem in volgorde van binnenkomst behandeld. In totaal is in het eerste jaar 20 miljoen euro beschikbaar. 1 Doe als de Frogers DILEMMA 111 NATASJA VAN DEN BERG Europa is een rijk continent. Uit solidariteit met de armsten in onze gemeenschap geven wij jaarlijks een half miljard euro uit aan voedselhulp. Ruim 13 miljoen mensen ontvangen deze bijdrage. Het meeste gaat naar de Italianen. Nederland ontvangt geen Europese Voedselhulp. Toch hebben duizenden gezinnen in dit land niet voldoende geld om hun eigen voedsel te kopen. Deden begin 2007 wekelijks gezinnen een beroep op de voedselbanken, aan het einde van het jaar waren dat er Een aantal jaar geleden leek het nog een belangrijk onderwerp voor vele Nederlanders. Rond de gemeenteraadsverkiezingen kreeg menig voedselbank nog een bezoek van een lokale of landelijke politicus. Er werd schande gesproken over het feit dat in een rijk land als Nederland mensen afhankelijk waren van de bedeling. Allerlei politieke partijen beloofden een einde te maken aan de voedselbanken. Nu 2,5 jaar later is de trieste balans dat meer gezinnen dan ooit gebruik maken van de voedselbanken. De voedselbanken zijn nu een vergeten nieuwsonderwerp. Tot vorige week. De voedselbanken stonden weer even op de voorpagina van de kranten: Rene en Natasja Froger maken op dit moment het programma De Frogers: Effe Geen Cent Te Makke, waarin ze een maand op het sociaal minimum gaan leven. Er is veel kritiek op het programma omdat het de armsten van Nederland niet serieus zou nemen. Rene en Natasja gaan na een maand weer lekker door met hun decadente bestaan. Het toppunt van decadentie is echter dat de Frogers onder vuur liggen en niet het feit dat wij het blijkbaar acceptabel vinden dat tienduizenden mensen niet rond kunnen komen in een van de rijkste landen van de wereld. De cynici die het programma vooraf afzeken, kunnen hun oprechte zorg voor de stigmatisering van de armsten van Nederland beter omzetten in echte actie: ik neem aan dat het aantal vrijwilligers aanmeldingen bij de voedselbanken enorm is toegenomen de afgelopen weken. Zo niet, valt me dat toch tegen van al die zorgzame Nederlanders die de Frogers zonder het programma gezien te hebben al hypocriet noemden. Zij gebruiken hun talent in ieder geval wel voor iets anders dan hun eigen portemonnee. Overigens zoeken de voedselbanken sponsors en vrijwilligers. En van diegenen die zoals ik een milde boekhoudersmentaliteit hebben, wil ik extra aandacht vragen voor stichting VONK. Na mijn zwangerschapsverlof wil ik daar maatje worden. Zij helpen de klanten van de voedselbank met financieel advies om door de formulierenbagger heen te komen, en structureel hun financiële positie te verbeteren. Er ligt immers voor honderden miljoenen geld op de planken om de armsten te steunen. Wie doet er mee? 1 Geen schuld over CO 2 -uitstoot De Nederlandse automobilist voelt zich allerminst schuldig over zijn CO 2 -uitstoot. Nog geen kwart (21,4 procent) van de Nederlanders heeft bezwaren als ze de auto instappen, blijkt uit onderzoek. Unilever Het meest duurzame voedingsbedrijf is Unilever, zegt Dow Jones. Niet zelf betalen voor CO 2 Meer dan de helft van de Nederlanders vindt dat brandstofleveranciers de CO 2 -uitstoot moeten compenseren, aldus onderzoek van PanelWizard.

12 12 In Business De markt BEURS VANDAAG De beursindex is een dom ding Het is het eeuwige beleggersdilemma, vooral voor particulieren. Slaafs een index volgen en nooit echt rijk worden, of gokken op de kennis en kunde van fondsbeheerders? Voors en tegens. De voorvechters van indexbeleggen zijn net zo cyclisch als de beurs zelf. Zodra alles hard naar beneden gaat, kruipen zij uit hun holen. Dan worden er weer allerlei onderzoeken aan de haren bijgetrokken om te bewijzen dat indexbeleggen beter rendeert dan actief beleggen. De kritiek luidt vaak dat of een beleggingsfondsmanager al dan niet zijn dienstdoende index de benchmark verslaat, meer een gevalletje kop of munt is, dan kunde. Het is een feit dat driekwart van de beheerders er niet in slaagt om de voor hun relevante index structureel te verslaan, maar er zijn wel degelijk fondsmanagers die op basis van hun kwaliteiten tot de notoire outperformers behoren. Of gooide legende Bill Miller van Legg Mason Capital Management door stom geluk vijftien jaar achter elkaar kop? Behaalt het Noorse Skagen Global door puur geluk nu al over een periode van veertien jaar een geannualiseerd rendement van 20 procent? Ja, er valt best iets te zeggen voor indexfondsen, maar eigenlijk beperkt zich dat tot één niet onbelangrijk aspect: lage kosten. Die liggen meestal rond de 0,5 procent en u weet daarmee meteen zeker dat u de index nooit zult verslaan. Hoeveel die ook wint of inlevert, u hobbelt ieder jaar weer een half procentje achter de index aan. Er zijn nog meer argumenten tegen indexbeleggen, nog afgezien van de eeuwige (bescheiden) underperformance. Zo is op basis van historische rendementen goed inzichtelijk welke fondsbeheerders en fondshuizen er op de lange termijn wel in slagen om de index achter zich te laten. Het is relatief eenvoudig die fondsen te traceren die structureel tot de toppers binnen een categorie behoren. Kleine fondshuizen presteren vaak beter dan grote, logge. Het is een beetje als met het voetbal in Nederland. De kans dat een club Europees voetbal haalt, is statistisch gezien niet groot. Minder dan 15 procent van de clubs in het betaald voetbal speelt dit jaar Europees, 85 procent blijft in eigen land. Als u de ranglijsten van de afgelopen twintig jaar bekijkt, ziet u dat u wél een bovengemiddelde kans maakt, als u de beste clubs uit het verleden kiest. U pikt Ajax, PSV en desnoods Feyenoord. Notoire underperformers als Heracles, Eindhoven en Helmond Sport laat u links liggen. Bovendien is de index een dom ding. Er zitten altijd aandelen in die een beetje belegger om evidente redenen niet wil hebben. Bedrijven die slecht geleid worden, of het economische tij tegen hebben. Bovendien is niet elke nationale index een goede weerspiegeling van de economie. Zo maken Royal Dutch Shell en het on- Nederlandse Arcelor Mittal al eenderde deel van de AEX uit. Als u vanwege de economische voorspoed (ahum) nu in de VS wilt beleggen en daarom de Dow Jones trackt, zit u met dertig fondsen die in 1492 nog door Columbus bij elkaar gescharreld zijn. Is dat een garantie voor keihard rendement? Nee, want ook Bill Miller weet na veertien vette jaren sinds vorig jaar wat verliezen van de index is en ook Skagen Global staat dit jaar ook in de min. Het Noorse fonds staat zelfs op een minieme achterstand ten opzichte van de index, de MSCI World Index. Skagen Global behoort wel tot de kleinere boetieks in fondsenland en juist die kleine, zelfstandige fondshuizen presteren historisch gezien beter dan de grote, logge fondshuizen in deze industrie. 1 Skagen Fonder global 675,72 VERSCHIL: +16,05 10 september 07 8 september 08 +2,43% De markt in kaart VS NASDAQ KOERS: 2209,81-2,64% Bron koersgegevens: VS DOW JONES KOERS: 11230,73-2,43% LONDEN FTSE 100 KOERS: 5415,60-0,56% FRANKRIJK CAC 40 KOERS: 4293,34-1,08% BRAZILIË BOVESPA KOERS: 48830,21-3,72% NEDERLANN AEX KOERS: 395,733 % VERSCH -0,77% Nederland AEX Index - slotkoersen 9 september AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME aegon 8,651 8,434 0,22 8,78 8, ahold 8,986 8,738 0,25 9,046 8, akzo nobel 40,61 41,115-0,50 41,21 40, arcelor mittal 42,265 44,64-2,38 44,15 41, asml holding 15,02 15,21-0,19 15,34 14, bam groep 11,19 11,49-0,30 11,68 11, corio 51,55 50,735 0,82 51,93 50, dsm, kon. 37,84 38,325-0,48 38,665 37, fortis 9,425 9,591-0,17 9,80 9, fugro 44,86 47,83-2,97 47,87 44, heineken 32,55 32,235 0,32 32,90 32, ing groep c. 21,785 21,765 0,02 22,33 21, kpn 11,284 11,276 0,01 11,486 11, philips, kon. 22,14 22,22-0,08 22,38 22, randstad 21,13 21,325-0,20 21,615 21, reed elsevier 11,207 11,206 0,00 11,51 11, royal dutch shell a 21,67 21,945-0,28 22,19 21, sbm offshore 15,385 16,155-0,77 16,275 15, tnt 23,805 24,34-0,54 24,39 23, tomtom 16,125 16,475-0,35 16,67 16, unibail-rodamco 148,36 146,10 2,26 148,56 146, unilever c. 20,515 20,00 0,52 20,635 20, usg people 11,53 11,70-0,17 11,80 11, wereldhave 74,27 73,22 1,05 74,72 72, wolters-kluwer c. 16,12 16,155-0,04 16,55 16, Amsterdam Midcap Index - slotkoersen 9 september AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME aalberts ind. 9,90 10,09-0,19 10,20 9, amg 32,45 36,64-4,19 36,75 31, arcadis 13,16 13,60-0,44 13,71 13, asm international 16,98 17,33-0,35 17,40 16, binckbank 6,58 6,52 0,06 6,77 6, boskalis westm. 37,75 40,72-2,97 40,32 37, crucell 10,78 10,66 0,12 10,90 10, csm cert. 18,97 19,30-0,33 19,48 18, draka holding 17,78 18,26-0,48 18,30 17, eurocomm. prop. 29,06 29,04 0,02 29,50 28, heijmans 12,33 12,58-0,25 12,77 12, imtech 16,05 16,55-0,50 16,74 15, logica 1,59 1,60-0,01 1,66 1, nutreco holding 41,29 41,01 0,28 41,45 40, océ 6,95 7,03-0,08 7,08 6, opg groep 10,25 10,62-0,37 10,60 10, ordina 6,21 6,51-0,30 6,45 6, pharming group 0,93 0,92 0,01 0,94 0, smit international 48,69 49,75-1,06 49,79 48, sns reaal 11,02 10,96 0,06 11,12 10, ten cate 25,86 25,96-0,10 26,33 25, vastned retail 54,75 53,88 0,87 54,75 53, vopak 39,32 40,94-1,62 41,72 39, wavin 5,31 5,35-0,04 5,55 5, wessanen c. 7,04 6,96 0,08 7,17 6, Amsterdam Smallcap Index - slotkoersen 9 september AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME accell group 23,62 24,20-0,58 24,50 23, antonov 0,33 0,33 0,00-0,33 0, ballast nedam 22,24 22,20 0,04 22,48 22, beter bed 9,56 10,17-0,61 9,98 9, brunel intern 17,55 16,84 0,71 17,80 16, eriks group 43,12 43,30-0,18 43,30 42, exact hold. 21,20 21,15 0,05 21,38 21, fornix biosciences 8,42 8,60-0,18 8,60 8, gamma holding 24,52 23,85 0,67 25,50 23, grontmij c. 22,91 23,30-0,39 23,56 22, innoconcepts 10,30 10,25 0,05 10,49 10, kardan 7,60 7,84-0,24 7,95 7, kas bank 22,49 22,60-0,11 22,80 21, lanschot, van 50,00 49,26 0,74 50,00 48, macintosh retail 11,56 11,73-0,17 12,20 11, moolen holding 4,67 4,84-0,17 4,85 4, nieuwe steen 16,62 16,60 0,02 17,00 16, qurius 0,49 0,49 0,00-0,50 0, sligro food gr 22,98 23,00-0,02 23,30 22, spyker cars 5,20 5,03 0,17 5,35 5, super de boer 3,58 3,70-0,12 3,70 3, tkh group 15,80 15,70 0,10 15,89 15, tmg 19,27 19,13 0,14 19,49 18, unit 4 agresso 14,00 14,25-0,25 14,18 14, vastned off/ind 16,20 15,87 0,33 16,31 15,

13 In Business 13 De markt D IL: DUITSLAND DAX KOERS: 6233,41-0,48% RUSLAND RTS-INDEX KOERS: 1395,11-7,51% JAPAN NIKKEI 225 KOERS: 12400,65-1,77% Miljoenenschikking Details volgen Delta Lloyd sluit akkoord woekerpolis Verzekeraar Delta Lloyd heeft een overeenkomst gesloten met de stichtingen Verliespolis en Woekerpolisclaim. Daar kun je vanuit gaan. ANP Redactie economie De eerste miljoenenschikking in de woekerpolisaffaire lijkt nabij. Verzekeraar Delta Lloyd wil nog geen inhoudelijke details geven, maar liet gisteravond weten vandaag een perconferentie te houden. En dat doen we niet voor niets. De resultaten van de onderhandelingen over een financiële tegemoetkoming voor polishouders worden daarin uit de doeken gedaan. Ook Ombudsman Jan Wolter Wabeke en de beide stichtingen zijn erbij aanwezig, zo bevestigt de woordvoerder. Een uitbetaling door Delta Lloyd zou een eerste stap zijn richting een soepele afwikkeling van de problemen met beleggingsverzekeringen. Verzekeraars en banken rekenden te hoge kosten en behaalden lage rendementen, waardoor uitkeringen erg tegenvielen. Er zijn rond de 6,5 miljoen van deze polissen verkocht. 1 HONGKONG HANG SENG HET PANEL hebben een presentje van de Amerikaans belastingbetaler gekregen. Het vervolg is moeilijk voorspelbaar. Veel succes, nieuwe president! KOERS: 20491,11-1,46% SINGAPORE STRAITS TIMES KOERS: 2673,21-0,79% STELLING VAN DE DAG US go socialist!? De beurs is de officieuze tempel van het kapitalisme. Wat een ironie: beleggers dansten gisteren van plezier dat de Amerikaanse regering de zieltogende hypotheekverstrekkers Fannie Mae en Freddie Mac in feite nationaliseert. Wat zegt dit over de gemoedstoestand van beleggers en beurs? BIZAR AD VAN TIGGELEN (AANDELENSTRATEEG ING) Bijna de helft van de Amerikanen heeft nu in feite een staatshypotheek, een bizarre situatie die de ernst van kredietcrisis onderstreept. Beleggers kopen in paniek banken, want die REDDING MARCEL TAK (ONAFHANKELIJK BEURSEXPERT) De euforie op de beurzen laat zien dat beleggers bloednerveus zijn. Niet over het lot van de hypotheekbanken zelf, maar over de negatieve gevolgen als deze failliet zouden gaan. De redding van Freddie en Fannie was nodig. De aandeelhouders van deze banken zijn alles kwijt, maar de financiële markten zijn gered. BELLETJE CEES SMIT (TODAY S BEHEER): Heel apart dat juist Amerika deze noodmaatregelen neemt. Voordeel is dat niemand in Brussel meer bang hoeft te zijn voor een belletje uit de VS als er weer eens sprake is van directe of indirecte staatssteun bij bedrijven of sectoren. Agenda woensdag 10 september AEX Index 395,73 VERSCHIL: -3,06 10 september 07 9 september 08-0,77% Euro/Dollar 1,4106 Hang Seng 20491,11 VERSCHIL: -303,16 10 september 07 9 september 08-1,46% Goud 781,16 Dow Jones 11230,73 VERSCHIL: -280,01 10 september 07 9 september 08-2,43% Olie 101,50 Bedrijven Binnenland ING Groep Benelux Conference Economie Binnenland CBS De Nederlandse Economie IDC Benelux Conferentie over virtualisatie CBS Invoer uit China, 1e halfjaar CBS Omzetcijfers autodealers 1e halfjaar Economische Zaken Lancering innovatieprogramma polymeren Verkeer en Waterstaat Wetenschappelijke proef spitsrijden VROM Topconferentie Scheldehavens Economie Buitenland ECB Toespraak Trichet in Europees Parlement OESO International Migration Outlook september 07 9 september september 07 9 september september 07 9 september 08 VERSCHIL: -0,0022-0,16% VERSCHIL: -20,35-2,54% VERSCHIL: -2,42-2,33%

14 14 Perspectief Buitenstaander op het Binnenhof Het Den Haag van Peter Middendorp Vandaag verschijnt Lange Poten, een bundeling van de columns die Peter Middendorp het afgelopen jaar voor De Pers schreef. De Haagse coulissen vormen zijn werkterrein. Wat politici, parlementair journalisten, voorlichters en andere Binnenhofgangers liever onder het tapijt moffelen ze moeten nog langer mee en je komt elkaar altijd weer tegen schrijft Middendorp juist op. De eerste exemplaren van Lange Poten worden uitgereikt aan Femke Halsema en Max van Weezel, beiden slachtoffer van de columnist. In Nieuwspoort nota bene, dat hem bijna weerde omdat hij de ongeschreven codes zou schenden. Op verzoek schetst hij een dag uit zijn leven als buitenstaander op het Binnenhof. 1 Ochtend op de Lange Poten. 2 Ouders demonstreren voor gastouderopvang op het Plein. 3 Beroepsdemonstrant voor ingang van de Tweede Kamer. Is in te huren door groepen en organisaties. Waar de als man verklede vrouw vandaag voor of tegen is, kan ik zo niet lezen. FOTOGRAFIE: EVERT-JAN DANIËLS Journalistiek De stoorzender Columnist Peter Middendorp doet alles anders dan de andere Haagse verslaggevers. Niet iedereen is gecharmeerd van zijn voyeuristische stukjes. Koen Verhelst Perscentrum Nieuwspoort klaagde over de manier van werken van Peter Middendorp. En bestuurslid Max van Weezel was niet de enige. Toch is er ook ruimte voor een complimentje. Reacties van diverse journalisten werkzaam in de kaasstolp. Martin Sommer, chef Haagse redactie de Volkskrant Het is een interessant experiment. En ja, ik lees zijn stukjes regelmatig. Ik moet zeggen dat ik ze van wisselende kwaliteit vindt. Soms geven ze een erg interessante inkijk in de mechanieken op het Binnenhof waar de lezer geen weet van heeft. Maar ach, soms kan ik er ook weer geen touw aan vastknopen. Dat hij mij een mieroloog noemde, gebruik ik sindsdien maar als compliment. Maar het idee dat we hier veel te close zijn en cadeautjes uitdelen, nee. Ik denk dat Middendorp nog een jaartje moet blijven, dan merkt hij wel dat het allemaal best meevalt met die vriendjescultuur. Yvonne Wiggers, chef Haagse redactie Algemeen Dagblad Middendorp schrijft mooie, open columns. Zo kunnen mensen eens op een grappige manier kennismaken met Den Haag. Via een insider. Waar wij achter het nieuws aan moeten, kan Middendorp het gewoel beschrijven. Toch herken ik die vriendjescultuur niet echt. Als je belangrijke af- Den Haag Bevolking: Gemiddelde leeftijd: 38,1 Man-vrouwverhouding: 49,1 / 50,9% Nieuwspoortcode De zogenoemde Nieuwspoortcode houdt in dat journalisten niets publiceren van wat politici in sociëteit Nieuwspoort tegen hen zeggen.

15 Perspectief Nieuws in de Kamer. Het moet iets met Sociale Zaken te maken hebben; minister Donner is erbij betrokken. Meestal geeft hij commentaar op typisch Donneriaanse wijze, met hier en daar een kwinkslag, die door sommigen als zeer plezierig wordt ervaren. 5 Op dinsdagmiddag is het druk in de Wandelgang. Journalisten wachten politici op. Er valt niets te lachen. 6 Op het ministerie van Defensie hangt de vlag halfstok. Zondagmiddag is in Afghanistan een Nederlandse soldaat omgekomen. 4 7 Elke dinsdagmiddag wordt het Vragenuur gehouden. Soms zie ik een kleine, parlementaire sketch, en houd ik er een aardige column aan over. Misschien ligt het aan Prinsjesdag dat het vandaag wat aan de stille kant is; ik zie niets waar ik iets mee kan. spraken probeert te maken, onderhandel je. Dat gebeurt niet in het openbaar, tenminste niet als je iets wilt bereiken. Je zou soortgelijke columns kunnen schrijven over het bedrijfsleven of de voetbalwereld. Het is echt niet uniek voor het Binnenhof. En saai is het al helemaal niet. Ik zit hier al tien jaar, maar echt saai is het nooit. Je hebt natuurlijk weleens een debat dat wat minder interessant is, maar het gaat toch altijd over échte zaken. Joost Niemöller, tot voor kort parlementair verslaggever HP/De Tijd Ik vind het juist geweldig wat hij doet! Ik weet niet hoe goed hij gelezen wordt hoor, maar ik heb het idee dat mensen het fijn vinden. Goh, eindelijk een journalist die niet onderdeel van het systeem is. Toen ik zelf zes jaar geleden begon, had ik het gevoel een buitenstaander te zijn, en dat is eigenlijk nooit helemaal weggegaan. Maar ik heb nooit dat gevoel goed kunnen omschrijven in mijn eigen stukken. In die zin ben ik ook wel een beetje jaloers. Het mooie van Middendorps columns is dat het over de kleine zaakjes gaat. Over een moeizame accreditatie, of over de laatdunkende persmedewerkers van het bedrijf Tweede Kamer. Over de journalistieke pikorde. Uit De totale Ferry Dag in dag uit stonden ze daar, vaak jarenlang, en Ferry Mingelen volgens mij al vanaf het einde van de jaren zestig. Allemaal stelden ze dezelfde vragen. Hoe je het ook aanpakt, je wordt meegesleept in situaties waar mensen je dingen vertellen, ze praten hun mond voorbij. Dan zeggen ze: Dat mag je niet opschrijven. Dat wil je wel, maar je doet het niet. Je hoopt dat ze je dan in de toekomst wat toespelen. Tja, dan ben je onderdeel van het corrupte systeem Syp Wynia, politiek commentator bij weekblad Elsevier Wat Middendorp doet, is best toe te juichen, al is het voor de betrokkenen wat minder fijn. Mensen als Middendorp zijn de nestbevuilers, de inbrekers in een gesloten groep. Het is overigens een andere discussie hoe Over Max Van Weezel Max van Weezel is mijn lievelingsvijand. Ik ging schrijven over Van Weezel. Ik heb er een spel van gemaakt. gesloten het Binnenhof werkelijk is. In sociaal opzicht is het een lastige taak, zo open schrijven. En ach, die vriendjescultuur, die heb je ook in andere takken van journalistiek. Bij de sport, bij de kunst, overal. Na een tijd ontstaat er een netwerk van vaste banden. Het gevaar bestaat dat de loyaliteit van de journalist aan de lezer naar z n vakgebied verschuift. Een verslaggever in Brussel zal eerder positief over de EU zijn dan een buitenstaander. Of een sportjournalist die Ajax volgt, die zal minder snel een groot financieel schandaal binnen de club aankaarten. Het vergt zelfdiscipline voor de journalisten om uit dat moeras te blijven. 1 Agenda uur: Debat over Haagse mores met Van Weezel, Halsema en Middendorp Probeer gewoon Surfen van Het Net Exclusief: GRATIS staatslot met kans op 5 miljoen! 19,95 9, 95 Gewoon.

16 16 Uit & Thuis Hap & Sap Culinair Nieuwe keuken zoekt eters Hongaren blijven hangen in goulash De expats zijn overtuigd, nu nog de Hongaren zelf. Chef Viktor Segal moet nog vele zieltjes winnen. Dirk Koppes BOEDAPEST Die glazen kloppen niet, constateert hij streng. De sommelier wordt er direct bijgeroepen en inderdaad, de wijnglazen op tafel verschillen minimaal. Chef de cuisine Viktor Segal lijkt misschien op het eerste gezicht een onschuldige grijze muis met blauwgrijze ogen, deze kok kan flink uithalen met zijn pollepel. In zijn eigen gelijknamige culinaire tempel voert hij 365 dagen per jaar een offerdienst op voor zijn internationale cliëntèle, waarbij hij als offeranden ganzenlever met bosuitjes, tamarinde en Japanse rijstcake of konijn met salie serveert. Hongaarse ingrediënten (het land is de grootste producent van ganzenlever van Europa), waar hij een eigen draai aan geeft. Helaas worden profeten in eigen land slechts zelden geëerd, en Segal vormt geen uitzondering op de regel. Tijdens de lunch stroomt het restaurant goed vol, alleen valt er weinig Hongaars te horen. Vooral bankiers en andere zakenlieden van internationale bedrijven proeven de boterzachte krabbetjes, die 36 uur gegaard zijn of prikken in de salade met bloemkool en (natuurlijk) paprika. Hongaren zijn niet gewend veel geld uit te geven aan een lunch buiten de deur, legt Segal uit. Wijn mag wat kosten, eten een stuk minder. Dan kom je automatisch bij expats uit. Die staan ook open voor nieuwe ontwikkelingen. Hongaren blijven hangen in de goulash of de kip-paprika, schampert de kok, die nog in La Rive van het Amstel Hotel heeft gewerkt. Dit is de Europese hoofdstad van de stoofpotten, met een stevige puree. Wie de restaurants van Boedapest uitprobeert of het Sziget popfestival bezoekt, moet Segal gelijk geven. In lange rijen staan jong en oud te wachten op borden vette prut, waarin nog net hompen stukgekookt vlees zijn te herkennen. Dit is de Europese hoofdstad van de stoofpotten. Ook karper of zalm verdwijnen in een pan soep. En altijd levert men er een stevige portie aardappelpuree bij. Licht en luchtig zijn hier nog niet doorgedrongen. Bij Viktor Segal kunnen de Hongaren iets nieuws proberen. Vijf jaar geleden begon Segal met zijn eigen restaurant. Inmiddels kun je op vier of vijf plekken echt goed en modern eten, constateert hij enigszins megalomaan over zijn invloed. Maar er is nog een lange weg te gaan. Helaas functioneert dit land in sommige opzichten op derdewereld-niveau. De moeite die het me kost om voortdurend goede ingrediënten te vinden! Neem het konijn met salie dat nu op de kaart staat. Heb ik eindelijk een fokker die de perfecte filet levert, belt hij na twee maanden dat de voorraad op is, hij kan niets meer brengen. Navraag leert dat hij zijn spullen naar Duitsland exporteert. En dat terwijl ik net zoveel betaal! In plaats van te mokken heeft Segal het heft in eigen hand genomen. Op een paar plekken kweken boeren exclusief voor hem. Sowieso is op het platteland meer kwaliteit te krijgen. Na de Tweede Wereldoorlog verdwenen veel groentensoorten die te arbeidsintensief zijn. Nu proberen we zelf de vooroorlogse ui en wortel terug te kweken. Binnenkort opent hij een koksschool. Ik train mijn eigen staf, dus dan kan ik ook anderen opleiden. Hoe maak je simpel goed voedsel met twee of drie ingrediënten? Alleen door te kiezen voor kwaliteit. Hij geeft een voorbeeld: aardappelpuree. Iedereen vindt de puree van zijn moeder het lekkerste. Maar ik heb een klein beetje vanilla, saffraan toegevoegd en bovenop wat witte truffel gekruimeld. De mensen praten er nu nog over. Internationale bankiers of ook de locals? Hongaren lokken vergt een lange adem. Een vijfgangenproeverij voor 40 euro, dat is toch niet duur? Ik maak bijna geen winst, meer kan ik niet doen. Natuurlijk kan ik hier kreeft en oesters voor de nouveau riches serveren, maar ik wil dat mensen iets nieuws proberen. We lopen tien jaar achter in Boedapest, maar we komen er wel. 1 Segal, Ó ut 43-49, Boedapest, Recepten De paprika old school en in nieuwe stijl Elke Hongaarse culi heeft zijn eigen adresje waar hij zijn paprika s koopt: zoetig voor de salade, pittig voor de goulash en de stoofpotten. Een ouderwets én een nieuw recept. Dirk Koppes BOEDAPEST Brasem met rode biet Viktor Segal wil zijn landgenoten meer aan de vis helpen, dus bedacht hij een recept met brasem, rode biet en vanzelfsprekend paprika. Begin met de saus. Kook de rode bieten in ruim water tot ze zacht worden, gooi ze in een blender of duw ze door een zeef. Voeg dan suiker en geraspte gember toe aan het kookwater, koken tot het dik genoeg wordt voor een saus. De bietenpuree toevoegen en daarna afmaken met olijfolie. Vervolgens de kruiden en specerijen toevoegen aan de paprika, courgette, champignon, aubergine en aardappel. De groenten afzonderlijk grillen met olijfolie. Strooi zout, peper en gemalen korianderzaad over de visfilet. Tien minuten bakken op 180 graden. Maak een torentje van de groenten (lekker restaurantje spelen!), gooi de bietensaus eroverheen en op het bord. Ten slotte de vis op de groenten plaatsen. Boedapest culinair Vier toprestaurants Bock Bisztro, Erzsébet körút 43, Wijnboer met eigen bistro die zowel de drinker als de carnivoor verwent. Perfecte bediening Csalogány 26, Csalogány 26, Brasem met biet 4 brasemfilets 2 pittige paprika s, in vieren 1 courgette in plakjes 2 grote champignons 1 aubergine in plakken 1 zoete aardappel in plakken olijfolie verse zwarte peper, zeezout, korianderzaad en thijm Saus 5 rode bieten 100 gr suiker 30 gr gember 100 ml olijfolie Gebraden paprika met mosterd In restaurant Gundel, het Boedapester bastion van de ouderwetse Hongaarse pot, staat dit recept altijd op de kaart. Verwijder van acht milde groene paprika s de steelaanzet zonder de binnenkant open te snijden (tijdens braden mag hier geen olie in komen). Was de paprika s en wrijf ze goed droog. Braad steeds twee paprika s in olie de paprika s moeten kunnen drijven. Draai ze af en toe om zodat ze gelijkmatig verkleuren. Zodra er op de paprika s blaasjes verschijnen, zijn ze gaar. Verwijder de velletjes terwijl ze nog heet zijn en laat de olie afkoelen. Roer de acht theelepels mosterd met citroensap, poedersuiker, peper en fijngehakte dragon tot een glad sausje. Voeg druppelsgewijs de afgekoelde olie toe tot de saus dik wordt en breng hem op smaak met zout en peper. Haal de paprika s door de saus, leg ze op een paar blaadjes groene salade en giet rest van de saus erover. Serveren bij geroosterd vlees. 1 Topkok met toptrattoria biedt fantastische prijs-kwaliteitverhouding. Noir et l Or, Király utca 17, Merkwaardig ingerichte brasserie (tv s!) met supermosselen en wijn. Koleves Vendéglo, Kazinczy utca 35, Informeel buurtcafé trekt locals met inventieve stoofpotten 1 Meer op Recensie Wijn TERUG NAAR KALK BAY Cor Hospes Het was zo n dag waarop de inwoners van Kaapstad samenschoolden in restaurants met uitzicht over zee. Dat kan heel goed in Kalk Bay, een half uurtje rijden van Kaapstad. Daar staat aan een haventje een witgesaust gebouw vol visrestaurants. Op het menu vis die op grijpafstand in de Indische Oceaan zwemt. En ja, wat drink je daarbij? Een knisperende sauvignon blanc, tipte mijn tafeldame, die was opgegroeid tussen de Kaapse wijnranken. We spoelden daarmee nog lekkerder onze oesters, mosselen en witte steenbras weg, om ons een verdieping lager met een andere sauvignon blanc tevreden neer te vlijen in de kussens, terwijl tegen de ramen de oceaan uiteenspatte als wit schuimend bier. Het was een middag om niet snel te vergeten. Dat gevoel wilde ik ook graag in Nederland oproepen met eenzelfde knisperfrisse sauvignon blanc uit de Kaap. En die vond ik, bij Albert Heijn. Brampton heet die, gegoten in een fraaie fles met verfkwastige hoofdletter B, voorzien van schroefdop. Kun je gerust een paar dozen van inslaan. Dat deed ik de afgelopen zomer om die wijn aan vrienden thuis te serveren. Als aperitief, en als begeleider van vis. Mijn vrienden repten over sancerre en aroma s van passievrucht en lychee, of snoefden over kruisbessen en asperges in hun neus, maar ik rook enkel de verstuivend zilte van Kalk Bay. Genoeg reden om opnieuw een fles open te schroeven. Moet ik wel morgen een nieuwe doos halen Brampton, 2007 sauvignon blanc. Albert Heijn. 6,99 euro Ganzenliefde De uitdrukking domme gans bestaat in Hongarije niet. Hongaren vinden de gans een slim dier omdat hij een hele familie meerdere dagen kan voeden. Eendenleed De eend daarentegen wordt wél als dom gezien, omdat die te veel vlees voor één persoon om het lijf heeft en te weinig voor twee mensen. Voedertrechter Het voeden van ganzen voor ganzenlever gebeurt niet meer met de hand. De trechters zijn vervangen door een apparaat dat de gans elektrisch volpropt.

17 Op de buis Smaken verschillen Net5, Culinair programma waarin vijf amateurkoks een week voor elkaar koken. Film: United 93 RTL5, Drama over de passagiers van vlucht 93 die op 9/11 terroristen proberen te stoppen. Grenzeloos verliefd Net5, Realityprogramma waarin mannen en vrouwen emigreren vanwege de liefde. Medium BBC1, Amerikaanse misdaadserie rond een medium, gespeeld door Patricia Arquette. Film: Manufacturing Dissent, Ned2, 0.00 Kritische film over de werkwijze van documentairemaker Michael Moore. Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4 RTL 5 17:00 KRO Kindertijd 17:01 Konstanse 17:07 De grabbelton 17:12 Brum 17:22 Nicks knuffels krijgen springles 17:25 Sesamstraat 17:51 VVD 17:59 EénVandaag 18:00 NOS Journaal 18:20 EénVandaag 18:45 NOS Sportjournaal 19:00 Lingo 19:25 AVRO De Centrale Huisartsenpost 20:00 NOS Journaal 20:30 Hello Goodbye 21:20 KRO Detectives: Silent witness 23:05 Pauw & Witteman 17:00 NOS Journaal 17:05 Helvoirt 17:35 James Herriot: All creatures great and small 18:25 That s the question 18:50 Man bijt hond 19:20 NOS Paralympische Spelen 19:55 Op uw gezondheid 20:25 Netwerk 20:50 Achter de voordeur 21:20 Tien voor taal 22:00 NOS Journaal 22:15 Nova/Den Haag vandaag 22:50 Dat kan beter 23:25 Profiel: Baantjer 00:00 Film: Manufacturing Dissent 17:18 Zóóó gênant!! 17:45 Baasjes 18:00 SpangaS 18:25 Het Klokhuis 18:45 NOS Jeugdjournaal 18:59 Nederland 3 19:00 ONM 19:22 NOS Journaal 19:30 De Wereld Draait Door 20:20 NOS Journaal 20:30 Op de bon 21:15 Nieuwslicht 21:55 Eet smakelijk! 22:30 NOS Sportjournaal 22:45 NOS Journaal 23:05 ER 23:55 De Wereld Draait Door 17:05 As the world turns 18:00 RTL Nieuws 18:15 Editie NL 18:35 RTL Boulevard 19:30 RTL Nieuws 19:55 RTL Weer 20:00 RTL Voetbal: Macedonië - Nederland 22:25 Gillend naar huis 23:20 RTL Voetbal: Macedonië - Nederland Nabeschouwing 23:50 RTL Nieuws 17:05 PostcodeLoterij: Deal or no deal 17:35 Dr. Phil 18:30 The king of Queens 19:00 Wie is de chef 19:30 Can t buy me love 20:00 PostcodeLoterij: Deal or no deal 20:30 United 93 22:40 11 september: The day the world changed RTL 7 RTL 8 SBS 6 NET 5 Veronica 18:00 The A-Team 18:55 Knight Rider 19:55 Married with children 20:30 Alien hunter 22:20 Air strike 17:15 Oprah Winfrey show 18:10 Extreme bruiden 19:05 Het zonnetje in huis 19:35 Dr. Phil 20:30 True stories: The Jenifer Estess story 22:15 De bruiloft van 22:45 As the world turns 23:35 Oprah Winfrey show 17:30 Little house on the prairie 18:30 The bold and the beautiful 19:00 Hart van Nederland - Vroege editie 19:20 Shownieuws - Vroege editie 19:55 Trauma NL 20:30 De 25 meest indrukwekkende reportages aller tijden 22:30 Hart van Nederland - Late editie 22:45 Piets weerbericht 22:50 Shownieuws - Late editie 23:20 Ruzie met de buren 23:50 Wegpiraten! 17:10 Ready steady cook 18:10 Judging Amy 19:05 Grey s anatomy 20:00 Smaken verschillen 20:30 Het Blok 21:30 Alleen nog een man 22:30 Grenzeloos verliefd 23:30 Smaken verschillen 17:15 Totally spies 17:35 Hannah Montana 18:00 Sneak 18:05 Everybody hates Chris 18:30 According to Jim 19:00 Trick & Treat 19:05 Friends 19:35 Two guys and a girl 20:05 Two and a half men 20:30 NCIS 21:30 Threat matrix 22:30 Profiler 23:25 Crime stories: First persons killer: Ronald DeFeo Eén Canvas Het gesprek BBC 1 BBC 2 18:00 Het journaal 18:10 De rode loper 18:30 Blokken 19:00 Het journaal 19:40 Man bijt hond 20:05 Joker- en lottotrekking 20:15 Thuis 20:45 Volt 21:35 Dokters van morgen 22:10 De laatste show 22:55 Het journaal laat 23:16 Winstverdeling joker en lotto 23:17 KENO-uitslagen 23:18 Het weer 23:25 De collega s 17:05 Kim Possible 17:30 Disney Phineas and Ferb 17:45 Bel s boys 17:55 Spring 18:10 Karrewiet 18:20 Spring 18:35 6tien 18:55 W817 19:10 Mijn sport is top 19:20 Mortified 19:44 CANVAS 19:45 Sporza: WK Voetbal 22:00 Terzake 22:40 9/11: The day the world changed The Late Show Veelzijdig Binnenskamers Satellite Queens Dagbeeld Fab & The City Het gesprek van het najaar Uitgelezen The Late Show 17:00 The owl 17:05 Young Dracula 17:35 Serious ocean 18:00 Newsround 18:15 The weakest link 19:00 Nieuws en weerbericht 19:30 Regionaal nieuws en weerbericht 20:00 The One show 20:30 My family 20:57 Nieuws en regionaal nieuws 21:00 Sky cops 21:30 Trawlermen 22:00 Who do you think you are? 23:00 Nieuws en weerbericht 23:25 Regionaal nieuws en weerbericht 23:35 The National Lottery draws 23:45 Medium 17:30 Step up to the plate 18:15 Wanted down under 19:00 Eggheads 19:30 Masterchef: The professionals 20:00 Paralympics 21:00 The restaurant 22:00 A number 23:10 Coast 23:30 Newsnight Comedy Central 17:04 SpongeBob SquarePants 17:28 Ned s survivalgids 17:50 Fairly odd parents 18:02 SuperNick (1) 18:10 SuperNick Op de Stoep bij 18:22 Gefopt! 18:38 SuperNick (1) 18:50 Anubis special 19:10 Puppy Patrol 19:30 Drake & Josh 19:59 Comedy Central 20:00 That 70 s Show 20:25 Malcolm in the middle 20:55 The world stands up 21:05 South Park 21:35 Mad about you 22:00 Frasier 22:30 That s my Bush 23:00 Malcolm in the middle 23:30 Just shoot me! 23:55 The Simpsons Discovery Channel 17:05 World biker build-off 18:00 Miami Ink: Kat s return, Ami s ride 19:00 Mythbusters: Myths reopened 20:00 Dirty jobs: Skull cleaner 21:00 Ultimate survival: Patagonia 22:00 I, videogame: The thumb 23:00 Future weapons: Top Guns Spraakmakend nieuws Volg het op depers.nl Poema In Engeland loopt ook een poema rond. Redding Meisje overleeft tocht door afvoerpijp. Knalfuif Kerken bestoken elkaar met vuurwerk.

18 18 Op de bank Soap Ziekte ster wordt uitgemolken Jade s kanker verkoopt uitstekend De Engelse Big Brother-ster Jade Goody heeft kanker en dat zullen we weten ook. Elke stap in het prille ziekteproces wordt door de Britse bladen op de voet gevolgd. Sanne Rooseboom LONDEN Poor thing, verzucht Jenny. Ze staat bij een krantenkiosk op Oxford Circus, Londen, en kijkt naar de vele foto s van een huilende Jade Goody op de voorpagina s van de roddelbladen. Ik bedoel, we hebben allemaal een hekel aan haar, maar kanker gun je niemand. De Engelse Big Brother-ster Jade heeft vergevorderde baarmoederhalskanker en het lijkt erop dat haar hele ziekteproces uitgemeten gaat worden in de roddelbladen. Tumor van Jade is zo groot als een tomaat, kopten kranten vorige week. Ik ben 27, verlies mijn baarmoeder en vecht voor mijn leven, staat er in vette roze letters op de voorpagina van een van Engelands bekendste roddelbladen Now, naast een grote foto van het behuilde gezicht van de Big Brother-ster. Denk je vaak aan de dood? vraagt de journalist in het exclusieve interview in het blad. Ik moet overleven voor mijn kinderen, antwoordt Jade, moeder van twee jongetjes. Eigendom van de media Jade heeft geen privéleven meer, zegt Jessica Evans, hoogleraar Sociologie en Media aan de Britse Open Universiteit. Ze is als Beroemde Britse geheel afhankelijk van de media. Ze is immers geen actrice, geen zangeres, geen model, ze is gewoon beroemd. Het feit dat ze de diagnose van haar kanker te horen kreeg in de dagboekkamer van een Big Brotherhuis, illustreert op een macabere manier dat ze eigendom lijkt te zijn geworden van de media. Haar pr-manager Max Clifford betaalt dan ook de kosten van haar behandeling in een privékliniek. Jade werd bekend in 2002, toen ze meedeed met het derde seizoen van Big Brother. Ze werd een karakter dat mensen haatte; een plat, venijnig varkentje, dat scheldend en vloekend haar tijd in het BB-huis uitzat. Vorig Jade is als Beroemde Britse helemaal eigendom geworden van de media. jaar mocht ze opnieuw het Big Brother-huis in, dit keer als celebrity. Weer haalde ze de voorpagina s, dit keer omdat ze nogal racistisch deed tegen de beeldschone Indiase superster Shilpa Shetty. Engeland haatte Jade maar ze verdiende goed geld aan haar bekendheid. Ze lanceerde een parfum, een fitness-video en een autobiografie over haar nare jeugd met een junk als vader en een gehandicapte moeder in een gribuswijk in Londen. Midden augustus zou Jade opnieuw een BB-huis ingaan, het Big Boss-huis in India. Een van haar medebewoners zou Shilpa zijn; Jade hoopte hiermee te kunnen aantonen dat ze geen racist is. Maar na een dag Jade is geen actrice, geen zangeres, geen model. Ze is gewoon beroemd. in het huis kwam het nieuws van haar Engelse dokter: de buikpijnen die ze al jaren had, bleken kanker te zijn. De camera s bleven draaien terwijl Jade het nieuws hoorde en het aan haar huisgenoten vertelde. Het is een soap, zegt Evans. Met cliff-hangers en dramatische plotwendingen. Zal haar ziekte Jade veranderen? Overleeft ze het? Je zou bijna vergeten dat het echt is. Bij de school van haar kinderen hoorde sociologe Evans hoe twee vrouwen het hadden over een vrouw met kanker. Ze spraken over uitstrijkjes, chemokuren, over haar kinderen. Ik ging er minutenlang vanuit dat ze het over een nichtje hadden of over een buurvrouw. Maar het ging over Jade. 1 Cartoon South Park in Rusland onder vuur Mediaredactie Het is niet de eerste en het zal ook niet de laatste keer zijn dat een groepering het satirische animatieprogramma South Park liever van de buis ziet verdwijnen. Dit maal zijn de rapen gaar in Rusland. Een kerstuitzending is sommigen daar in het verkeerde keelgat geschoten. In de vertrouwde South Park-traditie vieren in de kerstaflevering Adolf Hitler, de duivel, John F. Kennedy en Dzjengis Khan samen kerst. Wat later in de aflevering zingen Jezus en de kerstman samen nog wat kerstliedjes. Dat kan natuurlijk helemaal niet zo vindt een orthodox religieuze groepering in Rusland, die nu via de rechtbank op een verbod aanstuurt. Konstantin Bendas, de leider van de Russische Unie van Evangelische Christenen, vindt dat de serie, net zoals veel andere cartoons, verboden moet worden. Het programma is beledigend voor gelovigen en zet aan tot religieuze haat, aldus Bendas. Ook zou het verderfelijke South Park aanzetten tot extremisme. 1 Film Spielberg beschuldigd van plagiaat Mediaredactie De Amerikaanse filmregisseur Steven Spielberg wordt aangeklaagd wegens plagiaat. Het verhaal van de thriller Disturbia uit 2007 zou zijn afgekeken van het korte verhaal Murder from a fi xed viewpoint. En op datzelfde verhaal is de filmklassieker Rear Window van Alfred Hitchcock weer gebaseerd. Critici hadden al opgemerkt dat Disturbia, een film over een tiener die huisarrest heeft en met zijn verrekijker ongewone zaken waarneemt, wel heel erg leek op Rear Window. De dikbetaalde Hollywoodadvocaten ruiken geld, net als de erfgenamen van de schrijver Cornell Woolrich, die Murder from a fixed viewpoint schreef. Zij menen dat er inbreuk op hun auteursrecht is gepleegd. Overigens heeft Spielberg Disturbia niet zelf geregisseerd. Hij is de eigenaar van productiebedrijf Dreamworks dat de film Disturbia uitbracht. De producenten hebben wel netjes toestemming gevraagd aan de eigenaren van de rechten op het verhaal van Rear Window, maar hebben de schrijvers van het originele verhaal dus even overgeslagen. 1 3 miljard bewoners van ontwikkelingslanden wil Google samen met twee partners van spotgoedkoop internet gaan voorzien. Daarvoor zijn zestien satellieten nodig. In 2010 moet het project draaiende zijn. Popmuziek METALLICA IS HET DIEPTEPUNT TE BOVEN Death Magnetic (Universal) al beluisterd? Metallica s nieuwe album komt vrijdag wereldwijd uit, maar is overal op internet al te streamen. Een Franse platenwinkel verkocht de cd per ongeluk al op 2 september, vandaar. Zelfs Napster-bevechter Lars Ulrich was er gelaten onder: Het is 2008, dan gebeuren dat soort dingen. Sindsdien slaakt de metalwereld een zucht van verlichting. Death Magnetic is geen tweede St. Anger, het futloos werkstuk uit 2003 van doelloos aan elkaar geplakte powerriffs. Die plaat markeerde het absolute dieptepunt in de kwart eeuw die Metallica jong is. Wie herinnert zich uit die tijd niet de briljante documentaire Some kind of monster (Paramount), waarin genadeloos werd geregistreerd hoe moeilijk de heren het met elkaar, de muziek en zichzelf hadden? Zanger James Hetfield kickte af van de alcohol en deed aan arbeidstijdverkorting, waardoor de band alleen tussen twaalf en vier in de studio aan de slag kon. Een psycholoog in kabeltrui deed groepssessies. Legendarisch is de sessie waarin oud-gitarist Dave Mustaine (nu Megadeth) Lars Ulrich confronteert met de pijn die hij nog heeft over het feit dat hij in 1983 (!) uit Metallica is gegooid. Inmiddels is het Bij eerste beluistering heeft Death Magnetic weer die gespierde energie die de band groot heeft gemaakt. De zomertour (met een succesvol Pinkpop-optreden) liet vier mannen zien die er zin in hadden. Wat je ook denkt van Death Magnetic: het lek is boven. Luister: 3voor12.vpro.nl/luisterpaal Harry Potter Lexicon mag niet Een amateur-encyclopedie met Harry Potter-weetjes is geblokkeerd door de rechter in de VS. JK Rowling had bezwaar gemaakt tegen de publicatie. Woody Allen multitalent Topregisseur Woody Allen had weer eens zin in wat anders. In Los Angeles regisseerde hij daarom een opera van Puccini, de recensies waren lovend. Blue Man Group maakt film Producer Charlotte Huggins (Journey to the Center of the Earth) zal met de theatergroep Blue Man Group een imax3d-film gaan maken, die in 2010 verschijnt.

19 Doe het zelf 19 ZWEEDS RAADSEL: CRYPTOGRAM: OPLOSSINGEN: asvaas familielid naakt bron spraakleer voegwoord bitterheid schrijfgerei gelofte schaamte dunne viltstift dakpanstrowis wiel godsdienst 7 8 interval handwarmer 3 paardje Amerik. goudmunt gesloten bouwloods taaie 1 lekkernij 2 oosters tovenaar snijwerktuig 4 toespraak Horizontaal: 1. Onverzettelijk en houterig (8); 4. Vader als kostwinner? (8); 6. Hierin staan betekent een figuur slaan (4); 8. Het is de vraag of het tot ruzie komt (7); 9. De helft heeft minder kennis (4); 10. Goed schilderij (8); 11. Dat dier bevindt zich in of onder het gras (8). Cryptogram HORIZONTAAL: 1. Stokstijf; 4. broodpap; 6. hemd; 8. kwestie; 9. twee; 10. stofdoek; 11. addertje. VERTICAAL: 1. Subiet; 2. knokke; 3. topless; 5. potlood; 6. herder; 7. doekje Overbodig stuk: 3 Zweeds -o-z-p-flogopedie -rad-none islam-ked -p-toe-lurn-fakir -oom-gene ongekleed -gas-etre PLEISTER vluchtige stof naar persoon 5 6 Verticaal: 1. Dadelijk een ondergeschikt beetje (6); 2. Vechten eindeloos in België (6); 3. Stop Els, je hebt geen bovenstukje aan! (7); 5. Rekengerei om de inzet zwaar te maken (7); 6. Blaffende bewaker (6); 7. Bloedstelpend middel (6). OVERBODIG STUK: SUDOKU SUDOKU Welk stuk heb je niet nodig om deze vorm te repareren? Een uitgave van Mountain Media BV Anthony Fokkerweg CP Amsterdam tel: fax: oprichter: Cornelis van den Berg uitgever: Ben Rogmans (a.i.) hoofdredactie: Jan-Jaap Heij (a.i.), Frank Poorthuis art direction: Pieter Schol, Antoine Hamers Dagblad De Pers is een gratis kwaliteitskrant die wordt verspreid via NSstations, Bruna-winkels, TNT Business Points en kantoren. Kijk op voor een uitgebreid overzicht van de distributiepunten. Lezerscolumn Namen Sandra Wolswijk Ik heb een vreemde fascinatie opgelopen door mijn werk als data-entry medewerker. Ik voer gegevens in de computer in, waaronder voor- en achternaam. Naast mijn computer liggen pen en papier en ik noteer namen die me op de een of andere manier intrigeren. In eerste instantie concentreerde ik me alleen op de dubbele achternamen van getrouwde vrouwen die een grappige combinatie opleveren. Graag had ik het gezicht gezien van mevrouw Oostema toen haar aanstaande echtgenoot zich voorstelde als Zuidema. Ik ben zo nieuwsgierig naar de liefdesgeschiedenis van mevrouw Koudhooft en de heer Hoedenmakers. Ik popel van verlangen te weten waar mevrouw Van de Wetering de heer Hengel ontmoette. Vormen mevrouw Snoek en de heer Wittebrood een appetijtelijke combinatie? Krijgt mevrouw Rook-Mooiweer voortdurend flauwe grappen te horen over het tegenvallende zomerweer? Zo breidde mijn lijstje zich uit naar de categorie blij-dat-ik-niet-zo-heet namen. Ik kan me voorstellen dat als je Kakisina heet, je collega s bij ieder toiletbezoek een klap op de deur geven en roepen: Kak in China. Ik hoor de kleuters op het schoolplein al Braamhaar schaamhaar scanderen. Heet je Lutterop, dan lijkt het lijkt mij zo voor de hand liggend dat grapjassen je aanspreken met kuttekop. Je voornaam is een geschenk van je ouders. Ik vraag me af waarom de kersverse ouders Wiersema hun zoon Wiert hebben genoemd. Dat klinkt echt vreemd. En konden de heer en mevrouw Bus werkelijk geen andere naam voor hun dochter bedenken dan Elke? Zijn de voorletters M.E.P. van mevrouw Vliegen doordacht gekozen? De laatste categorie die mij blijft boeien is die van namen en beroepen. Tandarts Beck en Tandarts Beugeling laten me glimlachen zolang ik niet op hun stoel zit. Automonteur Den Bandt geeft het gevoel dat hij écht verstand heeft van zijn vak. Een timmerman met de naam Hamers kan niet anders dan de spijker precies op de kop slaan. Sinds kort staat op mijn lijstje de naam van mijn toekomstige minnaar. Ik zou graag in contact komen met de heer Leerkamp. Schat, reken dit weekend niet op mij. Ik ben op leerkamp Vandaag Vandaag begint met buien en bewolking. Al snel trekken deze naar het oosten weg en dan klaart het vanuit het westen op. Het wordt ongeveer 22 graden, dus best een aardige dag. De avond en nacht verlopen droog, met flinke opklaringen, waardoor het flink kan afkoelen. De minima liggen rond 11 graden. 111 Morgen Morgen is het weer een stuk warmer. De temperaturen liggen dan op de Wadden rond 20 graden en in Limburg kan de 27 graden worden gehaald. Een echt lekker nazomers begin, maar in de middag trekt een regengebied het land binnen en zo krijgt de dag toch een nat staartje. Vrijdag gaat flink in het water vallen. Tijdelijke wijzigingen OV: 111 Den Haag (tram) Wegwerkzaamheden bij Rijswijkseplein HTMlijnen 1, 16 en 17. Halten Station Hollands Spoor en Leeghwaterplein vervallen. 111 Doorn (bus) Werkzaamheden Connexxionlijnen 50 en 56. Halten Boswijklaan, Beukenlaan, Stamerweg, Woestduinlaan Zuid en Berkenweg vervallen. 111 Almelo (bus) Werkzaamheden Connexxionlijn 80. Halten Elsboerlaan en Meulenbeldlaan vervallen. Meer op Onderweg? Bel ( 0,70 p/m) of kijk op mobiel.9292ov.nl

20 20 De betere wereld COLUMN GROEN IS HIP Voor Eco-logisch als nieuwe groothandel en winkel in duurzaam, is er niets leukers dan de markt verkennen. Nu we een jaar bestaan, is het tijd voor reflectie. We hebben een hoop meegemaakt en ongelooflijk veel mooie dingen mogen beleven. Veel publiciteit, het NOS journaal, diverse kranten en tijdschriften en heel veel leuke mensen ontmoet. Dat is namelijk het leukste: het enthousiasme en de wil er wat van te maken met de beschikbare duurzame middelen. Sommige mensen noemen groen een hype, maar daar geloof ik niks van. Groen is zo jong en modern dat het nog moet wennen. En als je ziet wat de toepassingen zijn en hoeveel energiekosten je bespaart, moet het goed komen, want de Nederlanders blijven rekenaars. Onze klanten zitten in de groep tot 30 jaar en vanaf 50 jaar en ouder. De groep tussen de 30 en 50 doet weinig en is alleen duurzaam met de mond. Helaas zit deze groep op de posities waar de beslissingen over duurzaam genomen worden. Je staat er dan ook van te kijken, nu we met een volgende vestiging bezig zijn, hoe de besluitvorming werkt. Waar we ook informeren, het gaat altijd over arbeidsplaatsen,bestemmingsplannen en vergunningen. Dat we energieneutraal willen (ver)bouwen of inrichten, doet er voor deze beleidsmakers niet toe, laat staan dat ze voor hun organisatie duurzaam willen inkopen. Gelukkig geldt: al is de beleidsmaker nog zo snel, de markt achterhaald hem wel. De laatste drie maanden komen er zoveel nieuwe duurzame producten op de markt dat we nauwelijks tijd hebben ze allemaal te verwerken op onze site. Bordjes, bestek en bekers van maïs, bubbelfolie dat biologisch afbreekbaar is, cement en voeg met Dubo-keur, viltstiften en markers van gerecycled plastic: het zijn een paar kleine voorbeelden. Zelf ben ik een enorme fan van bamboe en vind dit hét product van de toekomst: het is mooi, het is hip en de vervanging van hardhout. De hele discussie over hardhout wel of niet FSC gaat dan ook aan mij voorbij als je ziet wat er in korte tijd op het gebied van bamboe wordt gemaakt. Hardhout is vaak helemaal niet nodig. 1 Rob Bos, Cradle to Cradle Student wint prijs Verantwoord zitten op parkbank van staal Een parkbank van staal is in de prijzen gevallen. De bank is duurzamer dan een kunststof variant. Student Industrieel Ontwerpen Eveline Bijleveld heeft met de door haar ontworpen Bend Bench de eerste Duurzaamheidsprijs van de Hogeschool Rotterdam gewonnen. In opdracht van VelopA uit Leiderdorp heeft zij een straat-/parkbank ontworpen volgens de principes van Cradle to Cradle. Prof. Michael Braungart heeft het ontwerp positief beoordeeld. Samen met de Amerikaanse architect William A. McDonough is hij de grondlegger van Cradle to Cradle en adviseert ondernemingen en overheden over de hele wereld. Ontmanteling VelopA is Nederlands grootste aanbieder van producten voor de inrichting van de openbare ruimte. Nog dit jaar wil VelopA de eerste gecertificeerde Cradle to Cradle-straat-/parkbank op de markt brengen. Alles draait om materiaalscheiding en gemakkelijke ontmanteling. Goedbedoelde recyclebankjes zijn een gruwel, aldus ontwerpster Eveline Bijleveld. De gemixte kunststoffen zijn niet te scheiden en de milieuwinst is daardoor nihil. Mijn ontwerp is van verzinkt zuiver staal met een basis uit één stuk en een zuiver nylon6 (eventueel gekleurde) bekleding, gifvrij, degelijk en straks 100 procent te recyclen in de eigen materiaalbaan. De kwaliteit van de materialen blijft daardoor behouden. De constructie van de Bend Bench kan bijna niet simpeler. De basis is uit Goedbedoelde recyclebare bankjes zijn een gruwel. één stuk staal gemaakt, zonder bouten en moeren, en is niet gevoelig voor vandalisme. De bank bestaat uit twee materialen: verzinkt staal en nylon6. Zink blijkt een stuk gezonder te zijn dan aanvankelijk gedacht werd. Ook het ministerie van VROM oordeelt positief over het gebruik van verzinkt staal. De zitting en de rugleuning van de bank worden bekleed met een plaat PA6 (nylon6). Deze plaat kan gekleurd zijn zodat de bank een frisse look krijgt. Daarnaast voelt het oppervlak minder extreem koud of warm aan. Ook het regenwater loopt er gemakkelijk vanaf. PA6 (nylon 6) kan aan het eind van de levenscyclus van de bank teruggebracht worden in de eigen materiaalstroom. Prikkelend concept Cradle to Cradle is het prikkelende concept (en gelijknamige boek) van chemicus Michael Braungart en groene architect/stedenbouwer William McDonough. McDonough is wereldberoemd en kreeg van het weekblad Time de titel Hero of the Planet. Braungart begon zijn loopbaan als activist voor Greenpeace. Al snel dacht hij in oplossingen, en liet het protest achter zich. De wees minder slecht -benadering vonden beiden een deprimerende visie op de rol van de mensheid. Inspiratie vinden ze in de natuur, die volgens een ingenieuze kringloop werkt met een overvloed aan voedsel. Zorg voor totale transparantie in het productieproces, prediken ze. Alles draait om materialen scheiden. Ontwerp producten zo, dat ze gemakkelijk ontmantelbaar zijn en ingrediënten vormen voor iets nieuws, óf aan het eind van hun levenscyclus veilig weggegooid kunnen worden. Hun motto: Afval is voedsel. 1 Koopwoning Consument wordt meer betrokken bij nieuw energielabel De ontwikkeling van het nieuwe energielabel zal in nauw overleg plaatsvinden met de Vereniging Eigen Huis (VEH) en betrokken deskundigen. De inhoud en het ontwerp van het nieuwe energielabel zullen bovendien worden voorgelegd aan consumentenpanels. Minister Ella Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie) maakte vorige week bekend dat per 1 januari 2009 een verbeterd energielabel wordt ingevoerd. In het label, dat sinds dit jaar verplicht is bij de verkoop van woningen ouder dan tien jaar, zal de classificatie van de woning worden gekoppeld aan het type woning. Daarmee wil zij een eind maken aan de verwarring over het label. Begin juli wees de VEH erop dat goed geïsoleerde hoekappartementen een beter label kunnen krijgen dan tussenappartementen. Zij concludeerde dat de kwaliteit van het huidige label onder de maat is. Die signalen waren voor minister Vogelaar aanleiding het label te laten onderzoeken. Uit dat onderzoek leidt de minister af dat het energielabel ten onrechte de suggestie wekt dat er sprake is van een absolute waardering van de energiezuinigheid van de woning, terwijl de classificatie via de labels een relatieve waarde is. De beoordeling kan alleen worden vergeleken met die van woningen van hetzelfde type. Om deze reden wordt het label vernieuwd en verbeterd en komt er een afbeelding van het woningtype op te staan. Met dat label kunnen consumenten een vergelijking maken tussen dezelfde type woningen. Tegelijk met de vernieuwing van het energielabel wordt ook de klachtenregeling verbeterd. In overleg met VEH en de branche van labeladviseurs wordt onderzocht of de klachtenregeling ondergebracht kan worden bij de onafhankelijke Stichting Geschillen Commissies voor Consumentenzaken. 1 Huishouden TIJDLOZE MEUBELS ZIJN MILIEUVRIENDELIJKER Kies voor tijdloze meubels en zorg dat ze lang meegaan. Met dit advies van voorlichtingsorganisatie Milieu Centraal kan een huishouden het gebruik van energie voor de productie en transport van meubels beperken en het klimaat sparen. Deze zogeheten indirecte energie van meubels bedraagt 8 procent van de indirecte energie die Nederlandse huishoudens verbruiken. De milieubelasting van meubels zit niet zozeer in de gebruiksfase van het meubel, maar veel meer in de energie die voor de productie en het transport van meubels nodig is. Uit onderzoek van Milieu Centraal blijkt dat elk jaar in Europa naar schatting 12 miljoen kasten, 3 miljoen keukens, 21 miljoen stoelen, 7,2 miljoen tafels en 18,4 miljoen matrassen worden weggedaan. Om de hoeveelheid indirecte energie door het gebruik van meubels terug te dringen, kunnen consumenten keuzes maken bij de aanschaf. Zo is het belangrijk dat zij kiezen voor meubels van goede kwaliteit, die lang meegaan. Een tijdloos product gaat vaak langer mee, aangezien het minder trendgevoelig is. Ook lichtgewicht meubels en bouwpakketmeubels zijn milieuvriendelijk: deze meubels vergen minder transportenergie. Of de consument kan tweedehandsmeubels kopen, het liefste in de buurt. Daarnaast hangt de milieubelasting van het meubel af van het materiaal waarvan het gemaakt is. Voor veel materialen is er een alternatief dat minder milieubelastend is. Hout bijvoorbeeld is een populair materiaal. De consumptie van woninginrichtingsproducten, tuinproducten en doe-het-zelf-klussen zijn verantwoordelijk voor 19 procent van het totale Nederlandse houtverbruik. Bij de aanschaf van houten meubilair is een keurmerk voor verantwoord bosbeheer van belang, zoals het FSC keurmerk. Ook is het beter om voor meubels te kiezen die van Europees naaldhout gemaakt zijn in plaats van van tropisch hardhout. Dat is slijtvast genoeg voor de meeste meubels en gebruik van dit Europese naaldhout voorkomt de kap van tropische oerwouden. 1

Alkmaar BCC BCC. Almere-Buiten BCC. Amersfoort BCC. Amsterdam BCC. Apeldoorn BCC. Arnhem BCC. Barendrecht BCC. Beek BCC. Bergen op Zoom BCC

Alkmaar BCC BCC. Almere-Buiten BCC. Amersfoort BCC. Amsterdam BCC. Apeldoorn BCC. Arnhem BCC. Barendrecht BCC. Beek BCC. Bergen op Zoom BCC Almere-Buiten Barendrecht Beek Bergen op Zoom Beverwijk Den Helder Ede Emmen Heerlen Helmond Hengelo Hilversum Hoogeveen Hoorn Leidschendam Lelystad Middelburg Muiden Oosterhout Oss Purmerend Roosendaal

Nadere informatie

De waarde van winkels

De waarde van winkels De waarde van winkels Gerard Marlet Nederlandse Raad Winkelcentra 20 januari 2015 Smart people, strong cities (Cpb) aandeel hoogopgeleiden 50,9% tot 79,2% 46,5% tot 50,9% 39,8% tot 46,5% 37,7% tot 39,8%

Nadere informatie

Toiletreclame Regionale Tarieven Indoormedia

Toiletreclame Regionale Tarieven Indoormedia Volume netwerk Horeca Doelgroep 13-49 Alkmaar 1 2 weken 34 17 10 950,- 135,- 495,- 115,- Almere 1 2 weken 17 8 5 475,- 115,- 250,- 110,- Amersfoort 1 2 weken 50 25 15 1.425,- 150,- 745,- 125,- Amsterdam

Nadere informatie

BCC AMSTERDAM BUITENVELDERT MEDIA MARKT AMSTERDAM NOORD

BCC AMSTERDAM BUITENVELDERT MEDIA MARKT AMSTERDAM NOORD ALKMAAR ALKMAAR ALKMAAR ALKMAAR ALMERE ALMERE ALMERE ALMERE-BUITEN ALPHEN A/D RIJN AMSTELVEEN AMSTELVEEN AMSTELVEEN ASSEN ASSEN BARENDRECHT BARENDRECHT BARNEVELD BEEK BERGEN OP ZOOM BERGEN OP ZOOM BERKEL

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Zes weken lang acties met Sigmapearl

Zes weken lang acties met Sigmapearl Zes weken lang acties met Sigmapearl 14 september t/m 25 oktober 2015 Nu ook in Satin. Doekje erover. Klaar! Sigmapearl Clean Matt. Waarschijnlijk de best reinigbare matte muurverf ter wereld. Verras uw

Nadere informatie

De keiharde lakweken 2 februari t/m 13 maart 2015. De keiharde lak voor binnen.

De keiharde lakweken 2 februari t/m 13 maart 2015. De keiharde lak voor binnen. De keiharde lakweken 2 februari t/m 13 maart 2015 De keiharde lak voor binnen. Zes weken lang keiharde acties Van 2 februari t/m 13 maart 2015 staat uw Sigma verkooppunt in het teken van de nieuwe kwaliteit

Nadere informatie

Zeven weken lang acties met Allure

Zeven weken lang acties met Allure Zeven weken lang acties met Allure 13 april t/m 29 mei 2015 * Mits toegepast en onderhouden volgens voorgeschreven verfsysteem. Kijk op sigma.nl/voorjarenklaar voor de voorwaarden. Met 10 jaar garantie*

Nadere informatie

Den Haag, 17 mei 2000

Den Haag, 17 mei 2000 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 17 mei 2000 Hierbij leg ik aan uw Kamer over, conform artikel 10a, lid 6 van de Welzijnswet 1994, de tekst van de algemene maatregel

Nadere informatie

De waarde van de Academie. Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013

De waarde van de Academie. Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013 De waarde van de Academie Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013 Een stad met een Academie heeft meer 1,8% Aantal kunstenaars als percentage van de bevolking 18 Aanbod galerieën per 100.000 inwoners 1,6%

Nadere informatie

IN EERSTE HALFJAAR 2002. Paula van der Brug en Robert Selten. April 2005. Het aantal gestarte trajecten in het eerste halfjaar van 2002.

IN EERSTE HALFJAAR 2002. Paula van der Brug en Robert Selten. April 2005. Het aantal gestarte trajecten in het eerste halfjaar van 2002. Centraal Bureau voor de Statistiek Centrum voor Beleidsstatistiek UITSTROOM UIT DE UITKERING NA START REÏNTEGRATIETRAJECT IN EERSTE HALFJAAR 2002 Paula van der Brug en Robert Selten April 2005 Op 1 januari

Nadere informatie

RDC Regio-indeling Nederland

RDC Regio-indeling Nederland RDC Regio-indeling Nederland De RDC Regio-indeling Nederland is gebaseerd op gebieden met een socio-demografische samenhang. Elke regio wordt in AutoMotive Dashboard verder uitgesplitst in Nederlandse

Nadere informatie

CRITERIA PRODUCTRATING INBOEDELVERZEKERING PRIJS

CRITERIA PRODUCTRATING INBOEDELVERZEKERING PRIJS CRITERIA PRODUCTRATING INBOEDELVERZEKERING PRIJS Om tot de ProductRating Prijs te komen heeft MoneyView de gemiddelde marktpositie van elk product berekend over 28.656 fictieve klantprofielen. Deze klantprofielen

Nadere informatie

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering?

Als ik mijn baan kwijtraak. Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Als ik mijn baan kwijtraak Voorkom dat u werkloos wordt Hoe komt u weer aan werk? Wat moet u doen voor een WW-uitkering? Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke

Nadere informatie

Première Rapport. Week#: 1620 12-5-2016. Alleen leden. Cinemien (ABC Theatrical Distribution B.V.) Truman # Kopieën: 20 Land v.

Première Rapport. Week#: 1620 12-5-2016. Alleen leden. Cinemien (ABC Theatrical Distribution B.V.) Truman # Kopieën: 20 Land v. Cinemien (ABC Theatrical Distribution B.V.) Truman # Kopieën: 20 Land v. Herkomst: ES Alkmaar Amersfoort Filmhuis Alkmaar midden zaal Lieve Vrouw 1 Grachtzaal Amsterdam Cinecenter Zaal 2 Amsterdam EYE

Nadere informatie

Uw brief Ons kenmerk Doorkiesnummer PDTJ/07/1069. Onderwerp Datum Contactpersoon

Uw brief Ons kenmerk Doorkiesnummer PDTJ/07/1069. Onderwerp Datum Contactpersoon Uw brief Ons kenmerk Doorkiesnummer PDTJ/07/1069 Onderwerp Datum Contactpersoon 2 e Kans Beroepsonderwijs 2 februari 2007 Goede bondgenoot, Niets menselijks is u of mij vreemd. In aantallen geredeneerd

Nadere informatie

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo Vecht* 1 met namen Overijssel FRYSLÂN DRENTHE Steenwijk* Giethoorn* FLEVO- LAND Hardenberg* Kampen* DUITSLAND Zwolle Ommen* SALLAND* IJssel Deventer Nijverdal* Rijssen* Almelo Oldenzaal* TWENTE Hengelo

Nadere informatie

Binnensteden en hun bewoners

Binnensteden en hun bewoners Binnensteden en hun bewoners 11 Bert Raets Publicatiedatum CBS-website: 23 september 211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader voorlopig cijfer x

Nadere informatie

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio 2015. www.dtz.nl

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio 2015. www.dtz.nl Factsheets Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt medio 215 www.dtz.nl 1 Factsheet kantorenmarkt medio 215 Kantoorbanen 2.236.85 214 t.o.v. 213,9% Aanbod 8.36 m 2,6% Voorraad 49.533. m 2,1% Opname 497. m 2 1

Nadere informatie

Informatiegids voor de oudere patiënt

Informatiegids voor de oudere patiënt Informatiegids voor de oudere patiënt voor patiënten, hun partners, kinderen en mantelzorgers Voorwoord 02 In deze brochure worden vragen beantwoord zoals: - Wat doet een geriater? - Voor wie is een bezoek

Nadere informatie

Ruwe sterftecijfers ziekenhuizen

Ruwe sterftecijfers ziekenhuizen Ruwe sterftecijfers ziekenhuizen Klinische opname Ziekenhuis Plaats Dagopname Dagmortaliteit Klinische mortaliteit % dag % kliniek Stg. Medisch Centrum Alkmaar Alkmaar 30.641 33.947 0 765 0,00 2,25 Ziekenhuisgroep

Nadere informatie

Platform Detailhandel Nederland 1 van 7. Gemeente. Emmen

Platform Detailhandel Nederland 1 van 7. Gemeente. Emmen Gemeenten moeten vaart maken met rooftassenverbod Uit onderzoek van het Platform Detailhandel Nederland naar de 50 grootste gemeenten blijkt dat in slechts 13 plaatsen de winkeliers gesteund worden met

Nadere informatie

Een programma van sportbonden en NOC*NSF dat sportief gedrag stimuleert en ongewenst gedrag aanpakt.

Een programma van sportbonden en NOC*NSF dat sportief gedrag stimuleert en ongewenst gedrag aanpakt. Theatertour VSK 2012/ 13 Nieuwegein 26juli 2012 Een programma van sportbonden en NOC*NSF dat sportief gedrag stimuleert en ongewenst gedrag aanpakt. Jaaroverzicht I Datum Plaats 24 september Amersfoort

Nadere informatie

Check je Kamer 2010/2011 Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) Check je kamer 2010/2011 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt

Check je Kamer 2010/2011 Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) Check je kamer 2010/2011 Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt Check je kamer Kwantitatieve analyse van de studentenwoningmarkt 1 Dit is een uitgave van het Onderzoeksbureau van de Landelijke Studenten Vakbond (LSVb). Voor vragen of extra informatie kan gemaild worden

Nadere informatie

Informatiegids voor de oudere patiënt

Informatiegids voor de oudere patiënt Informatiegids voor de oudere patiënt voor patiënten, hun partners, kinderen en mantelzorgers Voorwoord Inhoudsopgave In deze brochure worden vragen beantwoord zoals: - Wat doet een geriater? - Voor wie

Nadere informatie

Tabellenboek klantcontacten arbeidsadviseur

Tabellenboek klantcontacten arbeidsadviseur Tabellenboek klantcontacten arbeidsadviseur Registraties 2 e 2008 per regio en vestiging TNO-rapport Percentages zijn kolompercentages. Elk percentage is getoetst met de Pearson Chi-kwadraat toets. Elk

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Arbeidsrecht 2014. Juridische wegwijzer

Arbeidsrecht 2014. Juridische wegwijzer Arbeidsrecht 2014 Juridische wegwijzer Inhoudsopgave 1 Inleiding Nederlandse arbeidsrechtspraak 1.1 De organisatie van de rechtspraak 1.2 De kantonrechter 1.3 De dagvaardingsprocedure 1.4 De verzoekschriftprocedure

Nadere informatie

LANDELIJKE VERSPREIDING POSTERS, FLYERS EN MAGAZINES

LANDELIJKE VERSPREIDING POSTERS, FLYERS EN MAGAZINES LANDELIJKE VERSPREIDING POSTERS, FLYERS EN MAGAZINES Hieronder volgt een overzicht van de aantallen posters en flyers in de meest gevraagde steden alsmede de tarieven die we hiervoor hanteren. We zijn

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 3 Vervoer

Spreekopdrachten thema 3 Vervoer Spreekopdrachten thema 3 Vervoer Opdracht 1 bij 3.1 Jullie zijn op straat. Cursist A: je wilt met de taxi reizen. Cursist B: je bent taxichauffeur. Klaar? Dan begint cursist B het gesprek. Cursist A 1.

Nadere informatie

Clear Channel lanceert permanent interactief netwerk. Outdoor gaat mobiel

Clear Channel lanceert permanent interactief netwerk. Outdoor gaat mobiel Clear Channel lanceert permanent interactief netwerk. Outdoor gaat mobiel 2 3 Waarom een interactief netwerk? Outdoor gaat mobiel Het nieuw gelanceerde netwerk maakt outdoor interactief. Het maakt het

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

> voor de werkgever. iedereen weer succesvol aan de slag. tijd voor jouw volgende stap

> voor de werkgever. iedereen weer succesvol aan de slag. tijd voor jouw volgende stap > voor de werkgever iedereen weer succesvol aan de slag tijd voor jouw volgende stap iedereen weer succesvol aan de slag Moet u medewerkers ontslaan? Omdat uw organisatie krimpt? Of omdat een medewerker

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Foto van de Drechtsteden

Foto van de Drechtsteden Foto van de Drechtsteden Raadscommissie ABZ 3 september 2012 Sjoerd Veerman Rien Val 1 De aantrekkingskracht van de Drechtsteden Gerard Marlet 6 maart 2012 The paradox of urban triumph bereikbaarheid banen

Nadere informatie

Zes weken lang keiharde acties.

Zes weken lang keiharde acties. Zes weken lang keiharde acties. 18 januari t/m 28 februari 2016 De keiharde lak voor binnen. LTA + -technologie beschermt tegen huidvet en slijtage DE VOORDELEN VAN SIGMA S2U NOVA. LTA + -technologie beschermt

Nadere informatie

Onderzoek betaald parkeren (per minuut) in gemeenten

Onderzoek betaald parkeren (per minuut) in gemeenten Onderzoek betaald parkeren (per minuut) in gemeenten Inleiding Er zijn twee initiatiefwetsvoorstellen ingediend om betaald parkeren per minuut op straat en in parkeergarages verplicht te stellen voor gemeenten

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

1 Vind jij dat de winkeliers in Horst aan de Maas zelf mogen bepalen wanneer ze open gaan?

1 Vind jij dat de winkeliers in Horst aan de Maas zelf mogen bepalen wanneer ze open gaan? Koopzondag Horst aan de Maas II Onderzoeksresultaten TIPHorstaandeMaas.nl In de gemeente is een discussie over de koopzondagen. 8 1 Vind jij dat de winkeliers in Horst aan de Maas zelf mogen bepalen wanneer

Nadere informatie

De indicatie voor de Sociale Werkvoorziening Informatie voor mensen met een arbeidshandicap

De indicatie voor de Sociale Werkvoorziening Informatie voor mensen met een arbeidshandicap De indicatie voor de Sociale Werkvoorziening Informatie voor mensen met een arbeidshandicap Werken in de Sociale Werkvoorziening Voor mensen met een beperking is een gewone baan soms niet mogelijk. Misschien

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth. Richard Buytendijk, MSc, MSRE

Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth. Richard Buytendijk, MSc, MSRE Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth Richard Buytendijk, MSc, MSRE Research, ASR Vastgoed Vermogensbeheer Even voorstellen.. - achtergrond sociale geografie

Nadere informatie

Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014

Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014 Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014 Kantorenmarkt uit balans De situatie op de Nederlandse kantorenmarkt is zeer ongunstig. Het aanbod van kantoorruimte ligt structureel op een zeer hoog niveau

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Wat kan ik voor u doen?

Wat kan ik voor u doen? 139 139 HOOFDSTUK 9 Wat kan ik voor u doen? WOORDEN 1 1 Peter is op vakantie. Hij stuurde mij een... uit Parijs. a brievenbus b kaart 2 Ik heb die kaart gisteren.... a ontvangen b herhaald 3 Bij welke...

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk 2 Wat is het geheim en de essentie van goed beleggen? Je moet anticiperen op de werkelijkheid van morgen en wat die voor gevolgen heeft voor

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG

De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Bijlagen 3 Inlichtingen bij Uw kenmerk GVM2522185 Dossier/volgnummer 55807A-051

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

professionele tussenschoolse opvang

professionele tussenschoolse opvang professionele tussenschoolse opvang Bent u medewerker of coördinator tussenschoolse opvang en wilt u meer weten over hoe u het beste kunt omgaan met de leerlingen in uw groep? Kom ook naar een van onze

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4

blad Ontmoet mij op www.onsbpfschilders.nl UITNODIGING gratis uitleg over je pensioen 7 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Pensioen blad voor werknemers maart 2015 Meer inzicht in je pensioen: MET UPO & DE PENSIOENPLANNER 2 WAT VINDEN WE VAN ONS PENSIOENFONDS 4 Premie in 2015: PENSIOENPREMIE BLIJFT GELIJK 5 UITNODIGING gratis

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen

wat zijn je kansen? Jij toch ook!? Ik wil later leuk werk! Wist je dat 55% van de jongeren bij het kiezen wat zijn je kansen? Je hebt vast al nagedacht over wat je na de middelbare school wilt gaan doen! Waarschijnlijk ga je nog een opleiding volgen. Maar kun je daarmee straks een baan vinden? Dat gaan we

Nadere informatie

Aanbestedende diensten vaak de winnaar in rechtszaken over aanbestedingen

Aanbestedende diensten vaak de winnaar in rechtszaken over aanbestedingen ARTIKELEN Aanbestedende diensten vaak de winnaar in rechtszaken over aanbestedingen Theo van der Linden 1 Aanbestedende diensten zijn in 56% van de gevallen de winnende partij in rechtszaken over aanbestedingen.

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Reizen met de Keuzedagen van uw Voordeelurenabonnement?

Reizen met de Keuzedagen van uw Voordeelurenabonnement? Reizen met de Keuzedagen van uw Voordeelurenabonnement? Voortaan met uw OV-chipkaart Noteer hier uw gebruikte Keuzedagen: 1 5 2 6 3 7 4 NS Klantenservice via 0900-202 11 63 ( 0,10 p.m.). 24 uur per dag

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2003 - I

Eindexamen aardrijkskunde vmbo gl/tl 2003 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. OMGAAN MET NATUURLIJKE HULPBRONNEN figuur 1 De kringloop van het water A B LAND ZEE 2p 1 In figuur 1 staat de kringloop van het

Nadere informatie

WHITEPAPER Alles over CNG

WHITEPAPER Alles over CNG WHITEPAPER Alles over CNG Betekenis CNG CNG is de afkorting van Compressed Natural Gas, ofwel: aardgas onder druk. Voor de productie van aardgas is geen raffinage nodig. Het aardgas wordt door het ondergrondse

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016

Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Mijn manier Onze wereld uitgedaagd. Welke rol speelt de ondernemer? - Bilderbergconferentie 2016 Hasmik Matevosyan, mode-onderzoekster Mode-industrie zonder verspilling Hasmik Matevosyan (1987) studeerde

Nadere informatie

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen 30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen Waarom Jij koopt drie tot vier huizen in je leven. Je makelaar verkoopt er honderden. Hij kent dus het onderhandelingsspel beter dan jij. Wanneer

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende

van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende DOEL Informatie Uitwisseling Vraag aan u Beleid min SZW SUWI: 2002 CWI en UWV samenwerking met gemeenten werk boven uitkering

Nadere informatie

Pensioen Beleggings Polis

Pensioen Beleggings Polis Pensioen Beleggings Polis 1307 Toelichting op de belangrijkste voorwaarden Het doel van dit document is om u in hoofdlijnen uit te leggen hoe uw product werkt. In uw geval kunnen sommige voorwaarden niet

Nadere informatie

Ruiter Dakkapellen Veelzijdig, duurzaam en doordacht

Ruiter Dakkapellen Veelzijdig, duurzaam en doordacht Veelzijdig, duurzaam en doordacht In één dag geplaatst, met 15 jaar garantie! Ruiter Dakkapellen In de stijl van het huis! Dé dakkapelspecialist van Nederland nodigt u uit in één van de vele showrooms.

Nadere informatie

Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering

Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering 2012 Inleiding Deze inleiding hoort zelf niet bij de voorwaarden. De voorwaarden beginnen dus bij de inhoudsopgave. Waarvoor zijn deze voorwaarden? U hebt

Nadere informatie

OVERZICHT 2015 PRIJSLIJST LEVERINGSPRGRAMMA 2015. 06-31 04 62 82 info@schommels.net www.schommels.net

OVERZICHT 2015 PRIJSLIJST LEVERINGSPRGRAMMA 2015. 06-31 04 62 82 info@schommels.net www.schommels.net OVERZICHT 2015 PRIJSLIJST LEVERINGSPRGRAMMA 2015 2 COMPACT 3 SUPER COMPACT 4 PERGOLA 5 SOLIDE 14x14 6 ACCESSOIRES 7 TRANSPORT 8 INSTALLATIE 8 BESTELLEN 8 PORTFOLIO 9 3 COMPACT SCHOMMEL 1p 2.0 m 160,00

Nadere informatie

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel

Wat kies jij? Wegwijzer in het fasemodel Wat kies jij Wegwijzer in het fasemodel Van inkomen naar inkomen dit helpt PostNL helpt je op verschillende manieren. Met name via een financiële vergoeding, begeleiding van werk naar werk door Mobility

Nadere informatie

Prinsjesdag, de Miljoenennota en het koffertje

Prinsjesdag, de Miljoenennota en het koffertje September 2009 Inhoudsopgave 1 Wat gebeurt er op Prinsjesdag? 2 Het koffertje, wat zit er in? 3 Waarom de derde dinsdag van september? Prinsjesdag, de Miljoenennota en het koffertje De Koningin, de gouden

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb

Gemeente Den Haag. De gemeenteraad. Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302. 20 januari 2015. onderzoek Airbnb Wethouder Financiën, Verkeer, Vervoer en Milieu Tom de Bruijn Gemeente Den Haag De gemeenteraad Rm 2015.024 - BSD/2015.25 RIS 280302 32383 20 januari 2015 onderzoek Airbnb Naar aanleiding van een toezegging

Nadere informatie

Amsterdam Rotterdam UTRECHT

Amsterdam Rotterdam UTRECHT Amsterdam Rotterdam UTRECHT Inleiding Clipit onderzoekt regelmatig de berichtgeving rondom de grootste steden van Nederland. We vergelijken de steden op punten als aantal berichten, PR-waarde en sentiment,

Nadere informatie

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie.

De Rabobank is een unieke bank. Wij hebben geen aandeelhouders, maar leden. We zijn een coöperatie. In deze folder leest u wie we zijn, wat we doen en op welke manieren u ons kunt bereiken. U ervaart onze maatschappelijke betrokkenheid in Enschede en Haaksbergen. En u leest waarom lid worden van Rabobank

Nadere informatie

Allianz Arbeidsongeschiktheids-

Allianz Arbeidsongeschiktheids- Allianz Inkomensverzekeringen Nederland Schadeverzekering N.V. Allianz verzekeringen Wagenparkmanagement Arbeidsongeschiktheids- Zekerheid over uw eigen inkomen Waarom een arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Nadere informatie

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Deze uitvaartverzekering is onderdeel van uw ABN AMRO Pakketverzekering. Waarvoor is deze verzekering? Met deze verzekering betalen we een bedrag als degene die verzekerd

Nadere informatie

Werkbladen Rekenpuzzels

Werkbladen Rekenpuzzels Werkbladen Omschrijving Werkbladen voor groep 6. De kinderen oefenen de volgende basisvaardigheden: - optellen en aftrekken t/m 1000 op een eigen manier; - delen zonder rest; - handig vermenigvuldigen.

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Het PWRI is er voor ons

Het PWRI is er voor ons Het PWRI is er voor ons Populair jaarverslag 2013 106 102 1.104 2.707 40.937 39.915 Gepensioneerden Werkgevers Voormalige deelnemers Actieve deelnemers WIW SW 98.364 33.926 Onderweg zijn Het PWRI is op

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN!

WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN! WORD NU LID! WORD NU LID VAN FNV WOONDIENSTEN! Lid worden van FNV Woondiensten is een goede stap. Ons motto is Gewoon Goed Werk. Wij vinden dat u recht hebt op gelijk loon voor gelijk werk, een vast contract

Nadere informatie

Tarievenkaart commercieel, 2013

Tarievenkaart commercieel, 2013 Tarievenkaart commercieel, 2013 Opvallen doe je met... CITYDOGS DISPLAY NETWERK 3.376 locaties in de 50 grootste binnensteden van Nederland. 2 wekelijke campagneperioden. CITYDOGS FLYERING 23.290 locaties

Nadere informatie

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v.

Makkelijk Kansrijk Betaalbaar Mobiliteitsmanagement voor het MKB is een uitgave van Zero-e b.v. Zero-e b.v. Ariane 20-2 3824 MB Amersfoort Rabobank IBAN NL96 RABO 011 338 4149 BIC RABONL2U K.v.K. 273 417 94 BTW NL 820 680 102 B01 Elske van de Fliert vandefliert@zero-e.nl http://www.zero-e.nl http://nl.linkedin.com/in/elskevandefliertzeroe

Nadere informatie

Speech Ton 1 mei 15.00 uur (gesproken woord geldt)

Speech Ton 1 mei 15.00 uur (gesproken woord geldt) Speech Ton 1 mei 15.00 uur (gesproken woord geldt) Beste mensen, wat geweldig dat we hier vandaag allemaal staan! We begonnen met een fantastische mars en een goede debatten. 1 mei is weer van ons! En

Nadere informatie

21 e jaargang nr. 15 Dinsdag 24 november 2015

21 e jaargang nr. 15 Dinsdag 24 november 2015 hoofdlocatie: locatie: Everlo 12 Welgelegen 6 7608 BW Almelo 7608 JZ Almelo tel. 0546 491969 tel. 0546 864437 internet: www.telgenborch.nl email: directie@telgenborch.nl 21 e jaargang nr. 15 Dinsdag 24

Nadere informatie

Toewijzingsvoorstel Jaar: 2015 Tranche:

Toewijzingsvoorstel Jaar: 2015 Tranche: Toewijzingsvoorstel Jaar: 2015 Tranche: Id Naam Plaats Eindspecialisatie InstroomPersonen InstroomFTE 2412004 Centrum voor Jeugd en Gezin Rijnmond Rotterdam Arts infectieziektenbestrijding 1e fase 0 0,00

Nadere informatie

Coachend Leidinggeven. Zo werk je prettiger!

Coachend Leidinggeven. Zo werk je prettiger! Coachend Leidinggeven Zo werk je prettiger! Wensen voor een gezonde onderneming Directies grotere betrokkenheid medewerkers bij het bedrijf kwaliteiten van de mensen aan bod laten komen beter met klanten

Nadere informatie