Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2013"

Transcriptie

1 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Eerste halfjaar 2013 Den Haag, november 2013

2 Samenvatting Meer actieve consumenten Voor het tweede jaar op rij stijgt het aantal overstappers op de energiemarkt voor consumenten. Tussen 1 juli 2012 en 1 juli 2013 stapte 13,6% over voor elektriciteit en 13,3% voor gas. Inmiddels geeft 44% van alle huishoudens aan wel eens te zijn overgestapt naar een andere leverancier voor gas. Nog eens 40% zegt te overwegen om binnen nu en twee jaar te gaan overstappen. Dalende prijzen en grote prijsverschillen Dat meer huishoudens besluiten over te stappen is niet verwonderlijk. Het prijsvoordeel dat te behalen is bij een overstap is nog steeds aanzienlijk. In een momentopname bij prijsvergelijkers voor energie is een maximaal prijsverschil van 451 gemeten in de jaarkosten voor een gemiddeld huishouden. Niettemin zijn de prijzen voor elektriciteit en gas voor nagenoeg alle contractvormen gedaald sinds 1 januari Alleen de contracten voor elektriciteit voor onbepaalde tijd en een variabel tarief zijn gelijk gebleven. Hardnekkige overstapdrempels Ruim de helft van alle consumenten stapte nooit over. Dit kan te maken hebben met de onderschatting van het te behalen voordeel. Gemiddeld wenst een consument per jaar 172 te besparen met een overstap, maar hij denkt slechts 84 te kunnen besparen. In werkelijkheid is er voor een gemiddeld huishouden tot 451 per jaar te besparen. Deze overstapdrempel lijkt beslecht te kunnen worden door het verstrekken van duidelijke informatie hierover. Consumenten noemen nog andere overstapdrempels, zoals de angst voor de administratieve rompslomp en de tijd en moeite die een overstap kost. Ook de grote tevredenheid over de huidige situatie wordt als reden genoemd om niet over te stappen. Deze overstapdrempels raken de gedragspsychologische kant van consumenten. ACM onderzoekt daarom wat het gedrag van de consument kan beïnvloeden. 1/20 Grote tevredenheid over eigen leverancier Consumenten zijn bijzonder te spreken over de dienstverlening van hun eigen leverancier. Slechts 1% van alle consumenten is daadwerkelijk ontevreden over de dienstverlening. Dit is goed nieuws en duidt erop dat energiebedrijven gemiddeld genomen de administratieve organisatie goed op orde hebben. Ook heeft een meerderheid van de consumenten sinds een aantal jaar vertrouwen in de energiemarkt als geheel. Informatie wordt vertrouwd, maar blijft onduidelijk Een kwart van alle consumenten zoekt zelf informatie over energiebedrijven. Dit doen ze vooral online en dan met name via prijsvergelijkers en websites van energiebedrijven. Het grootste deel van de consumenten vindt het vanzelfsprekend dat de informatie betrouwbaar is. Veel consumenten worden ook nog actief benaderd (64%), met name via de telefoon. De informatie die bij een benadering wordt aangeboden is voor de helft van de consumenten onduidelijk. Op dit vlak hebben energiebedrijven dan ook nog flink wat werk te verrichten. ACM heeft de energiebedrijven in juni van dit jaar aangespoord om de informatievoorziening begrijpelijker te maken voor consumenten 1. Energiemarkt blijft geconcentreerde markt De drie grootste energiebedrijven hebben een marktaandeel van iets meer dan 80% (C3). Dit kan betekenen dat er nog onvoldoende concurrentie is op de energiemarkt voor consumenten. Hoewel steeds meer consumenten overstappen naar een andere energieleverancier gaat dit maar mondjesmaat ten koste van het marktaandeel van de grote drie energiebedrijven. De 1 Zie ook Energiebedrijven moeten duidelijker zijn over prijzen, nieuwsbericht website ACM: https://www.acm.nl/nl/publicaties/publicatie/11620/energiebedrijven-moeten-duidelijker-zijn-over-prijzen/

3 meeste consumenten die overstappen lijken dit dus te doen naar één van de grote drie energiebedrijven. Groene stroom is voor consumenten onduidelijk product Consumenten hebben een diffuus beeld van het product groene stroom. Een deel van de consumenten verwacht bij het afsluiten van een contract voor groene stroom dat dit daadwerkelijk groene stroom is, maar een ander deel verwacht dat zij met het kopen van groene stroom tevens bijdragen aan extra productie van hernieuwbare elektriciteit. 2/20

4 Inleiding en leeswijzer Doel van dit energierapport In deze rapportage treft u de ontwikkeling aan van een aantal kernindicatoren van de energiemarkt voor consumenten. Het doel hiervan is om u een actueel inzicht te geven in belangrijke trends op de energiemarkt voor consumenten. Aanpak en indicatoren De rapportage brengt aan de hand van een aantal kernindicatoren de marktuitkomsten en structuur van de consumentenmarkt voor energie in kaart en het gedrag van de consument. 2 Het geeft de ontwikkeling van de markt weer middels een aantal figuren en feitelijke gegevens over achtereenvolgens het vertrouwen van de consument in de energiemarkt en de tevredenheid van de dienstverlening van het energiebedrijf, de vraag naar producten, de prijzen en prijsverschillen, het overstapgedrag van de consument en de concentratie van de energiemarkt voor consumenten. 3/20 2 Voor dit rapport zijn twee hoofdbronnen gebruikt. Enerzijds is gebruik gemaakt van informatie afkomstig van energieleveranciers, anderzijds is gebruik gemaakt van het consumentenonderzoek dat de ACM laat doen, namelijk in juni en december van elk jaar.

5 Inhoudsopgave 1 Tevredenheid en vertrouwen van de consument Vertrouwen en tevredenheid dienstverlening Tevredenheid over de informatievoorziening Producten Duurzame producten Prijzen en prijsverschillen Opbouw energierekening De energieprijzen: perceptie consument Prijzen elektriciteit en gas Prijsverschillen Overstappen Overstapdrempels Concentratie van de markt /20 Lijst van Figuren Figuur 1 Consumentenvertrouwen in de energiemarkt (% consumenten)... 6 Figuur 2 Tevredenheid over de dienstverlening eigen energiebedrijf (% consumenten)... 6 Figuur 3 Betrouwbaarheid van informatie om energiebedrijven te vergelijken (% consumenten) 7 Figuur 4 Beoordeling van de manier van benaderen door een energiebedrijf (% consumenten). 8 Figuur 5 Onduidelijke informatie bij benadering door een energiebedrijf anders dan het eigen energiebedrijf (% consumenten)... 8 Figuur 6 Soort contract naar looptijd, afname door consument... 9 Figuur 7 Groene en grijze stroomcontracten voor huishoudelijke afnemers (peildatum 31 december en 30 juni) Figuur 8 Verwachting van de consument van groene stroom (meerdere antwoorden mogelijk) 10 Figuur 9 Opbouw energierekening voor een gemiddeld huishouden op 1 juli Figuur 10 Ontwikkeling gemiddelde jaarkosten voor grijze stroom voor een gemiddeld huishouden Figuur 11 Ontwikkeling gemiddelde jaarkosten voor gas voor een gemiddeld huishouden Figuur 12 Prijsverschillen van alle dual fuel contracten op twee prijsvergelijkers (peildatum september 2013) Figuur 13 Overstappercentage per jaar voor elektriciteit en gas tot (bron: EDSN) Figuur 14 Consumenten die sinds 2004 zijn overgestapt naar een andere leverancier (% consumenten) Figuur 15 Bereidheid om binnen nu en 2 jaar over te stappen naar een andere energieleverancier... 16

6 Figuur 16 Overstapdrempels voor consumenten (% consumenten) Figuur 17 Prijsdrempel voor het maken van een overstap naar een andere leverancier Figuur 18 Ontwikkeling van de C3-index sinds de marktopening (bron: leveranciers) Figuur 19 Ontwikkeling van de HHI sinds de marktopening (bron: leveranciers) /20

7 1 Tevredenheid en vertrouwen van de consument 1.1 Vertrouwen en tevredenheid dienstverlening Het vertrouwen van de consument in de energiemarkt blijft stabiel (figuur 1). Ten opzichte van het tweede halfjaar van 2012 is er een lichte daling in het vertrouwen, maar deze is niet significant. Vertrouwen hy (n=474) hy (n=528) hy (n=492) hy (n=527) hy (n=482) volledig tamelijk veel weinig geen 6/20 Figuur 1 Consumentenvertrouwen in de energiemarkt (% consumenten) De Nederlandse consument is in grote meerderheid tevreden over het eigen energiebedrijf. Dit uit zich in de tevredenheid over de dienstverlening van het eigen energiebedrijf. Slechts 2% van alle consumenten geeft in de eerste helft van 2013 aan ontevreden te zijn over de dienstverlening (figuur 2). De dienstverlening van uw energiebedrijf hy (n=489) hy (n=548) hy (n=513) hy (n=553) hy (n=507) heel tevreden tevreden noch tevreden/noch ontevreden ontevreden heel ontevreden Figuur 2 Tevredenheid over de dienstverlening eigen energiebedrijf (% consumenten)

8 1.2 Tevredenheid over de informatievoorziening Bijna een kwart van alle consumenten geeft in de eerste helft van 2013 aan wel eens informatie te zoeken over energiebedrijven, anders dan het eigen energiebedrijf. Dit aandeel is al een aantal jaren stabiel. Consumenten die zoeken naar informatie hebben een grote intentie om ook daadwerkelijk over te stappen. Consumenten zoeken informatie voornamelijk online. Hierbij zijn websites van prijsvergelijkers voor energie het meest populair. Daarna volgen de websites van energiebedrijven en die van consumentenorganisaties. De betrouwbaarheid van de aangetroffen informatie via de verschillende kanalen om energiebedrijven te kunnen vergelijken lijkt in de eerste helft van 2013 gestabiliseerd te zijn en vergelijkbaar met dezelfde periode van vorig jaar (figuur 3). Opvallend is dat een groeiende groep neutraal is over de betrouwbaarheid van de aangeboden informatie en een steeds kleinere groep uitgesproken negatief. Betrouwbaarheid informatie vergelijken energiebedrijven hy (n=117) hy (n=130) hy (n=108) /20 hy (n=111) hy (n=82) zeer betrouwbaar betrouwbaar neutraal onbetrouwbaar zeer onbetrouwbaar Figuur 3 Betrouwbaarheid van informatie om energiebedrijven te vergelijken (% consumenten) Actieve werving van energiebedrijven lijkt steeds minder per telefoon te gebeuren en vaker per . In de eerste helft van 2013 geeft 41% van de consumenten aan per telefoon benaderd te zijn. In dezelfde periode een jaar geleden was dit nog 45%. Van alle consumenten is 12% per mail benaderd, tegenover 8% een jaar gelden. Een kwart van alle consumenten is aan de deur benaderd. Ruim een derde van alle consumenten is in de eerste helft van 2013 in het geheel niet benaderd. Als consumenten zijn benaderd dan is een groeiende groep consumenten positief over die benaderingswijze. Waar in de tweede helft van % van de consumenten aangaf negatief of zeer negatief te zijn over de benaderingswijze, geeft in de eerste helft van 2013 nog 32% aan negatief te zijn (figuur 4).

9 Beoordeling benaderingswijze hy (n=323) hy (n=375) hy (n=352) hy (n=371) zeer positief positief neutraal negatief zeer negatief Figuur 4 Beoordeling van de manier van benaderen door een energiebedrijf (% consumenten) Wel is iets meer dan de helft van de consumenten die benaderd is door een energiebedrijf van mening dat de aangeboden informatie niet eenduidig is (figuur 5). Dit aandeel is al een aantal jaar stabiel. 2% Sprake van onduidelijke of niet-eenduidige informatie 8/20 41% 42% 48% 45% 48% 57% 57% 51% 54% 51% hy (n=366) hy (n=371) hy (n=352) ja nee weet niet hy (n=376) hy (n=323) Figuur 5 Onduidelijke informatie bij benadering door een energiebedrijf anders dan het eigen energiebedrijf (% consumenten)

10 2 Producten De consument neemt in meerderheid gas en elektriciteit contracten af met een onbepaalde looptijd en variabel tarief (figuur 6). De verdeling is sinds de eerste helft van 2012 nagenoeg ongewijzigd gebleven; contracten voor twee en vijf jaar worden mondjesmaat afgenomen, terwijl 1-jarige en 3-jarige contracten elk door ongeveer een vijfde deel van de consumenten wordt afgesloten. Elektriciteit en gas naar looptijd 3% 20% 1% 17% 59% 9/20 Onbepaald Variabel 1 jaar 2 jaar 3 jaar 5 jaar Figuur 6 Soort contract naar looptijd, afname door consument Van de 1 en 3-jarige contracten is het merendeel een contract met vast tarief. Voor 1-jarige contracten geldt dat 15% daarvan een contract is met een variabel tarief. 2.1 Duurzame producten De meeste consumenten in Nederland hebben een contract voor groene stroom. Van alle stroomcontract is namelijk 62% groen (figuur 7). Nooit eerder is dit aandeel zo groot geweest. Ook is de consument bereid om meer te betalen voor groene stroom. In de eerste helft van 2013 geeft de consument aan dat hij bereid is om gemiddeld 12 extra per maand te betalen voor groene stroom.

11 Verdeling Grijze en Groene stroom 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% H H H H H3 Grijs Groen Figuur 7 Groene en grijze stroomcontracten voor huishoudelijke afnemers (peildatum 31 december en 30 juni) De consument heeft echter geen eenduidige verwachting over de gevolgen van zijn keuze voor groene stroom. Figuur 8 geeft de resultaten weer van een stelling die de consument is voorgelegd. Hierbij is de consument gevraagd aan te geven wat hij verwacht als hij groene stroom afneemt. Uit de resultaten blijkt dat een deel van de consumenten verwachtingen hebben ten aanzien van de additionaliteit van groene stroom. 10/20 Verwachting over groene stroom wordt er ergens in Europa groene stroom geproduceerd wordt er ergens in Nederland groene stroom geproduceerd wordt er ergens in Nederland groene stroom productie bijgebouwd wordt er ergens in Europa groene stroom productie bijgebouwd Figuur 8 Verwachting van de consument van groene stroom (meerdere antwoorden mogelijk)

12 3 Prijzen en prijsverschillen 3.1 Opbouw energierekening De totale energierekening van een gemiddeld Nederlands huishouden 3 bedroeg op 1 juli (figuur 9). Een half jaar eerder was deze rekening 6 duurder, en op 1 juli 2012 nog 143 duurder. De leveringskosten voor elektriciteit en gas maken 45% van de totale energierekening uit. Opbouw energierekening Energiebelasting; 350; 19% Meterhuur G; 17,56 ; 1% Netwerkkosten G; 123 ; 7% Meterhuur E; 23,86 ; 1% BTW; 317 ; 17% Netwerkkosten E; 186; 10% Leveringskosten; 811;; 45% Leveringskosten E; 264 ; 15% Leveringskosten G; 546 ; 30% 11/20 Figuur 9 Opbouw energierekening voor een gemiddeld huishouden op 1 juli De energieprijzen: perceptie consument Gemiddeld schat de consument zijn totale energierekening te hoog in. Hij geeft aan gemiddeld bijna 2030 per jaar te betalen voor zijn totale energierekening. Tevens beoordeelt de consument de energieprijs als hoog. Een ruime meerderheid van de consumenten (79%) geeft aan de energieprijzen hoog of te hoog te vinden. Dit aandeel blijft vrijwel ongewijzigd sinds de eerste helft van Prijzen elektriciteit en gas De prijzen voor onbepaalde tijd contracten voor elektriciteit zijn tussen 1 januari 2013 en 1 juli 2013 nauwelijks in prijs veranderd 4. Een gemiddeld huishouden betaalde op 1 januari en op 1 juli 264. De contracten voor een bepaalde termijn voor elektriciteit zijn gemiddeld in prijs gedaald (figuur 10). Op 1 juli 2013 zijn de gemiddelde jaarkosten voor elektriciteit voor 3 Het jaarverbruik van een gemiddeld huishouden is 3312 kwh elektriciteit en 1484 m3 gas (bron: Energietrends 2012, ECN, Energie-Nederland, Netbeheer Nederland) 4 De elektriciteits- en gasprijs is uitgedrukt in kosten per jaar voor het jaarverbruik van gemiddeld huishouden. De weergegeven jaarkosten is het leveringstarief exclusief belastingen.

13 een gemiddeld huishouden ten opzichte van een half jaar eerder voor alle soorten contracten (1, 2, 3 en 5 jaar) tussen de 15 en 20 lager geworden Ontwikkeling elektriciteitsprijs Onbepaald Variabel 1 jaar vast 2 jaar Vast 3 jaar Vast 5 jaar Vast Figuur 10 Ontwikkeling gemiddelde jaarkosten voor grijze stroom voor een gemiddeld huishouden 12/20 De gemiddelde gasprijzen zijn op 1 juli 2013 voor alle soorten contracten gemiddeld lager dan op 1 januari 2013 (figuur 11). De gemiddelde prijzen voor contracten voor 5 jaar zijn het sterkst gedaald: op 1 januari 2013 kostten deze gemiddeld 585 en op 1 juli voor een gemiddeld huishouden. 650 Ontwikkeling gasprijs Onbepaald Variabel 1 jaar Vast 2 jaar Vast 3 jaar Vast 5 jaar Vast Figuur 11 Ontwikkeling gemiddelde jaarkosten voor gas voor een gemiddeld huishouden

14 3.4 Prijsverschillen Prijsvergelijkers voor energie worden veel door consumenten geraadpleegd als eerste oriëntatie op de energiemarkt. Deze websites zijn dan ook een aantrekkelijk middel voor veel energiebedrijven om hun contracten aan te bieden. Als gevolg hiervan zijn de grootste prijsverschillen meestal te vinden op de websites van prijsvergelijkers. Dit zijn prijsverschillen voor dual fuel contracten (contracten waarbij zowel elektriciteit als gas wordt afgenomen). De meeste huishoudens in Nederland hebben een contract voor dual fuel. In een momentopname in september 2013 zijn de grootste prijsverschillen aangetroffen bij contracten voor een bepaalde termijn van 12 tot 24 maanden (figuur 12). Het verschil tussen het duurste en goedkoopste contract betrof voor een gemiddeld huishouden 451 per jaar 5. In februari 2013 waren de grootste prijsverschillen nog te vinden bij de contracten voor onbepaalde termijn Prijsverschillen dual fuel Prijsvergelijkers Onbepaalde mnd mnd mnd 48 t/m 60 mnd termijn Gemiddelde Goedkoopste Duurste Goedkoopste 13/20 Figuur 12 Prijsverschillen van alle dual fuel contracten op twee prijsvergelijkers (peildatum september 2013) 5 Het jaarverbruik van een gemiddeld huishouden is 3312 kwh elektriciteit en 1484 m3 gas (bron: Energietrends 2012, ECN, Energie-Nederland, Netbeheer Nederland)

15 4 Overstappen Tussen 1 juli 2012 en 1 juli 2013 stapte 13,6% van alle huishoudens over naar een andere leverancier van elektriciteit en 13,3% naar een andere leverancier van gas (figuur 13). Een jaar eerder stapte in een vergelijkbare periode bijna 11% over van elektriciteit en gas. 16,00% 14,00% 12,00% Overstappercentages per jaar 10,00% 8,00% 6,00% 4,00% 2,00% 0,00% Elektriciteit Gas 14/20 Figuur 13 Overstappercentage per jaar voor elektriciteit en gas tot (bron: EDSN) Van alle consumenten geeft 44% aan sinds 1 juli 2004 één of meerdere malen te zijn overgestapt naar een andere leverancier (figuur 14). Dit is een significant verschil met een half jaar eerder, toen gaf 36% aan te zijn overgestapt.

16 Overgestapt voor de levering van elektriciteit of gas 64% 63% 60% 62% 54% 33% 35% 36% 36% 44% hy (n=520) Figuur 14 Consumenten die sinds 2004 zijn overgestapt naar een andere leverancier (% consumenten) Het aandeel overstappers in de energiemarkt is in de eerste helft van 2013 gelijk met het aandeel overstappers in de markt voor mobiele telefonie. Van alle consumenten met een mobiele telefonie abonnement geeft 39% aan één of meerdere malen te zijn overgestapt van aanbieder. Consumenten stappen in mindere mate over van zorgverzekeraar; een derde stapte daar over van aanbieder. hy (n=559) hy (n=526) ja nee weet niet hy (n=563) hy (n=501) 15/20 Van alle overstappers in de energiemarkt is iets minder dan de helft één maal overgestapt, ongeveer een derde twee maal overgestapt en 10% drie keer overgestapt. Een kleine groep stapte sinds 1 juli 2004 vier keer of vaker over. Daarnaast zegt 30% van de consumenten bij de eigen leverancier van contract gewisseld te zijn. Dit aandeel is al een aantal jaar constant. De overstapbereidheid blijft toenemen. In de eerste helft van 2013 geeft 40% van de consumenten aan binnen nu en twee jaar waarschijnlijk over te willen stappen naar een andere energieleverancier (figuur 15). Twee jaar eerder gaf nog slechts 26% van de consumenten aan een overstap te overwegen.

17 HY (n=501) HY (n=563) HY (n=524) HY (n=559) HY (n=520) 2010 (n=1000) 2009 (n=1040) Overstapbereidheid 40% 37% 33% 26% 27% 24% 29% 60% 63% 67% 74% 73% 75% 71% Zal (waarschijnlijk) overstappen Zal (waarschijnlijk) niet overstappen Figuur 15 Bereidheid om binnen nu en 2 jaar over te stappen naar een andere energieleverancier 4.1 Overstapdrempels Een tevreden consument stapt minder snel over. Consumenten zijn in overgrote meerderheid zeer te spreken over hun eigen energieleverancier (zie hoofdstuk 1). Tegelijkertijd vormt dit de grootste overstapdrempel. Meer dan 60% van alle consumenten zegt niet over te stappen naar een andere energieleverancier omdat ze tevreden zijn met de huidige leverancier (figuur 16). De administratieve rompslomp of tijd en moeite die consumenten vermoeden aan te treffen rondom een overstap zijn minder grote redenen. De angst dat er uiteindelijk toch meer betaald moet worden dan is beloofd weerhoudt 21% van de consumenten om een overstap te maken. 16/20

18 ik ben tevreden over huidige leverancier overstappen kost veel tijd/moeite ik ben bang voor administratieve rompslomp als ik overstap huidige leverancier biedt goede service ik heb een (meerjaren)contract met huidige leverancier huidige leverancier heeft gunstige prijs ik ben bang dat ik toch meer zal betalen dan mij is beloofd Wat zijn redenen om niet over te stappen ik ben bang om afgesloten 2 3 te worden 1 2 hy (n=374) hy (n=449) hy (n=436) hy (n=478) hy (n=447) 17/20 Figuur 16 Overstapdrempels voor consumenten (% consumenten) Consumenten noemen de prijs als vrijwel de enige prikkel om over te stappen naar een andere energieleverancier. Drie kwart van alle consumenten die hebben overwogen een overstap te maken, of reeds zijn overgestapt, geeft aan dit te hebben gedaan vanwege de prijs. Groene stroom lijkt geen reden van belang te zijn. Slechts 6% van alle consumenten geeft aan een overstap te maken vanwege die reden. Ook de kwaliteit van dienstverlening, zoals de klantvriendelijkheid of betere service is nauwelijks een reden om over te stappen. Hoewel prijs een belangrijke reden is om over te stappen verwachten consumenten nog altijd minder te kunnen besparen dan dat ze wensen te besparen. Deze prijsdrempel is in de eerste helft van 2013 licht gestegen naar 88 (figuur 17). Consumenten wensen namelijk 172 te besparen door een overstap, maar verwachten slechts 84 voordeel te kunnen behalen door een overstap. Bovendien zijn de werkelijke gemiddelde prijsvoordelen veel groter (zie ook 3.4 Prijsverschillen).

19 Prijsdrempel (n=1044) 2009 (n=1040) 2010 (n=1000) HY (n=520) HY (n=559) HY (n=524) Figuur 17 Prijsdrempel voor het maken van een overstap naar een andere leverancier HY (n=563) HY (n=501) 18/20

20 5 Concentratie van de markt De elektriciteits- en gasmarkt voor consumenten blijft een geconcentreerde markt. Wel is de C3- index 6 en de HHI 7 voor elektriciteit en gas in de eerste helft van 2013 verder gedaald (figuur 18 en 19). De C3-index voor elektriciteit was op 1 juli ,5% voor elektriciteit en 80,0% voor gas. De HHI bedroeg respectievelijk 2276 voor elektriciteit en 2204 voor gas. C3 Index 90% 85% 80% 75% 70% 19/20 C3 Elektriciteit C3 Gas Figuur 18 Ontwikkeling van de C3-index sinds de marktopening (bron: leveranciers) 6 De C3-index is het marktaandeel van de drie grootste bedrijven op holdingniveau op de energiemarkt voor consumenten en kleinzakelijke afnemers (kleinverbruikers). 7 De Herfindahl-Hirschman index is gelijk aan de som van de gekwadrateerde marktaandelen in procenten. Een toename in de HHI kan duiden op een afname van de mate van concurrentie. Een afname van de HHI kan duiden op toegenomen concurrentie. Bij de berekening van de indices op de kleinverbruikersmarkt voor elektriciteit en gas is uitgegaan van de marktaandelen van moedermaatschappijen. Leveranciers die onder een zelfde moeder vallen, zijn tot een en dezelfde maatschappij gerekend.

21 HHI HHI Elektriciteit HHI Gas Figuur 19 Ontwikkeling van de HHI sinds de marktopening (bron: leveranciers) 20/20

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012 Inhoud Inleiding en leeswijzer... 4 1 Tevredenheid en vertrouwen van de consument... 5 2 Tevredenheid over

Nadere informatie

Trendrapportage Markt. arktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2012

Trendrapportage Markt. arktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2012 Trendrapportage Markt arktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Eerste halfjaar 2012 Energiekamer Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, september 2012 Inhoud Inleiding en leeswijzer...3

Nadere informatie

Trendrapportage Markt. arktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2011

Trendrapportage Markt. arktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2011 Trendrapportage Markt arktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2011 Energiekamer Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, maart 2012 Inhoud Inleiding en leeswijzer...3

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2014

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2014 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2014 Den Haag, april 2015 Samenvatting Meer overstappers, met een grote intentie om nogmaals over te stappen In

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2014

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2014 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Eerste halfjaar 2014 Den Haag, november 2014 Samenvatting Mispercepties over de energiemarkt zorgt voor afhakers Consumenten die

Nadere informatie

Energie Rapport Stand van zaken op de consumentenmarkt Eerste halfjaar 2011

Energie Rapport Stand van zaken op de consumentenmarkt Eerste halfjaar 2011 Energie Rapport Stand van zaken op de consumentenmarkt Eerste halfjaar 2011 Energiekamer Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, september 2011 Inhoud Inleiding en leeswijzer...3 1 Vraag naar producten...

Nadere informatie

Rapportage Consumentenmarkt

Rapportage Consumentenmarkt Rapportage Consumentenmarkt Elektriciteit en gas Eerste helft 2015 Informatie in deze rapportage is afkomstig van energieleveranciers en van het consumentenonderzoek dat de ACM laat doen in juni en december

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2015

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2015 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2015 Den Haag, april 2016 Samenvatting Stijgende trend overstappers Sinds de liberalisering van de energiemarkt

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Eerste halfjaar 13 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant 11 13 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Tweede halfjaar 13 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant il 14 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Tweede halfjaar 12 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant 14 uari 13

Nadere informatie

Energiemonitor H1 2016

Energiemonitor H1 2016 Energiemonitor H1 2016 Consumentenmarkt elektriciteit en gas De Energiemonitor laat de ontwikkelingen zien op de energiemarkt voor consumenten. Het bevat een overzicht van enkele indicatoren van de markt.

Nadere informatie

Tarievenonderzoek energie

Tarievenonderzoek energie 2013 Tarievenonderzoek energie Vereniging de Vastelastenbond Onderzoek naar het verschil in tarieven voor onbepaalde tijd (slaperstarieven) in de energiemarkt Vereniging de Vastelastenbond 21-5-2013 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Weinig bereidheid onder consumenten om over te stappen van zorgverzekeraar, perceptie dat het te veel moeite kost belangrijkste switchdrempel Rapport

Weinig bereidheid onder consumenten om over te stappen van zorgverzekeraar, perceptie dat het te veel moeite kost belangrijkste switchdrempel Rapport Weinig bereidheid onder consumenten om over te stappen van zorgverzekeraar, perceptie dat het te veel moeite kost belangrijkste switchdrempel Rapport consumentenonderzoek zorgverzekeringsmarkt 5 maart

Nadere informatie

Datum 19 december 2013 Betreft Beantwoording vragen Vastrecht bij productie- en leveranciersbedrijven van energie

Datum 19 december 2013 Betreft Beantwoording vragen Vastrecht bij productie- en leveranciersbedrijven van energie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Monitor consumentenmarkt elektriciteit en gas

Monitor consumentenmarkt elektriciteit en gas Monitor consumentenmarkt elektriciteit en gas 2010 Energiekamer Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, februari 2011 Tessa Schalm Jeroen Cordeweners Matthias Noorlander Elisa Kahl Energiekamer 1/65

Nadere informatie

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten

Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten M200602 Inkoopgedrag van het MKB in geliberaliseerde markten Betere kwaliteiten en lagere prijzen in geliberaliseerde markten? drs. P.Th. van der Zeijden Zoetermeer, mei 2006 Inkoopgedrag van het MKB

Nadere informatie

Dit zijn wij En dit is wat we beloven. Informatie over: - Energiedirect.nl - Energiemarkt - Producten

Dit zijn wij En dit is wat we beloven. Informatie over: - Energiedirect.nl - Energiemarkt - Producten Dit zijn wij En dit is wat we beloven Informatie over: - Energiedirect.nl - Energiemarkt - Producten Onze klanten Ruim 700.000 consumenten in heel Nederland Ons adres Willemsplein 4, 5211 AK Den Bosch

Nadere informatie

Meer consumenten actief rondom overstappen Rapport consumentenonderzoek zorgverzekeringsmarkt 17 februari 2015

Meer consumenten actief rondom overstappen Rapport consumentenonderzoek zorgverzekeringsmarkt 17 februari 2015 Meer consumenten actief rondom overstappen Rapport consumentenonderzoek zorgverzekeringsmarkt 17 februari 2015 Inhoudsopgave Colofon in opdracht van 1. Aanleiding 2. Conclusies 3. Resultaten 1. Overstapgedrag

Nadere informatie

Marktonderzoek naar de stand van zaken op de energiemarkt. Rapport

Marktonderzoek naar de stand van zaken op de energiemarkt. Rapport Marktonderzoek naar de stand van zaken op de energiemarkt Rapport Rapport Rapport Marktonderzoek naar de stand van zaken op de energiemarkt Project 16386 September 2010 Een onderzoek in opdracht van de

Nadere informatie

www.consumind.nl Februari 2012

www.consumind.nl Februari 2012 www.consumind.nl Februari 2012 Dit informatiepakket bevat de volgende onderdelen: Achtergrond en algemene informatie energiemarkt. Vast of variabel energiecontract? De meest gestelde vragen bij overstappen.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. Conclusies

Inhoudsopgave. Inleiding. Conclusies Rapport Consumentenonderzoek naar de zorgverzekeringsmarkt 31 mei 2016 Inhoudsopgave Inleiding Conclusies Resultaten Vertrouwen in zorgverzekeraars Overstapgedrag Tevredenheid zorgverzekeraar Prijsperceptie

Nadere informatie

94% betaalt te veel Hoe Nederland na de liberalisatie reageert op de nieuwe aanbieders op de Nederlandse energiemarkt

94% betaalt te veel Hoe Nederland na de liberalisatie reageert op de nieuwe aanbieders op de Nederlandse energiemarkt 94% betaalt te veel Hoe Nederland na de liberalisatie reageert op de nieuwe aanbieders op de Nederlandse energiemarkt Drs. Maurice de Hond (www.peil.nl) Mei 2009 1 Inleiding Bij alle producten of diensten

Nadere informatie

HANDLEIDING. Energievergelijker van. Copyright 2016 by onlineenergievergelijker.nl

HANDLEIDING. Energievergelijker van. Copyright 2016 by onlineenergievergelijker.nl HANDLEIDING Energievergelijker van Copyright 2016 by Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave pag. 2 2. Voorwoord pag. 3 3. Start vergelijking pag. 4 3.1 Postcode en Huisnummer pag. 4 3.2 Woonsituatie pag. 4 3.4

Nadere informatie

Energie van DELTA voordelig en dichtbij. Leveringsprijzen per 1 juli 2011. www.delta.nl

Energie van DELTA voordelig en dichtbij. Leveringsprijzen per 1 juli 2011. www.delta.nl Energie van DELTA voordelig en dichtbij Leveringsprijzen per 1 juli 2011 www.delta.nl U bent belangrijk voor ons. Als klant van DELTA bieden wij u graag een ruime keuze aan energiecontracten. In deze folder

Nadere informatie

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen.

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen. Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne Brabers & Judith de Jong. Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Energie van DELTA voordelig en dichtbij. Leveringsprijzen per 1 januari 2011. www.delta.nl

Energie van DELTA voordelig en dichtbij. Leveringsprijzen per 1 januari 2011. www.delta.nl Energie van DELTA voordelig en dichtbij Leveringsprijzen per 1 januari 2011 www.delta.nl Zoals u van DELTA gewend bent, doen wij er alles aan om de energieprijzen zo laag mogelijk te houden. Per 1 januari

Nadere informatie

Nuon houdt klanten worst voor: korting 25 % is slechts 3%

Nuon houdt klanten worst voor: korting 25 % is slechts 3% houdt klanten worst voor: korting 25 % is slechts 3% Energieleverancier maakt volop reclame voor de actie Blijven Loont. Het lijkt of trouwe klanten een voordeel krijgen van maar liefst 25 % op hun energierekening.

Nadere informatie

Betreft Beantwoording vragen van het lid Spies (CDA) over energieprijzen en - contractsvoorwaarden voor consumenten

Betreft Beantwoording vragen van het lid Spies (CDA) over energieprijzen en - contractsvoorwaarden voor consumenten > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal voor Bezuidenhoutseweg 30 Postbus 20101 2500 EC

Nadere informatie

ENERGIE- LEVERANCIERS

ENERGIE- LEVERANCIERS ENERGIE- LEVERANCIERS APRIL 2013 Pagina 1 van 38 Inhoudsopgave Bladzijde 3 Inleiding 5 Conclusies 6 Algemene tevredenheid 7 Tevredenheid per categorie 13 Imago energieleveranciers 19 Overstappen 22 Verkooppraktijken

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek TOELICHTING STATLINETABEL EINDVERBRUIKERSPRIJZEN AARDGAS EN ELEKTRICITEIT Arthur Denneman Samenvatting: In juli is een vernieuwde StatLinetabel met eindverbruikersprijzen

Nadere informatie

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies NMa: Voordeel van Shoppen bij Financiële Producten - I - Oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 3 2.1 Jaarlijkse besparing per product voor de gemiddelde consument 4 2.2 Jaarlijks

Nadere informatie

21501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

21501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie 21501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 465 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 14 februari 2014 Hierbij

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

BUDGETENERGIE MEEST VOORDELIGE AANBIEDER

BUDGETENERGIE MEEST VOORDELIGE AANBIEDER NATIONAAL BESPAARONDERZOEK ENERGIE NOVEMBER 2013 BespaarWijzer.nl Conclusies Nederlandse huishoudens kunnen gemiddeld 283 per jaar besparen op de energiekosten Veel consumenten hebben nog een traditionele

Nadere informatie

Energiekosten van een huishouden in Nederland

Energiekosten van een huishouden in Nederland Energiekosten van een huishouden in Nederland Veel consumenten hebben problemen om te bepalen hoe hoog hun energiekosten werkelijk zijn en hoe deze te controleren. De nota van het energiebedrijf is niet

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 858 EU-voorstellen: Kader klimaat en energie 2030 COM (2014) 15, 20 en 21 1 B BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Marktmonitor Nederlandse kleinverbruikersmarkt voor elektriciteit en gas. juli 2007 juni 2008

Marktmonitor Nederlandse kleinverbruikersmarkt voor elektriciteit en gas. juli 2007 juni 2008 Marktmonitor Nederlandse kleinverbruikersmarkt voor elektriciteit en gas juli 2007 juni 2008 Energiekamer van de Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, Januari 2009 Energiekamer - 1 / 44 - Inhoudsopgave

Nadere informatie

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers. Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt

Nadere informatie

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door.

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma- van Rooijen, Anne Brabers en Judith de Jong. De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het

Nadere informatie

Gasenlichtvergelijken.nl

Gasenlichtvergelijken.nl Gasenlichtvergelijken.nl De energiemarkt is een complexe markt met vele aanbieders met verschillende producten en prijzen. Ziet u door de bomen het bos niet meer? Hieronder staan de meest gestelde vragen

Nadere informatie

Marktmonitor Nederlandse kleinverbruikersmarkt voor elektriciteit en gas. juli 2007 juni 2008

Marktmonitor Nederlandse kleinverbruikersmarkt voor elektriciteit en gas. juli 2007 juni 2008 Marktmonitor Nederlandse kleinverbruikersmarkt voor elektriciteit en gas juli 2007 juni 2008 Energiekamer van de Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, Januari 2009 Energiekamer - 1 / 44 - Inhoudsopgave

Nadere informatie

Energieprijsvergelijkers

Energieprijsvergelijkers Energieprijsvergelijkers Onderzoek naar de kwaliteit van vergelijkingssites voor elektriciteit en gas op het internet Den Haag, april 2006 Projectteam: drs. B.W. Postema drs. M.M. van Liere mr. D.F.J.M.

Nadere informatie

ENERGIE- LEVERANCIERS

ENERGIE- LEVERANCIERS ENERGIE- LEVERANCIERS MEI 2012 Pagina 1 van 25 Inhoudsopgave Bladzijde 3 Inleiding 5 Conclusies 6 Algemene tevredenheid 7 Tevredenheid per categorie 12 Overstappen 16 Energiebesparing en groene energie

Nadere informatie

Opbouw van huidige en toekomstige energieprijzen

Opbouw van huidige en toekomstige energieprijzen ECN Beleidsstudies ENERGIE MARKT TRENDS 2001 Energieprijzen Opbouw van huidige en toekomstige energieprijzen Fieke Rijkers Opbouw van huidige en toekomstige energieprijzen De eindverbruikersprijzen voor

Nadere informatie

ENERGIE- LEVERANCIERS

ENERGIE- LEVERANCIERS ENERGIE- LEVERANCIERS JUNI 2016 Pagina 1 van 14 Inhoudsopgave Bladzijde 3 Inleiding 4 Conclusies 5 Algemene tevredenheid 6 Tevredenheid per categorie 14 Bijlage Huidige energieleverancier Pagina 2 van

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 4 de kwartaal 2012 + Januari 2013 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert

Nadere informatie

Bijlage A. Contractvoorwaarden 1 of 3 jaar vast tarief Vandebron

Bijlage A. Contractvoorwaarden 1 of 3 jaar vast tarief Vandebron Bijlage A Contractvoorwaarden 1 of 3 jaar vast tarief Vandebron 1 januari 2016 Artikel 1 Energielevering 1.1 Definities Afgenomen Elektriciteit Het aantal eenheden elektriciteit in kwh dat van het netwerk

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 3 de kwartaal 2012 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert Brugel elk

Nadere informatie

Datum 17 januari 2014 Betreft Beantwoording vragen over het opstellen van nota's en meterstanden voor energie en water

Datum 17 januari 2014 Betreft Beantwoording vragen over het opstellen van nota's en meterstanden voor energie en water > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Bijlage A. Contractvoorwaarden 1 of 3 jaar vast tarief Vandebron

Bijlage A. Contractvoorwaarden 1 of 3 jaar vast tarief Vandebron Bijlage A Contractvoorwaarden 1 of 3 jaar vast tarief Vandebron 1 januari 2015 Artikel 1 Energielevering 1.1 Definities Afgenomen Elektriciteit Het aantal eenheden elektriciteit in kwh dat van het netwerk

Nadere informatie

Enkeltarief is op elk uur van de dag hetzelfde, ongeacht het tijdstip waarop u elektriciteit verbruikt.

Enkeltarief is op elk uur van de dag hetzelfde, ongeacht het tijdstip waarop u elektriciteit verbruikt. Hieronder vindt u de leveringstarieven van ADEM Duurzame Stroom. Alle leveringstarieven zijn exclusief energiebelasting en BTW. De tarieven gelden vanaf 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. ADEM Groene

Nadere informatie

1 Inkoop van energie. Figuur 1.1 tarief opbouw gas. Figuur 1.2 tarief opbouw electra

1 Inkoop van energie. Figuur 1.1 tarief opbouw gas. Figuur 1.2 tarief opbouw electra 1 Inkoop van energie Achtergronden De prijzen van aardgas en elektriciteit zijn zeer afhankelijk van de termijnmarkt en daarmee van de wereldeconomie. De aardgasprijzen zijn gekoppeld aan die van de olie.

Nadere informatie

Vragen en antwoorden over WoonEnergie

Vragen en antwoorden over WoonEnergie Vragen en antwoorden over WoonEnergie Hier vindt u vragen en antwoorden over de volgende thema s: - Vragen over WoonEnergie en hun aanbod - Vragen over klant worden, het contract en contactgegevens - Vragen

Nadere informatie

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement

Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Duurzame dienstverlening Rekenen aan rendement Rekenen aan rendement zonnepanelen Monique van der Meij Energie-adviseur Monique.vanderMeij@flynth.nl mobiel: 06 53 26 19 68 LTO Noord Programma Ondernemer

Nadere informatie

ADEM Groene Stroom Variabel

ADEM Groene Stroom Variabel ADEM Groene Stroom Variabel Hieronder vindt u de leveringstarieven van ADEM Duurzame Stroom. De leveringstarieven zijn exclusief energiebelasting en BTW. De tarieven gelden vanaf 1 januari 2013 tot en

Nadere informatie

Partnerschap energie met energiedirect.nl

Partnerschap energie met energiedirect.nl Partnerschap energie met energiedirect.nl Inhoudsopgave Belangrijke informatie over het product en de bestelprocedure Vragen 1 16 Extra productinformatie Vragen 17 32 Overstappen Vraag 33 Facturering en

Nadere informatie

De waarde van stadswarmte. Hoe komt de prijs tot stand?

De waarde van stadswarmte. Hoe komt de prijs tot stand? De waarde van stadswarmte Hoe komt de prijs tot stand? De waarde van stadswarmte 3 Hoe komt de prijs tot stand? De energierekening is voor vrijwel iedereen een belangrijk onderdeel van de maandelijkse

Nadere informatie

Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. Onderstaande leveringstarieven zijn exclusief Heffingskorting en Netwerkkosten.

Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. Onderstaande leveringstarieven zijn exclusief Heffingskorting en Netwerkkosten. Qurrent Nieuwe Energie Versie: 1.2 Betreft: H2 2012 tarieven Datum: 17 september 2012 Tarieven Modelcontract Qurrent Groene Stroom Variabel Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

uw energie, ons aanbod

uw energie, ons aanbod uw energie, ons aanbod Prijzen voor ondernemers Per 1 juli 2008 www.delta.nl Uw energie, ons aanbod Energie is van levensbelang voor uw onderneming. Het verlichten van uw bedrijfsruimtes, het functioneren

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Samenvatting hypothekenonderzoek

Samenvatting hypothekenonderzoek Samenvatting hypothekenonderzoek De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) heeft in 2011 onderzoek uitgevoerd naar de manier waarop hypotheekverstrekkers met elkaar concurreren op de Nederlandse hypotheekmarkt.

Nadere informatie

Leveringstarief. Energiebelasting

Leveringstarief. Energiebelasting TARIEVENBLAD De leveringskosten voor stroom en gas bestaan uit de leveringsprijs per kwh/m3, energiebelasting, btw, het vastrecht stroom en/of gas en bij gas de regiotoeslag. In de bevestigingsbrief vindt

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 4 de kwartaal 2011 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert Brugel sinds

Nadere informatie

Licht op de energiemarkt. Inzicht in markt en consument door de tijd heen. GfK Panel Services Benelux

Licht op de energiemarkt. Inzicht in markt en consument door de tijd heen. GfK Panel Services Benelux GfK Panel Services Benelux GfK Energie Monitor Licht op de energiemarkt Inzicht in markt en consument door de tijd heen GfK Panel Services Benelux Nederland: Middellaan 25 NL 5102 PB DONGEN Tel.: +31 (0)162-384

Nadere informatie

Percentage wisselaars blijft gelijk. Premie net als in eerdere jaren de belangrijkste reden om te wisselen.

Percentage wisselaars blijft gelijk. Premie net als in eerdere jaren de belangrijkste reden om te wisselen. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (A. Brabers, A. Verleun, R. Hoefman en J. de Jong, Percentage wisselaars blijft gelijk. Premie net als in eerdere jaren

Nadere informatie

Tarieven Groene Stroom Variabel

Tarieven Groene Stroom Variabel Tarieven Groene Stroom Variabel Hieronder vindt u onze variabele leveringstarieven van Groene Stroom. De tarieven gelden vanaf januari 2014 tot en met 30 juni 2014. Deze tarieven zijn van toepassing wanneer

Nadere informatie

Energie voor ondernemers

Energie voor ondernemers Energie voor ondernemers Leveringsprijzen zakelijk kleinverbruik per 1 juli 2009 www.delta.nl Energie? DELTA! Energie is van levensbelang voor uw onderneming. Het verlichten van uw bedrijfsruimtes, het

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Energie voor ondernemers

Energie voor ondernemers Energie voor ondernemers Leveringsprijzen zakelijk kleinverbruik Per 1 januari 2009 www.delta.nl Energie? DELTA! Energie is van levensbelang voor uw onderneming. Het verlichten van uw bedrijfsruimtes,

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming

Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming Lokale energiecoöperaties en consumentenbescherming EHO 14 21 november 2014 Consumentenbescherming Consumentenbescherming in wetgeving Toezicht energiemarkt door ACM Voorbeelden: Leveringsvergunning (kleinverbruikers)

Nadere informatie

Waarom is de methode van ANWB Groene Energieveiling effectief en eenvoudig?

Waarom is de methode van ANWB Groene Energieveiling effectief en eenvoudig? Veelgestelde vragen De veilingmethode Waarom is de methode van ANWB Groene Energieveiling effectief en eenvoudig? Het is voor u heel erg weinig moeite om tot een besparing op uw kosten te komen. 1. U schrijft

Nadere informatie

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft CO 2 -uitstoot 28-214 gemeente Delft Notitie Delft, april 215 Opgesteld door: L.M.L. (Lonneke) Wielders C. (Cor) Leguijt 2 April 215 3.F78 CO 2-uitstoot 28-214 1 Woord vooraf In dit rapport worden de tabellen

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Milieubarometer 2009-2010

Milieubarometer 2009-2010 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N004 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2009-2010 Datum : 26 juli 2011 Milieubarometer 2009-2010 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

Overstappen. Waarom overstappen?

Overstappen. Waarom overstappen? Overstappen Waarom overstappen? De meeste mensen stappen over naar een andere leverancier omdat zij hier flink wat geld mee kunnen besparen. Er bestaan namelijk grote verschillen in energietarieven van

Nadere informatie

van 28 februari 2006

van 28 februari 2006 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Persmededeling

Nadere informatie

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Reitsma-van Rooijen, M., Brabers, A.E.M., Jong, J.D. de. Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een

Nadere informatie

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014 >Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE SPANJE

LANDEN ANALYSE SPANJE LANDEN ANALYSE SPANJE Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Hartelijk welkom bij MAIN Energie, we zijn blij u als nieuwe klant te kunnen begroeten.

Hartelijk welkom bij MAIN Energie, we zijn blij u als nieuwe klant te kunnen begroeten. Onderwerp: Bevestiging van uw aanmelding bij MAIN Energie Geachte [aanhef] [achternaam], Hartelijk welkom bij MAIN Energie, we zijn blij u als nieuwe klant te kunnen begroeten. Indien u vragen heeft over

Nadere informatie

Tarieven Groene Stroom Vast 1 Jaar

Tarieven Groene Stroom Vast 1 Jaar Tarieven Groene Stroom Vast 1 Jaar Hieronder vindt u de leveringstarieven van Groene Stroom voor een vaste prijs gedurende 1 jaar. De tarieven gelden gedurende 1 jaar vanaf de ingangsdatum van het contract

Nadere informatie

zittingsjaar 2012-2013 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie

zittingsjaar 2012-2013 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie vergadering C22 WON3 zittingsjaar 2012-2013 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Woonbeleid, Stedelijk Beleid en Energie van 18 oktober 2012 2 Commissievergadering nr. C22 WON3 (2012-2013) 18

Nadere informatie

Percentage overstappers in 2005, 2006, 2007 en 2008 per leeftijdscategorie 4% 2% 4% 2%

Percentage overstappers in 2005, 2006, 2007 en 2008 per leeftijdscategorie 4% 2% 4% 2% Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Judith de Jong, Wisselen van zorgverzekeraar, NIVEL, 2008) worden gebruikt.u vindt dit factsheet en alle andere Aanvullende

Nadere informatie

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (L. Vos & J. de Jong. Percentage overstappers van 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van. Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt.

Nadere informatie

Hartelijk welkom bij MAIN Energie, we zijn blij u als nieuwe klant te kunnen begroeten.

Hartelijk welkom bij MAIN Energie, we zijn blij u als nieuwe klant te kunnen begroeten. Onderwerp: Bevestiging van uw aanmelding bij MAIN Energie Geachte [aanhef] [achternaam], Hartelijk welkom bij MAIN Energie, we zijn blij u als nieuwe klant te kunnen begroeten. Indien u vragen heeft over

Nadere informatie

2006. 1 Delnoij D., van der Schee E. Collectief aanbod nodigt uit tot wisselen van zorgverzekeraar, NIVEL,

2006. 1 Delnoij D., van der Schee E. Collectief aanbod nodigt uit tot wisselen van zorgverzekeraar, NIVEL, Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Judith de Jong, Diana Delnoij, Peter Groenewegen, Verzekerdenmobiliteit is hoog. Ook ouderen zijn overgestapt, NIVEL, 2006)

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

Salderingsoverzicht 18-12-2012

Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht 18-12-2012 Salderingsoverzicht Particulieren Door zelf zonne-energie op te wekken bespaart u op uw energierekening. Uw stroomtarief is opgebouwd uit een kaal leveringstarief, energiebelasting

Nadere informatie

Je kan 11014,83. per jaar besparen

Je kan 11014,83. per jaar besparen Je kan 11014,83 per jaar besparen Ilona Mien Oerlemans Appelscha Bespaarrapport, December 2014 Hoe werkt misternetto? A B Dit ben jij, de klant die door dit bespaar rapport overstapt van energieleverancier

Nadere informatie

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015

Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015 Resultaten Nationale Vergelijkingsmonitor 2015 Pricewise is de grootste onafhankelijke vergelijkingssite die zowel energie, verzekeringen als telecom vergelijkt. In de jaarlijks terugkerende Nationale

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur.

Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Mia en Albert besparen dankzij de V-test. Ze hebben nu een lagere energiefactuur. Veel mensen betalen nog altijd te veel voor elektriciteit en aardgas. Toch is overstappen naar een voordeliger contract

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Het energiesysteem verduurzaamt (Bron: ECN, Energie-Nederland en Netbeheer Nederland)

Het energiesysteem verduurzaamt (Bron: ECN, Energie-Nederland en Netbeheer Nederland) Het energiesysteem verduurzaamt (Bron: ECN, Energie-Nederland en Netbeheer Nederland) De energievoorziening gaat veranderen. De energiemarkten zijn sterk in beweging en dat leidt tot onzekerheden. De energiesector

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1 ste kwartaal 2012 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, is het Brugel die sinds

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie