Gaming/Media & ICT in. Mir Wermuth CLICKNL Media & ICT, tevens programmamanager

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gaming/Media & ICT in. Mir Wermuth CLICKNL Media & ICT, tevens programmamanager"

Transcriptie

1 Gaming/Media & ICT in Mir Wermuth CLICKNL Media & ICT, tevens programmamanager

2 EU Programma s Eureka/Eurostars Life Long Learning Programme Culture Programme MEDIA / MUNDUS 7e Kaderprogramma voor onderzoek & innovatie Europa voor de Burger EFRO / INTERREG / JESSICA/ ESF EIB / EIF - RSFF Concurrentievermogen & Innovatie Programma (CIP) Horizon 2020 Connecting Europe Facility (CEF) Incl. COSME Creative Europe Programme Incl. Marie Curie CCS Loan Guarantee Facility EFRO / INTERREG / ESF Erasmus for All Progr. for social change and innovation Fundamenteel pre- concurren)eel onderzoek Concurrentievermogen Economische ontwikkeling Kennisuitwisseling / internationale samenwerking / training 2

3 EU programma s Onderzoek en Innovatie: Horizon 2020 En meer: 3

4 Horizon 2020: Research & program Horizon

5 Wat is nieuw? Eén programma dat drie losse programma s/ini)a)even bij elkaar brengt (KP, CIP en EIT) Koppeling onderzoek aan innova3e, van onderzoek tot vermark)ng, alle vormen van innova)e MKB- projecten, demo s, industriële partnerships, Belangrijke rol voor MKB en eindgebruikers Focus op grote maatschappelijke uitdagingen waar Europa mee geconfronteerd wordt, bijv. vergrijzing, schone energie, transport en voedselveiligheid Eenvoudigere regels Subsidie = directe kosten+25% (*100% of 70%) to- grant 5

6 Projectvormen Vooral: Research & (100%) R&I) (70%, 100% non- profit) SME (meestal 70%) (SME) Fast track to (70%) (FTI) Overig: Procurement (PCP / PPI) Prize and Support (CSA) ERA- NET 6

7 Horizon 2020 Drie pijlers 1. Excellent science European Research Council Future and Emerging Technologies Marie Curie actions Research infrastructures 2. Industrial Leadership Enabling and industrial technologies ICT, nanotechnologies, materials, biotechnology, manufacturing, space Access to risk finance Innovation in SMEs 3. Societal Challenges Health, demographic change and wellbeing Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research & the bioeconomy Secure, clean and efficient energy Smart, green and integrated transport Climate action, resource efficiency and raw materials Inclusive, innovative societies Secure societies European Institute of Technology, Spreading excellence & widening participation, Science with and for society, JRC 7

8 Media & ICT 1. Excellent science European Research Council Future and Emerging Technologies Marie Curie actions Research infrastructures 2. Industrial Leadership Enabling and industrial technologies ICT, nanotechnologies, materials, biotechnology, manufacturing, space Access to risk finance Innovation in SMEs ICT 19 Technologies for creative 3. industries, social media and convergence 41 M, 2015 ICT 15 Big data innovation and take-up 50 M, 2014 ICT 18 Support the growth of ICT Creative Industries SMEs 15 M, 2014 Societal Challenges Health, demographic change and wellbeing Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research & the bioeconomy Secure, clean and efficient energy Smart, green and integrated transport Climate action, resource efficiency and raw materials Inclusive, innovative societies Secure societies European Institute of Technology, Spreading excellence & widening participation, Science with and for society, JRC REFLECTIVE 6 Innovation ecosystems of digital cultural assets 11 M,

9 Games 1. Excellent science European Research Council Future and Emerging Technologies Marie Curie actions Research infrastructures 2. Industrial Leadership Enabling and industrial technologies ICT, nanotechnologies, materials, biotechnology, manufacturing, space Access to PHC risk 26 finance Innovation Self-management in SMEs of health and disease: citizen engagement and mhealth 60 M, 2014 ICT 21 Advanced digital gaming/ gamification technologies 17 M, 2014 European Institute of Technology, Spreading excellence & widening participation, Science with and for society, JRC 3. Societal Challenges Health, demographic change and wellbeing Food security, sustainable agriculture, marine and maritime research & the bioeconomy Secure, clean and efficient energy Smart, green and integrated transport Climate action, resource efficiency and raw materials Inclusive, innovative societies Secure societies EE 11 New ICT-based solutions for energy efficiency 17 M,

10 Topic omschrijving (1): nauwe ICT : Advanced digital gaming/gamification technologies Waarom? Specific challenge: Digital games and gamification mechanics applied in non-leisure contexts is an important but scattered industry a prospering market Scope: a) Multidisciplinary research experimentations and collaboration on advanced digital gaming technologies and components (including game engines, emergent narrative, virtual characters, ) Application scenarios will focus on learning and skills acquisition in formal and informal education, b) Stimulate technology transfer and new non-leisure applications by SMEs traditionally working on digital games digital games for learning and skills acquisition, and for social inclusion. Expected impact: Increase collaborations between traditional digital game industry... research community...teachers, trainers...users from a wide area of application contexts. Increase the effectiveness of digital games for... people with disabilities or at risk of exclusion... Type of action: a) Research & Innovation Actions Proposals requesting a Large contribution are expected b) Innovation Actions Proposals requesting a Small contribution are expected Waarover? Focus? Wie? Waartoe? Type project, budget? 10

11 Topic omschrijving (2): is er al over gepubliceerd door EC? 11

12 Specifiek SME Instrument: 3 fases CONCEPT Feasibility Assessment DEMONSTRATION R&D, Market Replica3on COMMERCIALISATION Market +/- 50,000 Lump sum 1-3 million (70%) EU risk facili3es 12 Idea to concept, risk assessment, technological & commercial feasibility prototyping, market scaling up, research Quality label for successful projects, access to risk finance, indirect support 12

13 Specifiek SME Instrument 26 mio Euro volgende ronde over o.a. SME business model innova3on; Innova3ve mobile e- government applica3ons by SMEs 11 december call Market +/- 50,000 Lump sum 1-3 million (70%) EU risk facili3es 13 Idea to concept, risk assessment, technological & commercial feasibility prototyping, market scaling up, research Quality label for successful projects, access to risk finance, indirect support 13

14 Fast Track to (FTI) Nieuw deelprogramma open op 6 januari indienen, maar net ophalen: 29 april, 1 sept, 1 dec voor miljoen euro voor 2015, max 3 miljoen per project Toekenning <6 maanden Market Financiert samenwerkingsprojecten om een veelbelovend idee marktrijp te maken Open voor elk idee (bonom up) met een goede business case Min. 3 max. 5 partners waarbij bedrijven in de meerderheid 14 moeten zijn 14

15 Hoe kansen benunen? Verkennen en keuzes maken Vind juiste topic Trekken of aanhaken? Netwerken in Europa Partners vinden én gevonden worden Cross- overs met andere sectoren Aanvraag schrijven Van idee naar project Concurrerend proposal schrijven 15

16 (1): algemeen Horizon home hnp://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/en/what- horizon Officiële call informa3e Maar begin vooral via RVO: regelingen/horizon onderzoek- en- En neem contact op met Na3onal Contact Point/Team IRIS bij RVO: of hnp://www.rvo.nl/sites/default/files/2014/10/overzicht %20IRIS.pdf 16

17 (2): calls die binnenkort opengaan MKB instrument: inso html inso html ict html Fast Track Innova3on: ripilot html 17

Wegwijzer Horizon 2020

Wegwijzer Horizon 2020 Wegwijzer Horizon 2020 1 Voorwoord Deze wegwijzer leidt u door Horizon 2020, hét programma van de Europese Commissie om onderzoek en innovatie (financieel) te ondersteunen. Het geeft een overzicht van

Nadere informatie

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020.

Horizon 2020. MKB instrument & Fast track to Innovation. Martijn Lammers. Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020. Horizon 2020 MKB instrument & Fast track to Innovation 10 juni 2015 Martijn Lammers Nationaal Contactpunt voor het MKB in Horizon 2020 2 1 Boodschap 3 MKB instrument: wat is het? Financiering voor High

Nadere informatie

Horizon 2020. Kansen voor BODEM onderzoek & innovatie. Saske Hoving AgentschapNL. 27 november 2013

Horizon 2020. Kansen voor BODEM onderzoek & innovatie. Saske Hoving AgentschapNL. 27 november 2013 Horizon 2020 Kansen voor BODEM onderzoek & innovatie Saske Hoving AgentschapNL 27 november 2013 Innovatie essentieel voor Europa Horizon 2020 is een onderdeel van de implementatie van de Europe 2020 strategie:

Nadere informatie

Horizon 2020 Secure, clean and efficient energy Q-meeting TKI wind op Zee

Horizon 2020 Secure, clean and efficient energy Q-meeting TKI wind op Zee Horizon 2020 Secure, clean and efficient energy Q-meeting TKI wind op Zee Julie Teuwen Ashna Raghoebarsing Content Overview H2020 en Europa H2020 Energy: - welke programma's zijn relevant voor off shore

Nadere informatie

De definitieve opzet van Horizon 2020

De definitieve opzet van Horizon 2020 De definitieve opzet van Horizon 2020 11 december 2013 Auteur: Martin Bakker (onder verantwoordelijkheid van Davy Pieters) INLEIDING Sinds 2 december 2013 is het wetgevingstraject van Horizon 2020 afgerond.

Nadere informatie

Kansen in Horizon 2020 Regiomeeting Gelderland 24 maart 2014

Kansen in Horizon 2020 Regiomeeting Gelderland 24 maart 2014 Kansen in Horizon 2020 Regiomeeting Gelderland 24 maart 2014 Saske Hoving Puck ten Kate National Contact Point Innovatie essentieel voor Europa Europe 2020 strategie: - Respond to the economic crisis to

Nadere informatie

Mogelijkheden binnen LIFE en H2020. Maaike Beld 26 september 2014

Mogelijkheden binnen LIFE en H2020. Maaike Beld 26 september 2014 Mogelijkheden binnen LIFE en H2020 Maaike Beld 26 september 2014 Prioriteiten werkprogramma 2014-2017: Water Water, overstroming en droogte Natuurlijke waterretentie Risico management Stroomgebied management,

Nadere informatie

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken InnoTeP 2013 Innovatie in samenwerking Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken Stimuleren en maximeren van technologische vernieuwing

Nadere informatie

Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen

Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie in Vlaanderen Samenwerkingsverband tussen IWT Vlaanderen en het Departement Economie, Wetenschap en Innovatie van het Ministerie

Nadere informatie

Innovaties inkopen met EU subsidie

Innovaties inkopen met EU subsidie Innovaties inkopen met EU subsidie Carla Dekker Ministerie van Economische Zaken Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) Innovation Union: Innovatie strategie EU [ ] From 2011, Member States and

Nadere informatie

Full service dienstverlening in alle fasen van het financieringsproces

Full service dienstverlening in alle fasen van het financieringsproces PNO CONSULTANTS PNO biedt financierings-oplossingen voor innovatie, onderzoek en investeringsambities. Full service dienstverlening in alle fasen van het financieringsproces > 30 jaar ervaring in subsidieverwerving

Nadere informatie

Hoe de Europese Unie onderzoek en innovatie binnen de creatieve industrie ondersteunt

Hoe de Europese Unie onderzoek en innovatie binnen de creatieve industrie ondersteunt Hoe de Europese Unie onderzoek en innovatie binnen de creatieve industrie ondersteunt Jeroen Arts, 20 juli 2015 De creatieve industrie is een economische sector waarvoor binnen de Europese Unie (EU) aandacht

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

Hoe ontwikkel je een regionale economy?

Hoe ontwikkel je een regionale economy? 1 Hoe ontwikkel je een regionale economy? Model van 5 elementen Excellent Science World leading and accessible positions in sciences People make the difference Attracting world class scientists and talented

Nadere informatie

Horizon 2020. Route naar

Horizon 2020. Route naar Route naar Horizon 2020 Dit is een publicatie van: Agentschap NL Expertisecentrum Internationaal Onderzoek & Innovatie (EiOI) Prinses Beatrixlaan 2 Postbus 93144 2509 AC Den Haag T +31 (0)88 602 52 50

Nadere informatie

Internationale R&D samenwerking

Internationale R&D samenwerking Internationale R&D Samenwerking voor het mkb OPPORTUNITY Zowel bij het indienen van voorstellen als tijdens de looptijd van een project krijgt u daardoor te maken met complexe regels en procedures. Hoewel

Nadere informatie

Overzicht O&O ICT. oproepen/opportuniteiten. 31/1/2008 PiCToR Info Sessie

Overzicht O&O ICT. oproepen/opportuniteiten. 31/1/2008 PiCToR Info Sessie Overzicht O&O ICT oproepen/opportuniteiten 2008 FP7 oproepen FP7 Cooperation - Thema 3 ICT FP7-ICT-2007-3 Challenge 2: Cognitive Systems, Interaction, Robotics (97 M) Challenge 4: Digital Libraries and

Nadere informatie

Programma Horizon 2020 startevenement 12 november 2013 (RAI, Amsterdam)

Programma Horizon 2020 startevenement 12 november 2013 (RAI, Amsterdam) Programma Horizon 2020 startevenement 12 november 2013 (RAI, Amsterdam) 9:00 Ontvangst en registratie 10:00 Plenaire start (Elicium zaal) 11:00 Pauze Forum (700) E102 (220) E103 (100) E104-5 (200) E106-7

Nadere informatie

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V.

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V. Het subsidiebeleid van de toekomst se programma s 2014 2020 in Nederland Vincent Ketelaars ERAC B.V. 11 april 2013 Elsevier subsidiecongres 01 Inhoud van presentatie Indeling 01 Inhoud van presentatie

Nadere informatie

Interregionale Cooperatie. Intraregionale. Research and Innovation Strategy Noord Nederland, Europa 2 december 2013

Interregionale Cooperatie. Intraregionale. Research and Innovation Strategy Noord Nederland, Europa 2 december 2013 Research and Innovation Strategy Noord Nederland, Europa 2 december 2013 Intraregionale Interregionale Cooperatie RIS3 Willem Reek Om met de deur in huis te vallen: Wat hebben we zoal aan Europese cooperatie?

Nadere informatie

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Martin Bakker, november 2013 Samenvatting Het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek & innovatie van de Europese Unie, Horizon 2020, geeft een breed scala

Nadere informatie

Europese programma s in Nederland

Europese programma s in Nederland Het cohesiebeleid van de Europese Commissie Europese programma s 2014-2020 in Nederland Vincent Ketelaars ERAC B.V. 28 mei 2013 Neth-ER 01 Inhoud van presentatie Indeling 01 Inhoud van presentatie 02 Introductie

Nadere informatie

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016 DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis 19 oktober 2016 Beleidsthema s en doelen innovatie 1 Generiek spoor: ruimte voor ondernemers Doelen: NL

Nadere informatie

Ontwikkeling van Europese onderzoeksprojecten

Ontwikkeling van Europese onderzoeksprojecten Ontwikkeling van Europese onderzoeksprojecten Twente Grants Week Workshop Oriëntatie Europese Projecten 8 oktober 2015 Hans Schaffers Lector Ambient Intelligence, ACT, Saxion Research director Aalto University

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

H2020 energy work programme

H2020 energy work programme H2020 energy work programme 2018-20 Opportunities for Off Shore Wind Wind Op Zee Pre Q Meeting Claire Hooft Graafland, RvO June 28, 2017 Content 1. Horizon 2020 - What, Why and How - Energy Work programme

Nadere informatie

Europese subsidieprogramma's 2014-2020 Provincie West- Vlaanderen. Simon Vandecasteele Vlaams- Europees verbindingsagentschap

Europese subsidieprogramma's 2014-2020 Provincie West- Vlaanderen. Simon Vandecasteele Vlaams- Europees verbindingsagentschap Europese subsidieprogramma's 2014-2020 Provincie West- Vlaanderen Simon Vandecasteele Vlaams- Europees verbindingsagentschap 1. EU- nieuwsmonitor 2. Bruggenbouwer 3. BelangenbeharDger 4. Loket Europese

Nadere informatie

Tackle the Grand Societal Challenges, Advanced course Fontys ACI 2015-2016 Prototype the future with sustainable value.

Tackle the Grand Societal Challenges, Advanced course Fontys ACI 2015-2016 Prototype the future with sustainable value. Tackle the Grand Societal Challenges, Advanced course Fontys ACI 2015-2016 Prototype the future with sustainable value. Tackling wicked problems is all about imagination Who we International Lifestyle

Nadere informatie

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013

Vvg. Kansen zien, kansen pakken! Leven in de stad van de toekomst. 13 november 2013 Kansen zien, kansen pakken! Vvg 13 november 2013 Leven in de stad van de toekomst Louis Bekker City Account Manager Programma manager Onderwijs (PO/MO) Smart Concurrentie Leefbaar Groen Samenwerking Onze

Nadere informatie

Cultureel erfgoed in Horizon 2020: kansen voor onderzoek en innovatie

Cultureel erfgoed in Horizon 2020: kansen voor onderzoek en innovatie Cultureel erfgoed in Horizon 2020: kansen voor onderzoek en innovatie Jeroen Arts, 22 april 2015 Onderzoek en innovatie op het gebied van cultureel erfgoed binnen Horizon 2020 (H2020) lijkt een ondergeschoven

Nadere informatie

Innovatiegericht Inkopen in de praktijk

Innovatiegericht Inkopen in de praktijk Innovatiegericht Inkopen in de praktijk Carla Dekker Rijksdienst voor Ondernemend Nederland 10 december 2014 Inhoud Wat is innovatiegericht inkopen? Hoe doe je dat? Voorbeelden. Wat kan het programma Inkoop

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Welkom bij het programmaonderdeel: Smart Cities Optimaliseren van

Nadere informatie

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Vincent Ketelaars ERAC B.V. Binnenlands Bestuur Europa-debat Houten, 21 november 2013 Inhoud van presentatie Indeling 1 Uw ervaringen in eerdere projecten?

Nadere informatie

ehealth in de regio Lonneke Baas 10 november 2016

ehealth in de regio Lonneke Baas 10 november 2016 ehealth in de regio Lonneke Baas 10 november 2016 About InnovationQuarter 1 Shareholders Invest & Innovate in West Holland ehealth Wat is het? Gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen of te verbeteren

Nadere informatie

Kansen voor MKB ers in de EU

Kansen voor MKB ers in de EU 8-10-2015 Kansen voor MKB ers in de EU Opzet Horizon 2020 SME instrument Eurostars Arnold Meijer Coördinator Eurostars RVO.nl 7 oktober 2015, Enschede Horizon 2020 SME instrument 1 8-10-2015 MKB instrument:

Nadere informatie

JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen

JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen www.jpi oceans.eu OVERZICHT Terrein Governance Operationeel maken Strategic Research and Innovation Agenda Belgische deelname en interesse Outlook SRIA

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium

Vlaams Kenniscentrum water. Van projectidee tot projectconsortium Vlaams Kenniscentrum water Van projectidee tot projectconsortium ca. 600 calls -> 96 calls Intern gebruik -> nuttig voor Vlaanderen 96 calls -> 34 calls -> 6 thema s o o o o o o Sustainable rural development

Nadere informatie

EWI Focus 13 april 2015. Key Enabling Technologies. Roadmaps. Waar staan we en waar gaan we naartoe?

EWI Focus 13 april 2015. Key Enabling Technologies. Roadmaps. Waar staan we en waar gaan we naartoe? EWI Focus 13 april 2015 Key Enabling Technologies Roadmaps Waar staan we en waar gaan we naartoe? Agenda 09u-00-09u30 09u30-09u35 09u35-09u50 09u50-10u10 10u10-10u30 10u30-10u50 10u50-11u10 11u10-11u30

Nadere informatie

EDA huidige situatie. Presentatie voor NIDV KG Europa. André Mom 7 januari 2015

EDA huidige situatie. Presentatie voor NIDV KG Europa. André Mom 7 januari 2015 EDA huidige situatie Presentatie voor NIDV KG Europa André Mom 7 januari 2015 EDA huidige organisatie Claude-France Arnould, tot 15/01/2015 Head of the EDA: Federica Mogherini Rini Goos Roland Van Reybroeck

Nadere informatie

1. Ambitie, doelstellingen, acties

1. Ambitie, doelstellingen, acties 1. Ambitie, doelstellingen, acties Van Nederlandse distributie naar Nederlandse ketenregie Uitvoering van het Nationaal Innovatieprogramma Logistiek en Supply Chain Management 1 Agri-Food Chemie Hightech

Nadere informatie

Bridging companies & University college towards co-creation & co-innovation

Bridging companies & University college towards co-creation & co-innovation Bridging companies & University college towards co-creation & co-innovation Eurashe conference 17 april 2015 Hogeschool PXL Elfde-Liniestraat 24 B-3500 Hasselt www.pxl.be - www.pxl.be/facebook University

Nadere informatie

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden HealthGrain Holland, Den Haag 5 juli 2011 Innovatie instrument en financierings mogelijkheden Frans van den Berg, Innovatiemakelaar Food & Nutrition Delta Food & Nutrition Delta? FND is deel van het Innovatieprogramma

Nadere informatie

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen

3/12/13. Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen 3/12/13 Horizon 2020 Challenge 5: klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Mieke Houwen Horizon 2020 : klimaat, milieu, resource efficiency en grondstoffen Agenda n Horizon 2020 algemeen n

Nadere informatie

Van een slim project naar een slimme financiering. Hasselt, 29.03.2014 Hayen Francis, Smart Cities & Sustainable Development

Van een slim project naar een slimme financiering. Hasselt, 29.03.2014 Hayen Francis, Smart Cities & Sustainable Development Van een slim project naar een slimme financiering Hasselt, 29.03.2014 Hayen Francis, Smart Cities & Sustainable Development Een duurzaam project? Meerdere definities & benaderingen mogelijk Belangrijk

Nadere informatie

Koppert Foundation. Beleidsplan

Koppert Foundation. Beleidsplan Koppert Foundation Beleidsplan BELEIDSPLAN KOPPERT FOUNDATION Doelstelling 3 doelgroepen Kader foundation Bestuur foundation Budget DOELSTELLING VAN DE KOPPERT FOUNDATION Purpose The foundation contributes

Nadere informatie

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016 De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector 25 mei 2016 Agenda Serious gaming lijkt overal op te komen in de logistiek. Een bekend en veel gebruikt voorbeeld van serious gaming

Nadere informatie

Een volgende vergadering voor de ganse werkgroep is gepland op woensdag 12 maart 2008 om 13.00 u in het Ferraris-gebouw in Brussel in lokaal 0G21.

Een volgende vergadering voor de ganse werkgroep is gepland op woensdag 12 maart 2008 om 13.00 u in het Ferraris-gebouw in Brussel in lokaal 0G21. TA-info nr. 9-080215 Beste leden van de transitiearena, De nieuwjaarswensen zijn uitgedeeld, Bouwinnovatie is al achter de rug en tussen de carnavalsstoeten door is iedereen volop bezig met Batibouw dat

Nadere informatie

Hoe realiseer je een Smart City?

Hoe realiseer je een Smart City? Hoe realiseer je een Smart City? Thema Inclusive Society Dr. Ir. Rianne Valkenburg FUTURE Steden worden langzaam bedolven onder sensoren Steden waren al vol, namelijk met mensen Kwaliteit van leven? Hoe

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven

RDM Centre of Expertise. Innovatie motor voor Stad en Haven RDM Centre of Expertise Innovatie motor voor Stad en Haven https://www.youtube.com/watch?v=ubghpqsittc RDM Centre of Expertise RDM Centre of Expertise is een broedplaats waar studenten, onderzoekers/lectoren

Nadere informatie

TNO IN DE EU MARCEL VAN BERLO

TNO IN DE EU MARCEL VAN BERLO TNO IN DE EU MARCEL VAN BERLO MISSIE TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving duurzaam versterken. Dat is onze missie

Nadere informatie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie

STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie STEER en cofinanciering voor stedelijke distributie 25/02/2013 Olav Luyckx Project Officer Uitvoerend Agentschap voor concurrentievermogen en innovatie (EACI) Brugge, 26 Februari 2013 EACI IEE - STEER

Nadere informatie

Paradoxen van de kwaliteitsbevordering

Paradoxen van de kwaliteitsbevordering Paradoxen van de kwaliteitsbevordering Top - Competitie - Audit Winner takes it all (algemener: steeds grotere grants) ondermijnt competitie juist (geen level playing field ) Gigantisch audit systeem ondermijnt

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen

Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Optimaliseren van Impact door Alfa- en Gammawetenschappen Aantonen en stimuleren van Societal Impact in synergie met andere wetenschappen Welkom bij het programmaonderdeel: Smart Industries Optimaliseren

Nadere informatie

Smart Cities and Communities Initiative Financieringsmogelijkheden binnen 7KP

Smart Cities and Communities Initiative Financieringsmogelijkheden binnen 7KP Smart Cities and Communities Initiative Financieringsmogelijkheden binnen 7KP Lut Bollen, 26 oktober 2011 Overzicht Europese beleidskader Smart Cities and Communities Initiative Karakteristieken Bouwstenen

Nadere informatie

EU subsidieregeling Horizon 2020 Calls Secure Societies. Enschede, 30 april 2015, Bart Heuts

EU subsidieregeling Horizon 2020 Calls Secure Societies. Enschede, 30 april 2015, Bart Heuts EU subsidieregeling Horizon 2020 Calls Secure Societies Enschede, 30 april 2015, Bart Heuts 1 Inhoud 1. Intro Oost NV 2. Horizon 2020 MKB Impuls 3. Voor wie interessant? 4. Wat bieden we voor het MKB en

Nadere informatie

iminds Health voorstelling PRoF 4.0 04/09/2014

iminds Health voorstelling PRoF 4.0 04/09/2014 iminds Health voorstelling PRoF 4.0 04/09/2014 Four Strategic Research Centers in Flanders NanoTech 1984 CleanTechnology 1991 Life sciences 1996 ICT Innovation 2004 2 380+ 50+ PROJECTS with the industry

Nadere informatie

Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa

Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa Synergie tussen Horizon 2020 en het cohesiebeleid in de Europese Unie Samenvatting Ode Wolters, augustus 2013 In het nieuwe EU-kaderprogramma

Nadere informatie

Europese subsidies en de sociale economie

Europese subsidies en de sociale economie Europese subsidies en de sociale economie Tewerkstelling van vluchtelingen binnen de sociale economie 24 Mei 2016 Agenda 14:00 Welkom 14:15 Inleiding: Wie zijn de vluchtelingen? Quentin Callens, Agentschap

Nadere informatie

Governmental Support Instruments for Innovation

Governmental Support Instruments for Innovation Governmental Support Instruments for Innovation Casper Langerak casper.langerak@rvo.nl 088 602 5312 12 October 2016 Agenda Netherlands Enterprise Agency Overview of support instruments Appendix - Brief

Nadere informatie

Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement

Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement Innovatieve interactieve communicatiemiddelen in internationaal watermanagement Delft, 8 maart 2012 Realistic wall of water ir. F.C. (Floris) Boogaard, (020) 606 32 50/06-51 55 68 26 e-mail: f.c.boogaard@tudelft.nl/

Nadere informatie

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 Living Labs Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 dr.ir. Elke den Ouden expertise in smart lighting & smart cities @ TU/e Where innovation starts TU/e Living Labs Een Living

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014

Peter Tom Jones. Bijdrage Peter Tom Jones. Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven 13/05/2014 Stuur uw vragen naar: +32 470 533 966 Peter Tom Jones Duurzaam Materialenbeheer, Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde, KU Leuven Bijdrage Peter Tom Jones Dr. Ir. Peter Tom Jones (IOF Onderzoeksmanager

Nadere informatie

COCREATIE: HOE DOE JE DAT? Twente Grants Week 2015 Institute for Innovation and Governance Studies (IGS) Maya van den Berg

COCREATIE: HOE DOE JE DAT? Twente Grants Week 2015 Institute for Innovation and Governance Studies (IGS) Maya van den Berg COCREATIE: HOE DOE JE DAT? Twente Grants Week 2015 Institute for Innovation and Governance Studies (IGS) Maya van den Berg WELKOM! Social and behavioural sciences Emerging technologies Management and entrepreneurship

Nadere informatie

Financiering van (transnationale) innovatieprojecten

Financiering van (transnationale) innovatieprojecten Financiering van (transnationale) innovatieprojecten Alain Deleener Coördinator Europese programma s IWT Informatiesessie socialprofitsector 28 april 2011 IWT : algemeen agentschap voor innovatie door

Nadere informatie

NEVI INKOOPDAG 2012. Inkoop verandert! Verandert u mee? www.nevi-inkoopdag.nl

NEVI INKOOPDAG 2012. Inkoop verandert! Verandert u mee? www.nevi-inkoopdag.nl NEVI INKOOPDAG 2012 Inkoop verandert! Verandert u mee? Welkom Bijna 300 deelnemers!! Sinds 2008 niet meer zo druk geweest! INKOOP VERANDERT! VERANDERT U MEE? Corporate Social Responsibility Sustainable

Nadere informatie

Onderwijs en Kennisoverdracht

Onderwijs en Kennisoverdracht Onderwijs en Kennisoverdracht Ontwikkelingen in de duurzame landbouw in Suriname Prof. Tiny van Boekel, Decaan voor Onderwijs/Vice-rector, Wageningen University & Research Centre, NL Inhoud lezing Ontwikkelingen

Nadere informatie

Pillar II Industrial leadership

Pillar II Industrial leadership Call deadlines HORIZON 2020 calls Overview of most important HORIZON (foreseen and official published) deadlines for calls 2014; based on information per 5 September 2014 for more details The European

Nadere informatie

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E

VALUE ENGINEERING: THE H E G A G ME! E VALUE ENGINEERING: THE GAME! Involvement Process for Technical Projects Feedback/Learning/Knowledge Management Involvem ment Business Process Engineering Estimating Project Director Detailed Engineering

Nadere informatie

RE-INVENT OUR REGION

RE-INVENT OUR REGION RE-INVENT OUR REGION Future scenario s on the economic development of the South Eastern part of the Netherlands TIM 7 With close guidance on process and methods by Peter Kopeczek* * Re-invent your business

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI

14/09/2012 WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD. Elie Ratinckx VRWI WETENSCHAP, TECHNOLOGIE, INNOVATIE EN DE MAATSCHAPPIJ: EEN PRAKTIJKVOORBEELD Elie Ratinckx VRWI Studiedag Toekomstverkenningen 21 september 2012 HISTORIEK VRWI TOEKOMSTVERKENNINGEN Ontwikkeling Methodologie

Nadere informatie

De indeling van de sector Techniek

De indeling van de sector Techniek De indeling van de sector Techniek Elke sector is opgedeeld in vijf tot acht subsectoren. Deze sector is ingedeeld in zes subsectoren: 1 Biologie, scheikunde en medisch 2 Wiskunde, natuurkunde en informatica

Nadere informatie

Nieuwsbrief KP7 en Eureka: R&D over de grens

Nieuwsbrief KP7 en Eureka: R&D over de grens Nieuwsbrief KP7 en Eureka: R&D over de grens In het Kaderprogramma draait alles om onderzoek en innovatie. Deelnemers aan een project moeten aan allerlei Brusselse regels voldoen, waaronder het bijhouden

Nadere informatie

Stimulering zorginnovatie in NL. Zorg op Afstand met Robots Eindhoven 21 mei 2012

Stimulering zorginnovatie in NL. Zorg op Afstand met Robots Eindhoven 21 mei 2012 Stimulering zorginnovatie in NL Zorg op Afstand met Robots Eindhoven 21 mei 2012 ZORGINNOVATIE MET ICT) NEDERLAND Zorg voor Innoveren implementatie Topsectoren R&D EU Horizon 2020 Eip- Active & Healthy

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2017 Het begon in 1918 Van Landbouwhogeschool tot University & Research of the Life Sciences 1960s:

Nadere informatie

Hoe vergroot ik het lerend vermogen van mijn organisatie? Continue verbeteren, accelerated learning

Hoe vergroot ik het lerend vermogen van mijn organisatie? Continue verbeteren, accelerated learning Aad Streng Jean In het Panhuis Hoe vergroot ik het lerend vermogen van mijn organisatie? Continue verbeteren, accelerated learning Werkwijze workshop Onze visie op leren en continu verbeteren. Deze visie

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 5 November 2016 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2016 Het begon in 1918 Wageningen University & Research Wageningen University Medewerkers: 2,600 studenten:>

Nadere informatie

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M

09-10-2015. KPN Internet of Things LoRa en M2M 09-10-2015 KPN Internet of Things LoRa en M2M The device revolution Van traditionele telefonie naar Internet of Things 50 40 20 jaar 50 miljard apparaten 30 20 10 100 jaar 1 miljard connected woningen

Nadere informatie

Onderzoeksagenda cultuureducatie & cultuurparticipatie. Utrecht 28 november 2016 Sanne Scholten

Onderzoeksagenda cultuureducatie & cultuurparticipatie. Utrecht 28 november 2016 Sanne Scholten Onderzoeksagenda cultuureducatie & cultuurparticipatie Utrecht 28 november 2016 Sanne Scholten 10 jaar onderzoek naar cultuureducatie en cultuurparticipatie Lenie van den Bulk Selectie artikelen Nederlands

Nadere informatie

Infomoment Europese subsidies Hoe begin ik eraan?

Infomoment Europese subsidies Hoe begin ik eraan? Infomoment Europese subsidies Hoe begin ik eraan? FOCUS Mobiliteit Verkeersveiligheid Verkeerseduca9e 27 oktober 2015 Vlaamse S9ch9ng Verkeerskunde VAC Gent Tim De Backer Liaisonofficer Vlaams- Europees

Nadere informatie

Big Science for Business Erik Prins

Big Science for Business Erik Prins Big Science for Business 2012 Erik Prins Even voorstellen Ambitie om iets te veranderen Krediet & Banken crisis Leiderschap crisis Schulden crisis Welvaart ongelijkheid We need a more sustainable economy

Nadere informatie

Scan Europese subsidiemogelijkheden voor elektrisch rijden

Scan Europese subsidiemogelijkheden voor elektrisch rijden Scan Europese subsidiemogelijkheden voor elektrisch rijden Introductie Deze scan brengt Europese subsidiemogelijkheden voor elektrisch rijden in kaart. Deze mogelijkheden zijn ingedeeld naar Europees beleidsterrein

Nadere informatie

Position Paper Werken aan Brabant

Position Paper Werken aan Brabant Position Paper Werken aan Brabant PSW ReflecT Wissenraet Van Spaendonck Stationsplein 4 Prof. Verbernelaan Reitseplein 8 Postbus 1228 Postbus 90153 Postbus 4076 5200 BG s-hertogenbosch 5000 LE Tilburg

Nadere informatie

Innovatie en subsidienieuws vanuit de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen 1 september 2014

Innovatie en subsidienieuws vanuit de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen 1 september 2014 Innovatie en subsidienieuws vanuit de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen 1 september 2014 Nieuwsbrief 1 vanuit de Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen over de mogelijkheden voor ondersteuning van

Nadere informatie

Active & Assisted Living (AAL)

Active & Assisted Living (AAL) Active & Assisted Living (AAL) OPBRENGSTEN EN UITDAGINGEN 23 november 2017 Geja Langerveld Programmamanager AAL WAAROM AAL? 2 WAT IS AAL? Ontwikkelen én op de markt brengen van oplossingen met ICT/technologie

Nadere informatie

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University

Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Talent, Creativiteiten en Innovatie in je Bedrijf Centre for Innovation - Leiden University Gideon Shimshon Twitter: gideon.shimshon g.j.shimshon@cdh.leidenuniv.nl The Future is already here, it s just

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

Hoe kan de EU helpen bij de internationalisatie van KMOs?

Hoe kan de EU helpen bij de internationalisatie van KMOs? Hoe kan de EU helpen bij de internationalisatie van KMOs? Flanders Investment & Trade Export Beurs 27 June, 2016 Patrick De Smedt Europese Commissie Directoraat Generaal voor Interne Markt, Industrie,

Nadere informatie

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015

Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk. Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Internationaliseren van leeruitkomsten: vier voorbeelden uit de praktijk Jos Beelen Utrecht, 5 februari 2015 Case 1: add on Universiteit van Tilburg Link Class Collaborative Online International Learning

Nadere informatie

Smart Industry in Brabant

Smart Industry in Brabant Smart Industry in Brabant 1 Waarom is (Smart) Industry belangrijk voor Brabant? Vergelijking met Nederland ~20% ~30% ~50% Industrial employment manufacturing industry Company R&D spending Bron: BOM 2 HTSM

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Workshop InnovaAe Link met andere EU- subsidieprogramma s. 25 april 2014

Workshop InnovaAe Link met andere EU- subsidieprogramma s. 25 april 2014 Gerichte infosessie Interreg: Noordzee Regio en Noordwest Europa 2014-2020 Workshop InnovaAe Link met andere EU- subsidieprogramma s 25 april 2014 Vlaams- Europees verbindingsagentschap Simon Vandecasteele

Nadere informatie

Enhancing Responsible Research and Innovation through Curricula in Higher Education

Enhancing Responsible Research and Innovation through Curricula in Higher Education Enhancing Responsible Research and Innovation through Curricula in Higher Education Valentina Tassone and Hansje Eppink Education and Competence Studies, Wageningen University Doelstelling Work package

Nadere informatie

LIFE. Financiering van Europese milieu- en natuurprojecten. Astrid Hamer, NCP LIFE Agentschap NL. 16 augustus 2013

LIFE. Financiering van Europese milieu- en natuurprojecten. Astrid Hamer, NCP LIFE Agentschap NL. 16 augustus 2013 LIFE Financiering van Europese milieu- en natuurprojecten Astrid Hamer, NCP LIFE Agentschap NL 16 augustus 2013 Inhoud -Rol Agentschap NL -Wat is LIFE -LIFE+ projecten gemeenten -Wat is een goed project?

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie