Eerst de bewustwording, dan de keus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eerst de bewustwording, dan de keus"

Transcriptie

1 Themanummer Toerisme Stedenband Groningen - San Carlos Jaargang 15 - nummer 3 - oktober 2012 Duurzaam toerisme Nicaragua: verrassend, veelzijdig en veilig! Vertrouwen in vooruitgang pagina 1 pagina 7 pagina 16 Eerst de bewustwording, dan de keus Mette Weijling is sinds kort vrijwilligster bij de Stedenband. Zij studeerde Communicatie met als specialisatie Strategische en Interculturele Communicatie. Ze wilde heel graag naar Latijns Amerika, Spaans leren en zich onderdompelen in een totaal andere cultuur dan de Nederlandse. Zo kwam zij tijdens haar derdejaars stage in Nicaragua terecht, bij de NGO AMICTLAN bij Laguna de Apoyo en werd zij verliefd op het land en de cultuur. Aarden in Nederland was erg lastig en als vrije minor koos zij International Aid and Development, waarbij ze min of meer toevallig in Kenia terecht kwam. Hier kwam zij voor het eerst echt in aanraking met duurzaam toerisme. Ook kwam ze tot het inzicht dat het vooral een marketingtool is met nog erg weinig inhoud. In de regio Kasigau hielp zij een mislukt toerisme project nieuw leven in te blazen. Tijdens haar afstudeerstage kon zij haar liefde voor en nieuwsgierigheid naar Latijns Amerika combineren met haar interesse in duurzaam toerisme door in Quito, Ecuador, een onderzoek te doen naar duurzaam toerisme. Ook ondersteunde zij daar een reisbureau bij het opzetten van een aparte afdeling voor deze tak. Nicaragua wordt in Europa steeds meer ontdekt als exotische vakantiebestemming. Grenzend aan het alom bekende Costa Rica biedt het land een mooi alternatief voor de wat avontuurlijkere toerist, op zoek naar een origineel reisdoel. Tot spijt natuurlijk van alle andere avontuurlijke toeristen op zoek naar onontdekte plekken. Want deze groei aan populariteit leidt onontbeerlijk tot een daling van originaliteit. Door: Mette Weijling In tegenstelling tot de avontuurlijke toerist juicht de Nicara guaanse bevolking een groeiende toerismesector juist toe. Voor hen betekent de groei een mogelijkheid de kwakkelende economie van het armste land van Midden-Amerika een duwtje in de rug te geven. En terecht, want er heerst grote armoede in Nicaragua. Aan de andere kant, hoeveel schade kan ongeleid toerisme aanbrengen aan de prachtige natuur en cultuur van het land? Een lastig dilemma, hoe stel jij je op? Ben jij geen arrogante wester ling die alles beter weet? Is het verhogen van de Nicaraguaanse levensstandaard niet belangrijker dan het behoud van natuur en cultuur? Een veel gehoorde oplossing is duurzaam toerisme. Een nogal breed begrip want, wat is duurzaam toerisme eigenlijk? >> Lees verder op pagina 3 Projecten in San Carlos steunen? Dat kan! Giro

2 Van de redactie >> Vervolg pagina 1 De zomervakantie is voorbij en wij werken aan een nummer over toerisme Mosterd na de maaltijd? Zeker niet. Al was het alleen maar omdat in het in Nicaragua in onze winter goed toeven is. De ontwikkeling van toerisme is een onderwerp dat de laatste jaren in Nicaragua hoog op de prioriteitenlijsten staat, zowel op nationaal als lokaal niveau. Ook in San Carlos is men al enige jaren bezig om de stad voor toeristen aantrekkelijk te maken. Zo wordt er in november jaarlijks een watercarnaval georganiseerd, waar toeristen uit binnen- en buitenland op af komen. Die kunnen nu hun hart ophalen op de prachtig gerenoveerde boulevard van San Carlos; een resultaat van een landelijk programma op het gebied van toerismeontwikkeling: Ruta del Agua. Ook de ontsluiting van San Carlos door de inmiddels geheel verharde wegverbinding met Managua zal bijdragen aan de verleidingscampagne waarmee de regio bezig is. Maar hoe moet San Carlos de ontwikkeling van toerisme aanpakken? Wat is de doelgroep en waar moet je op inspelen? Mette Weijling schetst in dit nummer een kader om meer inzicht te geven in de theorie van toerisme. Want dat Nicaragua een interessante reisbestemming is, staat buiten kijf. Dat ontdekte ook Marja Bucking, eigenaresse van de Groningse Stichting Alfareizen, vorig jaar. Sinds haar reis biedt zij een mooie tocht door Nicaragua aan met haar reisbureau. In deze Enlace! vertelt ze u daar meer over. Ook Tanka Weijers en Ivar van der Leij ontdekten de schoonheid van de regio Río San Juan tijdens hun vakantiereis, waarover zij uitvoerig berichten. We hopen dat u van hun bijdrage net zo enthousiast wordt als zij zelf zijn teruggekomen! Onder het motto Lest Best nemen we op de laatste pagina s van dit nummer afscheid van Gerrit Zock. Hij was van 1995 tot en met 2012 bestuurslid bij de Stedenband. Hij bracht regelmatig een werkbezoek aan San Carlos en was ook zeer geïnteresseerd in de toeristische mogelijkheden van onze bijzondere zusterstad. Gerrit heeft zijn functie overgedragen aan Sippy van der Meer, maar blijft zeker betrokken bij de Stedenband. Gerrit: vanaf deze plek ontzettend bedankt voor je inzet, betrokkenheid en enthousiasme! De toerismebranche Wereldwijd is de toerismebranche één van de grootste economieën en de sector groeit gestaag door. Zo groeide het globale toerisme in 2010 met ruim 6%. Vooral inwoners van landen die economisch in opkomst zijn, zoals China en India, gingen vaker op reis. In totaal gingen er 898 miljoen mensen over de grens op vakantie. Dit waren er 52 miljoen meer dan in 2006 (en dit ondanks de crisis die in 2008 losbarstte). Deze getallen geven een beeld van de omvang van de branche. Momenteel blijken twee trends veel impact te hebben op de toerismesector. De eerste is dat mensen op zoek gaan naar goedkopere reizen. De tweede trend is het duurzame toerisme, de snelst groeiende tak binnen de branche. In het algemeen willen mensen steeds vaker groener en bewuster op vakantie. Authentieke folklore speelt een belangrijke rol bij de promotie van Nicaragua op de Vakantiebeurs in Utrecht. Wat is duurzaam toerisme? Goed, we zijn weer terug bij duurzaam toerisme, één van de twee trends waar de toeristische sector in Nicaragua zich op kan richten, en terug bij de vraag: wat is duurzaam toerisme eigenlijk? Om het begrip duurzaam toerisme te beschrijven, is het belangrijk om eerst de begripsbepaling van duurzaam te behandelen. Het Nederlandse ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie hanteert de volgende twee betekenissen: Met lange levensduur In de zin van duurzame ontwikkeling (een proces dat permanent kan worden toegepast omdat het de aarde niet uitput.) Voor het begrip duurzaam toerisme bestaan verschillende definities. Op de site van Fair Tourism wordt de volgende definitie aangehouden (vrij vertaald): Ontwikkeling die tegemoet komt aan de wensen en behoeften van de huidige toeristen en de hosts, terwijl het tevens gericht is op het beschermen en ontwikkelingen van cultuur en natuur met het oog op de toekomst. De ontwikkeling is leidend voor het beheer van alle bronnen op een manier dat er aan de economische, sociale en esthetische behoeften kan worden voldaan terwijl de culturele integriteit, essentiële ecologische processen en biologische diversiteit worden gehandhaafd. Belangrijk is dat bij duurzaam toerisme de aandacht voor natuur en cultuur niet ten koste gaat van het bevredigen van de wensen en behoeften van de huidige toerist. Nu kan een toerist de wens hebben zo primitief en zo dicht mogelijk bij de natuur zijn of haar vakantie door te brengen. Maar in de praktijk blijkt dat de meerderheid van de toeristen enige luxe zeer op prijs stelt. Duurzaam toerisme betekent dus niet per sé bivakkeren in een hutje op de hei. Een luxe hotel kan ook heel duurzaam zijn. Belangrijke kenmerken van duurzaam toerisme zijn: Beperking van de effecten op natuur en milieu Kleinschaligheid en een positieve bijdrage voor de lokale bevolking. Binnen de definitie van duurzaam toerisme bestaan vele varianten waaronder uw duurzame vakantiebestemming kan vallen: van light green tot dark green. Light green richt zich vooral op economische ontwikkeling via toerisme (en besteedt relatief weinig aandacht aan de effecten hiervan op de natuur) en dark green legt de nadruk vooral, naast het stimuleren van de economische groei, op de bescherming van natuur, milieu en de lokale bevolking. De indeling in light green, dark green of ertussenin, gebeurt onder andere aan de hand van vier criteria voor duurzaam toerisme. Allevier de criteria hebben te maken met ondersteuning van de bevolking; enerzijds om de bevolking een bron van inkomsten te verschaffen, anderzijds om de belasting van het milieu en de samenleving tot een minimum te beperken. Het gaat om de volgende criteria: Het inhuren van lokale gidsen. Het gebruikmaken van lokale vervoermiddelen en lokale bedrijven. Eten en overnachten bij de lokale bevolking in plaats van speciale toeristenrestaurants en toeristenhotels. Het verlenen van steun aan sociale, community based projecten. >> Lees verder op pagina 4 2 3

3 Wie op zoek is naar authenticiteit kan in San Carlos zijn hart ophalen. Nu we duurzaam toerisme kunnen definiëren en indelen, onderscheiden we vijf verschillende soorten duurzaam toerisme: Ecotoerisme De volgende definitie van The International Ecotourism Society is de meest voorkomende definitie: Ecotoerisme staat voor verantwoordelijk reizen naar natuurgebieden op een manier waarop het milieu wordt beschermd en het welzijn van de lokale bevolking wordt ondersteund. Community-based toerisme Deze vorm van toerisme wordt in bestemmingslanden ook wel village tourism of homestays genoemd. Er is geen vaste definitie, maar de volgende definitie omvat het begrip voldoende: Community-based tourism is toerisme dat is gebaseerd op het behoudt van de omgeving en de lokale sociale en culturele aspecten voor de lange termijn. Het wordt beheerd door, en is tevens eigendom van, de lokale gemeenschap. Community-based tourism heeft als doel het bewustzijn van bezoekers te verhogen en kennis over te brengen over de gemeenschap en haar manier van leven. Agrotoerisme Binnen deze tak van duurzaam toerisme vallen de reizen die toeristen naar het platteland maken. Geotoerisme Bij deze vorm van duurzaam toerisme ligt de nadruk op het behoud van het geografische karakter van het toeristische gebied. Pro poor tourism Ook van pro poor tourism is geen vaste definitie, maar wordt door het Ecotourism Resource Centre als volgt beschreven: Pro Poor tourism is opgezet in ontwikkelingslanden om de lokale economie te verbeteren. Door de banden aan te halen tussen de toerismesector en het arme gedeelte van de bevolking, kan de bevolking efficiënter participeren in de ontwikkelingen van toerisme. Op deze manier wordt armoede bestreden. Dit betreft onder ander het verhogen van de lokale werkgelegenheid tot het betrekken van inwoners bij het besluitvormingsproces. Het belangrijkste is dat de lokale bevolking profiteert van de voordelen die de toerismesector brengt. En, de toerist Naast de definitie van duurzaam toerisme, is natuurlijk de toerist zelf van belang. Iedereen, wereldwijd, kan toerist zijn. Hoe beschrijf je de toerist? Ton van Egmond, auteur van onder andere Het verschijnsel Toerisme en verbonden aan de Hogeschool voor Toerisme en Vrije Tijd (NHTV) in Breda, doet dat door vier categorieën te onderscheiden: De accidental tourist. Deze toerist koos per ongeluk voor de bestemming, zoekt vertier, is geïnteresseerd in toeristische highlights, staat onverschillig tegenover lokale kenmerken en heeft geen zin contacten te leggen of om iets over het land te leren. De mainstream tourist. Deze toerist zegt bereid te zijn te leren en in contact te komen met lokale culturen maar doet dat nauwelijks. Ook geeft de toerist aan authenticiteit belangrijk te vinden, maar ruilt deze gemakkelijk in voor comfort. Hij/zij is geïnteresseerd in toeristische highlights. De dedicated tourist zegt bereid te zijn te leren en in contact te komen met lokale cultuur maar doet dat beperkt. Deze toerist vindt authenticiteit erg belangrijk. De hard-core tourist kiest zijn/haar bestemming bewust en bereid zich goed voor. Deze toerist heeft specifieke interesses, hecht aan authenticiteit en kiest voor contact met de lokale cultuur. De eerste twee groepen vormen ongeveer 90% van de reizigers. Ook het merendeel van de backpackers behoren tot deze twee categorieën. De hard-core reiziger vormt de kleinste groep. Deze toerist effent de weg voor de dedicated tourist, die dit op zijn beurt weer doet voor de mainstream tourist. De dedicated en de hard-core tourists zijn het moeilijkst te sturen omdat zij, meer dan andere groepen, contact willen hebben met de lokale cultuur. De accidental en de mainstream tourists zijn als groepen makkelijker te plannen. Als je deze toeristen de voorzieningen en de activiteiten biedt die ze verwachten, is dit toerisme beter te regisseren dan de laatste twee groepen. Misschien rekent u zichzelf tot de hard-core tourist of tot de dedicated tourist en slaakt u nu een zucht van verlichting. Juich in dat geval niet te vroeg want geregisseerd massatoerisme, gegoten in een vorm van duurzaam toerisme, is vaak minder schadelijk voor zowel de cultuur als de natuur van een gebied dan die enkele avontuurlijke toerist op zoek naar een originele vakantie bestemming Als de kennis en de bewustwording bij zowel toeristen als bij de hosts aanwezig is, kan er een keuze worden gemaakt en op behoeften van beide groepen worden ingespeeld. Hoe nu verder? Nicaragua is een groot land, vergeleken bij Nederland dan, met een grote verscheidenheid aan natuur en cultuur. Het toerisme staat nog in de kinderschoenen maar de mogelijkheden zijn er. Toen ik stage liep in Nicaragua werd ik meteen verliefd op het land. Ik woonde in Catarina, een klein dorpje bij Laguna de Apoyo, een prachtig, uniek natuurgebied en één van de toeristische trekpleisters. Het grootste gedeelte van de bezoekers bestond uit Nicaraguanen, op vakantie in eigen land, maar de belangstelling buiten Nicaragua groeit. Dit geldt ook voor Léon, Granada, Ometepe of San Juan del Sur. Ook San Carlos, aan de Río San Juan, heeft de potentie toeristen te trekken; de bijzondere flora en fauna van het gebied kunnen daarbij uitgangspunt zijn. We moeten er wel voor waken dat het prachtige land en dit bijzondere gebied niet een soort Thailand gaan worden. De mooie natuur en fantastische cultuur moeten behouden blijven! Een keus voor duurzaam toerisme betekent absoluut niet dat de keuzevrijheid beperkt wordt. Binnen het duurzaam toerisme bestaan veel verschillende opties, gericht op verschillende doelgroepen, verschillende hosts en verschillende bestemmingen. Daarom hoor ik ook bij diegenen die duurzaam toerisme als oplossing zien. Mijn advies: zorg voor genoeg kennis en maak een duidelijke keuze. Binnenlandse toeristen weten San Carlos steeds beter te vinden. Markt tijdens het Watercarnaval. 4 5

4 wonen met karakter Nicaragua: verrassend, veelzijdig en veilig! Hoe komen jullie erbij om naar Nicaragua te gaan?, is vrijwel altijd de eerste vraag die mensen ons vaak met een moeilijk kijkend gezicht stellen, wanneer we zeggen dat we net terug zijn van onze vakantie in dit land. Blijkbaar heeft het hier nog steeds een negatief imago of kunnen mensen zich maar weinig voorstellen wat dit Midden-Amerikaanse land de toerist te bieden heeft. Sinds de oorlog tussen Contra s en Sandinisten is afgelopen, begin jaren negentig, is Nicaragua bij ons maar weinig in het nieuws. Het is dus niet zo raar dat veel mensen nog juist deze negatieve herinnering aan het land met zich meedragen. Leven in een kansrijke omgeving helpt mensen om mogelijkheden te benutten. Daarom zetten we ons in voor een woonomgeving die bewoners inspiratie en perspectieven biedt. In Groningen, maar ook in San Carlos. Bijvoorbeeld door garant te staan voor een lening voor een woningbouwproject. Omdat iedereen kansen verdient om mee te doen in de samenleving. Gedempte Zuiderdiep 22 Groningen Door: Tanka Weijer en Ivar van der Leij Eigenlijk hadden wij ook niet echt een voorstelling van het land. Toen we afgelopen winter onze vakantieplannen maakten, wilden we graag naar een Spaanssprekend land en het liefst in Centraal Amerika. Een plek waar wij beiden nog niet geweest waren. Voor de hand liggend is dan om naar Costa Rica te gaan, een bestemming die erg populair is. We houden er echter beide van om voor de wat minder gebaande paden te kiezen en al snel veranderde de keuze in het voor ons onbekende buurland Nicaragua. Alhoewel, niet helemaal onbekend. Een aantal jaren geleden zond de VPRO het tv-programma Brieven uit Nicaragua uit. De Nederlander Stef Biemans gaat zijn grote liefde uit Nicaragua achterna en vertelt in zijn brieven hoe het is om daar te wonen. Blijkbaar beïnvloeden dit soort korte kennismakingen ons als kijker onbewust toch meer dan we denken. Op vrijdag 18 mei vertrokken we vanaf Schiphol naar San José, Costa Rica. Inderdaad, toch Costa Rica. De keuze hiervoor had als oorzaak dat het ticket beduidend goedkoper was (we blijven Nederlanders ) en het reisschema wat prettiger. Vanuit Costa Rica zouden we verder reizen naar Nicaragua. De eerste plaats die we in Nicaragua aan willen doen is San Carlos. De dag na aankomst vertrekken we met de bus van San José naar Los Chiles, het laatste dorpje vóór de grens met Nicaragua, waar we na ongeveer 5 uur rijden aankomen. Van daaruit maak je de tocht van twee uur naar San Carlos met de boot. In principe is dat een gewone lokale lijndienst, maar voor ons was dit als een toeristische route, met de eerste kennismaking met zilverreigers, ijsvogels, brulapen, grote roofvogels en prachtige flora. San Carlos ligt betrekkelijk afgelegen binnen Nicaragua. Wanneer je niet twee maal dezelfde route wilt nemen, is ook de optie om vanuit San José te reizen niet verkeerd. is een restaurantje waar je goed ontbijten kunt. We eten wat op de boulevard naast een groot bord met een tekening van de Martinitoren, een koe en zeehond. We zijn nu toch echt in de zusterstad van Groningen. Omdat we de hele dag gereisd hebben, gaan we vroeg naar bed. Maar we liggen er nog niet in, of worden geroepen door twee Nederlandse dames die vragen of we meegaan naar de disco! Ineke en Heleen wonen tijdelijk in San Carlos. Ineke, als projectcoördinator van de Stedenband, al 2 jaar en Heleen, als coschapper, een maand of 3. We hadden vooraf al contact gehad met Ineke en ze wist dat we vandaag zouden komen. Navraag op de boulevard bracht hen naar de Cabinas; voor twee blonde toeristen is het moeilijk om in San Carlos niet op te vallen. Een bezoekend team honkballers is in San Carlos en daarom is de disco vol. We bedanken toch maar en spreken af om de volgende ochtend samen met hen de wedstrijd te bezoeken. Wat voetbal is voor Nederlanders, is honkbal voor Nicaraguanen. San Carlos speelt tegen Masaya. Helaas wordt in de laatste inning de voorsprong van het thuisspelende team weggegeven. Het is leuk om te zien hoe door het publiek wordt genoten van het spel, maar vooral ook van de rijst, kip en nacho s, het bier en de suikerspinnen. Bijna alles wat je kunt bedenken aan eten komt aan je zitplaats voorbij. De wedstrijd is echt een uitje voor hele gezinnen. Na de wedstrijd en weer terug aan de boulevard van San Carlos, begint het vrij plotseling enorm te regenen en stormen. Het restaurantje waar we nog wat Flor de Caña, de nationale rum en trots van Nicaragua, drinken, is niet geheel bestand tegen de harde wind en binnenkomende regen. Maar als we ons wat meer naar het midden van de ruimte verplaatsen, worden we niet meer nat. We verdiepen ons in de rumcultuur van Nicaragua en het wordt nog een gezellige middag. De eerste indruk van het stadje is gemoedelijk. We gaan naar Cabinas Leyko, wat ons is aangeraden door Muriël van de Stedenband. Een eenvoudig hotel met eenvoudige kamers en meestal stromend water. Ernaast >> Lees verder op pagina

5 Nicaragua: verrassend, veelzijdig en veilig! Route Tanka en Ivar Nicaragua. Groningen Zusterstad. Tijdens de honkbalwedstrijd. El Castillo met het fort. Eén van de vele beesten die we zien tijdens de tocht bij El Castillo. Vroeg op voor een tocht met Juan over de rivier en door de jungle. Gestrand tijdens de vistocht. Gids Juan wijst ons van alles aan. 8 9

6 Na de wandeling gaan we terug naar een zijrivier. We picknicken met nacatamales, een typisch Nicaraguaans gerecht van maïsmeel, groenten en varkensvlees, verpakt en gestoomd in bladeren. Nadat we door Juan zijn verzekerd dat er geen krokodillen in de rivier zitten, gaan we, naïef als we zijn, nog even zwemmen om af te koelen van de lange wandeling. Naderhand legt Juan uit dat de krokodillen uit de San Juan rivier niet in de kleine zijrivieren komen. En dat de kaaimannen die er wel zitten niet agressief zijn naar mensen. Wat een geruststelling, Juan! ons heel hartelijk. De vrouw roept enthousiast dat als ze had geweten dat wij op visite zouden gekomen, ze een grote vis voor ons zou hebben klaargemaakt. We leggen uit dat het niet geheel de bedoeling was dat we bij hen op bezoek zouden komen, maar dat wordt niet helemaal begrepen. Ze slepen ons uiteindelijke terug naar de bewoonde wereld. Als dank geven we de zes guapotes aan hen. Gustavo wilde deze samen met ons in zijn huis gaan eten, maar deze uitnodiging slaan we af. Met een nieuwe ervaring en een leuk verhaal voor later, gaan we wat eten op de boulevard. Wanneer je door San Carlos loopt als toerist, merk je dat toerisme nog in de kinderschoenen staat. In tegenstelling tot veel andere plekken in Nicaragua zijn er geen mensen die je aanspreken om een georganiseerde tour te boeken of je een hotelkamer aanbieden. Zelfs in het hotel wordt niet actief geadverteerd wat er allemaal te doen valt. Je moet dus echt zelf op zoek. Van Geneviève, een andere medewerkster van de Stedenband die momenteel woonachtig is in San Carlos, en van Sibbiena, een vriendin van Ineke, die we thuis voorafgaand aan de reis nog hebben gesproken, hoorden we enthousiaste verhalen over El Castillo, een dorpje op ongeveer 3 uur varen stroomafwaarts van de San Juan rivier. Deze rivier was in de koloniale tijd de toegangspoort voor Nicaragua en met name het rijke Granada. Na een aantal plunderingen door piraten, bouwden de Spanjaarden midden in de jungle, aan een ondiepte in de rivier, een fort. El Castillo is nu een klein, gemoedelijk dorpje, zonder autoverkeer. Na een tip van Sibbiena zoeken we Juan Ardilla op (zoals iedereen in El Castillo heeft Juan een bijnaam. Die van hem is eekhoorn vanwege zijn vroegere uitbundige haardos.), om met hem als gids de omgeving te ver kennen. De volgende dag vertrekken we vroeg per kano en varen langzaam de rivier af. Onderweg zien we de mooiste vogels, zoals de ibis, veel ijsvogels en een toekan. Ook worden we uitvoerig bekeken door een spidermonkey die ons nadert om te kijken wat er voorbijvaart. Het is een geweldige tocht, die alleen af en toe wordt verstoord door een vrachtauto aan de kant van Costa Rica, het land dat bezig is om een weg aan te leggen langs de rivier. De impact op de natuur is groot en na vele protesten inclusief een rechtszaak aan het Internationaal Gerechtshof in Den Haag, komt Costa Rica nu ook aarzelend tot de conclusie dat de aanleg wellicht een fout is geweest. Een fout die echter nu moeilijk te herstellen is. Na 3 uur rustig peddelen beginnen we aan een wandeling door de jungle. Ook hier worden we overspoeld door de pracht van de natuur. Juan is als een vis in het water en laat ons van alles zien en beleven. We zien verschillende gifkikkertjes, schildpadden, vervaarlijk uitziende wespen, immens grote mieren, wandelende bomen, een glimp van een tapir-achtige, brulapen en weer veel vogels. Juan legt ons uit wat verschillende bomen ons bieden, zoals de kauwgomboom en de rubberboom. Ook laat hij ons een klein plantje proeven, waarna onze mond en tong al snel compleet gevoelloos zijn... een natuurlijk anestheticum voor als je naar de tandarts moet. s Avonds gaan we echt op zoek naar kaaimannen. Met Juan op de boeg van de boot en lamp op zijn hoofd en César als stuurman, speuren we met een lamp de rivier af op zoek naar de weerspiegeling van het licht in de ogen van de kaaimannen. Het duurt even voordat we zo n beest vinden, maar zien intussen wel slapende vogels waar we wel héél dicht bij kunnen komen. Ook laat Juan ons een prachtige boomkikker zien en laat hij ons het babygehuil horen door over de buik te strijken van een ander kikkertje. Inmiddels is Juan als de Australische Steve Irwin in het water gesprongen en komt met een 1½ meter lange kaaiman boven. Of wij deze ook even willen vasthouden? Met 100% vertrouwen in Juan, laten we ons dit overkomen. 100% vertrouwen hebben we ook in Gustavo Peña, de gids waar we, teruggekomen in San Carlos, een ochtend mee zullen vissen. Via het lokale VVV kantoortje op de boulevard geboekt. In de ochtend zijn we om exact uur op de afgesproken plek. Na een half uur hebben we nog niets vernomen van hem. Pas na een uur komt hij opdagen. Hij moest nog benzine kopen voor de buitenboordmotor. Nadat we onze aasvisjes hebben gevangen bij de boulevard, vertrekken we op volle snelheid naar de zuidkant van het meer van Nicaragua. Met een dreigende lucht op de achtergrond, genieten we van de omgeving en natuur. De meest onervaren visser van ons drieën, vangt nog zes guapotes en na een paar uurtjes vissen, varen we weer terug naar San Carlos. Totdat de motor er mee ophoudt en we, pas halverwege, de terugtocht noodgedwongen moeten peddelen met zicht op San Carlos aan de andere kant van het meer. Na drie kwartier peddelen komen we aan bij een vissershutje met een jongen die echter geen medewerking wil en kan verlenen. Uit de discussie begrijpen we dat Gustavo niet een geweldige reputatie heeft op het gebied van lenen en teruggeven. Ook hulp vanuit het dorp is lastig, omdat het beltegoed van Gustavo op is. Onze eigen telefoons hebben we vandaag niet meegenomen. Na 2 uur komt de eigenaar van de hut, een vriend van Gustavo, dan toch opdagen. Ook hij is sceptisch naar Gustavo, maar naar Van Ineke horen we later dat dit soort dingen weleens vaker voorkomen. Het toerisme in San Carlos is nog niet altijd goed geregeld en dit zal echt moeten veranderen om meer mensen te trekken en niet achter te gaan lopen met de rest van Nicaragua. San Carlos en de regio Río San Juan heeft erg veel te bieden, maar het lijkt alsof het zich daar zelf niet zo van bewust is. De volgende dag vertrekken we met de bus naar het noorden van Nicaragua. We gaan via Estelí naar Miraflor, waar we van de nevelwouden genieten, naar Léon, in de vulkaanregio, waar we o.a. boardend van de vulkaan Cerro Negro glijden, naar Granada, een prachtige koloniale stad en naar Isla Ometepe, waar we genieten van de vulkaan Concepción. Vanuit Ometepe nemen we de veerboot en vertrekken we met de internationale bus naar San José in Costa Rica, vanwaar we het vliegtuig naar Amsterdam nemen. Nicaragua heeft op ons een geweldige indruk gemaakt, waarbij wij de regio Río San Juan écht een hoogtepunt van de vakantie vonden. Het heeft een prachtige natuur, mooie mensen en een tropisch klimaat waar je wel wat aan wennen moet. Het is een land waar veel te zien en beleven is, maar waar het toerisme niet overheerst. Wie er van houdt om zelf een land te ontdekken, het niet erg vindt om soms wat luxe te ontberen en plekken te bezoeken waar niet altijd alles perfect geregeld is, kunnen wij dit zeer aanraden. We hebben het land ervaren als makkelijk bereisbaar, waarbij een beetje basiskennis van het Spaans geen kwaad kan. Nicaragua is verrassend, veelzijdig en veilig. Het kan goed concurreren met bijvoorbeeld het veel bezochte Costa Rica, leren ons de gesprekken met toeristen die beide landen hebben bereisd. En Nicaragua is ook nog eens prettig voor diegene die op een wat krapper budget reist. Ons advies voor wie twijfelt of hij / zij een reis naar Nicaragua zou moeten boeken: DOEN! Wie geïnteresseerd is naar praktische tips over Nicaragua, kan contact opnemen met Tanka en Ivar via 10 11

7 Thema-avond over (eco)toerisme Promotiereis Nicaragua leidt tot vast aanbod Marja Bucking (r) vertelt over de potentie van Nicaragua als toeristische bestemming. Nijestee biedt ruimte aan ruim mensen in de stad Groningen. Met ongeveer huurwoningen is Nijestee de grootste corporatie in de stad. In vrijwel alle wijken biedt Nijestee woningen aan, op die manier valt er wat te kiezen. Op onze website kunt u wanneer het u uitkomt, terecht voor uw laatste wijknieuwtjes, informatie over Nijestee of u kunt ons een vraag stellen. U kunt er ook onze nieuwbouwprojecten bekijken of een reparatieverzoek doorgeven. Kijk op Naberpassage 3. Postbus AK Groningen. (050) Op woensdagavond 7 november organiseert de Stedenband een thema-avond over (eco)toerisme. U bent van harte welkom! Marja Bucking, eigenaresse van Stichting Alfa-reizen, zal deze avond haar visie geven op de mogelijkheden van San Carlos om zich als aantrekkelijk reisdoel te positioneren. Op dit moment werken we nog aan het vinden van een tweede spreker, die u meer kan vertellen over de voor- en nadelen van het ontwikkelen van (eco)toerisme in een kwetsbaar gebied zoals de regio Río San Juan. De avond vindt plaats om uur in de bovenzaal van Land van Kokanje, Oude Boteringestraat 9 in Groningen. Houdt voor meer informatie onze site in de gaten: Als uw mailadres bij ons bekend is, zult u t.z.t. een persoonlijke uitnodiging ontvangen. Begin 2011 stond Ineke de Groot namens de Stedenband èn de regio Río San Juan op de Vakantiebeurs in Utrecht. Doel was de regio te promoten voor toerisme. Na haar activiteiten op de beurs onderzocht zij met de Stedenband de mogelijkheden om een reis naar Nicaragua te organiseren via een Groninger reisbureau. Internoord had met ons in 2008 al een pilot gedaan, maar dat had nog geen vervolg gekregen omdat de promotie van de reis onder het juiste publiek nog niet zo gemakkelijk bleek te zijn. We zochten naar nieuwe alternatieven en Stichting Alfareizen had direct interesse. Zo werd het idee geboren om eind 2011 de eerste promotiereis met journalisten naar Nicaragua te organiseren. De reis was zo n succes dat Alfareizen nu een vaste reis Nicaragua in haar aanbod heeft opgenomen! Door: Marja Bucking, directeur-eigenaar Stichting Alfareizen Op 1 november 2011 vertrok een groepje enthousiaste reizigers voor een speciale promotietrip georganiseerd door de Stichting Alfa Reizen te Groningen, in samenwerking met de Stedenband Groningen-San Carlos, naar Nicaragua. Vanuit een druilerig Nederland scheepten zij zich in, eerst naar Houston, Texas, en dan verder naar Managua. Het gezelschap bestond uit een tweetal journalisten, een ex-journalist, een reisorganisatrice, een fotografe, een designer, een fairtrade-specialiste, ikzelf als directrice van Alfa Reizen, reisleidster Ineke de Groot (werkzaam voor de Stedenband in San Carlos) en nog twee aanhangers. In de hoofdstad Managua werden we vakkundig en enthousiast welkom geheten door Sandra Mejía van de Stichting HOPEN Nicaragua: een vereniging van kleine hotels, die de reis voor een groot deel had bekostigd. Ook Ninoska García van het Landelijk Nicaraguaans Bureau voor Toerisme INTUR, en reisbureau NTUR waren er om ons te ontvangen. Deze partners hadden allen ook een gedeelte van de reis in Nicaragua verzorgd. In Managua werden wij rondgeleid door een zeer enthousiaste gids, die ons echt alles en alles vertelde over haar prachtige land. Wij bezochten het koloniale stadje Granada, de vroegere hoofdstad, en we voeren op het grote meer van Nicaragua naar het eilandje Ometepe, waar alweer een deskundige en bijzonder aardige gids, Antonio, ons van alles wat op het eiland belangrijk was, op de hoogte bracht. Van koffieplantages tot vulkanen, van oeroude inscripties tot zijn eigen oeroude overgrootmoeder (107 jaar!). Het was een geweldige belevenis! San Carlos was natuurlijk een van de hoogtepunten, vanwege de Stedenband en het werk wat Ineke daar verricht. Zij had voor ons een boottocht op de Río San Juan georganiseerd. Een geweldige tocht helemaal naar de andere kant van het land, San Juan del Norte (Greytown). Daar kon je zien dat er in de 19e eeuw door de Engelsen een poging was gedaan een kanaal te graven van de Caribische naar de Atlantische kant. Helaas is dit nooit helemaal tot stand gekomen, het Panama kanaal ging met de eer strijken. Inheemse Indianen kwamen ook op ons pad en zij waren zo vriendelijk ons hun huis en haard te laten zien. Pijl en boog werden gedemonstreerd en na een korte boswandeling voeren we weer stroomafwaarts terug. In El Castillo werden wij door de bevolking meegevoerd de straat op, er werd gevierd dat de zittende president Daniel Ortega de verkiezingen had gewonnen. Dat werd dansen op straat, tot diep in de nacht! De laatste dagen waren bestemd om via San Carlos (waar we het huisje van Ineke bewonderden) de lange busreis terug naar Managua te maken. Sandra Mejía had een heuse afscheidsavond georganiseerd met een geweldig diner, een prachtige folkloregroep, alle voor ons belangrijke mensen en een vertegenwoordiger van de Nederlandse Ambassade met zijn vrouw. Kortom: een superavond, die we echt niet hadden verwacht. Een waardig afscheid van een prachtig land. Misschien kunnen we met onze promotie er toe bijdragen dat er nu meer toeristen naar Nicaragua willen, en vooral Nederlandse toeristen! De grafstenen op de begraafplaats in San Juan del Norte herinneren nog aan de Britse overheersing

8 Zelf met de Doorvoerroute naar Nicaragua! Vertrouwen in vooruitgang Afscheidsinterview met voorzitter Gerrit Zock Gerrit Zock trad in 1995 toe tot het bestuur van de Stedenband Groningen-San Carlos. Hij begon als penningmeester, maar dat was, naar zijn eigen zeggen niet zo n succes. Als je mij mijn gang had laten gaan, dan was de Stedenband failliet geweest, zegt hij daar meestal over. Gerrit werd voorzitter en dat deed hij vele jaren lang. Bestuursleden kwamen en gingen, er waren goede en slechte tijden, maar betrokken en bevlogen als het om San Carlos en Groningen ging, was Gerrit altijd! Solidariteit is voor hem beslist geen holle frase. Nu, na jaren inzet voor de Stedenband, neemt Gerrit afscheid. Hij heeft het stokje overgegeven aan Sippy van der Meer, die sinds 3 juli in functie is als voorzitster. Onder het motto lest best, sluiten we daarom deze Enlace! af met een interview met Gerrit, dat door Eva Vrieze werd gehouden. De vragen die als basis dienden, kwamen van de medebestuursleden. ALFA REIZEN, Groningen, organiseert in 2012/2013 ongeveer eenzelfde reis als de hierboven beschreven promotiereis van Iedereen kan zich daarvoor inschrijven, ofwel via de website www. stichtingalfareizen.nl ofwel op het adres Tussen beide Markten 43, 9712 CC Groningen, tel / mobiel adres Deze reis heet de Doorvoerroute oftewel la Ruta del Tránsito, wat inhoudt dat in de 19e eeuw men een doorvoerroute zocht via Nicaragua en Panama naar de goudmijnen van Californië. Men begon een kanaal te graven aan de Caribische kust, maar dit bleek toch te moeilijk en te gevaarlijk en het plan werd opgegeven. Het idee van hoe het had moeten worden kun je op de Río San Juan een beetje ervaren. We bezoeken natuurlijk de hoofdstad Managua en de vroegere hoofdstad León, met prachtige koloniale huizen en een koloniale kathedraal, alles nu onder bescherming van de Unesco. Verder gaat het terug zuidwaarts naar Masaya, centrum van de Nicaraguaanse folklore, met zijn leuke markt en interessante vulkaan. Dan naar de plaats Granada, ook een vroegere hoofdstad en havenstad aan het grote meer van Nicaragua. Daarna rijden we naar San Juan del Sur, aan de grens met Costa Rica. Er is een mogelijkheid daar reuzenschildpadden te spotten in de nacht. De majestueuze rivier San Juan. Op het eiland Ometepe zien we de vulkanen Concepción en Maderas en we bezoeken een museum met precolumbiaanse beelden. Naar San Carlos gaan wij natuurlijk, bijna verplicht, vanwege de Stedenband en een stukje de Rio San Juan op, naar El Castillo. Hier staat een groot Spaans fort, van waaruit men piraten beschoot. s Nachts kun je kaaimannen bekijken (en aanraken), langs de kant zie je krokodillen en in het regenwoud zie je apen en rode ara s. Terug gaan we via San Carlos, met de bus naar Managua voor onze afscheidsavond. De volgende ochtend is de vlucht terug naar Nederland. De reis duurt 13 dagen en kost 2095 in 2012 en 2195 in Inbegrepen zijn de vluchten, de hotels met ontbijt, de excursies, busvervoer, bootvervoer en een afscheidsdiner met folklore. De reis wordt begeleid door onze Ineke de Groot, Stedenbandmedewerkster in San Carlos. Aanmelden via Alfa Reizen rechtstreeks of via de Stedenband Groningen-San Carlos. Laat deze kans om dit mooie, interessante land te zien, niet liggen, meld je aan!!! Voor meer informatie over de historie van Nicaragua en bijvoorbeeld de goudzoekersroute zie: san-carlos/verleden/ Trotse terugblik Op de vraag waar Gerrit trots op is, volgt meer dan één antwoord: trots is Gerrit allereerst op de overeenkomst die de Stedenband heeft gesloten met het UMCG. Het betekent dat er meer geneeskundestudenten coschappen kunnen lopen in het ziekenhuis in San Carlos maar dat de Stedenband daar minder voor hoeft te organiseren. Het ondersteunt zowel de ontwikkeling van de geneeskunde in San Carlos en omgeving, als van de studenten. De overeenkomst is een logisch stageproject dat navolging verdient met andere onderwijsinstellingen. Andere projecten waar Gerrit trots op is, illustreren ook het belang van Groningse betrokkenheid. Zo is San Carlos tweemaal uitgeroepen tot de schoonste stad van Nicaragua mede door het afvalproject dat de Groningse Milieudienst samen met de gemeente San Carlos heeft opgezet. Delen van de wijkvernieuwing die je ziet, zijn tot stand gekomen met behulp van Groningse woningcorporaties en architectenbureaus. De ruimte die de stedenbandorganisatie heeft gekregen van de Groningse gemeente, maakt onze organisatie wellicht een aantrekkelijker samenwerkingspartner. Gerrit heeft in ieder geval genoten van die relatieve autonomie van de Stedenband. En van de geslaagde samenwerking daardoor met Groningse organisaties en vrijwilligers en natuurlijk met het bestuur en bureau. Tenslotte roemt hij de vooruitgang die de gemeente San Carlos zelf heeft doorgemaakt. De bestuurlijke organisatie is beter georganiseerd, hetgeen je bijvoorbeeld terug ziet in beleidsmatiger optreden en een beter geordende publieke ruimte. Al wordt Gerrit ook wel nostalgisch als hij terugdenkt aan het wanordelijke doolhof dat bijvoorbeeld de markt op de Malecón ooit was. Uit zijn eerste bezoeken kent Gerrit een heel andere charme van San Carlos dan tegenwoordig. Het stadje is toegankelijker geworden voor toeristen, maar gelukkig is de goede sfeer nooit veranderd. Evenals de hartelijke en optimistische mensen, het fantastische uitzicht vanaf het Fort en de avonden bij restaurant Mirador. De allermooiste plek echter, ligt iets verderop in de gemeente; na een fantastische bootreis over het meer van Nicaragua vind je op Solentiname de ideale mix van schitterende natuur en kleurrijke cultuur. Stedenbandorganisatie zonder Gerrit Maar Gerrit zal niet alleen San Carlos missen. In Groningen genoot hij van het spontane verbinden van Noordelijke actualiteit of initiatieven met Nicaraguaanse mogelijkheden. Ook al liet een concreet resultaat van zo n verbinding soms op zich wachten. Onze netwerkkoning laat ons bestuursleden dan ook na om het geduld en vertrouwen te hebben van een kathedralen bouwer. En internationalisering is jammer genoeg zo n kathedraal. Terwijl het zo belangrijk is dat mensen naar buiten blijven kijken. Dat geldt voor mensen in Groningen, maar ook in San Carlos. Wat zou Gerrit daarom graag zien dat overheid, bedrijfsleven en onderwijs grenzeloos werken. Nationale organisaties hebben daarin een ondersteunende en versterkende rol. Die gedrevenheid maakt dat Gerrit niet helemaal afscheid gaat nemen. Hij zal zich nog inzetten voor de vraag van de bekende Nicaraguaanse destilleerderij CEP (Centro Empresarial Pellas), om samen te werken aan duurzaam toerisme. Op het gebied van onderwijs blijft Gerrit zich inzetten voor meer kennisuitwisseling tussen Noordelijke en Sancarleense studenten. Want onderwijs en over je grens durven kijken, is volgens hem de basis voor ontwikkeling. >> Lees verder op pagina

9 Gerrit in gesprek met liberaal raadslid Jairo Fernández. Archipel Solentiname, één van de favoriete plekken van Gerrit in de gemeente San Carlos. Altaar en kruisbeeld van Ernesto Cardenal in de 'kerk' op het eiland Mancarrón, Solentiname. Vriendschap speelt een belangrijke rol bij de Stedenband Frank Ochomogo (l) en Gerrit. Gerrit zonder stedenbandorganisatie Met die basis voor ontwikkeling is Gerrit nog wel even zoet. Onderwijs is ook de rode draad in zijn betaalde werk dus met Zock Advies gaat hij nog wel even door. Tussendoor geniet hij van de ontwikkeling van de kleinkinderen. Ook blijft Gerrit zelf in ontwikkeling door veel te lezen over geschiedenis. Als zijn levenspartner Annemarie volgend jaar met pensioen gaat, heeft hij daar nog meer tijd voor. Dan plant hij zijn adviesklussen tussen de vakanties, het lezen en het oppassen in, in plaats van andersom. Mocht hij in al die drukte de Stedenband vergeten, dan hangen er gelukkig nog wat persoonlijke balsahouten geschenken aan zijn muur. De Stedenband zal Gerrit in ieder geval nooit vergeten! Enlace! is een uitgave van Stedenband Groningen-San Carlos Postbus 268, 9700 AG Groningen Bezoekadres Europaweg 8 T F E I Linkedin-goep Stedenband Groningen-San Carlos Like us on Facebook! facebook.com/grunnsancarlos Rekeningnummer Hoofdredactie Muriël Duindam Opmaak Caro Helder Ontwerp Maaike de Laat Bijdragen Marja Bucking, Muriël Duindam, Ineke de Groot, Ivar van der Leij, Eva Vrieze, Tanka Weijer, Mette Weijling Fotografie Marijke den Arend, Muriël Duindam, Ineke de Groot, Inge Jongman, Ivar van der Leij, Wouter Novak, Eva Vrieze, Tanka Weijer

14-daagse Avontuurlijk Suriname

14-daagse Avontuurlijk Suriname REIZEN - VOYAGES Tel.32-3-238.11.03 Fax.32-3-238.71.58 Bresstraat, 14 IATA : 08210381 2018 Antwerpen licentie : A 1275 BELGIUM www.coconuttravel.be/suriname/ info@coconuttravel.be www.coconuttravel.be

Nadere informatie

Voorbeeldreis Nicaragua Actief 18 dagen

Voorbeeldreis Nicaragua Actief 18 dagen Voorbeeldreis Nicaragua Actief 18 dagen Dag 1 Managua Bij aankomst in Managua transfer naar het hotel met een zwembad om bij te komen van de reis. Als jullie nog willen eten dan kan dat om de hoek. Het

Nadere informatie

Costa Rica & Nicaragua Lustrumreis 16 dagen- 14 nachten

Costa Rica & Nicaragua Lustrumreis 16 dagen- 14 nachten Costa Rica & Nicaragua Lustrumreis 16 dagen- 14 nachten Deze lustrumreis brengt jullie naar Costa Rica en Nicaragua. Nicaragua is als toeristische bestemming nog nauwelijks ontdekt. Het land kent een turbulente

Nadere informatie

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag?

Vakantiegedrag. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Factoren die van invloed zijn op vakantiegedrag. Wat is vakantiegedrag? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over vakantiegedrag van mensen. Het maakt je duidelijk waarom mensen met vakantie gaan en hoe de keuze voor een vakantie tot stand komt. Wat wordt er van jou

Nadere informatie

Costa Rica. Tropisch avontuur Stranden Bananen Papegaai. Neem je ouders mee naar... Costa Rica. San José Regenwoud Koffieplantages.

Costa Rica. Tropisch avontuur Stranden Bananen Papegaai. Neem je ouders mee naar... Costa Rica. San José Regenwoud Koffieplantages. Tropisch avontuur Stranden Bananen Papegaai San José Regenwoud Koffieplantages Vulkanen Vlinders Neem je ouders mee naar... Costa Rica Een reisgids voor kinderen?! Ben jij een echte avonturier? Zou je

Nadere informatie

Studiereis Lanzarote & Fuerteventura. 21 september t/m 25 september 2008

Studiereis Lanzarote & Fuerteventura. 21 september t/m 25 september 2008 Studiereis Lanzarote & Fuerteventura 21 september t/m 25 september 2008 21 september 2008 s Ochtends in aller vroegte verzamelen we op Schiphol met 20 reisagenten voor de studiereis naar Lanzarote & Fuerteventura.

Nadere informatie

LOGBOEK Werkweek 24 t/m 28 juni

LOGBOEK Werkweek 24 t/m 28 juni LOGBOEK Werkweek 24 t/m 28 juni Leerlingen: 1.) 2.) 3.) 4.) 5.) Coach: Groepsnaam: 1 LOGBOEK WERKWEEK Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Planning... 3 De opdrachten... 4 Reisplan... 5 Stap

Nadere informatie

Casa el Castanar Spanje Gran Canaria Fontanales

Casa el Castanar Spanje Gran Canaria Fontanales Casa el Castanar Spanje Gran Canaria Fontanales 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Casa el Castanar - (Spanje Gran Canaria Fontanales) - 3 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden

Nadere informatie

Natuur en Cultuur. Dag 1 Maun

Natuur en Cultuur. Dag 1 Maun BOTSWANA SELF DRIVES Natuur en Cultuur Dag 1 Maun U haalt de 4x4 op bij het vliegveld en krijgt een uitgebreide 1-2 uur durende overdracht van de auto, de uitrusting en de route. Er is volop gelegenheid

Nadere informatie

Voorbeeldreis Colombia actief Met Bogotá - Villa de Leyva Leticia - Cartagena en de trekking Ciudad Perdida

Voorbeeldreis Colombia actief Met Bogotá - Villa de Leyva Leticia - Cartagena en de trekking Ciudad Perdida Voorbeeldreis Colombia actief Met Bogotá - Villa de Leyva Leticia - Cartagena en de trekking Ciudad Perdida Deze reis vraagt enige zelfstandigheid zo moet er soms zelf taxi geregeld worden. Zo blijven

Nadere informatie

Argentinië. Inleiding. Geografie

Argentinië. Inleiding. Geografie Argentinië Inleiding Argentinië is vooral bekend om de Tango, dat is een wereldberoemde dans, op speciale muziek. En natuurlijk is Argentinië óók bekend om Máxima. De tango is in de 19e eeuw ontstaan in

Nadere informatie

Toeristen in Nederland

Toeristen in Nederland Toeristen in Nederland Het is bijna zomer. Veel Nederlanders gaan lekker op vakantie naar het buitenland. Maar er komen ook heel veel buitenlandse toeristen naar Nederland. Hoeveel zijn dat er eigenlijk?

Nadere informatie

Danpaati River Lodge. Escape to the jungle and meet the amazing Maroon Culture. Activiteitenboekje

Danpaati River Lodge. Escape to the jungle and meet the amazing Maroon Culture. Activiteitenboekje Danpaati River Lodge Escape to the jungle and meet the amazing Maroon Culture Activiteitenboekje d Danpaati River Lodge is meer dan alleen uw droombestemming in het regenwoud van Suriname. Behalve genieten

Nadere informatie

Thema Sportief. Backpackcursus in Thailand, 30 dagen

Thema Sportief. Backpackcursus in Thailand, 30 dagen Thema Sportief Backpackcursus in Thailand, 30 dagen Reisschema Dag 1 Amsterdam - Bangkok Dag 2 aankomst Bangkok Dag 3 Bangkok Dag 4 Bangkok - Ratchaburi Dag 5 Ratchaburi - Bangkok Dag 6 Bangkok Dag 7 eigen

Nadere informatie

Wist je dat.. dan 70% van alle koraalsoorten ter wereld te vinden.

Wist je dat.. dan 70% van alle koraalsoorten ter wereld te vinden. Beleef.. Raja Ampat Wist je dat.. Je 48 jaar bezig bent om alle eilanden te bezoeken... Je bent 48 jaar bezig wanneer je iedere dag een ander eiland in Indonesië bezoekt! Indonesie bestaat namelijk uit

Nadere informatie

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie?

Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? Trots op Groningen Hoe beleven Groningers het wonen en recreëren in de provincie? In deze factsheet staat de beleving over het wonen en over het recreëren in Groningen centraal. Het gaat om hoe de inwoners

Nadere informatie

Foto Avontuur Thailand

Foto Avontuur Thailand Foto Avontuur Thailand 2 Thailand You don't take a photograph, you make it. Ansel Adams Inhoud 3. Programma 4. Foto Avonturen 5. Locaties 7. Groepen 10. Workshops 12. Thema s 13. Vaardigheden 14. Onze

Nadere informatie

!!! Reisprogramma: Natuur en strand extensie, Thailand. Dag 1, Krabie

!!! Reisprogramma: Natuur en strand extensie, Thailand. Dag 1, Krabie Reisprogramma: Natuur en strand extensie, Thailand Dag 1, Krabie Krabi, in Zuid Thailand, aan de kust van de Andamanse Zee vlakbij het Than Bok Khorani National park is bekend om zijn karst rots formaties

Nadere informatie

11- daagse studierondreis door Amerika

11- daagse studierondreis door Amerika 11- daagse studierondreis door Amerika Van San Francisco via Death Valley, Grand Canyon naar Las Vegas 8-18 februari 2014 Met onderweg bezoek aan o.a.: World Ag Expo, grote landbouwbeurs in Tulare Boerderijen

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Maleisiё van Kust tot Kust 18 dagen / 15 overnachtingen

Maleisiё van Kust tot Kust 18 dagen / 15 overnachtingen Maleisiё van Kust tot Kust 18 dagen / 15 overnachtingen In deze reis ontdekt u de grote onderlinge verschillen tussen het binnenland en de oost- en westkust van West Maleisië. De westkust is duidelijk

Nadere informatie

14 daagse rondreis. Sri Lanka. Safari & meer

14 daagse rondreis. Sri Lanka. Safari & meer 14 daagse rondreis Sri Lanka Safari & meer Sri Lanka is een tropisch eiland op een unieke locatie in de wereld. De natuur is zo overweldigend dat het eiland in de oudheid de mooiste namen kreeg, zoals

Nadere informatie

Koningin Beatrixschool

Koningin Beatrixschool Nieuwsbrief 38 3-7-2015 Koningin Beatrixschool De Vissersingel 1, 7942EA Meppel www.beatrixschoolmeppel.nl T: 0522-251716 Geachte ouder(s) verzorger(s) Wat een mooi jaar hebben we achter de rug! In deze

Nadere informatie

Victoria Watervallen en het beste van Botswana

Victoria Watervallen en het beste van Botswana Victoria Watervallen en het beste van Botswana 7 daagse reis door oogstrelende en waterrijke natuurpracht Profiel Geheel verzorgd Safari in Afrika s mooiste safarigebied: Chobe en Okavango Delta Eén van

Nadere informatie

16 Daagse Reis, Beklimming Kilimanjaro met Safari verlenging

16 Daagse Reis, Beklimming Kilimanjaro met Safari verlenging 16 Daagse Reis, Beklimming Kilimanjaro met Safari verlenging We beklimmen de Kilimanjaro via de Marangu Route, dit is de oudste route en ook de enige route waar u verblijft in hutten. Er zijn verschillende

Nadere informatie

Ghana projectlijst 2016

Ghana projectlijst 2016 Ghana projectlijst 2016 Ghana is een erg bijzondere bestemming waar je back to basic zult gaan leven. Je neemt hier een duik in de bijzondere Ghanese cultuur en kunt er leuke uitstapjes maken met de andere

Nadere informatie

SANTA SUSANNA - FLORIDA PARK HOTEL - 31 MEI T/M 13 JUNI 2010!!

SANTA SUSANNA - FLORIDA PARK HOTEL - 31 MEI T/M 13 JUNI 2010!! Inhoudsopgave INTRODUCTIE... 3 LOCATIE... 3 HOTELS... 3 EVENEMENTEN... 4 REIS... 4 REISKOSTEN & BETALING... 5 MEER INFORMATIE... 6 AANMELDINGSFORMULIER... 7 Introductie THE NIGHTRIDERS gaan op uitnodiging

Nadere informatie

16 Daagse Camp-Safari met Strandverlening op Zanzibar

16 Daagse Camp-Safari met Strandverlening op Zanzibar 16 Daagse Camp-Safari met Strandverlening op Zanzibar Een voordelige manier om de nationale parken in Tanzania te bezoeken is door tijdens de safari de nachten kamperend door te brengen. Tijdens de Safari

Nadere informatie

WAAR GAAN WE NAARTOE?

WAAR GAAN WE NAARTOE? WAAR GAAN WE NAARTOE? De familie Janssens wil op uitstap. Maar vader, moeder en de kinderen hebben hun eigen wensen! Kan je de familie helpen? Bekijk de brochures. Welke uitstap is goed voor iedereen?

Nadere informatie

Finca Son Sama Spanje Mallorca Llucmajor

Finca Son Sama Spanje Mallorca Llucmajor Finca Son Sama Spanje Mallorca Llucmajor 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Finca Son Sama - (Spanje Mallorca Llucmajor) - 3 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden Zwembad: Ja Airco:

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Cultuur en natuur van Ghana

Cultuur en natuur van Ghana Ghana Rondreis in groep Cultuur en natuur van Ghana Accra - Ejisu - Nkoranza - Boabeng - Laranba - Mole National Park - Kintampo Falls - Techiman - Kumashi - Bosumtwimeer - Axim - Nzulezi - Elmina - Kakum

Nadere informatie

Schaakdag op Curaçao door Evi Zickelbein

Schaakdag op Curaçao door Evi Zickelbein Schaakdag op Curaçao door Evi Zickelbein Tijdens onze vakantie op Curaçao hebben we ook een schaakdag ingepland het kan ook niet, dat we twee weken vakantie helemaal zonder schaken doorbrengen! De Skyline

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Het mooiste van Zuid-Afrika

Het mooiste van Zuid-Afrika Het mooiste van Zuid-Afrika 22 daagse rondreis door Zuid-Afrika (ca. 3.000 km) Profiel Self drive of begeleid Compleet beeld van Zuid Afrika Deels Malaria risico gebied / deels Malaria vrij gebied Safari,

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

Inhoud. Thailand. 4 start 8 chang rai 28 chang mai 34 ayutthaya 44 ao nang 74 ko tao 88 bangkok 98 eind

Inhoud. Thailand. 4 start 8 chang rai 28 chang mai 34 ayutthaya 44 ao nang 74 ko tao 88 bangkok 98 eind Thailand 1 Thailand het verhaal over een reis een reis gemaakt door een gezin een gezin dat houdt van een avontuur een avontuur dat zij samen hebben beleefd een verhaal over: paul van kan conny coppen

Nadere informatie

959,00. Backpacken met een bestemming: 3 weken reizen, Spaans leren én helpen in Peru

959,00. Backpacken met een bestemming: 3 weken reizen, Spaans leren én helpen in Peru Backpacken met een bestemming: 3 weken reizen, Spaans leren én helpen in Peru Ontdek het beste van Peru in 3 weken. Wil je meer dan een standaard toeristische rondreis? In deze reis combineer je tours

Nadere informatie

Informatie voor het project

Informatie voor het project 1 van 10 10-3-2015 14:35 Informatie voor het project CO 2 & milieu CO 2 (koolstofdioxide) is een gas, dat zich altijd en overal om ons heen bevindt. CO 2 is noodzakelijk, maar teveel is niet goed. In de

Nadere informatie

Reisprogramma Wit-Rusland 10 dagen via Praag (groep min. van 8 persoon).

Reisprogramma Wit-Rusland 10 dagen via Praag (groep min. van 8 persoon). Reisprogramma Wit-Rusland 10 dagen via Praag (groep min. van 8 persoon). 1 dag (woensdag) 09.15-14.30 uur. Vlucht Amsterdam Praag - Minsk (excl.). 15.30-16.30 uur. Transfer vliegveld Minsk - hotel «Planeta»***

Nadere informatie

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING

VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING EUROCULT LITO VOLG HET NEDERLANDS ELFTAL TIJDENS HET EK EN GA MEE MET DE ORANJE KARAVAAN MET VERBLIJF OP DE HOLLAND CAMPING Postbus 13050 3507 LB Utrecht Wittevrouwenstraat 36 3512 CV Utrecht Tel: 030

Nadere informatie

Beste mensen, We hopen je weer te zien bij de reis naar Melun en omgeving. Met vriendelijke groeten,

Beste mensen, We hopen je weer te zien bij de reis naar Melun en omgeving. Met vriendelijke groeten, Beste mensen, Met trots presenteren wij ons programma voor de reis naar Melun (Région Ile-de-France- Fontainebleau). We zijn erin geslaagd een afwisselend programma samen te stellen. Net als vorig jaar

Nadere informatie

Elk dag een nieuw avontuur! Groepsreis Zuid Oost Costa Rica 13 dagen

Elk dag een nieuw avontuur! Groepsreis Zuid Oost Costa Rica 13 dagen Groepsreis Zuid Oost Costa Rica 13 dagen Tijdens deze rondreis neemt onze gids u mee naar het zuidoostelijke gedeelte van Costa Rica. We bezoeken diverse nationale parken zoals Los Quetzales, Carara en

Nadere informatie

Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013.

Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013. Fiets vakantie Gran Canaria oktober 2013. In de zomer van 2013 is het plan geboren om met de racefiets een weekje te fietsen op Gran Canaria. 11 oktober is na wat voorbereiding de vertrek datum gevonden.

Nadere informatie

Foto 1: krotten langs de wegen. Foto 3: Wat een drukte op de straten. Foto 4: Kraampjes en straatverkopers langs de wegen

Foto 1: krotten langs de wegen. Foto 3: Wat een drukte op de straten. Foto 4: Kraampjes en straatverkopers langs de wegen Dag 1: Lange reis en eerste indrukken Nadat we afscheid hadden genomen van onze familie en vrienden stapten we in het vliegtuig op Schiphol naar Mumbai. Donderdag 12 februari 's ochtends om 07.00 kwamen

Nadere informatie

MundoRado reis naar Maleme, Kreta.

MundoRado reis naar Maleme, Kreta. MundoRado reis naar Maleme, Kreta. Op maandag 9 juni was het zover. We gingen op vakantie naar het mooie eiland Kreta en om precies te zijn, naar Maleme. Om 12.00 uur moesten wij ons verzamelen op Schiphol

Nadere informatie

Dubai on a budget, Yes you can! De tips van Reisblog Reischick

Dubai on a budget, Yes you can! De tips van Reisblog Reischick Dubai on a budget De afgelopen weken heb ik veel taglijstjes ingevuld, zodat jullie mij een beetje leren kennen als blogster en wat ik heel leuk vind, deze taglijsten zijn ook veel meer gelezen dan dat

Nadere informatie

Lotza's Studios Griekenland Santorini Finikia

Lotza's Studios Griekenland Santorini Finikia Lotza's Studios Griekenland Santorini Finikia 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Lotza's Studios - (Griekenland Santorini Finikia) - 3 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden Zwembad:

Nadere informatie

De steden van Andalusië (8 dagen) - groepsreis

De steden van Andalusië (8 dagen) - groepsreis Website: www.tejedatravel.com Email: info@tejedatravel.com De steden van Andalusië (8 dagen) - groepsreis Deze reis is samengesteld om de belangrijkste steden van Andalusië te ontdekken. U reist in een

Nadere informatie

Finca La Salud Spanje Gran Canaria Telde

Finca La Salud Spanje Gran Canaria Telde Finca La Salud Spanje Gran Canaria Telde 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Finca La Salud - (Spanje Gran Canaria Telde) - 3 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden Zwembad: Nee

Nadere informatie

Egypte. Neem je ouders mee naar... Egypte. Caïro Mummies Kameel. Oases De Nijl. Woestijn Sfinx. Een reisgids voor kinderen?!

Egypte. Neem je ouders mee naar... Egypte. Caïro Mummies Kameel. Oases De Nijl. Woestijn Sfinx. Een reisgids voor kinderen?! Piramides Woestijn Sfinx Farao Oases De Nijl Caïro Mummies Kameel Neem je ouders mee naar... Egypte Een reisgids voor kinderen?! Ben jij een echte avonturier? Zou je meer willen weten over Egypte? Dat

Nadere informatie

Costa Rica & Nicaragua & Panama Lustrumreis Jungle, wildlife, vulkanen en tropische stranden 17 dagen - 15 nachten

Costa Rica & Nicaragua & Panama Lustrumreis Jungle, wildlife, vulkanen en tropische stranden 17 dagen - 15 nachten Costa Rica & Nicaragua & Panama Lustrumreis Jungle, wildlife, vulkanen en tropische stranden 17 dagen - 15 nachten Dit is een prachtige, afwisselende en actieve lustrumreis waarbij jullie drie landen bezoeken.

Nadere informatie

Hotel & Bungalows Changa Turkije Turkse Rivièra Adrasan

Hotel & Bungalows Changa Turkije Turkse Rivièra Adrasan Hotel & Bungalows Changa Turkije Turkse Rivièra Adrasan 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Hotel & Bungalows Changa - (Turkije Turkse Rivièra Adrasan) - 3 sterren 1.2. Faciliteiten

Nadere informatie

Noot. Ik bedank Henk dat hij aan mij zijn verhaal heeft toevertrouwd om dit te redigeren en wens de lezer heel veel plezier.

Noot. Ik bedank Henk dat hij aan mij zijn verhaal heeft toevertrouwd om dit te redigeren en wens de lezer heel veel plezier. Noot Ik had het voorrecht het verhaal over de rondreis door een deel van Amerika als een van de eersten te mogen lezen en het te redigeren. Hierbij heb ik uiteraard de schrijfstijl van Henk niet aangetast.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Spanje. Vlieg met ons mee naar Spanje!

Spanje. Vlieg met ons mee naar Spanje! Spanje Vlieg met ons mee naar Spanje! Vlieg met ons mee naar Spanje! Vlieg met ons mee naar Spanje - Zonnig, bruisend en spectaculair *Spaanse keuken *Heerlijke tapas *Sprankelende Cava *Indrukwekkend

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB 2009. Arabisch CSE KB. tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2009 tijdvak 1 vrijdag 29 mei 9.00 11.00 uur Arabisch CSE KB Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen in de uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor

Nadere informatie

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden,

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden, September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst Hallo mede dierenvrienden, Na mijn indrukwekkende reis naar India, is mij gevraagd om een kort verhaaltje

Nadere informatie

Mr Dim Turkije Zuid-Egeïsche kust Göcek

Mr Dim Turkije Zuid-Egeïsche kust Göcek Mr Dim Turkije Zuid-Egeïsche kust Göcek 1. Algemene informatie Eliza was here - Mr Dim - /turkije/_zuid-egeische_kust/gocek_/mr_dim.htm 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Mr Dim - (Turkije Zuid-Egeïsche

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Informatie Oranje Huis / Duivels Huis Brazilië

Informatie Oranje Huis / Duivels Huis Brazilië Informatie Oranje Huis / Duivels Huis Brazilië Net als tijdens het EK in Charkov beiden we ook in Brazilië de mogelijkheid te verblijven in het Oranje Huis / Duivels Huis. Het Oranje en Duivels Huis wordt

Nadere informatie

Duurzaamheidsbeleid Doingoood

Duurzaamheidsbeleid Doingoood Duurzaamheidsbeleid Doingoood Over Doingoood Doingoood bestaat uit 2 delen: Doingoood volunteer work (sociale onderneming) en Doingoood foundation (stichting). In al onze werkwijzen en procedures gaan

Nadere informatie

Foto Avontuur Zuid Afrika

Foto Avontuur Zuid Afrika Foto Avontuur Zuid Afrika 2 Zuid Afrika You don't take a photograph, you make it. Ansel Adams Inhoud 3. Programma 4. Foto Avonturen 5. Locaties 7. Groepen 10. Workshops 12. Thema s 13. Vaardigheden 14.

Nadere informatie

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein De oude Grieken en Romeinen hadden ze al en later ook de Vikingen. Koloniën. Koopmannen voeren met hun schepen over zee om met andere landen handel te drijven. Langs de route richtten ze handelsposten

Nadere informatie

Quiz: vraag 1. In welk jaar kwamen de meeste toeristen naar Zeeland? => 17 miljoen overnachtingen A. 1996 B. 2003 C. 2010.

Quiz: vraag 1. In welk jaar kwamen de meeste toeristen naar Zeeland? => 17 miljoen overnachtingen A. 1996 B. 2003 C. 2010. Welkom! #dekamer Quiz Quiz: vraag 1 In welk jaar kwamen de meeste toeristen naar Zeeland? A. 1996 B. 2003 C. 2010 => 17 miljoen overnachtingen Bron: CVO Quiz: vraag 2 Hoeveel vrijetijdsactiviteiten ondernemen

Nadere informatie

6 daagse (vijf nachten) wandelsafari in de Okavango Delta in Botswana. Een groots wildavontuur met luxe waarin u zelf de hoofdrol speelt

6 daagse (vijf nachten) wandelsafari in de Okavango Delta in Botswana. Een groots wildavontuur met luxe waarin u zelf de hoofdrol speelt Okavango Delta Trail 6 daagse (vijf nachten) wandelsafari in de Okavango Delta in Botswana Profiel Wandelen in de sporen van dieren Weg van onze moderne wereld naar de wieg van onze beschaving Het echte

Nadere informatie

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin Luciano en Hans Christiaan en Richard Jena en Arianne Bianca en Gerrit Danielle en Jan Jules en Martin Het was vroeg.6 uur verzamelen op station Utrecht Centraal. Vandaar gingen we via Rotterdam naar Brussel.

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

ERVAAR REIZEN ERVAAR JONGERENREIZEN. Meikoel 3 I 6001 EE Weert I Limburg Nederland 0495-45 66 15 I Contact@ErvaarReizen.nl

ERVAAR REIZEN ERVAAR JONGERENREIZEN. Meikoel 3 I 6001 EE Weert I Limburg Nederland 0495-45 66 15 I Contact@ErvaarReizen.nl Meikoel 3 I 6001 EE Weert I Limburg Nederland 0495-45 66 15 I Contact@ErvaarReizen.nl ERVAAR JONGERENREIZEN Rondreis The essence of Egypt van 10-02-2013 tot 17-02-2013 Hartelijk dank voor je belangstelling

Nadere informatie

Reisverslag Helgoland

Reisverslag Helgoland Reisverslag Helgoland Op donderdagochtend om 4 uur ben ik met een goede vriend vertrokken naar Bremerhaven in Duitsland waar we om half tien de boot moesten hebben naar Helgoland. Doordat we door de Duitse

Nadere informatie

De Road Runners naar Luxemburg.

De Road Runners naar Luxemburg. De Road Runners naar Luxemburg. Donderdag 13 mei was het weer zo ver de Road Runners { zo noemen zich tegenwoordig } en aan hang { supporters } 11 personen, zijn we naar Luxemburg geweest, het is een combinatie

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Suriname Voorwoord Ik houd mijn werkstuk over het land Suriname. Ik heb het onderwerp gekozen omdat mijn oom uit Suriname komt en ik het daarom ook een heel interessant land vind waar ik graag meer over

Nadere informatie

Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar

Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Hotel Alahuar - (Spanje Alicante Vall de Laguar) - 4 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden Zwembad:

Nadere informatie

Juli - augustus 2011 - nr 335

Juli - augustus 2011 - nr 335 Juli - augustus 2011 - nr 335 Kijker nr 335 : zomer 2011 Voor sommigen zit het er misschien al bijna op. Voor anderen is het nog maar pas begonnen en voor nog anderen duurt het nog enkele weken. Eén ding

Nadere informatie

Expeditieprogramma Malawi

Expeditieprogramma Malawi Expeditieprogramma Malawi Let op: dit is een indicatie van het programma, tijdens de expeditie zelf kan dit nog veranderen. Dag 1 (za) - Vertrek uit Brussel Dag 2 (zo) - Aankomst Lilongwe Vandaag komen

Nadere informatie

programma malaga / marbella

programma malaga / marbella malaga / marbella dag 1 2013 ochtend Bienvenidos!! Aankomst op de luchthaven van Málaga en meet & greet met een lokale tourleader. We rijden naar Málaga stad waar we de ochtend goed beginnen! We gaan churros

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Het mooiste van Kruger en Swaziland

Het mooiste van Kruger en Swaziland Het mooiste van Kruger en Swaziland 8 daagse rondreis van Mpumalanga naar Swaziland Profiel Self drive of begeleid Safari, Natuur, Golf of Spa Blyde River Canyon en authentiek Afrika in Swaziland Authentiek

Nadere informatie

KLINKEN IN SENEGAL Februari 2014

KLINKEN IN SENEGAL Februari 2014 KLINKEN IN SENEGAL Februari 2014 In november 2011 heb ik met de stichting Zaouli een yogareis gemaakt naar Abene in het zuiden van Senegal. Het programma was gevarieerd, met dagelijks een yogales en veel

Nadere informatie

In de sporen van Livingstone

In de sporen van Livingstone In de sporen van Livingstone 40 daagse autoreis door Zuidelijk Afrika Profiel Met uw eigen vervoermiddel (classic, 4x4, motorfiets) of huurauto van Kaapstad naar Nairobi Vooral over verharde wegen en gravel

Nadere informatie

Vivian ter Huurne (Weddingplanner)

Vivian ter Huurne (Weddingplanner) PRIJSLIJST 2016 Jullie bruiloft is eigenzinnig, vol emotie en met oog voor detail. Jullie trouwen bij een locatie die iets met jullie doet, of dit nu een groot landgoed is of juist bij jullie ouders in

Nadere informatie

Extensie Drakensbergen voor de Het beste van KZN reis

Extensie Drakensbergen voor de Het beste van KZN reis Extensie Drakensbergen voor de Het beste van KZN reis Extensie D rakenbergen aan Het Beste van KwaZulu-Natal De onderstaande extensie betreft een additionele 6 dagen welke aan de Het beste van KZN reis

Nadere informatie

Wintersport 2016 naar Oostenrijk

Wintersport 2016 naar Oostenrijk Wintersport 2016 naar Oostenrijk Dit jaar organiseren Jan Broekman en Annemiek Paulussen weer de wintersportvakantie van De Wissel. We vertrekken op vrijdag 11 maart en komen we op zondag 20 maart met

Nadere informatie

1 Buitenlandreizen 2016 Romboutscollege. Buitenland Reizen. Romboutscollege

1 Buitenlandreizen 2016 Romboutscollege. Buitenland Reizen. Romboutscollege 1 Buitenlandreizen 2016 Romboutscollege Buitenland Reizen 2016 Romboutscollege 2 Buitenlandreizen 2016 Romboutscollege Beste leerlingen en ouders, De buitenlandreizen voor 2016 komen eraan. De reizen zijn

Nadere informatie

DESIGN DOCUMENT CRIA VSD

DESIGN DOCUMENT CRIA VSD DESIGN DOCUMENT CRIA VSD Travellu Design Document Dennis de Kruijf 506404 CRIA LA FEB Datum: 02-04 - 2015 inhoudsopgave INLEIDING inhoudsopgave 2 INLEIDING 3 home page 4 destinations 5 experiences 6 plan

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Product informatie. De Canada a la carte specialist

Product informatie. De Canada a la carte specialist De Canada a la carte specialist Product informatie QUEBEC IN BED & BREAKFAST vanaf 1614 14 dagen/12 nachten Dagelijks vertrek van 1 mei au 31 oktober 2016 Fly & Drive ROUTE DAG 1 : BRUSSEL MONTRÉAL Vertrek

Nadere informatie

Reisverslag Wijnreis 2011

Reisverslag Wijnreis 2011 Woensdag 2 November: Een uitgestelde start in verband met een ISO audit.. Omniva le Ridderkerk om 16.45 uur. Tot onze verbazing geen files in ons land en België. Spreuk van de dag 1: Morgen zien we meer:

Nadere informatie

slecht onvoldoende voldoende goed zeer goed 0,00% 0,00% 6,90% 34,48% 58,62%

slecht onvoldoende voldoende goed zeer goed 0,00% 0,00% 6,90% 34,48% 58,62% Enquête reis Dresden 3-4-5 juni 2011 Totaal mogelijke antwoorders: 65 Totaal antwoorders: 29 Respons: 44,62% A. REISDOEL / PROGRAMMA: Waardering 9.0 0 0 2 10 17 0,00% 0,00% 6,90% 34,48% 58,62% - Past bij

Nadere informatie

November 2010. Nieuwsbrief 1

November 2010. Nieuwsbrief 1 Nieuwsbrief 1 Finse, Noorwegen Hallo! Welkom bij mijn eerste echte nieuwsbrief. Mijn intentie is om ongeveer elke 2 a 3 maanden een nieuwsbrief te maken met mijn belevenissen. Ik kreeg dit idee van mijn

Nadere informatie

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a

De Evolutietheorie. Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a De Evolutietheorie Gemaakt door : Thomas Pereira Datum : 26-3-2010 School : Het Baken Klas : 7a 1 Inhoudsopgave 2. Inleiding... 3 3. Wat is Evolutie en wie is Darwin?... 4 3.1 Wat is Evolutie?... 4 3.2

Nadere informatie

DE VIJFDAAGSE SCHAAKWEEK

DE VIJFDAAGSE SCHAAKWEEK Stichting PPL en schaakvereniging Bloemendaal kondigen u aan: DE VIJFDAAGSE SCHAAKWEEK NAAR POLEN Schaakweek naar Polen, 2009 1 Van woensdag 3 juni t/m zondag 7 juni gaan we, samen met de hulporganisatie

Nadere informatie

Arrangement. Exclusieve rondreis Peru. 15 dagen/13 nachten

Arrangement. Exclusieve rondreis Peru. 15 dagen/13 nachten Exclusieve rondreis Peru Groepsreizen, Incentives & Vakanties Arrangement Exclusieve rondreis Peru 15 dagen/13 nachten Peru, één van Zuid-Amerika s meest authentieke landen, herbergt een zeldzame mengeling

Nadere informatie